De fouten van de moeder
Date: 2013-11-30T07:00:00+00:00
Description: Elke vrouw maakt keuzes, maar wat kies je als je familie op het spel staat? Olivia Grayson heeft altijd voor haar werk gekozen, en heeft haar kinderen eigenlijk verwaarloosd. Olivia wil dat goedmaken met een droomvakantie, maar het loopt helemaal anders dan ze had gehoopt. Maken haar kinderen nu dezelfde fouten als hun moeder? Danielle Steel heeft van haar 85 romans ongeveer 650 miljoen exemplaren verkocht in bijna 50 landen. Meer dan 20 van haar boeken zijn verfilmd voor televisie en haar romans staan steevast in de bestsellerlijst van The New York Times. Ook in Nederland en Vlaanderen is haa

Inhoud

Elke vrouw maakt keuzes, maar wat kies je als je familie op het spel staat?

Olivia Grayson heeft altijd voor haar werk gekozen, en heeft haar kinderen eigenlijk verwaarloosd. Olivia wil dat goedmaken met een droomvakantie, maar het loopt helemaal anders dan ze had gehoopt.

Maken haar kinderen nu dezelfde fouten als hun moeder?

Danielle Steel heeft van haar 85 romans ongeveer 650 miljoen exemplaren verkocht in bijna 50 landen. Meer dan 20 van haar boeken zijn verfilmd voor televisie en haar romans staan steevast in de bestsellerlijst van The New York Times. Ook in Nederland en Vlaanderen is haar populariteit ongeëvenaard.

DANIELLE STEEL

De fouten van de moeder

Vertaald door Jet Matla

UITGEVERIJ LUITINGH-SIJTHOFF

Uitgeverij Luitingh Sijthoff en Drukkerij Ten Brink vinden het belangrijk om op milieuvriendelijke en verantwoorde wijze met natuurlijke bronnen om te gaan.

© 2012 Danielle Steel

All rights reserved

© 2013 Nederlandse vertaling

Uitgeverij Luitingh ~ Sijthoff B.V., Amsterdam

Alle rechten voorbehouden

Oorspronkelijke titel: The Sins of the Mother

Omslagontwerp: b'IJ Barbara

Omslagfotografie: Getty Images

Foto auteur: Brigitte Lacombe
isbn 978 90 218 0902 1

NUR 343
www.lsamsterdam.nl
www. watlees jij.nu
www.boekenwereld.com

Aan mijn geliefde kinderen Beatrix, Trevor, Todd, Nick,

Sam, Victoria, Vanessa, Maxx en Zara.

In de hoop dat jullie werk en carrières krijgen die jullie stimuleren en belonen,
dat jullie partners vinden die jullie met liefde en respect behandelen en jullie steunen in alles wat jullie nastreven en jullie leven waardevol maken,
dat jullie wijze beslissingen zullen nemen,
dat jullie je dierbaren teder, vergevensgezind (dat vooral) en met medeleven zullen behandelen en dat zij hetzelfde voor jou doen,
dat jullie kinderen je in verrukking brengen en waarderen.

In de hoop dat al het goede uit het leven voor jullie is en dat er ontzettend veel van jullie gehouden wordt, net zoveel als ik van jullie hou.

Veel liefs,

Mam/D.S.

1

Terwijl ze aandachtig naar de presentaties luisterde, nam Olivia Grayson vanaf haar voorzittersstoel elk bestuurslid met haar diepblauwe ogen op. Ze had een heldere, scherpe blik en verroerde zich niet. Ze was gekleed in een perfect gesneden marineblauw broekpak en droeg een parelketting om haar hals. Haar steile haar was net over haar oren, op kaakhoogte, in een bob geknipt. Al toen ze begin dertig was, was haar haar sneeuwwit geworden en het had nog steeds dezelfde kleur. Olivia was een van die markante vrouwen die direct je aandacht trokken, waar je ook was. Ze was tijdloos, leeftijdloos, met hoge jukbeenderen in een hoekig gezicht; haar elegante handen hielden een pen in de aanslag boven haar notitieblok. Ze maakte altijd aantekeningen tijdens de vergaderingen, al had ze een onfeilbaar geheugen voor wat er speelde, voor het belang ervan, en voor alles wat er gezegd werd. Haar schrandere geest en scherpe zakeninstinct hadden haar de reputatie opgeleverd van een briljante zakenvrouw, maar ze was vooral praktisch aangelegd en ze had een aangeboren, nimmer falend gevoel voor wat goed was voor haar bedrijf. Ze had de goedlopende ijzerhandel, die haar moeder vele jaren geleden had geërfd, getransformeerd in een woonwarenhuis dat model stond voor internationaal opererende bedrijven van gigantische omvang.

The Factory, zoals ze de zaak hadden genoemd toen ze het rijtjeswinkeltje in een buitenwijk van Boston naar een oude leegstaande fabriek hadden verplaatst, was meteen een verbazingwekkend succes, net als Olivia Grayson zelf. Ze was de belichaming van macht in haar rol als voorzitter van de bestuursvergadering. Ze was sterk, vernieuwend en creatief en was al op haar twaalfde na schooltijd in The Factory aan het werk gegaan.

Haar moeder kwam uit een voorname familie van bankiers uit Boston die alles was kwijtgeraakt tijdens de Grote Depressie van 1929. Maribelle Whitman ging aan het werk als secretaresse op een advocatenkantoor en trouwde met een jonge handelsreiziger in verzekeringen. Na de aanval op Pearl Harbor kreeg hij een oproep van het leger en in de zomer van 1942 werd hij naar Engeland gestuurd, vier weken na de geboorte van hun dochter Olivia. Hij kwam om bij een bombardement toen het meisje een jaar oud was. Als jonge weduwe vertrok Maribelle naar een bescheiden buitenwijk van Boston, waar ze in de ijzerhandel van Ansel Morris een baantje nam om in de levensbehoeften van haar en haar dochter te voorzien. Veertien jaar lang hielp ze hem zijn bedrijf uit te bouwen, had ze een discrete en liefdevolle relatie met hem, verwachtte er niets van en bracht haar dochter groot met wat ze zelf verdiende. En toen ze totaal onverwacht zijn fortuin erfde, wilde Maribelle alleen dat haar dochter een goede opleiding zou krijgen, maar Olivia was meer geïnteresseerd in het bedrijfsleven dan in studie, laat staan een academische loopbaan. Haar passie lag in de handel, dus zette ze zich in voor de winkel waarbij ze grote risico's nam en gewaagde stappen durfde te zetten, en met elke beslissing die ze nam groeide het bedrijf in duizelingwekkend tempo. Hoe jong ze ook was, ze had een instinct voor zaken waarop ze geheel kon vertrouwen, een enkele vergissing daargelaten. Ze won al jarenlang het respect en de bewondering van haar collega's en concurrenten. Olivia werd een icoon in de zakenwereld.

Toen Olivia op haar achttiende fulltime in The Factory ging werken, meteen na de middelbare school en drie jaar nadat Ansel was overleden, hadden haar ideeën het plaatselijke ijzerhandeltje al veranderd in iets waarvan haar moeder, en zeker Ansel, nooit had kunnen dromen. Haar moeder had de winkel voortgezet en Olivia had haar overgehaald om behalve ijzerwaren en gereedschap ook simpele, moderne kasten en eenvoudige meubels te gaan verkopen, niet te duur maar van goed ontwerp, en die ouderwetse, saaie spullen die The Factory tot dan toe had verkocht de winkel uit te doen. Olivia voegde een frisse, jonge stijl toe die ze met enthousiasme bracht. Hun artikelen stonden garant voor een modern design tegen lage prijzen. Ze kochten sanitair in van buitenlandse leveranciers, moderne keukenkastjes en accessoires. In een mum van tijd stonden ze zowel bekend om hun internationaal vernieuwende vormgeving als om de betrouwbaarheid van hun producten, die ze tegen spotprijzen verkochten. Olivia zag in dat het bestellen van grote hoeveelheden lucratief was, dus kon ze haar prijzen lager houden dan van wie dan ook. Haar moeder was daar eerst een beetje bezorgd om geweest, maar mettertijd bleek dat Olivia het goed had gezien. Haar zakeninstinct werkte nu feilloos.

Eenenvijftig jaar later, toen ze negenenzestig was, had Olivia Grayson een imperium gecreëerd dat zich over de hele wereld uitstrekte, en een bedrijf waartegen iedereen het aflegde, hoezeer men ook zijn best deed. Op haar vijfentwintigste was Olivia al een legende, net als The Factory, vanwege het creatieve ontwerp van alles wat je in huis nodig had, van keukengerei tot kranen en alle meubels, voor de allerlaagste prijs. Er was geen enkel stuk huisraad waarvoor je niet bij The Factory terechtkon, en Olivia reisde van hot naar her om nieuwe toeleveranciers, producten en ontwerpen te vinden. Haar imperium groeide maar door, net als haar reputatie.

Opvallend genoeg was er niets hards of ongevoeligs van haar gezicht te lezen, zoals ze daar op de bekende plek aan de vergadertafel zat, aan beide kanten geflankeerd door haar twee zoons. Beiden waren verbonden aan het bedrijf, vers van de businessacademie in Phillips geval, en John na zijn studie schilderen en grafisch ontwerpen aan de kunstacademie.

Olivia's moeder was toen allang met pensioen. The Factory was een product van Olivia's talent, en het enorme fortuin dat ze ermee verdiende was de nalatenschap voor haar kinderen. Ze had haar hele leven gewerkt voor wat ze had opgebouwd. Ze was de Amerikaanse droom in eigen persoon.

Hoewel ze onvoorstelbaar veel macht bezat en een scherpe blik had, straalde haar gezicht iets zachtmoedigs uit. Ze was een vrouw die door iedereen serieus werd genomen, en toch lachte ze vaak. Ze was discreet en wist wanneer ze haar mond moest houden. Ze luisterde vol aandacht naar frisse ideeën, die haar weer aanspoorden een vernieuwend product toe te voegen en zelfs nu nog was ze altijd op zoek naar nieuwe plaatsen om een filiaal van The Factory te vestigen en het bedrijf nog groter te maken dan het al was. Ze rustte niet op haar lauweren en haar passie en voornaamste interesse was de voortzetting van de groei van het bedrijf. Ze legde er nog net zoveel enthousiasme voor aan de dag als in haar jeugd.

Er waren zes andere bestuursleden naast Olivia en haar zoons, Phillip en John. Zij was de voorzitter en de ceo, algemeen directeur, en Phillip was de cfo, de financiële directeur. Hij had zijn vaders inzicht in financiën geërfd en was toegetreden tot het bedrijf nadat hij de Harvard Business School had doorlopen en cum laude was geslaagd. Hij had een rustige persoonlijkheid en leek meer op zijn vader dan op zijn moeder. Haar zoons hadden allebei wel facetten van haar vaardigheden in zich, maar geen van beiden leek precies op haar. John, haar derde kind, was hoofd creativiteit en design. John was kunstenaar en had de kunstacademie van Yale doorlopen. Schilderen was zijn lust en zijn leven, maar de toewijding aan zijn moeder had hem van jongs af aan het zakenleven in gedreven. Olivia had al snel ingezien dat hij met zijn artistieke gevoel en opleiding in design het bedrijf veel te bieden had. Hij was socialer dan zijn broer en leek veel meer op zijn moeder, hoewel de financiële kant van de zaak een mysterie voor hem was. Hij leefde voor schoonheid en al het mooie dat hij in de wereld ontdekte. In het weekend bracht hij zijn vrije tijd achter de schildersezel door.

Op zijn zesenveertigste was Phillip net zo serieus en betrouwbaar als zijn vader was geweest. Zijn vader, Joe, was de accountant geweest die Olivia hielp haar bedrijf te runnen, al deed hij dat achter de schermen. Phillip had de accuratesse en degelijkheid van zijn vader geërfd, maar miste de creatieve geest en pit van zijn moeder.

John had juist Olivia's aangeboren gevoel voor vormgeving van zijn moeder overgenomen en de eenenveertigjarige kunstenaar blies de producten die ze de wereld boden constant nieuw visueel leven in. Hij was zeer getalenteerd en zijn gave stelde hij geheel in dienst van The Factory, terwijl hij eigenlijk droomde van een leven als schilder. De broers waren essentieel voor het bedrijf, maar de kurk waarop het bedrijf dreef was nog altijd hun moeder, zelfs op haar negenenzestigste. The Factory was nog altijd een familiebedrijf, al hadden ze al vaak de kans gehad het te verkopen en het in een naamloze vennootschap te veranderen. Olivia piekerde er niet over, al werd Phillip soms zwaar in verzoeking gebracht door de aanbiedingen de er de afgelopen jaren waren binnengekomen. Olivia bleef erbij dat The Factory van hen was, met alle zaken over de aardbol erbij, en ze was van plan dat ook zo te houden.

Hun onderneming nam een hoge vlucht en bleef groeien en bloeien. En zolang ze leefde was ze vast van plan erop toe te zien dat er Graysons aan het roer stonden. Haar twee dochters hadden geen interesse in de zaak, maar ze wist dat haar zoons ooit het bedrijf zouden leiden en ze had ze daar goed op voorbereid. Ze was er zeker van dat ze er samen voor zouden kunnen zorgen dat het imperium dat zij had opgebouwd in stand bleef, al was ze in de verste verte nog niet van plan met pensioen te gaan of een stapje terug te doen. Olivia Grayson leidde The Factory met nog net zoveel vuur en reisde onvermoeibaar de hele wereld over als ze de afgelopen tweeënvijftig jaar had gedaan. Het kwam niet in haar op het wat kalmer aan te doen, haar ideeën waren nog net zo verbazingwekkend en vernieuwend als altijd en ze zag er tien jaar jonger uit dan ze werkelijk was. Ze had een natuurlijke schoonheid en een passie voor het leven, bovendien had ze tien keer zoveel energie als mensen die maar half zo oud waren als zij.

Gewoontegetrouw sloot ze op haar rustige, methodische manier de bestuursvergadering kort na twaalven af. Ze hadden alle agendapunten behandeld, ook Olivia's bezorgdheid over een aantal fabrieken in India en China waar haar producten gemaakt werden. Phillip maakte zich altijd alleen maar druk over de resultaten, en die waren beter dan ooit. De producten die ze tegen onbegrijpelijk lage prijzen inkochten, leverden de zaak een vermogen op en werden door The Factory over de hele wereld verkocht.

Olivia wilde echter altijd weten of de arbeidsomstandigheden in hun fabrieken ook in orde waren. En al konden ze er nooit helemaal achter komen hoe het zat bij al die Aziatische fabrieken, Phillip had hun er die ochtend nogmaals van verzekerd dat alles daar goed geregeld was, volgens het betrouwbare onderzoeksbureau dat ze in de arm hadden genomen. En de prijzen die ze betaalden zorgden ervoor dat de winstmarges gelijk bleven aan die waaraan ze al jaren gewend waren. Ze hadden een methode waarop hun concurrenten jaloers waren en die ze nooit konden evenaren.

John had die ochtend ook een reeks nieuwe ontwerpen laten zien waarvan ze nu al wisten dat de klanten er dol op zouden zijn als ze in productie werden genomen. The Factory liep op alle trends vooruit, en ze wisten precies wat zou verkopen en wat hun klanten wilden, al wisten die dat zelf nog niet eens. John had een onfeilbaar gevoel voor vorm, ontwerp en kleur. De combinatie van lage prijzen en aantrekkelijk design bij spullen die hun klanten wilden hebben, was onverslaanbaar. Ze creëerden de behoefte en voorzagen daarin. Financieel gezien ging het The Factory al jaren voor de wind.

Het imperium dat Olivia had opgericht stond als een huis. En ze wist dat wijlen haar echtgenoot Joe trots op haar zou zijn, net als hij was tijdens zijn leven. Hij was de perfecte huwelijkspartner voor haar geweest. Nooit had hij kritiek geuit op het feit dat het bedrijf dat ze samen opbouwden haar weinig kans gaf om tijd met hem of hun kinderen door te brengen. Ze wisten dat ze het onvermijdelijk ontzettend druk had, zeker als ze moest reizen, maar ook wanneer ze thuis was. Joe had dat goedgemaakt, met zijn regelmatige rooster en minder aandacht vragende financiële taken in het bedrijf. Als accountant was hij hun financieel directeur geweest tot hij stierf en Phillip in zijn schoenen stapte. Olivia's moeder, Maribelle, was kort na de geboorte van Phillip teruggetreden uit de zaak om voor de kinderen te zorgen, en die rol paste haar niet alleen beter, maar gaf haar ook minder stress. De zaak van Olivia en Joe was haar toen toch al boven het hoofd gegroeid. Maribelles dochter was de drijvende kracht achter The Factory en droeg alle verantwoordelijkheid zonder klagen, ondanks het gebrek aan tijd die ze met haar kinderen kon doorbrengen. Ze had geprobeerd het goed te maken toen ze ouder waren, vooral tijdens de afgelopen veertien jaar na de plotselinge dood van hun vader. Hij was op zijn zestigste gestorven aan een hartaanval terwijl zij in de Filipijnen was om daar nieuwe fabrieken te bezoeken.

Joe's dood was voor Olivia en hun kinderen een vreselijke slag geweest. Sinds die tijd had ze meer aandacht aan haar kinderen besteed en zorgde ze ervoor dat ze elk jaar op vakantie ging met al haar kinderen en kleinkinderen. Ze hield van ze zoals ze van haar man had gehouden, maar ze hield ook van The Factory. Dat was haar lust en haar leven. Het was een alles verterende vlam die al haar aandacht kreeg en waardoor ze zich staande kon houden. Joe had dat begrepen en had er nooit een punt van gemaakt, en haar kinderen wisten het ook, al namen sommige het haar meer kwalijk dan andere.

Hun juridisch adviseur, Peter Williams, was die ochtend ook op de bestuursvergadering aanwezig geweest, om een paar kwesties te bespreken die Phillip had opgeworpen. Hij wilde weten wat de weerslag op de financiën zou zijn wanneer ze ooit zouden besluiten van de fabrieken in Azië over te gaan op andere, meer transparante producenten in Europa. Ze begrepen wel dat het dan gedaan zou zijn met de bodemprijzen, dus was Phillip er niet voor. Olivia had daarom hun jurist gevraagd de vergadering bij te wonen. En Peter had op zijn gebruikelijke voorzichtige, maar afgewogen manier zijn mening gegeven. Ze zocht zijn advies bij veel onderwerpen en hij had haar altijd goede raad gegeven. Hij was van nature wat conservatief, maar zijn voorstellen waren altijd praktisch van aard en hij was erg creatief in het vinden van oplossingen in precaire juridische kwesties. En die waren er onvermijdelijk in zo'n enorme onderneming als die van haar. Hij had groot respect voor Olivia en besteedde al twintig jaar het leeuwendeel van zijn tijd aan haar onderneming. Hij maakte nooit bezwaar tegen de vele overuren, en de offers die hij moest brengen, of de invloed die zijn werk had op zijn persoonlijke leven. Hij was altijd gefascineerd geweest door het bedrijf, en de vrouw die de zaak leidde had altijd al diepe indruk op hem gemaakt.

'En wat vond je van de vergadering?' vroeg Olivia hem terwijl ze op de lift wachtten. Phillip en John waren nog steeds in de vergaderzaal, maar zij moest terug naar haar kantoor. Peter ging terug naar het zijne een tiental straten verderop. Maar aangezien The Factory zijn grootste cliënt was, verbleef hij ook regelmatig daar op kantoor. Olivia had het hoofdkwartier veertig jaar geleden van de buitenwijk van Boston naar New York verplaatst. Daar waren haar kinderen ook opgegroeid. Toen ze eenmaal zaken in New Jersey, Chicago, Connecticut en Long Island waren gestart, was New York een betere locatie voor hen geweest dan een slaperige tuinwijk van Boston. Toen ze daar ook het zuiden, Midwesten en de westkust aan toe hadden gevoegd, en de internationale uitbreiding op stapel stond, was een basis in New York nog vanzelfsprekender geworden. Hun kantoren besloegen een compleet gebouw aan Park Avenue en ze hadden opslagplaatsen door het hele land, maar inmiddels ook in Azië, Zuid-Amerika en Europa. De woonwarenhuizen zelf waren al dertig jaar internationaal. Olivia was trouw gebleven aan de oude locatie die ze goed onderhield, maar er waren talloze nieuwe zaken bij gekomen. Wereldwijd hadden ze nu zo'n honderd winkels die allemaal winst opleverden en bovendien bleven groeien. Olivia had maar weinig fouten gemaakt in al die jaren en corrigeerde ze zo snel mogelijk als ze toch voorkwamen.

'Ik vond dat Phillip een paar waardevolle punten naar voren bracht.' gaf Peter ten antwoord, terwijl ze samen de lift in stapten en ze het knopje naar haar verdieping indrukte. De kantoren van Phillip en John lagen op dezelfde verdieping. 'Ik denk dat we de mogelijke probleemgebieden goed in het oog moeten houden. Dat is het enige wat je nu kunt doen,' stelde Peter haar gerust.

'Ik ga niet in zee met fabrieken met twijfelachtige praktijken.' Ze herhaalde wat ze tijdens de vergadering had gezegd, het was een soort mantra voor haar. Ze had een groot sociaal geweten dat een rol speelde bij alles wat ze deed. Behalve haar zakelijk verstand, was ze moreel hoogstaand; ze liet haar hart meespelen in de keuze tussen goed en kwaad.

'Ik denk echt niet dat we ons ergens zorgen over hoeven te maken. En we houden ogen en oren altijd wijd open,' zei Peter met stelligheid.

'Dus jij hebt er een goed gevoel over?' vroeg ze Peter en ze keek hem strak aan met haar doordringende blauwe ogen. Niets ontging Olivia - het was een van de dingen die hij in haar bewonderde. En ze zou haar ethische ideeën nooit opofferen omwille van de laagste prijs.

'Ja, ik voel me er goed bij,' zei Peter eerlijk.

'Mooi. Jij bent mijn barometer, Peter,' zei ze met een glimlachje. 'Als jij geen goed gevoel meer hebt over onze fabrieken, pas dan ga ik me zorgen maken.' Het was een groot compliment van een vrouw als zij.

'Ik laat het je wel weten als er iets verandert. Ik weet vrij zeker dat onze bronnen ons goed op de hoogte houden. Heb je tijd voor een snelle lunch voor we weer aan het werk gaan?' Ze wist dat hij net zo hard werkte als zij en net zo weinig tijd had om te verbeuzelen. Ze praatten graag over zakelijke aangelegenheden en bespraken hun laatste nieuwtjes. Peter was drieënzestig jaar oud, getrouwd, had een volwassen zoon en dochter en dankbaar werk. Ze hadden samen veel strijd voor The Factory geleverd en altijd gewonnen.

'Dat gaat niet lukken,' zei ze met spijt in haar stem. 'Ik heb om halftwee een interview met The New York Times en er ligt nog een stapel werk op mijn bureau die ik eerst weg wil werken.' Ze dacht liever niet aan de dag dat hij met pensioen zou gaan, want ze leunde zwaar op zijn advies en nuchtere analyse van bepaalde kwesties, en hechtte veel waarde aan zijn vriendschap. Ze vertrouwde hem meer dan wie dan ook. Gelukkig was hij nog fit en gezond en had hij het nooit over zijn pensioen.

'Ik zou je graag vertellen dat je te hard werkt, maar het zou zonde van mijn tijd zijn,' zei hij met een quasi-treurig lachje, en ze lachte terwijl de lift op haar verdieping was aangekomen.

'Zeg het dan maar tegen jezelf,' zei ze en ze wuifde naar hem terwijl ze uitstapte en de deuren even open bleven staan.

'Wanneer gaan jullie op vakantie?' riep hij haar na en ze draaide zich om terwijl ze antwoord gaf.

'Over een week of zes, in juli.' Natuurlijk wist hij van haar verjaardagsreis die ze elk jaar met haar kinderen ondernam. Elke keer koos ze een andere spectaculaire locatie uit om hen te verleiden mee te gaan en om iedereen te vermaken. Het was een traditie die ze na de dood van Joe begonnen was, en ze wist dat hij het ermee eens zou zijn geweest. Het was een poging om goed te maken dat ze hun vader moesten missen en om de tijd in te halen die ze niet met hen had doorgebracht toen ze jong waren. Ze wist dat ze die verloren jaren niet kon inhalen, maar die vakanties die ze verzon waren geweldig voor haar hele familie, en kosten noch moeite werden gespaard. Die vakantie was heilig voor haar.

Ze zwaaide nogmaals en haastte zich naar haar kantoor toen de deuren van de lift zich sloten. Het was bijna halfeen en ze had dus nog een uur voor die journalist van The New York Times arriveerde. Ze had haar assistente van tevoren gevraagd om een salade op haar bureau klaar te zetten. Ze had geen tijd te verliezen, dus zo lunchte ze vaak of ze sloeg hem gewoon over, waardoor ze nog steeds haar slanke, meisjesachtige figuur had waar andere vrouwen haar om bewonderden en benijdden. Ook dit droeg eraan bij dat ze er jonger uitzag dan ze werkelijk was, naast haar jeugdige, verrassend rimpelloze gezicht. Maar haar uiterlijk interesseerde haar eigenlijk niet.

Peters vraag herinnerde haar aan iets en ze liep op weg naar haar kantoor door naar haar assistente, Margaret.

'Heb je de mailtjes over de vakantie al verstuurd?'

'Ik heb ze om tien uur verzonden. En je lunch staat op je bureau, met al je berichten en de afsprakenlijst.' Ze was van plan ook haar lunch aan haar bureau te eten. Ze wist hoe druk Olivia het had op dagen dat er een bestuursvergadering was. Olivia zou de rest van de dag proberen om de ochtend in te halen en waarschijnlijk tot vanavond laat aan het werk zijn. Margaret was bereid dat ook te doen. Ze deed het nooit met tegenzin en hield er rekening mee met afspraken in haar privé-leven. Haar toewijding aan Olivia kwam op de eerste plaats. Olivia inspireerde degenen die bij haar werkten om net zo hard te werken als zij. Haar energie werkte aanstekelijk.

Olivia bedankte haar en liep haar grote, elegant ingerichte werkkamer in. Alles in deze ruimte was licht, luchtig en beige. Er hingen moderne schilderijen aan de muren - sommige van haar zoon - en een handgeknoopt beige wandtapijt van zijde dat ze in Italië had laten maken. Het was een aangename kamer om in te werken, met een bank en twee stoelen in de hoek. Daar zou ze zo meteen het interview houden. Het was bedoeld voor het economisch katern van The New York Times en er zou een jonge journalist komen die ze nog niet eerder had ontmoet. Margaret had haar een verslagje gegeven van zijn eerdere werk en zijn achtergrond. Hij leek Olivia vrij onschuldig, waarschijnlijk een groentje. Maar ze had altijd respect voor de jeugd gehad, en hechtte waarde aan een frisse kijk op zaken en aan vernieuwende ideeën.

Daarom sprak ze ook zo graag met haar kleinkinderen en vond ze het zo fijn dat ze meegingen in de zomervakantie. Het was een tijd die ze elk jaar weer koesterde, ook vanwege het gezelschap van haar kinderen. Ze hoopte maar dat ze allemaal in de wolken zouden zijn met de vakantie die ze nu weer voor hen geregeld had. Het klonk als een van de beste die ze ooit hadden gehad. Zij zag het zelf als een uitnodiging, maar de kinderen zagen het eigenlijk als een bevel. Ze wisten dat ze verwachtte dat ze allemaal kwamen, en die uitnodigingen van haar waren eigenlijk ook moeilijk af te slaan.

Het volgende uur vloog voorbij terwijl Olivia tientallen mensen terugbelde en eigenhandig wat e-mails beantwoordde. Ze had niet eens de tijd gehad ook maar een hap van haar salade te nemen, toen Margaret via de intercom liet weten dat de journalist van de Times was aangekomen. Olivia vroeg haar hem naar haar kantoor te brengen en toen hij binnenkwam liep ze om haar bureau heen om hem te begroeten, voor ze hem naar het gemakkelijke zitje leidde.

De jongeman keek haar aan terwijl hij plaatsnam. Hij was ergens halverwege de twintig en droeg een spijkerbroek, T-shirt en hardloopschoenen. Zijn haar was lang en warrig en het leek wel alsof hij zich in geen dagen geschoren had. Zo zagen veel jonge mensen eruit tegenwoordig. Hij had zich beslist niet gekleed voor deze gelegenheid en dat kon Olivia weinig schelen. Ze was wel gewend aan enthousiaste jonge verslaggevers. De meesten waren van ontzag vervuld, zelfs geïntimideerd als ze haar ontmoetten, maar daar had deze man geen last van. Hij begon onbeschroomd direct vragen op haar af te vuren. Olivia werd niet uit het veld geslagen door zijn gebrek aan inleidende woorden of goede manieren, en beantwoordde zijn vragen helder en zakelijk en op vriendelijke manier, onaangedaan door zijn stijl en uiterlijk.

Het interview verliep een uur lang prettig, ondanks de tomeloze vrijheid van zijn vragen. Hij had een stel pittige vragen voor haar, wat ze wel leuk vond en waarop ze ook steeds een antwoord had. Toen probeerde hij haar van haar stuk te brengen door het thema aan te snijden waarover op de vergadering gesproken was. Hij was alert en goed geïnformeerd, en had klaarblijkelijk de bedoeling haar achilleshiel te treffen en haar te verrassen. Ze liet echter niets blijken en antwoordde hem behoedzaam.

'Bent u bezorgd over de mogelijke ontduiking van de wetten op kinderarbeid in de fabrieken in Azië die u gebruikt?'

'Daar is geen enkel bewijs voor,' zei ze kalm, 'al hebben we daar uitgebreid onderzoek naar gedaan. Het is altijd een onderwerp geweest waar ik me druk over maakte, in welk onderdeel van de zaak dan ook.'

'Vindt u het dan onredelijk om aan te nemen dat in die gebieden, waar u zulke lage prijzen betaalt, er ergens in het productieproces wel sprake moet zijn van onregelmatigheden?'

'Ik neem helemaal niets aan,' zei Olivia rustig. 'We blijven onophoudelijk alert en houden een vinger aan de pols. Er is volgens onze bronnen geen enkel bewijs van corrupte praktijken daar.'

'En mochten die toch opeens opduiken, wat denkt u dan te doen?'

'Dan reageer ik daar gepast op door actie te ondernemen. We geven uiteraard geen steun aan schending van mensenrechten,' verzekerde ze hem. 'Dus ook niet aan kinderarbeid. Ik heb vier kinderen en drie kleinkinderen. Ik heb altijd al de grootste belangstelling gehad voor de positie van kinderen.'

'Zo groot dat u daar uw prijzen voor zou moeten verhogen, als u van fabriek zou moeten veranderen? En uw producten voor meer geld in Europa zou moeten inkopen?'

'Absoluut,' zei ze zonder enige aarzeling. 'The Factory ondersteunt geen misbruik van mensen, niet van kinderen en niet van volwassenen.' Hij liet het onderwerp rusten omdat hij voor het moment tevredengesteld was, maar ze zag dat hij haar voor geen cent vertrouwde en hij was vrij agressief tegen haar tekeergegaan. Hij had duidelijk zijn twijfels over wat ze verteld had, maar hij had geen bewijs van het tegendeel. Dat was er ook niet. The Factory maakte geen vuile handen en was openhartig over de manier van handeldrijven, en dat vormde een bron van grote trots voor haar.

Ze schonk de jonge verslaggever anderhalf uur van haar tijd en toen kwam haar assistente haar redden door haar te herinneren aan een andere afspraak, die echter verzonnen was. Maar anderhalf uur leek haar lang genoeg voor een interview. Hij zou de hele middag zijn gebleven als ze dat had toegestaan. En Olivia's tijd was kostbaar, ze had werk te doen en een imperium te runnen.

Ze namen afscheid en de journalist slenterde het kantoor uit alsof de wereld van hem was. Ze nam maar aan dat het slechts een pose was tegenover haar en zodra de deur achter hem dicht was, belde ze Peter om hem over het gesprek te vertellen.

'Hij vroeg door over kinderarbeid in de fabrieken in Azië,' zei Olivia en ze klonk enigszins ongerust, al was ze blij dat ze het onderwerp al tijdens de bestuursvergadering onder de loep genomen hadden.

'We hebben er geen bewijs van in handen,' bracht Peter haar in herinnering. 'En we houden het scherp, heel scherp in de gaten,' verzekerde hij haar.

'Je bent dus nog steeds niet bezorgd?' vroeg ze alsof ze weer op de barometer keek, want niemand kon haar zoveel advies geven als hij over dit onderwerp.

'Nee, beslist niet,' zei Peter ontspannen. 'We hebben schone handen, Olivia, hoe ongerust hij je ook maakt. Het is een rotopmerking. Trap er niet in. We houden die hele toestand onophoudelijk in het oog.'

'We zien wel wat ervan komt. Ik hoop dat het een fatsoenlijk artikel wordt.'

'Vast wel,' zei hij bemoedigend. 'Hoe kan het ook anders?' Ze lachte om die opmerking. Ze wist wel beter. De media waren niet altijd eerlijk, en ook niet aardig, zelfs niet tegen haar.

'Het kan best anders uitpakken, dat weet jij ook wel,' bracht Olivia hem in herinnering. 'We hebben gewoon geluk dat het de laatste tijd zo glad verloopt. Het zou ons heel wat hoofdbrekens opleveren als het lot zich tegen ons zou keren.'

'We lossen het wel op, als dat gebeurt,' zei hij geenszins van streek. En ze wist dat hij dat zou doen. Hij had heel wat andere ingewikkelde zaken afgehandeld: stakingen in fabrieken, dreigende rechtszaken, en allerlei kleine en grote irritaties - het maakte deel uit van zijn werk. 'Vergeet het nu maar. We hebben het allemaal onder controle. En over zes weken ben jij lekker op vakantie.'

'Ik kan niet wachten,' gaf ze toe. Ze had de afgelopen maanden erg hard gewerkt, zoals altijd. Ze maakte lange dagen en het reisschema was meedogenloos. Ze had nog een reis naar Brazilië staan en een naar Nieuw-Zeeland.

'Je bent toe aan een tijdje vrijaf,' zei Peter vriendelijk. Soms vroeg hij zich af hoe ze alle ballen in de lucht hield en hoe ze die onophoudelijke stress van haar verantwoordelijkheden aankon. Er werd zoveel van haar verwacht en er rustte zoveel op haar schouders. En ze droeg die zware mantel van haar positie ook nog met geduld, standvastigheid en gratie. Hij wist welke tol dit van haar eiste, maar ze klaagde zelden of nooit en de stress was niet van haar gezicht af te lezen. Ze leek de touwtjes altijd stevig in handen te hebben.

Een paar minuten later ging Olivia weer aan het werk en vergat het interview en haar gesprekje met Peter. Alles was in orde. De zorgen die ze hadden gehad over het geweld dat de wetten op kinderarbeid was aangedaan bleken nergens op gefundeerd. Dat was alles wat ze wilde weten en mocht er iets veranderen, dan zou ze de eerste zijn die stappen ondernam. En Peter Williams wist het ook. Olivia Grayson was iemand om terdege rekening mee te houden, en God helpe degene die dacht anderen iets over haar wijs te maken en aannam dat ze daarop niet zou reageren. Dat zou haar niet gebeuren, wat het haar ook zou kosten. Ze was een eerbare vrouw. En de rest van de middag werkte ze als een dolle aan haar bureau, net als elke dag, net als de afgelopen tweeënvijftig buitengewone jaren. Hard werken deed haar goed, dat had het altijd gedaan en dat zou ook nooit veranderen.

2

Olivia was tweeëntwintig en had haar moeder al vier jaar fulltime met The Factory geholpen, toen die besloot een financieel adviseur in de arm te nemen om de zaken te regelen. Het bedrijf groeide zo hard sinds Olivia steeds weer dingen veranderde, dat Maribelle de boeken niet meer zelf kon bijhouden. Ze had nog twee boekhouders ingehuurd, maar Olivia en haar moeder waren het erover eens dat er meer nodig was dan dat. Maribelle liet haar bank zijn voelsprieten uitsteken en al vrij snel raadden ze haar een jongeman uit Vermont aan. Joe Grayson was doctorandus in handel en economie en was na zijn afstuderen algemeen accountant geworden. Hij was zevenentwintig jaar oud en leek veel volwassener dan zijn leeftijd. Hij was een bedaard, betrouwbaar man en had al een jaar in de omgeving van Boston gewerkt, waar hij de financiële administratie voor wat kleine bedrijven had gevoerd. De bankmanager stelde hem aan Maribelle voor en een week later dook hij in hun boekhouding. Nadat hij die een week zorgvuldig had bestudeerd, deed hij enige voorstellen die haar redelijk voorkwamen. Ze huurde hem onmiddellijk in en hoewel hij ook nog werk voor anderen deed, werd hij al snel een vast gezicht binnen The Factory, en was hij vaak in een van de kantoren van de winkel te vinden. Joe was een aangename, sociale jongeman met een goed hoofd voor cijfers en een praktische aard. Hij was gelijkmatig van humeur en betrouwbaar, zodat Olivia al vlug haar uitbreidingsplannen met hem begon te bespreken, waarbij hij haar goed van advies diende. Hij vertelde haar niet gewoon wat er moest gebeuren, maar legde ook uit waarom, en ze begon hem meer en meer om raad te vragen.

Wat ze niet wist was dat hij stapelgek op haar was en versteld stond van haar vernieuwende ideeën. Hij zag al snel in dat ze met een beetje sturing The Factory in een enorme industrie kon veranderen. Hij was zwaar onder de indruk van haar nuchterheid en de uitvoerbaarheid van haar plannen en hij liet haar zien hoe ze datgene wat ze in haar hoofd had het best kon aanpakken. Hij werd al snel een zeer gewaardeerd deelgenoot van hun team en Olivia had veel respect voor wat hij zei. Hij voegde er elementen aan toe waar ze nooit van had gehoord en hij leerde haar van alles.

Maribelle zag al lang voor haar dochter het doorkreeg hoezeer Joe Grayson in haar ban was. Ze nodigde hem een avond uit om te komen eten om de zaken wat te bespoedigen, en daarna werd hij een regelmatige gast die tot laat doorwerkte op zijn kantoor en met hen mee naar huis ging voor een eenvoudige maaltijd. Vanwege zijn aangeboren verlegenheid duurde het zes maanden voor hij Olivia durfde te vragen om met hem uit te gaan, en ze was met stomheid geslagen toen hij dat deed. Ze had hem nooit op die manier gezien, maar gewoon als een medewerker wiens redelijke voorstellen ze waardeerde, en ze had bewondering voor zijn expertise met geld. Zo langzamerhand was ze alles met hem gaan bespreken en hij was altijd enthousiast over haar verrassende plannen.

Toen hij haar meenam naar een restaurant praatten ze alleen maar over werk, wat het des te verwonderlijker maakte dat hij haar tijdens een volgend etentje vertelde dat hij verliefd op haar was. Dat was nou nooit bij haar opgekomen en ze keek verbijsterd naar hem op, maar ze had geen bezwaar tegen wat hij zei. Eigenlijk trok het idee haar wel aan. Ze waren een uitstekend team wat werk betreft en ze merkte dat hij zo langzamerhand evenveel van The Factory hield als zij. Ze deelden veel idealen en hij had heldere normen en waarden. Hij was dan wel geen opwindende man, maar dat hij een goed hart had stond buiten kijf. Hij bracht haar thuis na het eten en kuste haar die avond voor het eerst.

Hun verkeringstijd was niet onstuimig en hartstochtelijk, hij overdonderde haar niet met attenties, en dat had ze ook niet gewild. Olivia was een verstandige vrouw en ze had veel liever de vriendschap die ze hadden opgebouwd waarbij ze rustig hun gedachten konden delen. Net zoals ze hem vertrouwde met het beheer van hun geld, vertrouwde hij op haar creatieve concepten voor The Factory, zelfs al waren het dingen die nooit eerder waren vertoond. Hij zag in dat ze een model ontwikkelde dat de opzet voor veel, heel veel winkels kon zijn. Alles wat ze met hem besprak leek hem zinvol, al zag niemand anders dat in. Ze begrepen elkaar perfect, soms zelfs zonder woorden.

Op Valentijnsdag, drie maanden nadat ze verkering hadden gekregen, gaf hij haar een ring met een kleine diamant en vroeg haar met hem te trouwen. Hij had geen ouders meer en ook geen andere familie en hij wilde niets liever dan met haar een gezin stichten. Toen ze het haar moeder vertelden, vond Maribelle het een geweldig idee en het deed haar zichtbaar genoegen. Joe Grayson was precies de juiste man voor haar dochter. Hij gaf haar stabiliteit, een basis waarop ze terug kon vallen, terwijl ze aan haar opwindende nieuwe wereld bouwde. Maribelle was dolblij: Olivia's gevoel voor hem was niet overdreven of romantisch, maar diep en bestendig, net als zijn groeiende liefde voor haar.

Zes maanden na het begin van hun verkering, een jaar nadat ze elkaar hadden ontmoet, trouwden ze tijdens een bescheiden ceremonie. Hij nam afscheid van zijn andere opdrachtgevers en kwam fulltime voor The Factory werken. Lachend schudde hij het hoofd toen Olivia voorstelde hun huwelijksreis in een inkoopreis te veranderen. Met zijn beetje spaargeld nam hij haar mee naar Europa. Ze bezochten Engeland, Frankrijk en Italië en brachten de laatste twee dagen in Denemarken door om de Scandinavische meubelontwerpen te bestuderen. Olivia plaatste een aantal bestellingen van de opmerkelijke vondsten die ze had gedaan. Maar de belangrijkste ontdekking van haar leven was haar verwantschap met Joe. Daardoor kreeg Joe warmte en een vriendschap die hij nooit had gekend en Olivia een solide man op wie ze kon bouwen. Op Ansel Morris na had ze weinig met mannen te maken gehad. En Joe bleek nu net de ware voor haar.

Opgetogen kwam Olivia terug van haar huwelijksreis, vooral vanwege alles wat ze had gezien in Europa, dus ging ze meteen aan de slag met de winkel. Ze was verrukt toen de spullen die ze besteld had binnen begonnen te stromen en ze opende de meeste kratten eigenhandig. 's Avonds bekeek ze samen met Joe de nieuwe aanvoer. Onvermoeibaar hielp hij haar op elke manier die hij kon bedenken. Alles liep voorspoedig tot Olivia tot haar ontsteltenis merkte dat ze zich niet helemaal goed voelde. Ze had geen idee wat haar mankeerde, maar binnen de kortste keren werd ze zo ziek dat ook Joe zich ernstig zorgen begon te maken.

Hij vroeg raad aan haar moeder, die vond dat Olivia zo snel mogelijk een dokter moest raadplegen. Een vriend uit Boston raadde hem een goede arts aan, en toen Olivia hoorde wat haar scheelde raakte ze nog meer van streek. Ze was zwanger geraakt tijdens haar huwelijksreis, iets wat totaal de bedoeling niet was geweest. Joe had vol verlangen over kinderen gesproken maar ze hadden afgesproken dat ze een paar jaar wilden wachten - minstens vijf jaar, vond Olivia - tot ze alles wat ze in haar hoofd had voor de uitbreiding van The Factory had uitgevoerd, de handel stevig in het zadel zat en ze misschien nog een of twee winkels had geopend. Ze had nu echt geen tijd voor een baby en barstte in tranen uit toen ze het nieuws hoorde. Ze ging ervan uit dat een baby alleen maar roet in het eten zou gooien. En hoeveel medelijden Joe ook met haar had, zelf was hij stilletjes dolblij. Hij kon zich niets mooiers voorstellen dan een kind van Olivia en hem. Olivia was de vrouw van zijn dromen en hij beloofde dat hij alles in het werk zou stellen om het zo gemakkelijk mogelijk voor haar te maken. Toen kwam Maribelle met een voorstel dat ze niet konden weerstaan. Ze zei dat ze aan haar pensioen toe was en de zaken uit handen wilde geven. Joe en Olivia hadden sowieso veel meer kennis van zaken en de winkel, en de afgelopen jaren had ze maar weinig bijgedragen aan The Factory. Joe had het zakelijke deel goed onder controle. Ze hadden haar in de winkel dus niet langer nodig, maar de zorg voor hun kind was een ander verhaal.

Maribelle bood aan bij ze in te trekken en voor de baby te zorgen zodra die geboren was. Olivia was buiten zichzelf van vreugde bij dat idee. Ze wist dat de baby in goede handen zou zijn en zij en Joe konden dan fulltime blijven werken. En Joe stond erop zijn steentje bij te dragen, zodat Olivia haar handen helemaal vrij zou hebben voor The Factory. Het was de perfecte oplossing en veel eerder dan gedacht stond ze niet meer zo negatief tegenover het idee zwanger te zijn. En Maribelle verheugde zich erop: voor een baby'tje zorgen leek haar veel leuker dan in de winkel werken. Dat had ze tenslotte al jaren gedaan en stukje bij beetje was het allemaal te groot voor haar geworden.

Olivia zag intussen geen enkele reden om thuis te blijven. De veranderingen die ze zich had voorgenomen waren essentieel voor de zaak en konden niet wachten.

Ze werkte door tot de laatste dag van haar zwangerschap en zij en Joe waren in het kantoor de rekeningen en inventaris aan het doornemen, toen de vliezen braken. Even schrok Olivia zich een ongeluk. Het was begonnen. Het was echt. Joe stelde haar onmiddellijk gerust, kalmeerde haar, riep haar moeder en de dokter en bracht haar naar het ziekenhuis. Hij vond het vreselijk haar daar alleen te laten, maar ze lieten hem niet toe bij de geboorte. Twaalf uur lang zat hij in de wachtkamer, terwijl Maribelle af en toe kwam vertellen hoe de zaken ervoor stonden. Ze zei dat een eerste baby altijd lang op zich liet wachten, maar Olivia deed het fantastisch. Hij was op van de zenuwen en hoopte maar dat het niet te zwaar voor haar was. Hij was met de dag meer van haar gaan houden toen ze zwanger was.

Voor Olivia was de bevalling echter veel erger dan ze had gedacht. Ze zou alleen maar banger zijn geweest dan ze al was, als ze had geweten hoe pijnlijk het zou worden. Ze was dan ook uitgeput en de pijn was nog niet geweken toen Joe tenslotte bij haar mocht komen, vlak na de geboorte van Phillip, die negen pond woog. Zijn liefde voor haar was nog groter dan daarvoor en hun baby was het allermooiste wat hij ooit had gezien. Samen huilden ze toen ze hem zagen en Joe hem voor het eerst in de armen hield. Voor hem was het gewoon een wonder, maar voor haar was het vooral het moeilijkste wat ze ooit had gedaan. De volgende dag was ze echter al een beetje opgeknapt en toen vond ook zij de baby ontzettend lief. De eerste paar dagen gaf ze hem de borst, maar ze gingen algauw op de fles over, zodat Maribelle hem 's nachts zou kunnen voeden. Joe wilde dat Olivia niet vermoeider werd dan ze al was, want voor zover hij wist was ze door een hel gegaan en hij behandelde Olivia alsof ze van handgeblazen glas was toen hij haar en de baby terugbracht naar huis. Ze hield vol dat ze weer helemaal de oude was; ze was drieëntwintig jaar oud en zowel zij als de baby was kerngezond en sterk.

Maribelle maakte meteen een voedingsschema voor Phillip, droeg hem de hele dag rond en was de godganse dag met hem bezig. En zodra ze hem eens neerlegde, pakte zijn liefhebbende vader hem weer op. Olivia had nauwelijks tijd een band met hem te krijgen omdat ze een week later alweer naar The Factory ging. Ze werkte halve dagen tot Phillip een maand oud was en toen ging ze weer fulltime aan het werk. Joe vond het een beetje te snel en hij wilde dat ze eerst weer volledig op krachten was gekomen, maar hij wist hoezeer ze ernaar verlangde weer in de winkel te zijn en hij had het hart niet om bezwaar te maken. Zelf hield hij elke dag echter wat eerder op met werken, zogenaamd om Maribelle wat tijd voor zichzelf te geven, maar in werkelijkheid omdat hij bij Phillip wilde zijn.

Phillip was een blije, gemakkelijke baby met een vader en een grootmoeder die dol op hem waren en aan elke behoefte of gril toegaven. En als Olivia 's avonds thuiskwam, nam ook zij hem af en toe in haar armen. Ze kon nog steeds niet geloven dat zij en Joe een kind hadden. Hij voelde aan als het kind van iemand anders, maar toen hij een maand of zes oud was, begon zijn gezichtje te stralen wanneer zijn moeder thuiskwam, en soms reed Maribelle met de kinderwagen naar de winkel om zijn trotse ouders te zien. Joe toonde Phillip aan iedereen. Hij was een geboren vader, terwijl Olivia niet in de eerste plaats een moeder was, maar als ze er was, liet ze haar liefde voor het kind wel blijken. Haar aandacht ging vooral uit naar de winkel. Al haar plannen voerde ze uit, en elke dag verzon ze er weer verbeteringen bij. Joe kon haar nauwelijks bijhouden en hij wist niet meer van wie hij meer hield, zijn vrouw of hun kind. Hij was een zeer gelukkig man en omdat Maribelle overdag zo goed voor Phillip zorgde, bleek deze regeling een ideale oplossing voor alle drie. Maribelle genoot ervan om haar kleinzoon op te voeden en ze vond het veel fijner dan in de winkel staan. Ze was pas achtenveertig en was blij dat ze met pensioen had kunnen gaan, zeker om zo'n begeerlijke taak te krijgen. En Joe was de perfecte echtgenoot voor Olivia die haar visie en wat ze met de winkel voor ogen had begreep.

Hij had voorgesteld om de gereedschappen en doe-het-zelf-spullen langzaam los te laten, zodat ze zich konden concentreren op de woonartikelen die Olivia overal en nergens vandaan haalde, en die het best verkochten. Uit de spreadsheets en de almaar stijgende winsten bleek elke dag hoe briljant en zelfs geniaal Olivia was. Hij leerde haar bovendien meer en meer over geldzaken. Ze was een snelle leerlinge en Olivia had een groeiend respect voor zijn oordeel, praktische geest en duidelijke adviezen. En hij was geweldig met haar en hun zoon. Ze had niet beter kunnen wensen. Hun huwelijk was tot dan toe de beste beslissing die ze had genomen.

Kort na Phillips geboorte besloot Olivia een tweede winkel te openen. Joe zag er een beetje tegenop en wilde niet dat ze zich over de kop moesten werken, maar uiteindelijk besefte hij dat ze gelijk had. Ze openden hem binnen zes maanden op een locatie op Long Island. Een derde winkel volgde toen Phillip een jaar oud was. Hij vierde zijn eerste verjaardag bij de opening van het nieuwe filiaal. Diezelfde avond liet ze Joe weten dat ze graag een winkel in Chicago wilde hebben, en hij begreep dat er nu geen houden meer aan was. Ze ging als een trein, maar hij besefte ook dat ze het goed gezien had en dat de tijd er rijp voor was. Op iedere locatie had ze een oude fabriek gevonden die leek op de fabriek die ze bij Boston hadden, hun vlaggenschip.

En tegen de tijd dat de plannen voor het filiaal in Chicago vrijwel rond waren en ze de juiste locatie hadden gevonden, werd Olivia opnieuw zwanger. Ze was er niet zo ontdaan van als de eerste keer, aangezien Maribelle meteen zei dat ze met alle liefde voor beide kinderen zou zorgen. Het was allemaal zo soepel verlopen toen ze alleen Phillip verzorgde, zeker omdat ook Joe een groot deel van de tijd met hem doorbracht. Dat was maar goed ook, want nu moest Olivia regelmatig heen en weer pendelen tussen haar winkels. Ze had een instinctief gevoel voor alles wat in huis gebruikt kon worden, van meubilair tot accessoires, maar ook voor het vinden van betrouwbare leveranciers met de allerlaagste prijzen, die ook nog eens haar ideeën over de vormgeving konden toepassen. Ze groeiden met grote sprongen, net zoals zij.

Ze was in de negende maand toen ze de winkel in Chicago moest openen en Joe was als de dood dat ze tijdens de opening of in de trein zou moeten bevallen, maar ze stond erop dat ze erbij was. Het was de allergrootste winkel die ze hadden en vanaf het begin een megasucces - de kassa's rinkelden onophoudelijk. Toen ze de volgende dag weer naar Boston vertrokken, stond Joe erop dat ze de hele reis zou gaan liggen. Hij moest er niet aan denken dat ze de baby onderweg zou krijgen. Hij vond het gekkenwerk dat ze mee was gekomen, maar ze was jong en sterk en vooral enthousiast over wat ze aan het doen waren. Ze hadden drie nieuwe winkels in twee jaar van de grond gekregen en ze verdienden meer dan Joe ooit had durven dromen. Olivia's gevoel voor wat ze met The Factory kon bereiken had tot dusverre feilloos gewerkt, en hij vermoedde dat het zo zou blijven.

Zodra ze thuis waren zette de bevalling in en hij kon haar net op tijd in het ziekenhuis krijgen. Liz was kleiner dan haar broer was geweest en twee uur na aankomst in het ziekenhuis geboren. De bevalling zelf was voor Olivia een stuk makkelijker verlopen en ze straalde met haar baby'tje in haar armen toen Joe de kamer binnenkwam. Ze noemden haar Elizabeth naar zijn overleden moeder, die Olivia nooit had ontmoet. En twee weken later was Olivia weer volop aan het werk. Maribelle vond het geweldig dat ze nu ook een kleindochter had, en weer een baby om voor te zorgen. Het waren gelukkige tijden voor hen allemaal. En het leek wel of het moederschap Olivia creatiever dan ooit maakte, want Joe kon zich alleen maar verbazen over wat ze gedaan had en wat ze nog allemaal wilde doen.

In die tijd nam het reizen steeds meer tijd in beslag, want ze deed overal inkopen voor alle vier de winkels, of ging op zoek naar nieuwe ontwerpen. Joe miste haar wanneer ze weg was, maar het resultaat van haar reizen was direct te zien op de balans. Olivia bracht nooit zoveel tijd met hem en hun kinderen door als ze wel zou willen, maar ze hield zich voor dat de zaken spoedig vaart zouden minderen en dat ze in rustiger vaarwater zou komen. Dat gebeurde echter nooit. Ze was drukker dan ooit, al genoot ze ervan om thuis te zijn met hem en de kinderen wanneer ze ook maar een gaatje had. Maar ze verdiende miljoenen en Joe belegde het zo snel hij kon. Dankzij Olivia was hun toekomst en die van de kinderen veiliggesteld. Dat was zowel voor hem als voor haar belangrijk. Ze verdienden een fortuin en daarvan zouden ze allemaal heel lang de vruchten kunnen plukken. The Factory was een legende aan het worden en Olivia Grayson was het al. En Joe was bijna net zo beroemd.

Olivia was nooit bang om iets nieuws uit te proberen of risico's te nemen, zolang haar man het er maar mee eens was. Ze deed niets zonder zijn advies. En hij keurde ook haar vele inkoopreizen goed. Ze ging nooit de stad uit zonder hem om raad te vragen, maar hij had respect voor wat ze moest doen om wat ze samen hadden opgebouwd te onderhouden en te verbeteren. En hoewel ze niet zo vaak bij de kinderen kon zijn als ze wilde, wist ze dat Maribelle en Joe haar altijd met liefde vervingen. Voor zover zij konden zien, werkte het systeem goed en Phillip en Liz waren vrolijke kinderen, die opgroeiden met de liefde van drie ouders in plaats van twee. En ze leken nooit ongelukkig als hun moeder de stad uit was of tot laat op haar werk bleef. Als dat wel het geval was, vervulden Joe en Maribelle al hun behoeften. Er werd onophoudelijk van ze gehouden, ze werden vertroeteld, geknuffeld, vooral als hun moeder er niet was om dat te doen. Soms was Olivia treurig dat ze belangrijke momenten met ze moest missen. Ze was er niet bij geweest toen Liz haar eerste stapjes zette, of bij haar eerste tandje, maar ze deed toch iets heel belangrijks voor ze, want ze zorgde ervoor dat hun luxe leventje en welzijn in de toekomst verzekerd was.

Ze hadden nog vier winkels geopend en hadden er acht in totaal toen John drie jaar later werd geboren. Ze kwamen op het nippertje in het ziekenhuis aan. Olivia was haar inventaris aan nieuwe artikelen die ze zelf had ontworpen aan het bekijken, en ze merkte de signalen dat de bevalling begonnen was totaal niet op.

Joe reed met vliegende vaart naar het ziekenhuis toen ze plotseling voorover klapte - John werd geboren in de lift op weg naar de verloskamer. Joe plaagde haar er even later mee, terwijl hij zijn tweede zoon in de armen hield.

'Ik weet niet waar je beter in bent, Olivia Grayson, baby's krijgen of een zaak runnen. Je bent onovertroffen in allebei.' John was een prachtig kindje en leek erg op zijn moeder. Hij was stil en tevreden en lag met een engelachtige blik in zijn vaders armen. En toen Joe hem aan haar teruggaf, nestelde hij zich ingelukkig tegen haar borst. Phillip was toen vijf en Liz drie en Maribelle zag ernaar uit om voor alle drie te zorgen, en deed het met gemak. Wel hadden Joe en Olivia een hulp in de huishouding en een kokkin aangesteld om haar te ondersteunen, en Joe ging nog steeds vroeg van zijn werk om een handje met de kinderen te helpen. Het wilde Olivia maar niet lukken om voor het eten haar kantoor te verlaten, maar ze was er pijnlijk nauwgezet in om thuis te zijn voor de kinderen naar bed gingen. Ze instoppen was een heilig ritueel voor haar, behalve wanneer ze op reis was, wat steeds vaker voorkwam. Ze droeg de hele verantwoording voor zowel haar gezin als haar bedrijf.

Olivia opende hun eerste buitenlandse woonwarenhuis in een buitenwijk van Londen, gevolgd door een filiaal in Parijs, Dublin volgde daarna, toen twee in Duitsland en een ander bij Milaan. Ze breidden zich vervolgens uit tot Zweden, maar openden tegelijkertijd een zaak in Texas en twee aan de westkust. Olivia had al op de covers van Time, Business Newsweek en Fortune gestaan als een van de belangrijkste zakenvrouwen van de Verenigde Staten. Ze was niet arrogant of opvallend; ze was slim, moedig en praktisch en haar ideeën voor de toekomst waren grenzeloos. Ze droomde ervan over de hele wereld zaken te openen die gebaseerd waren op hun succesvolle model. En het lukte haar om de kwaliteit hoog te houden, hun ontwerpen aantrekkelijk en hun prijzen scherp. De ijzerhandel van Ansel Morris, uitgebreid tot een soort bouwmarkt met kant-en-klare meubels en later een woonwarenhuis in een oude fabriek aan de rand van Boston, was wereldnieuws geworden.

Olivia's huwelijk met Joe bleef zonder grote pieken en dalen, maar was bijzonder sterk. Hij stond achter haar in alles wat ze deed, liet de zakelijke kant soepel draaien en verwachtte zelf maar weinig. Hij was er gelukkig mee om deel uit te maken van haar leven en hij was haar grootste fan. Haar moeder gaf haar wel eens een standje omdat ze zo weinig tijd met haar kinderen doorbracht, maar Olivia deed zoveel ze kon. Ze hield onvoorwaardelijk van ze, maar ze vond zaken nu eenmaal oneindig veel opwindender dan het moederschap. Maar als ze thuis was, bleef ze bij Joe en de kinderen. Aan een spannend sociaal leven had ze geen behoefte, en ze liep niet te koop met haar rijkdom. Ze genoot ervan om hun zaak een bedrijf van wereldformaat te maken en als resultaat van haar fenomenale zakentalent groeide hun kapitaal exponentieel. Ze had het erover dat haar kinderen ooit in het bedrijf zouden komen werken. En omdat ze haar eigen vader nooit gekend had, was ze blij dat Joe zo'n goede vader was gebleken. Hij miste nooit een sportwedstrijd of schooluitvoering. Hij was een man op wie je kon bouwen, voor hen allemaal. Ze wist dat ze altijd op hem zou kunnen rekenen. Hij had haar nog nooit laten zitten en ze was ervan overtuigd dat hij dat nooit zou doen.

Olivia vond dat ze een perfect gezin vormden. Drie kinderen was meer dan ze ooit had kunnen dromen. Toen Phillip twaalf was, Liz tien en kleine John zeven, en Olivia bezig was een zaak in Australië te openen, was ze stomverbaasd en niet al te blij om te ontdekken dat ze weer zwanger was. Haar werk was veel te veeleisend om weer een baby te krijgen en ze had ook geen idee hoe dat had kunnen gebeuren. Maar Joe was in de wolken toen ze het hem vertelde en hij zei dat hij het liefst nog een meisje wilde. Olivia was zesendertig en Maribelle was eenenzestig, maar vond het geen probleem om nog een baby te verzorgen. Ze was haar kleinkinderen geheel toegewijd en dat moest ook wel, met een moeder die zoveel tijd aan het bezoeken van hun warenhuizen besteedde.

Zeven maanden later werd Cassandra geboren. Dit keer was het letterlijk een zware bevalling en ze kwam dan ook met een keizersnede ter wereld. Het herstel van Olivia nam dus veel meer tijd in beslag en ze ergerde zich eraan dat ze niet aan het werk kon. Maar de baby was een plaatje en Joe was weg van haar. Olivia had meer moeite om een band met haar te krijgen dan ze met de anderen had gehad. De zwangerschap was lastig, ze was gedwongen geweest het kalmer aan te doen en de bevalling ging niet zonder complicaties. Zonder het te beseffen stoorde ze zich eraan dat die hele zwangerschap van Cassandra haar veel tijd en energie had gekost die ze eigenlijk aan het bedrijf had willen spenderen. En ze kon zich ook niet langer aanpassen aan weer een baby. Haar eerste drie waren allemaal binnen vijf jaar geboren en waren samen klein geweest. Cassie, zoals ze haar noemden, was later in hun leven verschenen en was een beetje een vreemde eend in de bijt. Dat was ze al vanaf haar eerste dag. Alle drie de kinderen waren blond en leken op Olivia of Joe. Cassie had pikzwart haar en grote groene ogen en leek op niemand in hun omgeving. En vanaf het moment dat ze kon praten was haar eerste woord: 'Nee!' Maribelle fluisterde tegen haar schoonzoon dat Cassie precies haar moeder was. Ook Olivia had een heel eigen willetje gehad als kind, maar ze was wel makkelijker dan Cassie, die het buitenbeentje van de familie werd.

Cassie aanbad haar vader en al heel vroeg klaagde ze dat haar moeder zo weinig tijd aan hen besteedde. Het was de anderen inmiddels ook opgevallen, maar Olivia had haar imperium te leiden, ze moest op Joe en haar moeder vertrouwen om de kinderen op te voeden, waarvoor ze zelf geen tijd had. Ze probeerde wel om vaker op belangrijke gebeurtenissen aanwezig te zijn, zoals schoolmusicals en balletuitvoeringen, maar het was moeilijk om er dagelijks voor hen te zijn zoals Joe. Hij had alle begrip voor wat ze aan het doen was en wat ze gedaan had. Hij wist dat hij het nooit voor elkaar had kunnen krijgen. En hij deed alles wat zij niet kon doen, wanneer, waar en hoe dan ook. Olivia zei dat hij een held was. Ze hield van haar kinderen, maar hij was de perfecte echtgenoot en vader.

Het was dan ook een vreselijke slag voor haar toen Joe stierf aan een hartaanval en zij op haar vijfenvijftigste weduwe werd. Het was onmogelijk voor haar om zich haar wereld zonder zijn aanwezigheid voor te stellen na ruim dertig jaar samen te zijn geweest. En ze merkte dat het enige wat haar pijn kon verzachten haar werk was. Ze werkte nog harder dan voorheen. Cassie studeerde al, en de anderen waren het huis al uit en getrouwd, en Liz had al kinderen. Ze hadden haar niet meer dagelijks nodig. En toen Cass direct na haar studie naar Engeland vertrok, trok Maribelle in een luxe appartement in een seniorenresidentie. Ze was tachtig jaar oud en zei dat het tijd was. Ze had Olivia een uitzonderlijk geschenk gegeven waarvan Olivia maar al te goed de waarde erkende. Ze had haar kinderen in haar plaats grootgebracht en had haar dertig jaar van haar leven gegeven om voor ze te zorgen zodat Olivia het bedrijf kon leiden waarvan ze allemaal afhankelijk waren. Toen Cass eenmaal uit huis was, haar moeder verhuisd en haar leven leeg zonder Joe, stortte Olivia zich dag en nacht op haar werk. En de jaren vlogen voorbij.

Het was veertien jaar geleden dat Joe was gestorven en waar Olivia nu elk jaar weer naar uitkeek waren de schamele twee weken waarin ze elke zomer met haar kinderen op vakantie ging. Ze had zoveel van hun jeugd gemist dat ze nu de tijden koesterde die ze met hen als volwassenen kon doorbrengen. Cassie had schade opgelopen omdat ze haar moeder nog minder had gezien dan de anderen. Het was te laat om dat te verhelpen. Ze stond dat haar moeder niet toe en na haar vaders dood was er dan ook een onoverbrugbare kloof tussen hen ontstaan. Maar ook de anderen misten hem deerlijk. Hij was zo'n goed man geweest, en zo lief, dat Olivia's hart nog steeds pijn deed wanneer ze aan hem dacht. Ze wist heel goed wat een geluk ze had gehad met hun huwelijk, en ze was zich er ook heel bewust van dat hij een zegen voor haar manier van leven was geweest.

Olivia was na zijn dood met de jaarlijkse vakanties begonnen om de band met haar kinderen aan te halen. Het was niet genoeg om te compenseren wat ze vroeger had nagelaten, dat begreep ze heel goed. Ze had zich destijds niet gerealiseerd dat terwijl ze bezig was met het veiligstellen van hun toekomst ze zoveel van het heden en verleden had gemist. Ze wist dat hoe hard je het ook probeerde, je niet alles kon doen. Joe had tot zijn laatste dag gemeend dat Olivia niets fout kon doen. En Olivia wist hoe gelukkig ze was geweest om de liefde van een man als Joe te hebben gekregen. Joe had begrepen dat ze altijd van hem en hun kinderen gehouden had. Maar niet al haar kinderen begrepen dat ook.

Olivia probeerde het goed te maken met haar kinderen die haar hadden moeten missen tijdens belangrijke gebeurtenissen in hun jeugd. Haar moeder zei dat ze het haar ooit wel zouden vergeven, maar ze begon zich af te vragen of zoiets wel mogelijk was. Je kon iemand de tijd niet teruggeven die je ze van jongs af aan had afgenomen. Het minste wat ze kon doen was proberen nu tijd aan ze te spenderen. Ze was altijd eerlijk tegen ze geweest. Ze had van ze gehouden en ze hield nog steeds van ze nu ze volwassen waren, waarschijnlijk meer dan ze beseften of konden begrijpen. En sommige kinderen waren vergevingsgezinder dan anderen. Liz sloofde zich voortdurend uit om door haar geprezen te worden, al was ze zo ook wel trots op haar. Ook John scheen haar het verleden niet kwalijk te nemen, maar Phillip was een stuk afstandelijker en Cassie zou haar haar fouten nooit vergeven, vooral omdat ze er niet was geweest toen Joe stierf.

En wie zou uiteindelijk zeggen wie gelijk had en wie niet? Olivia kon het niet laten zich wel eens af te vragen hoe anders het zou zijn gegaan als ze gestopt was met werken toen ze kinderen kreeg. Zouden ze dan gelukkiger zijn geweest? Of waren de zorg en liefde van Maribelle en Joe uiteindelijk wel genoeg gebleken? Ze zouden het nooit weten. Hun leven zou een stuk eenvoudiger zijn geweest, dat stond wel vast, en misschien betekende dat imperium dat ze voor hen had gebouwd eigenlijk veel minder voor hen dan ze had gehoopt. Maar je kon de klok niet terugdraaien. Ze had haar best gedaan op haar manier, en dat deed ze nog steeds, door te zorgen dat het bedrijf bleef draaien en hun bijzondere ervaringen en memorabele zomervakanties te schenken. En ze hoopte maar dat het fantastische jacht dat ze dit jaar voor hen allemaal had gehuurd ze de mooiste vakantie sinds jaren zou bezorgen.

Ze wist dat wat ze hun op een dag zou nalaten, en wat dankzij meer dan vijftig jaar hard werken was ontstaan, hun tot steun zou zijn, ook de kinderen van haar kinderen, en voor de generaties daarna. Het was net als haar liefde haar geschenk aan hen, of ze dat nu begrepen en ze haar die tekortkomingen en fouten zouden vergeven of niet. Het miljardenbedrijf dat ze voor hen had opgebouwd was een uiting van haar liefde geweest. De teerling was geworpen door de beslissingen die ze vijftig jaar geleden had genomen. Olivia kon nog steeds niet geloven hoe de tijd was omgevlogen.

3

De afgelopen jaren hadden Olivia's kinderen de uitnodigingen voor de familievakantie via e-mails gekregen, ongeveer zes weken voor vertrek. Ze wisten altijd dat die mail zou komen, en dat de vakantie de laatste twee weken van juli gehouden zou worden, en zou eindigen met haar verjaardag op de laatste avond. Dat was allemaal voorspelbaar. Wat ze niet wisten, en ieder jaar weer een verrassing was, was waar ze heen zouden gaan. Het was altijd een fantastische plek en Olivia deed flink haar best om met een ongewone ontmoetingsplaats op de proppen te komen, die ze allemaal zou bevallen.

Ze wilde elk jaar weer dat het een plaats en een vakantie zou worden die haar kinderen nooit zouden vergeten. Vroeger moest de locatie ook geschikt zijn voor kleine kinderen, toen haar kleinkinderen nog jong waren. Nu ze ouder waren, rond de twintig, konden ze van dezelfde plaatsen genieten die de volwassenen waardeerden, maar er moest wel genoeg te doen zijn met activiteiten voor iedereen, en het moest niet alleen een mooie, vredige plek zijn waar de ouderen tot rust konden komen. Bovendien moesten haar zoons er kunnen vissen, omdat ze er verslingerd aan waren, en Phillip was ook nog eens gek op golf, waar het ook mogelijk was. Zowel hij als John hield van zeilen, iets wat ze vaak deden met hun vader toen ze nog jong waren. Als kinderen gingen ze altijd naar zeilkampen in de vakantie. De vakantie moest ook ergens plaatsvinden waar de vrouwen van de familie zich konden vermaken - haar dochters, schoondochters en kleindochters - en zijzelf wilde zich kunnen ontspannen en plezier hebben, dus spannende bergtochten door Nepal waren niet aan de orde. Ze gaf altijd de voorkeur aan luxe boven avontuur. Al hadden ze dan ook hun twijfels over het vakantie vieren met de hele familie, Olivia probeerde altijd een reis te verzinnen die aan ieders behoefte en wensen tegemoetkwam, waarbij zelfs hun eigenaardigheden geen probleem waren, en waardoor zelfs hun angst om niet zonder kleerscheuren twee weken met hun familie door te kunnen brengen weggenomen zou worden. Het was een interessante uitdaging en ze wilde dat het elke keer weer iets buitengewoons werd en een onvergetelijke vakantie voor hen allemaal. Het was het minste dat ze voor hen kon doen.

Het eerste jaar had ze een Frans château in de Périgord gehuurd, inclusief al het denkbare personeel. Het was ongelooflijk geweest, in een schilderachtige omgeving met wijngaarden, en er kon fantastisch paardgereden worden in de Dordogne. Haar kleinkinderen waren toen nog heel jong en ook zij hadden het naar hun zin gehad. Verder was er die spectaculaire villa in Saint-Tropez geweest, compleet met speedboten en een privéstrand; een schitterend landhuis in Spanje, en een privé-eiland in Griekenland dat een groot succes was geworden. Ze waren naar een beroemd landhuis in Saint-Jean-Cap-Ferrat geweest dat later voor vijfenzeventig miljoen dollar werd verkocht, een Schloss in Oostenrijk, een privé-eiland in de Cariben dat wel erg heet maar ook erg fraai was, en een Vanderbilt-herenhuis in Newport. Olivia stelde hen nooit teleur, en ze hoopte dat dat ook dit jaar niet het geval zou zijn. Wat ze regelde nadat ze daar een vol jaar naar op zoek was geweest, bleef altijd een geheim tot ze op de eerste juni hun uitnodiging ontvingen.

Toen Amanda Grayson, Phillips echtgenote, 's ochtends de e-mail opende, was zij de eerste die zag waar ze dit jaar naartoe zouden gaan. Het was het enorme motorjacht Lady Luck van ruim honderd meter lang, dat pas twee jaar oud was en voor anker lag in Monaco. Daarmee zouden ze een cruise over de Middellandse Zee maken, langs Italië en Frankrijk. Het jacht bezat elke denkbare luxe en comfort, waaronder een fïtnessstudio, een jacuzzi, een bioscoop en een kapsalon, met alle trainers en andere medewerkers, naast een staf van vierentwintig man, en allerlei waterspeelgoed, van jetski's tot zeilboten en speedboten, om het de kinderen naar de zin te maken. Olivia had zichzelf overtroffen.

Uitdrukkingsloos las Amanda de lijst van wat allemaal was inbegrepen bij de boot. Het was een trip waarin ze elk jaar weer met een zucht berustte. Aangezien Olivia haar schoonmoeder was en de werkgever van haar man, nam Amanda de uitnodiging aan als een bevel. En hoe luxueus het ook mocht wezen, het bleef wel een vakantie van twee weken met haar uiterst machtige, succesvolle schoonmoeder. Amanda had liever een reisje met Phillip alleen gewild. Maar Phillip hield wel van die familiebijeenkomsten, vooral van het samenzijn met zijn broer en zussen, en zelfs Amanda moest toegeven dat die Lady Luck er wel erg spectaculair uitzag.

Terwijl ze de woorden van haar schoonmoeder doornam, begon Amanda al te denken aan de garderobe die ze mee zou moeten nemen. Ze wist dat haar schoonzus Liz wat hippe kleren uit één grote koffer zou delen met haar dochters, al zou die kleding echt wat te jeugdig voor haar zijn, maar aangezien ze een erg goed figuur had kon ze er wel mee wegkomen. Johns vrouw zag er uit als de professor die ze was, hoe ze zich ook kleedde. Het leek wel of ze afleggertjes van haar studenten droeg. En Olivia zou wel weer linnen jurken, kleurige zijde en fleurig gebloemde Lilly Pulitzer-kleding dragen. Ze had smaak en droeg wat bij haar leeftijd paste, en opzichtig was het nooit.

Olivia had veel meer belangstelling voor zaken dan voor mode. Ze was veel avant-gardistischer in de meubelontwerpen die ze verkocht dan in haar garderobe. Haar haar was altijd perfect geknipt in haar karakteristieke sneeuwwitte bob voor ze op reis ging en ze zou de parelketting dragen die Joe haar had geschonken bij het begin van hun succesvolle bedrijf, en die ze nooit meer had afgedaan, om sentimentele redenen. Veertien jaar na zijn dood droeg ze ook nog elke dag de smalle gouden trouwring en verder alleen simpele oorbellen en een gouden armband. Het was allemaal zo ontzettend bescheiden. Maar als Amanda tegen haar wil naar uitgelezen plaatsen zou reizen, zou ze zich aanpassen aan de situatie, en niet aan het gezelschap om haar heen.

Niemand uit de familie Grayson hoefde zo nodig op te vallen of zich beter te voelen dan anderen, wat Amanda nooit begrepen had. Als je zoveel geld bezat als zij, waarom zou je het dan niet laten rollen? Het was een kunst die ze Phillip had moeten leren toen ze negentien jaar geleden waren getrouwd. Ze hadden elkaar ontmoet toen Phillip op de Harvard Business School zat om zijn masterdiploma te halen, zij deed daar de rechtenstudie. Amanda was onbeschaamd ambitieus wat haar carrière betrof. Ze waren getrouwd toen ze afstudeerde en ze werd onmiddellijk aangenomen bij een gerenommeerd advocatenkantoor. Ze klom snel naar de top en was nu al meer dan tien jaar een partner in het bedrijf. Ze verdiende een topsalaris, maar ze zou nooit zoveel geld hebben als Phillip ooit zou erven of als hij nu te besteden had. Zijn vader had het geld briljant maar zonder risico's geïnvesteerd en had trusts voor al zijn kinderen opgericht. Phillips broer en zussen leefden gerieflijk maar vrij eenvoudig, en hun moeder bezat een fraai huis op een landgoed in Bedford. Het lag echter niet in hun aard om met geld te smijten, tenzij het een reden had, zoals een donatie aan een belangrijk goed doel.

Amanda had Phillip al die jaren geprobeerd te leren om van zijn geld te genieten. Ze hadden een herenhuis in de East Seventies gekocht en ze had het ingericht met schitterend antiek, waarvan ze veel in Londen had aangeschaft. En Phillip had een klein maar charmant zeiljacht dat in een jachtclub in Southampton lag, waar ze ook een klein weekendhuis bezaten. Hun leven draaide om hun carrières, al maakte Amanda zich ook vrij druk om hun sociale leven, kinderen hadden ze niet. Ze had hem al vrij vroeg laten weten dat kinderen hen van hun doelen af zouden houden, en bovendien erg geld- en energieverslindend zouden zijn. Ze wilde geen kinderen en had Phillip ervan overtuigd dat hij ook beter kinderloos kon blijven. Wat belangrijker was, ze hadden ze niet nodig, want ze hadden immers elkaar en een rijk leven. Wat konden ze zich meer wensen? Kinderen zouden alles alleen maar verstoren.

Phillip had geen spijt dat ze geen kinderen hadden genomen. Zijn zuster Cass had ze ook niet, om dezelfde reden als hij. Hun herinneringen aan hun jeugd draaiden erom dat ze het min of meer zonder moeder hadden moeten stellen. Hij had er geen behoefte aan dat een ander kind aan te doen, en Amanda had geen drang om ooit moeder te worden en had die ook nooit gehad. Het zat niet in haar dna, noch in het zijne. Er was iets ijzigs, iets koels aan haar dat Phillip altijd zeer aantrekkelijk had gevonden. Ze scheen geen andere emoties te hebben dan die rond haar carrière en dat vond hij een uitdaging. Ook hij was niet bepaald emotioneel of open over zichzelf, maar er waren momenten dat hij zich heel aanhankelijk toonde, die Amanda maar zelden beantwoordde. Ze was de spreekwoordelijke ijskoningin, en toen hij haar ouders had ontmoet, was duidelijk waar dat vandaan kwam. Het waren afstandelijke, ambitieuze, egocentrische mensen, en allebei jurist. Wel waren ze zeer onder de indruk van Phillips afkomst en het bedrijf dat hij op een dag zou erven.

Amanda verlangde naar de dag dat Phillip zelf algemeen directeur van dat bedrijf zou worden en het ergerde haar dat Olivia nog geen aanstalten maakte om een stap terug te doen en met pensioen te gaan, zodat haar imperium door haar oudste zoon geleid kon gaan worden. Olivia had nog steeds alle touwtjes stevig in handen, en volgens Amanda niet alleen van The Factory maar ook van haar kinderen. Amanda wilde alleen maar dat Phillip de leiding overnam, maar hij bleef liever rustig achter zijn moeder staan in zijn rol van financieel directeur. In tegenstelling tot Amanda had hij geen enkele behoefte om in de spotlights te treden. Amanda beschuldigde hem er vaak van dat zijn moeder hem bezat, wat hem ergerde, maar hij had er geen zin in om te bewijzen dat dat niet het geval was. Hij was tevreden zoals het was en blij dat Amanda thuis de baas was. Zij regisseerde hun hele sociale leven en hij wist hoe vastbesloten ze was om de juiste mensen te ontmoeten om uiteindelijk ooit rechter te worden. Status en uiterlijk vertoon waren belangrijk voor haar, veel meer dan voor Phillip. Hij leefde nu al zoveel jaar in de schaduw van zijn moeder en dat beviel hem eigenlijk wel. Hij voelde zich niet geroepen om de zaak over te nemen en hij wilde zeker niet alle kopzorgen die erbij hoorden als je algemeen directeur was. Hij had aan den lijve ondervonden hoezeer het bedrijf zijn moeders leven had opgeslokt en hoeveel tijd het vrat. Hij kon echter nog lekker gaan zeilen in het weekend, of golf spelen en om zes uur het kantoor verlaten. Hij had geen enkele behoefte om tot middernacht achter zijn bureau te zitten zoals zijn moeder regelmatig deed, of zijn leven door te brengen in vliegtuigen naar andere steden en verre landen, en hij wist dat zijn broer John er net zo over dacht. De prijs die je betaalde voor een leven zoals dat van hun moeder kenden ze maar al te goed. Amanda zag dit gebrek aan machtshonger als een flinke karakterfout, en ze liet niet na hem daaraan te herinneren. Daarover hadden ze vaak ruzie en wanneer ze dan ook nog een tirade over zijn moeder begon, liep hij weg of negeerde haar verder.

Amanda was een lange, statige blondine met koele blauwe ogen en een perfect figuur. Ze ging op vaste tijden naar de fitnessstudio, behalve in de weekenden. Ze kleedde zich stijlvol en vond het geen probleem er veel geld voor uit geven. Hij vond het wel prettig met een knappe vrouw gezien te worden. En hij wist maar al te goed dat ze als enig kind niet dol was op zijn familie, zijn zusters maar vreemde wezens vond, zijn broer als kunstenaar te verwaarlozen en zijn geleerde schoonzuster totaal oninteressant. Johns vrouw, Sarah, deed niet mee aan het sociale leventje en was alleen geïnteresseerd in wetenschappelijk onderzoek en intellectuele doelstellingen. De enige persoon in zijn familie die Amanda werkelijk bewonderde was zijn moeder, al had ze weinig behoefte om met haar in contact te komen en mocht ze haar ook niet erg, maar je moest hoe dan ook respect hebben voor de manier waarop ze een ijzerhandel in een wereldwijd bekend woonwarenhuis had veranderd. Ze wenste vaak dat Phillip een beetje meer zoals zijn moeder was, maar geen van beide zoons had haar ambitie geërfd. Ze leken meer op hun vader, die ook het liefst op de achtergrond was gebleven ter ondersteuning van Olivia. Joe Grayson had nooit meer gewild dan dat, net als zijn zoons.

Olivia stond alleen in haar hartstochtelijke aanpak van het leven, ze vatte de wereld bij de hoorns met al haar creatieve en financiële talent. Had Amanda de kansen van Olivia maar gehad! Gelukkig had ze in elk geval baat bij de naam en ze liet nooit na hem te gebruiken wanneer het haar van pas kwam. Verder deed ze alles wat in haar macht lag om een aanstelling bij de federale rechtbank te verkrijgen, waar ze nu al een paar jaar mee bezig was. Ze droomde ervan rechter te worden, en ze kon elke relatie gebruiken die haar hierbij zou helpen. Het ergerde Amanda dat Phillip niet meer deed om te zorgen dat ze dat doel bereikte, maar hij zei altijd dat hij toch de juiste mensen niet kende die haar vooruit konden helpen. Amanda was er zeker van dat haar schoonmoeder ze wel kende, maar ze had haar nooit om hulp durven vragen en Olivia had het ook nooit voorgesteld. Er bestond een beleefde verhouding tussen de twee vrouwen, maar van enige sympathie was geen sprake. Amanda greep elke kans aan om in de bladen en kranten genoemd te worden. Olivia had daar geen enkele interesse in en bladerde alleen de economische bijlage van de kranten door, waar ze regelmatig op de voorpagina genoemd werd. Phillip werd nooit genoemd en dat kon hem ook niet schelen. En het deed hem ook niets wanneer Amanda zorgde dat ze beiden bij een of ander society-evenement werden gespot.

'Wat sta je daar zo geïnteresseerd te lezen?' vroeg Phillip toen hij de keuken in kwam en hij Amanda naar de laptop zag staren, terwijl haar koffie koud stond te worden. Hij schonk zichzelf een kopje in en ging tegenover haar aan de keukentafel zitten. Zoals gewoonlijk was ze elegant gekleed in een roomkleurig pakje. Ze was perfect opgemaakt en haar lange blonde haar hing over haar schouders. Ze zag eruit als een fotomodel.

'De zomeruitnodiging,' mompelde ze terwijl ze doorlas wat de boot verder te bieden had.

'Voor wat?' vroeg Phillip terwijl hij een bakje yoghurt uit de koelkast pakte. Amanda kookte nooit. Ze had andere dingen aan haar hoofd en ze was trouwens toch altijd op dieet. Ze was al naar fitness geweest die dag, zoals gewoonlijk om zes uur, maar het was het waard geweest. Ze had een adembenemend figuur en zag er net als zijn moeder jaren jonger uit dan ze was. Amanda had makkelijk door kunnen gaan voor dertig, terwijl ze toch vierenveertig jaar was.

'Je moeders verjaardagsreisje,' legde Amanda uit terwijl ze door bleef lezen. Ze zag er niet echt enthousiast of vrolijk uit. Dat was ze nooit over die vakanties. Ze vond trouwens ook niet dat zijn neef en nichtjes erbij moesten zijn - dat was zo vermoeiend voor de volwassenen. Vooral toen ze klein waren had ze zich er dood aan geërgerd. Maar ook nu had ze hun niets te melden. Ze negeerden elkaar elk jaar beleefd, al ging Phillip soms nog wel met ze om en vond hij het leuk zijn neef, Alex, met John mee uit vissen te nemen. Het was Phillips enige contact met jonge mensen en die Alex was niet dom. Hij zat op de middelbare school en wilde graag naar Stanford in plaats van de universiteit van Princeton, waar zijn moeder literatuurwetenschappen doceerde.

'Waar neemt ze ons dit jaar mee naartoe?' informeerde Phillip belangstellend. Hij vond die vakanties met zijn familie altijd erg leuk, ondanks het geklaag van Amanda. Hij had geleerd er geen aandacht aan te besteden, want ze zou hoe dan ook meegaan. Het speet hem alleen dat ze nooit zoiets hadden gedaan toen zijn vader nog leefde en ze allemaal nog kinderen waren. Er waren wel gezinsvakanties in Maine geweest, maar dan zat zijn moeder gewoonlijk de hele tijd in haar kantoor aan de telefoon, of zaten hun ouders de hele tijd over zaken te praten en plannen te maken voor nieuwe filialen die ze op het oog had. Het was het enige wat haar in die tijd interesseerde, en zo had Phillip het ook gevoeld. Olivia had gewoon geen tijd voor hen gehad toen ze klein waren. De moederfiguur in het leven van hem en zijn broer en zussen was zijn grootmoeder geweest, Maribelle - Granibelle zoals ze haar noemden. Ze woonde bij hen in en was er altijd voor ze geweest in het dagelijks leven. Zij en hun vader hadden hen grootgebracht, Olivia zagen ze alleen tussen de zakenreizen door of wanneer ze heel laat van kantoor kwam. Hun vader had hun altijd ingeprent hoeveel hun moeder van hen hield, en dat kon dan wel zo zijn, maar Phillip vond dat ze dat dan wel eens had kunnen laten merken toen ze klein waren.

Phillip was nog steeds bijzonder gesteld op Granibelle en hij ging bij haar op bezoek zo vaak hij kon. Ze woonde prettig in haar seniorenresidentie en ze leek tevreden met haar luxueuze appartement dat van alle gemakken was voorzien. Ze was haar hele leven een tevreden mens geweest. Dat herinnerde hij zich het meest van zijn jeugd: het plezier dat ze met hen deelde en de liefde waarmee ze hen bedolf. Al was ze nu vijfennegentig, ze had nog altijd een twinkeling in haar ogen en hij plaagde haar vaak met de vraag of ze al een nieuwe vrijer had, wat haar aan het lachen maakte. Een paar jaar geleden was er een man van tweeënnegentig leuk met haar omgegaan, maar die was gestorven. Maribelle was echter geen neerslachtige vrouw. Wat de omstandigheden ook waren, voor haar was het glas meer dan halfvol, het stroomde over van geluk. En haar vier kleinkinderen waren een van de grote vreugden van haar leven geweest. Phillip probeerde vaak Amanda mee te nemen op zijn bezoekjes, maar daar had ze maar zelden tijd voor. Ze was te druk op kantoor, bijna net zo als zijn moeder toen hij klein was. Maar toch was Olivia een stuk warmer dan Amanda.

'Ze heeft een boot gehuurd,' antwoordde Amanda koeltjes.

Phillip trok verbaasd een wenkbrauw op. 'Dat zal Liz wel niet leuk vinden. Ik vraag me af of ze komt, die wordt altijd zeeziek. Ma weet dat best. Vreemd dat ze nu een boot heeft gekozen.'

'Lijkt me sterk dat ze hierop zeeziek wordt,' zei Amanda cryptisch. 'Hij is ongeveer zo groot als de Queen Elizabeth 2, dat drijvende hotel. Hij heeft stabilisatoren en alle mogelijke toestellen om hem zo vlak mogelijk te laten varen. Staat allemaal in de beschrijving,' zei ze, terwijl Phillip zich naar de computer draaide om het te zien. Hij keek naar de foto's, las een paar minuten, floot zachtjes tussen zijn tanden en grijnsde naar Amanda.

'Dat is nog eens een boot! Een staf van vierentwintig man, jacuzzi, kapsalon, bioscoop, twee zeilboten, drie speedboten? Mijn moeder heeft zichzelf dit jaar wel overtroffen! En je hebt gelijk, Liz hoeft niet bang te zijn. Ik denk dat ze haar zeventigste verjaardag groter aanpakt dan ik had gedacht. Klinkt goed allemaal.' Amanda keek hem met gefronste wenkbrauwen aan, maar dat kon zijn goede humeur niet bederven. Dat jacht was fantastisch en hij zag nu al naar de vakantie uit. Amanda zou wel bijtrekken. Dat gebeurde tenslotte ieder jaar, min of meer, afhankelijk van de locatie en wat ze ervan vond. Hij zag niet in hoe ze dit kon weerstaan. De Lady Luck leek hem wel een drijvend paradijsje. Hij zou volop kunnen vissen met zijn broer en die zeilboten kunnen proberen die op het lijstje met 'waterspeeltjes' stonden. Met zijn honderd meter was het een joekel van een boot.

'Ik heb niets om aan te trekken daar,' zei ze ongeïnteresseerd.

'Dat heb je nooit.' Hij glimlachte naar haar. Hij hoorde het elk jaar. Haar garderobe was bepalend voor haar, net als hoe ze eruitzag, en belangrijk voor haar gevoel van welbehagen op de vakantie en haar dagelijks leven. 'Ga maar shoppen, gun jezelf wat plezier,' moedigde hij haar aan. Hij ontzegde haar nooit wat ze wilde. Hij kon zijn geld aan niemand anders uitgeven, en hij verwende zijn vrouw graag. 'Je hebt vast een hele nieuwe bootgarderobe nodig, denk ik,' zei hij met een glimlach en nu glimlachte ze terug. Op een bepaalde manier was het een perfect huwelijk, al wenste zij dat hij wat ambitieuzer was, terwijl hij niet meer wenste van zijn baan.

'Je snapt dat ik deze reis helemaal niet zie zitten,.' zei Amanda met een zucht en ze nipte van haar koude koffie. Met het jacht was niets mis - jammer alleen dat ze twee weken met zijn familie opgescheept moest zitten.

'Het is nooit zo erg als je je voorstelt,' bracht hij haar in herinnering. 'Het ziet ernaar uit dat we naar heel wat plaatsen gaan waar wat leuks te beleven valt en het is echt een heerlijke boot. Uiteindelijk zal je je best vermaken.' Ze knikte, al was ze niet echt genegen het toe te geven. 'Ga nu maar winkelen. Dan voel je je vast een stuk beter.'

'Dank je,' zei ze en kneep hem even in zijn wang voor ze langs hem liep om nog een kop koffie in te schenken. Want ze wist dat hij gelijk had. Door zo'n imposante boot als de Lady Luck zou de vakantie er echt op vooruitgaan dit jaar. Ze keek even op haar horloge terwijl ze de koffie inschonk. Binnen een halfuur moest ze bij het gerechtshof zijn. Dan kon ze misschien vanmiddag wat gaan shoppen.

Toen ze weer aan de keukentafel ging zitten keek Phillip op van de mail die hij gretig zat te lezen en keek haar aan.

'Dus zal ik maar bevestigen?' vroeg hij.

'Heb ik dan een keus?'

'Nou, eigenlijk niet,' gaf hij toe. Hij loog nooit tegen haar en zij wist dat ze de jaarlijkse vakantie moest dulden. Het zou een klap voor Olivia zijn als ze niet meegingen, en ze maakte het toch altijd wel zo gemakkelijk mogelijk voor hen, wat haar kinderen hogelijk waardeerden. Ze probeerde de verloren jaren en aandacht goed te maken.

'Nou, doe dan maar en accepteer het,' zei ze op doffe toon. Hij drukte de antwoordknop in en schreef een kort berichtje waarin hij zei dat hij de uitnodiging graag aannam. Toen drukte hij op 'Verzenden' en lachte naar Amanda.

'Zo,' zei hij terwijl ze opstond en haar koffertje en haar handtas pakte. 'Fijne dag vandaag. Ik zie je vanavond,' zei hij terwijl hij haar nakeek.

'Dank je,' zei ze en ze ging naar buiten. Ze had hem niet gedag gekust. Dat deed ze nooit. Phillip richtte zich weer op de informatie over het jacht en dacht na over zijn vrouw. Het was vreemd, maar ze bleef altijd net buiten zijn bereik. Negentien jaar was hij nu al bezig haar hart te winnen. Ze was de onbereikbare ijskoningin van wie hij altijd zou houden, maar die hij nooit geheel zou bezitten. Hij wist dat het een beetje tegennatuurlijk klonk, maar dat maakte het juist aantrekkelijk voor hem. En de onmacht om iemand te hebben van wie je hield, was pijnlijk maar ook bekend. Hij had zich zijn hele leven zo gevoeld, al sinds zijn geboorte.

Phillips zus Liz zat gebogen voor haar computer, starend naar een leeg vel, toen de e-mail binnenkwam. Ze kromp nog verder ineen toen de computerstem aankondigde dat er een nieuw bericht was en ze zag wie de afzender was en vermoedde waarover het zou gaan. Het was weer zover en ze had er al dagen tegenop gezien de e-mail te ontvangen. Elk jaar weer haatte ze die post en elk jaar weer had ze een grotere hekel aan haar moeders verjaardagstrip. Zij was altijd de vreemde eend in de bijt, of zo voelde het tenminste aan. Ze was vierenveertig, en ze had zich al haar hele leven de mislukkeling van de familie gevoeld.

Ze had zich met halfgesloten ogen zitten concentreren op het scherm, om te proberen een kort verhaal te schrijven. Al van jongs af aan had ze schrijfster willen worden. Voor in de twintig had ze een paar korte verhalen gepubliceerd en was toen aan een roman begonnen. Via via had ze een agent gevonden, maar die had geen uitgever voor haar boek kunnen vinden. Ze zeiden dat het niet commercieel genoeg was, de personages waren te vlak en de plot rammelde. Haar agent drong erop aan dat ze het nog eens zou proberen - niet iedereen kon zijn eerste boek uitgeven. Haar tweede roman was nog slechter. De agent vroeg drie keer het te herschrijven en toen ze dat had gedaan, kon hij het nog steeds niet bij een uitgever onderbrengen. Ze begon maar weer korte verhalen en een paar gedichten te schrijven, die in een literair tijdschrift werden gepubliceerd. En daarna was ze druk geweest met trouwen, kinderen krijgen en te proberen het hoofd boven water te houden. Ze lag emotioneel in puin en voelde zich te labiel om zelfs maar te proberen een pen op te pakken.

Een paar jaar geleden was ze toch weer verhalen gaan schrijven, maar het laatste was nu van drie jaar geleden. Een writer's block van heb ik jou daar. Ze probeerde desondanks toch te schrijven, maar ze hield steeds halverwege weer op. En nu beide dochters het huis uit waren, had ze zich voorgehouden dat het nu of nooit was. De afgelopen maanden had ze zich weer serieus met schrijven beziggehouden en ze dwong zich de laatste tijd om elke dag achter haar computer te gaan zitten. Er kwam niets in haar op. Ze zat daar maar en huilde. Ze zat emotioneel en geestelijk helemaal vast en wat het nog erger maakte was dat zij het enige lid van haar familie was dat absoluut nog niets had gepresteerd, haar leven lang. Die paar korte verhalen die niemand las telden wat Liz betrof niet mee. Het maakte niet uit dat haar agent haar had verteld dat ze echt talent had. Ja, toen ze in de twintig, dertig was misschien. Maar nu, op haar vierenveertigste, had ze geen prestaties op haar naam staan, geen successen, geen carrière en haar jaren als alleenstaande moeder met twee kinderen waren ook voorbij.

Haar dochter Sophie was bezig met haar masteropleiding ict in Boston, nadat ze haar bachelor op het Columbia had gehaald. Ze was een wiskundig genie en was van plan verder te studeren aan een businessuniversiteit. Net als haar grootmoeder had ze een scherp zakelijk verstand en op haar drieëntwintigste was ze veel beter dan haar moeder in staat om op zichzelf te passen. Ze was een slimme, knappe en zeer onafhankelijke jonge vrouw. Ze was voortgekomen uit Liz' eerste huwelijk met een Franse Formule I-coureur. Liz was stapelverliefd op hem geworden en was op haar eenentwintigste voortijdig van school gegaan en weggelopen om met hem te trouwen. Ze werd meteen zwanger en hij kwam om in een race enkele weken voor Sophie ter wereld kwam. Twee jaar later was Liz met Sophietje op sleeptouw naar Los Angeles gegaan, waar ze een relatie kreeg met een bekende acteur, Jasper Jones. Ze was drieëntwintig, net zo oud als Sophie nu, maar zonder haar kennis en vaardigheden. Sophie was een praktische meid, Liz had altijd vol idealen gezeten. Ze had geprobeerd een baantje als scenarioschrijver te krijgen, maar was in plaats daarvan Jasper tegen het lijf gelopen. Hij was de knapste man die ze ooit had gezien. Ze trouwden toen ze zes maanden zwanger was en het huwelijk had elf maanden standgehouden.

Carole was acht maanden oud toen ze scheidden. Ze was nu twintig en een dromer zoals haar ouders. Ze had diverse talenten en was een pienter kind, maar ze wist niet wat ze wilde. Ze had het wel eens over 'iets in kunst' maar echt serieus werd het niet. Ze had wat toneellessen gevolgd maar had plankenkoorts. Ze had wat werk als fotomodel gehad en had het vaag over L.A., maar een duidelijk plan had ze niet en ideeën voor werk had ze ook niet. Een paar keer per jaar ging ze naar haar vader in Californië. Hij speelde nu regelmatig in films na een carrière met veel ups en downs. Hij was getrouwd met een producente die veel succesvoller was dan hij. Ze hadden drie kinderen gekregen, alle drie jongens. Carole ging er altijd graag heen en ze hield van de sfeer in Los Angeles. Ze dacht erover om erheen te verhuizen en bij haar vader en zijn gezin in te trekken, maar ze was nog niet klaar om weg te gaan uit New York.

Liz maakte zich constant zorgen om haar. Ze was een moederkloek geworden en beide dochters plaagden haar ermee. Ze belde ze soms drie keer per dag om te weten hoe het ging. Ze wilde alleen maar dat ze gelukkig zouden worden. Ze wilde in geen geval zoals haar moeder zijn en het moederschap aan zich voorbij laten gaan. Ze had alles uit haar handen laten vallen om voor hen te zorgen, en nu ze het huis uit waren, was ze er niet eens meer zeker van dat ze nog kon schrijven. Ze had zich voorgenomen het toch te proberen, maar er kwam niets uit en ze dacht met ontzetting aan de vakantie met haar succesvolle familie, waarop ze, alweer, zou moeten uitleggen waarom ze het afgelopen jaar niets voor elkaar gekregen had. Hoe kon je dat ook uitleggen aan mensen zoals zij?

Haar broer Phillip was op hun moeder na de hoogste in het verbazingwekkende imperium dat ze eigenhandig had opgebouwd, met de liefdevolle steun van hun vader op de achtergrond. Phillip was de troonopvolger. Zijn vrouw was een geslaagde advocate, een partner van een groot advocatenkantoor, die neerkeek op hen allemaal. Ze was knap, slank, goed gekleed, en had ze allemaal verteld dat ze rechter zou worden. Liz' broer John was een fantastisch kunstenaar en een ongelooflijk vormgever; zijn vrouw was doctor en professor in de literatuurwetenschappen aan Princeton.

Haar kleine zusje, Cass, was echter nooit aanwezig op die zomerse verjaardagsvakanties. Sinds de dood van hun vader had ze het contact met hen verbroken en was ze naar Londen gegaan, waar ze een van de belangrijkste muziekproducenten ter wereld was geworden, sinds vijf jaar woonde ze samen met de wereldberoemde rockster Danny Hell, die tien jaar jonger was dan zij. Liz vroeg zich regelmatig af hoe ze kon concurreren met mensen zoals zij. Alles wat zij gedaan had kwam neer op het schrijven van een paar korte verhalen, twee keer trouwen, wat twee keer mislukt was, en het grootbrengen van twee geweldige meiden. Sophie en Carole waren haar enige wapenfeit, en daar leek niemand van haar familie van onder de indruk. Ze wist zeker dat ze haar als een complete mislukkeling beschouwden.

Haar moeder had altijd vriendelijk over haar schrijfsels gesproken en probeerde haar ook altijd aan te moedigen, maar Liz was bang dat ze dat alleen uit beleefdheid deed. Ze vonden het zielig voor haar. Liz had immers haar hele leven gevochten om het hoofd boven water te houden. Het enige wat ze ooit vol zelfvertrouwen had gedaan was het zorgen voor haar kinderen. Daar was ze zeker van, daarover twijfelde ze niet aan zichzelf, want ze hield meer van haar dochters dan van wat of wie ook ter wereld. Maar ze was ook de enige van haar familie die nooit haar studie had afgemaakt, meer dan één keer was getrouwd en wier huwelijken op niets waren uitgelopen. Ze had geen carrière, leefde van het geld dat haar vader in een trust had gestopt en er was de laatste tijd niets meer uit haar vingers gekomen uit angst te mislukken.

Liz woonde in een boerderijtje in Connecticut dat ze had willen opknappen toen ze het tien jaar geleden had gekocht, maar zelfs dat was haar niet gelukt. Ze was er gewoon nooit aan toegekomen. Hoewel het geraamte en de structuur van het huis schitterend waren, was het een bouwval die nog lekte ook en waarvan dingen kapotgingen die ze met geen mogelijkheid zelf kon repareren. Op een bepaalde manier leek haar leven op haar huis: het had potentieel, maar het verging langzaam maar zeker en zou op een dag gewoon instorten. En nu moest ze weer op vakantie met de hele bende. Ze had het lef niet om te doen wat haar jongere zus elk jaar deed: haar moeder afwijzen en de uitnodiging naast zich neerleggen. In plaats daarvan deed Liz juist altijd wat er van haar werd verwacht, wilde niemand voor het hoofd stoten, dus kwamen zij en de meiden elk jaar trouw. De meiden hadden de grootste lol en Sophie en haar grootmoeder waren twee handen op een buik, net zoals Liz en haar grootmoeder waren, maar elk jaar als het afgelopen was, zwoer Liz dat ze er nooit meer heen zou gaan. Het leverde haar veel te veel stress op, want ze bleef zich met de anderen vergelijken en ze moest hun losse commentaar, schampere opmerkingen en zogenaamd opbouwende kritiek maar zien te verdragen. Niemand begreep wat ze met haar tijd deed, en met zichzelf, vooral nu de meiden het huis uit waren. Het was onmogelijk uit te leggen dat het haar soms de hele dag kostte om alleen maar uit bed te komen.

De enige die ooit haar extreme onzekerheid had begrepen was Granibelle, bij wie Liz elke week op bezoek ging op Long Island. Net als voor Phillip was haar grootmoeder de echte moeder in haar leven geweest. Olivia was meer een soort vriendin. Ze was altijd vriendelijk tegen haar en meelevend, maar Liz was ervan overtuigd dat ze gewoon te verschillend waren om elkaar te begrijpen. Granibelle had altijd gezegd dat Liz haar moeder een kans moest geven, dat ze de tijd betreurde die ze niet met hen had doorgebracht toen ze nog kinderen waren, maar Liz vond dat het nu echt een beetje te laat was. En de verjaardagsreis versterkte die indruk elk jaar meer. Ze bracht twee weken met hen door in weelderige plaatsen, maar voelde zich het zwarte schaap dat vertwijfeld in hun midden stond. En nu de uitnodiging in haar computer was aangekomen, durfde Liz hem niet open te maken. Ze zat er een tijd naar te staren voor ze het bericht openklikte en de foto's van het enorme jacht haar onder ogen kwamen.

'Shit,' zei Liz hardop, daar in haar keukentje. 'Wat moet ik nu in hemelsnaam doen?' Ze voelde zich al zeeziek worden door alleen maar naar de foto's van het gigantische schip te kijken. Ze las de beschrijving van alles wat er te doen viel en zelfs dat hielp niet. Als haar familie daar ook was, wist ze nu al dat ze zich twee weken lang beroerd zou voelen omdat ze tekortschoot, zeeziek of niet. Maar ze wist met evenveel zekerheid dat haar dochters het heerlijk zouden vinden om daar die dagen met hun familie op die ongelooflijke boot door te brengen. Kapsalon, jacuzzi, bioscoop, waterspeeltjes - haar moeder had alle zeilen bijgezet. Liz wist dat ze haar dochters zo'n vakantie als haar moeder had georganiseerd niet kon afnemen. En zij wilde de kans om een tijd bij haar meiden te zijn niet laten schieten. Ze bracht nu al zo weinig tijd met hen door en ze gingen meestal toch liever met hun vriendinnen op stap. En net als elk jaar, snapte Liz dat ze geen keus had. Als ze haar kinderen wilde zien en een vakantie met hen wilde doorbrengen, moest ze de anderen maar op de koop toe nemen. Het was een ontmoedigende gedachte.

Ze las het mailtje met de beschrijving van de boot nog een paar keer door en stuurde hem door aan haar dochters. Toen zette ze de cursor met een bezwaard hart op de antwoordknop.

'Bedankt, mam!' typte ze aan haar moeder. 'Dit ziet er waanzinnig uit! We hebben er ongelooflijk veel zin in. De meiden zullen uit hun dak gaan! Liefs, Liz.' Ze las het nog een paar keer door en verzond het bericht. Haar lot was bezegeld. Het enige wat in haar opkwam was: daar gaan we weer. Ze had er geen mooie kleren voor, maar ze wist dat ze vast wel iets van haar dochters kon lenen. Ze had nog steeds hetzelfde ranke lichaam dat ze op hun leeftijd had gehad. Haar gezicht zag er ouder uit, maar haar lichaam was niet veranderd.

Na het beantwoorden van haar moeders uitnodiging pakte ze een schrijfblok en liep de tuin in. Er stonden twee kapotte klapstoelen met verschoten kussens en als ze er maar voorzichtig in ging zitten zou een ervan haar wel houden. Ze had een mal idee voor een kinderboek. Zoiets schreef ze anders nooit, maar misschien zou het haar even afleiden en wat opvrolijken. Ze had toch niets anders te doen en het zat er niet in dat ze in de komende zes weken het grote Amerikaanse meesterwerk zou schrijven, dus kon ze zichzelf net zo goed vermaken met iets grappigs, gewoon voor haarzelf. Niemand van haar familie zou onder de indruk zijn van een kinderboek, maar dat deed er nu niet toe. Ze berustte er maar in om het sukkeltje van de familie te zijn dat nooit iets zou bereiken, ook nu niet.

Sarah Grayson rende het huis in tussen twee lessen door, om wat boeken op te zoeken die ze thuis had laten liggen. Het was stil in het kleine knusse huis dat aan de rand van de campus van de universiteit van Princeton lag. John was aan het werk in het bedrijf van zijn moeder als hoofd van de design-afdeling, hun zoon Alex was op school, hij zat in het laatste jaar, en hun blonde labrador lag uitgestrekt in de zon, diep in slaap. De hond keek even op toen hij Sarah hoorde binnenkomen en liet zijn kop weer zakken. Hij was te moe om zich te bewegen, dus kwispelde hij even en viel weer in slaap.

Ze keek haar mailtjes na, om te zien of een van de studenten iets over het huiswerk moest weten of een andere vraag had, maar in plaats daarvan zag ze de e-mail van haar schoonmoeder. Snel maakte ze hem open en haar mond viel open toen ze de foto van de Lady Luck zag.

'O god!' zei ze en ging met een plof aan haar bureau zitten om snel de tekst door te nemen. Het was behoorlijk overweldigend, maar ze snapte dat Alex door het dolle heen zou zijn, en John waarschijnlijk ook. Die zomervakanties waren altijd wel leuk, maar zij had er ook wat moeite mee. Haar ouders waren fervente liberalen en linkse activisten - haar vader was hoogleraar biologie in Berkeley geweest en haar moeder doceerde vrouwenstudies toen dat vak in zwang was geraakt. Haar vader was een van de eerste aanhangers van de beweging tegen rassenscheiding en voor gelijke rechten. Ze wisten dat John geld had, maar ze hadden nooit precies begrepen hoeveel of wat het betekende. Zij eigenlijk ook niet. Gelukkig hadden zij en John dezelfde politieke ideeën en dezelfde kijk op het leven. Ze schonken het grootste deel van Johns inkomen aan goede doelen en ze wilden dat hun zoon er normen en waarden op na hield die niets te maken hadden met bezit of rijkdom.

Ze hadden bewust een klein huis gekozen en brachten hun tijd door in de universiteitsgemeenschap. Alex wist alleen dat zijn grootmoeder veel geld had, hoe rijk ze was wist hij niet precies, of dat zijn vader ooit een kwart van dat enorme fortuin zou erven, of dat hij nu een hoop geld tot zijn beschikking had. Ze letten er goed op dat dat nergens aan te merken was. John reed in een Toyota naar zijn werk in de stad. Sarah had een stokoude Honda die ze voor duizend dollar van een student had gekocht en toen Alex een mountainbike wilde, lieten ze hem een baantje nemen zodat hij hem zelf kon betalen. Sarah wilde niet dat haar zoon bedorven zou worden door dat angstaanjagende Grayson-kapitaal. In de zomervakantie waren ze zelf altijd naar Disneyland of iets dergelijks gegaan, en in die tijd was Alex nog te jong om te vermoeden hoeveel geld het kostte om de Franse kastelen en villa's te huren waar ze ook voor werden uitgenodigd. Maar het jacht dat Olivia nu had gehuurd en waarvan Sarah de beschrijving las was natuurlijk een ander verhaal. Het zou lastig zijn dat aan Alex uit te leggen. Sarah had trouwens liever gezien dat Olivia al dat geld had besteed aan mensen die het nodig hadden, in plaats van aan een of andere luxe vakantie in de Middellandse Zee. Maar John had haar verzekerd dat The Factory jaarlijks grote bedragen aan nuttige zaken doneerde, en daar was ze tevreden mee. Hoe dan ook, het was wel duidelijk dat de vakantie van dit jaar Olivia een vermogen had gekost.

Sarah voelde zich al schuldig als ze alleen al naar de plaatjes van de boot keek, en wist dat ze daar binnenkort zouden rondlopen. Ze wilde dat haar schoonmoeder een meer bescheiden locatie had gekozen, maar ze snapte hoe belangrijk deze gelegenheden waren en dat ze alleen het beste van het beste voor haar kinderen en kleinkinderen overhad. Het was een goedbedoeld gebaar, maar Sarah keurde het toch af. Ze vermoedde dat haar man er wel van zou genieten en blij zou zijn om volop gelegenheid te hebben te gaan vissen en zeilen met zijn broer. Het waren net twee kinderen als ze buiten kantoortijd samen waren. En al was hij eenenveertig, John zag er nog steeds uit en gedroeg zich ook als een jongen.

Sarah was zelf net veertig geworden. Ze was direct na haar middelbare school getrouwd. Het was hun plan geweest om samen in het Vredeskorps te gaan en naar Zuid-Amerika te vertrekken, maar al tijdens de huwelijksreis was ze zwanger geworden en dat had alles veranderd. Ze zaten in een veel te klein appartement in New York, en Johns moeder had hem ervan overtuigd zijn mastergraad in design te halen en, toen hij een gezin had te onderhouden, bij haar in het bedrijf te komen. Hij kon het niet over zijn hart verkrijgen om het te weigeren. En Sarah was na een tijd ook weer gaan studeren om een graad in Russische en Europese literatuur te halen en daarna haar doctorstitel in Amerikaanse literatuur. Ze gaf nu al tien jaar les op Princeton en de verhuizing daar naartoe was een goede zet geweest - ze waren tot hun plezier hartelijk welkom geheten in de gemeenschap van de universiteit. John droomde er nog steeds van om zijn baan op te zeggen en als kunstenaar verder te gaan, maar hij zei dat hij dat zijn moeder niet kon aandoen. Dus waren zijn dromen als fulltime kunstenaar op een laag pitje gezet, waarschijnlijk voor altijd, en hij schilderde alleen nog in het weekend. Hij had al een paar keer een tentoonstelling gehad in een plaatselijke galerie en aan een kunstexpositie van de universiteit meegedaan, net als andere hoogleraren of hun partners. Er werd altijd wel wat werk van hem verkocht. Het bevestigde hem als schilder, maar het was een bitterzoet succes. De lof die hij kreeg op die exposities deed hem juist meer verlangen naar een leven als kunstenaar, en zijn kantoorbaan op te geven.

Omdat ze zo snel zwanger was geworden van Alex, wat vroeger dan gewenst, praatten ze veel over een leven met een heleboel kinderen. Sarah wilde er wel vier of vijf en dankzij het geld dat John achter de hand had zou dat ook financieel mogelijk zijn. Maar een buitenbaarmoederlijke zwangerschap twee jaar na Alex' geboorte liet die hoop en hun plannen in duigen vallen. Zelfs met behulp van ivf was Sarah nooit meer zwanger geworden. Ze hadden het vijfmaal geprobeerd voor ze accepteerden dat het er niet meer van zou komen en ze zich erbij neerlegden. Het was een pijnlijke teleurstelling, maar Alex was een fijne knul en ze genoten elk dag weer van hem. Ze hadden het ook gehad over adoptie van een kindje uit Zuid- of Centraal-Amerika, maar toen ze eenmaal afgestudeerd waren, hadden ze direct een baan en ze kwamen tot de conclusie dat één kind dat zo geweldig was als Alex wel voldoende voor hen was. Net zoals zijn nichtjes, Sophie en Carole, had Alex een innige band met zijn grootmoeder. Hij zag altijd uit naar de zomervakanties en hij nam regelmatig de trein naar de stad om met haar te lunchen. Ze zouden samen naar China gaan wanneer hij zijn eindexamen achter de rug had en Alex kon gewoon niet wachten. En met een blik op de e-mail dacht Sarah dat hij wel door het dolle heen zou zijn als hij de boot zag die zijn grootmoeder voor de vakantie geregeld had.

Sarah zuchtte terwijl ze de antwoordknop aanklikte. De boot was beslist veel te dol, en het gaf haar een schuldgevoel dat ze met de anderen in die extreme luxe zou delen, maar ze wist ook dat haar man en zoon het heerlijk zouden vinden. Ze tikte snel een berichtje aan Olivia, bedankte haar en verzekerde haar dat ze erbij zouden zijn, verzond het, stopte haastig de boeken voor de volgende les in haar tas waarvoor ze naar huis was gegaan, holde langs de slapende hond, die weer even zijn staart bewoog, en verliet het huis. Toen ze tien minuten later met haar les begon, was het jacht dat ze had gezien en waarop ze in juli mee zou varen volledig vergeten. Ze hield zich alleen maar bezig met de groep studenten die op het punt stond les van haar te krijgen, en het universiteitsleven waar ze zo van hield. En net als anders zouden ze niemand over de reis vertellen, zeker dit jaar niet. Hun vrienden zouden er niets van begrijpen. De wereld van superjachten en een cruise op de Middellandse Zee maakte geen deel uit van hun echte leven. Wat Sarah betrof was dat alleen Olivia's wereld, zeker niet die van hen.

De e-mail aan Olivia's jongste dochter, Cass, bereikte haar in Londen om drie uur 's middags. Hij kwam door op haar BlackBerry tijdens een vergadering over een tournee van een van hun grootste cliënten. Cassie Grayson liet haar blik over het mailtje glijden en wist meteen wat het was. Ze zag de eerste foto van het jacht en zonder de details te lezen sloot ze het bericht weer. Ze snapte niet waarom haar moeder nog steeds de moeite nam om haar elk jaar zo'n uitnodiging te sturen, want ze was er nooit op ingegaan. Veertien jaar lang weigerde ze al te komen. Ze liet zich niet afkopen met een vakantie in een Frans kasteeltje of op een gigantisch jacht. Het kon haar geen barst meer schelen. Ze was uit Amerika vertrokken toen ze twintig was, toen haar vader net gestorven was, en had een goed leven opgebouwd in Engeland. Ze was de muziekwereld ingegaan, deed producties, verdiende haar eigen brood en wilde niets meer van hen weten, vooral niet van hun moeder. Cass vond dat Olivia haar kans had gemist. Ze luisterde niet naar haar grootmoeder wanneer ze haar af en toe opzocht - Cass bleef volhouden dat de relatie met haar moeder over en uit was. Cass had geen enkele herinnering waarbij zij betrokken was, alleen haar oma en vader hadden een rol gespeeld in haar jeugd. Olivia was veel te druk geweest met haar megabedrijf om ook maar een minuut met haar door te brengen. Met de anderen had ze nog wel eens een zwakke poging gedaan door op een fatsoenlijk tijdstip thuis te komen van kantoor. Toen Cass onverwacht in haar leven verscheen, zeven jaar na John, was het te laat. Voor allebei, voor moeder en kind. Het waren de drukste jaren van haar moeders leven geweest en Cass had geen enkele behoefte om haar nu een tweede kans te geven.

Cass was dik tevreden met haar leven. Ze had een bedrijf dat ze zelf door hard werken had opgebouwd, ze had vrienden en ze woonde samen met een man die ze nu al vijf jaar liefhad. Voor Cass was de relatie met haar familie geëindigd toen haar vader overleed. Ze had haar moeder vooral kwalijk genomen dat ze niet thuis was toen het gebeurde. Na een zware hartaanval had hij nog twee dagen gevochten om in leven te blijven. Cassie was ervan overtuigd dat hij wachtte tot zijn vrouw weer thuis was. Het kostte hun een dag om haar in de Filipijnen te bereiken en haar nog eens twee dagen om thuis te komen - hij stierf enkele uren voor ze het ziekenhuis in rende. Cassie bleef erbij dat als ze eerder thuis was gekomen hij het gered zou hebben. Het was de laatste strohalm voor haar. Ze had het haar moeder nooit vergeven en drie maanden later was ze vertrokken. Haar broers en zuster had ze sindsdien een enkele keer gezien, maar ze had niets met hen gemeen. Ze vond Phillip maar een opgeblazen kwast. Die vrouw van hem kon ze helemaal niet uitstaan, wat een kreng was dat. Ze had niets tegen Sarah en John, maar ook met hen had ze niets gemeen, en die arme Liz was zo onzeker en bang bij de gedachte met haar moeder te moeten wedijveren, dat ze nauwelijks durfde adem te halen. Cass werd al somber als ze alleen al aan hen dacht, en dat deed ze dus maar zo min mogelijk.

De enige met wie ze een hechte band had gehouden was haar grootmoeder, die ze altijd even opzocht wanneer ze zaken in de Verenigde Staten had, en soms vloog ze zelfs heen en weer om een middag met haar door te brengen. Granibelle was geen spat veranderd. Ze was nog steeds dezelfde wonderbaarlijke, liefhebbende vrouw die ze altijd was geweest en ze smeekte Cassie elke keer weer om haar hart toch weer voor haar moeder open te stellen. Cassie luisterde wel maar zei niets, voornamelijk uit angst dat haar grootmoeder van streek raakte en ze wilde geen ruzie met haar maken.

Ondanks haar gevoelens voor haar moeder, en vooral om haar grootmoeder een plezier te doen, zag Cassie haar een keer of twee per jaar. Soms lunchten ze samen wanneer Cass in New York was, soms zagen ze elkaar in Londen wanneer Olivia daar voor zaken was. Die lunches waren gespannen en duurden nooit lang. Geen van beiden wist wat te zeggen. Olivia had geen idee hoe ze haar fouten van het verleden moest goedmaken, al had ze dat graag gewild. Cass deelde niets met haar en vertelde haar niets over haar leven. Ze had zelfs Danny Hell nooit genoemd. Wat Olivia van hem wist, had ze van Liz, die in blaadjes en kranten over hen gelezen had. Het enige wat Olivia van Cass wist, was dat ze een ontzettend succesvol bedrijf had en dat Cass al een paar keer had verteld dat ze geen kinderen wilde. Ze zei dat ze veel te druk was om ervoor te zorgen, en ze wilde het niemand aandoen om een jeugd zoals die van haar te krijgen. De strekking was in elk geval duidelijk.

Net als al haar weigeringen om mee te gaan op familievakantie. Wat Cass betrof waren de Graysons haar familie gewoon niet meer. Phillip voelde tegenover haar hetzelfde en deed geen moeite haar te bellen. Hij had haar al in geen tien jaar gezien. John vond het ellendig voor haar, maar hij voelde zich opgelaten over het standpunt dat ze had ingenomen, en hij wilde hun moeder niet overstuur maken door haar te bezoeken. Liz vond het jammer dat ze geen zusje meer had en had maar al te graag met haar gesproken om haar kennis te laten maken met haar meiden. Maar allemaal vonden ze eigenlijk dat het te lang geleden was om er iets aan te veranderen. De enige die Cass nooit had opgegeven was Maribelle. Ze zei tegen Olivia dat ze nooit moest stoppen met haar te ontmoeten, om zo goed en zo kwaad als het ging in contact te blijven, dan zou Cass ooit weer thuiskomen. Olivia geloofde daar niet meer in, maar ze nodigde haar elk jaar weer uit voor de vakantie en bleef af en toe met haar lunchen, hoe ongemakkelijk het ook was.

Toen ze weer in haar kantoor was, stuurde Cass hetzelfde berichtje dat ze elk jaar zond, waarin ze de uitnodiging afsloeg. 'Nee dank je. Fijne vakantie. Cass.'

Olivia zag het bericht op haar eigen BlackBerry na het interview met The New York Times. Ze las het en sloot het mailtje. Het was dan wel geen verrassing, maar toch deed het pijn. Elke keer dat haar jongste kind haar van zich afstootte, ging er weer een klein deel van haar dood. Ze wist waarom ze het deed. Ze begreep het maar al te goed. Ze nam het haar ook niet kwalijk, maar het ging haar aan het hart.

En toen gingen de twee vrouwen, die volgens Maribelle zo op elkaar leken, na het sturen en lezen van het berichtje, met een zucht weer aan het werk. Maribelle kende ze allebei beter dan wie dan ook.

4

Het was de avond voor hun vertrek. Amanda had vier koffers opengelegd en was bezig ze alle vier te vullen toen Phillip thuiskwam van kantoor. Bovendien hing er een grote tas in de deuropening, die speciaal bedoeld was voor schoenen, en stond er een Louis Vuitton-hoedendoos op de vloer waarin al een aantal hoeden zat. Phillip keek met ontzetting hun slaapkamer rond.

'Voor hoe lang heeft ze ons uitgenodigd? Een jaar?' vroeg hij en hij keek zijn vrouw wezenloos aan. 'Ik tel nu al zeven stuks bagage.'

'En nog een koffertje met toiletartikelen,' liet ze weten, 'nu je ze niet meer mee mag nemen als handbagage.'

'Dat is een hele opluchting,' zei hij met een zuur gezicht. 'Ik dacht dat je er misschien tien had gepakt. Nu zitten we pas op acht.'

'Ik kan toch niet gewoon in een jeans en een T-shirt rondlopen op dat jacht,' zei Amanda geërgerd, terwijl Phillip zijn koffer op het bed legde. Zijn behoeften aan kleding waren heel wat minder ingewikkeld. Hij had alleen een kaki broek, witte jeans, een spijkerbroek, wat overhemden, een blazer, sportschoenen, slippers, instapschoenen, twee zwembroeken en voor alle zekerheid een das nodig. Zo kon hij op alle gelegenheden goed voor de dag komen, van een diner in een restaurant tot een dagje aan het strand. Het paste allemaal in één reistas.

Amanda keek hem geïrriteerd aan terwijl hij zijn kleren in een koffer legde. Tien minuten later was hij klaar en was zij pas halverwege, met zijden jurken, katoenen kaftans en zes, zeven nieuwe rokken, jurken en jasjes. Ze was niet van plan elke avond hetzelfde te dragen. Dat zou haar schoonmoeder ook niet doen, had ze gemerkt. Liz en Sarah waren een ander verhaal en naar Amanda's mening waren ze sowieso altijd slecht gekleed, al zagen Liz' dochters er meestal erg leuk uit.

'Het is geen wedstrijd, weet je, om te zien wie de meeste koffers meeneemt. Mijn zus neemt ook altijd maar één tas mee.'

'Dat komt omdat zij de kleren van haar dochters leent.' Wat er belachelijk uitziet, wilde ze eraan toevoegen, in bikini's die alleen jongeren horen te dragen. En Sarah liep er ook hopeloos bij. Ze droeg dezelfde badpakken die ze droeg toen ze achttien jaar geleden getrouwd was en vijf kilo lichter was. Zelfs haar studentenkleren droeg ze nog. Zo zag ze er dan ook uit, en ze kocht haar kleren graag in kringloopwinkels, wat Amanda een weerzinwekkend idee vond. Ze begreep gewoon niet dat iemand die met een lid van de Grayson-familie was getrouwd zoiets in haar hoofd kon halen. Zijzelf was naar Saks, Barney's en Bergdorf geweest om nieuwe kleren in te slaan voor de vakantie. En ze had drie nieuwe hoeden gekocht. Ze kwam nooit in de zon als ze niet zeer goed beschermd was, met een dikke laag factor vijftig en een grote zonnehoed op. Daarom zag ze er ook jonger uit dan ze was. Op haar vierenveertigste ging het snel, maar tot nu toe was ze niet ontevreden. Ze was regelmatig bij de dermatoloog te vinden en nam elke week een gezichtsbehandeling met een peeling. Thuis nam ze bovendien een paar keer per week een masker. Amanda was niet van plan om vroegtijdig oud te worden of zich slecht gekleed te vertonen.

'Heb je al gegeten?' vroeg Phillip belangstellend. Hij had honger als een paard en Amanda was niet van plan wat te koken. Dat deed ze nooit.

'Ik heb op kantoor een salade genomen voor ik wegging,' zei ze terwijl ze nog een zonnejurkje opvouwde. Phillip gokte dat als ze zich twee weken lang vier keer per dag verkleedde, ze nog niet alle kleding die ze meenam gedragen zou hebben, of zelfs alles wat ze nieuw had gekocht. 'Wil je wat eten?' vroeg ze met een blik waaruit sprak dat ze dat niet hoopte. Haar gezicht sprak boekdelen: de keuken was gesloten. Ze gingen op reis. En ze moesten al voor zonsopkomst weer opstaan.

'Ik maak zo wel een boterham klaar,' zei hij. 'Ik geloof dat John en Sarah dezelfde vlucht hebben als wij,' ging hij verder, en dat beviel hem wel. De twee broers konden goed met elkaar opschieten, al waren ze erg verschillend.

'Als je moeder zoveel geld uitgeeft om die boot te huren, zou je toch denken dat ze ook wel een vliegtuigje had kunnen charteren om ons erheen te brengen. Commerciële vluchten zijn zo'n hel tegenwoordig.' Ze zei het alsof ze haar hele leven in privévliegtuigen had doorgebracht, wat zeker niet het geval was. Ze had er nog nooit in gezeten. Maar ze droomde er wel van.

'Dat zou belachelijk duur zijn,' sprak Phillip afkeurend. 'Ik zou het liever aan de vakantie besteden, niet aan hoe je er komt,' zei hij verstandig, zoals een financieel toezichthouder betaamde, die de grenzen altijd in het oog moest houden.

Phillip ging naar de keuken om iets te eten te maken en toen hij terugkwam had Amanda nog steeds haar koffers niet dicht. Ze keek alsof het niet zo gek was als het scheen, al leek haar uitgangspunt toch het meest op 'neem alles mee wat je hebt'. En Phillip had geen idee wat ze ermee moest doen als ze eenmaal op het jacht waren, behalve veel te chic gekleed over de zee uit staren. Maar op vakanties op het vasteland deed ze het ook. Het jaar daarvoor had ze twaalf koffers meegenomen voor hun vakantie op het Franse kasteel waarvan ze zich de naam niet meer herinnerde.

'Je moeder vindt dat ik er altijd prachtig uitzie,' zei ze wrevelig. 'Je kunt ze dichtdoen,' zei ze, met een hooghartig gebaar naar de koffers. Daaruit kon Phillip opmaken hoe het zou gaan aan boord: Amanda die zich zou uitsloven om de aandacht te trekken, pronkend met haar nieuwe kleding, en neer zou kijken op zijn zus en schoonzus, omdat ze vond dat ze saai en slecht gekleed waren. Amanda had nooit moeite gedaan zich aan zijn familie aan te passen. Phillip was een lot uit de loterij voor haar, maar voor de anderen had ze geen enkele interesse, en dat was voor iedereen duidelijk. Hij waagde het niet tegen haar te zeggen om eens een beetje aardig te doen tegen de anderen, want dat zou hem op een scheldpartij komen te staan. Als ze op vakantie waren was ze gewoonlijk wat vriendelijker gestemd, als ze er zin in had, maar alleen als ze samen op hun kamer waren. Ze had een broertje dood aan het tonen van affectie waar anderen bij waren, en hij ook, maar zelfs hij moest toegeven dat een jacht als de Lady Luck interessante romantische mogelijkheden bood, al was Amanda dan geen romantisch type. Phillip wist dat alles in het leven een kwestie van geven en nemen was en hij was erg ingenomen met het feit dat ze zo succesvol in haar carrière was. En hij stond tolerant tegenover haar desinteresse in zijn familie, hoewel ze allemaal vriendelijk en beleefd tegen haar waren.

Amanda stond nu eenmaal graag in het middelpunt van de belangstelling, en was ongelukkig wanneer dat niet zo was, maar dat was nu eenmaal de rol van Phillips moeder. Zij had dat jacht nu eenmaal voor hen geregeld en het was haar verjaardag aan het einde van de vakantie.

Pas om middernacht was Amanda eindelijk helemaal klaar met inpakken en ze verwachtte dat Phillip de bagage wel even naar de hal zou dragen. Toen hij er eentje probeerde, leek die koffer wel een ton te wegen.

'Wat zit hier nou weer in? Stenen?' vroeg hij.

'Nee. Schoenen,' zei ze luchtig.

'Vergeet niet dat in de brochure stond dat je geen schoenen mag dragen aan dek.'

'Doe ik ook niet,' zei Amanda en liep naar de badkamer om een bad vol te laten lopen.

Phillip was zo opgewonden van het vooruitzicht op zo'n avontuurlijke reis en de tijd die hij met haar zou doorbrengen, dat hij in een amoureuze stemming was toen ze in bed kwam. Maar daar stond Amanda's hoofd niet naar. Ze zei dat ze moe was en dat ze over een paar uur alweer moesten opstaan. Hij zou zijn vrijplannetjes dus moeten uitstellen tot op de boot. Zelfs op de avond voor hun vertrek was Amanda afstandelijk als altijd. Deze keer wond hem dat niet op, maar het maakte hem een beetje neerslachtig. Hij draaide zich om en viel in slaap.

Weinig verrassend was het de avond voor ze vertrokken een chaotische bedoening in het huis van John en Sarah. John kwam laat thuis van kantoor en Sarah moest nog een stapel examenessays nakijken en een miljoen e-mails beantwoorden van haar studenten van een zomercursus die ze de afgelopen weken gegeven had. En Alex had tien vrienden uitgenodigd voor pizza en het zwembad. Overal slingerden koffers rond en er was nog niets ingepakt. Sarah wist nu al dat ze 's nachts de handdoeken moest wassen die Alex' vrienden achterlieten. Ze had hem laten beloven dat hij ze op zijn minst naar binnen bracht, zodat ze 's ochtends droog zouden zijn als ze naar het vliegveld vertrokken. Zuinig als ze was had ze de hulp vrijgegeven voor de twee weken dat ze weg waren, en ze wilde niet terugkeren uit Europa naar een huis vol beschimmelde handdoeken.

Ze had nog niet eens nagedacht over wat ze mee zou nemen - het zou neer komen op wat het eerst uit de kast kwam. En John had net een brief gekregen waarin hij werd uitgenodigd om mee te doen aan een lokale kunsttentoonstelling in oktober, en hij bekeek in de kamer die hij als studio gebruikte zijn meest recente werk. Hij wilde er zeker van zijn dat hij genoeg had voor een sterke presentatie. Zodra er iets gebeurde wat met kunst te maken had, vergat hij alles om zich heen.

Sarah liep naar de achterkant van het huis om te zien wat hij deed, en vond hem met gefronst voorhoofd voor een aantal schilderijen die hij tegen de muur had gezet. Hij had twaalf stukken nodig voor de tentoonstelling. Hij hoorde Sarah niet eens binnenkomen en keek verrast op toen ze naast hem stond.

'Ik weet het gewoon niet,' mompelde hij. Sarahs haar was een pluizige ragebol, en ze droeg een afgeknipte spijkerbroek, slippers en een topje en wenste dat ze voor de vakantie vijf pond was afgevallen. Nu was het te laat, maar ze wist tenminste dat John van haar hield zoals ze was. Sinds hun studententijd waren ze smoorverliefd, en na achttien jaar huwelijk eigenlijk nog steeds. 'Wat vind je?' John keek haar met een moedeloze blik aan. 'Ik weet niet zo zeker of die nieuwe stijl van me helemaal uitgekristalliseerd is. Ik wou dat ze me wat meer tijd gaven voor die show. Ik ben er niet klaar voor.'

'Dat zeg je elke keer,' stelde ze hem gerust terwijl ze achter hem ging staan en haar armen om zijn middel sloeg. 'Je hebt een geweldig talent en bij elke tentoonstelling verkoop je al je werk. En ik vind die nieuwe draai in je werk heel goed. Het is krachtig.' Zijn palet had meer durf gekregen. Hij was een uitstekende kunstenaar en kunst was zijn hele leven al zijn passie geweest. Ontwerpen was alleen zijn werk. Schilderen was zijn liefde. En Sarah natuurlijk. Ze was de liefde van zijn leven. Daar was Alex het product van, maar Sarah was de bron. Ze waren gek op hun zoon, maar Sarah en John hadden vaak toegegeven dat ze zich als twee mensen met één ziel voelden. Ze hadden zo'n geluk gehad dat ze elkaar gevonden hadden.

'Jij zegt altijd dat jij al mijn werk mooi vindt.' Hij keek over zijn schouder en glimlachte naar haar. 'Waaraan heb ik jou toch verdiend?'

'Stom geluk, denk ik. Maar hoeveel eerbied ik ook voor je kunstenaarszorgen heb, als we nu niet gaan inpakken moeten we in ons blootje rondlopen op die mooie boot die je moeder heeft gehuurd.' Door haar angst over wat ze mee moest nemen, en wat er van haar verwacht werd, begon ze altijd pas op het allerlaatste moment een koffer te pakken. Daarnaast werkte ze keihard op de universiteit, was ze altijd bereikbaar voor haar studenten en had ze er een hekel aan om over kleren na te denken, vooral voor die verfijnde wereld waarin zijn moeder leefde. Het was een andere planeet vergeleken met hun rommelige maar gemakkelijke leventje. Ze was er gelukkig mee, al was hun huis in Princeton oud en krakkemikkig. Het paste helemaal bij haar.

Omdat hij er in opgegroeid was, kon John zich prima bewegen in zijn moeders verheven kringen, maar hij was net zo gelukkig in hun intellectuele, bohemienleventje. Sarah had nooit voet gezet in die wereld van welgestelden tot ze trouwde met John. Haar ouders waren academici en dat waren hun vrienden ook. Ze kon zich niet herinneren haar vader ooit met een das om te hebben gezien en haar moeder droeg Birkenstocks wanneer ze uitgingen. Dat deed Sarah gewoonlijk ook, maar ze wist dat ze voor Olivia een beetje meer moeite moest doen. Vroeger raakte ze al in paniek bij het idee, en ze was doodsbenauwd dat ze een of andere vreselijke sociale onhandigheid zou begaan, of de verkeerde vork bij het elegante diner bij zijn moeder te gebruiken. Nu wist ze dat het John niets kon schelen en hij van haar hield, wat er ook gebeurde.

Olivia was met de prettige dingen in het leven opgegroeid, ook toen ze niet veel geld hadden. Haar moeder had prachtig tafelzilver en porselein geërfd, al was er van het geld niet veel over geweest. Sarah wist niets van dat wereldje, maar John was intelligent, vriendelijk en charmant waar hij ook kwam. Sarah was op slag verliefd op hem geworden toen ze elkaar op de universiteit leerden kennen. Ze had geen idee wie hij was en van zijn steenrijke afkomst. Hij was een eenvoudig, nuchter persoon en vriendelijk tegen iedereen, rijk of arm. In tegenstelling tot zijn broer Phillip, die Sarah nogal snobistisch vond. Hun moeder was dat niet, maar ze was zo machtig en succesvol dat de wereld toch al aan haar voeten lag. De aanpassing was een heidens karwei geweest, maar Sarah hoefde slechts een paar keer per jaar in die wereld te verkeren, op die zomervakanties of af en toe tijdens een groots diner bij Olivia thuis. Gelukkig gaf ze maar heel af en toe een feestje en was ze de meeste tijd op reis. Het enige waar Sarah blij mee was, was dat Johns fortuin hun zekerheid gaf, dat ze hun huis nooit kwijt zouden raken en dat het Alex aan niets zou ontbreken als hij ging studeren. De rest was een mazzeltje wat haar betrof. En mazzel wat geld betrof interesseerde haar nauwelijks. Ze hield van haar man, maar zijn wereld liet haar koud.

'Ik krijg het op mijn zenuwen elke keer dat ik voor deze vakanties moet pakken,' biechtte ze op, maar dat wist hij allang.

'Je ziet er altijd prachtig uit en ik hou van je,' zei hij terwijl hij zich omdraaide om haar te kussen. Ze hielden elkaar een tijdje vast en Sarah zuchtte. Het leven met John was hemels. 'Het maakt me niet uit wat je aanhebt. En mijn moeder ook niet. Ze wil dat we het naar onze zin hebben. En ik denk dat dat wel gaat lukken dit jaar.' Hij en Alex stonden te popelen om die boot te zien, al was het voor haar een weinig aanlokkelijk vooruitzicht. Die kastelen die haar schoonmoeder had gehuurd hadden tenminste een historische context gehad. Dat jacht had alleen een context van geld, en Sarah had liever een minder protserige boot gezien.

'Je wilt alleen maar gaan vissen met je broer,' zei ze en John grinnikte en zag er opeens uit als een kwajongen. Hij was nog steeds een soort student voor haar, en zeker geen man van eenenveertig met een belangrijke baan. Hij had totaal geen pretenties en knap was hij ook. En hij vond dat zij een mirakel was met een briljante geest. Ze was uitzonderlijk geleerd en ze gaf toe dat ze wat intelligentie betreft een snob was.

'Tuurlijk,' gaf hij toe over dat vissen. 'Phillip en ik hadden het er vanmorgen nog over. We zitten trouwens in hetzelfde vliegtuig als zij.'

'Ik hoop dat je moeder kaartjes voor een charter heeft geregeld,' zei Sarah met een verontruste blik terwijl hij zijn schilderijen voorzichtig opborg en de lichten van de studio uitknipte. Hij zou de beslissing welke schilderijen hij op zou hangen wel na de vakantie maken. Vanavond was er geen tijd meer voor. 'Ik heb er zo'n hekel aan als ze zoveel geld uitgeeft aan vervoer.' Bovendien weigerde Sarah categorisch businessclass te vliegen, dat vond ze patserig en ze wilde niet dat Alex slechte gewoonten zou ontwikkelen en zou vergeten wat er werkelijk toe deed in de wereld.

'Ik denk dat je er toch op moet rekenen dat ze plaatsen in business of eersteklas heeft gereserveerd,' zei John zachtjes, om haar te waarschuwen. Hij kende zijn moeder. Ze zou ze nooit in de economyclass naar Frankrijk laten vliegen. Ze wilde dat ze zo comfortabel mogelijk zouden reizen en onderweg goed verzorgd zouden worden. En toen lachte hij, toen hij zijn vrouw met die van Phillip vergeleek. 'Ik denk dat Amanda juist klaagt dat ma geen privéjet stuurt om ons op te halen. Dat zegt ze elk jaar.'

'Te gek voor woorden,' zei Sarah met een afkeurende blik. Maar dat was typisch Amanda. Sarah gedroeg zich wel met haar in de buurt, maar haar schoonzuster slaagde er altijd in haar te ergeren. 'Ik zou niet eens in een privévliegtuig stappen. Je moeder zou wel wat beters met dat geld kunnen doen.'

'Maak je geen zorgen, ze geeft genoeg aan goede doelen.' Sarah wist dat wel, anders was ze niet eens meegegaan op vakantie. Het hele idee van zoveel geld over de balk te smijten stond haar sowieso tegen. Ze kon zich niet voorstellen, en wilde dat ook niet, hoeveel Olivia wel niet zou hebben moeten betalen voor dat jacht. De gedachte alleen al gaf haar de rillingen.

Ze liepen de keuken door op weg naar hun slaapkamer en zagen Alex en zijn vrienden bij het zwembad. Er waren nog wat mensen bij gekomen en het leek steeds meer op een feestje, waarbij een stel knullen een partijtje waterpolo speelde. Ze liep naar het terras en waarschuwde ze niet te ruw te spelen, en toen ze weer naar binnen ging, stond John een punt pizza te eten, en zij nam er ook maar een. Dat was het avondeten dan maar, want ze moest nog voor zichzelf en voor Alex inpakken. John zou zijn zaken zelf wel regelen.

'Rustig maar, het zijn goeie jongens,' zei hij, maar ze keek bezorgd.

'Ik wil niet dat die goeie jongens gewond raken. Ze spelen veel te wild. Elk jaar raakt er minstens één kind dat we kennen gewond in het zwembad. Liever niet hier, dank je feestelijk.' Een van haar studenten was verlamd geraakt bij een zwembadongeval een jaar geleden. Het kwam voor en ze wilde niet dat zoiets bij hen gebeurde.

'Ach, ze hebben gewoon lol.' Alex hield van alle soorten sport en zat in het zwemteam van zijn school. Hij speelde voetbal en lacrosse, had in het basketbalteam gezeten en was een kei in atletiek. Hij was zeventien en interesseerde zich nog steeds meer voor sport dan voor meisjes, wat eigenlijk wel een opluchting was. Drama's, liefdesverdriet, teleurstellingen waren nog niet voorgekomen. Hij ging liever met zijn vrienden om en nam ze zo vaak mee naar huis als hij wilde. Soms hingen er tien vrienden van hem en een handvol studenten van Sarah rond in de keuken of op de bank, soms hielden ze een barbecuefestijn op het terras. Ze hadden gekozen voor een bijzonder kindvriendelijk huis.

Toen ze naar hun slaapkamer gingen keek Sarah mismoedig naar de nog lege koffer. Ze had geen idee wat ze erin moest doen, dat wist ze nooit. John lachte naar haar en trok haar op bed. Hij stak een hand onder haar T-shirt en speelde met haar volle borsten. Hij was dol op haar lichaam en al haar andere kwaliteiten en hij begon zachtjes haar afgeknipte spijkerbroek uit te trekken. Ze hield hem meteen tegen en sprong van het bed af om de deur op slot te doen.

'Er lopen hier kinderen rond,' bracht ze hem in herinnering en hij lachte. 'Wanneer niet?' Zij hadden zelf maar één kind kunnen krijgen, maar de pubers van anderen liepen hier de deur plat. John kwam nooit in een leeg huis thuis. Het was vol leven en vrolijkheid met al die jonge mensen. Het was het huis dat hij als jongen al had gewild. Geen gezeur, informeel, met altijd wel een van de ouders thuis.

Zodra ze de slaapkamerdeur op slot had gedraaid ging Sarah terug naar het bed en pas nu begonnen ze elkaar echt te kussen en elkaars lichaam te verkennen. In een mum van tijd waren ze uit de kleren. John deed het licht uit en ze gaven zich over aan onbeteugelde hartstocht. Pas na lange tijd bleven ze verzadigd en loom in elkaars armen liggen, als overlevenden van een storm.

'Wauw!' zei hij met hese stem.

'Het is altijd "wauw" met jou,' zei Sarah en ze klonk gelukkig in het duister. 'Ik hoop dat we daar nooit te oud voor worden.'

'Ik denk niet dat dat gaat gebeuren,' zei hij en rolde op zijn zij om haar in het maanlicht te bekijken. Hij vond haar de mooiste vrouw die hij ooit had gezien. Dat was ze na twintig jaar nog steeds. Zo had hij altijd over haar gedacht en dat ging gewoon door. 'Ik denk dat ik je nog steeds naar bed trek als we negentig zijn. Als Alex naar de universiteit vertrekt, ren ik elke avond in mijn blootje achter je aan rond de keukentafel.'

'Ik kan niet wachten,' zei Sarah met een grijns en ze knipte het licht aan toen ze ging zitten. De koffers lagen er nog steeds. Ze waren niet door de kaboutertjes gevuld terwijl zij en John de liefde bedreven. 'Verdorie, we moeten echt gaan inpakken.' En ze moest de hond nog naar de buren brengen, die beloofd hadden voor hem te zorgen. Ze had nog veel te doen die avond. 'Breng jij Jeff even naar de buren?'

'Tuurlijk,' zei John goedmoedig. 'Ik pak daarna wel in.'

'En sla dat glaasje wijn van ze dan maar af. Anders blijf je weer de hele avond plakken,' waarschuwde ze hem, terwijl hij lachend zijn jeans aantrok. Hij zou wel douchen als hij terugkwam. Hij vond het heerlijk te weten dat haar lichaam kort ervoor nog deel van hem was geweest.

'Ja, baas,' zei hij plagend terwijl hij de deur van het slot draaide. Hun bed lag er onopgemaakt bij en iedereen die binnenliep zou hebben geraden wat zich hier had afgespeeld. Het was een gebruikelijke toestand in dit huis. Ze gaven zich regelmatig over aan passie voor elkaar en zagen ernaar uit veel tijd met elkaar in hun hut door te brengen op vakantie. Ze stonden erom bekend dat ze vaak 'een dutje' deden.

Een halfuur later kwam John de slaapkamer weer in, waar Sarah als een dolle aan het inpakken was. Haar koffer was half gevuld met afgeknipte broeken, jeans, een paar verschoten wandelbroekjes, een stapeltje T-shirts met leuzen of Princeton erop, en een paar oude vertrouwde gebloemde zomerjurken die ze al jarenlang meenam naar de zomervakanties. Twee paar slippers, haar favoriete Mexicaanse sandalen en een paar sportschoenen voor het geval ze over oneffen terrein zouden gaan wandelen of rotsen moesten beklimmen stopte ze erbij. Ze wist wel dat het waarschijnlijk niet het geval zou zijn, zijn moeder kennende, maar Liz hield ook van hardlopen en misschien zouden ze ergens met de kids naartoe wandelen. Amanda zou wel niet meegaan op haar gouden sandaaltjes met stilettohakken.

Pas tegen middernacht was Sarah eindelijk klaar. John had zijn reistas gevuld met zijn kaki zomerbroek, lichtgewicht blauwe blazer, jeans, wat blauwe overhemden, en de instappers die hij zonder sokken naar het diner kon dragen. Met zijn uiterlijk zat het wel goed, en hij had de kleren die erbij pasten, zelfs al droeg hij ze nooit ergens anders. Sarah propte er nog een paar sjaals bij en keek John uitgeput aan. Hij lag rustig op bed tv te kijken, en Alex en zijn vrienden waren nog steeds buiten toen Sarah haar koffer dichtklapte en hem naast de zijne neerzette.

'Zo, dat is achter de rug,' zei ze en ze zag eruit alsof ze de Mount Everest had beklommen. Inpakken voor een vakantie met zijn moeder was ongeveer even zwaar voor haar. 'Hoe laat moet ik die jongens naar huis sturen?'

'Eén uur misschien? Heeft Alex al ingepakt?'

'Waarschijnlijk niet. Ik kijk wel even.' Ze was nog steeds van plan het voor hem te doen, maar toen ze zijn kamer binnenkwam, zag ze dat hij het al gedaan had. Hij werd echt volwassen. Zijn koffer, zijn sporttas, zijn cameratas en laptoptas stonden op een rijtje klaar op de vloer. Hij kon zo vertrekken, dus dat was in orde. Nu hoefde ze alleen de keuken nog maar op te ruimen en die stapel handdoeken te wassen als zijn vrienden vertrokken waren. Ze ging terug naar de slaapkamer, bleef nog een uurtje tv kijken met John en toen gingen Alex' vrienden uit zichzelf al weg. De meeste meisjes moesten om een bepaalde tijd thuis zijn en de jongens brachten hen weg. Ze liep de keuken in waar Alex net de lege pizzadoos weggooide.

'Bedankt, mam. Het was tof,' zei hij en kuste haar op de wang. 'Moet ik even helpen met de handdoeken?'

'Graag,' zei ze en glimlachte naar hem. Wat had ze toch geluk gehad. Ze had een fantastische man die ze aanbad en een prachtige zoon van wie ze net zoveel hield. Alex leek precies op John, maar hij had de wilde krullen van zijn moeder. En in het warme zomerweer van New Jersey zat het nog hopelozer dan anders. Het leek wel of ze haar vinger in een stopcontact had gestoken. Dat van Alex was iets handelbaarder, en het stond hem prima.

Samen vulden ze de wasmachine en zij keek of er buiten nog lege glazen of bordjes stonden. Die waren er niet, alleen een paar blikjes in de vuilnisbak, die ze binnen zette. Alex ging naar bed en om twee uur, toen de handdoeken waren opgehangen, was alles stil in huis. Ze moesten om vier uur opstaan, en om vijf uur vertrekken, zodat ze om zes uur op het vliegveld konden zijn om in te checken. Hun vlucht was om acht uur. Gelukkig konden ze nog wat slaap inhalen in het vliegtuig. Pas zes uur later zouden ze aankomen in Nice en dan was het daar acht uur 's avonds. Hopelijk zouden ze dan tegen tienen aankomen op de boot. Maar nu hadden ze een bijzonder korte nacht.

Sarah glipte naast John het bed in en hij glimlachte zodra hij haar voelde, waarna hij zijn hand tussen haar dijen legde. Hij was te slaperig om meer te doen en ze kroop dicht tegen hem aan. Hij sloeg een arm om haar heen en ze vielen samen in slaap. Hij droomde dat hij en Sarah vrijden op de boot.

Toen haar broers in New Jersey en New York opstonden om hun vlucht te halen was het nog donker, maar in de boerderij in Connecticut was Liz al klaarwakker en druk bezig. Ze zou met Sophie en Carole de nachtvlucht naar Frankrijk nemen, dus ze kon nog de hele dag aan haar boek werken. Het was zo vreemd. Het idee was uit het niets opgedoken, en het leek totaal niet op iets wat ze eerder had geschreven, het was deels fantasie en deels werkelijkheid. Ze was eraan begonnen op de dag dat haar moeders uitnodiging voor de zomervakantie binnenkwam. Het was het verhaal van een klein meisje en haar fantasievriendjes, van een eenzaam kind en de wereld die ze verzint en waarin vreemde wezens leven. Het was een allegorie en dat kind was ze zelf. Als kind had Liz zo'n onzichtbaar vriendje gehad, dat haar door een aantal eenzame en verwarrende tijden had gesleept, en het voelde aan alsof ze een paar van de raadsels van haar leven oploste terwijl ze aan het boek schreef. Het was geen dik boek, maar het was diepzinnig en ze had geen idee of het nu het slechtste was wat ze ooit had geschreven, of het beste. Ze had er de afgelopen zes weken dag en nacht aan gewerkt. Ze was eigenlijk klaar, maar ze wilde het hier en daar nog wat polijsten voor ze die nacht zou vertrekken. Niemand had er nog een woord van gelezen en ze had er ook niemand over verteld, maar zoals gewoonlijk was Liz bang en onzeker. Misschien was dit boek de laatste aanwijzing dat ze geen talent bezat en dat ze niet helemaal spoorde. Het was geen roman, het was ook geen kinderboek. Het was een fantasieverhaal dat direct uit haar hoofd op papier terechtgekomen was. En ze zat als een bezetene te werken toen de zon opkwam op de dag dat ze zou vertrekken naar Frankrijk.

Sophie en Carole waren het weekend ervoor al uit de stad langsgekomen, hadden hun kleren gepakt en hun koffers bij haar thuis laten staan. Liz had ook gepakt, de zes koffers stonden al klaar bij de deur. Ze zou de meiden om tien uur die avond op de luchthaven ontmoeten, met alle bagage voor hun vlucht door de nacht. Ze moest om acht uur haar huis verlaten. En tot haar verbazing had ze vijftien uur aan één stuk door gewerkt toen ze om zeven uur stopte. Zo was het al zes weken lang gegaan, ze was dwangmatig aan het werk geweest. Ze had met de gedachte gespeeld het aan Sarah te laten lezen om te zien of het wat was, maar als ze het nu eens afschuwelijk vond? Liz kon de gedachte aan de zoveelste mislukking niet aan.

Sarah schreef al jarenlang literaire novelles en korte verhalen. Ze waren van hoog intellectueel niveau en werden door de universiteitsuitgeverij gepubliceerd. Niemand had ooit van ze gehoord, maar Liz had ze gelezen en vond ze goed. Haar stijl deed denken aan die van Joyce Carol Oates, die ook lesgaf aan Princeton en die Sarahs grote voorbeeld was. Het zou moeilijk zijn om haar kleine fantasieboekje aan Sarah te laten zien, maar ze wist niet wat ze er anders mee moest, en ze durfde haar agent niet meer te bellen, misschien wel nooit meer. Maar toen ze om zeven uur stopte met typen wist ze dat ze er alles aan had gedaan wat ze wilde. Ze printte het uit en stopte het manuscript met haar laptop in haar handbagage en ging naar boven om te douchen. Ze had een uur om alles te doen voor ze weg moest. Een taxibusje van het vliegveld zou haar ophalen.

Onder de douche dacht ze na over wat ze had geschreven en hoopte vurig dat het goed was. Waarschijnlijk niet, maar ze wist dat ze in elk geval haar uiterste best had gedaan. Dat was tenminste iets. Ze droomde dat ze een boekje had geschreven dat mensen mooi vonden en begrepen, dat het net zoveel betekende voor hen als voor haar. Misschien was dit het. Het meest beangstigende deel ervan was het aan iemand te laten lezen. Ze had haar dochters niet eens verteld waarmee ze bezig was. Ze had al te veel valse starts gemaakt, en verhalen die nergens op uitliepen, samenvattingen vooraf die ze nooit had uitgewerkt en haar laden lagen vol halve manuscripten en gedichten die nooit waren afgemaakt. Deze keer had ze het tenminste afgemaakt en in zes weken nog wel. Het verhaal was uit haar gestroomd als vallende parels die overal heen rolden, maar die door haar handen gerangschikt juweeltjes op papier werden.

De meiden hadden haar geholpen om kleren voor de boot uit te kiezen en deelden sommige kleren met elkaar, omdat ze alle drie dezelfde maat hadden. Ze had twee oude bikini's die ze altijd droeg en de meiden zouden topless gaan in Europa, zoals iedereen van hun leeftijd. Liz had het ook kunnen doen, want al was ze vierenveertig, haar lichaam zag er niet naar uit, maar ze dacht dat haar moeder dat af zou keuren. Dat ze twee baby's op jonge leeftijd had gekregen had geen sporen nagelaten. Maar ze snapte wel dat ze op haar leeftijd een beetje fatsoenlijk voor de dag moest komen, hoe slank en strak haar lichaam ook was. En er liep natuurlijk allerlei personeel rond. De rest die ze meenam bestond uit oude zomerjurken van haarzelf, en dingen die ze van de meiden had geleend. Ze had geen chique kleding en dat interesseerde haar ook niet. Zoals gewoonlijk zou niemand aan Amanda kunnen tippen, dus waarom zou ze ook moeite doen. Ze wist dat haar broer nu eenmaal graag een vrouw had met wie hij kon pronken.

Liz was op tijd klaar, toen ze zich herinnerde dat ze vergeten was om een setje kleren voor het vliegtuig apart te houden. Snel keek ze haar kast door waarin niets bruikbaars lag om vervolgens in Sophies kast te speuren, waar kleren in lagen die ze niet had meegenomen. Ze vond een witte korte broek, een wit katoenen bloesje in haar eigen kast en een paar oude sandalen met lange veters rond haar onderbenen. Haar lange blonde haar was nog vochtig van de douche en ze liet het maar los op haar rug hangen. Ze nam geen moeite zich op te maken voor een nachtvlucht waarop ze toch maar zou slapen, dus toen het taxibusje kwam, vloog ze naar de deur en bracht de koffers naar buiten. Terwijl de chauffeur ze inlaadde, deed ze alle lichten uit en stelde het alarm in, keek in haar laptoptas of haar manuscript er echt in zat en deed de voordeur zorgvuldig op slot.

Ze zat in het busje toen haar mobieltje rinkelde, het was Sophie die wilde weten of alles in orde was. Ze was de organisator van hun gezin en een heel verantwoordelijk meisje. Carole was heel wat minder efficiënt, snel afgeleid en een beetje dromerig. En Liz vergat altijd dingen, zoals een handtas, sleutels of de instelling van het alarm. Maar deze keer had ze alles onder controle.

'Heb je het alarm ingeschakeld?' vroeg Sophie op een moederlijk toontje, vrijwel zeker dat Liz dat vergeten had, dus ze was verbaasd toen Liz bevestigend antwoordde. 'Lichten uit? En heb je je paspoort?'

'Natuurlijk.' Het had Liz kunnen ergeren, maar ze wist dat het alleen maar goedbedoeld was, aangezien ze heel wat belangrijke dingen vergeten was de afgelopen jaren.

'Heb je onze koffers wel bij je?'

'Nee, alleen die van mij,' zei Liz onschuldig, en toen Sophie naar adem hapte, lachte haar moeder haar uit. 'Ben je gek, ik heb alles.' Ook mijn manuscript, dacht Liz, terwijl Sophie vertelde waar ze elkaar zouden ontmoeten op het vliegveld. Zij en Carole deelden een taxi vanuit de stad. En voor één keer vond Liz dat ze alles had gedaan zoals het moest. In jaren had ze zich niet beter gevoeld dan in die zes weken dat het boek uit haar pen leek te vloeien. Ze voelde zich er bijna klaar voor om twee weken met haar moeder door te brengen, maar niet helemaal. Ze had haar leven lang wanhopig naar haar moeders erkenning verlangd, maar voelde altijd dat ze die nog niet had verdiend, niet omdat Olivia zo kritisch was, maar omdat Liz zichzelf een mislukkeling vond. Haar pad was bezaaid met uiteengespatte dromen, mislukte relaties, teleurstellende uitkomsten, en beloften aan zichzelf die ze niet kon houden. Het enige wat ze wel goed gedaan had, of redelijk goed, was een moeder te zijn voor haar dochters. Ze bezat alle moederlijke instincten die Olivia niet had gehad. Maar Olivia had een imperium opgebouwd, en dat had Liz nooit kunnen doen. Tot nu toe had ze niet eens een succesvol boek kunnen schrijven. Wie weet zou dat deze keer wel lukken, al had Liz daar maar weinig vertrouwen in.

Haar moeder was niet te evenaren, ook niet wat haar reputatie betrof. Liz zag haar als een of andere godin boven op een berg zonder paden omhoog en geen andere manier om haar te bereiken. Als kind droomde ze ervan om het haar naar de zin te maken zodat ze trots op haar dochter zou kunnen zijn, en dat wilde ze zo vreselijk graag dat ze er nooit aan begonnen was. Hoe kon je als eenvoudige sterveling immers indruk maken op een godin? Deze zomervakanties waren een martelgang voor haar, ze kwelden haar met al haar verlangens van haar jeugd die nooit uitgekomen waren, en nooit zouden uitkomen. Ze verweet haar moeder niets, zoals haar zusje en haar oudste broer wel deden. Ze wist dat Olivia altijd ontzettend druk was geweest, maar ze had Liz wel laten zitten met die knagende honger in haar ziel dat niets haar ooit zou bevredigen, behalve de liefde voor haar kinderen en hun liefde voor haar. Het waren allebei ongelukjes geweest, maar ze waren de grootste zegeningen van haar leven gebleken, veel meer dat hun vaders waren geweest.

Het huwelijk met Sophies vader zou immers ook niet lang hebben standgehouden, zelfs al was hij niet overleden, en Jasper, Caroles vader, was een knappe, narcistische mafkees. Hij was ongevaarlijk en een loser en had zijn leven besteed aan het verwekken van bloedmooie kinderen voor wie hij verder niets deed. Een leeghoofd was het en dat was hij altijd geweest. En de mannen met wie Liz daarna wel eens iets had gehad waren allemaal precies hetzelfde. Ze was de eerste om toe te geven dat ze altijd op foute mannen viel. De een was nog mooier geweest dan de andere, maar geen van hen was in staat geweest tot een echte relatie of om van haar te houden. Het leek wel of ze steeds mensen uitkoos die niet konden liefhebben, of mensen die er nooit voor haar waren, zoals haar moeder. Wat ze nodig had was een man als haar vader, maar tot die mannen voelde ze zich nooit aangetrokken, en daarom was ze veroordeeld tot een eenzaam leven vol frustraties. En de laatste jaren had ze het maar opgegeven omdat ze dacht dat het te laat was. Nu ze vierenveertig was verwachtte ze niet meer dat ze ooit nog haar grote liefde zou vinden, en wanneer ze toch af en toe een date had, ging ze voor korte affaires. Die waren goed genoeg.

Toen ze aankwam stonden de meiden haar al op te wachten. Ze checkten in en waren vrolijk toen Sophie opeens opmerkte dat haar moeder eigenlijk prachtige lange benen had. De drie mooie vrouwen bij de check-in balie trokken heel wat goedkeurende blikken van de mannelijke reizigers.

'Mam, waar heb je die korte broek vandaan?' vroeg Sophie argwanend.

'Uit jouw kast. Ik vergat iets apart te leggen voor de vlucht. Ik geef hem je op de boot wel terug.' Ze keek verontschuldigend en Sophie grijnsde terug. Carole stond te bellen met een vriendje en lette niet op hen.

'Ik heb hem juist laten liggen omdat ik hem te kort vond. Je ziet er behoorlijk sexy uit, ma,' zei Sophie met een ietwat afkeurende blik. Het broekje was inderdaad een beetje aan de korte kant en niet geschikt om in een openbare ruimte te dragen.

'Geloof me, nu ik zo oud ben kijkt er echt niemand meer naar me om,' verzekerde Liz haar dochter. Haar haar was inmiddels droog geworden en viel in zachte golven en krullen om haar gezicht heen.

'Dat denk jij. Zeker tien mannen hebben je al op staan nemen.'

'Maak je niet druk. Ik leg wel een deken over me heen in het vliegtuig.' Sophie had een kort wit linnen jurkje aan en Carole droeg een gebloemd minirokje met een wit T-shirt en sexy gladiatorensandalen. Zoals gewoonlijk zag ze er ongelooflijk knap uit, ze was een bloedmooi meisje dankzij haar ouders. Ook Sophie was een schoonheid; ze leek op Liz, alleen met donker haar.

Ze gingen aan boord en zaten eersteklas. Olivia had ook de anderen eersteklas laten reizen. Ze wilde dat de vakantie meteen goed begon: comfortabel en leuk en zonder gedoe. Het was voor haar maar een kleinigheid, en de meiden waren opgetogen toen ze plaatsnamen. Ze wilden een film kijken en Liz zei dat ze een dutje wilde doen. Maar in plaats daarvan nam ze haar manuscript uit de tas nadat ze waren opgestegen en begon het nogmaals te corrigeren. Ze was daar nu al weken aan bezig en de meisjes keken toch niet naar wat ze las. Ze zaten samen uitgelaten te kletsen over de vakantie. Ze hielden veel van hun grootmoeder en hadden altijd plezier met haar. Olivia schonk veel meer aandacht aan haar kleinkinderen dan ze ooit aan haar eigen kinderen had gegeven. Ze had tegenwoordig iets meer tijd en zij waren altijd geïnteresseerd in haar en wat ze had opgebouwd en in de zakenwereld waarin ze leefde.

Nadat ze waren opgestegen bood een stewardess ze champagne aan. De meisjes pakten een glas, maar Liz vroeg om een bloody mary. Ze nipte er langzaam van en bleef rustig doorwerken. Toen zette ze het naast zich neer en vergat haar drankje helemaal, tot ze een halfuur later wat turbulentie te verduren kregen en het glas in haar schoot viel. De stewardess bracht pijlsnel wat vochtige doekjes en hielp haar de rommel op te ruimen. Liz had haar manuscript gelukkig weten te redden, maar Sophies broekje en haar eigen witte bloesje waren bloedrood en ze had geen schone kleren bij de hand. Ze keek de meiden aan, lachte en haalde haar schouders op. Wat maakte het ook uit, ze kon wat anders aantrekken als ze op de boot waren.

Toen het vliegtuig twee uur later de oceaan had bereikt, hadden ze alle drie hun stoelen in bedden veranderd met kussens en lichte dekens en vielen ze snel in slaap. Ondanks Liz' gebruikelijke zenuwen omdat ze twee weken met haar familie moest doorbrengen, wisten ze alle drie dat het ook een heerlijke tijd zou worden. En behalve dat klein ongelukje met de bloody mary, waren ze goed van start gegaan.

5

Toen Olivia de dag voor haar kinderen zouden arriveren de haven van Monaco bereikte, hield ze even haar adem in toen ze het jacht zag dat ze voor hen had gehuurd. Ruim honderd meter pure luxe lag daar aangemeerd, het was een magnifiek gezicht. Alle vierentwintig bemanningsleden stonden in hun uniform in het gelid aan dek, wachtend op haar komst. De kapitein stond op de kade, klaar om haar aan boord te brengen en de bemanning aan haar voor te stellen. Die bestond uit evenveel vrouwen als mannen en het was onmogelijk al die namen te onthouden. Er was een enorme bar op het dek, met een spectaculair bloemstuk van orchideeën in een kristallen vaas. Een stewardess bood haar een glas champagne aan, dat ze afsloeg. Ze was vermoeid van de lange reis en dronk maar zelden alcohol.

Er waren verschillende zitjes van fraai dekmeubilair, een landingsplaats voor helikopters op het bovendek, naast een groot gebied om te zonnebaden. De purser leidde haar de boot rond, liet haar de bioscoop, de fitnessruimte en de spa met jacuzzi's zien. Op elke plek stonden bemanningsleden klaar en in de kapsalon werd ze begroet door drie kapsters. Ze zag een glimp van het restaurantgedeelte, maar er kon ook buiten gedineerd worden. Ze gluurde in de weelderige hutten die voor haar kinderen bedoeld waren en werd eindelijk naar die van haar gebracht, die ze de eigenaarsuite noemden en die was ingericht met prachtig meubilair en indrukwekkende kunst. En er stond een uitnodigend extra groot bed met perfect gesteven linnen lakens. Ze kon haast niet wachten erin te kruipen. Ze was vermoeid van de lange vlucht, maar het was te opwindend om hier te zijn. Ze vroegen of ze aan boord wilde dineren of in de stad en ze zei dat ze op de boot wilde blijven. Ze wilde wat uitrusten voor ze allemaal aan zouden komen. Daarna zou het onophoudelijk een gezellige drukte zijn. En Olivia kon, terwijl ze haar ogen door haar suite liet dwalen, niet nalaten te bedenken wat een zegen het was dat ze zoiets als dit kon schenken aan haar kinderen en kleinkinderen. Dit was al die jaren van hard werken meer dan waard, al had ze daardoor veel tijd met ze moeten missen toen ze klein waren. Maar in wat voor voorspoed leefden ze nu, net als zij! Ze had het nooit vanzelfsprekend gevonden wat zij en Joe hadden opgebouwd, noch de vruchten die ze ervan plukten.

Toen de stewardess haar in haar kamer alleen liet nadat ze haar koffers had uitgepakt, nam Olivia een lang en ontspannend bad. Daarna ging ze weer naar boven, gekleed in een lange witte kaftan en ze dienden haar diner aan dek op, waar de prachtige tafel gedekt was met Frans porselein, versierd met bloemen in ranke vaasjes en met zilveren zeeschelpen die over het tafelkleed waren gestrooid. Ze hadden haar precies gegeven wat ze had besteld: een omelet en een fruitsalade als dessert. Ze genoot van de rust, terwijl ze keek naar het komen en gaan van andere jachten in de haven, toen een steward haar kwam vertellen dat er iemand aan de telefoon voor haar was, en hij bracht haar het toestel. Ze hoopte maar dat het niet een van haar kinderen was die op het laatste moment moest afzeggen omdat er iets ergs was gebeurd. Toen ze antwoordde was ze verrast de stem van Peter Williams te horen. De angst sloeg haar om het hart dat er een juridische crisis had toegeslagen op het werk.

'Het was een gekkenhuis afgelopen week, en ik kreeg niet eens de kans om afscheid van je te nemen voor je vertrok,' zei hij verontschuldigend en Olivia moest lachen om wat hij zei. Ze was zo opgelucht dat het zuiver een persoonlijk babbeltje was. 'Hoe is het jacht?'

'Het is gewoon niet te geloven,' zei ze glimlachend en hij hoorde al meteen dat haar stem veel relaxter was dan anders. 'Het is het mooiste schip dat ik ooit heb gezien. Ik blijf hier denk ik maar wonen als de twee weken voorbij zijn.'

'Dat lijkt me een uitstekend besluit. Je gaat een heerlijke tijd tegemoet met de kinderen,' zei hij. Hij vond het altijd prettig om met haar te praten, en dat was er al een tijdje niet van gekomen. Ze waren allebei te druk met problemen die de zaak betroffen op te lossen of te voorkomen. Hij was zo blij dat ze even vrijaf had genomen. Hij wist wat deze vakanties met haar kinderen voor haar betekenden en ze knapte er altijd erg van op. Ze zag er meestal jaren jonger uit als ze weer terugkwam, vol van nieuwe ideeën en vrolijke vakantieverhalen.

'Ik denk dat de kleinkinderen het ook geweldig vinden. Het is eigenlijk meer een cruiseschip dan een jacht. Ik wil al die waterspeeltjes met ze proberen. Ik moet echt leren om een waterscooter te besturen voor ik terugga.'

'Voorzichtig, Olivia,' zei hij op bezorgde toon, en ze lachte.

'Ik heb ook altijd mijn motorrijbewijs willen halen, maar daar is het nu een beetje te laat voor.'

'Ik ben blij dat je er zo over denkt. Al is het nooit ergens te laat voor met die energie van jou.'

'Jawel hoor,' zei ze iets ernstiger. 'Ik zal een vreselijke verjaardag hebben deze keer.'

'Er zijn geen vreselijke verjaardagen, met jouw uiterlijk. Ik ben vergeten hoe oud je wordt, maar het maakt ook niet uit, want je ziet er beslist jonger uit.'

'Ik zie er zo oud uit als ik ben,' zei ze koppig. 'Ik dacht er vanavond nog over na. Ik weet niet waar de jaren blijven. De ene dag ben je jong, en voor je het weet is het allemaal voorbij. Op mijn moeder na dan, die barst nog steeds van levenslust op haar leeftijd, en ze ziet er geweldig uit.'

'Maar jij ook. Het is twintig jaar geleden dat we kennis met elkaar maakten, maar je bent geen haar veranderd.'

'Je moet nodig je ogen laten nakijken, Peter. Wanneer ga jij trouwens op vakantie?' Ze wist dat hij altijd naar Maine ging met zijn gezin. Hij had er een leuk weekendhuis waar ze ooit een keer was geweest, toen ze in de buurt was om een nieuwe locatie voor een filiaal te zoeken, en Peter had er met haar geluncht. Het was een schitterend oud huis voor een groot gezin, tjokvol vroeg-Amerikaans antiek, met een grote ouderwetse veranda.

'Ik vertrek volgende week. Emily is daar al met onze dochter. Eric en ik gaan wat later.' Zijn beide kinderen waren getrouwd en hadden kleine kinderen. Hij zou dus ook tijd met zijn familie doorbrengen. Het deed iedereen goed om even weg te zijn uit de stress van het dagelijks leven. Ze werkten allebei erg hard, het hele jaar door. 'We gaan wat zeilen en vissen. Ik wil ook weer eens een partijtje golf spelen. Ik heb er in geen maanden tijd voor gehad.'

'Dat is mijn schuld,' zei ze en het klonk verontschuldigend, maar ze keek ontspannen om zich heen. 'Je kunt je niet voorstellen wat een schitterend uitzicht ik nu heb. Hier zit ik dan, in de haven van Monaco, op deze onwaarschijnlijk mooie boot, met het kasteel hoog achter me. Soms kan ik niet geloven dat ik zoveel geluk heb.' Hij had het altijd bewonderenswaardig gevonden dat ze het niet vanzelfsprekend vond, nooit blasé was, en genoeg respect had voor het feit dat ze geluk had gehad.

'Je hebt er recht op. Je hebt het allemaal zelf verdiend. Ik hoop dat je een fantastische tijd zult hebben.' Haar een fijne vakantie wensen was de reden geweest om haar te bellen.

'Dank je, Peter, jij ook. Lief dat je even belde.'

'Ik zie je wanneer ik terugkom. Behouden vaart, Olivia. En hartelijk gefeliciteerd met je verjaardag, alvast.'

'Laten we dat nou maar even vergeten,' zei ze lachend. Vergeleken met haar moeder was ze een jonkie, maar zeventig klonk haar toch stokoud in de oren. 'Ik hoop dat je het fijn hebt in Maine.'

'Dank je,' zei hij met warmte en even later hingen ze op, en ze begon weer over het water uit te staren, met haar gedachten aan hem en de zaak die ze had achtergelaten in New York. Zij en haar zoons zouden elke ochtend aan dek de faxen en e-mails doornemen, die ze tijdens de vakantie zou blijven ontvangen. Men hield haar van alles op de hoogte, zelfs als ze weg was. Ze kon de zaken echt geen twee weken op hun beloop laten, net zomin als Phillip en John. En ze wist hoe ze Peter kon bereiken, mocht er een juridische noodsituatie ontstaan. Hopelijk zou dat niet gebeuren.

Een paar minuten later vertrok ze naar haar hut en ging ze vroeg naar bed met een van de boeken die ze had meegebracht. Ze las een paar minuten voor ze het licht uitdeed. Ze had afgesproken dat men haar zou wekken omdat ze zich niet wilde verslapen. Het plan was om morgen rond te kijken in Monaco om wat te winkelen en vervolgens goed de weg te leren kennen op de boot voor de anderen arriveerden. Phillip en John zouden die avond met dezelfde vlucht aankomen en Liz ergens vroeg in de ochtend. Daarna zouden ze meteen wegvaren. Ze kon niet wachten om op weg te gaan, om haar kinderen te begroeten en met de vakantie te beginnen. Voor ze in slaap viel, prentte ze zich in haar moeder de volgende dag te bellen. Ze had haar de dag voor ze vertrok nog bezocht. Toen vielen haar ogen dicht en ze viel geleidelijk in slaap in de verduisterde hut met de luiken ervoor en geen geluid verstoorde haar rust. Haar laatste gedachte voor ze in slaap viel was dat het een geweldige vakantie zou worden op de Lady Luck, twee heerlijke weken lang.

Olivia had een ontspannen, prettige ochtend in Monaco de dag dat haar familie zou aankomen. Ze deed wat inkopen in de plaatselijke winkels, allemaal filialen van de beste winkels in Parijs: Dior, Chanel, Yves Saint Laurent, Lanvin, Hermès, Louis Vuitton. Ze kocht niet veel, maar ze genoot ervan rond te kijken. Voor shoppen had ze nooit tijd als ze werkte en ze had gewoonlijk wel belangrijker zaken aan haar hoofd. Ze had een personal shopper die wist waarvan ze hield en spullen naar haar huis in Bedford liet zenden zodat ze kon kiezen, dus snuffelen in winkels was echt een luxe voor haar. Meestal bekeek ze pas laat in de avond de inhoud van de dozen die haar personal shopper haar had gestuurd.

De kapitein had een lid van de staf meegestuurd om haar te vergezellen en haar aankopen te dragen, en een auto met chauffeur die haar weer terugbracht naar de boot. Toen ze terugkwam stond er een lichte lunch op haar te wachten. Het was een luie dag waaraan ze veel genoegen beleefde; 's middags las ze aan dek een roman, ook al zo'n luxe voor haar. Ze keek haar mailtjes van kantoor na, waarin wat minieme problemen werden aangestipt, en ze beantwoordde ze snel. Toen las ze weer verder. Slechts zelden had ze zoveel vrije tijd op vakantie.

Om zes uur, na een massage en een douche, kleedde Olivia zich voor het diner. Deze keer droeg ze een licht lavendelblauwe kaftan en ze stond zichzelf een glaasje champagne toe, dat ze aan dek opdronk. Ze had een ontdekkingstocht op het jacht gedaan zodat ze haar kleinkinderen wegwijs kon maken als ze aankwamen. En ze wist nu al hoe opgetogen ze zouden zijn over de waterspeeltjes, vooral Alex. Ze popelde om ze te begroeten. En ze keek zelf uit naar hun eerste stop, bij Portofino. Ze was er niet meer geweest sinds ze daar met Joe een weekend in Hotel Splendido had doorgebracht, nadat ze een filiaal hadden geopend bij Milaan. Het was een schattig havenplaatsje, met curieuze restaurantjes en allerlei kleine winkeltjes naast elkaar. Ze wist zeker dat ze er allemaal dol op zouden zijn. En zeker als het donker werd was het erg spectaculair, met de oude kerk en een kasteel die beschenen werden door spotlights en schitterden boven op de heuvels.

De kapitein had haar al laten weten dat het jacht te groot was om in de haven aan te leggen en dat ze het anker zouden laten zakken bij een stel rotsen vlak buiten de haven. Het was een tochtje van een paar minuten met de tender van boord naar de wal, en hij zei dat ze 's nachts bij het jacht konden zwemmen, als ze daar zin in hadden. Ze wist zeker dat alle jongeren dat geweldig zouden vinden. De vakantie die ze elke zomer bedacht werd speciaal voor het plezier van haar kleinkinderen georganiseerd en daar genoot zij dan weer van.

Olivia dineerde om acht uur in het eetgedeelte in de openlucht en rond negen uur verlangde ze er erg naar haar kinderen te begroeten. De purser vertelde haar dat de vlucht op tijd was geland en liet haar ook weten wanneer ze in de auto waren gestapt. En toen, iets na tienen, zag ze eindelijk de auto met John en Phillip aankomen, met een bagagekarretje erachter, en vlak voor het jacht stapten ze alle vijf uit. Ze zagen er vermoeid en wat verfomfaaid uit, maar al snel verscheen er op alle gezichten een brede glimlach en klonk er opgewonden gepraat bij de aanblik van de boot. Amanda droeg een enorme witte hoed en Olivia kon haar gezicht niet zien. Alex rende bonkend de loopplank op en haar beide zoons volgden; haar schoondochters sloten de rij. Amanda droeg een chique jurk en zag er smetteloos uit, zelfs na die lange vlucht. Sarah droeg een afgeknipte spijkerbroek, een T-shirt met Princeton erop, en sandalen. Haar haar kroesde wild en ze glimlachte nerveus. Ze zag er een beetje verlegen uit, maar Olivia wist dat ze na een avond aan boord zou ontspannen. Zo ging het altijd. Amanda stapte het jacht op alsof ze de eigenares ervan was en een ogenblik later stonden ze allemaal vrolijk kwebbelend om haar heen. Haar kleinzoon omhelsde haar stevig en ze knuffelde hem ook. Olivia was niet vergeten hoe belangrijk haar eigen moeder was geweest voor haar kinderen, en hoe sterk de band tussen hen was. Ze probeerde haar voorbeeld zo goed mogelijk te volgen, al woonde ze niet bij hen, zoals Maribelle had gedaan. Maar met haar kleinkinderen had ze wel een sterke band, dat was altijd al zo geweest.

'Wauw, oma! Gave boot is dit!' zei Alex vol ontzag.

'Wacht maar tot ik je alles heb laten zien!' beloofde Olivia hem en legde een arm om zijn schouders. 'Ze hebben heerlijke dingen voor in het water. We kunnen ze morgen proberen.'

Ze had de chef-kok gevraagd een buffet samen te stellen en hij had er behoorlijk wat werk van gemaakt. Er waren allerlei soorten sushi, waarvan iedereen volgens haar hield, warme en koude vleesgerechten, plakken kip, allerlei salades, diverse soorten pasta en een hele tafel vol elegante desserts. Het was een waar feestmaal! Een stewardess schonk hun allemaal champagne in en een paar minuten nadat ze waren aangekomen aten en praatten ze en waren ze al helemaal bijgekomen van de reis. Zelfs Sarah leek meer op haar gemak toen ze eenmaal begon te eten. Alex had de stoel naast zijn grootmoeder genomen en praatte honderduit over alles wat hij wilde gaan doen. Het leek haar allemaal even plezierig.

De nieuwkomers bleven bijna tot middernacht aan dek voor de twee stellen naar hun hut verdwenen. Ze zag een samenzweerderige blik bij John en Sarah en lachte stilletjes, want ze wist wat dat betekende. Die twee konden niet van elkaar afblijven en het deed haar goed dat hun huwelijk zo gelukkig en stabiel was. Zij en Joe hadden ook zo over elkaar gedacht tijdens al hun gezamenlijke jaren. Eigenlijk waren zij gaandeweg naar elkaar toegegroeid en waren ze steeds verliefder geworden. De kinderen, hun zaak die ze samen hadden opgebouwd en hun diepe respect voor elkaar had voor een krachtige band gezorgd. John en Sarah leken echter eerder twee studenten, die smoorverliefd waren op elkaar. Olivia zag hoe Alex naar ze keek terwijl ze de trap af liepen. Hij bleef nog even kletsen met zijn grootmoeder en schepte nog een toetje op. Het gebak was verrukkelijk en er waren wel tien soorten sorbetijs. Hij had tijdens de vlucht geslapen en zei dat hij niet moe was. Het was zes uur eerder voor hem en hij had totaal geen haast om naar bed te gaan. Olivia vroeg wat hij tegenwoordig uitvoerde en hij vertelde enthousiast over alle sporten die hij deed, en dat hij hoopte in de komende maanden vervroegd te worden toegelaten tot de universiteit van Stanford. Ze beloofde hem op te komen zoeken wanneer ze aan de westkust zou zijn, als hij tenminste toegelaten werd. Ze was daar vaak om de winkels te controleren. De filialen persoonlijk te bezoeken was een gebruik waarmee ze dertig jaar geleden was begonnen en haar reisschema was nooit korter geworden.

Toen Alex klaar was met eten, nam ze hem mee om hem de bioscoop te laten zien, die hij prachtig vond, en de fitness-studio, en ze vroeg een lid van de bemanning hem de vlotten, rubberbootjes, kleine zeilbootjes, motorboten en jetski's te laten zien. Ze bekeken de opblaasbare voorwerpen waarop ze konden zitten en die al klaarstonden. Er was er een bij die op een reuzenbanaan leek en waarop zes mensen tegelijk konden zitten, als ze erop konden blijven tenminste, zoals de steward zei. Dat was de truc! Er waren drie schattige zeilbootjes, vijf waterscooters en drie kleine motorboten. De familie van wie het jacht was; had werkelijk alles wat hun hartje begeerde. Alex stond te popelen om alles te proberen. Met grote ogen nam hij alles op en toen lachte Olivia en vroeg of hij haar morgen mee wilde nemen op zo'n jetski.

'Nou, graag hoor, oma,' zei hij met een grijns. 'Morgen,' beloofde hij. Ze lachten allebei en hij omhelsde haar om zijn belofte te bezegelen.

'Daar hou ik je aan,' zei ze waarschuwend. 'Ik heb het altijd willen doen, maar ik vind het te eng om het in mijn eentje te proberen.'

'Gaat goed komen, oma.'

Ze gingen weer naar het dek, tot Alex om twee uur opstapte om zijn hut op te zoeken. Olivia liep met hem mee en zag dat al zijn tassen al waren uitgepakt. Er stond een enorme flatscreen-tv op zijn kamer met een uitgebreide filmbibliotheek.

'Blijf nou niet de hele nacht op. Anders ben je morgen uitgeput. Je kunt wel uitslapen, maar rond twaalf uur gaan we vertrekken, als Liz en de meiden aan boord zijn. Onderweg leggen we ergens aan om te zwemmen en te lunchen, en dan gaan we door naar Portofino.'

'Ik wil dat bananending met mijn nichtjes proberen. Heb ik ooit in een film gezien, lachen was dat. Iedereen bleef er maar af vallen.'

'Dan denk ik dat ik daar maar niet aan mee doe,' zei Olivia lachend en even later, na een knuffel en een kus liet ze hem in zijn hut alleen. Hij had de tv al aangedaan en een film in de dvd-speler gestopt toen zij met een brede glimlach terugging naar haar eigen luxe hut. Dit was de perfecte vakantie op de perfecte boot voor hen, vooral voor Alex die dol was op alle soorten watersport. Ze kon er de vinger niet op leggen, maar hij had een beetje zorgelijk gekeken toen ze hadden zitten praten - of eenzaam. Ze wist niet wat het was, maar misschien verbeeldde ze het zich maar en was hij alleen zenuwachtig over de aanmelding voor de universiteit. Ze had met hem te doen. De jeugd van tegenwoordig moest met zoveel druk om kunnen gaan. Ze had het er nooit met hem over gehad, maar ze vroeg zich af of hij ooit bij haar in de zaak wilde komen werken. Dat kon hij op zijn zeventiende nog niet weten, dus vroeg ze het ook niet. Aan de andere kant was Sophie al drieëntwintig en zij stond te springen om bij haar in het bedrijf te komen, want ze wist al toen ze een kind was dat ze dat het liefst wilde. En Olivia vond het natuurlijk fantastisch. Het was haar droom dat ooit al haar kleinkinderen in haar bedrijf zouden komen werken, al vermoedde ze dat Carole het nooit zou doen. Zij wilde iets in de kunst doen, of bij haar vader en stiefmoeder in de filmproductie gaan werken. In zaken had ze totaal geen interesse, in tegenstelling tot haar grote zus. En ze was al de koning te rijk dat ze haar beide zoons in het bedrijf bij zich had. Dat hadden zij en Joe altijd gewild en het was nog uitgekomen ook. Ze was blij dat hij die droom had kunnen zien uitkomen voor hij stierf - beide jongens zaten toen al op kantoor. Ze kregen meteen een hoop verantwoordelijkheid en ze rekende volledig op hen, al stond zij nog aan het hoofd van het bedrijf, wat ze nog lang hoopte te blijven. Maar zij drietjes werkten goed samen. Het had ze allemaal dichter bij elkaar gebracht, want ze hadden nu iets gemeen: The Factory.

Toen Olivia haar hut betrad en naar bed ging, lag ze nog lang over haar kinderen en kleinkinderen na te denken. Ze zag ernaar uit tijd met hen door te brengen en ze was blij dat ze deze geweldige vakantie nog voor zich hadden.

De volgende ochtend kwam Olivia het dek op gelopen, waar Amanda al aan de ontbijttafel zat. Ze droeg een bleekblauwe korte broek met een bijpassende blouse en een erg mooie lichtblauwe hoed. Olivia had een witte lange broek aangetrokken en een gesteven witte blouse, haar witte haar zat vlekkeloos in model en ze had de dag ervoor ook een manicure gehad in de kapsalon. Amanda leek overal klaar voor. Sarah zag er echter wat slaperig en slonzig uit toen ze boven kwam. Ze zei dat ze als een roos had geslapen, en dat alle drie de mannen nog in bed lagen. Olivia had ook wel gedacht dat Alex nog tot laat naar de film had gekeken.

'Ik dacht dat jij misschien zin had om te gaan shoppen,' zei Olivia vriendelijk tegen Amanda. 'De winkels zijn werkelijk befaamd in Monte Carlo. Liz zal er niet voor enen zijn, en daarna vertrekken we, dus je hebt de hele ochtend.'

'Dat zou ik heerlijk vinden.' Amanda straalde van oor tot oor.

'Ik denk dat ik hier blijf. Ik heb nog wat leeswerk dat ik moet afmaken,' zei Sarah zacht, en dat was geen verrassing. Sarah had absoluut geen interesse in shoppen en dat was haar aan te zien.

'Maar misschien heb je wel zin in een massage in de wellnessruimte bij de jacuzzi's,' stelde Olivia voor. Ze was een eersteklas cruisemanager, en het was haar bedoeling om iedereen plezier te laten hebben, op de manier die bij hen paste. Geforceerde activiteiten waren er niet bij deze reis. Ze wilde dat het een paradijs voor iedereen werd, geen trainingskamp.

'Misschien wel,' zei Sarah met een dromerige blik, terwijl ze een omelet als ontbijt bestelde. Het had iets lekker zondigs om op je wenken bediend te worden. Ze voelde zich er wel schuldig over en was echt ontsteld geweest over de vliegtickets voor de eerste klas die Olivia voor hen had gekocht, maar vroeg of laat wende je aan al die luxe. Olivia genoot er zelf ook van, al nam ze in haar dagelijks leven maar zelden de tijd om te genieten. Maar dit was de zevende hemel, ook voor haar.

Olivia regelde een chauffeur en een lid van de bemanning om Amanda te begeleiden bij het winkelen. Een halfuur later verschenen haar beide zoons aan dek, een beetje slaperig, maar wel ontspannen. Ze begonnen meteen over vissen te praten, bestelden eggs benedict terwijl een steward ze de Herald Tribune overhandigde. Amanda kon vertrekken. Gouden sandaaltjes en een gouden strandtas vulden haar outfit aan en kleine diamanten oorbellen pasten er mooi bij. Ze was er op en top klaar voor het jacht te verlaten.

Alex was de laatste die aan de ontbijttafel verscheen en hij gaf toe dat hij twee films achter elkaar had gekeken en pas om vijf uur in slaap was gevallen, voor de tweede film uit was, maar hij had een stralend humeur. Hij kon niet wachten tot zijn nichtjes er waren, en om de tijd te doden speelde hij een paar potjes gin rummy met zijn oma. Hij won op z'n dooie gemak drie keer van haar.

Toen Amanda met een stralend gezicht terugkwam van haar shopping-uitje, droeg ze vier kledingtassen. Phillip wachtte haar aan dek op, aangezien John en Sarah na het ontbijt naar hun hut waren gegaan voor een dutje. Niemand zei er ooit iets over dat ze zo regelmatig met z'n tweeën verdwenen, en Olivia vond het eigenlijk wel amusant. Alex had haar even aangekeken toen zijn ouders naar beneden gingen, maar hij zei niets. Phillip was blij zijn vrouw te zien, want hij verveelde zich een beetje.

Terwijl ze gezellig aan dek zaten, stopte er een auto op de kade met een bagagekarretje erachter. Drie spectaculair uitziende vrouwen stapten uit en Alex joelde het uit van plezier. Sophie en Carole zagen er lief en fris uit en Liz voegde zich lachend bij de rest aan dek. Haar haar was een wilde klittenbos en het leek wel of ze iemand op schoot had vermoord.

'Wat is met jou gebeurd?' Olivia keek verbijsterd naar de rode vlekken en kuste haar. Ze was blij haar dochter te zien.

'Door de turbulentie knoeide ik met mijn bloody mary.' Amanda bekeek haar misprijzend en Olivia moest lachen. Dat ongelukje was zo typisch voor haar dochter. Als kind morste ze altijd en overal met eten of drinken, en als iemand een glas omstootte tijdens het avondeten, was het altijd Liz. Ze was verstrooid en onhandig, maar tegelijkertijd zo'n schat.

'Dit is wat je noemt een boot, mam!' zei Liz met een blik over de buitengewone elegantie die ervan afstraalde.

'Ze hebben polsbandjes voor je tegen zeeziekte,' zei haar moeder tegen haar. 'Het schijnt dat ze goed werken. Ik heb ze ernaar gevraagd.' En op dat moment verscheen er een stewardess die Liz de armbandjes overhandigde, en ze ook de anderen aanbood. Niemand had er behoefte aan, maar Liz deed er twee om. 'Waarom laat je je niet even jouw hut en die van de kinderen wijzen? Fris je op en kom dan maar bij ons aan dek. We vertrekken over een paar minuten. En we gaan lunchen op een plek waar we kunnen zwemmen.' Olivia had het die ochtend allemaal met de kapitein besproken. Even later liepen Liz en haar dochters de trappen af met Alex, die hen rond zou leiden. Olivia hoorde de motor opstarten en de matrozen maakten de touwen los van de kade en legden de stootkussens op hun plaats. Er heerste grote bedrijvigheid toen John en Sarah ontspannen terugkwamen aan dek, met een arm om elkaars schouders geslagen.

Terwijl ze de haven uit voeren, stond iedereen aan dek. Liz had haar bevlekte korte broek voor een schone verwisseld en een schoon wit T-shirt aangetrokken. De meiden praatten enthousiast met Alex die hun vertelde over de opblaasbanaan waarop ze konden varen. Amanda vertelde haar man alles over de schitterende winkels in Monaco en over de fantastische dingen die ze had gekocht. Olivia luisterde half naar alle gesprekken om haar heen en glimlachte in zichzelf. Dit was precies wat ze had gehoopt. Ze vermaakten zich blijkbaar allemaal.

De kapitein gaf ze een korte veiligheidsinstructie voor het geval er brand uitbrak, of voor het geval er iemand overboord sloeg. Hij liet zien waar de reddingsvesten bewaard werden in hun hutten, en waar de reddingsboten hingen. Daarna waren ze klaar om te vertrekken.

Ze namen met z'n allen plaats op het zonnedek op het voorste deel van het jacht, terwijl de Lady Luck soepel de haven uit voer en op weg ging naar Italië. Ze voeren een uur op kruissnelheid voort, waarna ze stopten en het anker uitwierpen. De bemanning liet de watervoertuigen zakken zodat iedereen die wilde ermee aan de gang kon. Olivia herinnerde Alex zachtjes aan zijn belofte.

'Niet vergeten dat ik mee je meewil op de waterscooter,' fluisterde ze en hij grinnikte als een klein jongetje.

'Tuurlijk niet, oma.'

Olivia ging naar beneden om een badpak aan te trekken en toen ze terugkwam lagen alle speeltjes klaar en hielp de bemanning iedereen erop, of volgde hen op de jetski's. Iemand had muziek opgezet en haar kleindochters hadden alleen hun bikinibroekjes aan, waar niemand een probleem mee had. Liz had haar bovenstukje wel aan en liet haar slanke lichaam zien toen ze het water indook, waarna ook de anderen het water in gingen. Alex zat inmiddels wijdbeens op de jetski en stak zijn hand uit naar zijn grootmoeder. Zonder moeite ging ze achter hem zitten, terwijl haar beide zoons vol ontzetting toekeken. Liz en haar dochters zwommen inmiddels naar een smal strandje, Sarah zat met haar voeten in het water op een vlot dat achter de boot dreef, en Amanda stond te delibereren of ze ook het water in zou gaan.

'Wat ben je van plan?' riep Phillip naar zijn moeder, terwijl Alex de motor van de jetski startte.

'Even een ritje met Alex,' riep Olivia met een brede grijns terug, terwijl ze op volle snelheid wegscheurden, met een tender achter hen aan. De bemanning hield de gasten constant in de gaten om te zorgen dat er niemand gewond raakte en Alex had een jetskivaarbewijs moeten laten zien voor hij erop mocht. Gelukkig had hij dat al op zijn zestiende gehaald en hij had het meegebracht. Hij vloog over het water met zijn grootmoeder achter zich, die haar armen stevig om zijn middel geslagen had. Ze genoot met volle teugen en hij eveneens, terwijl Phillip en John elkaar aankeken en hun hoofd schudden.

'Als iemand me ooit voorspeld had dat ik dat nog eens zou zien, zou ik het niet geloofd hebben. Waarom deed ze dat soort dingen niet toen wij nog kinderen waren?' zei Phillip zwartgallig. Dit was niet de moeder die hij kende en zich herinnerde. Dit was een totaal ander persoon.

'Ze was veel te druk,' zei John en hij ging naar Sarah om haar over te halen met hem het water in te gaan, nadat ze foto's van het schouwspel had genomen. Zij en John waren de fotografen van de familie en de resultaten waren altijd zeer de moeite waard. Met veel genoegen bekeken ze met z'n allen na elke vakantie de plaatjes. In het begin was ze nogal overdonderd geweest door Johns familie. Ze waren een behoorlijk overheersende groep en haar rustige leven in Princeton leek heel ver weg. Maar ze was blij Alex zo vrolijk te zien. En ze kon zich ontspannen door via de lens naar iedereen te kijken. Ze waren allemaal in een opperbeste stemming.

Toen Liz en de meiden terugzwommen vanaf het strandje, en Alex en Olivia waren teruggekeerd, probeerden de drie jongeren op de banaan te varen die door een tender werd voortgetrokken, maar ze bleven er vanaf het begin vanaf vallen, onder luid geplons en gegil. De volwassenen keken toe vanaf het dek en moesten ook lachen. Het leek hun allemaal leuk om te doen, al hadden ze dan niet meer al die uitbundigheid en veerkracht van de jongeren.

'Toch moeten wij dat ook eens proberen,' zei John tegen zijn oudere broer, die hem grijnzend aankeek.

Amanda reageerde onmiddellijk met: 'Maar op mij hoef je niet te rekenen.' Ze had alweer een nieuw droog badpak aangetrokken en een enorme roze hoed opgezet om zich tegen de zon te beschermen. Olivia zat nog na te genieten van haar tochtje op de waterscooter en Alex had haar beloofd haar nog eens mee te nemen.

Ze vielen gretig aan op de uitgebreide lunch en toen ze klaar waren, lichtte de bemanning het anker en voeren ze weer verder, deze keer rechtstreeks naar Portofino. Ze hadden uitgerekend daar vroeg in de avond aan te komen om te dineren in een restaurant aan de haven. Bovendien zouden de winkels tot middernacht open blijven. Voor iedereen was er iets om naar uit te kijken.

Terwijl de Lady Luck met volle kracht vooruit op Portofino afstevende, speelden John en Sarah een potje scrabble. De rest zat te lezen of deed een dutje en de kinderen gingen naar de film in het bioscoopje. Amanda besloot zich te laten manicuren, zoals Olivia had voorgesteld, en iedereen was zeer op zijn gemak. Na het scrabbelen haalde John zijn schetsboek te voorschijn en maakte wat snelle schetsen van Sarahs gezicht. Na elke vakantie keerde hij terug met boekjes bomvol schetsen.

Om halfnegen bereikten ze Portofino. De bemanning legde het enorme jacht aan bij de rotsen buiten het haventje en liet daar het anker zakken. De piepkleine haven schitterde van de lichtjes en ze verkleedden zich snel voor het diner. Ze hadden een tafel laten reserveren om halftien in een restaurant waarvan de kapitein hen verzekerde dat het uitstekend was.

Een halfuurtje later verzamelden ze zich op het dek, knabbelden aan wat heerlijke kleine hapjes en konden niet wachten om aan wal te gaan en Portofino te verkennen. Een grote overdekte tender bracht hen in een paar minuten naar de kade en de drie bemanningsleden begeleidden hen naar het restaurant.

'Ik voel me net iemand van een of ander koninklijk huis,' giechelde Olivia en haar kleindochters sloegen elk een arm om haar middel terwijl ze het straatje op liepen. Alex liep vlak naast hen en Olivia's kinderen volgden hen al pratend vanaf een afstandje.

'Soms vraag ik me af of we wel weten wie ze is. Ze is zo anders dan ze altijd was, met hen tenminste...' zei Phillip terwijl hij naar zijn moeder met de kleinkinderen keek. Ze schaterde en praatte druk en ze leek gelukkig en relaxed. Hij kon zich niet herinneren haar zo gezien te hebben toen hij klein was.

'Volgens mij geniet ze echt veel van de kinderen,' zei Liz zacht. Het deed haar goed te zien dat haar dochters het zo opperbest konden vinden met hun grootmoeder. Haar eigen relatie met haar grootmoeder was ook altijd erg belangrijk voor haar geweest; ze vond het fijn dat haar dochters ook zoiets met haar deelden.

'Hoezo?' zei Phillip en hij trok even een zuur gezicht. 'Van ons kon ze ook niet genieten.'

'Waarschijnlijk deed ze dat wel, maar het was een andere tijd. Ze was jonger, en dat waren wij ook. En het is gemakkelijker als het niet je eigen kinderen zijn,' antwoordde Liz.

'Misschien,' zei Phillip, maar hij leek niet overtuigd. Dit was niet de moeder die hij had gekend. Dit was een moeder die meereed op jetski's, en lachte en speelde met familie. Dit had hij vroeger nooit met haar meegemaakt, nog geen seconde. Hoewel ze wat vaker in de buurt was toen ze erg klein waren, was zij of moe, of druk, of op reis toen ze tieners waren. Hij herinnerde zich alleen zijn eigen grootmoeder en zijn vader, en een moeder die hij, zo begreep hij nu, nooit had gekend. Hij had zich zijn hele leven al bedrogen gevoeld, en nu hij haar zo zag werd dat alleen maar erger. Als ze dit dus in zich had, waarom had ze dit dan nooit aan haar eigen kinderen gegeven?

Alleen Liz scheen te beseffen dat ze destijds misschien anders was geweest, en dat ze meer onder druk werd gezet door hetgeen ze aan het opzetten was. Liz erkende echter ook dat er langzamerhand een ander deel van haar persoonlijkheid tot bloei was gekomen. Te laat voor hen, maar tenminste niet te laat voor haar kleinkinderen. En wat Liz betrof had ze alle moederliefde die ze nodig had gekregen van Granibelle. Maar Phillip had het van zijn eigen moeder geëist en nam het haar nog steeds kwalijk dat ze die liefde niet had kunnen geven, of er geen tijd voor had gehad.

'Ik denk dat ze milder is geworden met de jaren,' voegde John eraan toe en Phillip schudde alweer zijn hoofd.

'Op kantoor heb ik daar anders nooit wat van gemerkt.' Maar hier en nu viel het niet te ontkennen. Dat was tenminste wat.

Ze keken vluchtig in de winkeltjes en Amanda liep direct een schoenenwinkel in, en toen bij Hermès, en daarna gingen ze eten, in een klein, gezellig restaurant waar gitaristen tussen de gasten door liepen om ze een serenade te brengen. Ze werden naar een tafel op het terras geleid en gingen zitten waar het zo uitkwam. Olivia's kleinkinderen kwamen dicht bij haar zitten en ze praatten geanimeerd met elkaar tot ze het diner bestelden. De pastamaaltijd was verrukkelijk en pas na middernacht wandelden ze met een ijsje in de hand terug naar de kade, waar de tender al op hen lag te wachten. Hoog op de heuvels waren het kasteel en de kerk feeëriek belicht, net zoals Olivia het zich herinnerde, en een paar minuten later werden ze teruggebracht naar het jacht. Toen ze er bijna waren, zagen ze dat de bemanning honderden drijvende kaarsjes rond de boot had gelegd. Het leek wel of ze in chrysanten dobberden en ze dreven zover uit elkaar dat er 's nachts gezwommen kon worden. De jongeren slaakten kreetjes van verrukking en renden naar beneden om zich om te kleden, terwijl de ouderen op het dek gingen staan. Het was een schitterend gezicht en Phillip en John bestelden een cognacje, terwijl Amanda en Sarah een glas champagne namen. Liz was naar haar hut gegaan om ook haar bikini aan te doen. En Olivia maakte het zich gemakkelijk in een stoel om alles goed te kunnen zien.

Zodra de kinderen boven kwamen, doken ze vanaf het bevoorradingsdek en zwommen tussen de kaarsjes in het warme water. Liz zwom tussen hen in en zag er zelf jaren jonger uit, en even kreeg Olivia zin om met ze mee te doen. Als ze bij hen was stond dat gelijk aan het drinken uit de fontein der jeugd. Ze had in jaren niet zoveel plezier gehad. En de twee paartjes zaten tevreden op het dek vlakbij, ze praatten zachtjes en genoten van de romantische entourage. In de verte waren de kerk en het kasteel nog te onderscheiden en de lichtjes op het water waren betoverend.

Sarah en John waren de eersten die hun hut opzochten, nog voor de kids uit het water kwamen, en Phillip en Amanda volgden hen een paar minuten later. Toen Liz en de anderen aan dek klommen, wachtte alleen Olivia hen op.

'Wat was dat enig,' hijgde Liz ademloos.

'Zo zag het er wel uit,' zei haar moeder met een glimlach en even later stonden alle kinderen druipend van het water om haar heen. Ze besloten zich om te kleden om een film te gaan zien. Hun tijd samen was één lang feestje. Olivia was zo blij vanaf de kantlijn mee te doen, en hetzelfde gold voor Liz.

'Ben je niet moe, mam?' vroeg ze. Het was een lange dag geweest voor allemaal en zij en haar dochters waren die ochtend pas aangekomen. De anderen hadden tenminste een goede nachtrust gehad.

'Absoluut niet,' zei Olivia ontspannen. 'Maar ik denk dat ik toch maar naar bed ga,' zei ze en ze stond op. Ze had een heerlijke dag gehad met haar kinderen en haar kleinkinderen. Dat was precies de bedoeling geweest van deze vakantie en hun eerste dag was tenminste een groot succes geweest. Ze hoopte maar dat de rest van de tijd net zo zou verlopen. Zelfs Sarah was uiteindelijk losgekomen en was levendig en openhartig geweest aan tafel, gewoon meer zichzelf. De enige die nooit veranderde of wat vriendelijker in de omgang werd was Amanda, maar daar waren ze na al die jaren wel aan gewend. 'Ga je naar de kinderen om de film te zien?' vroeg ze Liz.

'Nee, ik denk dat ik nog wat ga werken aan mijn...' Ze brak af voor ze het woord 'boek' uitsprak en keek geschrokken naar haar moeder. Ze wilde haar er niet over vertellen. Wat had het voor zin? Als het nu, zoals alles wat ze tot nu toe had gedaan, weer een mislukking was? '...mijn schoonheidsslaapje,' vulde ze aan. 'Ik kan nooit zo laat opblijven als die kinderen.'

'Ik ook niet,' zei Olivia terwijl ze samen naar de hutten gingen. Olivia kuste haar op de wang en vroeg zich af waar ze in werkelijkheid aan ging werken. Ze kende haar oudste dochter beter dan ze dacht. En ze wist zeker dat die niet aan haar schoonheidsslaapje ging werken. Misschien was Liz bezig aan een nieuw boek. Maar ze was wijs genoeg om daar geen vragen over te stellen. Ze wenste haar goedenacht en liep naar haar eigen hut, blij dat het allemaal zo goed verlopen was. De vakantie had niet beter kunnen beginnen.

6

De volgende dag ging Amanda met de tender terug naar Portofino. Ze stond te springen om nog meer winkels te bekijken en wat leuks uit te zoeken. Er waren verscheidene schattige winkeltjes in het havengebied, sommige Italiaans, sommige Frans, en een erg leuk sieradenwinkeltje en ze kwam trots terug op het jacht met haar aankopen. Het bemanningslid dat ze mee had genomen leek wel een pakezel met zijn zes of zeven bedrukte tassen, en Amanda keek alsof ze een overwinning had behaald. Ze had een kort roze strapless zonnejurkje aangehad met een bijpassende hoed voor haar shoppingtripje en ze kwam terug als een ware shopaholic. Phillip zei altijd dat Amanda het shoppen zag als een vorm van ontspanning, dus hij klaagde er nooit over. Olivia vermoedde dat er waarheid in school. Een bijkomend voordeel was dat Amanda er altijd uitzag als op een modepagina uit de Vogue en ze wist dat haar zoon dat prettig vond.

Amanda was een bijzonder mooie vrouw, zonder enige twijfel, maar zelfs op haar best was ze vrij koel. Olivia wist niet of dat nu wel zo fijn was voor Phillip. Want het was vreemd dat hij, die er als kind zo onder geleden had dat zij het altijd zo druk had gehad, een echtgenote had uitgekozen die net zo bezeten was van haar carrière, of erger. Ze had nooit enige behoefte aan kinderen gehad en het viel Olivia op dat ze niet bepaald gezellig was om mee om te gaan. Alles wat ze deed, deed ze heel intensief en alles hing samen met haar grote doel in het leven: rechter worden. Ze wilde precies de juiste mensen kennen en op de juiste feesten gezien worden. Er was niets spontaans aan haar. Zelfs haar aankopen waren berekenend en uitgekozen voor dit doel. Het was onmogelijk je haar voor te stellen met haar haar in de war of met de slappe lach. Ze leek een humorloos type en behandelde elk van hen even koeltjes, al zeiden ze dat maar nooit tegen Phillip. Hij was ook niet zo spontaan van zichzelf, en altijd nogal serieus, maar Olivia had toch altijd het idee gehad dat een lossere, makkelijker vrouw hem wel wat vrolijker had kunnen maken, en dat zou hem alleen maar goed hebben gedaan. Hij klaagde echter nooit over Amanda's gebrek aan warmte, dus misschien maakte het hem niet uit en hield hij van haar zoals ze was.

Olivia had veel meer plezier van Liz, wier bescheidenheid op een bepaalde manier ontroerend was. Ze was slim en grappig en knap, en scheen zich daar allemaal niet van bewust. Ze lachte snel om zichzelf wat zeer vertederend was. Olivia vond het ook altijd leuk om met Sarah te praten, die erg alert maar ook hyperintelligent was, maar ook nog steeds smoorverliefd op John, wat Olivia groot genoegen deed. Het raakte haar altijd als ze zag hoe haar zoon met zoveel liefde omringd werd.

Olivia had haar kinderen beter leren kennen toen ze al volwassen waren. Ze was zich veel bewuster dan vroeger van hun gevoelige punten, hun angsten en zwakheden, en ze maakte zich de laatste jaren bezorgder over hen dan toen ze nog klein waren. In hun jonge jaren hadden ze hun grootmoeder en hun vader gehad die over hen waakten en Olivia was er geweest zo vaak ze kon. In die dagen hoefden ze de kinderen alleen gezond, veilig en warm te houden, en te zorgen dat hun niets overkwam, of dat ze geen domme dingen uithaalden toen ze gingen puberen. Maar nu stond er veel meer op het spel, waren de risico's groter en de prijs voor fouten die ze maakten meestal gigantisch. De verkeerde huwelijkspartner, een foute beslissing, ernstige gezondheidsproblemen... nu ze in de veertig waren leken ze Olivia zoveel kwetsbaarder dan toen ze kinderen waren. En er was vrijwel niets wat ze kon doen om ze te beschermen. Ze moest ze als volwassenen respecteren, zich nergens mee bemoeien, en net doen alsof ze het niet zag als ze er ongelukkig uitzagen. Ze vroeg zich serieus af of Phillip nou wel zo gelukkig was met Amanda, of hij niet meer verlangde dan een modepoppetje dat geobsedeerd was door hun status en haar baan... Je kwam er niet achter en ze kon het hem moeilijk vragen, al moest ze zich soms wel inhouden.

Toen de rest van de familie was opgestaan, maakte de bemanning het schip los van de meerplaats bij de rotsen en ze voeren verder om een goede plek te vinden waar gezwommen kon worden en met de waterspeeltjes gevaren kon worden. Het was al bijna lunchtijd, maar er was afgesproken dat het eten later geserveerd zou worden. En Phillip en John wilden gaan vissen. Toen ze eenmaal voor anker lagen bij een strand waar lekker gezwommen kon worden, vertrokken Olivia's zoons met hun visgerei en een bemanningslid in de tender. John beloofde voor het eten thuis te zijn en ze gingen er snel vandoor. Het moest Olivia wel opvallen dat ze in heel veel dingen erg op hun vader leken. Ze waren allebei rustige, stabiele mannen, en liefhebbende, behulpzame echtgenoten, en in Johns geval dol op kinderen. En een dagje vissen was puur geluk voor hen. Ze glimlachte bij de gedachte aan Joe, in de wetenschap hoe blij hij zou zijn geweest met wat er van hen was geworden, en hoe toegewijd aan het familiebedrijf ze waren. Hij zou bijzonder trots op hen zijn geweest, net als zij.

De jongsten probeerden de banaan weer voor de lunch, met hetzelfde resultaat als de vorige dag. Binnen de minuut vielen ze er gillend en lachend weer vanaf. Sarah probeerde er een foto van te maken, maar ze vielen te snel. Olivia moest lachen door alleen naar ze te kijken, en ze was niet de enige. Het bovenstukje van Liz' bikini verschoof totaal toen ze het ook wilde proberen en Alex verloor haast zijn zwembroek. Het plezier spatte ervan af. De enige die de lol er niet van kon inzien was Amanda, die liters zonnebrandcrème over haar lange, sierlijke armen uitsmeerde, voor ze besloot in de schaduw te gaan zitten. Ze besteedde totaal geen aandacht aan de vrolijkheid die door de banaan werd veroorzaakt, noch aan de rest van de aanwezigen.

Om drie uur klom iedereen weer aan boord voor de lunch. Phillip had een piepklein visje gevangen en het teruggegooid en beide mannen waren vast van plan een dag van serieus vissen in te lassen tijdens een volgende stop. Ze hadden vastgesteld dat dit niet de beste plek was. En opnieuw was alles wat de chef-kok had bereid overvloedig en onbeschrijflijk heerlijk. Er stonden twee lange buffettafels klaar en een ronde tafel midden op het dek, beladen met gerechten waarvan ze zich ruimschoots konden bedienen. Sarah zei dat ze Alex nog nooit zoveel had zien eten, maar iedereen had trek gekregen en de schotels waren te lekker om te weerstaan, dus niemand hield zich in.

Liz, Sarah en Amanda spraken af om later die middag te gaan fitnessen, om daarna de kapper eens uit te proberen. Na de lunch deed echter iedereen mee met waterskiën, op Amanda en Olivia na. Ze maakten allemaal een flink rondje om de boot en iedereen klom opgetogen en in een goed humeur weer aan boord.

Ze zouden dineren terwijl ze voor anker lagen bij de rotsen, en 's nachts doorvaren naar Elba. De kapitein meldde dat er uitstekend gevist kon worden in de rustige wateren rond het eilandje. Phillip en John verheugden zich erop.

De rest van de middag, na hun waterski-avontuur, besloten ze allemaal te gaan zonnebaden op het zonnedek, op Amanda na die naar beneden was gegaan om even te rusten. Ze was er duidelijk aan toe om even afstand te nemen van al die mensen. En Phillip werd juist altijd veel socialer als hij een paar dagen met zijn familie had opgetrokken. Olivia vond het goed dat hij zich wat losser gedroeg. Hij was zo ernstig en zag er ouder uit dan hij in werkelijkheid was. Hij was zeer bezadigd en respectabel, maar hij werd steeds minder afstandelijk naarmate de tijd verstreek. Hij vertelde John de gekste verhalen over een jachtweekend dat hij had meegemaakt, toen Liz de stoute schoenen aantrok en Sarah over haar boek vertelde.

'Om je de waarheid te zeggen, ik heb geen idee of het nu geweldig is of afschuwelijk slecht. Het is heel anders dan ik tot nu toe heb geschreven. Het is vooral een allegorie over de fantasiewereld van een kind, maar het is ergens ook filosofisch. Ik durf het niet naar mijn agent te sturen - hij denkt vast dat ik gek ben geworden. Ik heb hem in geen jaren gesproken.'

'Wil je dat ik er eens naar kijk?' bood Sarah aan, terwijl de zon onderging en ze zich allemaal heerlijk ontspannen samen aan dek zaten. Gedurende deze vakanties hadden ze het gevoel dat ze een echte familie vormden, in plaats van individuen zonder enig verband. Die band in stand houden, tussen hen onderling en met haar, was de reden waarom Olivia ze elk jaar samenbracht, en tot nu toe had dat gewerkt. Zelfs de echtgenotes van haar zoons deden nu beter mee, en de kleinkinderen genoten ervan.

'Dat zou ik heel fijn vinden,' zei Liz terwijl er een rilling over haar rug ging. 'Maar god, Sarah, als het nu eens bagger is?'

'Dan schrijf je gewoon weer wat anders. Je moet soms verschillende dingen proberen.' Ze wist dat Liz een writer's block had gehad. Ze was blij dat ze nu weer aan het schrijven was geslagen en benieuwd wat daaruit voortgekomen was. 'Ik wil het graag lezen,' zei ze nogal enthousiast. Geen van beiden had in de gaten dat Olivia vlak achter hen zat om van de laatste zonnestralen te genieten.

'En ik ook,' zei ze zacht. 'Mag ik het na Sarah lezen?' Liz schrok op toen ze haar moeders stem hoorde en keek met paniek in haar ogen om.

'Mam, het is echt nog niet klaar, ik moet er nog heel wat aan bijschaven.' Olivia knikte, maar keek teleurgesteld. Ze wilde delen in wat ze deden en meer over hen te weten komen, maar soms was het moeilijk deuren te openen - ze kwam alleen achter de geheimen van hun innerlijk als ze daartoe werd uitgenodigd. En blijkbaar was dat nu niet het geval.

'Nou, dan zou ik het graag inzien als je het af hebt,' zei Olivia en Liz knikte, en ze dacht dat dat dus waarschijnlijk nooit zou zijn. De laatste met wie ze haar mislukkingen wilde delen was haar moeder. Olivia was altijd geslaagd in wat ze had willen doen voor zover Liz wist, en zijzelf had nooit iets belangrijks of waardevols voor elkaar gekregen. Liz wist echter niet dat Olivia haar een buitengewoon goede moeder vond, en dat ze wist dat zij er op dat gebied niets van terecht had gebracht. Ze hadden allebei hun talenten en hun sterke punten. Die van Olivia waren tot bloei gekomen in haar bedrijf en die van Liz thuis, met haar dochters. Maar Liz beschouwde zichzelf altijd als een kneus. En als haar nieuwe manuscript daar weer een voorbeeld van was, had ze geen zin het haar moeder te laten lezen.

Liz veranderde dus maar van onderwerp en even later gingen de twee vrouwen naar de fitnessruimte. Olivia speelde een potje scrabble met haar kleinkinderen toen ze terugkwamen van hun laatste zwemtochtje, en Phillip en John praatten wat over zaken. Ze hadden die ochtend allebei een stuk of wat e-mails van kantoor gekregen en hadden ze al met hun moeder besproken. Er had een staking gedreigd in de winkel van Cleveland, maar het geschil was opgelost en Olivia maakte zich er geen zorgen meer over. Ze had ze eraan herinnerd de e-mails ook aan Peter Williams te laten lezen om hem op de hoogte te houden. Maar aan werk dacht ze helemaal niet meer als ze spelletjes met haar kleinkinderen speelde. Sophie legde een zevenletterwoord neer, maar Alex lukte dat twee keer en hij versloeg ze allemaal overtuigend.

Na het spelletje liet Olivia zich masseren en iedereen kleedde zich netjes maar gemakkelijk voor het diner. Ze zouden het niet te laat maken, zodat ze op weg konden naar Elba. Het zou een tocht van acht of negen uur worden, zodat ze 's ochtends zouden aankomen. Elba was een lome plek waar je goed kon zwemmen en uitstekend kon vissen en het lag mooi halverwege Portofino en Sardinië, waar ze een paar dagen zouden doorbrengen.

Om negen uur werd het diner geserveerd en om halfelf waren ze onderweg naar Elba. De kinderen hadden al besloten de avond door te brengen in de bioscoop, en de volwassenen gingen liever vroeg naar bed. Geen van hen was gewend aan al die lichaamsbeweging die ze hier kregen en ze waren echt moe na een lange dag in en uit het water. Maar ze voelden zich ook stukken gezonder en meer ontspannen dan toen ze aankwamen.

Sarah en John verlieten de anderen als eersten. Sarah had Liz' manuscript bij zich, want ze was er erg nieuwsgierig naar. Amanda liet zich heerlijk masseren voor ze naar bed ging. Phillip en Olivia waren dus de enigen die nog aan dek waren. Hij speelde met een glas witte wijn en staarde in gedachten naar het brede spoor dat het jacht achter zich liet in het water. Het was een prachtige heldere nacht en de hemel stond vol sterren. Olivia genoot van de vredige stilte en ze zag het gezicht van haar zoon steeds ernstiger worden terwijl hij naar zee keek en van zijn wijn nipte. Voor het eerst in lange tijd had Olivia het idee dat ze hem kon bereiken. Er stond een droeve blik in zijn ogen en ze kon zich niet inhouden. Hoe verschillend ze ook waren geweest in het verleden, en met welke gevoelens ze ook terugdachten aan zijn jeugd, ze was en bleef zijn moeder.

'Is alles in orde?' vroeg ze hem zacht. Hij bleef een tijd zwijgen en knikte toen, maar hij keek haar niet aan terwijl hij nog een slok van zijn wijn nam. 'Phillip, ben je gelukkig?'

Hij keek haar verrast aan, alsof hij zichzelf die vraag nooit had gesteld. 'Wat een vreemde vraag,' zei hij, maar hij was er niet kwaad over. 'Ik denk het wel. Hoezo?'

Het was de opening waarop ze had gehoopt, al een hele tijd. Zijn huwelijk was een raadsel voor haar. Er viel niets in te bekennen van de warmte die ze met Joe had gehad, hoe druk ze ook waren geweest. De echtgenote die Phillip had gekozen was niet iemand die ze haar kinderen toewenste. Ze zag John en Sarahs knusse liefdeswereldje met genoegen aan, maar haar twee zoons waren erg verschillend en Sarah had absoluut niet bij Phillip gepast.

'Mijn huwelijk met je vader was zo anders. Jij en Amanda zijn zo koel naar elkaar. Vind je dat prettig?'

'Dat past bij ons allebei,' zei hij eenvoudig.

'Maar is het genoeg?' Even fronste hij boos zijn voorhoofd en ze was bang dat ze te ver was gegaan. Je moest subtiel zijn met de vragen die je je volwassen kinderen over hun privéleven stelde, en de wrok over hun verleden stond als een muur tussen hen in. Ze durfde maar even over die muur heen te gluren en hij leek nu al heftiger te reageren dan ze had gehoopt. Ze bemoeide zich te zeer met zijn leven.

'Wat geeft jou het recht me zoiets te vragen? Je was er nooit voor me toen ik een kind was, Pa en Granibelle wel, maar jij nooit. Was dat soms genoeg? Nou, dat was het niet, als je het wilt weten. Je was geweldig als je er was, maar je was er haast nooit. En nu durf je mij te vragen of mijn vrouw me genoeg geeft?'

'Ze is bijna zo druk met werken als ik toen was,' zei Olivia zacht, maar een beetje bot. 'Mijn succes kwam zomaar op mijn pad. Ik had het niet gepland, ik had er nooit naar verlangd. Het overkwam me als een vloedgolf, en ik probeerde zo hard als ik kon te zwemmen om hem bij te houden. Maar ik heb nooit besloten erachter aan te gaan. Amanda is een zeer ambitieuze vrouw. Ze wíl het. Ik maak me soms bezorgd dat je met haar dezelfde dingen gaat missen die je met mij hebt gemist: tijd die je samen doorbrengt, iemand die er voor je is wanneer je haar nodig hebt, iemand die je over je rug wrijft of je hand vasthoudt wanneer je je bang of eenzaam voelt. Je vader deed dat voor mij. Ik kan me niet voorstellen dat Amanda dat voor jou doet. Ze is veel te druk met daar te komen waar ze heen wil.' Ze wisten allebei dat Amanda een ijskoningin was, maar Olivia zei het maar niet. 'En nu heb je je vader en Granibelle niet om dat op te vangen. Het spijt me ook dat jullie besloten hebben geen kinderen te krijgen. Ik heb veel fouten gemaakt en ik maak ze nog steeds, maar jullie allemaal zijn nu het belangrijkste voor me. Dat waren jullie eigenlijk altijd. Ik zou me ellendig voelen als ik jullie niet had gehad.'

'Dat is aardig van je,' zei hij, maar overtuigd klonk hij niet. 'Kijk, het werkt beter voor ons op deze manier. Ik vind dat mensen geen kinderen moeten krijgen als ze geen tijd hebben om met hen door te brengen. Amanda is slim genoeg om dat in te zien en ik ook. Klinkt misschien egoïstisch, maar zo is het.' Ze kon er wel inkomen dat het voor Amanda zo was, maar Phillip had ook een warme kant die de juiste vrouw had kunnen ontwikkelen en Amanda had daar blijkbaar geen interesse in. Ze was meer geïnteresseerd in zichzelf, wat hij haar zou kunnen opleveren, en hoe hij kon helpen haar doel te bereiken. En Olivia vroeg zich toch af wat dat hem opleverde. Net als zij dacht hij alleen aan zaken. Maar zelfs als ze op haar drukst was, konden Joe en zij tederheid voor elkaar opbrengen. Tussen Amanda en Phillip kon ze die niet ontdekken.

'Ik vind dat helemaal niet egoïstisch,' zei Olivia mild, nog steeds verbaasd dat ze dit gesprek voerden en dat hij erin meeging. Ze had hem ermee verrast en de wijn had geholpen. Ze wist dat hij eerlijk tegen haar sprak, verrassend open en rechtdoorzee. 'Cass zegt hetzelfde, over waarom ze geen kinderen wil. Ze zegt dat ze het te druk heeft en daar is ze zich van bewust.' Het deed Olivia pijn te beseffen dat ze haar kinderen zo diep geraakt had met haar regelmatige afwezigheid gedurende hun jonge jaren, dat er twee besloten hadden nooit kinderen te nemen, wat ze als een groot gemis beschouwde. Maar ze wist dat zij het ook niet zou hebben gered als ze haar moeder en Joe niet had gehad. Joe had meer gegeven dan de gemiddelde vader, en haar moeder had de zware last van een huishouden met vier kinderen gedragen, dag in dag uit. Het was een ongelooflijk royaal geschenk voor haar geweest en zo was het mogelijk geweest een gezin te hebben, anders was het niet gelukt. Olivia wist dat maar al te goed en ze was ze ook eeuwig dankbaar.

'Niet iedereen is geschikt om kinderen te hebben.' Phillip keek zijn moeder strak in de ogen. 'Sommigen zijn slim genoeg om dat toe te geven.' Zijn moeder had de dreun niet zien aankomen en ze voelde een doffe pijn in haar maag.

'Ik mag het dan grandioos verpest hebben, maar ik heb er geen spijt van dat ik jullie gekregen heb. Ik hou ontzettend veel van jullie, en dat heb ik altijd gedaan.' Ze vroeg zich af of hij dat had willen horen. Het voelde in elk geval goed het uit te spreken.

'Nou, dat is fijn om te weten,' zei hij terwijl hij de laatste slok nam en het wijnglas op tafel zette. Ze waren zover gegaan als hij toeliet, maar het deed Olivia goed dat hij haar toch tot zijn innerlijk had toegelaten. Gewoonlijk was Phillip niet zo open en hij had haar nooit eerder tot zijn gedachten toegelaten. Ze was blij dat ze het onderwerp ter sprake had gebracht. Ze wist nog steeds niet of hij werkelijk gelukkig was met Amanda, maar ze had het gevoel dat hij dat zelf ook niet wist. Ze vermoedde dat hij zichzelf maar weinig vragen stelde. Hij accepteerde het hoe het was. Ze vond dat Amanda het maar getroffen had. Voor zover Olivia kon zien, vroeg Amanda een heleboel, maar gaf ze er weinig voor terug. Vervelend om waar te nemen, maar Phillip scheen er geen moeite mee te hebben, als hij het al merkte. Zijn verwachtingen op het emotionele vlak schenen maar minimaal te zijn, en hij legde de lat ervoor heel laag.

Hij stond op, kuste haar op het voorhoofd en ging naar beneden, naar zijn hut. Hij liet Olivia alleen achter aan dek, uitstarend over zee terwijl ze nadacht over het gesprek.

Amanda lag al in bed een tijdschrift te lezen toen hij binnenkwam. Hij glimlachte toen hij haar zag. Ze droeg een wit-satijnen nachthemd, haar haar was net geborsteld en ze had haar nagels laten doen na de massage. De luxe faciliteiten van de boot waren goed aan haar besteed.

'Waar zat je?' vroeg Amanda nieuwsgierig.

'Ik dronk nog wat met mijn moeder.'

'Wat schattig. En je kreeg zomaar toestemming om naar bed te gaan?'

'Mijn moeder geeft me geen "toestemming",' Amanda. Ik werk voor haar, maar ik bén niet van haar.'

'Je had het me zo wijs kunnen maken. Ik zou het meteen geloven als het wel zo was,' zei ze op kille toon, en hij keek naar haar alsof hij haar nooit eerder had gezien. Het was overigens niet de eerste keer dat ze dat zei, ze zei het keer op keer.

'Waarom heb je er zo'n hekel aan dat ik voor haar werk? Het is een fantastische baan. Ooit zal ik het hele bedrijf moeten runnen, dus dan kan ik maar beter weten hoe dat moet.' John had geen hoofd voor zaken en ze wisten allang dat hij nooit iets meer zou doen dan de creatieve kant en het design van de producten. Maar het zou Phillip zijn die in zijn moeders schoenen zou stappen. Daarom was hij ook naar Harvard gegaan om bedrijfs- en bestuurskunde te studeren.

'Je weet allang hoe je dat bedrijf moet leiden,' zei Amanda met een norse blik. 'Je moeder zou best af kunnen treden. Jullie lijken prins Charles en koningin Elizabeth wel. Ze blijft aan het hoofd van dat bedrijf tot ze honderd is, en je mag je handen dichtknijpen als ze het aan jou overdraagt als je tachtig bent.'

'Ik hoop dat ze honderd mag worden,' zei hij grootmoedig. 'Ik neem het over als ze daaraan toe is. En ik sta niet te trappelen om alle kopzorgen over te nemen die zij op haar bordje heeft.'

'Dat bedoel ik nu juist,' zei Amanda met een kwaad gezicht. 'Als jij een vent met ballen was, zou je die kopzorgen nu al over willen nemen. Hoe oud was zij toen ze in zaken ging? Achttien? Hoe oud ben jij? Zesenveertig? Je had het allang moeten doen. Jij en John moeten haar dwingen met pensioen te gaan.'

'Hoe durf je dat te zeggen,' zei Phillip met een geschokte uitdrukking op zijn gezicht. Zo bot was Amanda nog nooit geweest.

'Je snapt niet hoe vernederend het is dat ik maar met een cfo ben getrouwd! Het klinkt alsof je een of andere boekhouder bent. Het zou een heel stuk beter overkomen als je algemeen directeur was. En dat hoor je ook te zijn, nu al.'

'Het spijt me dat je het zo vernederend vindt, Amanda. Als je het wilt weten, mijn vader was boekhouder. Ik geloof niet dat mijn moeder er ooit mee zat dat ze met hem was getrouwd. Ik geloof eigenlijk dat ze verdomd trots op hem was. Ze mag dan een waardeloze moeder zijn geweest, maar mijn vader vond haar een fantastische echtgenote.' En hij begon zich af te vragen of hij datzelfde van zijn vrouw kon zeggen. Sommige dingen die zijn moeder had uitgesproken, en de vragen die ze had opgeworpen, hadden hem geraakt, al had hij dat niet aan haar toegegeven. Hij had elk woord dat ze had gezegd in zich opgenomen. Amanda had een verdomd slechte avond gekozen om hem op zijn kop te zitten, en hem te vernederen door te zeggen dat zijn moeder hem 'bezat'. Niemand had hem ooit bezeten en zij al helemaal niet. Phillip had er geen behoefte aan bezeten te worden, alleen maar te worden liefgehad. En soms was het heel moeilijk om te zeggen of Amanda hem liefhad.

'Ik hoop dat je een dezer dagen eens volwassen wordt en de teugels in handen neemt,' zei Amanda met een zucht. Ze had hem beledigingen naar zijn hoofd gegooid sinds hij de hut was binnengekomen. Hij gaf geen antwoord en ging naar de badkamer. Er was genoeg gezegd voor één avond.

Toen hij de slaapkamer weer binnenkwam, in zijn boxershort en met gepoetste tanden, zag hij de lange, elegante vormen van Amanda onder het dekbed liggen. Hij stapte in bed, deed het licht uit en zodra hij dat deed, voelde hij haar koele vingers over zijn blote rug gaan in de richting van zijn boxer. Haar timing was volkomen fout en haar woorden hadden hem diep gekwetst. Misschien probeerde ze het een beetje goed te maken, maar hij pakte zacht haar hand, legde hem terug en ging op zijn zij liggen met de rug naar haar toe.

'Niet in de stemming?' zei ze met een verleidelijke stem in het donker, terwijl hij zich verbaasde over haar ongevoeligheid. Hoe kwam ze erbij dat hij nu met haar zou willen vrijen? Ze had hem ronduit gezegd dat hij geen ballen had.

'Vanavond niet,' zei hij kortaf en ze schoof sierlijk van hem vandaan en strekte zich uit aan haar kant van het bed. Geen van beiden sprak nog een woord.

7

Toen ze de volgende ochtend wakker werden, lagen ze aangemeerd voor Elba. Het was een klein, slaperig eiland, beroemd omdat Napoleon daar gevangen had gezeten. Aangezien ze bijtijds naar bed waren gegaan, stonden de volwassenen ook vroeg weer op. De jongeren hadden tot laat in de nacht films gekeken en waren nog nergens te bekennen.

Phillip en John namen een stevig ontbijt en vertrokken in de tender om te gaan vissen. John had een schetsboek meegenomen, voor het geval dat. Olivia had opgelet of Phillip tekenen van boosheid vertoonde, maar hij scheen zelfs in een goed humeur en kuste haar op het voorhoofd voor hij vertrok. Ze was opgelucht. Amanda was niet erg spraakzaam en ging na het ontbijt meteen weer terug naar haar hut. Ze zei dat ze hoofdpijn had en toen besefte Olivia pas dat zij en Phillip geen woord gewisseld hadden, al was dat niet helemaal ongewoon voor hen. Soms spraken ze uren niet met elkaar of besteedden ze een hele dag geen aandacht aan de ander.

Na het ontbijt wachtte Sarah op het geschikte moment om even met Liz te spreken. Amanda was toen al terug naar bed gegaan. Olivia las de mailtjes van kantoor en keek de faxen na; de mannen waren gaan vissen en de kinderen sliepen nog. Dus veel geschikter zou het niet worden om haar schoonzus het slechte nieuws te brengen. Ze draaide zich naar Liz toen ze in de luie stoelen op het dek zaten en ze keek haar ernstig aan.

'Ik heb je manuscript gelezen,' zei ze en toen zweeg ze even. Het klonk als tromgeroffel in Liz' oren. Ze was als de dood voor wat er komen ging.

'En? Wat denk je?'

'Wil je dat ik het eerlijk zeg?' Sarah aarzelde weer een fractie van een seconde. 'Ik vind het vervelend om te zeggen, maar ik snap er niets van. Het is een kinderboekje, een fantasieverhaal. Maar kinderen lezen dit soort boeken niet. Er is echt niets allegorisch aan te ontdekken. Ik vind niet dat er ook maar iets in staat wat iemand zou willen lezen.' Ze keek zo verontschuldigend als ze kon, maar het was duidelijk.

Liz knikte en probeerde de tranen in te slikken. Ze wilde niet dat Sarah zag hoeveel pijn het haar deed. 'Het kwam recht uit mijn hart. Ik hoopte zo dat het goed was. Het ging een totaal andere kant op dan normaal, ik wist niet waarheen.' Nu wist ze het wel. Ze had de plank weer misgeslagen.

'Je kunt het beste weer gaan schrijven zoals je vroeger deed,' zei Sarah op haar docententoontje. Er sprak enorme autoriteit uit. Het was dezelfde stem die zo nu en dan een student volledig afbrandde. Wat zij zei stond in steen gebeiteld. 'Een paar van je eerste korte verhalen waren best goed. Dit niet. Ik zou je graag vertellen dat het een leuk verhaal is, maar dit is het gewoon niet. Je zult jezelf alleen maar voor schut zetten als je probeert dit te verkopen. Je agent zal het trouwens meteen retourneren. Kijk, het idee is interessant, maar het verhaal werkt gewoon niet. Het lijkt wel een parodie op Alice in Wonderland, en de lezer zal niet weten of je een geintje maakt of dat je getikt bent.'

'Getikt, denk ik,' zei Liz op vlakke toon terwijl Sarah haar het manuscript teruggaf, en op dat moment keek Olivia op van haar beeldscherm. Ze zag haar dochters gezicht en wist meteen wat er was gebeurd. Ze had niet gehoord wat Sarah had gezegd, maar Liz zag er totaal gebroken uit terwijl ze het pak papier diep in haar tas duwde, alsof ze het in een vuilnisbak deed, waar haar manuscript thuishoorde. Het brak Olivia's hart haar dochter zo treurig te zien. Ze wilde haar in haar armen nemen en haar knuffelen tot het over was. In plaats daarvan wachtte ze af, handelde de mails af en reageerde pas toen Liz haar passeerde, op weg naar haar hut. Ze was van plan het manuscript in een la stoppen om het te verbranden als ze thuis was. Olivia hield haar tegen toen ze voorbijkwam en klopte op de bank naast zich.

'Heb je een minuutje?' vroeg Olivia haar voorzichtig en Liz glimlachte - met haar mond, niet met haar ogen. Die lieten weten dat je haar kon opvegen, maar ze probeerde toch vrolijk over te komen. Ze wilde niet dat Olivia zou weten hoe overstuur ze was. Olivia wist wel beter, het was tenslotte haar dochter, of ze nu een afwezige moeder was geweest of niet. Ze was niet blind voor wie ze waren of wat er met ze aan de hand was.

'Tuurlijk. Wat is er? Alles goed met Granibelle?'

'Die vermaakt zich prima, ik heb haar gisteravond nog gesproken. Een of andere vent van negentig is in het appartement naast haar getrokken en ze vindt hem een lekker ding. Je weet maar nooit.' Ze lachten allebei om het verhaal, Granibelle mocht er ook wezen tenslotte. 'Ik weet niet precies wat Sarah tegen je heeft gezegd, maar ik kan het wel ongeveer raden. Ik zag hoe ze jou je manuscript teruggaf, en ik wil dat je iets beseft. Sarah is een enorme intellectuele snob. Ze gaat in alles uit van de wetenschappelijke wereld, maar van wat zij heeft gepubliceerd heeft ze hoogstens zes exemplaren aan haar vrienden verkocht. Ze heeft geen enkel idee wat commercieel verkoopbaar is. Ik wil niet dat je het je aantrekt, wat ze ook heeft gezegd. Laat het aan iemand anders lezen, je agent bijvoorbeeld.'

'Ze zei dat het niet eens goed genoeg was om het hem te laten lezen en ik zou voor schut staan als ik het toch deed. Het is gewoon weer een van mijn eindeloze flops. Maak je er maar niet druk om, mam.'

'Ik maak me er wel druk om. Het gaat hier om jou. Ik hou van je, en ik heb een sterk vermoeden dat ze het bij het verkeerde eind heeft. Kijk, ik houd van Louis xv-meubilair en niemand houdt meer van antiek dan ik. Maar ik verkoop geen antiek, ik verkoop heel commerciële spullen die ook nog eens goedkoop zijn, en ze gaan als warme broodjes over de toonbank en zo is het de afgelopen vijftig jaar geweest. Ik zeg niet dat wat jij hebt geschreven Louis xv is, maar dat is het enige waar Sarah iets vanaf weet. Misschien heb je wel een vreselijk goed commercieel boekje geschreven dat een grote bestseller kan worden. En Sarah zou nog geen bestseller herkennen als-ie in haar achterste beet.' Liz barstte in lachen uit, terwijl de tranen nog in haar ogen stonden. 'Je moet het vragen aan iemand die alles weet van commerciële fictie. Zij heeft daar geen kaas van gegeten.'

'Ze zei dat het waardeloos was, met zoveel woorden.' Liz' lip trilde. Olivia nam haar hand in de hare en drukte er een kus op.

'Dat betekent dat je een onvoldoende zou krijgen als je haar lessen op de universiteit volgde. Maar Princeton is de wereld niet.' Ze hield Liz' hand stevig vast. 'Zie je deze boot? We hebben hem voor een godsvermogen gehuurd en dat kunnen we ons veroorloven. We zouden hem zelfs kunnen kopen als we wilden, en dat kunnen we door de verkoop van goedkope, commerciële spullen. Niet door antiekverkoop. Maar wat ik verkoop ziet er leuk uit, mensen vinden het mooi, en ze komen over de hele wereld naar onze winkels om hun huis ermee aan te kleden. Commerciële literatuur is wat verkoopt, Liz, niet die intellectuele dingen die Sarah je wil laten schrijven. Mag ik het misschien lezen? Ik beloof je dat ik eerlijk zal zijn tegen je. Maar ik heb zo'n idee dat het goed is. Je bent een slimme meid en een groot schrijfster en ik heb vertrouwen in jouw intuïtie. Ik kan zo zien dat je er opgetogen over bent.'

'Dat was ik,' zei Liz met een doffe stem en er rolden twee tranen over haar wangen. 'Maar als jij dan ook zegt dat het echt zo slecht is als Sarah zei?'

'Dan schrijf je wat anders. Het is niet het einde van de wereld. Kijk, ik heb ook wel eens een serie meubels laten maken die er niet uitzagen. Het blijft allemaal een kwestie van proberen, en als het misloopt het lef hebben om opnieuw te beginnen.'

'Dat ontbreekt dus bij mij,' antwoordde Liz. 'Het mislukt altijd weer. En nu ben ik te benauwd om het opnieuw te proberen.'

'Nergens voor nodig. Je hebt veel meer talent dan je denkt.' Olivia stak haar hand uit zodat Liz haar het manuscript kon geven, maar Liz aarzelde. 'Alsjeblieft, ik wil het graag lezen. Als die intellectuele, verwaande schoonzuster van je het mocht lezen, mag ik het ook. Trouwens, ik vind het behoorlijk ongevoelig wat ze zei. Het zou best kunnen dat ze een beetje jaloers op je is omdat zij niet zoveel fantasie heeft als jij.'

'Geloof me, mam, ze is niet jaloers. Ze vindt het gewoon oerslecht.'

'Ik durf te wedden dat ze het totaal verkeerd ziet,' zei Olivia ferm, maar Liz haalde het pak niet uit haar tas. 'Dan probeer ik het nog eens uit te leggen. Ik ben een machtige vrouw. Mensen over de hele wereld sidderen voor me. Dus wat is dat met jou? Hoe durf je me tegen te spreken, juffie?' Liz moest lachen bij die woorden.

'Omdat je mijn moeder bent en ik van je hou, en omdat ik weet dat je niet gevaarlijk bent, je doet maar alsof.' Olivia lachte omdat Liz het doorhad.

'Als je het maar niet aan mijn concurrenten vertelt. Ik hoorde dat ze het in hun broek doen voor mij. En geef me nu dat boek maar.' Toen trok Liz het manuscript eindelijk uit haar tas en gaf het met een pijnlijke uitdrukking aan haar moeder.

'Als je het afschuwelijk vindt, zeg dan maar niks. Dan gooien we het samen overboord, of we doen een ceremoniële boekverbranding of zoiets.'

'Dat zien we dan wel weer. Ik zal eerlijk zijn, maar beleefd, en dat kun je van Sarah niet zeggen. Ik neem niet aan dat het in de boekenwereld normaal is om een boek oerslecht te noemen. Misschien moeten we haar garderobe maar eens op die manier bespreken. Ze ziet eruit alsof ze die van het Leger des Heils heeft.' Liz lachte opnieuw. 'En ze scheert haar benen volgens mij ook niet. Ze heeft maar geluk dat je broer zo gek op haar is. De meeste mannen vallen niet bepaald op harige benen in een slonzige korte broek met Birkenstocks eronder. Misschien moet John zijn ogen eens na laten kijken. Dat moet ik hem toch eens zeggen,' zei Olivia met een nadenkende blik en stond toen op met Liz' boek onder haar arm.

'Bedankt, mam. Als je het niks vindt, dan is het maar zo. Ik ben er nu op voorbereid, het komt niet meer zo hard aan, denk ik. Ik was er echt zo opgetogen over, tot ik het aan haar liet zien. Ik dacht echt dat ik iets speciaals en unieks had gedaan, maar ik heb me zeker vergist.'

'Niet zo snel een nederlaag accepteren,' wees Olivia haar terecht. 'Als je gelooft in dit boek, vecht er dan voor. Niet meteen in een hoekje kruipen en het opgeven.'

'Ik kan er niet voor vechten, want het is mislukt.'

'Hoeveel slechte beoordelingen heeft Shakespeare gehad? Of Dickens? Victor Hugo, Baudelaire, Picasso? Alle grote kunstenaars hebben slechte recensies gehad, zijn belachelijk gemaakt. Niet zo snel opgeven. En wat ik er ook van denk, goed of niet goed, je moet echt je agent bellen als je terug bent. Hij weet het beste wat verkoopt en wat niet.'

'Ik heb hem al in geen drie jaar gezien. Hij is vast vergeten wie ik ben.'

'Dat betwijfel ik, die korte verhalen waren een succes. Je hebt talent, Liz. Je moet gewoon doorzetten en doorgaan.' En samenzweerderig zei ze zacht: 'We zullen haar zich in haar woorden laten verslikken!'

Ze gaf Liz een kus op de wang, nam het manuscript mee naar haar hut en legde het in een la. Ze wilde niet dat Liz van gedachten veranderde en het weer terug zou pakken voor ze de kans had het gelezen te hebben. Ze zou het die avond lezen en was blij dat Liz eindelijk had ingestemd het aan haar te geven. Ze had zo'n medelijden met haar dochter, die zo verdrietig was vanwege Sarahs woorden. Dat was wreed geweest. En Olivia bleef erbij dat het vermoedelijk toch iets met jaloezie te maken had, of misschien wist ze gewoon niet hoe een normaal boek er tegenwoordig uitzag. Ze was veel te arrogant met haar wetenschappelijke idealen. Hoe dan ook, Olivia wilde het graag zelf beoordelen. Liz was er zo blij mee geweest dat ze zeker wist dat er tenminste iéts goeds in zat.

Toen ze het dek weer op wandelde waren de jongeren al aan het ontbijten. De meiden wilden gaan zwemmen en Alex wilde de zee gaan verkennen met een jetski. Zodra hij het vertelde, tikte zijn oma hem op zijn schouder en zei ernstig: 'Als je maar niet vergeet wat je me beloofd hebt over een tweede ritje.'

'Tuurlijk, oma, zodra ik klaar ben met eten.'

Olivia ging erbij zitten en babbelde wat, en ze vertelden haar over de films die ze gisteren hadden gezien. Olivia had nooit van die films gehoord en ze zei dat ze dan toch maar eens met ze mee zou gaan, want ze moest toch een beetje bijblijven. Dat vonden ze best.

Sarah zat een literair tijdschrift te lezen en Liz glimlachte naar haar moeder over de hoofden van haar dochters heen. Ze was blij met wat haar moeder had gezegd. Misschien klopte het allemaal niet, maar het waren lieve woorden geweest. Ze wist alleen zeker dat Sarah het toch goed had gezien, en dat haar moeder hetzelfde oordeel zou hebben. Het leek haar met de minuut onwaarschijnlijker dat dat rare fantasieverhaal ook maar iemand zou interesseren. Het was een illusie geweest, zoals gebruikelijk, en het was voor de zoveelste keer mislukt. Daar was ze aan gewend. Ze zou juist verbijsterd zijn als er iets zou lukken, niet als ze weer faalde.

Na het ontbijt klom Olivia weer op de jetski met Alex en ze genoot met volle teugen. Liz ging met haar dochters bij een nabijgelegen strandje zwemmen. Ze aten een late lunch toen Phillip en John vrolijk terugkwamen van het vissen. Deze keer hadden ze inderdaad allebei enkele vissen van een fatsoenlijk formaat gevangen. De kok maakte er drie klaar als extraatje bij de lunch en iedereen proefde ervan en vond ze lekker.

Olivia stelde voor om na de lunch Elba te gaan bekijken, maar daar had niemand zin in. De kinderen wilden zonnebaden en zwemmen. Sarah en John moesten hoognodig hun middagdutje doen en Amanda zat in de schaduw met een boek. Phillip ging weer vissen, nu met iemand van de bemanning. En toen de kinderen terugkwamen van het zwemmen, speelden ze weer een potje scrabble met Olivia. Ze had het goed naar haar zin. En terwijl ze speelden kwam John aan dek om een grote schets van de omgeving te maken. Hij kon prachtig tekenen en hij scheen in zijn eigen wereldje verzonken als hij bezig was.

Ze dineerden niet al te laat zodat ze snel weer op weg konden. Ze zouden die nacht naar Sardinië varen en vroeg in de ochtend aanleggen in de haven. Deze keer verheugden alle vrouwen zich op het winkelen.

Om de een of andere reden begonnen Phillip en John verhalen te vertellen uit hun jeugd en Liz deed mee. Ze hadden het over die keer dat ze naar Disneyland waren geweest, toen Olivia op reis was. Over een huis in Aspen dat ze tijdens de voorjaarsvakantie huurden, over een hond die ze hadden gevonden, maar die de eigenaars helaas weer hadden opgehaald. En over een verdomd goeie grap die ze hadden uitgehaald met de buurman, waarvoor ze wel hun excuses hadden moeten aanbieden. De verhalen waren grappig en het ene leidde tot het andere, maar Olivia werd er stil van omdat ze bij geen van die gebeurtenissen, vakanties en grappen aanwezig was geweest. Ze kwam in geen enkel verhaal voor, alleen Joe en Granibelle. Nu pas drong het in alle hevigheid tot haar door hoe vaak ze weg was geweest en hoeveel ze had gemist, en toen de tafel werd afgeruimd bleef ze treurig voor zich uitkijken. Het was de beste manier geweest om te illustreren hoezeer ze tekort was geschoten. Ze had altijd gedacht dat het wel meeviel, maar nu voelde ze zich vreselijk. Alex zag haar bedroefde gezicht en sprak haar ongemerkt aan na het diner.

'Alles goed, oma?' Hij keek ongerust. Hij was een gevoelige jongen en hij hield veel van zijn grootmoeder.

'O ja, hoor.' Ze wilde hem niet vertellen waarom ze zo ontdaan was, en hij legde een arm om haar schouder. Ze zetten wat muziek op en iedereen begon te dansen. Toen de motoren weer werden gestart, brachten de meiden een nieuw spel op tafel dat Olivia niet kende, maar ze leerden het haar. Phillip en John speelden blufpoker en Sarah en Liz kwamen erbij om voor geld te spelen. Phillip was de grote winnaar en won twintig dollar. En Olivia won een ronde van het nieuwe spel. Amanda was naar beneden gegaan om in alle rust haar boek te lezen. John vroeg zijn broer of ze zich niet goed voelde, maar Phillip zei dat er niets aan de hand was, dus John ging er niet op door.

Het was een gezellige avond en de volwassenen gingen naar beneden voor de kinderen gingen, maar Olivia bleef bij ze zitten als gezelschap en om een oogje in het zeil te houden. Ze moest er niet aan denken dat er iemand overboord zou slaan tijdens het varen. Na een tijdje besloten Sophie en Carole een meidenfilm te gaan kijken, en Alex bleef nog een tijdje bij zijn oma zitten.

'Alles goed, oma?' vroeg hij opnieuw. Ze hadden een sterke band, meer dan ze met de meisjes had.

'Prima hoor.' Ze besloot eerlijk tegen hem te zijn. Hij was oud genoeg om het te begrijpen. 'Ik heb een hoop gemist toen mijn kinderen klein waren. Ik werkte dag en nacht en daar ben ik nu een beetje bedroefd over. En je kan je verleden niet veranderen en je fouten herstellen. Dat is belangrijk om te onthouden. Het is beter om het meteen goed te doen, want dat is de enige kans die je krijgt.'

'Volgens mij deed je het niet zo slecht. Het gaat toch goed met iedereen?'

'Dat hoop ik maar. Maar ze misten wel een moeder in de buurt. En ik begrijp dat ik ook een heleboel heb gemist. Je grootvader en overgrootmoeder waren er altijd, en ik veel minder.'

'Ja, maar als je dat toen niet zo gedaan had, hadden we nu dit niet gehad,' zei hij grijnzend, terwijl hij om zich heen wees. Ze lachte.

'Dat is waar. Maar daar gaat het niet om,' herinnerde ze hem eraan.

'Nee,' gaf hij toe, 'maar leuk is het wel. Het is zo'n geweldige boot, oma. Bedankt dat je dit voor ons hebt geregeld.'

'Ik vermaak me ook uitstekend,' zei ze, blij dat haar kleinzoon er zo van genoot. Ze genoten allemaal, en Amanda deed wat ze altijd deed, genieten van het weinige dat ze deed. Ze was geen teamspeler, en de Graysons waren een formidabel team. 'En hoe zit het met jou?' vroeg Olivia aan Alex. 'Alles goed met school? Gaat alles zoals je het zou willen in het leven?' Ze hield ervan een vinger aan de pols te houden, en te weten waar hij van hield en wat er speelde. Ook met Sophie had ze vaak van die gesprekken. Met Carole was ze minder close, die was wat wispelturiger en wat zweveriger, zoals Liz. Zij en Sophie hadden meer gemeen.

'Gaat goed, hoor,' zei Alex, maar het klonk wat weifelend.

'Maar?' drong Olivia aan.

'Ik weet niet. Je zei dat jij niet in de buurt was toen mijn vader en Phillip en Liz kinderen waren. Mijn ouders zijn altijd in de buurt. Ze gaan nooit ergens heen, behalve als ik meega. Maar tegelijkertijd, zelfs als ze er zijn, dan zijn ze er niet bij met hun hoofd. Sommige vrienden hebben ouders die elkaar haten. Ik vind dat de mijne te veel van elkaar houden. Ze zitten altijd klef op de bank te fluisteren, of te zoenen, of ze gaan naar hun kamer om "een dutje te doen". Ik weet wel dat ze van me houden, maar soms lijkt het of er geen ruimte voor me is in hun leven, alleen voor hen twee. Ze zijn zo hecht, er is geen plek voor een ander. Soms zit ik thuis en dan is er niemand om mee te praten. Jouw kinderen hadden tenminste elkaar. Ik heb alleen mezelf.' Het was het eeuwige dilemma van het enig kind, maar het ging dieper en Olivia begreep waarnaar hij verwees. De eeuwigdurende romance van Sarah en John sloot iedereen uit van hun wereld, zelfs hun eigen zoon. Olivia leefde met Alex mee.

'Dat is inderdaad moeilijk. Je hebt geluk dat je ouders hebt die zo van elkaar houden. Maar ik begrijp ook dat je je een beetje buitengesloten voelt.' Zelfs op de boot verdwenen ze om de haverklap naar hun hut en het was bepaald geen raadsel wat ze daar deden. Alex was eigenlijk best eenzaam, al waren zijn ouders altijd thuis. 'Heb je het er nooit met ze over gehad?'

'Nee, dat verandert toch niet. Zo zijn ze altijd geweest, en over een jaar ga ik toch naar de universiteit. Als ik weg ben kunnen ze helemaal hun gang gaan. Daarom wil ik ook uit huis, al wil ma dat ik naar Princeton ga. Maar ze zou behoorlijk van streek zijn als ik haar zou vertellen waarom ik daar geen zin in heb.' Olivia knikte. 'En... ja, ik weet niet... ik ben gewoon klaar om te vertrekken en ik wil verder met mijn leven.' Ze voelde dat hij haar nog iets anders wilde vertellen, maar hij veranderde van gedachte en zweeg.

'Nog andere problemen?'

'Nee, dat is het wel. En ik hoop dat je ze niet vertelt wat ik net zei.'

'Nee, ik hou mijn mond. Maar misschien moet jij het er wel eens met ze over hebben, zodat ze weten wat er in je omgaat.'

'Ze geven toch alleen maar om elkaar,' zei Alex en het klonk treurig. 'Ik wou dat ik een broertje of zusje had.' Wat een ironie, dacht Olivia toen ze haar gedachten erover liet gaan. Zij was meestal de afwezige ouder geweest, zodat John had gezworen er altijd voor zijn zoon te zijn, maar hij was zo smoorverliefd op zijn vrouw dat het erop neerkwam dat ze hun zoon buitensloten, die dan net zo eenzaam was als wanneer ze nooit thuis waren geweest. Ze besefte dat iedereen blind is voor de fouten die hijzelf begaat, hoe duidelijk ze ook zijn voor anderen, of voor degene die je kwetst. Uiteindelijk was Alex nog eenzamer dan zijn vader was geweest: haar kinderen hadden tenminste elkaar, hun vader en hun grootmoeder gehad die hun alle aandacht gaven.

Alex en zijn grootmoeder bleven nog tot diep in de nacht met elkaar praten, terwijl de boot in het maanlicht naar Sardinië voer. Die nachtvaarten waren zo vredig en mooi, vond Olivia. Toen Alex naar bed ging, ging ook Olivia naar beneden, stapte in bed en pakte Liz' manuscript. Ze popelde om het te gaan lezen.

8

De volgende ochtend voeren ze net na zonsopkomst de Straat van Bonifacio binnen. Het was het lange stuk open zee tussen Corsica en Sardinië, en de kapitein had haar gewaarschuwd dat het er flink tekeer kon gaan, maar dat het niet lang zou duren voor de zee weer kalm zou worden. Toen ze het woeste stuk bereikten, werd Olivia wakker van een reeks harde schokken die de boot deden schudden. Ze voelde zich niet misselijk, maar het was onrustbarend. Ze bleef in bed liggen om het te ondergaan, maar besloot uiteindelijk op te staan en te kijken of alles aan dek in orde was. Ze kon de slaap toch niet meer vatten en het was erger wanneer je in bed lag, waar je de boot na elke grote golf met een klap naar beneden voelde gaan. Ze vroeg zich af of de anderen ook wakker waren geworden.

Toen ze in haar nachthemd en bedjas het dek op kwam, zag ze Liz in elkaar gekropen in een beschut hoekje zitten. Ze zag een beetje groen, vond Olivia. Tot nu toe was ze niet zeeziek geweest, maar hier in de Straat van Bonifacio zou ze een pittig uurtje tegemoet gaan.

'Voel je je zo ziek?' vroeg Olivia met een bezorgde blik aan haar dochter. Ze droeg dan wel de polsbandjes die de bemanning haar had gegeven en ze was ervan overtuigd geweest dat ze tot dan toe gewerkt hadden. Olivia wist niet zeker of het tussen haar oren zat, maar als Liz dacht dat ze werkten, maakte het niet uit.

'Een beetje,' gaf Liz toe met een zwak glimlachje. 'Het ging plotseling wel erg snel op en neer.'

'Het zal zo wel overgaan. Het gebeurt alleen tussen Corsica en Sardinië. De kapitein zei dat het over een uurtje voorbij is.'

Gelukkig had de boot stabilisatoren, want anders was het nog erger geweest, en bovendien was de Lady Luck een zwaar jacht, met een stalen romp, waardoor hij redelijk stabiel bleef liggen.

Olivia besloot haar het goede nieuws te vertellen, in de hoop dat het haar zou afleiden van de deining. 'Ik heb gisteravond je boek gelezen. Tweemaal. Ik wilde zeker zijn van mijn reactie. Je hebt me de halve nacht wakker gehouden.' Ze lachte. 'Ik vind het prachtig, Liz. Het is beslist geweldig. Ik twijfel er niet aan dat iemand het meteen uit wil geven. En het wordt een megabestseller, een van die cultboeken waar iedereen mee wegloopt, dat je gelezen moet hebben.'

'Dat zeg je zomaar,' zei Liz treurig. 'Je hoeft niet tegen me te liegen.'

'Dat doe ik nooit,' zei Olivia ernstig en legde een kasjmieren sjaal om haar dochters schouders. Ze rilde in het prille morgenbriesje. 'Sarah had geen idee dat ze goud in handen had. En als jij niet direct je agent belt als je weer thuis bent, doe ik het.' Ze boorde haar ogen in die van haar dochter en Liz grijnsde.

'Denk je echt dat het goed genoeg is?' Terwijl ze haar moeder aankeek voelde ze zich weer een kind.

'Nou en of. Het is precies wat ik gisteravond zei. Het is geen Louis xv-antiek, of Shakespeare, maar het is wat iedereen zal willen lezen, net zoals ik doe met The Factory. Ik denk dat je net zoveel succes hebt met dat boek als ik met huisraad en meubels. Je hebt nog geen titel, trouwens,' bracht ze Liz in herinnering.

'Ik wilde het Prutswerk noemen,' zei Liz en ze lachten allebei.

'Ja, dat heeft wel wat,' voegde Olivia er keurend aan toe en ze schaterden het uit. Ze legde een arm om de schouders van haar dochter en keek haar aan. 'Ik ben heel, heel trots op je. Het is schitterend! Ik had al zo'n gevoel dat het dat was. Dank je dat je de moed opbracht om het me te laten lezen. Ik ben zo blij voor je!'

'Maar wat moet ik nu doen?' zei Liz opeens weer zenuwachtig. Ze was er zo zeker van geweest dat haar moeder het ook afschuwelijk zou vinden.

'Bel je agent. Hij weet wel aan welke uitgever hij het moet laten zien.' Het idee dat het echt wat zou worden en dat iemand het zou willen uitgeven benam Liz de adem.

'Ik ben bang,' zei ze eerlijk. Ze had zich haar hele leven op mislukkingen voorbereid. Ze had er nooit aan gedacht hoe het zou zijn om met een succes om te gaan. Dat was misschien nog wel enger.

'Iedereen is bang. Ik ben ook een groot deel van de tijd bang. Er kunnen veel dingen misgaan in het leven, zoals je vader die veel te jong stierf, en de mijne die nog jonger was. Maar er kunnen ook veel dingen goed gaan. Ik denk dat je nu wel wat geluk hebt verdiend. Ik hoop echt dat dit boek daarvoor zal zorgen.'

'Dank je,' zei ze en kneep in haar moeders hand. Wat ze net had gehoord betekende veel voor haar. En om de een of andere reden had ze meer vertrouwen in haar moeders oordeel dan in dat van Sarah. Haar moeder had waarschijnlijk gelijk toen ze Sarah een intellectuele snob noemde. Ze had in elk geval niets begrepen van wat Liz had willen vertellen. Haar moeder wel. 'Ik bel mijn agent zodra ik weer thuis ben.'

En toen sneed Olivia een ander onderwerp aan dat haar de hele nacht had wakker gehouden, behalve Liz' boek. 'Weet je, al die verhalen die jij en je broers gisteravond vertelden over toen jullie klein waren... Eindelijk begreep ik toen pas hoe vaak ik weg was geweest. Ik kende namelijk geen enkele anekdote van jullie. Het spijt me dat ik zoveel weg was. Als ik het over kon doen, zou ik het anders aanpakken. Het is nu te laat, maar ik wilde toch dat je weet dat het me spijt.'

'Dat weet ik toch, mam. Maar eerlijk gezegd, we hadden het goed. Pa en Granibelle zorgden zo goed voor ons, en jij ook, als je er was. Iemand moest het bedrijf runnen, en ik denk niet dat papa dat had aangekund. Jij kon dat wel.'

'Maar ik heb zoveel van jullie kindertijd gemist. Jij en John hebben er gelukkig vrede mee. Maar Cass en Phillip blijven het me eeuwig kwalijk nemen.'

'Phillip was altijd al zo'n zeur, als kind al,' zei Liz en Olivia lachte. Al had ze maar weinig herinneringen, het was wel waar. En Cass was al vanaf de dag dat ze geboren werd een boze baby. Liz was een gelukkige, tevreden baby geweest en een zonnestraaltje als kind, en hetzelfde gold voor John. Zo waren ze nu eenmaal.

Moeder en dochter bleven daar zitten, hand in hand, tot de golven bedaarden en ze genoten van de vredige, zonnige ochtend. Olivia voelde dat er iets belangrijks tussen hen was gebeurd, en ook Liz voelde het. En ergens was dat door haar boek gekomen. Maar Liz had dan ook nooit moeite gehad met mensen te vergeven, veel minder dan de anderen. Olivia besefte wel dat niet al haar kinderen haar vergiffenis zouden schenken, maar zelfs als enkelen het deden, desnoods alleen Liz, zag ze dat als een geschenk. Voor Phillip en Cass waren haar fouten onvergeeflijk gebleken, zo zag Olivia het tenminste. En hoezeer ze ook berouw had, het verleden viel niet meer te veranderen. Je kon de geschiedenis niet herschrijven en waar het om ging was hoe haar kinderen er tegenaan keken, hoe goed haar bedoelingen ook waren geweest.

De zee was weer spiegelglad toen ze Sardinië naderden en tegen de tijd dat ze de haven van Porto Cervo binnengleden en aanmeerden aan de kade, met aan beide kanten jachten van hetzelfde formaat als dat van hen, voelde Liz zich weer helemaal opgeknapt. Zij en Olivia bestelden een ontbijt en net toen ze klaar waren, kwamen de anderen naar boven. Amanda zei dat ze de hoge golven wel had gevoeld en ze zag dan ook een beetje pips. Phillip en John hadden helemaal niets gevoeld. Het scheen Sarah niets te doen en de kinderen vonden het juist spannend. Noch Liz, noch haar moeder vertelde dat Olivia Liz' boek gelezen had en het schitterend vond. Ze besloten diplomatiek te zijn en niets te zeggen om Sarahs literaire autoriteit niet in twijfel te trekken.

Amanda was opgetogen dat ze weer aan wal kon gaan. Sardinië stond bekend om de dure winkels waar je heerlijk kon shoppen. Het was een ontmoetingsplaats voor de welgestelde elite en Amanda scheen op te leven door alleen maar naar de andere jachten te kijken om een glimp op te vangen van de internationale beroemdheden die daar rondhingen.

De bemanning stond gereed om hen naar de wal te brengen zodra ze klaar waren. Na de lunch zouden ze gaan zwemmen, maar tot die tijd was winkelen het devies. Ook Olivia kon niet wachten om er een kijkje te nemen.

Alle winkels met belangrijke Italiaanse merknamen waren vertegenwoordigd op het eiland. Gucci, Prada, Loro Piana, Bulgari, Grisogono en een hele reeks lokale winkels, die net zo chic en exclusief waren en van bont tot sieraden verkochten. Er waren ook een aantal kunsthandelaars en galeries in de haven waar Alex, zijn vader en zijn oom de tijd doodden. Sarah ging al lang voor de anderen terug naar de boot, aangezien ze niet van plan was kleren in dit soort zaken te kopen. Ze vond het allemaal overdreven duur en ze liep met de mannen mee om de schilderijen te bekijken waar John belangstelling voor had. De andere vrouwen bleven tot de lunchtijd in de stad en ze kwamen zwaar beladen met oorlogsbuit terug. Olivia had een kort bontjasje voor zichzelf gekocht en had haar kleindochters, dochter en schoondochter getrakteerd op luxe aankopen in Prada en andere winkels. Ze was altijd zeer royaal wanneer ze samen op stap waren en wilde vooral dat iedereen het naar de zin had. Voor Liz kocht ze een bijzonder mooi zwartleren jack en Amanda kreeg een zeer elegante zwartwollen mantel. Ze waren zeer in hun nopjes met de aankopen toen ze de anderen weer terugzagen op de boot. Het lunchbuffet stond alweer uitgestald en de kapitein bood aan om een reservering te regelen bij een populaire lokale nachtclub, de Billionaire. Daar had Olivia wel oren naar.

'Ik heb een hekel aan nachtclubs,' verkondigde Amanda toen ze aan tafel gingen en haar goede humeur van die ochtend was op slag verdwenen. 'Ik blijf wel thuis.'

'Het schijnt een geweldige club te zijn,' probeerde Olivia nog, maar tevergeefs. Phillip zei dat hij zeker meeging en de kinderen hadden er ook veel zin in.

'Ik ben in geen eeuwen in een club geweest,' bekende Olivia, maar ze wilde erbij zijn, want ze genoot het meest als de anderen plezier hadden. In haar jonge jaren hadden Joe en zij graag gedanst, maar de dansen waren toen heel anders dan nu. Hij was een uitstekend danser geweest en ze hadden er altijd veel aardigheid in gehad.

'We leren het je wel, oma,' zei Sophie en haar zus en neef vielen haar bij. Ze vroegen om een reservering vanaf middernacht, en de kapitein vertelde dat er voor die tijd toch niet veel te beleven was, soms duurde het nog langer.

De boot vertrok uit de haven zodra de lunch achter de kiezen was en voer naar een beschutte plek waar ze konden zwemmen, en weer klom Olivia achter op de jetski voor een ritje met Alex. Ze zat al bijna net zo ontspannen als haar kleinzoon. En Phillip en John namen de andere twee waterscooters en deden een race in grote cirkels rond de boot. Ze maakten net zoveel plezier als de kinderen.

Ze bleven tot het einde van de middag buiten, doken toen de fitnessruimte in of lieten zich masseren, en kleedden zich op hun gemak voor het diner. Ze zouden pas om tien uur gaan eten om daarna naar de Billionaire te vertrekken. Aan tafel bleek dat iedereen zijn best had gedaan om piekfijn voor de dag te komen. Olivia droeg een witsatijnen broek met een fraaie organza blouse. Amanda had een nauwsluitend wit jurkje aangetrokken, al ging ze niet mee naar de club. Liz droeg een haltertopje dat ze van een van haar dochters had geleend, die er zelf verrukkelijk uitzagen in sexy korte jurkjes, en Sarah droeg een van haar oude bloemetjesjurken en de kapster op de boot had wonderen verricht met haar kroezende haar. Ze zag er opeens meer als een knappe jonge vrouw uit en minder als een professor, en John straalde toen ze aan dek verscheen. Alex had een zwarte spijkerbroek aan met een wit overhemd. Het was een knap groepje dat aan tafel zat voor het diner en ze mochten er helemaal zijn toen ze naar de nachtclub gingen. De vrouwen hadden allemaal hoge hakken aangedaan, maar moesten wel even hun zeebenen kwijtraken toen ze naar de club liepen.

De nachtclub was maar half gevuld toen ze aankwamen en een chef-ober bracht hen naar een privé-alkoof die de kapitein voor ze had gereserveerd. Een halfuur later wemelde de ruimte echter van de oogverblindende jonge vrouwen, knappe mannen, mensen van andere jachten en anderen die hier een huis bezaten. Het waren voornamelijk Italianen, al hoorde Olivia ook Frans, Engels, Spaans, Duits en Russisch spreken. Deze club was peperduur en de menigte zag er over het algemeen stijl- en smaakvol uit. De muziek schalde, champagne vloeide en obers met koelers vol mousserende wijn baanden zich behendig een weg tussen de mensen door, terwijl serveersters armbanden en kettingen uitdeelden die opgloeiden in het duister. Er was een feestelijke stemming overal en na een glaasje champagne leidden Alex en de meisjes Olivia de dansvloer op, en voor ze het wist stond ze te swingen met de rest van de bezoekers en had ze de grootste pret.

'Wie is die dame daar?' zei Phillip tegen zijn broer, terwijl hij breed grijnsde. 'Dat kan onze moeder niet zijn. Ik geloof niet dat ik haar ooit zo heb zien dansen!' Ze leek half zo oud als ze was terwijl ze danste met Alex en haar kinderen waren verbluft hoe snel ze de juiste moderne dansbewegingen oppikte. Het lukte haar om zowel waardig als sexy over te komen in haar satijnen broek en met hoge hakken. Een paar minuten later pakte Phillip zijn zuster vast en sleepte haar mee naar de dansvloer. Hij had een glas wodka op en was in een opperbeste stemming. Sarah en John bleven achterin de alkoof zitten zoenen als een stelletje tieners.

De champagne stroomde rijkelijk en Phillip maakte een halve fles wodka soldaat voor hij overstapte op bier. Hij had nog nooit zo vaak gedanst op één avond. Hij had zelfs gedanst met een jonge vrouw in een sexy cocktailjurkje, voor hij weer verder danste met Liz. Hij had gezien dat er een Italiaanse playboy achter haar aan zat en besloot dat ze gered moest worden, al keek ze teleurgesteld toen hij dat deed.

'Wie was die vent? Ken je hem?' vroeg Phillip haar en ze haalde met een schuldige grijns haar schouders op.

'Hij zegt dat hij van een andere boot is. Hij komt uit Milaan en vroeg me om het weekend met hem door te brengen.' Twintig jaar geleden was hij precies het type geweest waarop ze viel en waarmee ze ook altijd in de problemen kwam. Nu had ze gewoon met hem geflirt en was het makkelijker geweest bij haar familie te blijven. Maar het was wel leuk dat er iemand aandacht aan haar besteedde. En wat haar broer betrof: ze had hem nog nooit zo euforisch gezien, zoveel zien dansen en nog nooit zo dronken meegemaakt.

Rond halfvier vertrokken ze, al was het feest nog in volle gang. Olivia zei dat haar voeten zo'n pijn deden dat ze nauwelijks kon lopen, maar het was het waard geweest. Ze hadden zich allemaal geweldig vermaakt. John en Sarah waren nog het minst aangeschoten, al hadden zij ook behoorlijk veel champagne op. Het was leuker geweest dan oud en nieuw en ze waren allemaal wild en luidruchtig toen ze terug waren bij de boot. De kinderen zetten nog wat muziek op en bleven dansen, maar Olivia zat nu eindelijk aan haar taks. Ze plofte neer op een van de banken en had het idee dat ze niet meer op kon staan.

'In geen jaren heb ik zoveel lol gehad,' zei ze met een brede grijns.

'Al heb ik misschien wel een glaasje te veel op,' voegde ze er bedeesd aan toe en Phillip schaterde het uit.

'Welkom in de club, ma. Je danst trouwens als de beste.' Hij herinnerde zich plotseling dat hij zijn ouders wel eens had zien dansen toen hij klein was. Hij had maar zo weinig herinneringen van hen tweeën samen.

'Jij ook, hoor.' Ze glimlachte naar haar oudste zoon.

Ze bleven allemaal nog een uurtje napraten op het dek, en het was bijna vijf uur voor ze naar beneden gingen om te slapen. Phillip zei dat hij wilde gaan vissen, maar zijn broer wist hem ervan te overtuigen om tot morgen te wachten.

En terwijl Olivia langzaam haar grote hut opzocht, dacht ze aan haar man en wenste dat hij dit had kunnen meemaken. Hij zou het geweldig gevonden hebben, maar zelfs zonder hem had ze genoten van het dansen met haar kleinkinderen en van iets meer champagne drinken dan ze gewend was. Het was een heerlijke avond geweest en ze waren allemaal vergeten dat Amanda niet mee was gekomen, en gezien hoe vrolijk Phillip was geweest zonder haar. Het was een kant van hem die geen van hen in jaren had gezien.

Het was een onvergetelijke nacht geweest en ze hadden nog meer dan een week vakantie voor de boeg. Olivia ging op bed liggen, een minuutje maar. Ze dacht dat ze zo haar kleren wel zou uittrekken, maar het kwam er niet van. Ze viel in slaap met haar danskleding aan, met haar hooggehakte sandaaltjes in haar hand en een glimlach op haar gezicht. Ze wilde eigenlijk haar moeder bellen om alles te vertellen, maar eerst had ze echt wat slaap nodig.

9

Ze zagen er allemaal een beetje brak uit toen ze elkaar rond het middaguur weer troffen aan de ontbijttafel. Olivia keek echter verrassend fris uit haar ogen, hoewel ze nauwelijks kon lopen. Phillip had een donkere zonnebril opgezet en vroeg om een glaasje Fernet Branca, een kruidenbitter die hij in zijn jonge jaren tegen zijn katers had gebruikt.

'Ik geloof dat ik een hersentumor heb opgelopen,' zei hij kreunend en iedereen lachte. Amanda was uitzonderlijk stil. Ze had al sinds negen uur in haar eentje op het dek gezeten.

'Zo te horen hebben jullie je goed vermaakt,' zei ze stijfjes. Maar het was haar eigen keus geweest niet mee te gaan.

'Oma heeft gedanst dat de vonken ervanaf vlogen,' zei Alex en iedereen lachte weer.

'Ik heb zo vreselijk veel plezier gehad,' gaf Olivia toe, 'jammer alleen van die blaren op mijn voeten.'

'Ik geloof dat ik beloofd heb het weekend met een Italiaan uit Milaan door te brengen,' zei Liz een beetje duf. Ze had een flesje aspirine meegenomen naar tafel en ze gaven het door aan elkaar. Het was een beklagenswaardig groepje, maar geen van hen had er ook maar een seconde spijt van. Al die hoofdpijn van die ochtend was het meer dan waard geweest. 'Ik denk dat ik verdrink als ik vandaag ga zwemmen,' zei Liz. Ze kon zich niet herinneren hoeveel glazen champagne ze die nacht gedronken had. Ze was de tel kwijtgeraakt. Carole, Alex en Sophie hadden net zoveel lol gehad, maar ze hadden heel wat minder gedronken.

Uiteindelijk besloten ze een eindje de zee op te varen en wat te lunchen terwijl ze voor anker lagen. Om de beurt kregen ze een massage en tegen drieën begonnen ze zich weer een beetje mens te voelen, en sommigen doken toch het water in om te gaan zwemmen. Ze deden kalmpjes aan en lachten veel om wat er de avond ervoor was gebeurd, wat ze zich ervan konden herinneren tenminste. Zelfs Olivia gaf toe dat ze echt te veel gedronken had en ze belde Maribelle om haar alles over de club te vertellen, toen ze in de namiddag weer de haven invoeren.

Maribelle verraste haar met de mededeling dat Cass de vorige dag bij haar was langs geweest. Ze was in New York met wat cliënten en had haar een bezoekje gebracht. Toen Olivia dat hoorde wenste ze dat ze haar bij zich had, al wist ze dat Cass nooit mee zou gaan op vakantie. Maar het was een opluchting te horen dat ze gezond en wel was.

'Je weet maar nooit,' zei Maribelle, toen Olivia zei dat ze wenste dat Cass mee was gegaan op deze trip. Ze had geen drie kinderen, ze had er vier. Cassie was haar verloren dochter, degene die ze door haar vingers had laten glippen en die ze niet meer te pakken kreeg. Het voelde altijd als een vreselijk verlies voor haar, al zagen ze elkaar dan heel af en toe. Maar er was zoveel schade aangericht en de afstandelijkheid groeide alleen maar, en de hoop op herstel had ze opgegeven. 'Er gebeuren vreemde dingen. Mensen veranderen. In elk leven kan alles nog ten goede keren,' zei Maribelle filosofisch met de wijsheid van haar jaren. Maar Olivia had er weinig fiducie in. Haar moeder moest lachen toen ze haar vertelde over de vorige avond.

'Jullie lijken me een stelletje schaamteloze zuiplappen,' zei ze, toen Olivia een impressie van de avond had gegeven. Nog choquerender dan de hoeveelheid drank die ze erdoorheen hadden gejaagd was de rekening geweest. Maar ze was te versuft geweest om zich er druk over te maken.

'Dat waren we zeker, maar het bleef wel leuk. Je achterkleinkinderen hielden me de hele nacht op de dansvloer.' Olivia wenste opeens dat ze dat meer had gedaan toen ze jong was, maar toen had ze er nauwelijks de tijd voor gehad. Soms was het gemakkelijker om dingen te doen als je oud was.

De anderen wilden ook even met Maribelle praten en zeiden dat ze haar misten, en dat ze over een paar dagen weer zouden bellen.

Die avond aten ze aan boord en na het eten verlieten ze de haven van Sardinië om naar Corsica te gaan. Ze zouden weer 's nachts varen en Liz beefde alweer bij het vooruitzicht door de Straat van Bonifacio te gaan. De weersverwachting was echter goed en de kapitein had het vermoeden dat het een rustige doorvaart zou worden. Maar toen stak totaal uit het niets halverwege Corsica de mistral de kop op. De wind was stormachtig en de zee werd angstwekkend ruw, zodat de boot beefde en schokte en door hoge golven werd opgetild. De kinderen zaten weer in de bioscoop en de volwassenen waren naar hun hut gegaan. Als eerste klopte Liz op haar moeders deur terwijl de boot kreunde onder haar voeten.

'Gaan we zinken?' Ze leek door paniek bevangen.

'Welnee.' Olivia glimlachte geruststellend, maar het viel niet te ontkennen dat het stampen van het schip erg onaangenaam was, en de boot klapte steeds keihard met een angstwekkend geluid neer, wanneer ze na een hoge golf in een diepe trog terechtkwamen. 'Ik denk dat het gewoon een onvoorziene storm is,' stelde Olivia haar gerust maar het had haar ook een beetje nerveus gemaakt, al werd ze niet snel zeeziek. Liz zag daarentegen groen van ellende.

'Moet ik mijn reddingsvest aan doen?' piepte ze met opengesperde ogen.

'Nee, dat denk ik niet,' sprak Olivia kalm, terwijl Phillip haar hut binnenkwam met een bezorgde blik.

'Amanda voelt zich doodziek. Vind je niet dat we terug moeten gaan?'

Ze voeren op open water halverwege Corsica en Sardinië, en dat leek dus niet echt de oplossing, maar Olivia kon niet ontkennen dat het van kwaad tot erger ging. Het grote jacht bewoog woest op en neer.

'Ik ga wel even met de kapitein praten,' zei Olivia en probeerde niet verontrust te klinken. Ook Sarah en John waren nu haar hut binnengekomen en de kinderen waren ook op weg naar haar grote suite. Leden van de bemanning liepen op en neer en verwijderden breekbare voorwerpen van de tafels en legden alles wat om kon vallen op de vloer. Ze zagen er druk maar niet bezorgd uit, wat haar opluchtte.

'Verdomme, we zinken!' zei Liz die haar moeders arm vastgreep.

'Echt waar?' Carole en Sophie keken elkaar aan en Carole begon te huilen.

'We zinken niet, en als dit een noodgeval was, had de kapitein ons allang instructies gegeven,' zei Olivia boven hun stemmen uit terwijl de boot weer met een klap een trog in dook en heen en weer schudde. 'Ik ga nu naar de kapitein,' zei Olivia ferm en de hele groep volgde haar naar de stuurhut waar de kapitein de radarschermen in de gaten hield en hier en daar een knop indrukte. Hij keek verontschuldigend op toen ze binnenkwamen.

'Het spijt me zeer. Het is de mistral. Ik dacht echt dat we hem konden vermijden, maar hij verscheen eerder dan verwacht.' De windsnelheid was vijftig knopen en de boot was eraan overgeleverd.

'Zijn we in gevaar?' bracht Liz hees uit.

'Absoluut niet. Binnen twee uur hebben we weer beschutting van land en dan wordt het meteen een stuk rustiger, al zullen we de komende dagen wel last hebben van forse wind, waarbij de zee echter een stuk kalmer is.'

'Zoals nu?' vroeg Sarah angstig terwijl ze dicht bij John stond.

'Nee, het zal er veel kalmer aan toe gaan dan dit. We zitten nu op het ergste punt van de straat.'

'Moeten we niet terug naar Porto Cervo?' informeerde Phillip, met het beeld van Amanda in gedachten, die doodsbleek en misselijk in hun hut zat.

'Het zou niet uitmaken. Het kost ons twee uur om weer terug te gaan, of langer. Het is beter dat we gewoon verdergaan. Nog twee uur, dan voelen jullie je een stuk beter,' verzekerde hij hun. Olivia leidde haar gezelschap naar een zitje op hetzelfde dek als haar suite. De purser en stewardessen boden hun wat te eten en te drinken aan, maar ze sloegen het allemaal af. Even later verdween Liz en kwam terug met haar reddingsvest aan.

'Voor het geval dat,' zei ze en de anderen lachten, maar echt grappig was het niet in die storm. Ook de kinderen waren wat nerveus en het duurde nog drie uur voor ze konden profiteren van de beschutting van de Corsicaanse kust. De zee was nog wel ruw, maar de wind bedaarde een beetje en uiteindelijk vertrokken ze weer naar hun cabines om wat te rusten. De boot stampte en slingerde nog steeds, maar minder hevig. Liz vroeg haar moeder of ze bij haar mocht blijven en ze ging met reddingsvest en al op bed liggen en hield Olivia's hand vast.

Pas in de ochtend nam de wind in kracht af en deinde het schip ook niet meer zo op en neer. Het was me het nachtje wel geweest. Zij die in slaap waren gevallen voelden zich een stuk beter toen ze bij Corsica waren. De boot voer gestaag verder, kalmer dan hij 's nachts had gedaan. Op Corsica hadden ze nog een dag zwemmen en vissen gepland, voor ze 's nachts door zouden varen naar Frankrijk, waar ze de rest van de vakantie zouden doorbrengen. Ze hadden dan een week aan boord doorgebracht en een grote afstand overbrugd. Ze besloten niet te gaan zwemmen, daar was de zee nog veel te onstuimig voor. Dus brachten ze een rustig dagje aan boord door voor ze die avond van Corsica vertrokken. Terwijl de volwassenen probeerden wat slaap in te halen, keken Alex en Carole naar een film, maar Sophie bleef met haar grootmoeder aan dek zitten praten. Er was iets waarover Olivia het met haar wilde hebben en dit leek haar het juiste moment.

'Hoe zou je het vinden om voor me te komen werken als je afgestudeerd bent? We hebben het er vaker over gehad, maar ik wilde je laten weten dat ik het serieus meen. Ik denk dat je een fantastische aanwinst voor ons team zou zijn. En na een jaar of twee zou je wat mij betreft een of meer winkels in het buitenland mogen runnen.' Sophies ogen begonnen te stralen toen Olivia dat vermeldde. Dat was altijd haar grote droom geweest. Ze wilde dolgraag voor haar grootmoeder komen werken en de derde generatie vertegenwoordigen binnen The Factory. En zelf een winkel leiden in het buitenland was natuurlijk geweldig. Haar grootmoeder had altijd iedereen vanaf de werkvloer opgeleid.

'Hoe snel kan ik beginnen?'

'Op de dag dat je afstudeert.' Dat was nog zes maanden te gaan. 'Ik wilde je nu al een aanbod doen, voor je ergens anders een baan aanneemt,' zei Olivia met een glimlach.

'Het is wat ik altijd heb willen doen, oma.' Ze kon haast niet wachten. 'Bovendien geloof ik dat Carole besloten heeft naar L.A. te gaan als we terug zijn. Ze wil bij haar vader en zijn vrouw gaan werken. Daar heeft ze het al een hele tijd over.'

'Dat weet ik. Ik denk dat dat heel goed voor haar is. Ze moet nu maar eens doen in plaats van denken. Ze droomt er al zo lang van om bij hem te wonen, al vindt je moeder het misschien minder leuk.'

'Ze heeft het mam al verteld, en die vindt het goed. Ik denk dat ze maar een beetje rondlummelde in New York - een plek in de kunstwereld veroveren is zo moeilijk. Ik denk ook dat L.A. de beste plek voor haar is, al ga ik haar vreselijk missen,' zei Sophie weemoedig.

'En ik ook,' zei Olivia, maar ze was opgetogen dat Sophie bij haar in dienst zou treden. De volgende generatie was eindelijk binnen. En misschien zou Alex er op een dag ook bij komen. Ook van hem had Olivia de hoogste verwachtingen. Maar met Sophie was ze al erg blij. Tegen de tijd dat zij haar vaardigheden had aangescherpt en zich goed in het bedrijf had ingewerkt, zou ze het ver kunnen schoppen. Ze had gevoel voor het zakenleven en ze was al van jongs af aan geïnteresseerd geweest in The Factory, net als Olivia toen ze nog in de ijzerhandel werkte toen ze twaalf was. Ze vond het de meest opwindende plek van de wereld, en dat vond ze nog steeds. En kennelijk dacht Sophie er ook zo over.

Ze spraken over de plannen die Olivia voor haar had en over de dromen van Sophie, en toen ze naar bed gingen, wist Olivia dat ze een belangrijke stap had genomen. Het was tijd de deuren open te gooien en de volgende generatie te verwelkomen.

Toen ze de volgende ochtend opstonden waren ze aangekomen in Saint-Jean-Cap-Ferrat, aan de zuidkust van Frankrijk. Het was de plaats aan de Franse Rivièra waar de crème de la crème verbleef. Olivia had daar ooit een zomer lang een enorme villa gehuurd. En bij het ontbijt scheen Amanda zich met de minuut opgewekter te voelen, terwijl ze daar voor anker lagen met uitzicht op de peperdure villa's en de mensen die er woonden. Amanda had grote interesse voor mensen die zwommen in het geld. Alle anderen leken soms lucht voor haar.

Toen Alex hoorde over Olivia's aanbod aan Sophie, kon hij zijn jaloezie niet voor zich houden en dat zei hij dus ook aan tafel. Dat beviel Sarah helemaal niet. Ze ging ervan uit dat Alex voor een stichting ging werken, of politiek activist voor de een of andere goede zaak zou worden. Het idee dat hij voor The Factory wilde werken stond Sarah niet aan en gewoonlijk sprak Olivia alleen met Alex over zijn toekomst als ze niet in de buurt was. Hij had zijn grootmoeder verteld dat hij, zodra hij was afgestudeerd, bij haar wilde komen werken. Olivia zag dat helemaal zitten. Maar voorlopig zou eerst Sophie voor het eind van het jaar bij haar in dienst komen. En dat deed Liz veel plezier. Het was precies wat Sophie wilde en het was altijd haar droom geweest. En nu zou die droom uitkomen. Alex moest trouwens zijn middelbare school nog afmaken en had zich pas ingeschreven bij de universiteit, dus was het nog te vroeg om vastomlijnde plannen voor hem te maken.

Olivia liet Sophie direct deelnemen aan de vaste ochtendvergadering met Phillip en John en ze had een paar verbazend goede ideetjes bijgedragen. Ook haar ooms waren onder de indruk. Het was sowieso een goede vergadering geweest die dag: er waren nu eens geen problemen geweest, en ze hadden bijzonder goed nieuws gekregen over de verkoopcijfers van een nieuwe meubellijn die John had geïntroduceerd. Sophie stond nu helemaal te springen om deel uit te gaan maken van het team.

Na afloop van de vergadering namen ze de motorboot naar Antibes en legden aan bij Hotel du Cap om er te lunchen. Het was een van die uitzonderlijke plekken waar Olivia met Joe was geweest. Ze hadden er een heerlijk weekend doorgebracht in een deel van het hotel dat Eden Roc was genaamd. Het eten was er verfijnd, de kamer was een droom en overdag zaten ze in een privéstrandhuisje waar de lunch werd geserveerd. Het was een van de meest romantische plaatsen geweest waar ze met Joe gelogeerd had. En ze had een reservering gemaakt om er met de hele familie te komen lunchen.

Hun tender legde aan bij de steiger van het hotel en ze gebruikten de lunch in het restaurant naast het zwembad. Ze zaten op een balkon met uitzicht op de Middellandse Zee en genoten van het verrukkelijke eten. Haar kleinkinderen zagen een groep mensen van hun eigen leeftijd, en ze hadden hier wel willen blijven, maar op de boot hadden ze het ook goed. De Lady Luck, die een eindje van het hotel af voor anker lag, zag er indrukwekkend uit en iedereen vroeg zich af wie daar aan boord was. Er waren zoals altijd andere Amerikanen in het hotel, en veel Duitsers en uiteraard allerlei bekende Franse adellijke families en beroemdheden. Het was precies de plek waar Amanda dol op was en ze zei tegen Phillip dat ze hier absoluut eens een weekje moesten gaan logeren. Dat zou nou nooit bij Phillip zijn opgekomen, want hij was ingelukkig met hun buitenhuis in de Hamptons, of op de zeilboot die hij gestald had bij de jachtclub daar vlakbij. Hij hoefde niemand te imponeren door naar Hotel du Cap in Zuid-Frankrijk te gaan, maar hij wist dat van groot belang was voor zijn vrouw.

Na de lunch en een wandeling door het plaatsje gingen ze naar de kade om de tender terug naar het jacht te nemen. Het was zo ongeveer hun thuis geworden en ze zwommen en lagen op het zonnedek tot het tijd werd om langzaam terug te varen naar Saint-Jean-Cap-Ferrat, waar ze die nacht voor anker zouden gaan. Het schoot Amanda te binnen dat ze hier vrienden in de buurt had, en ze belde hen en wilde zo snel mogelijk de wal op om met hen te dineren. Ze nodigden Liz ook uit. John en Sarah echter wilden een rustig avondje aan boord doorbrengen en Olivia wilde ook op de boot blijven met haar kleinkinderen. Na het eten gingen John en Sarah naar beneden. De kinderen organiseerden een dansfeestje met de cd's die ze hadden meegebracht, en daarna speelden ze monopoly met z'n vieren. Toen de meiden naar bed gingen, bleven Alex en Olivia nog even alleen aan dek. Ze had al dagen het gevoel dat haar kleinzoon ergens mee zat, maar ze had geen idee waarmee. En na een tijdje praten viel hij opeens stil.

'Alex, kan ik je misschien ergens mee helpen?' probeerde Olivia om het ijs te breken. Ze dacht dat hij misschien ontdaan was van haar aanbod aan Sophie, maar Alex begreep best dat hij nog te jong was. Hij moest nog vijf jaar studeren voor hij er ook maar aan mocht denken bij haar te komen werken.

'Ik weet het niet, oma,' zei hij zacht en keek haar recht in de ogen. Hij was een openhartige jongen, maar er zat hem iets behoorlijk dwars, dus hij aarzelde voor hij het durfde uit te spreken. 'Soms zijn de dingen veel ingewikkelder dan ze lijken.'

'Daar heb je helemaal gelijk in,' zei ze en ze keek hem glimlachend aan. 'Als je daar achter bent, dan ben je al een stuk dichter bij de oplossing.'

'Als ik je een geheim vertel, beloof je dan het niet verder te vertellen?'

'Ik beloof het.' Ze zou die belofte echter wel breken als hij zichzelf iets aandeed, maar dat zei ze niet tegen hem. 'Het klinkt alsof je ergens mee in je maag zit.'

'Misschien,' zei hij voorzichtig. 'Ik wil niet dat ma en pa het weten.' Dat klonk alvast niet best.

'Waarom niet?'

'Ik denk dat ze dat niet aankunnen.' Het vleide haar dat hij dacht dat zij het wel aankon. Maar ze had dan ook meer meegemaakt dan Sarah en John. Ze waren dertig jaar jonger en leefden in een klein wereldje. Olivia had meer gezien van de wereld.

'Nou, waarom probeer je het dan niet bij mij?' zei ze. Ze wilde hem helpen en het was duidelijk dat hij er met iemand over wilde praten. Maar ze was niet voorbereid op wat hij kwijt moest.

'Oma, ik ben gay.' Olivia keek hem even zwijgend aan en knikte. Het verraste haar, maar ze wilde niet dat hij dacht dat ze het afkeurde. Dat deed ze ook niet, al begreep ze wel dat het zijn leven een stuk ingewikkelder zou maken. En dat was het al, als hij het niet aan zijn ouders durfde te vertellen. En ze wist ook niet precies waarom hij ervan uitging dat ze dat niet aankonden. Blijkbaar vertrouwde hij ze niet zo erg.

'Weet je het zeker?' vroeg ze rustig. 'Waarom denk je dat?' Hij glimlachte om haar onschuld, alsof hij had gezegd dat hij mazelen had, en ze wilde dat hij de symptomen opnoemde om te zien of hij de juiste diagnose had gesteld.

'Nou, ik val op jongens, niet op meisjes.'

'Zo, dan lijkt het me duidelijk, hè?' zei ze met een schaapachtig lachje, toen ze besefte hoe dom haar vraag had geklonken. 'Hoe lang weet je dat al?'

'Ongeveer vier jaar, sinds ik dertien was.' Hij klonk heel zeker van zijn zaak. 'Ik piekerde er al lang over. En ik wist het niet echt zeker, tot dit jaar. Er zit een jongen op school op wie ik gek ben. En dat heb ik nooit voor een meisje gevoeld. Daar wil ik gewoon mee bevriend zijn.' Hij legde het haar een beetje eenvoudig uit, en ze vroeg hem ook niet hoe ver hij was gegaan met die jongen op school. Dat vond ze een beetje indiscreet overkomen.

'Heb je het al aan iemand anders verteld?' vroeg ze kalm.

'Nee. Alleen aan jou.'

'En waarom denk je dat je ouders het niet aankunnen? Je moeder is hoogleraar. Ze gaat elke dag met jongeren om.'

'Dat is niet hetzelfde. Ze hebben vrij ouderwetse ideeën. Ze vragen de hele tijd of ik nog geen vriendinnetje heb. Maar mijn moeder denkt dat ik sport interessanter vind dan meisjes.' Het deed haar denken aan hoe blind je soms kunt zijn voor zaken die direct onder je neus gebeuren. Sarah en John hadden kennelijk geen idee wie hun zoon eigenlijk was. Ze hielden van hem, maar gingen ervan uit dat hij precies zo was als zij. Ze nam aan dat het de grote fout was die zoveel ouders maakten - ze hadden niet door wie hun kinderen waren. Ze had die fout zelf gemaakt bij Cass, en gezien hun gespannen relatie was het ironisch dat haar kleinzoon juist haar had uitgekozen om haar vertrouwen te schenken. Hij vertrouwde haar meer dan zij zichzelf.

'Wat kan ik doen om je te helpen? Wil je dat ik met ze praat?'

'Nee. Ik wilde alleen dat iemand weet wie ik werkelijk ben.' Het was een redelijke wens en het raakte haar dat hij het risico genomen had zich aan haar bloot te geven. 'Is het een schok?'

'Welnee, niet voor mij,' zei ze eerlijk en ze ging rechtop zitten. 'Maar het maakt me een beetje bedroefd omdat ik denk dat het soms een moeilijke weg zal zijn. Niet iedereen zal je accepteren. En misschien zul je nooit kinderen krijgen. Dat zou ik heel jammer vinden. Maar misschien kun je ze later adopteren, of een draagmoeder regelen, of via een vriendin. Niets is onoverkomelijk, maar het is inderdaad wat ingewikkeld allemaal.' Dat ging door haar gedachten, maar op dit moment waren zijn problemen wat eenvoudiger. Hij had ouders die geen idee hadden wie hij was en wat hij voelde. Hij was een eenzame jongen. 'Ik denk dat je het ze toch moet vertellen en ze een kans moet geven,' zei ze, maar Alex schudde zijn hoofd.

'Ik denk dat ze door het lint gaan. Vooral mijn vader. Ma komt er wel overheen, ze zal heus wel eens homo's of lesbo's in de klas hebben gehad. Maar pa kan het volgens mij niet accepteren. Misschien wil hij zelfs niet meer met me praten of schopt-ie me het huis uit.'

Hij had een angstige blik in zijn ogen. Hij had al eerder van die gruwelverhalen gehoord, over andere homojongeren en de reactie van hun ouders, vooral van hun vaders. Hij kon ze niet uit zijn hoofd zetten en het beïnvloedde hem mateloos.

'Je vergeet één belangrijk ding,' bracht zijn grootmoeder hem in herinnering. 'Ze houden van je. Dat verandert alles. Je bent hun enige kind.'

'Dat maakt het alleen maar erger,' zei Alex met een wanhopige blik. 'Als ze nou nog een zoon hadden, een hetero, dan zou het allemaal niet zo'n probleem zijn. Al hun dromen, over wie en wat ik zou moeten worden, rusten op mijn schouders.' Ze kon dat niet ontkennen.

'En als we het hun nu eens samen vertellen?' Ze wilde hem zo graag helpen, maar het was zo klaar als een klontje dat hij het niet met hen wilde delen, alleen met haar.

'Misschien later, oma. Maar nu nog niet. Ik wilde alleen dat jij het wist.' Ze voelde dat het een geheim was geweest waar hij al lang mee rondliep en dat hij het een paar dagen geleden al bijna met haar had gedeeld. Ze was opgelucht dat het er uiteindelijk toch uitgekomen was.

'Ik voel me gevleid dat je me in vertrouwen hebt genomen, Alex,' zei ze plechtig. 'Ik beloof je dat ik het niemand vertel. Maar ik vind wel dat jij het een dezer dagen aan je ouders moet vertellen. Of misschien komen ze er zelf wel achter.'

'Nou, dat denk ik niet. Ze ontkennen het gewoon. Ze zijn er niet eens achter dat ik niet geïnteresseerd ben in meisjes. Al mijn vrienden zijn dat wel. En laten we wel wezen, sport is niet echt een vervanging voor seks,' zei hij lachend, wat een antwoord was op de vraag over die jongen op wie hij zo gek was.

'Ik hoop wel dat je het veilig doet, vanwege aids en zo,' zei ze streng. Dat was een belangrijk onderwerp voor hem, als hij seksueel actief was, en dat leek hij dus te zijn.

'Logisch,' zei hij een beetje uit de hoogte. 'Ik ben homo, niet achterlijk.'

'Sorry,' zei ze en ze glimlachte. Ze had het gevoel dat ze wijzer was geworden die nacht. Het was haar gebleken dat haar kleinzoon heel wat meer wist van hoe het toeging in de wereld dan zij. 'Als je maar weet dat ik er altijd voor je ben als je me nodig hebt. Bel me alsjeblieft. Je hoeft alleen de hoorn maar te pakken.' Hij deed dat overigens best vaak, of hij sms'te haar zo nu en dan. 'Bel als je me nodig hebt, Alex. Dat meen ik. En mocht je ooit willen dat ik met hen praat, zeg het dan. Tante Liz kan trouwens goed met je vader overweg. Hij luistert altijd naar haar.' Ze had zelf ook vaak van die omweg gebruikgemaakt. Dat werkte altijd bij John. Zijn grote zus had meer invloed op hem dan wie dan ook, op zijn vrouw na.

'Dank je wel, oma,' zei Alex en sloeg zijn armen om haar heen. Hij leek opgelucht en jaren jonger. Dat hij het met haar had gedeeld was een pak van zijn hart. En dat hij het haar had verteld zou een van de mijlpalen in zijn leven worden. Ze had niet gegild, ze was niet flauwgevallen. Ze hield nog steeds van hem. Hij had gewoon haar reactie willen weten, en de wereld was niet vergaan. En toen dacht hij aan iets wat hem ook niet losliet. 'Ben je nog steeds van plan me in dienst te nemen, later?' Hij kneep hem een beetje.

'Natuurlijk.' Ze keek hem geschokt aan. 'Wat zou dat nou uitmaken?'

'Schaam je je er dan niet voor om een homo als kleinzoon te hebben binnen je bedrijf?'

'Doe niet zo mal. Ik ben trots op je, wat je ook bent. En tegen de tijd dat je afstudeert ben ik nog veel trotser op je.' Hij scheen gerustgesteld met haar antwoord en een paar minuten later omhelsden ze elkaar voor de tweede keer en gingen ze naar bed.

Daar bleef het gesprek door haar hoofd spelen. Hij had haar een groot compliment gegeven door haar dit toe te vertrouwen. Het was waarschijnlijk meer dan een van haar kinderen ooit had gedaan. Het bewees haar eens temeer hoe belangrijk hun relatie was. En wat haar nu te doen stond was uitzoeken hoe ze hem kon helpen het aan zijn ouders te vertellen. Vroeg of laat zouden ze het toch moeten weten. En ze hoopte dat ze ertegen opgewassen waren wanneer hij het hun vertelde. Ze kon zich het tegendeel niet voorstellen van haar zoon John. Ze wist zeker dat Alex ze verkeerd beoordeelde. Maar de tijd zou het leren. Ze kon alleen maar hopen dat hij het wat hen betrof bij het verkeerde eind had, en dat zijn liefhebbende ouders hem zouden steunen. Ze zou zwaar in ze teleurgesteld zijn als ze dat niet deden. Ze wenste dat ze haar eigen moeder hierover kon vertellen, maar ze had het beloofd en ze hield zich altijd aan haar beloften. Ze had beloofd te zwijgen en zijn geheim was veilig bij haar.

10

Toen ze de volgende ochtend opstonden, praatte Amanda honderduit over de mensen die ze de vorige avond hadden ontmoet. Het waren kennissen uit New York en ze was diep onder de indruk van het huis dat ze hier hadden gehuurd. Phillip scheen zich ook geamuseerd te hebben en Liz zei dat ze erg aardig waren. Maar Amanda was toch het meest opgetogen over hun etentje.

Na het ontbijt voer de boot langzaam in de richting van Saint-Tropez en tot aller opluchting was de zee weer zo kalm als voorheen. Ze hielden halt in de buurt van het eiland Sainte-Marguerite, vlak bij Cannes, waar ze even konden zwemmen. Het was het eiland waar de Man met het IJzeren Masker gevangen had gezeten, omdat hij beweerde de broer van de koning te zijn. Olivia vertelde hun dit verhaal en vooral de kleinkinderen waren onder de indruk. John zat stilletjes in de buurt en maakte een schets van het eiland terwijl zij vertelde. Hij had al een schetsboek vol en had er gelukkig meer bij zich.

In de namiddag bereikten ze Saint-Tropez, waar de kapitein een plaats aan de kade voor hen had gereserveerd aan de buitenste rand van de haven. Het was de enige plaats die groot genoeg was voor de boot. De vrouwen wilden de winkels verkennen en de couleur locale opsnuiven, maar zodra ze voet aan land hadden gezet werden ze bestormd door paparazzi, die foto's namen van iedereen die van een groot luxe schip kwam, want ze namen aan dat er minstens één beroemdheid of belangrijk persoon bij zat. Ze volgden hen op scooters en flitsten hen in het gezicht. Het ergerde iedereen, behalve Amanda, die ervan genoot. Ze wandelden door de stad, die een van de drukst bezochte vakantieoorden in Zuid-Frankrijk was. Iedereen wilde zien en gezien worden in Saint-Tropez. Olivia was blij toen ze weer terugkeerden naar de boot. De bemanning had gordijnen opgehangen rond het dek zodat ze in de haven wat privacy zouden hebben.

Vanwege de paparazzi besloten ze aan boord te dineren. Ze hadden een lokaal restaurantje willen proberen, maar het was te veel gedoe met de pers. En in plaats van een diner besloten ze aan wal te gaan voor een bezoek aan een nachtclub en ze reserveerden plaatsen in La Cave du Roy. De kapitein waarschuwde hen dat het er misschien niet zo gezellig aan toe ging als in de Billionaire, maar toen ze binnen waren amuseerden ze zich net zo goed, al dronken ze een stuk minder.

'Ik geloof dat ma aan een grootscheepse transformatie bezig is,' merkte Phillip op toen hij Olivia met Alex zag dansen. Dat deed ze niet onverdienstelijk, want ze herinnerde zich alle bewegingen nog die ze haar in de Billionaire hadden geleerd. Deze keer was Amanda ook van de partij. Ze was wel teleurgesteld dat niemand hun foto nam, maar ze was toch opvallend aanhankelijk en was de hele nacht met Phillip op de dansvloer te vinden. Het had haar behoorlijk wat tijd gekost om te ontdooien, en hem om die opmerking dat hij geen ballen had te vergeten. Het grootste deel van de reis had er een opmerkelijke kilte tussen de twee gehangen, waar Olivia zich ernstig zorgen om maakte. Maar Amanda leek in een beter humeur sinds die avond dat ze met haar vrienden had gedineerd in Saint-Jean-Cap-Ferrat. Ze merkte dat ze haar eigen identiteit weer terug had en dat ze niet een van de Grayson-groep was.

Ze bleven tot drie uur in La Cave du Roy en gingen pas tegen vieren naar bed. De volgende morgen was Olivia al vroeg op. The Factory had een filiaal in Draguignan, in het binnenland, en Olivia wilde het bezoeken. Ze had behalve haar zoons Alex en Sophie uitgenodigd om mee te gaan. Fris als een hoentje stapte ze in het busje, de anderen zagen er echter niet echt uitgeslapen uit. Maar Olivia was fel als een racepaard als zij eenmaal werk te doen had of een van haar winkel ging bezoeken. De bedrijfsleiding van de winkel was gewaarschuwd en wachtte hen op. Olivia maakte een twee uur durende ronde door de winkel en Sophie was opgetogen dat ze dat mocht meemaken, in de wetenschap dat zij over een halfjaar voor The Factory zou werken. En misschien was dit een van de winkels die haar grootmoeder haar op een dag zou toewijzen om daar manager te worden, het was namelijk een van de nieuwste filialen.

Na het bezoek vergaderde Olivia met Phillip en John over de zaken die haar waren opgevallen en wat ze wilde veranderen. Sophie was ook aanwezig en bewonderde het observatievermogen van haar grootmoeder. Geen detail ontging haar. Ze had zelfs de toiletten en de opslagplaatsen bekeken en had in het Frans met een aantal personeelsleden gesproken. Ook Alex was onder de indruk. En hij voelde een nog sterkere band met haar dan voorheen. Hij liet niets merken, en zij evenmin, maar af en toe wisselden ze zwijgend een blik die boekdelen sprak en waarvan grote genegenheid uitging.

Haar kinderen en hun echtgenotes dineerden die avond in Saint-Tropez, maar zij en de kleinkinderen waren aan boord gebleven. Ze speelden bordspelletjes, en keken een film met popcorn die de kok naar boven had laten brengen. Ze zaten nog in de bioscoop toen de anderen thuiskwamen. Ze hadden het heel gezellig gehad en Phillip had niet voor zich kunnen houden hoe anders hun moeder zich tijdens deze reis gedroeg, zelfs tijdens de zakelijke vergaderingen. Ze was zo ontspannen, en zoveel makkelijker dan ze thuis op kantoor was. Het enige waarmee ze bezig was, was hun een fantastische vakantie te bezorgen. Maar hij werd nog steeds kwaad als hij eraan dacht hoe weinig tijd ze vroeger met hen had doorgebracht.

'Wanneer laat je dat nou eens een keer rusten?' vroeg Liz. Nadat Olivia, Amanda en Sarah naar bed waren gegaan, bleven de drie kinderen nog even napraten.

'Misschien nooit,' zei hij nors. 'Ik heb mijn hele jeugd geen moeder gehad. En jullie ook niet. Waarom kunnen jullie dat zo gemakkelijk vergeten?'

'Omdat ik denk dat ze deed wat ze kon. En ze deed nu eenmaal veel andere dingen voor ons. Ze was altijd lief als ze er was. Oké, ze was vaak weg. Wat dan nog? Andere ouders doen ergere dingen. Ik ben altijd thuis geweest voor mijn kinderen. Hoe weet ik of ze me dat op een dag kwalijk nemen? Je kunt het nu eenmaal nooit perfect doen. Jij hebt makkelijk praten - jij hebt geen kinderen. Niemand die jou ooit kan vertellen wat jij verkeerd hebt gedaan. Jij blijft je leven lang zelf een kind dat zich kwaad op haar maakt. Moet je trouwens zien hoezeer ze nu haar best doet. Ze werkt zich uit de naad om ons een supervakantie te geven waarbij we allemaal bij elkaar kunnen zijn. Ze probeert het nog steeds goed te doen, Phillip, en je laat dat verleden nou nooit eens achter je. Dat doe je toch verkeerd.'

'Moet je horen, juffrouw Therapie,' zei hij boos. 'Jij krijgt je jeugd never nooit meer terug, Liz, en wat mij betreft heeft ze die goed verknoeid. Ik had al die jaren geen moeder.'

'Jawel, die had je wel. Ze was niet perfect, nou, dat is geen enkele moeder. En als je bedenkt wat ze nu allemaal doet, komt ze toch verdomd goed op me over.'

'Moet jij weten. Zo zie ik het niet.'

'Dat is dan jammer voor je. Want jij zult nooit in staat zijn om jezelf te vergeven, of een ander iets te vergeven, tot je leert om het haar te vergeven. Ben jij dan zo perfect? Heb jij nooit wat verknoeid?'

'Niet de jeugd van vier kinderen in elk geval. En daarom heb ik ook geen kinderen.'

'Dat spijt me dan voor je,' zei Liz zacht en toen veranderde John het onderwerp. Hij zei het niet, maar hij gaf Liz eigenlijk gelijk. Hun moeder deed haar uiterste best om hen elk jaar weer vorstelijk te onthalen en hij moest toegeven dat ze fantastisch was met haar kleinkinderen. Dat maakte veel goed voor hem. Bovendien was hij nooit zo ongelukkig geweest als Phillip. Hij had genoeg gehad aan Granibelle en hun vader. En als hun moeder thuis was, gold dat als de kers op de taart. Voor Phillip was het, zolang ze weg was, nooit genoeg. Maar hij was nooit een vrolijk kind geweest, zelfs nu leek hij niet gelukkig. Hij liep altijd te mopperen op iets en hij had een vrouw die naliet om hem schouderklopjes te geven of genegenheid te tonen, en dat kon je van hun moeder niet zeggen. Ze was vaak weg, dat klopt, maar als ze thuis was, wisten ze dat ze van hen hield. Phillip en Cass hadden gewoon geweigerd haar te aanvaarden zoals ze was, te erkennen dat ze het had geprobeerd, en haar haar fouten te vergeven, zelfs nu nog. John vond het zonde van de energie. Veertig jaar woede van haar zoon leek hem een overdreven vonnis. Hij vond dat hun moeder de straf die ze had gekregen niet had verdiend, vooral vanwege al het andere dat ze voor hen had gedaan, en nog steeds deed. Ze lieten het onderwerp varen, maar Phillip ergerde zich nog steeds. Hij vond zijn broer en zus veel te vergevensgezind en Cass had gelijk dat ze uit haar leven verdwenen was. Als hij niet voor Olivia werkte, had hij zelf ook allang afstand van haar genomen.

De volgende dag verlieten ze Saint-Tropez en gingen weer terug naar Antibes. Ze stopten echter niet meer bij het Hotel du Cap, maar bleven buiten de oude haven liggen. Ze gingen per tender naar de stad om op de borstwering rond te wandelen. Olivia nam ze in een taxi mee naar een klein kerkje naast een vuurtoren op de top van de heuvel, met uitzicht over de gehele kust - een adembenemend gezicht. De kerk, die Nôtre-Dame du Bon Port heette, was in de elfde eeuw gebouwd en had een kapel uit de vierde eeuw. Er schenen wonderen gebeurd te zijn. Ze wandelden het kerkje in en Olivia stak een kaars voor Joe aan. Na het bezoek gingen ze naar buiten om een ijsje te eten en van het uitzicht te genieten.

'Hoe heb je dit ooit ontdekt?' vroeg Sarah geïnteresseerd. Ze had al tientallen foto's van de kapel en het uitzicht genomen.

'Joe en ik ontdekten het toen we in Hôtel du Cap logeerden. Ik wilde hier altijd nog een keer terugkomen. Ik had alleen nooit gedacht dat het zonder hem zou zijn.' Ze glimlachte melancholiek en Sarah raakte medelevend haar arm aan. Ze vielen even stil en ook op de terugweg in de taxi zei niemand veel. Olivia zei het niet, maar ze had ook een kaars voor Alex aangestoken, opdat het uit de kast komen soepel zou verlopen, wanneer dat aan de orde was.

Die avond dineerden ze gezamenlijk in de haven en gingen na afloop weer naar de boot. De volgende ochtend zouden ze naar Monaco varen om de laatste dag van de vakantie door te brengen en Olivia's verjaardag te vieren. Het was voor ieder van hen een perfecte vakantie geweest. Zelfs Phillip en Amanda leken het beter met elkaar te kunnen vinden. Alex was een stuk gelukkiger dan in het begin, Sophie wist nu dat ze een baan zou krijgen als ze afstudeerde. En Liz had haar moeders goedkeuring wat haar boek betrof en ze zou zodra ze weer thuis was haar agent bellen. Olivia had zich de hele vakantie aan hen gewijd door haar best te doen hun een leuke tijd te bezorgen, maar ze had zelf ook genoten. Haar mooiste verjaardagscadeau aan haarzelf was elk jaar weer haar vakantie met de hele familie.

Dankzij Olivia's minutieuze organisatie liep de volgende dag alles volgens plan. Ze kwamen 's ochtends in Monaco aan en nadat ze Olivia bij het ontbijt hadden gefeliciteerd, gingen ze ontspannen op het zonnedek luieren. Na de lunch aan dek in de haven voer de boot een eind verder zodat iedereen kon zwemmen. Phillip en John gingen met de tender weg om te vissen. Olivia maakte haar laatste ritje op de jetski met Alex en alle kinderen probeerden voor de laatste keer op de banaan te blijven zitten. Toen het begon te schemeren, voeren ze weer de haven in en genoten ze aan boord van een chic verjaarsdiner met kreeft en kaviaar en soufflés en een grote verjaardagstaart als dessert. Daarna gingen ze naar het casino, terwijl Olivia Alex, die daarvoor te jong was, gezelschap hield op de boot en kaartspelletjes met hem speelde, tot zij en Alex de rest weer ontmoetten bij Jimmyz, waar ze dansten tot drie uur in de ochtend. Daarna bleven ze tot vier uur op de boot herinneringen ophalen aan de vakantie. De bemanning had intussen alles al ingepakt, dus ze waren klaar om te vertrekken. De volgende dag zouden ze allemaal om twaalf uur de boot weer verlaten. Olivia vond het de twee gelukkigste weken van haar leven en iedereen was het met haar eens, terwijl ze elkaar omhelsden en haar nogmaals feliciteerden voor ze naar hun hut gingen voor hun laatste nacht aan boord.

Toen de anderen naar het casino waren, had zij met Alex nogmaals goed over zijn probleem met zijn ouders gesproken, en ze had hem aangemoedigd hun binnenkort te vertellen dat hij op jongens viel. Maar hij bleef erbij dat ze het niet zouden begrijpen, en hij had geen zin dat risico te nemen. Toen Olivia naar bed ging dacht ze na over haar kleinzoon, maar ze had veel meer dingen aan haar hoofd, naast de fijne herinneringen die ze bij zich droeg. Morgen zouden haar kinderen naar huis gaan, maar vertrok zij naar Londen om de winkel daar te inspecteren. Ze waren zes maanden bezig geweest met een nieuwe stijl en inrichting, en ze wilde met eigen ogen zien wat ervan geworden was. Het was altijd al het paradepaardje van hun winkels in Europa geweest, en ze had er een warme band mee.

Die laatste ochtend op de boot genoten ze nog één keer van het gezamenlijke ontbijt, voor Phillip en Amanda als eersten vertrokken, omdat Amanda zeer naar haar werk verlangde. John en Sarah zouden met Alex naar Parijs vliegen en daar een weekend blijven. Liz en haar meiden gingen terug naar Connecticut. Daar zou Carole haar koffers pakken om naar Los Angeles te vertrekken om te gaan werken bij haar stiefmoeder en vader. Haar vader had haar gebeld op de boot met een aanbod, dat ze had aangenomen. Ze stond nu echt te trappelen om te beginnen.

Om twaalf uur verliet Olivia in haar eentje de boot. Er was een auto met chauffeur geregeld om haar naar het vliegveld te brengen, en terwijl ze wegreed keek ze nog één keer om naar het jacht dat hen zoveel goeds had gebracht. Het deed haar pijn dat ze nu allemaal weer weg van haar waren en vol weemoed zag ze het jacht in de verte verdwijnen. Haar hoofd zat vol vragen nu ze bijna twee weken met hen had doorgebracht, niet alleen over Phillip en Amanda, maar ook over Alex, en Liz en haar boek. Ze had intensief deel uitgemaakt van hun levens, maar nu keerde ze weer terug naar haar nomadenbestaan op haar eenzame trip naar Londen.

Op de luchthaven van Nice checkte ze in bij British Airways en een uur later ging ze aan boord van het vliegtuig. Terwijl ze in de lounge van de eerste klas had zitten wachten, sms'te ze hun allemaal om te zeggen dat ze hen miste, en hoeveel plezier ze met hen had gehad op de boot. Alex antwoordde direct. Ze wist dat Liz en de meiden al in de lucht zaten, net als Phillip en Amanda. Toen moest zij ook haar mobieltje uitzetten en opbergen. Terwijl haar vliegtuig vertrok naar Londen, kreeg ze haar familie niet uit haar gedachten. Met een sombere blik landde ze op Heathrow, waar een chauffeur van het Claridge's haar ophaalde. Hij nam haar mee naar haar hotel, waar ze de sleutel van haar vaste suite kreeg, die was gedecoreerd met gebloemde, koraalrode chintz. Ze schrok toen de telefoon overging. Ze was in gedachten geweest en wilde nog wat eten voor ze naar de winkel vertrok. Verrast hoorde ze de stem van Peter Williams aan de telefoon.

'Ik wilde even zeker weten dat je veilig in Londen was aangekomen. Hoe was je vakantie?' Hij leek blij te zijn haar te spreken en het was prettig die vriendelijke stem te horen. Ze voelde zich een beetje eenzaam.

'Het was meer dan geweldig. Ik vind het zo naar dat het voorbij is. Ik moet er niet aan denken dat ik nog een jaar moet wachten om weer bij ze te zijn.'

'Zo voel ik me ook altijd als mijn kinderen vertrekken uit Maine. Het is niet meer hetzelfde als je niet meer bij elkaar woont. En het is zo'n buitenkans als je hier en daar tijd met ze door kunt brengen.' Dat was precies hoe zij zich ook voelde.

'Ik denk dat ik een beetje moet afkicken,' gaf ze toe terwijl ze uit het raam van haar hotelkamer staarde. Ze had nu al heimwee naar hun aanwezigheid en ze vroeg zich af of zij zich vroeger, toen ze klein waren, ook zo hadden gevoeld als zij weer lang weg was, alsof hun hart uit hun borst werd gerukt. Als dat zo was, vond ze het een passende straf voor haar dat ze zich nu zo voelde.

'Hartelijk gefeliciteerd, trouwens, al ben ik een dag te laat. Je hebt vast een fijne verjaardag gehad met iedereen.'

'Zeker. We hebben tot drie uur 's nachts gedanst. Dat deden we een paar keer tijdens de reis. In Sardinië bleven we wel tot vijf uur op.'

'Dan ben je ondanks je leeftijd jonger dan ik,' zei hij spijtig. 'De laatste keer dat ik tot vijf uur opbleef was toen mijn zoon geboren werd.'

'Dat was hetzelfde voor mij. Maar ik ging de dansvloer op met de kleinkinderen. Dus dan moet je wel met ze meedoen.'

'Gelukkig dat die van mij nog niet oud genoeg zijn voor de nachtclub. En als ze daaraan toe zijn, zit ik vast in een rolstoel in een verpleeghuis.'

'Ik hoop van niet,' zei ze lachend.

'Maar nu even wat anders. Ik ben liever geen boodschapper met slecht nieuws, maar er is weer veel ophef over het onderwerp kinderarbeid in de Aziatische fabrieken ontstaan.'

'Dat weet ik, ik kreeg twee dagen geleden een memo van kantoor, en ik heb gezegd hem naar jou door te sturen. Weet de pers iets wat wij niet weten?' Ze klonk zorgelijk. Ze had geprobeerd om er niet van streek van te raken tijdens de vakantie, maar het was een onderwerp waarvan ze altijd het naadje van de kous wilde weten. En als het betekende dat er grote veranderingen moesten worden doorgevoerd, was ze er liever op voorbereid. Het interview dat ze vlak voor de reis had gegeven was goed gelukt, maar de media waren altijd onvoorspelbaar, en ze wisten allebei dat er maar iéts hoefde te gebeuren of de klanten zouden haar de rug toe kunnen keren.

'Ik denk het niet. Ik denk dat ze gewoon weer eens in de ketel wilden roeren, om te zien of er nieuwe feiten zouden bovendrijven. Maar ik denk dat er weinig nieuws is. Die landen hebben altijd problemen wat mensenrechten betreft, maar we hebben geen enkel bewijs dat onze fabrieken over de schreef gaan.'

'Ik wil er alleen echt zeker van zijn.'

'Dat snap ik wel. We zijn er zo zeker van als maar mogelijk is. Als er ook maar iets verandert, laat ik het je weten. Hoe lang blijf je in Londen?'

'Tot morgen.'

'Ik ga morgen ook terug naar de stad. Dan zie ik je volgende week op kantoor. Goede reis terug.'

'Dank je, Peter. Lief dat je me belde.' Ze had zich eenzaam gevoeld toen ze aankwam in Londen. De terugkeer naar het echte leven zonder haar kinderen was moeizaam. Ze miste zelfs Joe weer. Dus het was prettig geweest een bekende stem te horen. 'Ik ga de herinrichting van het Londense warenhuis bekijken.'

'Ik dacht al dat je daarmee bezig was. Ik hoop dat het je niet te zwaar valt weer terug te keren op aarde.'

'Ik ook. Geniet van je laatste vakantiedagen, oké?'

'Dank je.' Ze zetten hun mobieltjes uit en ze bestelde een kom soep bij roomservice. Niet dat ze honger had. Niets leek nog leuk zonder haar kinderen.

Een uur later was ze op weg naar het Londense filiaal. Het raakte een gevoelige snaar weer oog in oog te staan met de oude bekende locatie. De rest van de middag bracht ze door in de vernieuwde inrichting; ze bekeek de herindeling en had een gesprek met de manager van de zaak. Hij zou haar de volgende ochtend meenemen om haar de nieuwe opslagruimtes buiten de stad te laten zien. Daarna zou ze teruggaan naar huis.

Toen ze tegen achten terugkeerde in het Claridge's, was ze te moe om een diner te bestellen. Ze was net zeventig geworden, een feit dat ze liever vergat en wat ook ongeloofwaardig overkwam, maar die avond voelde ze zich wel honderd. Het enige wat ze wilde was teruggaan naar de boot en de hele vakantie van voren af aan beleven. Of nog beter: de film terugspelen naar het begin van haar leven, en het helemaal anders aanpakken deze keer. Maar je kon het niet meer terugdraaien. Ze moest verder met haar leven, zo goed mogelijk. Hoe het verhaal zou aflopen lag eigenlijk in handen van Sophie en Alex en hun kinderen na hen. Zij was maar een van de schakels. Zij en Joe waren iets begonnen en hun kleinkinderen zouden het afmaken, of hun kinderen. En voorlopig kon ze alleen maar vooruitgaan, en helpen het miljardenbedrijf uit te bouwen. Ze had toch niets anders te doen.

11

Toen Liz thuiskwam was het huis zo leeg en stil dat ze er alleen maar neerslachtig van werd. Net als haar moeder had ze het heerlijk gevonden dat haar kinderen weer bij haar in de buurt waren, en het was zwaar weer alleen te zijn. Ze keek in de koelkast maar die was leeg. Ze maakte een kop soep uit een pakje, deed haar koffer open en besloot naar bed te gaan. Ze belde eerst Carole en Sophie en die waren allebei uit met hun vrienden, de een in New York, de ander in Boston. Zij waren thuisgekomen in een leventje dat vele malen leuker was dan het hare. Zij had alleen een stapel wasgoed van twee weken om naar uit te kijken en toen ze in bed zat met haar mok soep, herinnerde ze zich het manuscript in haar tas. Ze pakte het uit de envelop en bladerde het nog eens door. Ze zag meteen tientallen zinnen die ze nu alweer wilde veranderen. En ze vroeg zich af of Sarah toch geen gelijk had gehad. Misschien had haar moeder haar gewoon niet willen kwetsen. En ze werd weer overvallen door twijfels aan zichzelf.

Ze viel veel te vroeg in slaap vanwege de jetlag en ze was de volgende ochtend al om zes uur klaarwakker. Ze begon meteen haar manuscript weer door te nemen. Ze wist niet of ze het aandurfde haar agent te bellen en toen het negen uur was, was ze één bonk zenuwen. Ze besloot het uit te stellen tot de volgende dag, toen ze een sms'je van haar moeder kreeg. Er stond alleen: 'Heb je je agent al gebeld? Doe het nu! Het boek is super! Hou van je, mamma.' Liz glimlachte toen ze het las, en toetste om tien uur knarsetandend het nummer van haar agent in.

Ze wachtte op de vertrouwde stem en schrok toen een staccato Britse mannenstem antwoordde.

'Is Charles Halpern er ook?' vroeg ze beleefd en de ander leek net zo geschrokken als zij. Het bleef een tijdje stil.

'Het spijt me. Hij is twee jaar geleden gestorven. U spreekt met Andrew Shippers, ik heb het agentschap van hem overgenomen toen hij ziek werd. Kan ik iets voor u doen?'

De ene verrassing na de andere. 'Ik ben Elizabeth Grayson. Hij vertegenwoordigt... eh, vertegenwoordigde me, geloof ik. Ik belde hem vanwege... nou ja... over een boek.'

'U lijkt er niet al te zeker van, mevrouw Grayson. Weet u zeker dat het een boek is?' zei hij en hij lachte om haar, en ze voelde haar hoofd rood worden. Dit was nog moeilijker dan ze had gedacht en ze was er al onzeker genoeg over, zonder dat haar agent gestorven was en ze nu met een vreemde moest praten.

'Nou, eigenlijk weet ik het niet zeker, maar het is wel een boek, bedoel ik. Ik weet niet of het wat is. Dat wilde ik hem vragen.'

'Ik begrijp het,' zei de nieuwe agent, al snapte hij het niet helemaal. En zij wist niet of het een kinderboek, of een roman of fantasy was, of iets wat ertussen in lag. 'Zou u het me willen laten zien?' Nou, dat wilde ze eigenlijk niet, maar als ze nu weigerde zou dat een beetje onbeleefd overkomen.

'Ik... nou ja... het is maar een vreemd fantasieboekje. Mijn schoonzuster, die literatuur doceert op Princeton, vond het absoluut niks. En toen las mijn moeder het en die vond het geweldig. Ze zei dat ik u moest bellen, dus dat deed ik maar. Maar dat was toen ik dacht dat u Charles Halpern was. En nu u iemand anders bent, gaat u me ook niet vertegenwoordigen, of wel?' Ze was totaal in de war.

'Als u wilt is dat geen probleem, want hij vertegenwoordigde u en ik heb zijn agentschap met alle auteurs van hem overgenomen. Maar als u iemand anders in de arm wil nemen, dan begrijp ik dat natuurlijk, u bent het niet verplicht.'

'Dank u wel.' Ze had geen idee wat ze moest doen. Ze was bang en van slag.

'En met alle achting voor uw schoonzuster die literatuur op Princeton doceert,' vervolgde hij, 'maar wetenschappers zijn gewoonlijk niet de beste beoordelaars van algemene fictie. Dus misschien heeft uw moeder wel gelijk.'

'Dat zei zij ook. Over die wetenschappers, bedoel ik.'

'Nou dan. Wilt u niet langskomen om eens kennis te maken? Ik heb vanmiddag geen andere afspraken.'

'Ik... eh...' Ze had niet verwacht al zo snel een afspraak te kunnen maken. 'Ik ben net teruggekomen uit Europa, en ik heb een berg wasgoed te doen.' Ze kon niet geloven dat ze dat zei. Maar ze wilde elk excuus aangrijpen om te beletten dat nog iemand haar boek zou lezen en het net zo slecht zou vinden als Sarah. Toen vermande ze zich en besloot de stad in te gaan om hem te ontmoeten. Want als ze dat niet deed, zou haar moeder haar op haar kop blijven zitten totdat het gebeurde. 'Maar dat maakt niet uit. Hoe laat vanmiddag?'

'Is vier uur te laat voor u?'

'Nee, is goed. Ik zal er zijn... o trouwens... bent u verhuisd?'

'Nee, zelfde plek. Ik verheug me erop u te ontmoeten, mevrouw Grayson,' zei hij formeel.

'Liz. Zeg maar Liz.'

'Prima, tot vanmiddag dan.' Ze dacht dat ze gek geworden was toen ze het gesprek nog eens in haar hoofd herhaalde, en kroop kreunend onder het dekbed. Dit was nog moeilijker dan ze had gedacht, nu er weer iemand anders bij betrokken was.

Om een uur stond ze op, nam een douche en deed een spijkerbroek en sandalen aan, en om halfdrie stapte ze in de auto met het manuscript in haar tas en reed naar de stad. Ze was tien minuten te vroeg bij het gebouw van Charles' kantoor, en ze had een vuistdikke knoop in haar maag. Ze had moeite met ademhalen. Ze parkeerde de auto, wachtte tien minuten en ging naar binnen, de lift in terwijl ze zich afvroeg hoe die nieuwe agent eruit zou zien. Charlie was in de zeventig geweest en hij had zich altijd vaderlijk tegenover haar gedragen, wat haar op haar gemak stelde. Degene die hem vervangen had klonk als een man van de wereld. Door het Britse accent klonk hij formeel en officieel, en ze wist zeker dat hij haar boekje maar niks zou vinden. Hij klonk in elk geval niet als iemand die van fantasieverhalen hield, en trouwens, hij had niets omhanden toen ze hem belde, dus hij was waarschijnlijk niets waard als agent.

Ze liep naar de receptie van de verdieping van het gebouw op Madison Avenue waar hij kantoor hield. Charlie had een stokoude secretaresse gehad met wie hij volgens Liz het bed deelde, maar ook zij was verdwenen. Ze ging in de wachtruimte zitten en even later kwam er een aantrekkelijke man op haar af, in jeans, een smetteloos gestreept overhemd en glimmend gepoetste schoenen. Hij was van ongeveer haar leeftijd. En hij was zo'n stuk, ze wist gewoon niet wat ze moest zeggen. Stom zat ze in haar stoel, met haar manuscript tegen haar borst geklemd.

'U moet Elizabeth Grayson zijn,' zei hij vriendelijk. 'Liz.' En met een uitnodigend gebaar vroeg hij haar binnen te komen. Ze kon zich niet bewegen, ze zat als bevroren in haar stoel met een angstige blik in haar ogen. Hij besefte dat dit lastiger zou worden dan verwacht. 'En dat moet het manuscript zijn dat uw schoonzuster zo verschrikkelijk slecht vond. Ik zou het graag eens inkijken.' En toen stond Liz op en volgde hem zwijgend het kantoor in. Ze zag dat hij de hele ruimte fris had laten schilderen en nieuwe vloerbedekking had laten leggen. Er hingen andere schilderijen aan de muur, van jachttafereeltjes in Engeland, en hij had een prachtig antiek notarisbureau. Er stond een comfortabele leren stoel voor haar klaar en ze ging tegenover hem aan de andere kant van het bureau zitten. Hij was veel te knap om literair agent te zijn, vond ze. Hij was waarschijnlijk een geflipte schrijver of playboy die niets anders te doen had. Ze zat hem wantrouwend aan te kijken terwijl hij een hand uitstak naar het manuscript dat ze nog steeds vastklemde. Toen besefte ze pas hoe neurotisch ze deed.

'Het spijt me. Het is alleen zo vreemd om met een nieuw iemand mijn boek te bespreken,' zei ze terwijl ze het eindelijk aan hem overhandigde. Het zag er een beetje verfomfaaid uit na de rondreis naar de Middellandse Zee en weer terug, maar hij scheen zich daar niet druk om te maken terwijl hij erdoorheen bladerde.

'Ja, dat begrijp ik. Heeft Charlie veel werk van u weten te verkopen?' vroeg hij haar zonder omwegen.

'Alleen wat korte verhalen, en wat gedichten. Ik heb twee romans geschreven, maar die waren niet goed genoeg.'

'Was dat ook het oordeel van uw schoonzuster?' vroeg hij geamuseerd. Hij zag er vreselijk Engels uit en leek geamuseerd door zowat alles.

'Nee, niet van haar. Charlie zei zelf dat het niet mijn beste werk was en hij had gelijk. Ik weet niet wat ik hiervan moet denken. Mijn moeder wilde waarschijnlijk gewoon iets liefs zeggen.'

'Misschien. Ik lees het door en zal u zeggen wat ik ervan vind. Als u uw nummer even opschrijft en uw e-mailadres, hoef ik dat allemaal niet op te zoeken. Mijn assistente is helaas ziek.' Ze schreef ze op voor hem op een velletje papier, en ze wist niet wat ze verder moest doen. Ze merkte dat ze nog steeds nerveus was en dat ze er waarschijnlijk een beetje gestoord uitzag. Ze was nu al doodsbang voor wat hij zou zeggen over het boek. Als Sarah nu toch eens gelijk had?

'Die schoonzus van u zou ook wel eens jaloers op u kunnen zijn,' opperde hij. 'Het boek is misschien juist goed.' Hij probeerde haar op haar gemak te stellen, maar hij kon zien hoe gespannen ze was.

'Ik weet het niet. Kijk maar wat u ervan vindt.'

'Met alle plezier,' zei hij en hij glimlachte naar haar. Zo zag hij eruit als een model op de cover van het mannenmodeblad GQ, vond ze. Ze kon zich niet indenken wat hij hier deed, als agent van boeken. Hij zag eruit alsof hij een steracteur in zo'n Engelse film was. Hij had iets Hugh Grant-achtigs, alleen was hij veel knapper.

'Bent u allang agent?' vroeg Liz hem, met een schorre stem, die haar als gekras in de oren klonk.

'Ik heb vijftien jaar in Londen voor Richard Morris gewerkt. Toen wilde ik voor mezelf beginnen en kwam hierheen. Het liep allemaal voorspoedig. Charlie had een groot aantal goede auteurs, en ik heb er de afgelopen twee jaar nog een paar van mezelf aan toegevoegd. Het spijt me dat we elkaar niet eerder hebben ontmoet. Maar ik ben blij dat ik uw boek mag lezen.'

'Dank u... meneer eh... Shippers...'

'Andrew, en zeg maar jij.' Hij liet zijn oogverblindende Engelse glimlach zien en ze stond op uit de leren stoel, klaar om te vertrekken. 'We praten wel over het boek zodra ik het gelezen heb.'

'Ik heb er al wat aan zitten redigeren,' zei ze nerveus.

Hij liep met haar naar de receptieruimte en hield de deur voor haar open. Ze namen afscheid en ze rende de trap af in plaats van op de lift te wachten, en met een versufte blik kwam ze weer op Madison Avenue terecht.

Ze stapte in de auto en pakte haar mobieltje om meteen een sms'je naar haar moeder te sturen. 'Heb het gedaan. Net terug uit kantoor agent. Vorige gestorven. Nieuwe. Engels. Heb manuscript bij hem gelaten. Tot gauw. Liefs, Liz.' Ze haalde diep adem en belde haar beide dochters. Carole was bij een verhuisbedrijf dozen aan het ophalen om haar spullen in te pakken en Sophie was in Boston en stond op het punt om naar school te gaan. Er zat niets anders op dan maar gewoon naar huis te gaan.

Ze reed terug naar Connecticut en probeerde zichzelf in te prenten dat het boek niet zo belangrijk meer was. En als hij het hopeloos slecht vond, dan zou ze vroeg of laat wel weer wat anders schrijven. Trouwens, hij was veel te knap. Het laatste wat ze wilde was een agent die eruitzag als een filmster. Je zou je geen seconde kunnen concentreren als je met iemand als hij moest samenwerken. Ze kwam thuis, pakte haar koffer uit en deed drie bergen wasgoed. Ze ging naar de supermarkt voor boodschappen, en maakte een omelet en een salade als avondeten. Het leek in de verste verte niet op de maaltijden op de boot, met de voorkomende bediening en de verrukkelijke schotels. Het was gênant moeilijk om weer aan het gewone leven te wennen. Ze voelde zich als Assepoester nadat de koets weer in een pompoen was veranderd en de koetsiers in muizen. Om negen uur viel ze op bed in slaap, zonder zich uit te kleden en met alle lichten aan, en ze werd pas de volgende ochtend om negen uur wakker door het rinkelen van de telefoon. Heel even dacht ze dat ze nog op de boot was, tot de harde realiteit tot haar doordrong. Ze was thuis.

'Goedemorgen, ik hoop dat ik je niet te vroeg bel.' Het was Andrew Shippers.

'Nee, helemaal niet. Ik sta meestal veel eerder op, maar ik denk dat het de jetlag is. Ik ben net wakker.'

'Nou, ik heb goed nieuws voor je. Die schoonzus van jou weet niet waarover ze het heeft. Je moeder wel. Ik heb je boek gisteravond gelezen, en het is een geniaal boek. Het is een van de meest onvoorspelbare, verrukkelijke en briljant geschreven boekjes die ik in lange tijd onder ogen heb gehad.'

'Wat...? Echt...? Is het...?' Ze had het gevoel dat ze in tranen zou uitbarsten en ze stond net zo met haar mond vol tanden als de dag ervoor. Alleen moest ze er nu bij glimlachen en er rolden vreugdetranen over haar wangen. Ze was zich er niet van bewust geweest hoe belangrijk het voor haar was, en wat hij zojuist had verteld was als het ontvangen van een geschenk, of het winnen van de loterij. Ze was zo opgetogen dat ze het uit wilde schreeuwen. 'O god... je vond het leuk?'

'Nee. Ik vond het geweldig. En als je je niet door mij laat vertegenwoordigen, kom ik nu naar je huis en ga ik je stalken. Ik wil dit boek verkopen.'

'O god,' zei ze opnieuw. 'Ja natuurlijk. Verkoop het. Ik wil dat jij het doet. Denk je echt dat een uitgeverij erin geïnteresseerd is?'

'Ik weet het wel zeker. Als je het nu naar me mailt, stuur ik het meteen door naar de juiste personen. Het enige wat het een beetje kan vertragen is dat er mensen op vakantie zijn. Maar over een paar weken is iedereen weer terug. En ik heb een paar redacteurs op het oog die geknipt zijn voor een boek als dit.'

'Ik denk dat ik flauw ga vallen,' zei ze met een brok in haar keel.

'Doe nou maar niet. Blijf met beide benen op de grond staan, dan hoor je over een paar weken weer van me.'

'Dank je, o ontzettend bedankt, meneer... eh... Andrew, dank je en veel succes!'

Hij vroeg zich af of ze altijd zo neurotisch was, of dat het aan hem lag, of aan het boek. Hij had meteen gezien hoe persoonlijk het was. Het was een adembenemend geschreven werk dat recht uit haar ziel kwam. Hij wist zeker dat hij een flinke prijs voor dit boek zou kunnen vragen. Hij had de afgelopen maanden, misschien jaren niets verkocht wat hieraan kon tippen.

Nadat ze had opgehangen, belde Liz de BlackBerry van haar moeder. Ze dacht dat ze gisternacht in New York was aangekomen. En ze had gelijk, Olivia was al op kantoor, terwijl ze de grafieken, cijfers en e-mails bekeek. Ze nam meteen op.

'O god, ma. Hij was er weg van... hij vond het geweldig!'

'Wie?' Even wist Olivia niet waarover het ging en toen drong het tot haar door. 'O, je agent? Wat zei hij?'

'Dat je gelijk had. Hij vindt het "briljant geschreven". Hij denkt dat hij het kan verkopen. Hij wil niet dat ik er nog iets aan verander.'

'Ik ben zo blij voor je,' zei Olivia met een glimlach van oor tot oor. 'Ik ben zo trots op je.'

'Dank je, ma. Hoe was de rest van je reis?'

'Dat ging wel. Ik miste jullie allemaal verschrikkelijk toen jullie weg waren. Ik ben gisternacht teruggekomen. Hoe gaat alles bij jou?'

'Fantastisch. Ik ga een boek verkopen!' Zodra ze het had gezegd, besefte ze dat dat het volgende was waarover ze zich druk moest maken. Als het nu eens verkeerd liep en niemand het kocht?

'We moeten het vieren,' zei haar moeder royaal.

'Niet tot hij het heeft verkocht.'

Ze praatten nog een paar minuten en toen kreeg Olivia een gesprek uit Europa. Hun winkel in Madrid zat midden in een renovatie en er liep van alles fout. Een loodgieter had de vorige dag een pijp verkeerd gesoldeerd en nu was het hele plafond naar de maan.

'Ik bel je over een paar dagen,' beloofde Liz, en nadat ze had opgehangen besloot ze naar Long Island te rijden om Maribelle een bezoek te brengen. Ze wilde ook haar over het boek vertellen. Daarna zou ze Sophie en Carole bellen. Ze miste ze vreselijk. En ze wist dat dat alleen maar erger zou worden zodra Carole naar L.A. verhuisd was. Ze zou zo ver weg wonen. Maar wat er ook gebeurde, ze had een nieuwe agent en hij was weg van haar boek! Zomaar in haar eentje maakte ze een rondedansje door haar kamer.

Feestelijk gestemd reed Liz die middag naar haar grootmoeder. Maribelle zat op de zonnige veranda toen ze aankwam. Ze was in gesprek met twee oudere dames die ergens om lachten. Maribelle onthaalde hen op grappige verhalen en ze keek verrast en verrukt op toen Liz op hen af kwam lopen. Ze stelde haar aan de andere dames voor en Liz liep met haar mee naar de fraai ingerichte woonkamer van het seniorencomplex. Ze had haar eigen appartement, maar ze vond het fijn om de dagen met anderen door te brengen in de gemeenschappelijke ruimtes. Wat ze zo fijn vond aan haar huidige woning was het feit dat ze zoveel mensen ontmoette, maar wanneer ze rustig op zichzelf wilde zijn, ging ze naar haar eigen appartement. Meestal at ze in de gemeenschappelijke eetkamer. Ze had geen zin meer om voor zichzelf te koken, ze was er trouwens nooit gek op geweest. Ze had voor de kinderen gekookt toen ze nog heel klein waren, maar Olivia had al vrij snel een kokkin aangesteld. Ze vond dat haar moeder genoeg voor haar deed, ook zonder dat ze alle maaltijden moest bereiden.

Liz herinnerde zich juist dat Granibelle een fantastische kokkin was, met haar spaghetti met gehaktballetjes, saus uit een potje, hamburgers, gehaktbrood en wafels die ze gewoon in de broodrooster deed. Pas toen ze ouder werd zag ze in dat de culinaire vaardigheden van haar grootmoeder niet veel beter waren dan die van haar, of misschien wel met nog minder allure. Haar grootmoeder had andere, indrukwekkendere deugden. Een snelle geest, een warm hart, en groot gevoel voor humor, en een onuitputtelijke toewijding aan haar dochter, schoonzoon en kleinkinderen. Liz kon zich echt niet herinneren haar grootmoeder ooit boos te hebben gezien. Ze kon dingen eenvoudig uitleggen, vroeg af en toe een beetje hulp van hen en het enige wat ze niet toestond was lelijk tegen elkaar doen, of kritiek hebben op hun moeder, die ze afschilderde als een heilige tegenover de kinderen, net als hun vader deed. Soms kwam ze dat een beetje de neus uit.

'Lizzie!' zei ze terwijl ze haar armen om haar heen sloeg om haar te knuffelen. 'Ben je helemaal uit Connecticut gekomen om me op te zoeken?'

'Natuurlijk! Ik heb je gemist.' Liz meende wat ze zei. Ze miste haar altijd. Haar grootmoeder was een van de belangrijkste fundamenten waarop haar leven was gebouwd. Ze was een van de drie geliefde ouders geweest.

'Wat een fantastische vakantie hebben jullie gehad! Je moeder heeft me er alles over verteld. Ze belde me haast iedere dag. Ik wou dat ik erbij was geweest toen jullie allemaal op de dansvloer stonden!' Maribelle had altijd veel van dansen gehouden en ze deed het op bijzondere gelegenheden nog, al was het dan niet in nachtclubs zoals de Billionaire of Jimmyz. Maar ze had wel gedanst op al hun bruiloften. Ze was een gelukkig mens dat van plezier hield, en alle dingen altijd van de zonnige kant zag. Olivia had dat trekje van haar geërfd, net als haar vaders koppige vastberadenheid en zijn doorzettingsvermogen.

Al was Maribelle dan vijfennegentig, ze was een elegant ogende vrouw. Ze had hetzelfde sneeuwwitte haar als haar dochter, maar in haar geval was het al toen ze begin twintig was wit geworden, net als dat van haar moeder - iets wat geen van haar kleinkinderen was overkomen. Door dat haar deed ze denken aan een goede petemoei, ook dankzij die sprankelende blauwe ogen. Ze had een smetteloze huid, mooie handen, een zachtaardige manier van doen, en zag er altijd onberispelijk uit. Ze was onvermoeibaar geweest toen ze jonger was - ze klom met de jongens in bomen, hielp ze stuk voor stuk met hun huiswerk, en verpleegde ze als ze ziek waren. Ze hadden nooit van hun leven een babysitter gehad, nooit had iemand van buitenaf ze opgevangen. Granibelle deed altijd alles.

En ergens rond haar vijftigste of zestigste was de tijd voor haar stil blijven staan, zo leek het. Sinds die tijd was ze nauwelijks veranderd en ze zag er nog steeds uit als in die dagen. Ze was iets gekrompen en iets breekbaarder, maar ze was nog steeds levendig, lenig en energiek. Ze zou haar eigen appartement hebben schoongehouden als dat haar was toegestaan. Met haar denkvermogen was niets mis en ze gaf de kinderen goede adviezen als ze haar iets vroegen. Ze was praktisch ingesteld, stond met beide benen op de grond en ze was gul van aard. Naast de krant las ze alles wat los en vast zat en op haar tachtigste was ze op computerles gegaan. Er was niets ouderwets aan haar, op haar normen en waarden na. Ze hield vast aan hoe het hoorde, maar daarnaast had ze een realistische kijk op de zaken. Ze zei altijd dat ze hun koers met beleid moesten bepalen, en iedereen die erbij betrokken was zo min mogelijk schade moesten berokkenen. Ze kende de schaduwzijde van het leven, en wist dat je soms moest geven en nemen om ergens uit te komen. Ze oordeelde nooit en had ze geleerd dat vergevingsgezindheid de eerste stap voor de oplossing van een probleem was - dat had ze ook op haar eigen leven toegepast. Ze koesterde geen wrok jegens iemand die haar teleurgesteld of gekwetst had. Maar tegelijk doorzag Granibelle alles. Toen ze nog kinderen waren was het vrijwel onmogelijk haar voor het lapje te houden.

'We hebben een heerlijke tijd gehad,' bevestigde Liz terwijl ze naast haar ging zitten in de woonkamer, waar thee werd gebracht op een groot zilveren blad. 'En wat heb jij allemaal gedaan in de tussentijd?'

'Ik heb gisteren gepokerd met een stel vrienden en vriendinnen, en twintig dollar gewonnen.' Haar ogen glommen terwijl ze dat vertelde en ze giechelde even. 'Vorige week ben ik nog naar een schitterend Mozart-concert geweest in New York, maar ik kon niemand vinden om mee te gaan.' Olivia liet altijd een auto met chauffeur voor haar uitjes verzorgen, wanneer ze maar wilde. 'De meesten van mijn vriendinnen houden niet van klassieke muziek.' Net als haar kleinkinderen, op Phillip na. 'Verder is Cass op bezoek geweest toen jullie allemaal in Europa waren. Ik vond dat ze er akelig mager uitzag, maar ze leek me erg gelukkig. Ze bracht de laatste cd's van haar klanten voor me mee. Sommige vind zelfs ik erg goed.' En omdat ze graag een gokje waagde en kaartspelletjes deed, had ze een tochtje naar Atlantic City georganiseerd voor een paar vrienden en vriendinnen in het complex. Ze was altijd bezig, druk en in voor een beetje kattenkwaad.

'Op een dag gooien ze jou eruit, omdat je het hele complex in een casino hebt veranderd,' waarschuwde Liz haar grinnikend.

'Eigenlijk vinden ze het best oké,' verzekerde Maribelle haar. 'Op dinsdag bridge ik altijd met de directie.'

Ze was dus nog goed bij de pinken en wilde altijd alles weten over het leven van haar kleinkinderen. Liz vertelde over haar nieuwe manuscript en de reactie van haar nieuwe agent. 'Ik geloof ook dat Sarah niet veel verder kijkt dan de literaire werken waarover ze les geeft. Ik heb haar afgelopen jaar drie boeken aangeraden en ze vond ze alle drie afschuwelijk. Ik denk dat het een goed teken is dat ze jouw boek zo slecht vond,' zei Granibelle verstandig. 'Je moeder heeft me verteld dat ze er weg van was. Wil je het voor me op de e-mail zetten? Kan ik hem downloaden en printen.' Liz keek verrast op, het was alsof ze met iemand van haar eigen leeftijd praatte. Maribelle hield van de nieuwste snufjes.

Zo brachten ze twee gezellige uurtjes door, vertelden elkaar nieuwtjes, en nog meer over de vakantie en Maribelle zei dat Olivia haar dit weekend op wilde zoeken. 'Ze werkt nog steeds veel te hard, maar ach, misschien blijft ze daar wel zo jong bij. Het heeft weinig zin om kalmer aan te doen, dan gaan je hersens het ook alleen maar kalmer aan doen. En waar ga je nu eens over schrijven?' vroeg ze geïnteresseerd. Daar had Liz nog niet over nagedacht. Het had haar drie jaar gekost om met dit boek op de proppen te komen, al had ze het in zes weken op papier gezet. Granibelle had altijd wat omhanden en was nooit lichamelijk of geestelijk lui geweest. Ze was het voorbeeld voor alle kinderen geweest en Liz zag wel dat haar moeder uit hetzelfde hout was gesneden. Ze kon zich ook niet voorstellen dat haar moeder het rustiger aan ging doen. Die verwachting had ze al jaren geleden opgegeven. En nu ze zeventig was, was ze niet anders dan op haar vijftigste, net als haar eigen moeder. Eigenlijk vond iedereen het ongelooflijk dat Olivia kortgeleden zeventig was geworden. Ze had er weinig aandacht aan besteed op de boot, het was gewoon een verjaardag als alle andere. Olivia had gezegd dat ze het niet leuk vond klinken, maar ze zag er absoluut niet naar uit. Het was ook onmogelijk te geloven dat Maribelle vijfennegentig was. Ze waren er allemaal zeker van dat ze makkelijk de honderd zou halen. De tijd was stil blijven staan voor haar, en allemaal hadden ze haar goede genen geërfd.

Liz had een stapeltje nieuwe tijdschriften voor haar grootmoeder meegebracht. Op sommige had Maribelle al een abonnement, zoals op Time, Newsweek en Fortune, maar ze was ook dol op buitenlandse modeglossy's, en die had Liz ook meegenomen. Behalve die weekbladen las Maribelle ook elke dag The New York Times en The Wall Street Journal. Ze hield haar leeftijdgenoten ook altijd voor om op de hoogte te blijven van het nieuws, wat een nuttig advies was. Met haar geest was dus alles in orde, maar ze was ook dankbaar voor haar goede gezondheid. Het leven was zo anders als je ziek werd. Ze liet regelmatig een check-up doen, maar aan ziektekosten was ze nooit een cent kwijt. Haar eigen grootmoeder was honderdtwee jaar geworden in opmerkelijk goede gezondheid, en ze scheen haar vitaliteit van haar geërfd te hebben.

'Geef de meiden een kus van me,' zei ze tegen Liz terwijl ze naar Liz' auto wandelden. Ze liep met vaste tred en een rechte rug. 'Ik denk dat L.A. heel goed zal zijn voor Carole, al weet ik dat je haar zult missen. Ze heeft zoveel illusies over haar vader, ik denk dat het haar goed zal doen er ook wat realiteit aan toe te voegen, en ik had het gevoel dat ze in New York niet zo gelukkig was. Die kunstwereld is veel te chaotisch voor haar.' Ze had een perfecte analyse van de situatie gemaakt en Liz was het met haar eens. Het deed haar verdriet dat Carole zo ver weg ging wonen, maar op een ander vlak was ze wel opgelucht. Haar jongste dochter scheen een beetje verloren te zijn geweest, net zoals ze zelf was geweest. 'Niet vergeten me je boek te mailen, hè,' zei Maribelle.

'Natuurlijk niet, Granibelle. Probeer jezelf te gedragen en zet je vrienden hier niet al te veel af. Je bent een geldwolf wat kaarten aangaat,' zei ze beschuldigend en ze lachten allebei. Maribelle had ze alle kaartspelletjes geleerd toen ze klein waren en nu waren haar kleinkinderen net zo verslingerd aan kaarten als zij. Cass was er altijd het beste in geweest, die won altijd. Ook Olivia was er vrij goed in, al was ze niet zo gek op kaarten als haar moeder. Op de boot had ze echter elke dag wel even met Alex gekaart, maar voor Olivia was het iets om de tijd te doden, en geen dodelijke ernst. Bij Granibelle grensde het kaarten aan het onzedelijke, al kon je haar niet van gokverslaving beschuldigen - het was gewoon een passie voor haar.

'Let goed op jezelf,' zei Granibelle toen ze haar kleindochter vaarwel kuste. Het was warm buiten en Liz zei dat ze maar snel weer naar binnen moest gaan, waar de airco aanstond. 'En ga aan de slag met een nieuw boek,' spoorde haar grootmoeder haar aan en zwaaide met haar vinger. 'Je hebt van dit boek blijkbaar een succes gemaakt. Nu moet je meteen door met iets nieuws.' Liz salueerde toen ze in stapte en blies haar een kusje toe toen ze wegreed. In haar achteruitkijkspiegel zag ze Maribelle met vaste tred het gebouw weer in gaan. Ze was een van de zegeningen van het leven van hun alle vier geweest, en een rolmodel voor allemaal - de vrouw voor wie de tijd stil was blijven staan.

12

De eerste dagen direct na de vakantie waren onvoorstelbaar hectisch voor Olivia. Dat lag in de lijn der verwachting. Ze had alles bijgehouden via faxen en mailtjes, en af en toe een telefoongesprek, maar het was anders dan op kantoor. Daar lag altijd meer werk op haar te wachten. Haar zoons hadden dat ook voorzien. Ze had Phillip nauwelijks gezien sinds ze weer thuis waren, en John had een paar dagen aan de vakantie vastgeplakt voor een weekendje Parijs met Sarah en Alex.

Er dreigden stakingen op enkele plaatsen, er waren bouwproblemen en er was een nieuwe productielijn gestart, en de arbeidsomstandigheden in de fabrieken moest ze ook in de gaten blijven houden. Door een moesson in India waren zes van hun pakhuizen onder water gelopen en een kleine aardbeving in Mexico had grote verwoestingen in een van hun winkels aangericht, maar gelukkig was er niemand gewond geraakt. Wanneer er zulke rampen plaatsvonden in plaatsen waar zij een zaak had, doneerde ze altijd rijkelijk aan de plaatselijke hulpverleners en stuurde ze medische hulpgoederen als dat nodig was. Olivia had enorme schenkingen aan goede doelen gedaan, meestal anoniem. Ze zocht de publiciteit niet, ze wilde hulp verschaffen, vooral aan kinderen in nood. Ze had jaren geleden een motto bedacht en daar hield ze zich nog altijd aan: 'Onze klanten zijn onze vrienden.' En je deed het je vrienden niet aan om producten van slechte kwaliteit te verkopen, of kinderarbeid goed te keuren om de prijzen laag te houden. Haar eigen hoge morele standaard was overal in het bedrijf voelbaar.

Ze las een rapport over een mogelijke rechtsvervolging in hun winkel in Stockholm. Een vrouw had ervan afgezien haar tafel te laten bezorgen en had een eettafel zelf vier trappen op gedragen. Daarbij was ze door haar rug gegaan en nu dreigde ze The Factory voor de rechter te slepen omdat de tafel volgens haar zwaarder was geweest dan hij had moeten zijn. Het was een valse aanklacht en het was zonneklaar dat ze hoopte op een schikking, maar ze maakte zo'n heisa dat de juridische afdeling de kwestie met Olivia wilde bespreken. Ze wist nog niet precies wat ze ermee aan moest. Ze dacht erover om haar de acht stoelen die bij de tafel hoorden cadeau te doen. Het was het soort claim waarbij zo'n gebaar paste. De vrouw was ofwel arm ofwel gierig dat ze de tafel niet wilde laten bezorgen. Olivia maakte er een aantekening over toen Peter Williams haar kantoor binnen kwam lopen. Ze glimlachte terwijl ze naar hem opkeek. Ze was blij hem te zien, maar ook geamuseerd door de rechtszaak. De vrouw had haar persoonlijk een brief geschreven om te zeggen dat het gebruik van hout van zulke hoge kwaliteit de tafel te zwaar maakte en dat het daarom gevaarlijk was om hem als klant zelf te vervoeren. Maar hem in je eentje vier trappen op te dragen was nooit de bedoeling geweest toen ze hem maakten. Hij kwam uit een van hun fabrieken in India en Olivia kende de tafel. Het was een ontwerp van John: een aantrekkelijke eettafel voor een ongelooflijk lage prijs.

'Komt het niet uit?' vroeg Peter en hij stond klaar om weer weg te gaan als ze het te druk had, maar ze schudde haar hoofd en leunde grijnzend achterover in haar stoel.

'Nee, ik las net dat verslag over die Stockholm-zaak. Dat zal geen lolletje geweest zijn, om die tafel al die trappen op te slepen. Ik speel met de gedachte om haar de bijbehorende stoelen te schenken. Er staat dat ze die niet gekocht heeft.'

'Als je dat doet, laat ze dan absoluut bezorgen, of we krijgen nog zo'n rechtszaak,' zei hij lachend. 'Ik heb het ook gelezen. Ik geloof niet dat ze ons echt aan gaat klagen.' Maar in soortgelijke gevallen was dat wel gebeurd. Peter gaf haar altijd waardevol advies. Er was ooit iemand gewond geraakt aan het hoofd door een boekenkast die tijdens een aardbeving op hem was gevallen. Ze hadden hem niet met bouten aan de wand vastgezet, wat aangeraden werd in de instructie die was bijgeleverd, maar Olivia betaalde de schadevergoeding toch. Ze waren voor astronomische bedragen verzekerd om echt grote schadeclaims te dekken, maar wanneer het een redelijke klacht was, kwamen ze een schikking overeen, om de goodwill te behouden. Ze probeerden zeker niet om iemand schade te berokkenen of voordeel te behalen op iemand, zelfs wanneer hun klanten dom bezig waren.

'Je ziet er fantastisch uit,' zei Peter terwijl hij haar vol bewondering bekeek. Ze zag er gezond, gebruind en ontspannen uit. Hij kon zo wel zien dat de bootreis met haar kinderen haar in alle opzichten goed had gedaan. Dat deden die gezamenlijke vakanties elke keer weer. En hij was ook opgeknapt van zijn vakantie in Maine, al was hij een week eerder teruggegaan. Hij zei dat hij te veel te doen had. Er zat een staking in de Spaanse winkels aan te komen, die waarschijnlijk niet tegen te houden was. De plaatselijke overheid had de toestand alleen maar verergerd en ze zouden het er behoorlijk druk mee krijgen als de bom barstte. Behalve dat was er brand gesticht in hun opslagplaats in South Dakota. Het was elk jaar weer moeilijk om alle problemen de baas te blijven, maar ze hadden er alles voor over. Zolang ze alles helder zag en haar kop erbij hield, en in staat was snelle, verstandige beslissingen te nemen, kon ze vermijden dat slechte situaties zouden escaleren.

'Dank je, Peter,' zei ze terwijl hij tegenover haar ging zitten. 'Hoe was het in Maine?' Hij had dezelfde kleur ogen als zij en ze zag dat er een schaduw over gleed.

'Hetzelfde als anders. Emily en ik hebben niet zoveel tegen elkaar te zeggen. Dus ik ben weggegaan toen de kinderen vertrokken. Ik vond het gezellig, maar ik ben blij dat ik weer thuis ben. Zij blijft daar nog een paar weken tot de Dag van de Arbeid, in september. En hoe zit het met jou? Geen reisplannen meer voor augustus?' Hij was mededeelzamer over zijn huwelijk geweest dan gewoonlijk, maar ze wist toch wel hoe het zat. Hij hield haar al jaren op de hoogte. Het huwelijk was eigenlijk al voorbij geweest nadat de kinderen waren geboren, toen hij ontdekte dat zijn vrouw alcoholiste was. Ze had jarenlang beloofd om hulp te zoeken om ervan af te komen, maar dat was nooit gebeurd. Hij was al die jaren mee geweest naar AA-bijeenkomsten en had uiteindelijk maar opgegeven haar te smeken ermee te stoppen. Ook het huwelijk had hij opgegeven. Olivia had haar wel eens ontmoet, het was een aardige vrouw, en intelligent ook, maar ze leek verwoest door haar verslaving, die onbeheersbaar als een veenbrand in haar woedde. Peter nam haar niet meer mee als hij sociale verplichtingen had. Hij was drieënzestig, hij was getrouwd, maar hij was al tientallen jaren emotioneel gezien heel eenzaam. Hij had zich op zijn werk gestort, net als Olivia.

'Ik ga nergens naartoe, tenzij we ergens een probleem hebben dat ik moet oplossen of met eigen ogen moet zien,' antwoordde Olivia. 'Ik heb hier veel te veel te doen. Tot september probeer ik hier te blijven.'

'Lijkt me heel verstandig.' Toen aarzelde hij en hij keek naar haar waarbij er een tedere blik tussen hen gewisseld werd. 'Zaterdag uit eten?' Een korte mededeling die ze beiden begrepen. Ze knikte en ze glimlachten naar elkaar.

'Klinkt goed. Bedford?' Hij knikte ook. En toen stond ze op en liep rustig om haar bureau heen. Het was na zessen, haar assistente was naar huis, het was rustig in het gebouw en ze voelde zich meer ontspannen dan anders, zo na haar vakantie. Ze had een lichte zomerjurk aan en hij kon zijn ogen niet van haar afhouden terwijl ze hem naderde, en zich naar hem toeboog om hem een zoen te geven. 'Ik heb je gemist. Net zoals anders,' zei ze zacht. Ze wilde dat hij het wist, al verwachtte ze niets terug. Dat deed ze nooit. Ze begreep heel goed in welk lastig parket hij zich bevond. Hij zou altijd blijven waar hij was, bij Emily, die zichzelf langzaam dood dronk.

Toen stond Peter op en deed iets wat ze nog nooit op kantoor gedaan hadden, maar ze waren nu alleen. Hij sloeg zijn armen om haar heen en kuste haar op de mond. Hij zuchtte terwijl hij het deed. Het was zo heerlijk om haar stevig vast te houden. 'Ik heb jou zo ontzettend gemist,' gaf hij nu ook toe. Ze kusten elkaar opnieuw, nu wat langer, alles om zich heen vergetend en toen hoorden ze opeens een geluid in haar kantoor.

Hun lippen lieten elkaar los terwijl ze zich omdraaiden en hem in de deuropening zagen staan. Daar stond Phillip met een paar mappen onder zijn arm en met een blik van ontzetting. Verstijfd sperde hij zijn ogen nog verder open. Peter deed samen met Olivia een stapje achteruit, hij keek haar bedenkelijk aan en liep naar de deur. Hij zei niets tegen haar en hij knikte naar Phillip toen hij langs hem de deur uitging.

'Sorry Phillip,' was alles wat hij zei, terwijl Phillip vastberaden op zijn moeder af liep. Peter wilde hem niet met haar alleen laten, maar hij dacht dat het wel moest. Het was beter dat zij alleen met haar zoon sprak.

'Wat is dat voor waanzin hier in dit kantoor?' brieste hij, terwijl Olivia weer achter haar bureau ging zitten. In die ene seconde dat ze betrapt waren had ze al besloten dat ze zich niet zou verontschuldigen. Hij was oud genoeg om de waarheid te weten. Zij en Peter waren heel discreet al tien jaar minnaars.

'Het is geen waanzin, Phillip. En het zijn jouw zaken niet, net zomin als ik me bemoei met jouw privézaken. We zijn allebei volwassen.'

'Wat? Heb je nu opeens affaires met je ondergeschikten? Wat is dit voor achterlijks? Als iemand jullie nu eens gezien had?'

'We dachten dat we alleen waren. En Peter is geen ondergeschikte, hij is onze algemeen adviseur. En jij hoeft je niet druk te maken over wat ik privé uitvoer. Het spijt me dat je wat van slag bent, maar ik kan je verzekeren dat we zeer discreet zijn.' Ze was geschokt door zijn beschuldiging, maar ze liet het niet merken. Ze moest meteen haar standpunt innemen in deze kwestie, en ze was niet blij met wat hij had gezegd. Helemaal niet blij.

'Discreet? Ben je gek geworden of gewoon schaamteloos? Hij is getrouwd, hij is tien jaar jonger dan jij, en als de pers hierachter komt, sta je voor aap. Je hele maatschappelijke en zakelijke reputatie is meteen naar de maan, als dit bekend wordt. Hij is getrouwd, verdikkeme! Deed je dit soms ook altijd als je weg was toen we kinderen waren? Wist pa ervan? En ondertussen maar hameren op het belang van verantwoordelijkheidsbesef - wat een lachertje! Hoe durf je ons gedragsregels op te leggen terwijl je zelf in de rondte neukt met getrouwde mannen, wat je misschien altijd al deed.'

'Hou op!' zei Olivia op krachtige toon terwijl ze opstond achter haar bureau. Ze voelde direct aan dat Phillip dit weer gebruikte om zijn grieven over het verleden te spuien. 'Ik ben je vader altijd trouw geweest en dat wist hij. Ik was zo vaak weg opdat ik dit bedrijf voor ons aller toekomst op kon bouwen en hij wist dat ook. Hij wilde dat ik dat deed. Hij respecteerde wat ik deed, al doe jij dat blijkbaar niet. En ik respecteerde hem. Je vader is nu al veertien jaar geleden uit ons leven verdwenen, Phillip. Ik werk al veel langer nauw samen met Peter. Hij was me tot steun toen je vader stierf en heeft ons al die jaren al adviezen van onschatbare waarde gegeven. Pas na vier jaar werden we meer dan bevriend, al gaat dat jou helemaal niet aan. Hij is eenzaam, ik ben eenzaam en hij is zeven jaar jonger dan ik, geen tien. Zijn vrouw is alcoholiste, en hij is alleen in naam nog met haar getrouwd. En zo gaan we al tien jaar zeer discreet met elkaar om. In al die jaren heeft niemand iets ontdekt, behalve jij nu. Het is niet schadelijk voor het bedrijf, dat laat ik niet toe en hij zou dat ook niet willen.

En je hebt gelijk over één ding: het is geen toonbeeld van deugdzaamheid. Maar we zijn echte mensen, met echte levens, met volwassen kinderen van dertig, veertig jaar. Ik raad niemand zo'n relatie aan, maar het gebeurt nu eenmaal. Ik draag de volledige verantwoordelijkheid hier in het bedrijf, de last rust op mijn schouders, en als ik dat kan volhouden dankzij de liefdevolle hulp van Peter, dan is dat een besluit dat ik genomen heb. Ik heb er lang over nagedacht voor ik dat besluit nam, maar ik heb gekozen. Ideaal is het niet, dat ben ik met je eens. Maar we zijn nu eenmaal mensen en idealen zijn niet altijd bereikbaar. Hij zal zijn vrouw nooit in de steek laten, vanwege het respect dat hij voor haar heeft, en we schreeuwen het niet van de daken.

Ik ben oud, Phillip. Ik werk hard, dat heb ik altijd gedaan. En als dit ons wat troost geeft in de winter van ons leven, dan is dat maar zo. Jij kunt niet beslissen wat goed voor me is en wat niet. Dat mag je voor jezelf beslissen. Het leven bestaat uit compromissen. Jij hebt besloten dat het goed genoeg is om getrouwd te zijn met een vrouw die zich gedraagt als een ijsberg en die je maar heel weinig steun biedt, voor zover ik kan zien. En ik heb al tien jaar een relatie met een getrouwde man. Ik ben je vader tot zijn sterfdag trouw gebleven en nog jaren daarna. En op een bepaalde manier ben ik dat nog steeds. Ik hield van hem toen hij leefde en dat gaat nooit over. En als dit iets is waarvoor ik kies, dan is dat geheel mijn besluit en niet dat van jou. De compromissen die jij in je leven sluit om alles te laten lopen zoals je wilt zijn jouw zaak. Dit zijn mijn zaken. Ik ben je geen uitleg verschuldigd. Waag het niet mij te belasteren over de tijd waarin ik met je vader getrouwd was, die vlieger gaat niet op. Als je het niet eens bent met wat ik doe, dan spijt me dat. Maar nu hou ik erover op. Ik wens hier geen discussie meer over.'

Haar zoon stond tegenover haar aan de andere kant van het bureau waar kort daarvoor Peter nog had gezeten, en hij was witheet van woede. 'Ik blijf erbij wat ik net zei. Je bent hypocriet! Ik weet niet of je trouw was aan mijn vader, ik hoop het maar. Maar je bent geen heilige, moeder. Je bent de maitresse van een getrouwde man! Het maakt me geen bal uit dat zijn vrouw alcoholiste is. Hij is getrouwd en je gaat kennelijk met hem naar bed! Hij werkt voor ons. Je slaapt met een betaalde kracht. Dus bespaar me je gepreek.' Hij ontkende niet wat ze had gezegd over Amanda, maar hij dacht alleen aan Peter. En hij was ziedend dat zijn moeder een relatie bleek te hebben. Olivia vroeg zich af of het hem nu zo vreselijk veel uitmaakte dat Peter getrouwd was; misschien vond hij dat het niet door de beugel kon dat zijn moeder met iemand anders naar bed ging dan met zijn vader. Hij was erg zwart-wit in zijn ideeën en dat was zij eigenlijk ook geweest, maar de situatie was in de loop der jaren veranderd en op hun eigen stille manier hielden zij en Peter van elkaar.

'Ik zal doen alsof ik niet heb gehoord wat je zojuist zei. Ik ben niet trots op wat ik doe, maar ik schaam me er ook niet voor. Het is wat het is. Twee mensen die elkaar nodig hebben en een zware last op hun schouders dragen. We werken hard en putten enige troost en steun uit elkaars aanwezigheid. Dat helpt ons door de zware dagen heen, en die zijn er genoeg in dit bedrijf, in elk bedrijf. We doen er niemand kwaad mee. Het spijt me dat het je van streek maakt, maar we zijn allemaal volwassen mensen hier, zelfs jij. Je bent nu zesenveertig en nee, ik was er niet elke minuut voor je toen je opgroeide. Ik wou dat ik er vaker was geweest, maar dat was ik niet. Er waren andere dingen die ik moest doen, en daar was je vader het mee eens. Misschien hebben we de verkeerde keuze gemaakt. Het zal me altijd spijten dat ik zoveel heb gemist. Maar het is voorbij, Phillip. We kunnen de tijd niet terugdraaien. Ik kan het niet overdoen, hoezeer het me ook spijt dat ik je gekwetst heb. Maar ik heb ook recht op wat steun in mijn leven, of je het nu leuk vindt of niet.'

'Maar je bent zeventig jaar, verdomme. Je bent een bejaarde! Hoe haal je het in je hoofd om op zo'n leeftijd met jan en alleman naar bed te gaan!'

'Ik ga niet "met jan en alleman" naar bed. Jammer dat je het op die manier ziet. En nogmaals, het gaat jou niet aan wat ik doe, zolang ik het bedrijf op de goede manier leid, en jou of mezelf niet voor schut zet in het bijzijn van anderen. En dat doe ik niet. En voor de rest zijn het mijn eigen zaken. Je hebt geen stem in deze kwestie. Het is geen vergadering van de raad van bestuur, het is mijn leven, en je hebt daar geen inbreng in.'

Hij staarde haar met tomeloze woede aan en zonder een woord draaide hij zich om en beende haar kantoor uit. Hij was razend over alles wat ze hem had gezegd.

Trillend liet ze zich weer in haar bureaustoel zakken toen hij weg was. Dit was niet de manier waarop ze had gewild dat Phillip haar relatie met Peter zou ontdekken. Ze had gewild dat helemaal niemand erachter zou komen. Maar nu wist hij het, en daar moest ze nu mee zien te leven. Het veranderde niets, en Phillip zou het uiteindelijk maar moeten slikken. Opeens herinnerde ze zich haar gevoelens toen ze ontdekte dat haar moeder de maitresse van Ansel Morris was. Ze vond het afschuwelijk, het kon niet goed zijn. Ze had het idee dat haar moeder 'een gevallen vrouw' was. Maar zij was dertien geweest, geen zesenveertig. Ze had haar moeders relatie op dezelfde manier ontdekt als Phillip die van haar. Ze had ze zien kussen en haar moeder had het toegegeven. Ze zei dat ze eenzaam was, en hij was nu eenmaal een lieve man. Maar ze was nooit met hem getrouwd, zelfs niet toen hij weduwnaar was geworden, ondanks hun overduidelijke liefde voor elkaar.

Olivia had nooit geloofd in gehuwde mensen die vreemdgingen. Ze had geloofd in het huwelijk en in trouw, maar Maribelle ook. Ze was trouw gebleven aan een getrouwde man van wie ze hield en die van haar hield. Er was nooit meer een ander geweest, zelfs niet toen Ansel stierf. En Olivia was trouw geweest aan de enige twee mannen in haar leven: Joe tijdens hun hele huwelijk, en Peter de afgelopen tien jaar. Het was geen smetteloos leven, maar het was een goed leven, en redelijk ook, gezien de omstandigheden. Perfect was het niet, maar ze kon het voor zichzelf rechtvaardigen en dat had ze gedaan. Ze had niemand ooit over Peter verteld en was het ook nooit van plan geweest, al had ze vaak de drang gevoeld om het haar moeder te vertellen. Diep in haar hart vond ze dat ze haar moeder een excuus schuldig was voor wat ze over haar had gedacht toen ze dertien was. Ze had toen nog niet begrepen dat Ansel haar moeder in bescherming nam en hoeveel hij om haar gaf. Maribelle had hem nodig, net als zij nu Peter nodig had, al was hij dan met iemand anders getrouwd, en dat zou altijd zo blijven.

Ze had zich vaak afgevraagd waarom haar moeder nooit met Ansel getrouwd was, zelfs nadat zijn vrouw overleden was, maar dat had ze nooit durven vragen. Hij was ook zo snel na haar gestorven, binnen een jaar, misschien hadden ze gewoon geen tijd gehad. Maar hoe dan ook, het was haar beslissing geweest. Maribelle was een goed mens en een eerbare vrouw. En dat was zij ook, wat Phillip er ook van vond. Ze vond het jammer dat hij zo kleingeestig was en zo afwijzend, met al die wrok die hij nu al jaren met zich meedroeg. Hij wilde niet accepteren of geloven dat mensen alleen maar hun best probeerden te doen, al waren ze niet perfect. En hij had genoegen genomen met een echtgenote die volgens Olivia niet van hem hield, die daartoe niet eens in staat was. Hij leidde een triest bestaan. En ze had liever haar compromis dan het zijne: de liefde van een getrouwde man die haar toegewijd was en voor wie ze respect had. Ze hadden geen huwelijk nodig en ze hielden van elkaar. Olivia was niet van plan dat door Phillip te laten verpesten met zijn zwart-witte ideeën over wat goed en fout was. Ze had het recht dat voor zichzelf uit te maken, zeker met zoiets persoonlijks als dit.

Met trillende hand belde ze Peter op zijn mobieltje en hij antwoordde meteen op bezorgde toon.

'Alles goed met je?'

'Ja hoor,' zei ze vastberaden, ondanks de woedeaanval van haar zoon, en zijn beschuldigingen en lage dunk van haar. Waar het om ging was hoe ze zichzelf zag, en ze wist dat ze zo netjes mogelijk gehandeld had, voor alle betrokkenen. 'Hij komt er wel overheen. Hij is nu eenmaal een erg onbuigzaam type met een liefdeloos huwelijk. Het maakt hem star en onredelijk over ieder ander. En hij heeft nog een hoop oud zeer met me te delen, en rancune waar hij niet van loskomt. Dat heeft eigenlijk niet met jou te maken. Het biedt hem een goede mogelijkheid om kwaad op me te kunnen blijven.' Ze kende hem immers goed.

'Het spijt me dat ik je in de steek liet. Ik vond het laf van mezelf, maar ik dacht dat je me niet in de buurt wilde hebben terwijl je met hem sprak.'

'Dat klopt,' bevestigde ze. 'Je hebt gedaan wat goed was.'

'Wat zei hij allemaal?'

'Een heleboel nare dingen. Hij wilde weten of ik zijn vader had bedrogen, wat natuurlijk niet zo is. Misschien was het goed dat hij dat nu eens hoorde. En hij is oud genoeg om te weten wat er tussen ons speelt. Hij is bijna vijftig - op die leeftijd verwacht je toch dat hij in staat is menselijke zwakheden te accepteren. Als hij dat niet kan, kan hij ook zichzelf niks vergeven. Iemand zei eens dat volwassen zijn betekent dat je je ouders accepteert zoals ze zijn. Het probleem is dat de meesten niet op die manier volwassen worden. We willen perfecte ouders hebben en onze idealen nastreven. Onze kinderen willen dat we hen onvoorwaardelijk alles vergeven wat ze fout doen, maar ons willen ze niets vergeven. Op een gegeven moment werkt dat niet meer. Phillip heeft nog heel wat harde lessen voor de boeg. Cass is van hetzelfde laken een pak. Ze heeft me nooit ook maar iets vergeven, vooral niet dat ik er niet bij was toen haar vader stierf. Ik nam me dat zelf ook erg kwalijk, en ik heb jaren lang geloofd dat hij het overleefd zou hebben als ik er maar geweest was. Dat was niet zo, en ik heb meer vergissingen gemaakt. Maar dit hoort daar niet bij. We doen geen mens kwaad, Peter, zolang je huwelijk maar blijft bestaan en je Emily niet kwetst, dat weet je zelf ook wel.'

'Ze is nu al ruim dertig jaar alcoholiste,' zei hij treurig. 'We nemen haar niets af. Ons huwelijk was allang voorbij voor jij in mijn leven kwam.' Dat had hij haar altijd al gezegd en ze geloofde hem. Maar hij klonk toch erg bezorgd over Olivia en de aanval van haar zoon. Het was pijnlijk door je eigen kinderen de grond in geboord te worden en hij had medelijden met haar. Zijn eigen kinderen hadden geen idee dat hij iets had met Olivia, al begrepen ze wel dat hun ouders alleen nog op papier getrouwd waren. Zijn eigen dochter had er al jaren geleden op aangedrongen dat hij een scheiding zou aanvragen, maar hij voelde zich verantwoordelijk voor Emily. Zijn zoon deed net of zijn neus bloedde, al wist hij maar al te goed hoe ziek zijn moeder was. Ze had hun gezinsleven verwoest toen de kinderen nog maar klein waren, door dronken op hun schooluitvoeringen te komen, of helemaal niet, of laveloos neer te vallen wanneer hun vriendjes bij hen speelden. Ze was een vernedering geweest voor hen allemaal en ze respecteerden hun vader omdat hij toch bij haar bleef. Het maakte het voor hen wat makkelijker. Hij was er altijd om voor haar te zorgen, dus dat was een last minder voor hen.

'Wil je dat ik langskom vanavond?' vroeg Peter haar zacht en Olivia glimlachte.

'Dat zou ik fijn vinden,' zei ze. 'En niet alleen vanwege dit akkefietje. Ik heb je gemist terwijl ik weg was.' Ze brachten gemiddeld twee nachten per week samen door. Hij hoefde niets uit te leggen aan Emily. Ze wist meestal niet eens of hij thuis was of niet. Ze hadden al twintig jaar gescheiden slaapkamers en er was een huishoudster om een oogje op haar te houden. Hij hoefde geen smoes te verzinnen, hij ging gewoon weg, en zijn mobieltje stond altijd aan voor noodgevallen.

'Ik heb jou ook gemist. Ik ben om acht uur bij je.' Het was toen al halfzeven. Ze hadden allebei nog het een en ander af te maken in hun kantoor en het zou hun een uur kosten om in Bedford te komen. Zij had geen inwonende hulp en niemand wist wanneer hij daar de nacht doorbracht. Dat werkte perfect voor hen. Hij vertrok altijd weer voor de hulp in de huishouding arriveerde. Olivia dacht dat zij wel wat vermoedde, maar ze had geen idee wie Olivia's nachtelijke bezoeker was. Ze hadden hun geheim nu al tien jaar weten te bewaren, tot die avond. Het was vervelend dat Phillip hen zo had aangetroffen, maar een tragedie was het nu ook weer niet. Het bewees dat zij ook maar een mens was. Of Phillip ook zo menselijk en volwassen was, stond nog te bezien.

'Tot acht uur dan,' zei Olivia zacht. 'Rij voorzichtig. Ik hou van je, Peter,' liet ze hem nog eens weten en hij glimlachte.

'Ik ook van jou. Tot straks,' zei hij en ze hingen op. Olivia stopte de stukken in een dossier - ze zou er morgen wel mee verder gaan. Ze was moe. Het was een lange dag geweest. En de aanvaring met Phillip had haar afgemat. Het was haar niet aan te zien en iedereen zei dat ook, maar ze voelde zich echt zeventig vanavond.

Even later pakte ze haar handtas en een koffertje en deed de lichten in haar kantoor uit. Ze was eraan toe Peter te zien.

Phillip wachtte tot hij in de auto zat voor hij zijn broer belde. Onderweg had hij nagedacht over wat hem te doen stond met zijn ontdekking. Hij vond dat de anderen ervan moesten weten. Hij wist hoe weekhartig Liz was en zij zou het waarschijnlijk lief en romantisch vinden. Nou, hij niet. En hij had al in geen jaren met Cass gesproken. Dus zou hij het eerst aan John vertellen. Die zou vast net zo razend zijn als hij zelf. En Phillip trapte niet in haar verhaal dat ze trouw was geweest aan hun vader. Het was iedereen al altijd opgevallen dat Cass er totaal anders uitzag dan de andere kinderen, met haar donkere haar. Misschien was dat de ware reden waarom Olivia nooit thuis was. Misschien had ze in elke stadje een ander schatje! Wie wist wat er werkelijk aan de hand was? Hij werd nog misselijk als hij dacht aan zijn moeder, gepassioneerd kussend met hun juridisch adviseur. Zijn maag draaide zich om. Het was zeven uur toen hij naar huis reed, en het was één uur 's nachts in Parijs. Hij belde John, die in het Ritz logeerde met Sarah en Alex. Slaperig nam zijn broer de telefoon op.

'Is er wat mis?' vroeg hij aan Phillip. Hun grootmoeder was tenslotte al vijfennegentig en hun moeder was nu tien jaar ouder dan hun vader toen hij stierf. Hij was altijd bang dat er iets met hen zou gebeuren, of met zijn vrouw en zijn zoon. Maar die waren in Parijs met hem, dus met hen was niets aan de hand. Een bedrijfscrisis, dat was ook altijd mogelijk. 'Alles goed met jou?' vroeg John die rechtop in bed ging zitten en het licht aanknipte. Sarah was diep in slaap en merkte er niets van.

'Nee, integendeel. En met jou ook niet als ik je vertel wat er aan de hand is.'

'Jezus. Granibelle of ma?' De schrik sloeg hem om het hart en hij had de kwade toon van Phillip nog niet opgemerkt.

'Onze moeder, ja. Ze heeft een verhouding met Peter Williams! Al tien jaar, zegt ze! Wie weet hoe lang dat al echt aan de gang is, of dat ze pa ook met een ander bedrogen heeft, aangezien ze nooit thuis was.' Het was een beetje veel om in één keer tot zich door te laten dringen.

'Heeft ma een verhouding?' Het klonk hem onwaarschijnlijk in de oren.

'Ja, zo is het,' zei Phillip met een grafstem.

'Hoe weet je dat?'

'Ik trof ze in innige omhelzing aan in haar kantoor, toen ik daar een uur geleden naar binnen ging.'

'Lagen ze te vrijen in haar kantoor?' vroeg John in opperste verbazing.

'Nee, ze waren aan het zoenen,' corrigeerde Phillip hem. Hij zou een hartaanval gekregen hebben als ze hadden liggen vrijen. 'Ze gaf toe een affaire te hebben. Hij ging ervandoor en zij en ik hebben een hartig woordje met elkaar gewisseld. Hij is getrouwd, zoals je weet.'

'Ja, ik herinner me zoiets. Maar het is toch best een aardige vent. Het is tenminste geen toyboy van veertig jaar jonger die uit is op haar geld.' Hij wist dat zijn moeder daar veel te verstandig voor was, maar toch was hij verrast dat ze een romance had met een andere man. Hij dacht altijd dat ze alleen geïnteresseerd was in haar werk. Hij vond het eigenlijk best leuk om te weten dat dat niet het geval was en dat ze toch nog menselijke trekjes had. Hun vader was al zo'n vijftien jaar dood, zijn sterfdag was binnenkort. Dat was vrij lang om alleen te zijn. 'Is het serieus?'

'Natuurlijk is het serieus. Hij is getrouwd! Hoe serieus wil je het hebben? En het is al tien jaar aan de gang! Je moet er niet aan denken dat de pers hierachter komt.'

'Het maakt de pers toch niet uit met wie ze slaapt,' zei John verstandig. 'Relaties worden niet besproken in het zakengedeelte van The New York Times. Ze heeft ook recht op een privéleven. Ze heeft ook recht op een beetje geluk, Phillip. Ze heeft nogal wat op haar schouders. Ze heeft niemand gehad die haar steunde sinds pa stierf. Hij hielp haar veel en nu is ze alleen.'

'Nonsens. Ze heeft ons toch,' zei Phillip en dat klonk nogal pedant, vond John.

'Niet echt. We werken voor haar maar we zijn niet echt ondersteunend. Als er stront aan de knikker is, krijgt zij het voor haar kiezen, en dat moet zij in haar eentje uitzoeken. Heb je erg ruzie gemaakt met haar?' John had het idee dat het zo was, en dat vond hij naar voor haar. Phillip had altijd al zoveel op haar aan te merken, net als Cass. Ze piekerden er niet over om haar zonden uit het verleden te vergeven en dit was koren op de molen voor Phillip. Hij zou het gebruiken om te bewijzen hoe slecht ze wel niet was.

'Nogal ja,' gaf Phillip zonder enige spijt toe.

'Heb je haar echt beschuldigd van overspel in de tijd met pa? Een verhouding die ze vier jaar na zijn dood kreeg kun je nauwelijks ontrouw noemen.' John klonk nogal aangedaan toen hij zijn broer deze vraag stelde. Hun moeder verdiende het niet ervan langs te krijgen omdat ze een geheime verhouding had. Want als ze al tien jaar iets met Peter had, was niemand zich ervan bewust geweest; dat bewees wel hoe discreet ze was geweest.

'Als je het wilt weten, ja, ik heb haar ervan beschuldigd. Het toont goed aan dat ze geen enkel fatsoen heeft, en dat werpt een flinke schaduw over alles.'

'Je bent gek,' zei John, die zich nu begon te ergeren. 'Hoe onfatsoenlijk is het voor twee mensen van over de zestig, zelfs over de zeventig om een verhouding te hebben? En wat dan nog als hij getrouwd is? Pech voor hen, maar het heeft hoe dan ook niets te maken met haar huwelijk met pa. Ze waren dol op elkaar en ze hield van hem. Dat wisten we maar al te goed. En als er nu iemand in haar leven is, ben ik blij voor haar. Niemand wil alleen sterven.'

'En niemand wil sterven in de armen van de echtgenoot van iemand anders. Ze zou beter moeten weten.' Hij legde de lat hoog voor haar, veel hoger dan John.

'Ze is ook maar een mens, in hemelsnaam. Ze ziet er nog goed uit. Vrij jong voor haar leeftijd. Waarom niet? Waarom zou zij niet wat steun en troost mogen hebben, en een beetje liefde? Hij heeft zijn vrouw klaarblijkelijk niet direct gedumpt als ze al tien jaar geliefden zijn en hij nog steeds met haar getrouwd is.' Het was een verstandige en menslievende mening, die Phillip duidelijk niet deelde.

'Nu klink je net als zij,' zei Phillip bozig. 'Wat hebben jullie allemaal? Heeft niemand in deze familie enig besef van normen en waarden? Ik neem aan dat jullie ook willen dat onze grootmoeder ook maar iemand moet versieren om niet alleen te hoeven sterven?' Hij werd steeds kwader op John omdat hij zich niet naast hem schaarde in zijn strijd tegen deze met voeten getreden deugdzaamheid. Hij was bezig het in een kruistocht te veranderen, maar John zou niet aanmonsteren.

'Geef het toch op,' zei John, opeens uitgeput. Hij lag nog te slapen toen zijn broer hem belde. 'Het is haar leven, niet dat van ons. We doen allemaal zo goed mogelijk ons best. Ze heeft recht op haar eigen fouten, als dit er een is, waar ik niet van overtuigd ben. Waar ik wel zeker van ben is dat dit niet onze zaken zijn. Zolang zij ons of zichzelf niet voor schut zet, of gaat liggen neuken op de vloer van haar kantoor met de deur open, of op de vergadertafel, hoef ik er niets van te weten en jij ook niet. Het was toeval dat je een deur opende en iets zag wat niet voor jou bedoeld was. Wij hebben er niets mee te maken. Pa ook niet. Sluit dit af en vergeet het verder. Jij bezorgt ons allemaal onnodig veel ellende als je er een halszaak van maakt.'

'Ik zie dat je haar fatsoen, of gebrek eraan hebt geërfd,' zei Phillip koeltjes.

'Het is niet aan jou om te oordelen over haar "fatsoen", of te beslissen over wie niet en wie wel een verhouding mag hebben. En ze duwt Peter niet bepaald door onze strot. Ik respecteer dat ze het stil heeft gehouden. En ik vind dat je haar verder met rust moet laten. Je maakt jezelf alleen maar van streek, en haar ook, en dat is nergens voor nodig. Zoek iets anders op waar je op kan schelden. En nu ga ik weer slapen. Het is bijna twee uur. Zondag zijn we weer terug, maar ik wil het er niet meer met je over hebben. En als zij nog een sexy avontuurtje of een liefdesrelatie heeft op haar zeventigste, ben ik alleen maar blij voor haar!'

'Je bent al net zo'n dwaas als zij,' zei Phillip en hij hing op zonder gedag te zeggen. Hij had echt verwacht dat zijn broer het roerend met hem eens zou zijn. Hij had niet verwacht dat hij haar zou steunen.

En terwijl John in het Ritz weer in slaap probeerde te vallen, glimlachte hij. Hij mocht Peter Williams wel. En hij hield van zijn moeder en als Peter haar gelukkig maakte, was dat prima. Hij draaide zich om en sloeg een arm om Sarah. Hij wist nog niet of hij het haar zou vertellen, uit respect voor zijn moeder, maar als hij het deed, zou ze het met hem eens zijn. Hij vond dat Phillip het helemaal bij het verkeerde eind had wat dit betrof, en dat was niet de eerste keer.

13

Peter kwam pas om halfnegen in plaats van acht uur aan in Bedford. Het was druk op de weg, want het was vrijdag en veel mensen reden de stad uit om het weekend buiten door te brengen. Olivia had een schotel met koude vleeswaren en een salade klaargezet naast een gekoelde fles wijn, en hij sloeg zijn armen om haar heen en kuste haar zodra hij binnenkwam.

'Wat een dag!' zei hij vermoeid en hij keek zorgelijk. Hij was nog steeds een beetje van slag dat Phillip binnen was gekomen en zijn moeder verbaal had aangevallen. 'Het spijt me zo, schat. Alles goed met je?'

'Ik voel me prima, hoor,' zei ze, terwijl ze een glas wijn voor hem inschonk. Ze gingen op de veranda zitten, met uitzicht over haar welverzorgde tuin. Het was een erg leuk huis - niet al te klein, maar ook weer niet enorm. Ze was erheen verhuisd na de dood van Joe, toen alle kinderen het huis uit waren en haar moeder naar haar seniorenappartement was verhuisd. Het was een aangenaam huis voor haar, fraai ingericht met elegant antiek en vol schilderijen die zij en Joe verzameld hadden door de jaren heen. Het paste bij haar en ook Peter voelde zich hier erg op zijn gemak. Zijn eigen huis had de laatste tijd de trieste aanblik van een plek waar de mensen ongelukkig waren en eigenlijk niets meer gemeen hadden. Hij ging altijd met tegenzin naar huis, maar hij ging met het grootste plezier naar Bedford. Hij voelde zich er welkom en geliefd, net als bij haar.

'Ik snap niet dat Phillip opeens lid van de fatsoenspolitie is geworden. Ik geloof dat hij een ongelukkig huwelijk heeft. Amanda is zo'n carrièretijger en verder zo kil. Ik denk niet dat ze ooit met hem getrouwd was geweest als hij geen geld had en hier de zaak op een dag zou overnemen. Ze kan waarschijnlijk niet wachten tot ik met pensioen ga of dood neerval. Tijdens de vakantie was ze niet echt gezellig, maar dat is ze nooit. En ze doet zo ijselijk koel tegen hem, maar hij schijnt het niet erg te vinden.' Ze wilde dat hij het beter getroffen had, maar het was tenslotte zijn keus. Hij scheen er genoegen mee te nemen.

Peter was ook niet dol op zijn eigen schoondochter, maar hij dacht er hetzelfde over als Olivia. Het was de keus van zijn zoon, en als het voor hem werkte, kon Peter er moeilijk wat van zeggen. Hij bemoeide zich er niet mee. Gelukkig mocht hij zijn schoonzoon graag en hij bracht dan ook veel tijd met hem en zijn dochter door. Hij hield van zijn kinderen, maar die hadden nu een eigen gezin en woonden ver weg. Zijn vreugde putte hij nu uit Olivia, al brachten ze samen minder tijd door dan hij wel wenste. Maar ze waren allebei erg druk en zaten tot over hun oren in het werk en daarbij reisde zij ook nog vaak. Hij vroeg zich wel eens af of ze ooit kalmer aan zou gaan doen. Waarschijnlijk niet. En ze zou vast ongelukkig worden als ze dat deed. Hij kende haar na al die jaren en hij was verliefd op wie ze was. De tijd dat hij verliefd was geweest op Emily en gelukkig was geweest met haar kon hij zich niet herinneren, al was die er natuurlijk wel geweest.

Ze aten gezellig in de keuken en praatten over Phillip en andere mensen. Peter was van plan het hele weekend te blijven, dus voelden ze zich ongehaast en zeer ontspannen. Wel zou hij zondagochtend gaan golfen, en Olivia zou in die tijd Maribelle opzoeken, voor het eerst sinds haar vakantie. Liz had haar moeder gebeld nadat ze bij haar oma was geweest, en had verteld dat ze er gelukkig en gezond uitzag. Olivia was altijd dankbaar dat dat het geval was. Haar moeder was een van de pijlers van haar leven en Peter was er de afgelopen tien jaar ook een geworden. Hij gaf haar verstandige adviezen, zowel privé als zakelijk, en hij was intelligent en lief. Hun interesses sloten goed bij elkaar aan, de tijd die ze doorbrachten was altijd vol tederheid en plezier en ze accepteerden beiden dat ze niet altijd bij elkaar konden zijn. Dit was voldoende.

Olivia had geen behoefte aan een tweede huwelijk en Peter had vanaf het begin gezegd dat hij niet zou scheiden. Hij vond dat niet correct. Emily was een zieke vrouw en zolang ze volhield dat ze geen behandeling voor haar verslaving wilde - en dat zou ze haar leven lang blijven volhouden - bleef hij bij haar. Maar Olivia en hij hadden veel gelukkige tijden met elkaar doorgebracht in de afgelopen tien jaar. Ze waren diverse malen op een korte vakantie geweest, maakten soms gezamenlijke zakenreizen en waren meestal in het weekend en een of twee avonden per week samen, als ze thuis was. Ze vroeg niet meer dan dat, en dat was wel zo gemakkelijk voor hem. Er was geen druk om zijn leven te wijzigen, want ze hadden het gezellig samen. Ze lachten veel en ze hadden het prettig in bed, wat hen beiden verraste. Hun liefdesleven was net zo levendig en opwindend als in het begin.

Hun verhouding was bij toeval begonnen tijdens een zakenreis. Ze waren beiden op het laatste moment naar Chicago gegaan om een staking af te wenden en het was een drama geworden. Ze zaten drie weken vast omdat de vakbonden weigerden het op te geven en ze niet akkoord gingen met een voor beide partijen bevredigende oplossing. Aan het eind van de eerste week kwamen ze na een bijzonder stressvolle dag samen in bed terecht en ze beseften dat ze verliefd waren. Het was heerlijk samen te zijn ondanks de staking. Ze werkten tenslotte al vijf jaar samen en ze kenden elkaar goed. Maar de toegevoegde seks en liefde verdiepte hun vriendschap mateloos. Ze hadden diep respect voor elkaar en hij vond het buitengewoon wat ze allemaal bereikt had. Hij greep nooit in als ze een besluit nam, maar hielp haar bij de totstandkoming ervan en steunde haar nadat ze een beslissing genomen had, eigenlijk precies zoals Joe had gedaan. Beide mannen erkenden haar gave en stonden die niet in de weg, maar ze waren nooit bang om haar te vertellen wat ze ergens van vonden. Daar had ze altijd naar geluisterd en ze nam nota van hun adviezen. Op een bepaalde manier was Peter doorgegaan waar Joe was gestopt, al was het anders omdat ze niet getrouwd waren en ze samen geen kinderen hadden. Dat gaf ze meer vrijheid en ze respecteerden elkaars onafhankelijkheid. Het was een perfecte regeling voor hen, op dit punt in hun leven, net als met Joe toen ze jong was. Dit was een ander hoofdstuk in hun leven, dichter bij het eind van het boek, al gaven Maribelles genen genoeg hoop dat ze nog heel lang van elkaar zouden kunnen genieten.

Ze hadden het nooit over trouwen omdat dat nu eenmaal geen optie voor hen was. Emily was tweeënzestig jaar oud en zou net zo lang kunnen leven als zij omdat ze jonger was dan Olivia, ware het niet dat haar gezondheid veel slechter was vanwege haar alcoholverslaving, waardoor ze het ook nog eens aan haar hart had gekregen. Maar Olivia verwachtte ook niet Peters vrouw te worden. Ze waren tevreden als minnaars en het feit dat ze hun verhouding geheim moesten houden maakte alles alleen maar spannender.

Ze gingen die avond vroeg naar bed en bedreven de liefde voor het eerst na haar terugkeer van vakantie. Het was net zo hartstochtelijk als anders en daarna kwamen ze bij in haar enorme badkuip, waar ze hem loom alles vertelde over de vakantie. Hij vond het fantastisch klinken. Het geld dat hij gedurende zijn leven had verdiend was maar een fractie van wat zij al die jaren verdiend had, maar hij had een goed leven, had goed geïnvesteerd en hij kon haar dan ook heerlijk verwennen. Zo was daar de gouden armband die ze altijd droeg en waarvan haar kinderen niet wisten dat hij een geschenk van Peter was. Ze had verteld dat ze hem zelf had gekocht, net als het setje diamanten oorbellen dat hij haar voor hun tiende jaar samen gegeven had. Ook daar was ze zeer blij mee. De enige sieraden die ze droeg had ze van hem gekregen, op een ring van Joe en haar trouwring na. De twee mannen in haar leven waren op talloze manieren goed voor haar geweest.

De volgende dag deden ze boodschappen, luisterden ze naar muziek, maakten ze een wandeling, en lazen rustig tot het tijd werd om naar bed te gaan. Hij bekende dat hij altijd aan haar dacht en elk moment wel zin had om met haar naar bed te gaan, wat haar aan het lachen maakte.

'Volgens mij heb je een obsessie voor oude vrouwen,' zei ze gekscherend, 'daar bof ik dan maar mee.' Ze had een goede conditie en haar lichaam was nog mooi, maar zeventig was geen tweeëntwintig. En op zijn leeftijd had hij vrouwen van elke leeftijd kunnen hebben. Oudere mannen trouwden altijd vrouwen die jong waren om er een nieuw gezin mee te stichten, maar Peter vond alles wat hij wilde in haar. Zij was de enige vrouw met wie hij sinds hij trouwde met Emily, zesendertig jaar geleden, ook naar bed was geweest. Ze waren trouw aan elkaar, zoals ze trouw waren geweest aan hun echtgenoten, en ze deelden veel ideeën en interesses.

Op zondagochtend gaven ze zich weer over aan de liefde voor hij vertrok om te gaan golfen met vrienden. Zij had beloofd te gaan lunchen met Maribelle en nadat ze Peter een afscheidskus had gegeven reed ze naar Long Island, met hem nog in haar gedachten. Het was een heerlijk weekend geweest. Dat was het altijd. Ze vroeg zich soms wel af of dat kwam omdat ze wisten dat het nooit meer kon worden, zodat ze waardeerden wat ze hadden. Ze hadden nooit van die conflicten die je soms bij andere stellen zag. Ze hadden nooit ruzie. Ze hadden alleen een prettige tijd samen en voor ze het wisten waren er tien jaar voorbijgegaan.

Toen Olivia bij Maribelle aankwam, was ze net een spelletje kaart aan het afronden. Ze had de hele ochtend zitten bridgen, en de avond ervoor had ze met pokeren doorgebracht.

'Moeder, je verandert nog eens in een kaartmonster,' zei Olivia plagend toen ze naar Maribelles appartement liepen voor een rustige lunch. Maribelle zat altijd graag alleen met haar, zonder dat haar vriendinnen haar elke vijf minuten lastigvielen in de gezamenlijke eetzaal. Iedereen wilde Olivia ontmoeten, maar Maribelle wilde haar voor zichzelf.

'Ik heb alles over jullie vakantie gehoord van Liz,' zei Maribelle vrolijk. 'Het klonk fantastisch. Ik heb het jacht op internet opgezocht - wat een verrukkelijke boot! De eigenaar is trouwens ook heel indrukwekkend...' Wanneer ze niet kaartte, surfte ze met Google op internet en vertelde ze iedereen wat ze te weten was gekomen. Olivia glimlachte terwijl ze naar haar luisterde. Haar moeder interesseerde zich voor alles wat het leven bood en alles wat jonge mensen bezighield en wat ze deden. Ze had Liz' boek gelezen en ze vond het geweldig. Ze was het eens met die agent en Olivia en zei dat het best eens een grote bestseller kon worden. En wat Olivia zo waardeerde in haar moeder was dat ze niet alleen zo levendig was, en een positieve kijk op de dingen had, maar ook dat ze een wijze vrouw was.

'Er zijn van de week wat interessante dingen gebeurd,' zei Olivia tegen haar. Ze had besloten haar over Phillip te vertellen en zijn ontdekking van haar verhouding met Peter.

'Die gebeuren bij jou altijd,' zei Maribelle, maar ze zag in haar dochters ogen dat er echt iets was wat ze wilde delen.

'Ik had een paar dagen geleden een ontzettende ruzie met Phillip,' bekende ze zacht.

'Dat is niet zo ongewoon,' merkte haar moeder op. Hij was het prototype van het boze, verwende kind en dat was met de jaren niet veranderd. Hij was bepaald niet milder geworden met de jaren.

'Dit was wel ongewoon,' zei Olivia met een zucht en waagde de sprong. 'Er is iets wat ik je nooit heb verteld. Ik vind het niet zo belangrijk. Ik dacht dat discretie de weg naar de wijsheid vormt, zoals je altijd zei, dus besloot ik het voor me te houden.'

'Mijn grootmoeder heeft me dat geleerd. Ze was een heel wijze vrouw en werd heel oud. Dus wat hield je dan voor je?' Ze was nieuwsgierig al had ze al jaren haar vermoedens gehad, maar ze was verstandig genoeg geweest om er niet naar te vragen.

'Ik heb al sinds tien jaar een verhouding met Peter Williams. We hielden het stil en niemand wist ervan. We zien elkaar een of twee keer per week. Hij is een goed mens en hij is heel lief voor me. Ik hou van hem, maar op een andere manier dan van Joe natuurlijk. Met hem was ik jaren getrouwd en met hem had ik kinderen. Dit is dus anders.' Ze wilde er zeker van zijn dat haar moeder het begreep, uit respect voor Joe.

'Natuurlijk. Je was zo jong toen je met Joe trouwde. En hij ook. Jullie zijn samen opgegroeid. Een relatie tussen volwassenen is altijd anders, maar dat betekent niet dat jullie niet van elkaar houden. Alleen anders. Hier trouwen mensen aan de lopende band. Iedereen houdt van het idee van liefde, op welke leeftijd dan ook. Vorige maand is er nog een stel getrouwd, zij is eenennegentig en hij drieënnegentig. Ze denken niet dat het eeuwig zal duren, maar toch wilden ze trouwen. Elke leeftijd heeft zijn eigen soort liefde, maar het is wel liefde.'

'Nou, zo is het bij ons ook, al tien jaar lang. Joe was al bijna vijf jaar dood toen we iets met elkaar kregen. Ik kon het niet zien als ontrouw aan Joe.'

'Je was nog jong toen hij stierf. Een vrouw van vijfenvijftig of zestig heeft ook liefde nodig,' zei ze vriendelijk.

'Jij was zelfs nog jonger toen Ansel stierf,' bracht Olivia haar in herinnering. 'En jij hebt nooit meer een ander gehad. En jij was veertig.'

'Ja, maar daarna was ik veel te druk met jullie. En zo was ik ook gelukkig. Soms betekent liefde gewoon dat je niet alleen bent op je oude dag. Dat ben ik nooit geweest. Ik had al het gezelschap dat ik nodig had met jou en Joe en de kinderen. Ik had geen plaats of tijd voor een ander.' Ze lachte terwijl ze dat zei en ze wisten dat het waar was.

'Nou ja, hoe dan ook, ik kreeg iets met hem. En om nu maar meteen open kaart te spelen: hij is getrouwd en is niet van plan te scheiden. Dat heeft hij me vanaf het begin verteld. Hij is altijd eerlijk tegen me geweest. Zijn vrouw is zwaar alcoholist en hij vindt dat hij haar niet in de steek kan laten. Tien jaar geleden dacht hij nog dat hij haar van de drank kon krijgen door haar naar een afkickkliniek te sturen. Dan had hij haar misschien kunnen verlaten, maar ze weigert te stoppen met drinken. Nu denkt hij dat ze te oud is om haar alleen te laten, en ik vraag er ook niet om. Zoals het nu gaat, is het goed. Ik wil ook niet meer trouwen, ik ben tevreden zoals het nu is, want ik ben gelukkig met hem. Het is nooit een punt geweest, uit een moreel oogpunt. Hij respecteert zijn vrouw door bij haar te blijven, niemand weet van onze relatie, dus we doen niemand kwaad. Zuiver gesproken is het geen ideale situatie, ook niet moreel, maar ik heb me er al lang geleden bij neergelegd, voor het zelfs maar begon. Het is wat het is.'

'En wat is er dan nu veranderd?'

'Phillip betrapte ons vorige week. We stonden na sluitingstijd te kussen in mijn kantoor, wat een beetje dom was, dat geef ik toe. We hadden het nooit eerder gedaan, maar we hadden elkaar sinds de vakantie niet gezien, dus lieten we ons een beetje gaan en hij kuste me toen Phillip opeens binnenkwam. Hij ging door het lint. Hij noemde me de maitresse van een getrouwde man, wat nog klopt ook, en hij zei dat ik geen principes had. Hij beschuldigde me ervan sinds het begin zijn vader bedrogen te hebben, want het was hem nu wel duidelijk dat ik geen fatsoensnormen had. Hij raasde maar door. Sindsdien heb ik niets van hem gehoord. Ik zei dat het zijn zaken niet waren, zolang ik er discreet mee omga. Maar hij beschuldigde me van bedrog, zei dat een verhouding met een getrouwde man immoreel is, en dat is natuurlijk waar. Maar Peter is zo'n grote steun voor me en hij maakt mijn leven lichter te dragen. En nee, het is niet goed dat hij getrouwd is. Maar soms is de realiteit een beetje anders dan het hoort,' zei Olivia en keek haar moeder ongelukkig aan. Ze was nog steeds enigszins ontdaan door wat Phillip had gezegd, maar ze was niet van plan met Peter te breken, al was hij dan getrouwd. Het was alleen nogal verwarrend dat haar eigen zoon haar als een bedriegster zag. Maribelle schudde haar hoofd terwijl ze luisterde en ze keek haar dochter medelevend aan.

'De realiteit is altijd anders dan het hoort. Meestal tenminste. Je hebt de normen, waar we in geloven, en daarnaast zijn er dingen die in een grijze zone vallen, waarbij we het alleen maar zo goed mogelijk kunnen doen, naargelang de situatie. Ik zat met Ansel in hetzelfde schuitje. Ik weet niet wat je je herinnert of wat je weet. Zijn vrouw leed aan een verschrikkelijke depressie, al noemden ze dat toen nog niet zo. Ze noemden het melancholie. Ze had zes miskramen gehad, een aantal doodgeboren kindjes en het lukte haar maar niet een baby te krijgen. Dat was elke keer een klap en uiteindelijk ging ze eraan onderdoor. Ik weet zeker dat het teleurstellend voor hen allebei was, maar hij kon door met zijn leven. Zij werd diepgelovig, was zwaar depressief en hield zich bezig met het bovennatuurlijke. Het klinkt alsof ze langzaam gek was geworden en zo bleef het ook. Ze kwam het huis niet meer uit. Toen ik op het toneel verscheen was dat al dertig jaar zo en hij was haar trouw gebleven. Hij ging heel respectvol met me om in die eerste tijd, het was strikt werkgever en werknemer.

Maar toen groeide en veranderde onze relatie. Hij wist dat ik het financieel zwaar had en hij bleef mijn loon maar verhogen. Ik probeerde hem advies over de zaak te geven om dat terug te betalen. Ik hielp hem de zaak wat te verjongen om nieuwe klanten te trekken. Mijn voorstellen waren maar bescheiden, vergeleken met wat jij hebt gedaan, maar ze werkten wel en hij was me er dankbaar voor. Enkele jaren was er een hechte samenwerking en toen beseften we opeens dat we verliefd op elkaar waren. Hij zei dat hij haar niet in de steek kon laten, hij was bang dat ze zelfmoord zou plegen als hij dat deed, en daarop bestond ook een reële kans. Ze was geestesziek.

Eerst voelde ik me vreselijk schuldig dat ik zo met hem omging, maar we deden niemand kwaad. We waren erg voorzichtig, en respectvol en discreet. Hij ging ook geweldig met jou om. Ik kon echt geen reden vinden om mezelf zijn liefde te ontzeggen, al paste het niet bij de fatsoensregels waarmee ik was opgegroeid. En hij zei altijd dat hij met me zou trouwen als hij lang genoeg zou leven om dat te doen, en dat is dus niet gelukt. En nee, ook bij mij was het niet ideaal. Het zou beter zijn geweest als we hadden kunnen trouwen. Maar we hielden op deze manier net zoveel van elkaar. Hij was dertig jaar ouder dan ik en op een bepaalde manier was hij zowel een vader voor me als een echtgenoot. Hij zorgde beter voor me dan wie dan ook, en zie wat hij uiteindelijk voor me gedaan heeft. Was dat zo verkeerd? Hij bleef getrouwd tot zijn vrouw aan de griep overleed. Hij zorgde voor haar tot aan het einde.'

'Waarom trouwde je niet met hem toen zijn vrouw gestorven was? Dat heb ik me altijd afgevraagd.' Het was de eerste keer dat haar moeder zo openhartig over haar leven gesproken had. Olivia had moeten wachten tot ze zeventig was om haar moeder de vragen te stellen die haar haar hele leven al bezighielden. Het had lang geduurd, maar Maribelle was nu heel toeschietelijk.

'Dat was ook de bedoeling. Maar hij wilde wachten tot een jaar na de dood van zijn vrouw. We hadden zelfs een datum geprikt. Hij gaf me een ring en we zagen onszelf als verloofd, al zeiden we het tegen niemand, niet eens tegen jou. En toen stierf hij plotseling zeven maanden na haar, dus daarom kwam er niets van dat huwelijk. Maar ik hield toch van hem.'

Olivia liet haar gedachten erover gaan. Haar moeder had zojuist een mysterie voor haar opgelost. En toen ging haar blik naar haar moeders hand, ze zag de ring en besefte het nu. Er zaten drie diamantjes in. Haar moeder had hem het grootse deel van haar leven gedragen. Maribelle knikte toen ze zag dat Olivia ernaar keek en ze dacht weemoedig aan de man die hem haar gegeven had.

'Ja, dat is de ring. Ik heb hem nooit meer afgedaan.'

'Ik dacht dat je het wel best vond zoals het ging toen je hem niet trouwde. Ik durfde het je nooit te vragen.'

'Natuurlijk vond ik dat niet. Niet echt fatsoenlijk om de minnares van een getrouwde man te zijn in die dagen, en nu ook nog niet. Maar soms heb je geen keus. Als hij een normaal huwelijk had gehad zou het een heel ander verhaal zijn geweest, en dan had ik het niet gedaan. Maar dat had hij niet. Zijn vrouw was werkelijk heel ziek. En het klinkt alsof jouw vriend in eenzelfde situatie verkeert. Zou ik het fijner gevonden hebben als Ansel en ik hadden kunnen trouwen? Natuurlijk. Maar ik nam de situatie zoals die was, net als jij. Jij zou waarschijnlijk ook liever getrouwd zijn,' zei ze eenvoudig, maar Olivia schudde haar hoofd.

'Eigenlijk niet, nee. Ik denk het tenminste niet. Ik vind het heel prettig zo. Ik zou het wel fijner vinden als hij niet getrouwd was. Maar ik heb een huwelijk met Joe gehad. Ik denk dat ik het niet meer zo noodzakelijk vind op mijn leeftijd.'

'Nou, ik zeker niet op mijn leeftijd,' zei Maribelle lachend. 'Al is hier ooit iemand van zesennegentig getrouwd. Die trouwde een jong ding van tweeëntachtig. Ik geloof dat hij nog drie jaar heeft geleefd, maar ik durf te wedden dat het gelukkige jaren waren. En als die niet zouden zijn getrouwd, zou het dan "onfatsoenlijk" zijn geweest? Was ik dat? Strikt gezien zeker, en jij ook. Maar de realiteit heeft nuances, is niet zo strikt. Het leven draait om mensen, de beslissingen die ze nemen, en wat ze denken dat ze moeten doen. Zolang niemand er last van heeft, zal onfatsoenlijkheid me een zorg zijn.' Haar moeder had haar twijfels zojuist weggevaagd.

'Zo denk ik er ook over,' zei Olivia. 'Maar mijn zoon helaas niet. Zijn realiteit is zwart-wit. En vol strikte regels hoe het moet.'

'Phillip heeft een beschermd leven gehad. Het wordt tijd dat hij volwassen wordt en ophoudt jou te veroordelen. Hij is al veel te lang kwaad op je geweest. Hij moet proberen te begrijpen wat je aan het doen was en waarom, en inzien dat je een rustige relatie hebt met een getrouwde man die zijn verslaafde vrouw niet in de steek laat. Het zou heel wat onfatsoenlijker zijn als je hem daarvandaan sleepte. Voor mij is het criterium dat niemand er ellende van ondervindt. We hebben ieder ons morele kompas en we maken allemaal compromissen, maar verder kan de verantwoordelijkheid niet worden afgeschoven. Phillip zou eens wat meer medeleven moeten tonen. Hoe weet hij nu dat hij niet hetzelfde zou doen als hij in jouw schoenen stond? Dit is de realiteit. We zijn allemaal boos op onze ouders. Ik wed dat jij ook een tijd boos op me was vanwege Ansel en moet je nu zien, de tijd gaat voorbij. Joe is overleden en je hebt een man gevonden die je gelukkig maakt, maar die getrouwd is met een alcoholiste. En haar niet verlaat. Dus wat is het verschil met wat ik deed met Ansel?

Vroeg of laat doen we hetzelfde als onze ouders deden, hoeveel kritiek we er ook op hebben gehad, omdat we uiteindelijk allemaal ook maar mensen zijn, en onderworpen aan dezelfde zwakheden. We maken allemaal dezelfde fouten, of soortgelijke fouten als het erop aankomt. En wat dit ons leert is dat we vergevensgezind moeten zijn, en niet zo snel met ons oordeel klaar moeten staan. Al jouw kinderen zullen ooit een van jouw fouten maken. Zo zit de mens in elkaar. Dus wie zijn zij dat ze zo hard over je oordelen? Bij Gods gratie is het hem nog niet overkomen. Maar wie zegt dat hetzelfde niet op een dag met Phillip gebeurt? Tijd genoeg. Op je zestigste deed jij iets wat precies leek op wat ik ooit had gedaan, toen ik jonger was. En misschien begrijpt Phillip op een dag dat je toch niet zo onfatsoenlijk was als hij dacht, dat je ook maar een mens bent, en dat hij dat ook is.'

Terwijl ze luisterde naar haar moeders woorden, voelde Olivia een golf van opluchting over zich heenkomen. Ze had min of meer hetzelfde gedacht, maar nu Maribelle het zo helder uitdrukte, vanuit het standpunt van een andere generatie, werd het haar allemaal een stuk duidelijker.

'Dank je, ma,' zei ze terwijl ze naar voren boog en haar een zoen gaf. 'Ik ben blij dat we erover gepraat hebben.' Ze had levensvragen beantwoord en belangrijke zaken opgehelderd. Ze had gedacht dat haar moeder niet om een huwelijk gaf en een soort hippie avant la lettre was, maar nu bleek dat ze verloofd was geweest en naar een huwelijk toeleefde, maar dat hij was gestorven voor het zover was. Ze was net zo conventioneel als ieder ander, maar deed haar best om fatsoen en realiteit in elkaar te passen, wat niet altijd makkelijk was.

'Ik ben blij dat je erover begon,' zei Maribelle tevreden terwijl ze Ansels ring ronddraaide. Hij was een goed mens geweest. En Olivia's vader ook, al waren ze maar zo kort getrouwd geweest, toen hij sneuvelde in de oorlog. Maribelle had veel langer met Ansel geleefd. Net zoals Olivia nu met Peter was. Tien jaar was heel wat. Maribelle herhaalde toen wat ze eerder had gezegd. 'Phillip moet volwassen worden. Uiteindelijk dwingt het leven ons daartoe, of we nu willen of niet. Bij ons is dat gelukt,' zei ze en glimlachte naar haar dochter. 'En het wordt tijd dat hij eens ophoudt met dat gejammer over dat je nooit thuis was toen hij klein was. Het ging prima met hem. En als jij het bedrijf niet had opgebouwd zoals je hebt gedaan, had hij de baan niet gehad die hij nu heeft. Je kunt niet alles hebben. En jij was er voor hem, voor een deel van de tijd, en de rest van de tijd had hij Joe en mij. Liz en John hebben dat tenminste begrepen. Phillip moet dat nu eens tot zich laten doordringen.'

'Ik wou dat Cass het ook zou begrijpen,' zei Olivia spijtig. Haar verhouding met haar jongste kind was zo beschadigd dat het een verloren zaak leek.

'Dat komt wel. Het grootste probleem dat jullie twee hebben is dat jullie zo vreselijk op elkaar lijken. Daar vecht ze dag en nacht tegen. Ze is jong. Maar ze is een prachtvrouw, net als jij.'

'Ik ken haar nauwelijks meer. Jou komt ze tenminste nog wel eens opzoeken.'

'Wanneer ze maar kan,' zei Maribelle met een glimlach en daarmee stond Olivia op. Ze was lang gebleven en ze wilde haar moeder niet uitputten, al zou dat niet zo snel gebeuren. Ze zat waarschijnlijk te popelen om weer verder te kaarten.

'Bedankt, moeder,' zei Olivia en omhelsde haar hartelijk. En dat meende ze.

'Laat Phillip maar even in zijn eigen sop gaarkoken. Hij komt er wel achter. En vroeg of laat geeft het leven hem wel een schop onder zijn kont en dan dringt het opeens in rap tempo tot hem door.'

'Ik hoop het maar. Ik vind het zo naar hem met Amanda te zien. Zo'n kil mens.'

'Maar het is wat hij wilde, denk eraan,' zei Maribelle. 'Nu moet hij erachter komen dat hij wel wat meer verdient dan dat.'

'Ik ben bang dat dat nooit gebeurt.'

'Je weet maar nooit,' zei Maribelle en liep met haar naar de uitgang. De twee vrouwen omhelsden elkaar nogmaals en terwijl Olivia weg reed, wuifde ze even en Maribelle glimlachte. Ze zag eruit als een vrouw met volledige gemoedsrust, en ook Olivia had vrede met hoe ze leefde. Met een glimlach op haar gezicht reed ze terug naar huis.

14

Die avond, toen Olivia weer thuis was na het bezoek aan haar moeder, dacht ze langer dan anders na over haar dochter Cass. Over Phillip en zijn reactie op haar verhouding met Peter maakte ze zich nu wat minder zorgen. Zoals haar moeder had gezegd moest Phillip nodig volwassen worden en zijn invoelingsvermogen en medeleven ontwikkelen.

Maar nu was het Cass die een groot deel van haar gedachten in beslag nam. En om zeven uur besloot ze haar een mailtje te sturen om haar te vertellen hoe erg ze haar had gemist op het jacht. Dat was de waarheid, want na elke vakantie wenste ze dat Cass erbij was geweest.

Het bericht bestond maar uit enkele regels. Ze vertelde dat ze aan haar dacht, haar miste, bij Maribelle op bezoek was geweest en dat alles goed met ze was. Ze verzond het mailtje en verwachtte geen reactie. Groot was dan ook haar verbazing toen er al na enkele minuten een antwoord verscheen, al was het dan middernacht in Londen. Cass zei dat ze de week daarop voor zaken in New York moest zijn en dat ze eventueel wel met haar wilde lunchen. Dat lukte hun nog altijd twee keer per jaar. Het was nauwelijks een vervanging voor een echte moeder-dochterrelatie, maar daardoor hielden ze toch een soort band met elkaar, die Cass nooit echt helemaal had durven verbreken. Daar was Olivia haar dankbaar voor.

Olivia antwoordde direct met de mededeling dat ze daar zeer naar uitzag, wanneer en waar dan ook.

Cass stelde een restaurant in SoHo voor, en noemde een dag en tijd en haar moeder antwoordde weer meteen. 'Ik zal er zijn. Veel liefs, ma.' Het was het beste wat ze nu konden regelen.

Het restaurant dat Cass had voorgesteld bleek een Franse brasserie met een bistrokaart. Het was trendy en erg populair en barstensvol toen Olivia binnenkwam, maar ze zag haar dochter onmiddellijk aan een tafeltje achterin, met een kort zwartleren jasje aan. Ze had een smal hoekig gezicht, een porseleinen huid en enorme groene ogen en ze had al lang geleden haar toch al donkerbruine haar geverfd; het was gitzwart met een blauwe weerschijn en stond in korte stekels overeind dankzij een flinke lik gel. Ze zag eruit als een van de rocksterren die ze vertegenwoordigde. Ze had haar lippen felrood geverfd en ze zag er ultramodern en stijlvol uit. Toen haar moeder het tafeltje naderde, stond ze op en het viel niet te ontkennen dat het een bijzonder knappe meid was, in haar strakke minirok en laarsjes met hoge hakken. Verscheidene mensen keken dan ook om. Zoals Olivia in haar wereld, straalde ook Cass zelfvertrouwen en macht uit. Ze was een van de meest succesvolle muziekproducenten ter wereld en ze genoot veel respect van anderen in de muziekbusiness. Koel begroette ze haar moeder, maar ze stond toe dat ze haar een kus op de wang gaf.

'Dank je dat je met me wilt lunchen. Je zal het wel erg druk hebben,' begon Olivia en ze voelde haar hart bonken. Ze wilde haar jongste zo graag in de armen sluiten, maar ze dwong zichzelf zich te beheersen. Cass toonde nooit enige affectie voor haar.

'Jij bent toch ook druk,' zei Cass beleefd. 'Fijn dat je helemaal naar het centrum wilde komen. Ik heb al mijn vergaderingen hier in de buurt. Morgen moet ik weer naar L.A. Danny's tournee start daar, in de Rose Bowl, dat grote stadion. Daarna gaat hij naar Las Vegas.' Ze sprak over hem of hij een normale popmuzikant was, ondanks het feit dat de vierentwintigjarige een van de grootste sterren aan de rockhemel was. Cass had hem groot gemaakt en was vijf jaar geleden bij hem ingetrokken. Of eigenlijk was hij bij haar ingetrokken. Ze had een huis in Mayfair dat Olivia nog nooit had gezien. Als ze elkaar in Londen ontmoetten, stelde Cass ook daar restaurants voor, in plaats van haar bij zich thuis uit te nodigen. Het was haar manier om haar moeder op afstand te houden. Daarom had Olivia Danny Hell ook nooit ontmoet. Maar uit de bladen wist ze dat het een knappe jongen was en dat ze een aantrekkelijk stel vormden.

'Dat moet een heftige boel voor je zijn wanneer hij een tour doet. Ik kan me niet eens voorstellen wat er allemaal bij zo'n organisatie komt kijken.' En dan deed ze er ook nog eens meerdere malen per jaar, voor andere sterren uit haar stal. Terwijl Olivia haar opnam, besefte ze dat Maribelle gelijk had. Ze waren allebei op jonge leeftijd een gigantisch bedrijf begonnen en buitengewoon succesvol gebleken, alleen op verschillend terrein. Maar weinig vrouwen zouden dat hebben aangekund. Het enige verschil was dat Cass niet getrouwd was en geen kinderen had. Op haar leeftijd had Olivia er al drie gehad, en een echtgenoot, waardoor ze alleen nog maar meer verantwoordelijkheid op haar schouders had geladen.

'Het is een gekkenhuis, maar ik ben er dol op,' zei Cass met een glimlach, en bestelde toen een omelet van eiwitten en een paar biologische bijgerechten. Ze was al heel lang vegetariër en ze had een ongelooflijk figuurtje. Olivia bestelde een salade, maar was meer geïnteresseerd in haar dochter dan in eten.

Cass vroeg toen hoe het met haar bedrijf ging en over de vakantie op het jacht. Naar haar broers vroeg ze niet. Ook van hen had ze afstand genomen en ze had aan haar grootmoeder uitgelegd dat ze ze zag als haar moeders marionetten, wat Maribelle altijd ontkende. Olivia vertelde over het laatste boek van Liz en Cass was blij te horen dat het waarschijnlijk een succes zou worden. Ze wist dat haar zus al jaren aan het ploeteren was, en ze vond het ook nog altijd zonde dat John zijn droom van een leven als kunstenaar had opgegeven en in zijn moeders bedrijf was gaan werken. Voor Phillip had ze het minste respect van allemaal, omdat ze hem een opgeblazen kwast en een snob vond, en omdat ze Amanda niet uit kon staan. Ze waren al getrouwd geweest toen zij uit huis ging. Haar neef en nichtjes had ze sinds hun kinderjaren niet meer gezien, maar daar had ze ook geen enkele behoefte aan. Ze zei altijd dat ze niet van kinderen hield. Ze deden haar denken aan haar eigen jeugd, waaraan ze geen prettige herinneringen had overgehouden.

Ze praatten vooral over oppervlakkige, onpersoonlijke zaken en over politiek. Cass kreeg nog steeds geld uit de trust die Olivia voor hen vieren had opgericht, maar ze was financieel onafhankelijk en had haar moeders geld niet nodig. Liz daarentegen was geheel afhankelijk van het trustgeld en kon zichzelf op haar vierenveertigste nog steeds niet staande houden, wat Cass eigenlijk behoorlijk slap vond. En dat haar broers voor hun moeder werkten vond ze ronduit weerzinwekkend. Ze had dus grote kritiek op hen allemaal, wat ze graag aan haar grootmoeder liet merken, niet aan haar moeder. Dus hadden ze het ook een poosje over Maribelle, wat een veilig onderwerp was.

Er hing altijd een gespannen sfeer rond die lunches van hen omdat er zoveel niet uitgesproken werd, en de wrok jegens haar moeder was goed voelbaar, al werd ook die niet uitgesproken. Ze hoefde het niet meer te zeggen, ze had het vroeger vaak genoeg gezegd, en er was niets veranderd. Je kon het verleden niet terugdraaien.

Uiteindelijk waagde Olivia het toch een persoonlijke vraag te stellen. 'Ben je gelukkig?' Cass aarzelde voor ze antwoord gaf, wat haar moeder een beetje verontrustte.

'Ik geloof het wel. Ik weet het niet. Ik ben geloof ik niet zo'n blij en gelukkig mens. Ik heb een soort levensangst, maar daardoor ben ik waarschijnlijk juist goed in wat ik doe.' Ze was net zo'n perfectioniste als haar moeder. 'Ik neem nooit zomaar iets aan, ik vind ook niets vanzelfsprekend. Ik zoek het allemaal zelf uit.'

Olivia glimlachte toen ze dat hoorde. 'Ik ook. Ik ben obsessief bezig met details.' Het was een van de zeldzame keren dat ze over zichzelf praatten en hoe ze werkten. Nu Cass een snel groeiend bedrijf runde, had ze nog meer gemeen met haar moeder, en hadden ze bovendien meer gemeenschappelijke onderwerpen.

'Ik ben een micromanager,' bekende Cass. 'Maar in dit vak ben je sowieso erg betrokken bij je artiesten en veel staat of valt met de details.'

Haar bekentenis gaf Olivia moed en ze waagde een andere vraag. Het werd zo ongeveer tijd. 'Wat is Danny voor type?'

'Knettergek, jong, waanzinnig getalenteerd, luidruchtig, grappig, verwend, knap.' Ze had het over hem als over een kind, alsof hij haar baby was en niet haar man. Olivia nam aan dat hij allebei was. 'Het is zo leuk om bij hem te zijn, wanneer hij geen driftbui heeft of me horendol maakt. Het is zwaar voor rocksterren om zich zoals normale mensen te gedragen. Het wordt ook van ze verwacht dat ze zich excentriek gedragen, dus doen ze dat. Hij tenminste wel. Nogal vaak zelfs.'

'En daar heb je geen last van?' Olivia was gefascineerd door haar leven, dat zo verschilde met dat van haar.

'Soms. Maar het lukt me wel. Ik geef hem op zijn donder als hij het te bont maakt. Anderen hebben kinderen, ik heb hem.' Ze glimlachte. Olivia begreep dat ze van hem hield door de manier waarop ze keek wanneer ze over hem praatte. Ze waren al samen toen hij negentien was en Cass negenentwintig. Zonder familie die achter haar stond, en door die tijd in haar eentje, was ze snel volwassen geworden. Meer dan haar broers, die een stuk ouder waren, bedacht Olivia.

'Nog steeds blij dat je geen kinderen hebt?' vroeg Olivia een beetje droef. Ze had het gevoel dat het haar schuld was dat Cass en Phillip geen kinderen wilden, en dat dat niet meer te herstellen viel. Het leek haar alleen een groot gemis. Cass vertelde haar moeder niet dat ze al een paar abortussen had gehad, en dat zou blijven doen, mocht er iets misgaan met anticonceptie of wanneer ze een vergissing maakte.

'Heel blij.' Ze wisten allebei waardoor en ze gingen er niet verder op in. Het was gevaarlijk terrein voor hen, een mijnenveld. Alle wrevel van Cass lag daar begraven, dicht aan de oppervlakte.

Olivia betaalde de rekening toen ze Cass op haar horloge zag kijken. Ze verlieten het restaurant en Cass bedankte haar voor de lunch.

'Veel succes met de tournee,' zei Olivia en ze kuste haar. Cass keek haar een paar tellen strak aan, alsof ze nog steeds probeerde in te schatten wie ze was. 'Fijn dat je me wilde zien,' zei Olivia bedrukt. Cass knikte en ging haastig op weg. Olivia stapte in haar auto en de chauffeur reed haar naar haar kantoor. Het leek wel of ze nog maar door een ragfijne draad met haar jongste kind was verbonden, maar godzijdank hield hij het uit en was hij nog niet gebroken.

Toen Olivia weer was teruggekeerd in haar kantoor, belde ze eerst Alex. Ze wilde al een tijdje bijpraten. Gelukkig was hij thuis met een paar vrienden - zijn ouders waren uit.

'Ik mis je,' zei ze. 'Hoe gaat het ermee?'

'O, best. Ik heb nog drie weken vrij voor school weer begint.' Zijn laatste jaar op de middelbare school. Hij zag ernaar uit, al was hij gespannen over de punten die hij moest halen om toegelaten te worden tot zijn favoriete universiteit. Ze hadden het er al op de boot over gehad en ze probeerde hem weer gerust te stellen. Toch was er felle concurrentie.

'Laat me weten wanneer je naar de stad komt, dan gaan we uit eten,' stelde ze voor. Hij vond het een goed idee, maar was meestal te lui om het ook uit te voeren.

'Doe ik,' zei hij afwezig.

Het was moeilijker om hun band goed te houden wanneer ze elkaar niet iedere dag zagen, en daarom was hun tijd op het jacht ook zo heerlijk geweest. In die dagen had ze de band tussen hen weer wat kunnen aanhalen.

'Zou je je ouders niet moeten vertellen waarover wij het op de boot hebben gehad, voor je naar school gaat? Misschien maakt het dit jaar wat makkelijker voor je - één ding minder om je druk over te maken.'

'Of één ding meer als ze doordraaien.' Hij was er nog steeds zeker van dat ze gek zouden worden.

'Ik denk echt dat je wat meer vertrouwen in ze zou moeten hebben.'

'Ik ken ze, oma. Mijn vader doet liever of homo's niet bestaan, en mijn moeder zal ontkennen dat ik het ben.' Dat waren heftige beweringen over zijn ouders, en Olivia vermoedde dat het zo'n vaart niet zou lopen.

'Ik kan erbij zijn als je met ze praat, als je wilt,' bood ze opnieuw aan, net als op de boot.

'Nee, bedankt, oma.'

'Doe het dan maar als je er klaar voor bent.'

'Ja, als ik in de negentig ben of zo.' Hij lachte maar ze had medelijden met hem. Hij beloofde haar snel te bellen en ze hingen op. Ze wilde het contact met hem nu niet verliezen. Er was zoveel waarover ze zich zorgen maakte, wat haar familie betrof.

Weer dacht ze aan Cass terwijl ze naar huis reed. Olivia wist wel dat ze haar via de mail kon bereiken, maar ze had niet gevraagd waar haar dochter logeerde in New York. Waarschijnlijk ergens in de binnenstad. Er was zoveel wat ze niet van haar wist en dat deed haar hart pijn. Maar ze hadden tenminste een redelijk prettige lunch gehad. Daar moest ze het maar mee doen.

Olivia had er elk jaar weer moeite mee dat ze hen allemaal enigszins uit het oog verloor, wanneer ze hun eigen weg weer gingen zodra de zomervakantie voorbij was. Ze hadden elk hun eigen leven, problemen en pleziertjes. Net als zij. Maar het vervelende was dat als ze samenkwamen na zo'n tijd alle draden aangehaald werden en harmonisch in elkaar grepen, terwijl als ze weer vertrokken, zij met de losse eindjes bleef zitten en ze geen idee had wat ze deden. Wat zou het toch handig zijn als ze allemaal onder één dak zouden wonen, zoals wanneer ze nog klein waren. Maar goed, die tijd was voorgoed voorbij. Zelfs haar kleinkinderen leefden hun eigen leven.

Carole was een paar dagen geleden naar Californië vertrokken. Ze had haar grootmoeder opgebeld om afscheid te nemen. Sophie was in Boston en zou met vrienden naar de Cape gaan tot haar opleiding weer begon. Olivia besefte ook dat ze niets meer van Phillip had gehoord sinds hun grote ontploffing van de week ervoor. Ze vroeg zich af of dat ooit nog zou gebeuren. Hij was namelijk ook niet meer op kantoor verschenen. Ze was overstelpt geweest met werk sinds haar terugkomst. Ze hoopte maar dat alles goed met hem was, ondanks zijn kwetsende woorden. Haar moeder had haar wonden verzorgd.

Ze was van plan de avond met Peter door te brengen, hij was het lichtpunt in haar leven. Ze had hem veel te vertellen, niet alleen over haar lunch met Cass. Maar over Alex zou ze niets zeggen, dat had ze plechtig gezworen. Haar zorgen over de anderen kon ze echter wel met hem delen, net als haar overwinningen en verdriet. Haar leven zou veel zwaarder geweest zijn als ze hem niet had gehad. Dat was nu net wat Phillip niet begreep en haar moeder gelukkig wel.

15

Phillip was één brok chagrijn sinds zijn aanvaring met zijn moeder over Peter. Hij had er opnieuw met John over gesproken toen hij thuiskwam, en ook met hem had hij nu fikse ruzie. Dus lag hij inmiddels overhoop met zowel zijn moeder als zijn broer. Maar dat veranderde niets aan zijn houding. John zei dat hij gestoord was en dat hij zijn moeder excuses schuldig was. Maar Phillip was niet van plan haar zijn verontschuldigingen aan te bieden, nu niet en nooit niet.

Hij had zijn vrouw nauwelijks gesproken sinds hun vakantie. Ze was bedolven onder het werk op haar kantoor, had drie nieuwe cliënten en bereidde zich voor op een proces. Elke avond bleef ze overwerken op haar kantoor, en daarom was hij uit eten gegaan met toeleveranciers die in de stad waren. Hij hoopte later met Amanda wat bij te praten.

Hij schonk een drankje voor zichzelf in toen hij thuiskwam en op de bank neerviel om wat te ontspannen. Hij dacht na over zijn moeder en hoe kwaad hij wel niet op haar was. Hij was opgelucht dat hij haar niet onder ogen had hoeven komen op de vergaderingen van afgelopen week. Hij was er niet zeker van dat hij dat vol had kunnen houden, zeker niet als Peter er ook bij was.

Hij had er tegen Amanda nog niets over gezegd, omdat ze elkaar meestal net misliepen. In huis ontmoetten ze elkaar als schepen in de nacht. Maar hij had ook zijn mond gehouden omdat Amanda zijn moeder niet mocht. Hij wilde haar niet nog meer argumenten geven voor hun volgende ruzie, wanneer ze hem weer zou verwijten dat hij zijn moeders marionet was en dat hij geen ballen had, en dat zijn moeder bovendien blijkbaar de minnares van een getrouwde man was. Het was al erg genoeg dat hij het wist, en het was te vernederend om het met iemand te delen, zeker met zijn vrouw.

Hij bladerde wat papierwerk door toen Amanda binnenkwam. Ze gooide haar koffertje op een stoel, begon een sms'je in te tikken op haar mobieltje, trok een fles witte wijn open en mompelde nauwelijks hoorbaar 'hallo' met het glas in haar hand.

'Hoe was je dag?' vroeg ze op hooghartige toon, alsof zijn dagen onbeduidend waren in vergelijking met de hare, want kijk, hij was zijn moeders slaafje maar, terwijl zij partner van een groot advocatenkantoor was. Dat sprak uit haar gezichtsuitdrukking en uit haar toon.

'Prima dag gehad,' zei hij zo neutraal mogelijk, zonder op haar manier van doen in te gaan. 'En jij?' Er was geen zichtbare genegenheid tussen hen. Ze waren als twee zakenpartners die elkaar na een lange week tegenkwamen en wat aantekeningen vergeleken.

'Beter kan het niet, kan ik wel zeggen,' zei ze en opeens lachte ze breeduit. 'Ik heb de benoeming gekregen.' Ze had er meer dan twee jaar voor lopen lobbyen. 'Je kijkt naar de nieuwste federale rechter van New York!' zei ze triomfantelijk, en hij stond glimlachend op om haar te kussen.

'Gefeliciteerd!' Hij was blij voor haar. Ze wilde het zo graag en het was het enige waarover ze de afgelopen maanden had willen praten.

'Dank je. Ik geef toe, het is een vrij ontzagwekkend succes, al zeg ik het zelf.'

Bescheidenheid was niet Amanda's grootste deugd, maar dat was een van de dingen die hem in haar hadden aangetrokken. Ze was een sterke vrouw en verontschuldigde zich nergens voor. 'Ik denk dat we hier nu ook het een en ander moeten veranderen. Ik wil etentjes en cocktailavonden gaan houden, voor de juiste mensen natuurlijk. Volgens mij moeten we de woonkamer dan maar eens laten restylen, en het huis in de Hamptons moet nodig worden opgeknapt, ik heb een heel nieuwe garderobe nodig en jij moet een grotere boot nemen.' Ze had het al helemaal uitgestippeld. Ze zou niet zo'n muizig rechtertje worden. Ze zou overal opzien baren, om zo een van de machtigste vrouwen van de rechtbank te worden. Ze fantaseerde er al over om ooit een benoeming als raadsheer bij het Hof van Beroep te krijgen. 'En o, ik denk dat je eerst wat indrukwekkende donaties aan belangwekkende goede doelen en politieke organisaties moet doen, Phillip.' Ook voor hem had ze al een lijst met werkzaamheden gepland.

'Een beetje kalm, edelachtbare,' zei hij terwijl hij zijn glas neerzette. 'Dit gaat allemaal een hele hoop kosten. Laten we nou niet direct bakken met geld uitgeven omdat je nu net rechter bent geworden. Waarom geniet je er niet even van?' Bovendien had hij helemaal geen zin om een grotere boot aan te schaffen. Hij was heel tevreden met de boot die hij had.

'Dit is nog maar het begin, Phillip. Het wordt een lange, zware gang naar de top.' Of een snelle, gezien alles wat ze voorstelde, dacht hij.

'In elk geval ben ik ontzettend trots op je. Wanneer is je installatie?'

.

'Over zes weken. En dan wil ik een kolossaal feest geven,' zei ze. Ze had miljoenen plannen, die allemaal met zijn geld betaald moesten worden. Zij had zelf een heel aardig inkomen maar ze gaf er geen cent van uit. Hij verdiende heel wat meer en ze had het altijd normaal gevonden dat hij haar rekeningen betaalde. En Phillip had er nooit iets van gezegd.

'En waarom heb je een nieuwe garderobe nodig? Je draagt er toch een zwarte toga over.' Hij plaagde haar maar, hoewel het klopte.

'We zullen dan heel wat vaker uitgaan dan we nu doen.' Ze zou alle relaties van haar netwerken uitbuiten. En de naam Grayson was van onschatbare waarde. Dat wist ze heel goed. 'Ik denk dat je zo snel mogelijk met je moeder moet gaan praten. Het is nu echt tijd voor haar om op te stappen. Als federaal rechter komt het stukken beter over als ik met een ceo ben getrouwd, niet slechts met een veredelde boekhouder. Misschien wil ze die titel onderhand wel opgeven, en jou dat bedrijf laten runnen; zij kan voor mijn part best voorzitter blijven. Je zou het haar op zijn minst moeten voorstellen,' zei ze indringend en hij keek haar verbluft aan. Hij had het al eerder gehoord, maar nu was het Amanda blijkbaar dodelijke ernst.

'Ik denk niet dat mijn moeder haar positie van algemeen directeur van haar eigen bedrijf op gaat geven alleen om jouw carrière te steunen,' zei hij, nog steeds in de hoop dat ze het niet meende, maar de blik in haar ogen vertelde dat het niet zo was. 'Ik denk dat je het nu een beetje te bont maakt.' Ze had zichzelf niet meer in de hand.

'Je kunt toch geen potloodslijper blijven, Phillip, als je met een rechter bent getrouwd.' Ze zwolg in haar eigen grootheid en Phillip kwam snel tot bezinning. Wie was dat mens? Ze was bezig in een monster te veranderen. Had ze die machtshonger altijd al gehad? Hij wist het niet meer.

'Zie je me als een potloodslijper? Een rekenmannetje, een boekhouder?' Op de boot had ze hem ook zo gekenschetst. Ze castreerde hem met haar woorden.

'Dat ben je toch, als CFO,' zei ze bits.

'Misschien ben ik dan maar een CFO, Amanda. Maar wel in een van de grootste familiebedrijven van de wereld. Dat betekent toch wel wat.'

'Niks familie. Het is van je moeder,' zei ze kortaf. 'Net als die ballen van je. En alleen jij kan dat veranderen.'

'Om ze dan aan jou te geven?' vroeg hij en hij beende naar de deur.

'Loop maar weg. Waar ga je heen?' riep ze boos.

'Weg. Nu ik mijn ballen nog heb, en daar kan ik jou niet voor bedanken,' zei hij en sloeg de deur achter zich dicht. Hij had geen idee waar hij naartoe ging. Hij wilde alleen zo ver mogelijk van haar vandaan zijn.

Phillip bleef kilometers lopen voor hij een beetje bij zinnen kwam. Hij was zo woedend dat hij niet eens normaal kon denken. Tot zijn grote schrik besefte hij dat hij helemaal tot Thirteenth Street was gelopen voor hij bedaard was en zichzelf weer in de hand had. Hij had zeker zes kilometer afgelegd. Het was een zachte, warme avond en hij wandelde door naar Washington Square, waar hij op een bankje ging zitten, zijn blik over de huizen liet gaan en luisterde naar de studenten van de universiteit van New York die langs hem heen slenterden. Hij stond op en liep weer verder. Hij had geen zin om naar huis te gaan, maar hij had honger en wilde iets eten. Hij liep naar Bleecker Street en stopte bij een cafeetje met een terras. Ze verkochten ook broodjes, hamburgers en pizza en hij ging aan een tafeltje zitten tussen de studenten en kunstenaars, en de mensen die af en aan liepen. Hij voelde zich oud vergeleken bij hen, maar het kon hem niet schelen.

Hij keek even naar een meisje dat naast hem zat en geconcentreerd een boek las. Ze had een kopje cappuccino voor zich en een half opgegeten salade ernaast. Ze keek alleen in het boek. Hij vond haar best knap, met donker glanzend haar dat over haar schouders viel en waarschijnlijk pas geknipt was. Ze had grote bruine ogen en straalde gezondheid en onschuld uit. Toen keek ze op, glimlachte naar hem en las weer verder. Phillip bestelde een hamburger en een kop koffie, en hij verslond de burger toen hij werd gebracht. Hij was uitgehongerd na die lange wandeling. Het meisje naast hem keek op uit haar boek en glimlachte weer. Ze leek erg jong en hij nam aan dat ze op de universiteit studeerde. Dat deed iedereen hier. Ze zaten vlak bij de campus. Maar ze zag eruit of ze meer in haar mars had dan de andere studenten hier. Hij kon niet nalaten iets tegen haar te zeggen toen ze weer opkeek.

'Goed boek zeker,' zei hij met een verlegen lachje. Hij wilde niet dat ze dacht dat hij haar aan het versieren was. Hij wilde gewoon vriendelijk overkomen. Iedereen rondom hem leek ontspannen en op zijn gemak.

'Dat is het ook.' Ze lachte nog breder deze keer en nu zag hij pas echt hoe knap ze was. Ze zag eruit als in een advertentie voor iets wat stralend, jong en gezond was. Ze had een T-shirt en een witte spijkerbroek aan, droeg sandalen en haar donkere haar glansde, zo schoon was het. Ze liet hem zien wat ze las. 'Het is een gids voor leraren, maar het is wel een leuke. Ik geef les op een basisschool.' Het paste goed bij haar. 'Over twee weken begin ik met mijn eerste baan. Gisteren ben ik uit Milwaukee aangekomen.' Ze was te mooi om waar te zijn. Ze leek wel een engel die uit de hemel op dit terrasje was neergedaald. Net van school, onderwijzeres op een basisschool, en pas uit het Midwesten aangekomen. Hoe puur wou je het hebben? Hij hoopte maar dat ze niet opgeslokt zou worden door de grote stad. 'Ik heb net een kamer gevonden,' voegde ze eraan toe. 'Er wonen vier anderen. Ik heb hem op de kamersite op internet gevonden.' Ze was zo onschuldig, alsof ze een verloren kind was en hij wilde haar onmiddellijk adopteren.

'Ben je wel goed nagegaan wat voor lui dat zijn?' vroeg hij op beschermende toon.

'Dat zei mijn broer ook al,' zei ze lachend. 'Het zijn allemaal studenten. Ze zien er niet direct uit als moordenaars. Het appartement is echt gezellig en ik heb een kamertje zo groot als een bezemkast, maar het is goedkoop.'

'Je broer heeft gelijk,' waarschuwde Phillip haar. 'Je zou moeten uitzoeken of ze een strafblad hebben.' Plotseling was hij blij dat hij geen dochter zoals zij had. Hij was oud genoeg om haar vader te zijn, en dat maakte hem verlegen. Hij zou wel op een vieze ouwe vent lijken, met zijn haar in de war nadat hij het huis was uitgestormd en in straf tempo een lange stoffige wandeling had gemaakt om zijn woede weg te laten ebben. Wat Amanda gezegd had was niet erger dan wat ze al jaren zei, maar het was of hij er nu pas het boosaardige van inzag.

'Ze zijn wel oké. Ze zijn jonger dan ik, ze zijn allemaal tweedejaars en het zijn meiden. Hoe erg kunnen meisjes van negentien nou helemaal zijn?'

'Gevaarlijker dan je denkt,' zei hij wantrouwend, maar hij was opgelucht dat het geen mannen waren. Het klonk een stuk ongevaarlijker. Hij wist ook niet waarom, maar hij maakte zich plotseling bezorgd om dit onbekende meisje. Maar ze leek ook zo onschuldig en lief.

Een serveerster vulde zijn koffie bij en het meisje nam een hap van haar salade. Tijdens hun gesprek had ze haar boek dichtgedaan. 'Waar ga je trouwens lesgeven?' vroeg hij.

'Ik heb een aanstelling op een basisschool in Harlem,' zei ze en ze lachte weer naar hem. 'Ik weet het, ik weet het, het is gevaarlijk. Maar ik red me wel. Ik heb stage gelopen op een school in een achterstandswijk van Detroit, die waarschijnlijk nog heel wat zwaarder was dan deze.' Hij staarde haar vervuld van afschuw aan. Ze vroeg gewoon om ongelukken.

'Hoe kunnen je ouders dit goedvinden?' vroeg hij en ze lachte weer.

'Mijn ouders zijn gestorven toen ik acht was. Ik heb altijd bij mijn oudere zus gewoond. Ze vertrouwt me.'

'New York is een harde stad.'

'Detroit ook. Ik overleef het wel.'

'Je bent erg moedig,' zei hij en keek haar aan terwijl hij zich afvroeg hoe oud ze was. Misschien was ze ouder dan ze eruitzag, of had ze een zwarte band in karate. Hij hoopte dat maar. Hij wilde eraan toevoegen: 'en erg dwaas...' maar dat deed hij maar niet. 'Hoe oud ben je eigenlijk?'

'Achtentwintig. Heb net mijn onderwijsopleiding na mijn doctoraal gedaan. Ik heb altijd in New York willen wonen. Eigenlijk wilde ik actrice worden, maar nou is het het onderwijs geworden. Ik vind het heerlijk. Ik ben dol op kinderen. Ik ben ook twee jaar in het Vredeskorps geweest, in Zuid-Amerika.' Er zat veel meer in haar dan je op het eerste gezicht zou denken. Ze was een heel openhartig type en ze was klaarblijkelijk heel onafhankelijk en helemaal niet bang om iets nieuws te proberen. 'Ik wilde ook nog een tijd in India werken, maar nu ben ik hier beland. Mijn zuster vond het geen fijn idee dat ik naar New Delhi zou gaan, ze dacht dat ik ziek zou worden.'

'Daar zit wat in.' En toen stelde hij haar een vreemde vraag. 'Ben je altijd zo vriendelijk tegen mensen die je niet kent?' Ze lachte en schudde haar hoofd.

'Nee. Maar je lijkt me wel eerlijk. En er zitten hier allemaal andere mensen om ons heen. Ik denk niet dat je me gaat proberen te wurgen op een terrasje midden in de stad.'

'Ik zou wel eens gevaarlijk kunnen zijn,' zei hij en ze lachten allebei.

'Ben je dat dan?'

'Nee.'

'Wat doe jij eigenlijk?' Ze was ook nieuwsgierig naar hem. Hij had er wat verward uitgezien toen hij ging zitten, maar nu leek hij heel ontspannen en hij was heel vriendelijk. Gezellig om mee te praten in elk geval.

'Ik werk bij The Factory,' zei hij gewoon. Hij zei niet dat hij financieel directeur was, of dat zijn moeder de baas was.

'Ze hebben leuke dingen,' merkte ze op. 'Mijn broer en zus hebben al hun meubels daar gekocht. Ben je verkoper?'

'Nee, ik werk op het hoofdkantoor, bij financiële zaken.'

'Dat dacht ik al. Ik gokte dat je een advocaat of bankier was.'

'Zie ik er zo stoffig uit?'

'Nee.' Ze lachte. 'Maar je hebt dure schoenen en een mooi pak aan. Je hebt waarschijnlijk een das in je zak gepropt.' Hij lachte en haalde hem tevoorschijn. Het was een donkerblauwe van Hermès. Misschien had ze inderdaad wel veel mensenkennis. En ze had gereisd.

Ze bleven nog wat praten, over haar ervaringen met het Vredeskorps, en hij merkte op dat hij naar Harvard was geweest, toen ze zei dat zij op Duke had gezeten. Ze was een pientere meid en hij genoot van hun gesprek en hoe gek het ook klonk, hij wilde haar vaker zien. Hij liet niet blijken dat hij getrouwd was en zij vroeg er niet naar. Ze dacht misschien dat hij gescheiden was toen hij gezegd had dat hij zesenveertig was. Hij wilde geen date om haar te versieren, hij wilde alleen nog eens met haar praten. Het was intussen middernacht geworden, en hij vond dat hij maar eens op moest stappen, maar voor hij opstond gaf hij haar zijn kaartje.

'Dit klinkt misschien een beetje vreemd, en ik weet heus wel dat je goed voor jezelf kunt zorgen, maar als er ook maar iets is waarmee ik je kan helpen, bel me dan even.' Op het kaartje stond dat hij cfo was. Maar ze keek er niet naar en stopte het in haar boek, als boekenlegger.

'Dank je, dat is aardig van je. Dat waardeer ik,' zei ze breeduit lachend met haar prachtige tanden.

'Kan ik je nog eens bellen?' vroeg hij en hij geloofde gewoon niet dat hij dat durfde te vragen. Hij was getrouwd! Waarover zou hij moeten bellen? Maar ze knikte en schreef glimlachend haar nummer op een blaadje en gaf het hem. Zo simpel ging het dus. Eén hele ongebruikelijke avond lang had hij zich weer even een jonge man gevoeld, ongebonden en vrij. Hij had gedaan alsof hij nergens aan vastzat, terwijl hij een huis met een vrouw had die op het punt stond om rechter te worden en die vond dat hij geen ballen had. En toen pas besefte hij dat hij een belangrijk detail vergeten was. 'Hoe heet je eigenlijk?'

Daar moesten ze om lachen. Ze hadden zolang gepraat dat ze vergeten waren zich aan elkaar voor te stellen. Zijn naam stond wel op zijn kaartje, maar daar had ze niet op gekeken.

'Ik ben Taylor Dean,' zei ze en ze stak haar hand uit. Haar greep was ferm maar niet te stevig, en hij merkte dat ze ook mooie handen had.

'Phillip Grayson.' Hij hoopte maar dat ze die naam niet kende, of hem zou googelen. Hij was bang dat ze het een beetje overweldigend zou vinden als ze wist wie hij was. Maar er was geen reden te vrezen dat ze erachter zou komen.

'Dank je, Phillip,' zei ze terwijl ze wuifde voor de rekening, maar dat had hij al geregeld toen hij kort daarvoor naar het toilet was geweest. Het had hem tien dollar gekost, maar voor haar was dat waarschijnlijk best veel. Toen ze hoorde wat hij gedaan had, bedankte ze hem uitbundig en ze stonden allebei op. Ze was lang, zag hij, en had een prachtig figuur. Ze was gewoon perfect.

Samen verlieten ze het terras van het café en ze ging op weg naar de kamer die ze die dag had gehuurd. Hij wenste dat hij met haar mee kon gaan, maar hij had een vrouw thuis. En ze was een jong ding. Hij was achttien jaar ouder dan zij, dat was veel, en bovendien was hij getrouwd, dus het hele idee was bespottelijk. Hij zou haar waarschijnlijk nooit meer zien, en uiteindelijk zou hij haar nummer weggooien. Hij had het papiertje in een binnenzak van zijn jasje gedaan, als een lok haar, of een geheime code. Het was iets magisch, net als zij.

'Pas goed op jezelf, Taylor,' zei hij en hij hield een taxi aan. 'Veel geluk,' voegde hij eraan toe en hij meende het. Het klonk alsof ze nooit meer van hem zou horen. Ze zwaaide toen de taxi optrok en Phillip moest zich inhouden er niet uit te springen en achter haar aan te gaan.

De hele weg naar huis moest hij aan haar denken, en wenste dat hij weer jong en vrij was. Taylor was helaas twintig jaar te laat in zijn leven verschenen. Hij was nu al negentien jaar getrouwd. En twintig jaar geleden was zij acht geweest. Het was een wrede speling van het lot. En toen hij zijn huis in liep waren alle lichten uit. Amanda lag al in bed en sliep. Er lag geen briefje, ze bewoog niet. Er was geen verontschuldiging en ze had hem niet opgewacht.

Phillip kleedde zich uit en stopte het briefje met Taylors nummer voorzichtig in zijn portefeuille. Hij wist dat hij haar niet zou bellen, maar elke keer dat hij het zag zou hij denken aan dat lieve meisje met wie hij die zwoele avond gesproken had, die onderwijzeres uit Wisconsin die over twee weken op een basisschool in Harlem zou gaan werken. Hij kreeg een brok in zijn keel toen hij in pyjama naast Amanda in bed stapte. Hij kon haar niet meer als vrouw zien, maar als een rechter en iemand met wie hij samenwoonde en die vond dat hij geen ballen had. Hij probeerde Taylor uit zijn gedachten te bannen, en viel uiteindelijk in slaap.

16

Toen ze de volgende ochtend opstonden, deed Amanda net alsof er niets was gebeurd. Ze vroeg Phillip niet waar hij geweest was, of wat hij had gedaan. Ze ging haar gang alsof alles normaal was en praatte honderduit over het feest dat ze zou geven voor haar installatie. En daarvóór wilde ze op de Dag van de Arbeid een feest geven in de Hamptons voor een groepje belangrijke mensen. Het was overduidelijk dat ze haar carrière in een hogere versnelling zette en zich voorbereidde op de intrede in een andere wereld. Ze voelde zich vreselijk gewichtig en ze verwachtte niet anders dan dat hij daarin zou meegaan en de dingen zou doen die zij noodzakelijk vond om haar nieuwe status aan de wereld kenbaar te maken. Ze vertelde opgetogen dat er zondag een aankondiging van haar benoeming in The New York Times zou komen.

'En vergeet niet een nieuw pak te kopen voor mijn installatie,' herinnerde ze hem eraan toen ze beiden naar het werk vertrokken. Ze had veel te regelen op kantoor. Ze moest al haar zaken aan collega's overdragen voor ze vertrok. Ze deed alsof Phillips leven niet ter zake deed, alleen het hare. 'Je moet het je moeder laten weten,' zei ze toen ze het huis verliet. 'Waarschijnlijk wil ze ook een feest voor me geven.' Amanda verwachtte dat iedereen die ze kende haar toe zou juichen en hoewel ze niet dol was op haar schoonmoeder, dacht ze dat een feest waarvan zij gastvrouw zou zijn een andere groep belangrijke mensen zou aantrekken. Amanda was nu de nieuw aangetreden koningin en Phillip was haar slaaf. Wat haar betrof stond ze nu een trede hoger op de maatschappelijke ladder dan de Graysons. Phillip kreeg een onbehaaglijk gevoel van haar arrogantie en hij vertelde Amanda maar niet dat hij en zijn moeder momenteel niet met elkaar spraken. Gezien haar verhouding met die Peter Williams en hoe hij daarin stond, was haar vragen een feest te geven voor Amanda wel het laatste wat hij wilde. Dat moest maar wachten.

Toen hij het kantoor binnenkwam liep hij eerst zijn post en mails door, maar hij voelde hoe zijn portemonnee een gat in zijn broekzak brandde. Hij wist maar al te goed hoe dat kwam. Uiteindelijk nam hij hem uit zijn zak en haalde het stukje papier eruit dat Taylor hem had gegeven. Ze had een groot en duidelijk handschrift en het was makkelijk haar nummer te ontcijferen. Hij was niet van plan geweest haar te bellen en wist niet wat hij moest zeggen als hij het wel deed, maar hij kon het niet helpen. De aandrang was sterker dan hijzelf. Hij toetste haar nummer in en hoorde de telefoon overgaan. Hij wilde ophangen maar kon het niet. Hij had geen idee hoe hij moest beginnen. Ze nam op bij de derde keer dat hij overging.

'Taylor?' Hij fluisterde het zowat.

'Ja?' Ze wist blijkbaar niet wie er belde, maar ze klonk net zo onschuldig en open als de avond ervoor. Hij zag voor zich hoe ze had geglimlacht aan het tafeltje naast zich. Ze zag er zo fris en nieuw uit als de lente.

'Hallo, met Phillip Grayson,' zei hij en kon zich wel voor zijn kop slaan. Wat nu? Wat moest hij nu in hemelsnaam zeggen? 'Ik wilde je alleen even zeggen dat ik het ontzettend gezellig vond gisteravond.' Hij had dit in geen twintig jaar gedaan. 'Dus ik dacht, ik zeg even goedemorgen.'

'Nou, ook goedemorgen,' zei ze met een lachje in haar stem. 'Ik vond het ook leuk. Ik ben net al mijn verhuisdozen aan het uitpakken. De boeken liggen opgestapeld tot het plafond. Ik denk dat ik straks even naar The Factory moet om een boekenkast te kopen.' Ze lachte en hij zag haar voor zich, omgeven door haar boeken.

'Misschien kunnen we samen gaan,' stelde hij voor en kon zich nogmaals voor zijn kop slaan. Dat was net wat hij kon gebruiken: een van de warenhuizen binnenstappen met een leuk, jong meisje. Iedereen wist wie hij was. 'Maar eigenlijk wilde ik je vragen met me te lunchen vanmiddag. Zou dat kunnen?' Ze aarzelde geen moment en daaruit bleek dat het haar niet kon schelen hoe oud hij was. Maar ze wist nog steeds niet dat hij getrouwd was.

'Klinkt goed. Waar wil je dan afspreken?'

Hij stelde een restaurantje in de West Village voor en ze spraken om een uur af. Ze klonk springerig en jong en levend en hij voelde zich een idioot toen hij ophing. Waar was hij in godsnaam mee bezig? Hij had geen idee. Hij had zoiets nooit eerder gedaan, maar het voelde alsof een kracht sterker dan hij hem dwong het te doen. Hij móést haar weerzien.

Toen vroeg hij zijn secretaresse de laatste catalogus voor hem te zoeken. Hij wilde hem meenemen naar de lunch. Hij zou haar helpen een boekenkast uit te zoeken en hem laten bezorgen. Hij wilde het leven wat makkelijker voor haar maken. Ze bracht het beste in hem naar boven, en het was zo iets simpels. Een paar minuten later lag de catalogus op zijn bureau. Tien minuten te vroeg was hij bij het restaurant.

Ze had een roze katoenen rokje aan toen ze het restaurant binnenkwam, met een wit bloesje, dezelfde sandalen als gisteravond en haar glanzende haar viel als een waterval over haar schouders. Ze zag eruit als in een shampooreclame. Het was warm buiten, maar ze zag er fris en smetteloos uit toen ze glimlachend door het restaurant naar hem toe liep.

'Dank je wel dat je gekomen bent,' zei hij terwijl hij opstond en ze tegenover hem in het afgescheiden zitje plaatsnam.

'Ik ben allang blij even uit de rotzooi te zijn,' zei ze vrolijk en toen herinnerde hij zich de catalogus, die hij haar overhandigde.

'Ik dacht dat we wel even een boekenkast voor je kunnen uitzoeken, als je weet wat voor formaat je wilt. Het is een stuk makkelijker dan door die winkel te lopen. Ik kan hem je zo laten bezorgen.' Ze keek hem blij verrast aan. Hij was zo aardig voor haar en ze keek naar hem op met een verlegen lachje.

'Krijg je daar geen problemen mee?' vroeg ze en hij lachte. Ze was zo onschuldig en jong en keek zo bezorgd. 'Ik wil hem natuurlijk betalen.' Ze wilde geen misbruik maken van de situatie.

'Nee, ik krijg heus geen problemen. Het is niets bijzonders. En ik krijg altijd een flinke korting. Ik zou hem je graag cadeau geven, als welkomstgeschenk, als je daar niet op tegen bent.' Ze voelde zich er een beetje ongemakkelijk bij, maar ze wilde zijn gevoelens niet kwetsen.

'Nou, het is wel een groot cadeau voor mij,' zei ze dankbaar en ze begon door de catalogus te bladeren tot ze er een had gevonden van de juiste maat. Hij kostte negenennegentig dollar en hij wist zeker dat hij hem die middag nog kon laten bezorgen. Ze kruisten hem aan en bestelden toen een lunch. Ze vroeg weer om een salade en deze keer deed hij hetzelfde. Maar toen hij gebracht werd kon hij geen hap door zijn keel krijgen. Hij wilde alleen maar praten. Hij was nerveus, zijn handen waren klam en toen de lunch ten einde liep, wist hij dat hij er eerlijk voor uit moest komen.

'Taylor,' begon hij terwijl de serveerster hun ijskoffie inschonk. 'Ik wil eerlijk tegen je zijn. Ik vind je de mooiste jonge vrouw die ik ooit ben tegengekomen. En ik weet eigenlijk niet wat ik hier doe. Ik wist alleen dat ik je vandaag moest spreken. Ik sloeg steil achterover van je, gisteravond.' Zo eerlijk was hij nog nooit geweest en ze leek aangedaan.

'O ja? Maar ik deed helemaal niks.'

'Jawel. Je bent als een zuchtje frisse lucht in mijn leven. Ik ben oud genoeg om je vader te zijn, maar ik voel me net een jonge vent bij je. Alles van jou is zo sympathiek en fris en vol leven. Ik merkte opeens dat ik al twintig jaar dood ben, bij wijze van spreken. Maar ik moet je nog iets vertellen. Ik heb geen idee wat het met ons of met wat dan ook te maken heeft. Of waar het heen gaat met ons, als we verder willen gaan. Ik ben getrouwd. Al negentien jaar. We hebben geen kinderen. Dat wilde mijn vrouw niet. Ze is advocaat. Ze is briljant en ik heb altijd respect voor haar gehad. Ik heb haar nooit bedrogen, maar ik geloof dat ik nooit eerlijk tegenover mezelf ben geweest, tot voor kort.

Ik hou niet van haar, ik mag haar niet eens. Ik vind het rot om toe te geven, maar ik denk eigenlijk dat zij ook niet van mij houdt. Ik kan zo niet verder leven. Ik heb haar nog niets gezegd en ik heb nog niets gedaan, en ik weet ook niet of ik dat wel kan. Maar toen kwam jij gisteren mijn leven binnen. Ik zag je bij het café en het enige wat ik wil is je nog een keer zien. Maar het laatste wat ik wil is dat wij, of een van ons, in de problemen komen. Wat denk je, zouden we elkaar een poosje bij de lunch of bij een kop koffie kunnen ontmoeten tot ik weet wat ik moet doen? Ik beloof je, als ik besluit niets te veranderen, dan zal ik je niet meer lastigvallen. Ik weet het alleen niet. Maar eerlijker dan dit kan ik nu niet zijn.'

Taylor dacht er lang over na en knikte toen. Zij wilde ook niet in een lastig parket komen. Ze had nooit dates met getrouwde mannen gehad en daar wilde ze nu ook niet mee beginnen. Ze mocht hem graag, maar ze was ervan uitgegaan dat hij single was. Maar hij had haar tenminste de waarheid verteld. Dat respecteerde ze in hem, want ze snapte dat het niet makkelijk op te biechten was.

'Ik denk dat dat wel kan, af en toe een lunch of uit eten. Ik mag je,' zei ze eerlijk, 'ik vind je heel aardig. En niemand moet bij iemand zijn die niet van hem houdt. Je verdient net zoveel geluk als ieder ander.'

'Maar jij ook,' zei hij en nam haar hand in de zijne. 'Ik beloof je dat ik dit zo snel als ik kan ga uitzoeken. Misschien wordt het dan niets tussen ons, maar ik zal je altijd dankbaar blijven dat ik je heb leren kennen.'

Ze straalde toen hij dat zei. 'Ik ook. En misschien kunnen we wel gewoon vrienden worden.' Phillip zei maar niets, maar hij had heel andere gevoelens. Hij wilde met haar vrijen en haar heel dicht tegen zich aan houden. Dat had hij nooit voor Amanda gevoeld. Hij had nog steeds het gevoel dat de bliksem bij hem was ingeslagen gisteravond.

'Ik beloof je, Taylor, dat ik je buiten een eventuele knoeiboel zal houden. Als het een rotzootje wordt, dan verdwijn ik.' Ze keek droef toen hij dat zei, en hij bracht haar vingers naar zijn lippen. 'Maar ik zal nergens heen gaan zonder jou,' verzekerde hij haar. Hij had het vreemde gevoel dat de voorzienigheid hem een enorm geschenk in de schoot had geworpen en hij wilde haar voor geen goud kwijtraken. Hij had het gevoel dat dit had moeten gebeuren. Hij betaalde de rekening toen ze klaar waren en keek haar met grote genegenheid aan. 'Wanneer zie ik je weer?'

'Dat weet ik niet.' Ze was een beetje overweldigd. Hij was een krachtige persoonlijkheid en er viel veel te overdenken. Ze wilde dat ze er met haar zuster over kon praten, maar die zou het niet goedkeuren. Een getrouwde man? Geen denken aan. Ook niet 'als vrienden'. Maar zij zag ook wel dat Phillip meer wilde dan een vriendschap en ze voelde steeds meer voor hem. Hij was een knappe man, al was hij dan een beetje burgerlijk. Maar ze hield wel van mannen die eruitzagen zoals hij. Haar broer was van hetzelfde laken een pak; hij was bankier in Milwaukee, met een vrouw en drie kinderen en hij was maar tien jaar jonger dan Phillip. Haar zus was drieënveertig en had vier kinderen.

'Wat dacht je van lunchen morgen?' vroeg Phillip terwijl ze het restaurant uit liepen en ze keek hem een beetje meewarig aan. 'Of is dat te snel?'

'Ja... nee,' corrigeerde ze. 'Ik weet het niet.' Ze voelde zich zo op haar gemak bij hem, hij was zo beschermend, dat ze al voor hem begon te vallen, al hadden ze elkaar nog maar kortgeleden ontmoet. Het was zo gek allemaal, voor hen allebei. Voor hem nog net wat meer. Hij had een vrouw. Hij zag er niet getrouwd uit, maar hij was het wel. Hij had tenminste geen kinderen. Ze wilde geen gezin te gronde richten, maar ergens was ze daar toch mee bezig. Ze voelde zich schuldig en gelukkig en opgewonden tegelijk. En het was zo moeilijk de aandacht waarmee hij haar omringde af te wijzen. Hij had haar gezworen dat hij dit nooit eerder had gedaan, maar zij ook niet. Ze had op de universiteit vier jaar een vriend gehad, maar dat was een jaar geleden uitgegaan. Ze was sindsdien niemand tegengekomen voor wie ze wat meer voelde.

En toen schoot hem nog iets te binnen. 'Wat is je adres?'

'Wil je naar mijn huis komen?' vroeg ze zenuwachtig, en hij lachte en sloeg een arm om haar schouders. Natuurlijk had hij dat wel gewild, maar dat zou het einde van al zijn goede bedoelingen betekenen.

'Nee, gekkie, ik wil die boekenkast laten bezorgen.' Ze lachte ook en krabbelde het voor hem op. 'Ik zal zien wat ik kan doen, en of hij op voorraad is.' Als dat zo was, zou hij een bezorgbus alleen voor haar laten rijden. Dat was alles wat hij kon doen, het was een klein gebaar haar iets te geven wat ze nodig had en wat haar blij maakte.

'Dank je wel,' zei ze eenvoudig.

Hij keek op zijn horloge en besefte dat hij al een halfuur te laat was voor een vergadering. 'Lunch, morgen?'

'Ik... eh... ja!' flapte ze eruit. Ze wilde hem ook weer snel zien.

'Café Cluny,' zei hij snel voor ze van gedachte veranderde, en kuste haar zacht op haar lippen. Hij hield een taxi aan die met piepende banden voor hen stilhield, hij deed het portier open en stapte in. Hij glimlachte naar haar en ze keek verbluft naar hem. 'Tot morgen dan, een uur!' riep hij nog uit het raampje en ze zwaaide. Hij belde onderweg de winkel en ze bleken de boekenkast te hebben. Toen belde hij zijn secretaresse, zei dat ze een bestelbus moest regelen voor de boekenkast in kwestie en las Taylors adres voor. Binnen vijf minuten was alles geregeld, en hij belde haar om te vertellen dat de kast er straks aankwam. 'Sorry dat het allemaal zo haastig ging. Ik ben al te laat voor een vergadering. Bedankt dat je met me wilde lunchen. Ik weet absoluut niet waar ik mee bezig ben, maar ik vind je echt de geweldigste vrouw die ik ooit heb ontmoet.'

'Maar je kent me nog helemaal niet,' zei ze verward.

'Ik hoop dat dat nog komt,' zei hij en hij meende het. 'Tot morgen, Taylor.'

Hij haastte zich het gebouw in en kwam bijna een uur te laat op de vergadering. Zijn broer John zat aan de vergadertafel, maar zijn moeder ontbrak. Het was een vergadering over financiën en ontwerpen, en daar hoefde ze nooit bij aanwezig te zijn. Toen ze klaar waren keek zijn broer hem vragend aan.

'Alles goed met je? Je ziet er een beetje vreemd uit.'

'Ik ben vreemd,' zei hij vaag. 'Amanda is benoemd tot rechter gisteren. Ze is nu de wereld aan het reorganiseren.'

'Ben je een beetje bedaard wat ma betreft?'

'Misschien. Weet ik niet. Heb ik niet over nagedacht.' Maar hij besefte opeens dat hij in het licht van wat hij nu met Taylor deed, of zou gaan doen, of kon gaan doen, en wilde doen, moeilijk zijn bezwaren tegen Peter Williams vol kon houden. Misschien gebeurde zoiets wel op die manier. Hij had zichzelf er nog niet toe kunnen zetten om erover na te denken. Maar hij was tenminste nog niet met haar naar bed geweest. En dat zou hij ook niet doen tot hij het voor zichzelf had uitgewerkt.

Toen hij die avond naar huis ging, was Amanda druk lijstjes aan het maken. Voor feestjes, evenementen die ze wilde bijwonen, comités waarin ze dacht plaats te moeten nemen, en dingen die Phillip moest regelen.

'Heb je het je moeder verteld?' vroeg ze terwijl ze opkeek van wat ze aan het noteren was.

Hij schudde het hoofd. 'Ik heb haar niet gezien vandaag.'

'Je had 'r toch kunnen bellen.' Voor Amanda was haar benoeming wereldnieuws, dus iedereen moest het met haar meevieren. Ze had het al haar partners, vrienden en bekenden laten weten via een lawine van e-mails.

'Ik had geen idee waar ze was,' zei Phillip eerlijk. En ze duwde hem meteen maar een lijstje in handen van alles wat hij moest kopen, waarop hij moest intekenen en wat hij moest doen. Het was een hele waslijst. Hij had het idee dat hij bij de marine had aangemonsterd.

Hij maakte een fles champagne voor haar open, omdat hij zich een beetje schuldig voelde over zijn lunch met Taylor. Hij reikte haar een glas aan en ze keek blij naar hem op.

'Dank je, Phillip.' Hij hief zijn glas naar haar en probeerde Taylor uit zijn hoofd te krijgen. Haar beeld weigerde te vervagen.

'Waar ben je trouwens heen geweest, gisteravond?' vroeg ze hem eindelijk. Ze verontschuldigde zich niet voor haar commentaar, ze wilde alleen weten waar hij heen was gegaan.

'Ik ben helemaal naar de Village gelopen, heb ergens een hamburger gegeten en een taxi teruggenomen.' Het was waar. Alleen vertelde hij niet dat hij het meest betoverende meisje had ontmoet dat hij ooit had gezien.

'Sorry dat ik je kwaad maakte.' Ze gaf het dus toe. 'Maar het was wel waar. Het zou voor mij, en mijn status, enorm schelen als je moeder jou ceo maakte. Ik zou het dus erg waarderen als je haar dat vroeg,' zei Amanda eenvoudig. Ze zag geen enkele reden waarom Olivia niet een stapje terug zou doen om haar schoondochters carrière verder te helpen. Ze zag het minder als een belangrijke stap voor Phillip dan als een noodzakelijkheid voor haar status, maar hij zou er natuurlijk ook niet slechter van worden. Het was een win-win-situatie voor hen beiden, en Olivia, ach, die was toch al aan haar pensioen toe.

'Waarom vraag je het haar zelf niet?' vroeg hij koel. 'Ik weet zeker dat ze zeer geïnteresseerd is in je ideeën.'

'Ik vind dat jij haar beter onder druk kunt zetten. Je kunt dreigen dat je anders opstapt.'

'En wat dan? Als ze me nu laat gaan? Moeten we het hele bedrijf op z'n kop zetten zodat jij kunt zeggen dat je met de directeur getrouwd bent? En als ze me nu eens ontslaat? Dan ben je getrouwd met een werkloze. Dat is nog eens statusverhogend,' zei hij spottend.

'Ze laat je heus niet gaan, Phillip. Je bent haar zoon.'

'En mijn moeder zal haar plaats als algemeen directeur niet prijsgeven, zelfs niet voor jou. En ik heb het je al zo vaak gezegd, ik wil die plaats helemaal niet. Die van mij is zwaar genoeg. Die van haar brengt veel meer moeilijkheden mee. Ik heb geen haast om in haar schoenen te gaan staan, al zie jij dat als bewijs dat ik geen lef heb. Ze draagt meer verantwoordelijkheid dan wie dan ook, in welk ander bedrijf dan ook, en ze doet het behoorlijk goed. Ik weet niet of ik dat zo zou kunnen. Eigenlijk weet ik nu al dat ik dat niet kan. Dus het is jouw probleem. Als je bij me blijft, zul je het met een cfo moeten doen. Slecht nieuws misschien, maar zo is het.' Hij speelde het harder dan hij tot nu toe had gedaan, maar hij vond het tijd worden. Hij was niet van plan nog meer beledigingen te slikken.

'Ik was me er niet van bewust dat je een clausule voor een keuze had vastgelegd. "Als je bij me blijft..." Wil je me soms wat vertellen, Phillip?' Ze kneep haar ogen half toe terwijl ze het vroeg.

'Die keus heb je altijd gehad,' zei hij simpel.

'Moet ik dat als een bedreiging opvatten?'

'Nee, maar ik ben niet van plan mijn leven, kleding en carrière compleet te herzien zoals het jou uitkomt, omdat je nu net tot rechter bent benoemd.'

'Dat doen ze niet met iedereen,' bracht ze hem kribbig in herinnering.

'Nee, dat weet ik. En ik ben ook erg trots op je. Maar ik ga voor jouw installatie niet met mijn ballen betalen, zoals je het zo fijntjes uitdrukt. Ze zijn van mij, niet van jou. Er wordt niet over onderhandeld.'

'O, waarover dan wel? Ben je bereid met een deel van het Grayson-geld bij te dragen aan mijn carrière? Dat is wel het minste wat je kunt doen, als je je moeder niet om een betere baan durft te vragen.'

'Ik weet niet hoeveel "Grayson-geld" ik bij zou kunnen dragen. Daarover besluit mijn moeder, met het bestuur. En als zij het niet zien zitten, dan gaat het feest niet door. Daar ga ik niet over.'

'Dat bedoel ik nou, Phillip. Je hebt totaal geen macht daar.' Ze zei het met een van weerzin vertrokken gezicht.

'Ik heb wel macht, maar niet te veel. Ik heb ook nooit gezegd dat ik dat had. Misschien ooit, maar nu nog niet. Je bent wat voorbarig. Mijn moeder is nog altijd overal de baas over.' Hij bedacht dat, hoewel hij Taylor nauwelijks kende, hij zich niet kon voorstellen dat ze ooit zou vragen hoeveel "Grayson-geld hij zou willen bijdragen''. Zelfs over twintig jaar zou ze die graaimentaliteit niet bezitten. Hij verbaasde zich steeds meer over Amanda's obsessie.

'Ik denk dat we het er later nog maar eens over moeten hebben,' zei Amanda op ijzige toon.

'Dat kan, en dat wil ik best, maar veel verder zul je er niet mee komen.' Amanda verspilde er geen woorden meer aan. Ze dronk haar champagne op en ging naar boven om een bad te nemen. Ze zouden een dinertje hebben met een van haar partners. En toen ze bij het restaurant kwamen, deed ze of hij lucht was. Iedereen aan tafel moest weten dat zij de ster was. Amanda sprak zelf een paar keer over hem als "alleen maar de cfo'. Ze had het geweldig naar haar zin, maar hij was ziedend toen ze thuis kwamen.

'Is dat mijn voorland van nu af aan? Vernedering op vernedering als we uitgaan, omdat jij eindelijk rechter bent geworden? Dit gaat wel erg vermoeiend worden, als je zo doorgaat.'

'Vraag je moeder dan ook om een betere baan,' zei ze koel. En nu was het oorlog. Amanda zat achter zijn moeder aan en gebruikte hem als haar wapen. Hij zat nu wel in een heel lastig parket. Ze probeerde hem onder druk te zetten om die baan als ceo te eisen, hem zo te vernederen tot hij overstag ging. Phillip had geen enkele behoefte om het spel mee te spelen. Amanda wist het nog niet, maar daarmee tekende ze haar doodvonnis wat hun huwelijk betrof.

Toen ze die nacht naar bed gingen, besefte hij dat ze sinds die keer op het jacht niet meer de liefde hadden bedreven. Haar houding was ook niet bevorderlijk voor zijn verlangen om haar in zijn armen te nemen. Hij lette nu overal op, hield alles tegen het licht omdat hij de avond ervoor een meisje in een cafeetje had ontmoet, maar ook omdat Amanda al veel te lang haar boekje te buiten was gegaan, en het werd met de dag erger. Zijn moeders bezorgdheid die ze op de boot had laten blijken had hij wel degelijk opgemerkt. Ze had gevraagd of Amanda wel genoeg voor hem was. Hij wist het niet meer. Hij stelde zichzelf die vraag nu ook en hij had zijn twijfels.

Eenmaal in bed zeiden ze geen woord tegen elkaar. Ze probeerde hem niet te verleiden, en hij haar evenmin. Hij wilde haar geen 'beloning' voor haar slechte gedrag geven, en ze liet hem zo koud dat hij hem niet eens overeind kon krijgen, en hij had geen zin er moeite voor te doen. En het leek Amanda niet te kunnen schelen. Zij had gesuggereerd dat ze niet met hem naar bed wilde als hij geen betere baan kreeg. En hij liet zich niet door haar chanteren. Ze waren in een impasse beland. Phillip deed die nacht geen oog dicht en verliet 's ochtends het huis voor Amanda de douche uit was.

Hij zag er gestrest uit toen hij die middag met Taylor ging lunchen. Die ochtend was zijn humeur om op te schieten geweest, maar zodra hij Taylor in het oog kreeg, was het over en binnen enkele minuten moesten ze ergens om lachen en voelde hij zich weer als een jonge man.

'Je bent geweldig!' zei ze zodra hij binnenkwam.

'Jij ook.' Hij glimlachte en pakte haar hand.

'Nee, ik bedoel, echt geweldig,' zei ze met wijd open ogen. 'De boekenkast werd om zes uur precies gebracht. En hij is prachtig! Die bezorger zette hem voor me in elkaar en zette hem op de juiste plaats. Al mijn boeken passen er makkelijk in, dus de vloer is weer leeg. Wauw! Je hebt een wonder verricht!' zei ze dankbaar en hij lachte. Het was zoiets kleins dat hij voor haar deed, in zijn positie, dus hij was blij het gedaan te hebben.

Ze praatten over haar jeugd tijdens de lunch en over haar ouders die bij een frontale botsing om het leven waren gekomen toen ze acht jaar was. Haar zuster was toen net getrouwd en die nam haar kleine zusje in huis, tot ze ging studeren. Haar broer was destijds zestien geweest en was er ook ingetrokken tot hij twee jaar later ging studeren. Ze zei dat haar zwager een engel was dat hij het allemaal best had gevonden. Ze merkte op dat ze een hechte familie had. En toen vroeg ze naar zijn familie. Terwijl hij naar haar luisterde was het perspectief een beetje verschoven. Zijn moeder was vaak weggeweest, maar ze was niet dood. Ze waren geen wezen, ze hadden een heerlijk leven gehad, en ze waren verknocht aan hun vader en grootmoeder. Het drong tot hem door dat in vergelijking met haar leven, het zijne wel erg gemakkelijk geweest was. Hij werd er verlegen van.

'Mijn moeder had het heel erg druk,' legde hij uit. 'Ze reisde van hot naar her voor haar werk, dus werd ik voornamelijk opgevoed door mijn vader en grootmoeder. Die woonde bij ons in. Maar moeder was tussen de reizen door wel thuis. Ik heb twee zussen en een broer, en volgens mij is mijn oudste zus ongeveer even oud als de jouwe, en mijn jongste zus, die ik nooit meer zie, is wat jonger dan je broer.'

'Waarom zie je haar nooit meer?' Ze keek er droevig bij, alsof het iets was dat ze onmogelijk kon begrijpen, omdat haar familie zo close was met elkaar, zelfs zonder ouders, of misschien juist daardoor. Phillip vroeg het zich af.

'Het is een lang verhaal, maar ze was vreselijk van streek toen mijn vader stierf. Ze was woedend dat mijn moeder er niet bij was. Ze was op een verre zakenreis toen mijn vader doodging, en snel daarna vertrok mijn zusje naar Londen. Ze was twintig. Mijn moeder en grootmoeder zien haar heel af en toe als ze in New York is, en mijn oudste zus heeft haar een paar jaar geleden gezien, geloof ik. Ik heb haar in geen tien jaar gezien. Ze is nogal afstandelijk. We hebben niet veel gemeen. En families zijn soms een beetje ingewikkeld.'

'Ik weet het,' zei ze meelevend. 'Ik moest na school werken om te sparen voor de universiteit en de onderwijzersopleiding. Het verzekeringsgeld van mijn ouders was toen al op, want we gebruikten het voor de opleiding van mijn broer. Maar het is allemaal goed gekomen,' zei ze met een zonnige glimlach, terwijl zijn hart zich van liefde vulde en hij voelde zich een grote verwende kleuter. En als je dit verhaal hoorde, was Amanda's eis om 'Grayson-geld' bij te dragen aan haar goede doelen, om zodoende in het sociale netwerk hoge ogen te gooien, gewoonweg walgelijk. Taylor was echt, Amanda zo nep als wat. En Phillip had een luxe leven gehad. Hij moest er niet aan denken haar te vertellen wie hij was en wat ze allemaal hadden gehad, en waarom die boekenkast die hij bij haar had laten bezorgen helemaal niets voorstelde, dankzij zijn moeder. Taylors leven relativeerde het zijne razendsnel.

Ze praatten over haar tijd in het Vredeskorps en hij vertelde dat hij onlangs in Europa was geweest, in Italië en Frankrijk. Hij zei er niet bij dat ze met een jacht van honderd meter lang hadden rondgereisd, hij zei alleen dat ze met de hele familie op vakantie waren geweest, op zijn jongste zus na. Ze was onder de indruk dat ze daar samen geweest waren. Er waren zoveel dingen die hij haar niet kon vertellen, want als hij dat deed, zou ze schrikken van de manier van leven die hij vanzelfsprekend vond. Dat realiseerde hij zich als hij naar haar luisterde.

Ze vertelde dat ze vloeiend Spaans sprak. Ze hadden haar bijna in een Spaanssprekend deel van Harlem geplaatst. Ze had er veel zin in binnenkort op de school te beginnen en praatte er veel over. Hij vond het vreselijk dat de lunch zo snel voorbijging. Bovendien konden ze de dag erop niet afspreken, omdat ze naar een oriëntatiedag voor nieuwe onderwijzers moest, maar het weekend was ze vrij. Hij zou dolgraag iets met haar afspreken, maar hij vond dat hij ook wat tijd moest doorbrengen met Amanda. Hij wist nog niet wat voor plannen zij had, maar ze was erg druk met het overdragen van zaken op kantoor en andere afspraken.

'Zullen we dan maandagavond uit eten gaan?' vroeg Phillip en Taylor zei dat dat prima was. 'Ik bel je het weekend als ik weg kan.' Ze werd stil en hij keek haar aan. Ze keek een beetje triest terug en dat deed hem pijn.

'Soms vergeet ik dat je getrouwd bent,' zei ze zacht.

'Ik ook. We hebben een erg vreemd huwelijk. Dat is ook mijn schuld en ik weet niet of ik ermee op moet houden of het moet repareren.'

'Als het kan moet je het weer goedmaken, denk ik,' zei ze nuchter. Ze wilde zijn huwelijk niet verwoesten en dat had ze de eerste dag al gezegd.

'Ik weet niet of ik dat wel wil,' zei hij eerlijk.

'Vanwege mij of om een andere reden?' vroeg ze zacht.

'Allebei. Ik heb het idee dat ik met de verkeerde vrouw ben getrouwd. Ik geloof dat iedereen dat zag behalve ik. Ik dacht dat haar ijzige houding een leuke uitdaging was. Nu besef ik dat het onmogelijk is om mee te leven. Het lijkt wel of ik in een iglo woon.' En nu hij Taylors warmte kende, wilde hij het niet eens proberen goed te maken. 'Ik probeer snel een beslissing te nemen, dat beloof ik.' Hij zou wel moeten. Hij kon niet eeuwig zo doorgaan en Amanda's eisen werden steeds buitensporiger. Taylor maakte de situatie intenser. Ze was de katalysator die hij niet had verwacht. Maar alle problemen met Amanda waren reëel, ze bestonden al heel lang maar hij had ze waarschijnlijk niet willen zien.

Toen hij afscheid nam van Taylor kuste hij haar zacht op de wang en beloofde haar het weekend te bellen, al was het maar om gedag te zeggen. En zoals later bleek had Amanda afgesproken om in het weekend op kantoor te blijven om alles af te kunnen ronden, wat ze niet tegen hem had verteld. Dus belde hij Taylor zaterdag op en ze maakten een wandeling door Central Park, bleven kijken bij de plas met modelbootjes, luisterden naar een aantal muziekgroepen, en gingen ergens op het gras liggen, op de deken die ze had meegebracht. Ze bleven er tot zes uur, pratend en liggend en kijkend naar de bomen. En opeens rolde hij zich op een zij, plantte een elleboog in het gras en boog zich voorover om haar te kussen. Haar lippen waren zo zacht, ze leken te versmelten met de zijne. Hij dacht dat hij nog nooit zoiets zoets had geproefd.

Toen stapten ze op en gingen eten in de Minetta Tavern, een oude favoriet van hem. Daarna zette hij haar af bij haar appartement en ging zelf naar huis. Het was tien uur en Amanda was er nog niet. Toen zij vijf minuten later binnenkwam, zat hij voor de tv en ze nam aan dat hij de hele avond thuis was geweest. Hij was nog verdoofd van de uren die hij met Taylor had doorgebracht en hun kus in het park. Hij werd dan ook prompt een beetje misselijk toen hij Amanda zag. De hele toestand was in een nachtmerrie veranderd.

'Gaat het goed met je?' vroeg ze en ze nam hem nauwkeurig op.

'Ja, best.'

'Je bent zo bleek.' Ze zag iets aan hem wat ze niet thuis kon brengen en ze had gelijk. Zijn maag zat in de knoop bij de gedachte waarmee hij bezig was. En hij wilde Taylor geen pijn doen. Dat verdiende ze niet. Hij had zelfs medelijden met Amanda. Ze was ook zo dom bezig. Ze speelde een machtsstrijd met hoge inzet, maar ze zou alles verliezen als ze ermee doorging.

Die avond ging hij vroeg naar bed en hij viel prompt in slaap, uitgeput van de spanningen in zijn lijf. En toen hij die ochtend wakker werd, was Amanda al verdwenen zonder een briefje achter te laten. Ze leefde helemaal in haar eigen wereldje en ze negeerde hem volledig. Ze had lang op die benoeming tot rechter gewacht en nu steeg het haar naar het hoofd. Ze was narcistischer dan ooit en de hele planeet draaide om haar.

Zondag ging hij dan ook meteen weer naar Taylor en ze besloten iets anders, iets leuks te gaan doen. Ze deden net of ze toeristen in New York waren, wat zij in feite ook was. Ze gingen naar de top van het Empire State Building, en daar kuste hij haar, met de stad aan hun voeten, en toen kochten ze een kaartje voor de veerboot naar Staten Island. Hij had nooit zoveel plezier in zijn eigen stad beleefd. Alles wat hij met haar deed was opwindend en nieuw. En hoeveel tijd hij ook met haar doorbracht, hij kreeg geen genoeg van haar. Ze was als een drug waaraan hij verslaafd was geraakt. Zijn hele leven was binnen een week op zijn kop gezet, net als dat van haar. En zij had nog niets aan haar familie verteld. Ze hielden het allebei geheim. Hij omdat hij dat moest, en zij omdat ze wist dat haar broer en zus het zouden afkeuren. Het was een vreemde situatie voor hen allebei, en voor haar zelfs gevaarlijk. Want het zou haar veel leed bezorgen als het misliep.

De week daarop bleven ze elkaar ontmoeten wanneer het maar kon, tijdens lunches en diners, en even tussen de bedrijven door. Ze slenterden weer door Central Park, en gingen op Washington Square tussen de studenten zitten. Ze gingen naar het café waar ze elkaar hadden ontmoet en omdat Amanda het volgende weekend weer doorwerkte, bracht hij die dagen van vroeg tot laat met Taylor door. Hun romance was nu twee weken gaande, maar ze zagen elkaar nog altijd elke dag en Phillip had geen idee waarmee hij bezig was. Amanda scheen totaal niets te merken van zijn onverschilligheid en zijn andere stemming. Aan de ene kant wilde hij dat het tij zou keren, en ze hun huwelijk zou redden als bewijs dat ze van hem hield, aan de andere kant wilde hij het op zijn beloop laten. Ze had geen idee wat er speelde en was geheel in zichzelf verzonken, nog meer dan anders. Dit was haar moment. En iedereen schonk overdreven veel aandacht aan haar op kantoor. Ze leek Phillip in feite vergeten te zijn. En die leegte had hij gevuld met Taylor. Ze vulde zijn hart als lucht in een ballon tot het punt dat hij bang was te exploderen van opwinding.

Op zondag gingen ze naar een straatmarkt in Little Italy, aten citroenijs en liepen langzaam terug naar haar kamer. Ze wilde hem de boekenkast laten zien, en hoewel hij ertegen opzag al haar jonge huisgenoten te moeten groeten, stemde hij toe een paar minuten binnen te komen. Toen ze binnenkwamen, bleek er niemand thuis.

De kamer was klein en zonnig, en bomvol oude versleten meubels, die ze voornamelijk bij garageopruimingen, het grofvuil of de kringloopwinkel had verzameld. Haar boekenkast van The Factory leek het pronkstuk vergeleken bij al het andere in haar kamer en het deed hem wat dat ze zo simpel kon leven. Haar kamer was keurig opgeruimd en brandschoon. Haar kleren hingen op hangertjes in een kast, haar beddensprei, die ze van thuis had meegenomen, was roze en er lagen kussentjes op het bed die door haar nichtjes gemaakt waren. Hij nam haar in zijn armen en hield haar tegen zich aan zodra ze binnen waren. Haar haar rook zo fris als altijd, en hij hield ervan zijn neus zachtjes tegen haar huid te wrijven en haar lichaam tegen het zijne te voelen. Ze had een haltertopje aan en een denim rok en slippers, en hij was in spijkerbroek en voor hij het tegen kon houden, drukte hij haar nog steviger tegen zich aan. Hij snakte ernaar haar naakt in zijn armen te houden, wat haar verlangen naar hem alleen maar aanwakkerde.

Hij schopte de deur van haar kamer dicht voor het geval de huisgenoten terugkwamen en een paar tellen later waren ze uit de kleren. Ze werden overweldigd door passie en konden niet ophouden tot hun beider lichamen tegelijkertijd uiteen leken te spatten, waarna ze buiten adem in elkaars armen bleven liggen, nahijgend en niet in staat te bewegen. Nooit eerder had Phillip zo vreselijk naar iemand verlangd en Taylor had zich geheel aan hem overgeleverd. De dam van hun verlangen was eindelijk doorgebroken, en het tij was niet meer te keren. Hij was zo verliefd op haar dat hij niet meer helder kon denken.

'O god,' zei hij terwijl hij van haar wegrolde en haar in de ogen keek. Het waren de ogen van een vrouw die langzaam uit de diepte van de hartstocht opsteeg. 'Het spijt me zo vreselijk... Dat was ik totaal niet van plan.' Maar ze hadden geen keus gehad, en dat begrepen ze allebei.

'Het spijt mij niet,' zei ze zacht, terwijl ze langzaam weer op adem kwam. 'Ik hou van je... zelfs al ga je nooit bij Amanda weg. Dit nemen ze ons nooit meer af.' Toen werd hij bevangen door bezorgdheid.

'Je gebruikt de pil toch wel?' Ze knikte, maar verder hadden ze geen veilige seks gehad. Niet dat ze zich er zorgen over maakten: alles klopte, alles was goed. En toen kwam er een gedachte bij hem op, waardoor hij haar weer dicht tegen zich aan drukte. 'Ik wil een kind van je,' fluisterde hij in haar hals. Dat was iets wat hij nooit tegen een ander had gezegd en ook nooit had gewild, tot dit moment met Taylor. Hij had het idee dat hij zijn hele leven op haar had gewacht. En door wat hij juist had uitgesproken wist hij ineens ook wat hem te doen stond. 'Ik zou wel gek zijn als ik deze situatie nog langer zou rekken. Ik ga spijkers met koppen slaan.' En ze geloofde hem. Ze had al langer het gevoel gehad dat hij dat zou doen. Ze vertrouwde hem onvoorwaardelijk, en dat deed elke vrouw die een verhouding had met een getrouwde man, maar zij wist dat het in dit geval anders was. Phillip hield van haar, dat was nu wel gebleken. En zij hield van hem.

Die middag bedreven ze opnieuw de liefde, en het kostte hem de grootste moeite haar te verlaten. Hij ging naar huis met het gevoel dat hij een steen in zijn maag had en hij werd verteerd door schuldgevoel. Hij had pas met haar willen vrijen als hij vrij man was. Nu werd alles alleen maar ingewikkelder, want hij wist niet wat hij tegen Amanda moest zeggen, en wanneer. Hij nam een slaappil voor ze die avond thuiskwam zodat hij haar niet hoefde te spreken.

Maar 's ochtends was ze er wel, stralend en opgewonden over alles wat ze aan het regelen was, en zoals gewoonlijk alleen maar sprekend over de benoeming. De slaappil had Phillip echter een stevige hoofdpijn bezorgd.

'Wat wil je voor ontbijt?' vroeg ze hem terwijl ze wat brood voor zichzelf roosterde. Ze maakte nooit ontbijt voor hem en hij zei bijna 'een scheiding', maar dat durfde hij toch niet. Hij moest nadenken over wat hij het eerst moest doen. Hij kende Taylor pas twee weken en hij stond op het punt een huwelijk van negentien jaar te verbreken. Was hij gek geworden? Zat hij fout? Was dit het dan waarop hij gewacht had? Hij wist niets meer zeker. Hij hield niet van Amanda, maar hij was ook behoorlijk in de war. Alsof hij de afgelopen weken gek was geworden.

'Ik eet wel iets op kantoor,' zei hij en hij liep de keuken uit. Ze neuriede iets toen hij de deur uitging en hij reed afwezig naar kantoor. De eerste die hij in de hal van het kantoor tegenkwam was zijn moeder. Maar hij was zo in gedachten dat hij pal langs haar heen liep en haar niet zag. En toen ze hem riep, keek hij met glazige blik om.

'Is alles goed met je?' vroeg ze met licht bezorgde stem. Ze had hem nog nooit zo gezien, en ze hadden elkaar sinds de ruzie over Peter niet gesproken. 'Ben je ziek?' Ze was werkelijk ongerust, maar hij schudde het hoofd.

'Nee... nee... het gaat prima... een koutje gevat, het is niets.' En toen herinnerde hij zich alles. Als Taylor er niet was geweest, zou hij niets gezegd of begrepen hebben, maar wie was hij dat hij haar dingen verweet? En zijn moeder was ongetrouwd - hij niet. 'Het spijt me,' mompelde hij.

'Wat spijt je?'

'Dat over Peter... ik wist niet... je weet vast wat je doet.'

Toen werd ze pas echt ongerust. Phillip, de Wreker vol Wrok die Nooit Vergaf, was veel te makkelijk met excuus gekomen. Ze vroeg zich af of er iets scheef zat tussen hem en Amanda.

'Alles goed met Amanda?'

'Ze is benoemd bij de federale rechtbank. Ze is in de zevende hemel.'

'Feliciteer haar maar van me,' zei Olivia terwijl ze nog steeds onderzoekend naar haar zoon keek om te weten te komen waarom hij er zo onverzorgd uitzag. Maar daar kwam ze niet achter en hij ging snel door naar zijn kantoor, alsof hij bang was met zijn moeder te praten.

Zijn gedrag bevreemdde haar zozeer dat ze er die avond met Peter over sprak. Hij was er zeker van dat er een heel simpele verklaring voor was, en hij was blij te horen dat hij zijn excuus had aangeboden. Daar vond hij eigenlijk niets vreemd aan. Dat was hij haar verschuldigd.

'Misschien is hij verliefd,' zei Peter gekscherend. Er waren wel vreemdere dingen gebeurd.

'Phillip?' Olivia lachte om die suggestie. 'Daar is-ie als de dood voor. Hij laat nog liever zijn hart met een pincet verwijderen. Ik weet niet eens zeker of Phillip het kan verdragen dat iemand van hem houdt. Daarom is hij met Amanda getrouwd. De menselijke ijsberg. Ik denk dat Phillip niet met gevoelens kan omgaan. Hij is bang gekwetst of teleurgesteld te worden, dus blijft hij bij haar en voelt niets. Ongelooflijk triest.'

'Je weet maar nooit, mensen veranderen. Misschien komt hij op een dag de juiste vrouw tegen en verlaat hij Amanda.'

'Ik verwacht eerder dat zij hem verlaat,' zei Olivia verbitterd, wat niet vaak voorkwam, maar ze mocht Amanda nu eenmaal niet. 'Als ze iemand met nog meer geld tegenkomt.' Het was een beetje gemeen dat zo te zeggen, maar ze was ervan overtuigd dat het waar was.

Dus haar bezorgdheid om Phillip verdween niet, maar ze had het druk en het gevoel verdween naar de achtergrond. Een staking in een van hun winkels in Texas liep uit de hand en er dreigden plunderingen. Ze moesten beveiligers inhuren en hadden het warenhuis tijdelijk gesloten, wat haar goed dwarszat. Peter had haar overgehaald er niet zelf heen te gaan, want hij wilde niet dat haar wat overkwam, en voor die ene keer was ze het met hem eens.

Een paar dagen later stopte ze bij een boekhandel om een paar boeken te kopen waar Peter interesse in had, en ze stond net de tekst op de achterflap van een roman te lezen die ze zelf wilde hebben, toen ze even opkeek en Phillip de winkel in zag lopen met een knappe jonge vrouw. Ze was erg jong, half zo oud als hij en ze keek hem smachtend aan. En Phillip zelf leek ook tot over zijn oren verliefd. Olivia staarde hen ongelovig na en sprong toen achter een stelling zodat ze haar niet konden zien. En toen kuste Phillip zijn vriendin. Plotseling begreep Olivia waarom hij zijn woorden over Peter had teruggenomen. Ze vroeg zich af of dit serieus was of zomaar een vriendinnetje. Ze kon er zo niet achter komen en ze wilde het hem ook niet vragen. Ze wachtte tot ze de zaak verlaten hadden, betaalde haar boeken en belde Peter zo snel ze buiten stond om te vertellen wat ze had gezien.

'Ik zei toch dat hij verliefd was,' zei Peter grinnikend.

'Ik weet niet of hij verliefd is of gewoon een scharreltje heeft, maar ik herkende hem nauwelijks. Hij is zo te zien stapel op haar. Ze is wel heel jong, maar ook erg knap.' Nu werd ze pas werkelijk bezorgd om hem. Als zijn vrouw erachter kwam zou hem dat zijn huwelijk kosten. En zijn geld.

'Hij is een volwassen kerel, Olivia,' bracht Peter haar in herinnering. 'Hij moet dit echt zelf uitzoeken.'

'Dat zal best, maar hij was niet bepaald erg discreet. Hij kuste haar midden in de boekwinkel! Iedereen kan ze gezien hebben.' Net als zij. Stel dat Amanda binnen was gekomen!

'Misschien is het serieus dan,' dacht Peter.

'Ik weet niet wat ik liever wil,' zei Olivia met een zucht. 'Ik wens hem al die toestanden met een scheiding niet toe, maar ik zou het nog erger vinden als hij de rest van zijn leven met die ijskoningin moet doorbrengen. Hij verdient zoveel beter.'

'Dan krijgt hij dat nu misschien,' zei Peter eenvoudigweg. 'Hij zal wel doen wat werkt voor hem. Wanneer kom je nu eens thuis voor het eten?' Hij was al eerder naar Bedford gegaan dan zij en was aan het koken geslagen.

'Zo snel als ik kan. Ik ben onderweg even gestopt om die boeken op te pikken die je wilde lezen, en toen zag ik Phillip.'

'Nou ja, vergeet hem nu maar even, en kom als de wiedeweerga thuis, vrouw. Ik mis je.'

'Oké, ik zal me haasten,' zei ze met een glimlach. Ze verbraken de verbinding en ze laveerde de snelweg op en was in minder dan een uur thuis. Toen ze het pad op reed, was het fijn te zien dat het hele huis al verlicht was, en dat Peter daar op haar wachtte. Ze had geluk gehad met hem en dat realiseerde ze zich vaak. En alles wat ze voor haar zoon wenste was dat hij ooit de liefde van een goede vrouw zou vinden, die warmer en liever was dan Amanda. En nu kon ze alleen maar afwachten en zien wat er zou gebeuren. Het leven was soms vreemder dan een roman.

17

Phillip en Taylor sliepen nu al een maand met elkaar en hij was er nog niet uit of hij nu in de hel of de hemel leefde, zo groot was zijn verwarring. Hij had zelfs een nacht met haar in het Plaza doorgebracht. Ze waren steeds vaker voor een paar uur in hotels beland, omdat hij haar flatgenoten niet tegen wilde komen en haar goede naam niet te grabbel wilde gooien.

Ze was aan haar nieuwe baan begonnen en ze kon hem nu alleen nog maar 's avonds zien. Zijn leven deed hem denken aan dat van een koorddanser zonder vangnet. Hij wilde bij Taylor zijn en was stapelgek op haar, maar hij had geen idee hoe hij onder zijn huwelijk uit kon.

Hij was vijf kilo afgevallen en zijn moeder keek hem van een afstandje met een bezorgde blik na. Ze had discreet geïnformeerd bij zijn zus, broer en grootmoeder maar ook zij wisten van niets, en zijzelf liet niets los van haar vermoeden. Olivia vroeg zich af wat hij met de jonge vrouw wilde met wie ze hem had gezien. Peter dacht dat het een slippertje was, maar zo had het er voor haar niet uitgezien.

En Phillip sprak er niet over. Elke vergadering kwam hij te laat en de wanhoop sloeg toe toen hij op een avond thuiskwam, waar Amanda op hem zat te wachten met een ernstig gezicht. Zodra hij haar zag, wist hij zeker dat ze erachter was gekomen. Hij stond op het punt alles over zijn verhouding op te biechten, toen ze hem zwijgend een brief overhandigde. Hij was aan zijn moeder gericht.

'Wat moet dit voorstellen?' vroeg hij verbaasd. 'Ik ben geen kind. Je hoeft geen verslag over mij aan mijn moeder te geven.'

'Lees maar,' zei ze en hij ging zitten en las de brief. Hij ging niet over zijn affaire. Amanda chanteerde Olivia eigenlijk door haar een ultimatum te geven. Of Olivia zou terugtreden als ceo en de functie overdragen aan Phillip, of ze zou een scheiding aanvragen. Ze schreef dat ze had besloten dat ze er geen zin meer in had gehuwd te blijven met een van zijn moeders 'ondergeschikten' in het licht van haar nieuwe positie als federaal rechter. Ze wilde een algemeen directeur van een multinational als man, zo anders, dan wilde ze liever een scheiding. Nu was het menens. Hij lachte haast van opluchting toen hij de brief gelezen had.

'Dat meen je toch niet?' Hij was ervan overtuigd geweest dat ze van zijn vriendin op de hoogte was. Nu wist hij zeker dat ze er niets van wist. Ze wilde alleen maar een directeur als partner. Misschien kon het haar niet eens schelen als hij verliefd was op een ander.

'Ik ben uiterst serieus. Ik had het sterke vermoeden dat je haar er nooit mee zou confronteren, dus heb ik het maar gedaan. Ofwel ze geeft haar functie aan jou, of ik zal van je scheiden en dat zal jou en haar een fortuin kosten. Dat zal ze niet willen, net zomin als de vernedering van een scheiding in de familie. Dus krijgen we allebei wat we willen. Ik krijg een echtgenoot met een topfunctie en jij krijgt de status die je jaren geleden al had moeten krijgen.' Ze had het allemaal in haar voordeel uitgedacht. Hoe dan ook, ze kreeg wat ze wilde. Status of geld - het maakte haar kennelijk niet uit wat het zou worden.

'Ik heb je al zo vaak verteld dat ik nog geen ceo wil zijn. De koppijn die het me zou bezorgen kan me gestolen worden.'

'Zij is kennelijk meer mans dan jij,' zei Amanda terwijl ze hem met minachting aankeek.

'Dat kan best kloppen, Amanda. Dat geldt ook voor jou. Het probleem is alleen dat ik niet met een man getrouwd wil zijn, maar met een echte vrouw. Een die niet mijn hoofd op het hakblok legt om te krijgen wat ze wil, of van plan is mijn moeder te chanteren. Ik denk niet dat ze je brief vriendelijk knikkend zal lezen. Eigenlijk bespaar ik je de blamage hem aan haar te sturen.'

Eindelijk was het hem duidelijk wat hij wilde. Hij had het allang geweten, hij wist alleen niet wat hij moest zeggen, hoe hij het moest brengen. Maar Amanda had dat zojuist voor hem opgelost. En hij zou die kans grijpen. Hij had de vrouw die hij wilde. En dat was niet Amanda. Hij wist het zeker. Hij was er nooit zo zeker van geweest als op dat moment. Hij hield niet van Amanda en zij hield ook niet van hem, anders zou ze nooit zo'n brief hebben geschreven. Ze was in staat hem op te offeren voor iets wat ze ambieerde. Wat haar betrof was hij een soort onderpand. Phillip keek haar net zo koel aan als zij hem. 'Doe geen moeite die brief te verzenden. Ik kies plan B. Ik hoef dit huwelijk niet meer. Het is mijn beslissing, niet de jouwe. Het is voorbij.' Ze keek hem verbijsterd aan. Dat was niet de reactie die ze had verwacht, in de verste verte niet.

'Dat gaat je geld kosten,' zei ze met priemende ogen.

'O, ik twijfel er niet aan. Maar dat zullen onze juristen wel uitvechten. Je hebt wat je wilde. Je bent rechter. En ik ben niet meer je hondje dat moet opzitten en pootjes geven zodat jij beter uit de verf komt. Ik ga geen algemeen directeur worden zodat jij goede sier kan maken.'

'Ze zal je je hele leven op een laag pitje laten sudderen!'

'Misschien. Misschien bevalt het me daar wel. Maar dit is niet de manier waarop ik die baan ga overnemen. Als ik het doe, zal dat zijn omdat mijn moeder er klaar voor is om het kalmer aan te doen en vindt dat ik het verdien. Ik zal niet toestaan dat je haar afperst om haar van haar stoel te krijgen nadat ze al vijftig jaar op een briljante wijze het bedrijf heeft geleid. Ze verdient het ceo te blijven. Het is haar bedrijf. Ik heb het nog niet verdiend. Ik hoop dat het ooit gebeurt. Maar dat zijn dan jouw zaken niet meer, Amanda. Ik had je al jaren geleden moeten verlaten. Je hebt nooit een cent om me gegeven.'

'Je verwart me met je moeder,' siste ze hem toe.

'Nee, beslist niet. Want zij houdt echt van me, daar ben ik eindelijk achter. Ze mag dan verschrikkelijke fouten hebben gemaakt toen we nog klein waren, maar ik heb eindelijk begrepen dat ze wel van me houdt. Ik denk dat je ergens in je leven moeilijke keuzes moet maken en moet doen wat je denkt dat het beste voor je is. Dat heb je dan nu gedaan. Je bent bereid ons huwelijk op te offeren om je status te verhogen. Ik ben bereid om te doen wat me te doen staat en zo snel mogelijk een scheiding te krijgen, in plaats van te blijven hangen aan iets wat nooit bestaan heeft. Ik ben voor jou nooit meer geweest dan een springplank om hogerop te komen. Ik denk dat als mijn naam niet Grayson was geweest, je al veel eerder bij me weg was gegaan. Nee, je was zelfs nooit met me getrouwd. Maar nu is het uit. Van mij valt niets meer te verwachten. Je moet de rest maar via de scheiding zien te krijgen.' Gelukkig waren ze niet in gemeenschap van goederen getrouwd, wat Amanda nu betreurde. Ze zou niet zoveel krijgen als ze had gehoopt. 'Ik ben er klaar mee.' De loden last die hij weken met zich had meegedragen was van hem af gevallen en hij voelde zich vrij. Amanda had hem uiteindelijk een grote dienst bewezen.

'Dit is absurd,' zei ze met de brief nog in haar hand, die hij haar had teruggegeven. 'Misschien wil ze best over een jaartje terugtreden! Het is toch de moeite waard om daarop te wachten,' zei Amanda met een gealarmeerde blik in haar ogen.

'Je begrijpt het niet helemaal. Dit is geen kwestie van onderhandelen. Het is voorbij. Zoek maar een ander paard om op te wedden. Ik diskwalificeer me hierbij en ben uit de race.'

'Ik meende dat toch niet echt van die scheiding, dat snap je toch wel. Ik wilde alleen je moeder een beetje bang maken. Zowel voor jou als voor mij.'

'Je hoeft helemaal niets meer voor mij te doen. En ik meen het serieus. Ik wil een echt leven, niet dit belachelijke toneelstuk dat een huwelijk moet voorstellen, waarbij jij aan het rekenen bent wat je eruit kan halen en me ondertussen inpepert dat ik geen ballen heb.'

'Ik wilde alleen dat je je moeder zou trotseren.' Ze was niet gek en ze wist dat ze haar hand had overspeeld, dus nu krabbelde ze terug. Maar dat stond hij niet toe. Hij had haar verslagen en gooide haar de deur uit. En hij wist nu wie en wat hij wilde als hij de deur weer opendeed. Niet haar, maar Taylor. Al na een maand wist hij dat ze de liefde van zijn leven was en dat hij zijn leven met haar wilde delen. En dat kwam omdat ze van hem hield, niet omdat ze haar status wilde verhogen. Ze wist uiteindelijk niet eens wie hij was. Ze hield gewoon van hem en hij van haar, en hij wilde voor geen goud dat ze gekwetst zou worden.

Hij liep naar boven en begon een weekendtas in te pakken, terwijl Amanda hem volgde.

'Wat doe je nou?' Ze zag er nerveus uit. Phillip niet, hij voelde zich beter dan hij zich in maanden had gevoeld. Jaren misschien.

'Ik pak een tas in. Jij kunt hier blijven wonen tot we besloten hebben wat we met het huis doen, of het op de markt hebben gezet.' Hij had het betaald, maar hij wilde het best kwijt als het moest. Op dat moment wilde hij alleen maar weg.

'Je hoeft niet weg, Phillip. We kunnen er toch over praten...'

'Nee, dat kan niet.' En hij wendde zich tot haar met een gevoelloze blik. 'Ik wil het niet. Ik wil een scheiding.' Die brief van haar was de druppel geweest en de prikkel geweest die hij nodig had om haar te verlaten. Haar ware aard stond nu zwart op wit. Ze had haar positie overschat om te krijgen wat ze wilde, maar ze had hem juist gegeven wat hij nodig had om haar te verlaten. Hij ritste zijn tas dicht en liep terug naar de trap. Ze keek hem na vanaf de overloop en het enige wat ze niet had gezegd was dat ze van hem hield. Het was niet eens bij haar opgekomen. Maar Phillip had het wel gemerkt. Dus met een schoon geweten kon hij haar verlaten. Ze hield niet van hem, en had het nooit gedaan. Ze was er niet toe in staat. En zijn liefde voor haar was al lang geleden in rook opgegaan. Hun huwelijk was dood.

'Bel me maar als je weer bij zinnen bent gekomen,' riep Amanda hem na. Ze rende hem niet achterna om hem te smeken te blijven. Een vrouw die van hem hield had het tenminste geprobeerd.

'Ik zou er maar niet op wachten,' zei hij zacht en draaide zich om zodat hij een laatste blik op zijn vrouw kon werpen. 'Het ga je goed, Amanda.' En daarmee opende hij de deur en liep naar buiten, en deed hem zacht achter zich dicht. Het was in een halfuur gebeurd. Er was geen bloed gevloeid. Het deed zelfs geen pijn omdat hun huwelijk geen levende wortels meer had. Het was al lang geleden gestorven.

Hij hield een taxi aan en gaf de chauffeur het bekende adres in de binnenstad. Toen ze daar aankwamen, gaf hij de chauffeur een briefje van twintig en vroeg hem even te wachten. Hij liet zijn tas in de wagen staan en rende de trap op. Een van haar huisgenoten deed open. Ze zei dat Taylor in haar kamer was en waarschijnlijk nog wakker. Hij klopte op de deur en liet zichzelf binnen. Ze glimlachte toen ze hem zag. Haar hele gezicht straalde en ze sprong van haar bed en vloog hem om de nek.

'Wat doe je hier?' vroeg ze. Ze kon niet eens ongerust worden, want hij kuste haar en drukte haar tegen zich aan.

'Ik ben bij haar weggegaan. We gaan scheiden.' Hij glimlachte toen hij het zei en Taylor sperde haar ogen wijd open.

'Zomaar ineens? Wat is er gebeurd? Een uur geleden zei je nog dat alles hetzelfde was.'

'Ze heeft me één keer te vaak een klap in mijn gezicht gegeven. Ze wilde mijn moeder chanteren en haar een ultimatum voorleggen. Dat was alles wat ik nodig had. Ons huwelijk is toch al jaren een wassen neus.' Hij had haar dat al vaker verteld, maar nu wist hij het zeker. 'We hebben het er nog wel over. Er staat een taxi op ons te wachten. Pak maar een tas in.'

'Waar gaan we heen?' Ze stond perplex.

'Het Plaza. Ik ben het huis uit. We blijven daar een paar dagen, tot we alles geregeld hebben. Neem maar kleren mee voor een dag of drie.'

'Kun je dat wel betalen?' Ze keek bezorgd. 'Dat hoef je voor mij niet te doen. We kunnen ook hier blijven.'

'Ik hou van je, maar ik denk niet dat ik een badkamer met vijf vrouwen wil delen. En ik denk niet dat zij staan te trappelen om me in huis te hebben.' Hij legde haar koffer op bed, deed hem open en wees. 'Inpakken. Ik wacht op je in de taxi.' Hij kuste haar nogmaals en vijf minuten later kwam ze naar beneden met de koffer en haar rugzak met schoolboeken. Alles was zo snel gegaan, ze wist niet wat ze ervan moest denken. En als hij nu terugging? Maar hij zag er niet naar uit. Hij zag er kalm, sterk en zelfverzekerd uit, en beter dan ze hem de afgelopen tijd had gezien. Sinds ze elkaar hadden ontmoet werd hij door de beslissing gekweld. Nu was de kogel door de kerk. En hij wist dat het goed was en dat Taylor de vrouw voor hem was.

De taxi bracht hen naar het Plaza en Phillip checkte in. Hij nam een suite en Taylor hield haar adem in toen ze de kamers bekeek.

'Dit is te gek voor woorden, Phillip. Wat doen we hier? Je bent blut na een dag.' Ze wist dat hij een goede baan had en dure pakken droeg, maar dit was te chic voor een normaal mens.

'Nee hoor, wees maar niet bang.' Het verbaasde hem nog steeds dat ze hem niet had opgezocht op internet. Ze wist alleen dat hij op de financiële afdeling van The Factory werkte. Meer hoefde ze niet over hem te weten, want ze hield van hem. 'Ik zoek over een paar dagen wel een appartement voor ons. Tot die tijd blijven we hier.' Hij bestelde roomservice voor hen en Taylor liet een bad vollopen. De keren hiervoor hadden ze een kamer voor een paar uur genomen. Ze kon zich niet eens voorstellen wat deze suite hem kostte. Ze wilde het ook niet weten.

Een paar minuten later kwam hij bij haar in het bad zitten en ze zonken weg in het weelderige schuim. Hij kon nog niet helemaal geloven dat hij van Amanda af was. Het was haar bedoeling niet geweest, maar uiteindelijk had ze het hem makkelijk gemaakt. En hij wist zeker dat hij er goed aan had gedaan om direct te vertrekken. Hij was niet bedroefd. Hij was opgelucht. De afgelopen maand, waarin hij verliefd was geworden op Taylor maar nog woonde bij Amanda, had hem opgebroken. Nooit wilde hij zoiets nog een keer beleven. Ook voor Taylor was het moeilijk geweest, omdat ze niet zeker wist of ze hem al dan niet kwijt zou raken.

'Die scheiding zal wel een tijdje duren,' waarschuwde hij haar. Zelfs met huwelijkse voorwaarden kon het op een grimmig gevecht uitlopen.

'Ik kan wachten,' zei Taylor zacht. 'Ik heb geen haast.'

'Maar ik wel.' Hij glimlachte naar haar. 'Ik heb mijn hele leven op je gewacht. Waar bleef je zolang?'

'Ik had het druk.' Ze lachte en hij kuste haar en ze stapten uit bad. Roomservice kwam kort daarna. Hij had clubsandwiches voor hen allebei besteld. Ze aten ze op in de dikke, zachte badstoffen badjassen en kletsten en lachten als twee kleine kinderen. En dit was nog maar het begin. Ze hadden hun hele leven voor zich. En toen ze die avond in bed lagen, hield hij haar in zijn armen en dacht aan alle dingen die hij met haar wilde ondernemen. Er was zoveel wat hij met haar wilde delen en haar wilde laten zien. Ze was niet alleen de liefde van zijn leven, ze was zijn beste vriendin geworden. Hij had haar over zijn moeder, zijn grootmoeder en zijn broer en zusters verteld. Hij wist zeker dat ze haar allemaal op handen zouden dragen. Maar hij het meest van allemaal en het mooiste was nog dat zij evenveel van hem hield. En toen ze die nacht naast hem in slaap viel, keek hij naar haar en wist dat hem een geschenk van onschatbare waarde in de schoot geworpen was.

18

De volgende ochtend liep Phillip zijn moeders kantoor binnen en hij wachtte tot ze haar telefoongesprek beëindigd had. Ze leek het druk te hebben, maar hij had maar een paar minuten van haar tijd nodig. Ze was opgelucht dat hij er beter uitzag dan de laatste keer dat ze elkaar hadden gezien. Die verwilderde, afwezige blik die hij de laatste maand had gehad, was verdwenen.

'Ik wilde je even laten weten,' zei hij rustig, 'dat ik gisteravond Amanda verlaten heb.' Het duurde even voor Olivia erop reageerde.

'En daar voel je je goed bij?' Dat was alles wat haar interesseerde. Ze wilde hem gelukkig zien. En dat was hij nooit met Amanda geweest, in elk geval niet de laatste jaren. Wat gevoel en affectie betrof was hij veel tekort gekomen, maar dat had hij niet doorgehad.

'Ja, prima. Ik had het al jaren eerder moeten doen,' antwoordde hij.

'Wat is er gebeurd?' Ze nam aan dat het iets, of alles te maken had met het meisje met wie ze hem in de boekwinkel had gezien.

'Ze eiste dat jij me jouw baan zou geven.' Hij lachte toen hij het zei.

'Nu?' Olivia keek verbaasd.

'Direct. Omdat dat bij haar status als federale rechter zou passen. Ze vindt dat ze minstens met een ceo getrouwd moet zijn.'

'Nou, die dag komt heus wel,' zei Olivia rustig.

'Voorlopig nog niet, mag ik hopen,' zei hij en hij meende het. 'Het was dat, of het zou een scheiding worden. Dus koos ik de tweede deur. Een scheiding. Voor mij het beste. Al hangt er wel een stevig prijskaartje aan.'

'Ik herinner me dat je heel verstandig op huwelijkse voorwaarden bent getrouwd.' Olivia dacht na.

'Ze zal waarschijnlijk een manier zoeken om dat te veranderen. Ze is per slot van rekening advocaat.'

'Daar komt ze dan niet ver mee,' zei Olivia geërgerd en toen kon ze zich niet meer inhouden, en ze vroeg naar iets wat ze al wist, maar niet had laten merken. 'Was er nog een andere reden?'

'Verschillende. Ons huwelijk was morsdood. Ze heeft nooit van me gehouden. En ik houd ook niet meer van haar.' Hij haalde diep adem. 'Bovendien heb ik iemand anders ontmoet. Een maand geleden. Het ging allemaal heel snel.' Olivia was blij dat hij eerlijk tegen haar was. Dat had ze niet gedacht.

'Wie is het?' vroeg Olivia een beetje ongerust.

'Een meisje met wie ik een maand geleden in een café aan de praat ben geraakt. Ze is onderwijzeres in groep zeven van een school in Harlem. Ze is pasgeleden uit Milwaukee in New York komen wonen. Ze is geweldig en ik hou van haar en zij houdt van mij. Ze is achtentwintig en ze heeft geen idee wie je bent.' Olivia lachte.

'Klinkt als een goed begin. Maar ze is wel erg jong.'

'Ze maakt mij jong,' zei hij met een tevreden blik. Ze had hem nooit eerder zo zien kijken. 'We willen kinderen.' Olivia keek hem in opperste verbazing aan.

'Dan moet ze wel heel iets bijzonders zijn. Ik dacht niet dat je dat ooit zou zeggen.'

'Ik ook niet.'

'Nou, doe geen overhaaste dingen. Je moet in elk geval tot de scheiding wachten. Dat lijkt me het beste. Het geeft jullie ook wat tijd om elkaar beter te leren kennen. Kan ik haar eens ontmoeten? Voor je begint met die baby's?' Hij lachte en zijn moeder glimlachte.

'Natuurlijk, wanneer de toestand een beetje tot rust is gekomen. Ik wil haar niet overdonderen.'

'Het klinkt alsof je dat al gedaan hebt.' Olivia lachte naar haar zoon. 'Waar wonen jullie?'

'In het Plaza, tot ik dit allemaal geregeld heb.'

'Jullie kunnen ook bij mij in Bedford logeren, als je wilt,' bood ze aan.

'Dank je. Maar ik denk dat we liever in de stad blijven.' Hij had een hekel aan forenzen, maar hij waardeerde het aanbod. 'Ik zal het in gedachten houden. En moeder...' Hij aarzelde en keek haar aan. 'Het spijt me echt verschrikkelijk wat ik zei over jou en Peter. Ik zag het helemaal verkeerd. Het werd me meteen betaald gezet. Ik had die dingen net gezegd over jou en dat Peter getrouwd was, of ik werd smoorverliefd, terwijl ik zelf ook getrouwd ben. Het is zo vreemd dat je vaak terechtkomt in een situatie waarvan je altijd zwoer dat het jou nooit zou overkomen. De ironie van het leven, denk ik. En dat geldt nog meer als het iets is wat je ouders betreft en waar je altijd zo faliekant tegen bent geweest. Dan gebeurt dat nog eens zo snel.' Hij glimlachte en Olivia grinnikte.

'Zo gaat het in het leven van ons allemaal.' Zij had het afgekeurd dat haar moeder een relatie had met Ansel Morris, en vijfenveertig jaar later deed ze hetzelfde met Peter. En Phillip, die haar had veroordeeld, deed het nu met een jonge meid. 'Je schiet er niks mee op om je overdreven deugdzaam te gedragen. Uiteindelijk moet je die woorden toch inslikken.'

'En een toontje lager zingen. Het spijt me echt.'

'Het is al goed.' Ze stond op en liep naar hem toe en omhelsde hem. 'Jammer van Amanda en de scheiding, maar ik ben wel blij voor je. Je verdient heel wat meer dan je van haar kreeg.'

'Dat heb ik nu wel gevonden, denk ik.'

'Laten we het hopen. Maar neem de tijd. Je moet het niet overhaasten.' Maar hij kon voorlopig toch niets vastleggen. Het was nu al zo snel gelopen: in een maand was hij verliefd geworden, was hij een buitenechtelijke relatie begonnen en had hij zijn vrouw verlaten. Het was met een sneltreinvaart gegaan. 'Ik zie ernaar uit haar te ontmoeten. Hoe heet ze eigenlijk?' Ze zei niet dat ze haar al had gezien en dat was ze ook niet van plan.

'Taylor.'

'Leuke naam.'

Hij nam afscheid, ging naar zijn eigen kantoor en Olivia ging weer aan het werk, maar wel met een glimlach op haar gezicht. Gek hoe de dingen soms liepen. Ze had echt gedacht dat hij Amanda nooit zou verlaten. Twee maanden geleden waren ze nog samen op de boot geweest, en nu was ze al geschiedenis. Je wist nooit wat het leven kon brengen.

19

Twee dagen nadat Liz bij haar nieuwe agent, Andrew Shippers, langs was geweest, was ze met de opzet voor een nieuw boek begonnen. Ze wist niet echt hoe het zou aflopen, maar toen ze er drie weken mee bezig was geweest, belde Andrew haar op en vroeg haar even naar zijn kantoor te komen.

'Is er iets mis?' vroeg ze nerveus. Misschien had hij toch besloten niet met haar boek te gaan leuren bij de uitgevers, of vonden de uitgevers er net als Sarah niets aan, en wilde hij haar dat niet telefonisch vertellen.

'Waarom ga je er altijd van uit dat er iets mis is?' vroeg hij nieuwsgierig. Ze leek hem een buitensporig zenuwachtige vrouw. Ze had zo stijf van de zenuwen gestaan toen ze hem ontmoette, dat hij had gedacht dat ze pal voor zijn voeten ineen zou zakken.

'Ik ben nu eenmaal het liefst op het ergste voorbereid,' zei ze simpel en het klonk zo eerlijk dat hij ervan moest grinniken.

'Nou, wat dacht je ervan je nu eens voor te bereiden op goed nieuws? Misschien heb ik je wel iets uitzonderlijk moois te vertellen,' zei hij en het klonk erg Engels in haar oren. Ze herinnerde zich weer hoe knap hij eruit had gezien toen ze hem bezocht had. Daar was ze ook al niet op voorbereid geweest.

'Dus je hebt echt goed nieuws?'

'Kom maar langs, ' zei hij vastberaden.

'Wanneer?'

'Heb je morgen nog een gaatje?'

'Nee, tegen die tijd ben ik op van de zenuwen. Kan het niet vandaag? Dan heb ik het maar gehad.' Hij glimlachte terwijl ze het zei.

'Elizabeth, je hebt een ongelooflijk talent. Maar je bent ook ongelooflijk neurotisch. Heb je wel eens acupunctuur of yoga geprobeerd?'

'Allebei. Ik haatte die naaldjes, en ik heb mijn nek en buikspieren verrekt toen ik een paar lessen yoga probeerde.'

'Valium dan. Psychotherapie. Lachgas. Wat dan ook. Maar oké, kom maar langs rond een uur of vijf. Hou je het uit tot die tijd?'

'Ik zal wel moeten. Ik denk het wel.' Ze wilde niet aandringen of hij het niet gewoon telefonisch wilde vertellen, want het was duidelijk dat hij daar niet op in zou gaan. Hij was een koppig type.

Ze besloot zich netjes aan te kleden voor de gelegenheid. Ze wilde er leuk uitzien. Ze deed dus een zwart rokje aan dat ze uit Sophies kast leende en een sexy topje van Carole en haar eigen hoge hakken. Ze had altijd drie kasten om uit te kiezen, dankzij de kleren die de meiden thuis hadden gelaten. Met lange opvallende oorbellen in stapte ze om vier uur in de auto om naar de stad te rijden. Ze had er gelukkig aan gedacht te tanken, wat niet altijd het geval was, en een uur later reed ze de parkeerplaats van het kantoorgebouw op. Ze was mooi op tijd en vroeg zich af wat dat goede nieuws kon zijn, als het er al was. Misschien maakte hij een grapje, en wilde hij haar niet afwijzen als klant aan de telefoon, of moest hij haar vertellen dat elke uitgever haar boek teruggestuurd had. Ze had geen idee wat hij zou gaan zeggen.

Zijn assistente bracht haar naar zijn kantoor, waar hij op haar wachtte. Hij zat contracten aan zijn bureau te lezen en legde ze neer toen ze binnenkwam.

'Wat zie je er leuk uit,' zei hij toen ze ging zitten. 'En zo kalm. Heb je een valiumpje genomen?'

'Nee, gewoon een halve fles wodka tijdens het rijden.' Hij zette grote ogen op en ze lachte. 'Geintje.' Ze leek aanzienlijk meer ontspannen dan de eerste keer dat hij haar had gezien, en aan de telefoon vanmorgen. Ze was een zorgelijk typje, maar blijkbaar niet hopeloos neurotisch. Dat was een hele opluchting voor hem. Maar wat ze ook was, ze was in elk geval bijzonder getalenteerd. Dat stond voor hem zo vast als een huis.

'Nou, wat is dat goede nieuws?' vroeg ze en ze keek hem recht in de ogen, en hij probeerde even te vergeten dat ze een zeer aantrekkelijke vrouw was. Nu kwam het op zaken aan. Hij wist niet dat ze hetzelfde van hem dacht. Hij was zo knap dat ze net moest doen of hij dat niet was.

Hij kwam dus meteen ter zake. 'Twee uitgevers willen je boek. Ze boden tegen elkaar op. En ik vind de ene beter voor jou. Ze hebben je een voorschot van vijfhonderdduizend dollar geboden, alleen voor de rechten in Noord-Amerika. De buitenlandse rechten hou je zelf, dat betekent dat we die allemaal los kunnen verkopen. Er is grote interesse voor. Hardcover, een flinke eerste druk, en dan verder paperback. Ik heb de vrijheid genomen het aan een agent te laten zien met wie ik in L.A. heb gewerkt. Hij denkt het aan een filmproducent te kunnen verkopen. Hij laat het nu aan twee producers zien, en een is er nu al wild van. Ik verwacht morgen van ze te horen. Dat is het goede nieuws,' zei hij droog als een echte Engelsman en Liz staarde hem met open mond aan.

'Vijfhonderdduizend dollar? Zijn ze gek of zo?'

'Ik neem aan dat je akkoord gaat. En je kunt je wetenschappelijke schoonzus vertellen wat vreselijk slechte boeken vandaag de dag opbrengen. Commerciële boeken dan, boeken waarvan een uitgever vermoedt dat het bestsellers worden. Ze schatten in dat ze er een miljoen boeken van gaan verkopen.'

'Ik geloof dat ik flauw ga vallen,' zei ze en ze meende het haast.

'Doe maar niet. Ik heb een hekel aan vrouwen met appelflauwtes. Mijn grootmoeder viel ook altijd in katzwijm toen ik klein was. Een traumatische ervaring.'

'Dan heb ik echt wat valium of wodka nodig.'

'Prima. Laten we dan maar meteen naar het Carlyle gaan en een borrel nemen.' Hij stond op en pakte van een stoel een linnen colbert met een zijden pochet in het borstzakje. Het was van Hermès. Hij ging erg goed gekleed. 'Ik geloof dat we een goede reden hebben om wat te vieren. Daarom wilde ik het je niet aan de telefoon vertellen. Ik was bang dat je in je dooie eentje in je keuken flauw zou vallen. Dan had je je lelijk kunnen bezeren. Heel gevaarlijk, zo'n hoofdwond, je weet wel.'

'Wacht eens even. Zeg het nu nog eens. Je meent het toch, hè? Je neemt me toch niet in de maling?'

'Absoluut niet. Je staat op het punt heel rijk te worden.' Hij wist natuurlijk niet dat ze dat sowieso al was. Hij wist niet dat ze een dochter was van Olivia Grayson, maar het had hem ook niet kunnen schelen. Zijn eigen familie bezat ook heel wat geld in Engeland. Hij was het zwarte schaap dat aan die druk was ontsnapt en ervan genoot agent in New York te zijn, vooral om dit soort deals te kunnen sluiten. Het was de eenvoudigste verkoop die hij ooit had gedaan.

Ze volgde hem het kantoor uit en liep met hem de trap af, en bood aan hem naar het Carlyle te rijden. Hij keek haar aarzelend aan.

'Vertrouw ik je wel achter het stuur? Ik heb liever niet dat je in het te kwaad krijgt met mij in je auto.'

'Dat gebeurt ook niet, ik zweer het. Ik kan goed rijden.'

'Oké,' zei hij en hij stapte in toen ze de portieren ontgrendelde. Onderweg vertelde hij haar nog wat details over de verkoop. Het klonk haar allemaal onwerkelijk in de oren.

'Over een week hebben we de contracten wel binnen,' zei hij toen ze een plekje zochten op de parkeerplaats aan Madison Avenue. Ze stapten bij het Carlyle uit en liepen naar Bemelmans Bar. Ze was er in geen jaren geweest, maar het was een prettige beschaafde plek voor een drankje.

Hij bestelde een scotch en soda, en zij een glas champagne.

'Dank je wel,' zei ze oprecht. 'Dank je dat je deze prachtige overeenkomst voor me hebt binnengehaald. Ik dacht echt dat het je niet zou lukken. Ik dacht dat je me wilde afwijzen als cliënt en het me niet over de telefoon wilde vertellen.'

'Precies waar ik op val,' zei hij en hief zijn glas naar haar. 'Een opgewekte, optimistische vrouw. Zeg eens, hoe ben je zo onzeker over jezelf geworden? Als klein meisje ontvoerd door zigeuners en dagelijks afgeranseld?' Ze moest lachen bij het idee.

'Nee, gewoon van nature. Ik kom uit een familie van mensen die meer presteren dan wie ook en er ook nog heel succesvol in zijn. Ik ben dus mijn hele leven bang geweest te mislukken. Ik heb ook eigenlijk niets voor elkaar gekregen tot nu toe.'

'Dat is niet waar,' herinnerde hij haar eraan. 'Die korte verhalen van je zijn uitstekend. Ik heb ze vorige week gelezen.'

'Leuk om te horen. Maar ik heb twee romans geschreven die Charlie aan de straatstenen niet kwijt kon.'

'Ik weet het. Maar je gedichten zijn ook erg goed.' Hij had eigenlijk alles van haar gelezen. Dat verbaasde haar hogelijk. 'Vertel me nu eens over die prestatiefamilie van je. Die van mij maakt me trouwens ook heel onzeker, hoor. Daarom ben ik naar Amerika gevlucht en ben ik tussenpersoon voor schrijvers en uitgeverijen geworden. Ze vonden het vreselijk.'

'Nou, mijn moeder is een succesvolle zakenvrouw. Briljant kun je wel zeggen.'

'Op wat voor gebied?'

'Ze transformeerde een ijzerhandel die mijn grootmoeder erfde van haar vriend in een enorm woonwarenhuis met veel filialen. Mijn oudste broer heeft aan Harvard gestudeerd en werkt voor haar. Mijn andere broer is een fantastisch kunstenaar maar hij werkt ook voor haar. Hij is getrouwd met die literatuurdocent op Princeton die mijn boek zo vreselijk vond. Mijn kleine zus heeft veel succes als muziekproducent in Londen. Daar kan ik gewoon niet tegenop. Ik ben twee keer getrouwd, beide keren liepen niet goed af, maar ik heb wel twee prachtige dochters. Dat is het zo'n beetje.'

'Nu kun je er dus wel tegenop,' zei hij. 'Dit is het grootste voorschot dat ik ooit voor een eerste roman heb losgekregen! En ik weet zeker dat je boek een megasucces wordt. Dat zal ze leren. Waarom zijn je huwelijken mislukt? In tien woorden of minder?'

'Ik trouwde een Franse autocoureur toen ik eenentwintig was. Hij overleed tijdens een race voor onze dochter geboren werd. Dat is Sophie. Toen trouwde ik met een vrij bekende acteur, Jasper Jones, en binnen het jaar scheidden we alweer. Hij had ging vreemd met een van zijn tegenspeelsters. Van hem kreeg ik Carole, mijn jongste.'

'Je hebt tenminste interessante mensen getrouwd. Ik trouwde met een ongelooflijk saaie meid die ik van school kende. Ze ging er met mijn beste vriend vandoor. Nu is zij dik en hij kaal, en helaas zijn ze wel erg gelukkig, wat maar weer bewijst dat lelijke mensen elkaar verdienen. Ik was meteen genezen en ik ben nooit meer getrouwd. Ik heb nog zes jaar met een vrouw samengewoond, dat wel. Maar zij is non geworden, dus ik kan zeggen dat ik tenminste één vrouw het klooster in heb gejaagd. Ik vond het een beetje onbeleefd, maar het was een aardige meid. Sinds die tijd let ik wel op of het atheïsten zijn. Ben jij kerkelijk?'

'Soms.' Er kwam een vraag bij haar op. 'Is dit trouwens een date? Of neem je me gewoon mee als agent?'

'Weet ik niet. Wat denk je zelf? Wat zou je leuker vinden? Je bent een mooie vrouw, al ben je een beetje neurotisch en heel onzeker, dus mij maakt het niet uit.'

'Ben je getrouwd?'

'Nee. Dat zei ik. Ik doe het nooit meer.'

'Woon je samen?'

'Helaas niet. Ik ben een sloddervos dus wil niemand met me samenwonen, en ik heb een hond die snurkt.'

'Heb je een vriendin?'

'De laatste tijd niet. Ik zit op een droogje.'

'Oké, dan is het misschien een date.'

'Ben ik het mee eens. Nu we dat vastgesteld hebben, kunnen we ermee verder. Heb je zin om mee uit eten te gaan?'

'Vanavond?' Liz keek verschrikt.

'Of een andere keer, als je al plannen had.'

'Die heb ik niet. Ik had alleen niet op een etentje gerekend.' Noch op een date. Maar ze mocht hem wel. Heel erg zelfs. En hij was zo oogverblindend.

'Soms is een verrassing net wat je nodig hebt. Sushi?'

'Klinkt goed. Wat voor hond?'

'Engelse buldog. Hij heet Rupert. Naar mijn oom. Hij lijkt op hem.'

'En laat me raden.' Ze vermoedde dat hij waarschijnlijk uit een aristocratische familie kwam en ze had gezien dat hij een zegelring droeg. 'Eton en Cambridge.'

'Eton, Oxford, Cambridge. Punt voor jou. En ik haatte Eton. Heel on-Engels van me, maar ik kreeg om de haverklap een pak slaag. Ik was klein als kind, later werd ik pas lang. Ze stuurden me erheen toen ik zeven jaar was.'

'Wat afschuwelijk. Ik haat dat Engelse systeem.'

'Ik ook. Daarom heb ik ook nooit kinderen gekregen. Een van de vele redenen. Waarom zou je ze nemen als je ze toch wegstuurt als ze nog praktisch in de luiers lopen?'

'Ben ik met je eens.'

'Mijn broers vonden het heerlijk.'

'Wat zijn de andere redenen dat je nooit kinderen hebt gekregen?'

'Ze onthouden alles wat je ooit fout hebt gedaan, nemen je al je vergissingen kwalijk en hebben de pest aan alles wat je doet.'

'Je klinkt als mijn oudste broer,' zei Liz lachend. 'Hij is nog altijd woest op mijn moeder voor het feit dat ze er maar weinig was toen we kinderen waren, omdat ze altijd werkte.'

'En heb jij ook een hekel aan haar?'

'Nee, ik hou van d'r. Ze deed haar best en mijn vader en grootmoeder zorgden voor ons, en die waren geweldig.'

'Vrouwen zijn veel vergevensgezinder. Je zou altijd dochters moeten krijgen als je kinderen neemt. Ik kom uit een gezin met vijf jongens. Wat doen je dochters eigenlijk?'

'Sophie doet haar master in computerwetenschappen op het Massachusetts Institute of Technology, en daarna gaat ze aan de slag in het bedrijf van mijn moeder. Mijn jongste dochter is net naar L.A. verhuisd om bij haar vader en stiefmoeder te gaan werken, die films produceren.'

'Dus die acteur is nu producent?' Hij had dus opgelet.

'Ja, inderdaad. Of zijn vrouw. Dan werkt hij voor haar.'

'En die moeder van je schijnt de hele familie in dienst te nemen. Goed dat ze jou geen baantje heeft aangeboden, anders had je geen tijd gehad om dit boek te schrijven.'

'Ik ben nu bezig met een volgend boek, maar dat is nog in een beginstadium.' Dat leek hem plezier te doen. Hij betaalde voor de drankjes en nam haar mee naar een klein sushi-restaurant waar het eten overheerlijk was. En ze praatten nog urenlang over boeken, het bedrijf en hoe hij daar in was gerold, en over zijn jeugd in Engeland. Hij vertelde alles over zijn zogenaamde excentrieke familie en dat maakte haar aan het lachen. Ze hadden het heel gezellig samen en ze zette hem later op de avond af bij zijn appartement. Hij woonde in het Dakota, bij Central Park West, dat een beroemd oud gebouw was, vol schitterende appartementen en beroemde mensen. En ze begreep dat hij het niet met zijn salaris als agent had kunnen kopen.

'Ik vond het verdomd gezellig,' zei hij voor hij naar binnen ging. 'Ik ben blij dat we besloten dat het een date was. Het zou zonde zijn geweest om zo'n avond mis te lopen als we voor je agent hadden gekozen.'

Ze glimlachte. Ze vond hem echt ontzettend leuk. 'Nogmaals bedankt dat je mijn boek hebt verkocht.'

'Graag gedaan. Zou het zo weer doen. Dus werk maar door aan dat nieuwe meesterwerk. Dat verkoop ik ook. Ik doe alles voor zo'n commissie, dat snap je.'

Hij liep het gebouw in en zwaaide met zeer Engelse zwier. Ze had een heerlijke avond gehad.

Ze deed de radio aan en reed in een opperbest humeur naar huis.

De volgende ochtend belde ze eerst haar moeder op om haar over het boek te vertellen.

'O god, mam, hij heeft het voor vijfhonderdduizend dollar verkocht! Ze vonden het geweldig! En hij gaat ook proberen het als film te verkopen.'

'Ik zei toch dat het een prachtig boek was. Ik vond het schitterend. Die kan Sarah in haar zak steken.'

'Ik dacht dat ze er alles van wist.'

'Ze weet alleen maar alles van hoogstaande literatuur. Ik ben heel, heel trots op je.'

'Dank je, mam. Ik moet het Granibelle ook snel vertellen. Ze vond het ook mooi. Ik ben trouwens met mijn agent uit eten geweest, gisteravond.'

'Die nieuwe?'

'Ja. Hij is Engels en heel erg aardig. Eerst hebben we wat gedronken in het Carlyle, en toen zijn we sushi gaan eten.'

'Als een date?'

'We hebben samen besloten dat we het zo moesten zien. We hebben gestemd.'

'Nou, dat klinkt spannend.'

'En ik ben met een nieuw boek bezig.'

'Wat een goed nieuws heb je allemaal,' zei haar moeder, die blij voor haar was. 'Denk je dat je nog eens met hem uitgaat?'

'Ik hoop het wel. Misschien vraagt hij me niet meer.'

'Ik wed van wel.'

'Hij woont in het Dakota.'

'Hij heeft vast veel succes, of rijke familie.'

'Ik denk het laatste. Hij is van adel of zo en heel Engels. Is naar Eton, Cambridge en Oxford geweest.'

'Nou, we zien wel wat er gebeurt. En nog gefeliciteerd met je boek.'

'Bedankt, mam, dat je zo'n vertrouwen in me had.'

'Dat verdien je toch. Je bent gewoon een laatbloeier.' Dat vond Liz leuk klinken. Ze was een laatbloeier, geen mislukkeling! Dat zette de dingen en hoe ze zichzelf zag in een heel ander daglicht.

Andrew belde haar later die ochtend om te zeggen dat hij zo'n fijne avond had gehad. Hij zei dat ze hem moest bellen wanneer ze in de stad was, dan nam hij haar weer mee uit eten.

'Waarom kom je hier niet heen? Het is maar drie kwartier met de trein. Maar je kunt ook met de auto komen, wat je wil.'

'Lijkt me wel wat. Wat doe je dit weekend?'

'Niets,' biechtte ze op.

'Wat dacht je van zaterdag?'

'Dan kun je 's middags komen. Kunnen we in de zon zitten en later uit eten gaan.'

'Klinkt goed. Mail me de route maar, dan kom ik met de auto.'

'Je kunt Rupert meenemen, als je wilt.'

'Hij houdt niet van de warmte en hij is snel wagenziek. Ik stel hem je de volgende keer wel voor.'

Ze zag ernaar uit om hem weer te zien. Haar boek was voor een exorbitant hoog bedrag verkocht. Ze was bezig met een volgend boek. En ze had een afspraakje met een zeer knappe man. Haar leven ging er zonder meer erg op vooruit.

Hun afspraakje op zaterdag was een succes. Hij kwam tegen drie uur aan en ze gingen op haar veranda zitten om ijsthee te drinken en te praten. Over de film was nog geen nieuws, maar hij zei dat het nog vrij vroeg was. Dat soort dingen nam meestal meer tijd in beslag dan de productie van een boek. Ze vertelde hem over het onderwerp van haar nieuwe boek, en hij was er weg van. Die avond gingen ze naar een knus Italiaans restaurantje, hij vertelde haar grappige verhalen en ze genoot de hele avond. Pas tegen middernacht ging hij weer naar de stad terug en toen ze hem naar de deur bracht, kuste hij haar. Ze had het niet verwacht, maar het was een kus die ze niet zo snel zou vergeten, van zo'n aardige, sexy man.

'Ik ben blij dat we besloten hebben dat dit afspraakjes waren,' zei hij daarna en kuste haar opnieuw. 'Dit zou best een gewoonte kunnen worden,' waarschuwde hij haar en stapte in zijn auto. Ze wuifde hem lang na. Het was een heel, heel leuke avond geweest. Andrew Shippers was echt een fantastische aanwinst voor haar leven.

20

Olivia genoot van haar rustige zondagmiddag thuis nadat Peter zoals altijd naar de golfclub was gegaan, toen de telefoon ging. Het was Alex en hij klonk alsof hij gehuild had.

'Nou, ik had toch gelijk.'

'Over wat?'

'Ik heb het ze verteld. Pa ging over de rooie. Ma barstte in tranen uit en kon er niet mee stoppen. Hij heeft me een flikker genoemd.'

'O god, het spijt me zo.'

'Ik ga ervandoor. Ik wilde je alleen even vertellen wat er gebeurd is.'

'Waar zijn ze nu?'

'Uit. Ze moesten lunchen bij een stel vrienden.'

'Waar ga je naartoe, Alex?' Ze maakte zich vreselijk zorgen over hem en was bitter teleurgesteld in haar zoon.

'Naar een vriend of zo.'

'Waarom kom je niet hierheen? Je kunt altijd bij me logeren.'

Maar ze realiseerde zich dat school al begonnen was. 'Kun je niet een paar dagen wegblijven van school?'

'Ik ga van school af.' Dit klonk ernstig.

'Doe nou geen domme dingen. Ze zullen heus wel kalmeren.'

'Boeit me niet. Ik haat ze! En zij haten mij.'

'Ze haten je niet. Ze begrijpen er alleen niks van.'

'Ze willen er niks van begrijpen. Pa zegt dat-ie zich voor me schaamt! Omdat ik homo ben! Hij zegt dat ik gestoord ben.'

'Hoe kan hij zoiets belachelijks zeggen!' zei Olivia. Alex begon weer te huilen. 'Neem de trein naar New York. Ik pik je op en neem je mee hiernaartoe.'

'Dat is niet nodig, oma.' Hij klonk zo verloren en triest. Ze kon John wel wurgen, of hem door elkaar schudden, en Sarah ook.

'Ik wil het. Bel me nu maar als je weet welke trein je neemt.' Een uur later belde hij haar en ze vroeg hem een briefje achter te laten dat hij naar haar toe was, en dat beloofde hij. Zodra ze ophingen, pakte ze haar handtas en autosleutels en ging de deur uit, om hem op te halen in New York.

Verslagen stapte hij uit de trein. Hij sloeg zijn armen om haar heen en barstte in tranen uit. Ze hield hem een hele tijd vast en ook zij hield het niet droog, voor ze naar haar auto liepen en ze terugreed naar Bedford. Toen ze thuiskwamen, plofte hij in een stoel en ze praatten de hele middag. Hij zei dat hij zijn ouders en school haatte en dat hij niet naar de universiteit wilde en dat de jongen op wie hij viel op iemand anders verliefd was, en misschien was hij toch niet homo, hij wist het allemaal niet meer. Het was allemaal zo ingewikkeld en een zware last voor een jongen van zeventien. Ze wilde John en Sarah bellen, maar aangezien ze wisten waar Alex uithing, besloot ze te wachten tot zij belden. Ze belden niet.

Ze maakte wat te eten voor hem en installeerde hem in haar logeerkamer. Het enige wat ze voor hem kon doen was hem vertellen hoeveel ze van hem hield, en dat ze er voor hem was.

Om middernacht werd ze wakker gebeld door Liz.

'Ik wil je niet ongerust maken,' zei ze ernstig. 'Maar John heeft me gebeld. Alex is weggelopen. Ze hadden ergens ruzie over en toen ze thuiskwamen was hij weg. Jij weet zeker ook niet waar hij is, hè?' Ze wist dat haar moeder erg op hem was gesteld. 'Ze wilden niet dat ik je belde, maar ik vond dat ik dat wel moest doen.'

'Hij is hier,' zei Olivia rustig. 'Hebben ze je niet verteld waar die ruzie over ging?'

'Nee, iets over school denk ik.' Ze klonk verbaasd. 'Hij heeft meestal geen problemen.'

'Het is heel wat erger dan dat.' Ze wilde Alex' vertrouwen niet beschamen, maar aangezien hij het zijn ouders verteld had, besloot ze het Liz te vertellen. 'Het is eigenlijk mijn schuld. Ik heb hem aangeraden om open tegen ze te zijn. Hij valt op jongens. En naar het schijnt werd John woest en schold hem uit en zei dat hij zich voor hem schaamde. Ik zei dat hij een briefje achter moest laten, maar ik neem aan dat hij dat vergeten is. Hij zegt dat hij niet meer terug wil.'

'Verdorie. Hoe kon John zo idioot doen? En ze hebben mij de waarheid dus ook niet verteld, maar ze klonken een beetje bang. Ze wilden weten of hij Sophie had gebeld. Dat bleek niet het geval. Nou ja, ik ben blij dat hij bij jou is. Ik zal John en Sarah even terugbellen.'

'Zeg ze in elk geval dat ze hier niet naartoe moeten komen. Ik wil ze eerst zelf even spreken. Hij wil van school af.'

'Maar dat kan niet,' zei Liz ongerust. 'Dan verpest hij alles voor de universiteit.'

'Maar zij zouden zijn hele leven kunnen verwoesten als ze dit zo absurd aanpakken. Hij zal voor het leven getekend zijn. Misschien is het al gebeurd. Hij was helemaal kapot toen ik hem in New York ophaalde.'

'Heb je hem opgehaald? Lief van je.'

'Hij is mijn kleinzoon, en ik hou van hem. Het maakt mij niet uit wat hij is. En John realiseert zich dat hopelijk ook snel.'

'Dan ga ik morgen wel met ze praten.'

'Dat zou fijn zijn. Hij luistert altijd naar je,' zei haar moeder bedroefd. Ze vond het zo ellendig voor Alex.

'Ik bel ze eerst om te zeggen dat hij bij jou is.'

John belde Olivia tien minuten later.

'Hoe kwam hij bij jou terecht?'

'Hij belde me, en ik nodigde hem uit. Ik zei dat hij een briefje achter moest laten. Het spijt me dat hij dat niet heeft gedaan.' Maar dat was ook het enige wat haar speet, want ze was woedend op haar zoon. 'Jij en Sarah hebben heel wat goed te maken, en ik zou meteen maar eens goed nadenken over die onzin die je hem naar het hoofd hebt geslingerd. Hij heeft het recht als een mens behandeld te worden, door jullie allebei, en met respect.'

'Heeft hij je wel verteld wat er is gebeurd?' zei John met trillende stem. 'Ik heb hem betrapt toen hij een knul bij het zwembad aan het zoenen was. Toen zei hij dat hij gay was.'

'En zou je ook zo kwaad zijn geweest als hij met een meisje had staan zoenen? Nee. Maar hij valt niet op meisjes. Hij valt op jongens. Zo is hij nu eenmaal.'

'Hij weet niet wat hij is op die leeftijd.'

'Ja, dat weet hij allang. Net zoals jij op die leeftijd. Wat had jij gedaan als ik je op je zeventiende had verteld dat ik me voor je schaamde omdat je op meisjes viel? Zou je het dan veranderen? Zou je ze dan links laten liggen?'

'Hij is geen homo.'

'Ja, dat is hij wel,' zei ze vastberaden met de stem die machtige mannen deed beven. Er moesten spijkers met koppen worden geslagen. Ze was een leeuwin die haar kleinzoon verdedigde. 'Met wat voor recht durf jij te zeggen wat hij is? Hij weet het zelf beter.'

'Hoe ben je hier ingerold, moeder?'

'Hij heeft het me van de zomer verteld. En ik heb hem aangemoedigd het aan jou en Sarah te vertellen. Ik zei dat jullie het wel zouden begrijpen. Hij twijfelde daar hevig aan. En ik schaam me rot dat hij inderdaad gelijk had. Als ik ook maar het minste idee had gehad dat jullie zo zouden reageren, zou ik hem hebben aangeraden het voor zich te houden. Ik hou van je, maar ik ben zwaar teleurgesteld in je. Alex heeft steun nodig, van ons allemaal. Als zijn eigen familie hem niet steunt, wie doet het dan wel?'

'Hij hoeft niet met dat soort knullen in mijn huis aan te komen.'

'Dan hoort hij ook niet bij jullie thuis, want hij heeft het recht te leven zoals hij wil.'

'Wat zullen de mensen wel niet denken?'

'Leef je nog in de middeleeuwen of zo? Ze zullen denken dat je een achterlijke zak bent als je zo tegen je eigen zoon tekeergaat, en ze hebben nog gelijk ook. En Sarah? Is ze net zo antiek als jij?'

'Ze is overmand door verdriet. Ze huilt aan één stuk door sinds hij het ons vertelde.'

'Dat doet Alex ook, en hij heeft meer reden tot verdriet dan zij. Zijn vader is een idioot, en waar is Sarah dan wel zo verdrietig over?'

'Ten eerste kon ze maar één kind krijgen, dus nu zal ze ook nooit kleinkinderen hebben. Ze is er compleet radeloos van.'

'Onzin. Er zijn genoeg homoseksuele stellen met kinderen tegenwoordig, van een van hen of geadopteerd. En daar gaat het trouwens niet om. Dit gaat om Alex, niet om haar. Jullie moeten een counselor of gezinscoach opzoeken om hier voor jullie zoon op een fatsoenlijke manier mee om te gaan.'

'Sinds wanneer ben jij zo modern geworden?'

'Sinds hij het me vertelde. En ik zeg jullie maar meteen, ik stuur hem niet naar huis tot jullie tweeën orde op zaken hebben gesteld en in staat zijn je fatsoen te houden.' John was zo geschokt dat hij niets uit kon brengen. 'Sleep me maar voor de rechter als het jullie niet bevalt. Ik stuur hem niet naar huis als jouw en Sarahs ideeën hierover niet worden bijgesteld. Want anders beschadigen jullie hem voor het leven.'

'Hij is toch al beschadigd.'

'Dan heeft hij jullie hulp des te meer nodig.'

'Hoe doet hij dat met school als hij in Bedford blijft? Hij had gewoon hier moeten blijven.'

'Meld hem maar ziek. Hij wil toch al van school af.'

'Maar dat kan hij niet maken!' John was razend.

'Dat heb ik hem ook gezegd. Maar ik stuur hem niet naar huis tot jullie je normaal gedragen. Dus voorlopig blijft hij hier.'

'Ik heb het er morgen nog over,' zei John en hij hing op. Maar ze wisten nu tenminste dat hij veilig was, en niet over straat zwierf.

Alex zag er nog steeds neerslachtig uit toen hij aan het ontbijt verscheen. Olivia belde dat ze vandaag thuis zou werken. En Liz ging bij John en Sarah langs en toen ze haar moeder later verslag uitbracht, vertelde ze dat ze allebei in tranen waren. Ook zij waren niet naar hun werk gegaan. Ook Liz had ze counseling aangeraden. En nog tijdens Liz' bezoek had Sarah iemand van de universiteit opgebeld. Ze maakte een afspraak met een counselor voor de dag erop.

Die avond nam Olivia Alex mee naar de bioscoop en gingen ze uit eten in Bedford. Het deed hem goed en hij zag er beter uit toen ze weer thuiskwamen. Maar hij had nog niets van zijn ouders gehoord.

Ze belden hem de volgende dag. Ze waren naar de counselor geweest en die had sessies voor hen ingepland voor de komende maand, met Alex erbij, als hij dat wilde, of zonder hem als dat niet zo was. Hij had hun gezegd dat zij zelf moesten kiezen voor de aanpassing van hun houding en ideeën over Alex' geaardheid, daar was hij glashelder over. John vertelde het alsof er iemand gestorven was: het was de zoon uit zijn fantasie. Zijn echte zoon was springlevend en had zijn vader en moeder nog nodig.

Olivia bleef nog een dag met Alex thuis en daarna vroeg ze hem of hij mee wilde komen naar kantoor. Er waren een paar vergaderingen waarbij ze echt aanwezig moest zijn. Ze wist dat John de hele week vrij had genomen, dus zou Alex hem niet tegen het lijf lopen. Toen hij dat hoorde, reed Alex met haar mee naar de stad. Phillip keek ervan op hem in het kantoor te zien.

'Hoe is het met je vader? Hij is er de hele week al niet.' Phillip had gehoord dat hij ziek was.

'Ik heb geen idee. Ik heb hem al een paar dagen niet gezien,' zei Alex kortaf. 'Ik logeer bij oma.'

Dat verraste Phillip nog meer. Iedereen leek vol verrassingen te zitten de laatste tijd. Toen vertelde hij Alex maar dat hij weggegaan was bij Amanda en ging scheiden. En Alex vertelde maar meteen dat hij ontdekt had dat hij homo was en dat zijn vader er niet mee om kon gaan. Zijn grootmoeder wel en daarom logeerde hij zolang bij haar. Phillip keek geschokt en hij belde meteen zijn broer om te horen hoe dat zat. In wezen was Phillip het eens met Liz en met zijn moeder. John moest het maar zien te accepteren. 's Middags nam hij Alex mee uit lunchen. En tegen het eind van de dag zat Alex weer wat beter in zijn vel, en kletste hij over van alles en nog wat toen ze terugreden naar Bedford. Ook de volgende dag ging hij met Olivia mee naar kantoor. John belde haar op kantoor en zei dat hij en Sarah zaterdag naar Bedford wilden komen, maar Olivia antwoordde dat ze hen niet binnenliet als ze niet in staat waren hun zoon te helpen en te steunen. De counselor had dat ook als voorwaarde gesteld.

Met een somber gezicht kwamen Sarah en John bij Olivia aan, maar ze waren beleefd tegen hun zoon. Er vloeiden tranen, verwijten vlogen over en weer en er waren talloze vragen, maar uiteindelijk omhelsde John zijn zoon en zei tegen Alex dat hij van hem hield. Het was een grote stap in de goede richting voor hen allemaal. Op zondag bracht Olivia Alex weer terug naar Princeton. Hij had gezegd dat hij het thuis wilde proberen om te zien of het nu wel zou lukken. En Olivia had tenminste gezien dat John zijn best deed. Hij zou het niet van de ene op de andere dag accepteren, maar Alex had gemerkt dat zijn oom, tante en grootmoeder hem namen zoals hij was, en hoopte dat zijn ouders dat ook zouden doen als ze er klaar voor waren. Daar kon hij wel mee leven. De maandag daarop ging hij weer naar school en hij belde zijn grootmoeder elke dag op. Hij vertelde onder andere dat hij na die twee dagen bij haar op kantoor nog zekerder wist dat hij ooit in haar bedrijf zou willen werken.

'Dan kun je maar beter op school blijven en naar de universiteit gaan,' zei ze en hij moest lachen. Een opleiding had zijzelf nooit gehad, maar het bedrijf was wel veel complexer en ingewikkelder geworden sinds ze het opzette.

'Oké, ik weet het,' zei hij. En hij vertelde dat het weer beter ging met zijn ouders. Ze deden er in elk geval moeite voor. Dat was het enige wat ze van hen kon verlangen en daar waren ze mee aan de gang gegaan. De band met haar kleinzoon was er nog sterker door geworden. Zij was zijn beschermster, verdedigster en bondgenoot.

'Bedankt, hè oma,' zei hij voor hij ophing. 'Voor alles. Ik hou van je.'

'Ik hou ook van jou.' En van haar zoon hield ze ook, al moest hij nog heel wat overwinnen om Alex te begrijpen en hem te accepteren zoals hij was. Het was een goede les voor hen allemaal geweest, vooral voor John, dat de dingen niet altijd gaan zoals we hopen. Uiteindelijk ging het er alleen maar om dat hij zijn zoon onvoorwaardelijk liefhad, en Alex wist dat dat het geval was.

21

Phillips advocaat was zo verstandig geweest hem aan te raden om Taylor niet officieel bij hem in te laten trekken, al kon ze best blijven slapen. Als hem geen enkele blaam trof, kon Amanda zich ook niet van hem laten scheiden vanwege overspel, en het had bovendien geen zin haar irritatie nog groter te maken. Vroeg of laat zou ze toch wel ontdekken hoe het met Taylor zat, en het was wel duidelijk dat haar woede daarover, of haar jaloezie, hem geld zou kosten. Het feit dat hij zo snel verderging met zijn leven, en dat Taylor zestien jaar jonger was dan Amanda, zou heel wat moeilijkheden veroorzaken. Dus hield Taylor haar kamer in de Village aan, maar sliep ze vrijwel elke nacht bij Phillip.

Hij had een gemeubileerde etage aan Upper Park Avenue gevonden, een prettige en zonnige ruimte, en halverwege oktober had hij zijn meeste kleding overgebracht. Zoals hij al had vermoed, wilde Amanda zowel het huis in New York als hun weekendhuis in de Hamptons hebben. Haar advocaat zei dat hij de boot mocht houden. In de huwelijksvoorwaarden stond dat ze nergens recht op had, aangezien beide huizen op zijn naam stonden, maar hun advocaten vochten het uit. Hij ging niet naar haar installatie als rechter, maar hij stuurde haar bloemen en een kaart. Hij had geen probleem met haar persoonlijk, hij wilde alleen weg. Ondanks de bescheiden, maar heel redelijke voorwaarden die voor het huwelijk waren vastgelegd, eiste ze een miljoen dollar voor elk jaar van de negentien die ze getrouwd waren geweest. Dat verraste Phillip helemaal niet, maar Olivia was des duivels. Ze zei tegen haar moeder dat de hebzucht van dat mens buiten alle proportie was.

Zoals gewoonlijk steunde Maribelle haar kleinzoon op alle fronten toen hij op bezoek kwam. Ze zei dat het haar speet dat hij moest scheiden, maar was zeer geïnteresseerd in de nieuwe vrouw in zijn leven. Hij had nu iedereen over haar verteld, maar geen van zijn familieleden had al kennis met haar gemaakt. Phillip wilde wachten tot het stof was neergedaald. Ze wisten alleen dat ze onderwijzeres was, pas achtentwintig en dat ze al twee maanden met elkaar omgingen. Het was een wervelwindromance geweest, en ze beseften dat dat het was geweest waardoor hij eindelijk een punt had kunnen zetten achter zijn kille huwelijk met Amanda. Ze konden dus nauwelijks wachten zijn nieuwe liefde te ontmoeten. Zo'n hartstochtelijke affaire was zo helemaal niets voor Phillip. In twee korte maanden scheen hij een stuk milder te zijn geworden en sprak hij ook veel vriendelijker over hun moeder. Daar hadden Liz en Olivia het veel over gehad. John en Sarah maakten zich er minder druk over, die waren nog te druk bezig met het accepteren van Alex' geaardheid. Maribelle had Cass alles over Phillip verteld toen die haar belde tijdens de tour met Danny. Ze waren op dat moment in Dallas.

Phillip was in het weekendhuis met Taylor toen hij eindelijk uitlegde wie zijn moeder was. Het kleine huis stond vol fraai modern meubilair en dure kunstwerken. Taylor herkende veel makers van de kunst niet, maar de algemene indruk was toch dat hier waardevolle objecten met een verfijnde smaak waren neergezet. Het was een vredige plek en ze brachten hier een rustig weekendje door - ze maakten strandwandelingen en kookten 's avonds samen. Het was een heerlijk nazomerweekend.

'Denk je dat je toch wel gescheiden zou zijn, ook als we elkaar niet hadden ontmoet?' vroeg ze hem. Soms voelde ze zich schuldig over de snelheid waarmee het kaartenhuis ineen was gevallen, en al klaagde hij er niet over, ze nam wel aan dat er een verbeten strijd werd geleverd over onroerend goed en geld.

'Misschien wel,' zei hij eerlijk, 'waarschijnlijk wel. Ik was alleen te lui en misschien te bang omdat ik niet wist wat ik zou krijgen. Ik was gewend aan hoe de dingen liepen. Ik denk dat iedereen inzag wat ik niet opmerkte, of niet wilde weten, dus hoe koud ze was en hoe inhalig. Ze is geen gelukkig mens en ze is overambitieus. Ik dacht dat die afstandelijkheid een uitdaging was en daarom vond ik dat eerst wel aantrekkelijk, maar we waren meer uit elkaar gegroeid dan ik me realiseerde. Zij wordt voortgestuwd door haar ambities: sociaal, vakmatig en financieel. En de stunt die ze uithaalde over mijn baan zou onze relatie toch wel fataal zijn geworden. Ze werd er steeds beledigender over de laatste jaren. Toen zij eenmaal rechter was geworden, moest en zou ik ook ambitieuzer van haar worden.'

'Wat is er mis met jouw baan?' vroeg Taylor verbaasd, terwijl ze naast elkaar op het strand lagen, en ze keek hem in de ogen. Ze zag er diep verdriet in dat iets van hemzelf betrof en niet te maken had met de scheiding. Ze waren bezig elkaar beter te leren kennen, al voelde het net alsof ze hem al haar hele leven had gekend. Ze wilde hem niet uithoren, en hij pelde zijn lagen af als een ui en toonde steeds meer wie hij was. Ze had hem alles verteld wat voor haar belangrijk was in het leven en waar ze om gaf, maar ook haar verdriet en leed, zoals over de dood van haar ouders, maar ze was jonger en dacht wat makkelijker over de dingen, en ondanks dat ze wees was, had ze al begrepen dat haar gezinsleven gelukkiger was geweest dan het zijne. Hij had veel gepraat over zijn herinneringen aan zijn grootmoeder en vader, maar weinig over zijn moeder, en toch wist ze dat zijn ouders niet gescheiden waren.

'Amanda vond mijn baan niet belangrijk genoeg klinken,' legde hij uit. Hij keek haar teder aan en hij was gelukkiger dan hij de laatste jaren was geweest, misschien wel zijn hele leven. Hij had het sterke, tevreden gevoel dat alle beslissingen die hij de laatste tijd nam juist waren. Het was heerlijk dat gevoel te hebben. 'Ze wilde dat ik algemeen directeur werd, zodat zij me aan haar relaties voor kon stellen als ceo van The Factory.' Hij had het er al vaker over gehad, maar Taylor wist niet precies hoever Amanda gegaan was om dat te forceren. Hij had haar alle details niet willen vertellen en hield sowieso zijn schermutselingen met Amanda buiten hun relatie. Het leek hem zuiverder op die manier.

'Financieel directeur lijkt me anders hoog genoeg,' zei Taylor. Het was haar duidelijk dat het een prima baan was, als hij zich een huis in de stad, dit huis in de Hamptons en een boot kon veroorloven. Zij miste helemaal niks in hem. Ze was verliefd op hem, niet op zijn bezit. En hij was jong genoeg om terug te winnen wat hij verloor, als hij dat wilde. Niet dat het haar kon schelen. Ze was gewend te leven met heel wat minder luxe en ze was altijd gelukkig geweest. 'Trouwens, je kunt niet zomaar het kantoor van je baas in lopen en zeggen: "Hallo, ik wil graag ceo zijn.'' Volgens mij word je dat aangeboden na verloop van tijd. Dus het klinkt me vrij belachelijk in de oren.' Phillip glimlachte terwijl ze dat zei.

'Theoretisch is dat waar, maar ik had zo'n beslissing een zetje in de goede richting kunnen geven, en Amanda wilde dat ik dat deed. Maar dat wilde ik niet. En daar was ze zo woedend over.'

'Wat voor zetje in de goede richting?'

'Mijn moeder is mijn baas. Ik werk voor haar.' Pas nu legde hij dat aan haar uit, maar hij kon het niet langer uitstellen. Ze moest het weten.

'Echt?' Taylor keek verbaasd. Ze was een slimme meid, maar wist niets over de kringen waarin hij verkeerde. 'Werkt zij dan ook voor The Factory?' vroeg ze en hij kuste haar.

'Nee, The Factory is van haar. Zij is ermee begonnen, door de ijzerhandel van mijn oma uit te breiden. Mijn moeder werkte daar in de zaak vanaf haar twaalfde en ze heeft het bedrijf uitgebouwd tot wat het nu is, met woonwarenhuizen over de hele wereld.' Hij klonk bijna trots toen hij het vertelde, maar niet helemaal.

'Echt waar? Dat is fantastisch!' zei Taylor met bewondering. 'Je moeder moet wel een heel bijzonder mens zijn!'

'Dat zegt iedereen,' zei hij kalm en bekende toen: 'Dat is ze ook, maar als kind was ik erg van streek dat ze altijd maar werkte. Je bouwt zo'n imperium niet in een paar jaar op.'

'Nee, vast niet. Dus je broer werkt ook voor haar?' Ze wist dat ze samenwerkten. Hij knikte. 'Werkt de hele familie soms bij The Factory?' Nu werd ze toch nieuwsgierig. Het klonk intrigerend, net als die moeder. Dat moest wel een ongewoon mens zijn met een enorme visie en veel doorzettingsvermogen. Taylor was onder de in druk en daar voelde Phillip zich wat ongemakkelijk bij. Hij was niet bang dat ze achter het geld aan zat, maar hij zat niet te wachten op bondgenoten van zijn moeder, of bewonderaars: hij snakte naar eigen fans. Zo'n fan had hij altijd gehad, al had hij haar uiteindelijk onterecht veroordeeld.

'Nee, alleen mijn broer en ik,' antwoordde Phillip. 'Hij is hoofd van de afdeling design. Hij ontwerpt al het meubilair, zoals jouw boekenkast, en zoekt alle nieuwe trends uit met mijn moeder. Ik heb je al verteld over mijn zusje Cass uit Londen. En mijn andere zus, Liz, probeert al haar hele leven schrijfster te worden. Een paar weken geleden heeft ze nog een of ander fantasyboek verkocht aan een uitgever. Mijn grootmoeder ging al vroeg de zaak uit en liet de leiding over aan mijn moeder. Mijn grootmoeder zorgde voor ons en mijn vader was hoofd financiële zaken, net als ik. Hij was accountant en hij hielp mijn moeder met de zakelijke kant van het bedrijf. Ik heb nu eigenlijk zijn baan, al was hij veel slimmer en creatiever dan ik. Ik houd het schip drijvende, maar eigenlijk ligt de koers vast. Dat vond Amanda dus niet goed genoeg, ze wilde dat ik een baan met meer verantwoordelijkheid en status had. Ik denk dat ik zoals mijn vader ben. Hij was de man achter de schermen, en dat vond hij prettig. Mijn moeder is de echte ster.

Ze doet haar werk uitstekend. Ze is net zeventig geworden en volgens mij denkt ze nog lang niet aan haar pensioen. Ik hoop het in elk geval niet. Ik weet zo net nog niet of ik zo'n bedrijf zou kunnen runnen. Het is een gigantische onderneming tegenwoordig en geheel in handen van de familie, die het bedrijf ook leidt. Mijn moeder zal het bedrijf nooit verkopen, en dat moet ze ook niet doen. Maar ik denk dat ze de genen heeft om nog heel lang aan het roer te staan. Mijn grootmoeder is vijfennegentig en ook nog springlevend.' Hij keek tevreden terwijl hij het vertelde en zijn stem klonk warmer, zelfs toen hij het over zijn moeder had. Op een bepaalde manier was hij toch trots op haar en het was allemaal nieuw voor Taylor. 'Amanda stelde een ultimatum voor haar op, waarin ze eiste dat zij af zou treden. Ze beschuldigde mij ervan het lef niet te hebben om die plaats op te eisen, dus deed ze het zelf. Het zou haar niets opgeleverd hebben, maar voor mij was het de druppel die de emmer deed overlopen. Dat en het feit dat ik jou had natuurlijk. Ik mocht kiezen - de baan opeisen of een scheiding - en ik koos voor het laatste. Het gebeurde allemaal tegelijkertijd. En eerlijk gezegd hou ik van mijn baan. Ik vrees de dag dat ik de leiding krijg. Ik moet er niet aan denken. Als ik alles nu eens naar de kloten help? Ik heb haar creatieve geest niet, noch haar visie. Ik ben een man van cijfertjes, zoals mijn vader. Een potloodslijper, zoals Amanda het noemde.' Zonder ballen, dacht hij erbij.

'Ik weet zeker dat je supergoed bent in alles wat je doet,' zei Taylor vol vertrouwen. 'Maar je hoeft je er nog lang niet druk over te maken, Jemig, dat is me wel een verhaal over die moeder van je, zeg, en over je vader. Het klinkt of ze prima samenwerkten, al stond zij in de spotlights. Je moet nu eenmaal mannen van cijfertjes achter je hebben om ook creatief te kunnen zijn, zoals jij en je broer.' Het was een boel nieuwe informatie voor haar.

Hij knikte weer. 'Al sinds we kinderen waren bereidde ze ons voor op wat we eens zouden moeten runnen. Ook de kleinkinderen liet ze er warm voor lopen. Volgens mij staan er al twee te trappelen. Liz' ene dochter, Sophie, gaat er aan het werk zodra ze deze winter haar master in computerwetenschappen haalt. En de zoon van mijn broer, Alex, wil ook, maar die zit nog op de middelbare school, dus wie weet hoe het loopt. Hij heeft trouwens zijn ouders onlangs overdonderd door te verkondigen dat hij op jongens valt. Mijn moeder had er geen enkel probleem mee, maar mijn artistieke broer die dertig jaar jonger is dan zij en zogenaamd een vrijdenker is, kreeg net als zijn intellectuele vrouw, die professor is aan de universiteit, bijna een hartaanval.'

'Je hebt toch maar een ongelooflijk interessante familie,' zei Taylor vol bewondering en vroeg toen iets belangrijks. 'Ben je nou nog steeds kwaad op je moeder dat ze er niet wat vaker was toen je kind was, zelfs al weet je nu wat het van je vraagt als je zo'n groot bedrijf moet leiden?'

'Ze was er nóóit,' zei hij met nadruk en corrigeerde zichzelf toen. 'Nou ja, af en toe, maar niet genoeg. Mijn zus Cass heeft het haar nooit vergeven dat ze op de Filipijnen zat om tuinmeubelen te bestellen, toen mijn vader aan een hartaanval stierf. Het kostte ons een dag om haar te bereiken en zij deed er twee dagen over om terug te komen.'

'Daar moet ze het zelf ook moeilijk mee hebben gehad,' zei Taylor wijs, want ze was een gevoelig en intuïtief meisje. 'Voelt ze zich ook schuldig over haar afwezigheid toen jullie klein waren?'

'Ik geloof dat het nu pas tot haar door begint te dringen. Maar dat is wel een beetje laat. Je kunt die jaren niet terughalen. Ze doet wel erg veel moeite om er voor ons te zijn nu we volwassen zijn, en ze is geweldig met de kleinkinderen, beter dan ze met ons was toen wij nog jong waren. Ze is ouder en heeft iets meer tijd, al maakt ze nog steeds van die verre reizen. Ze barst van de energie. En ze is dus afgelopen juli, toen we met z'n allen op dat jacht zaten, zeventig geworden.' Hij had haar er alles over verteld toen ze elkaar net ontmoet hadden, in een verkorte versie en zonder alle details van de Lady Luck. 'We gaan ieder jaar met de hele familie op vakantie, op haar verjaardag. Dit was wel een extra grote reis.'

'Ze probeert haar fouten tenminste goed te maken,' zei ze zacht. 'Gaan jullie allemaal goed met elkaar om?'

'Best wel. Alleen niet met Cass, die nooit meegaat. Ik heb haar in geen jaren gezien. Ze heeft zichzelf behoorlijk van ons afgesloten, behalve van Granibelle, waar ze wel op bezoek gaat, en ze gaat een paar keer per jaar lunchen met mijn moeder. En ik denk dat vrijwel niemand Amanda aardig vond, maar iedereen bleef beleefd tegen haar. Maar zij had een hekel aan ons. Ze kwam alleen mee op die vakanties omdat ze wel moest. Onze zomervakanties zijn min of meer verplicht. Mijn moeder zou ontploffen als we niet meer kwamen opdraven.' En het zou haar behoorlijk pijn doen, dacht hij, maar hij zei het niet.

Taylor begreep het. Ze waren een hechte familie en ze kon zo wel zien dat die moeder een krachtige vrouw was, iemand met wie je terdege rekening moest houden. Zoals hij het vertelde klonk ze nog harder dan ze in werkelijkheid was. En Taylor vroeg zich toch af of Olivia Grayson net zo hunkerde naar macht als Amanda, of dat ze ook menselijke kanten had. Het feit dat ze vier kinderen had gekregen en veel van haar man hield was wel een belangrijk detail. Op die manier klonk het alsof ze een goed huwelijk hadden, en dat het bedrijf hen allemaal bijeenhield, op wat voor manier dan ook.

'Maar waarom heb je me dit alles nooit eerder verteld?' vroeg Taylor hem zachtjes.

'Ik loop er liever niet mee te koop,' zei hij eerlijk.

'Was je bang dat ik bij je wilde zijn om je geld?'

'Nee,' zei hij snel, te snel, en nuanceerde het iets. 'Ja... misschien... ik weet het niet. Maar het zou ook kunnen dat ik je wegjaagde door dit alles. Het is een waanzinnig grote onderneming. We hebben meer dan honderd warenhuizen over de hele wereld, fabrieken, productiewerkplaatsen, honderdduizenden werknemers. Als je het allemaal bij elkaar optelt is dat behoorlijk indrukwekkend. Ik wilde dat je van mij hield, en niet van The Factory of mijn moeder.'

'Lijkt me logisch,' zei ze in gedachten. 'Al moet het wel fijn zijn om al dat geld te hebben,' zei ze, een beetje ondeugend kijkend, en hij lachte.

'Kan je wel zeggen. Niemand van ons doet er gekke dingen mee, al zou Amanda dat wel gewild hebben. We hebben een beter leven dan veel anderen. John en Sarah wonen in een klein huis in Princeton, hij heeft een auto van zes jaar oud, en ze houden ervan zo sober mogelijk te leven. En Liz woont in een oud boerderijtje dat zo gammel is dat het op een dag gewoon instort. Ze komt er nu eenmaal niet toe om het allemaal op te lappen en dat zal waarschijnlijk ook nooit gebeuren. En ik heb geen idee hoe Cass woont, maar ze verdient haar eigen geld, een beetje zoals mijn moeder. Ze is erg succesvol in de muziekindustrie en woont samen met een rockster, Danny Devil of zoiets.' Phillip was niet thuis in dat wereldje en Taylor moest hard lachen toen hij het zei.

'Danny Hell? Serieus? Hij is de grootste rockster van de wereld!'

'Ja, als je onder de twintig bent misschien. Het schijnt dat mijn zusje hem heeft ontdekt. Ze is erg goed in wat ze doet. Ik heb vorig jaar een artikel over haar gelezen, zo te zien heeft ze mijn moeders hersens wat zaken betreft, hoewel dat een behoorlijk gestoord wereldje is. Dus die Danny is nogal beroemd?' vroeg hij haar, met hernieuwde nieuwsgierigheid naar zijn zusje. Hij dacht nauwelijks nog aan haar, ze speelde geen rol in zijn leven en dat was al een jaar of tien het geval. Ze wilde dat blijkbaar zo.

'Beroemd? Hij is echt de grootste ster. Ooit wordt hij net zo beroemd als Mick Jagger. Hij begint pas, maar toch... Zijn eerste album kwam uit toen ik op de universiteit zat en dat is niet zo lang geleden.'

'Daar hoef je me niet aan te herinneren,' zei hij schaapachtig en zijn gezicht kreeg een bezorgde trek. 'Vind je het echt niet erg om nu met zo'n ouwe vent als ik om te gaan?' Het idee dat hij oud genoeg was om haar vader te zijn bleef maar door zijn hoofd spoken. Ze scheelden achttien jaar, maar het leek haar niet uit te maken.

'Je bent geen ouwe vent, en ik hou van je. Je hebt ook je jonge kanten, Phillip.' Hij was halverwege de veertig, zij was gewoon een beetje jonger, maar ze dacht nooit aan het leeftijdsverschil als ze samen waren. En elke dag die hij met haar doorbracht leek hij jonger te worden, want hoe meer hij aan haar gewend raakte, hoe meer hij zich kon ontspannen. Ze gaf hem een heel nieuwe kijk op het leven. Ze was precies het tegenovergestelde van Amanda.

'Taylor, ik wil met je trouwen wanneer dit allemaal achter de rug is, maar het kan nog wel een poosje duren,' zei hij. De financiële afwikkeling zou nog heel wat tijd kosten. Hij had Taylor er al eerder voor gewaarschuwd, en het leek met de dag erger te worden. Ze moesten wachten tot het opklaarde en Amanda in zou stemmen met een redelijker bedrag dan dat ze nu eiste. Ze dreigde ermee om de huwelijksvoorwaarden ongedaan te laten maken, maar hij was er zeker van dat dat een loos dreigement was. Ze was dan wel advocate, maar ze was extreem op geld belust, en dit was een kans uit duizenden voor haar.

'Ik heb geen haast, hoor. Ik was toch niet van plan weg te gaan,' zei ze vriendelijk en ze gaf hem een kus. 'Ik ben eigenlijk blij dat je me niet eerder over al die toestanden hebt verteld. Ik zou niet willen dat je er bang voor was dat ik ook op je geld uit was. Het maakt me niet of we ergens in een hutje op de hei komen te wonen, als ik maar bij jou ben.' Hij twijfelde er niet aan dat ze het zo zag en hij maakte zich dan ook geen zorgen.

'Dat weet ik toch. Zo denk ik er ook over. En ik wil kinderen met je,' zei hij zacht. Het was de tweede keer dat hij erover begon, en hij meende het. 'Ik heb nooit eerder kinderen gewild, omdat ik als kind zo ongelukkig was. Ik wilde voor geen goud dat ik iemand anders zo ongelukkig zou maken, en dat was best mogelijk geweest, want Amanda is net zoals mijn moeder toen was, eeuwig en altijd bezig met zaken. Ik denk echter dat mijn moeder wel graag kinderen wilde en ze hield ook echt van ons. Amanda denkt alleen aan haar werk en haar ambities, en ik denk eerlijk gezegd niet dat ze in staat is van een kind te houden.' Taylor zou echter een perfecte moeder zijn voor zijn kinderen, net zo als ze de perfecte vrouw was voor hem. Het lot was hem gunstig gezind geweest die dag dat hij haar ontmoette en hij een tweede kans kreeg. 'Hoeveel kinderen zou je trouwens willen hebben?' Hij had nooit gedacht dat hij dat haar zou vragen, maar hij was ervan overtuigd dat zij ook kinderen wilde. Het was zo'n soort meisje, en ze was dol op kinderen, anders was ze ook geen onderwijzeres geworden.

'Ik heb er altijd vier gewild,' zei ze. Ze staarde dromerig voor zich uit. En als ze met hem getrouwd was, konden ze zich dat ook veroorloven. Ze was er altijd van uitgegaan dat ze met een of twee genoegen zou moeten nemen. Phillip keek haar verbaasd aan.

'Kunnen we dan wel met eentje beginnen, om te zien hoe dat gaat?' zei hij benauwd en ze lachte en kuste hem opnieuw.

'Meestal komen ze per stuk.'

'Niet altijd. En ik begin aan de late kant.'

'We halen die tijd wel in. Misschien is het met twee tweelingen al geregeld,' plaagde ze hem.

'Hou me vast, ik val flauw,' zei hij en deed net of hij op het strand bewusteloos neerviel. Het was toch niet te geloven dat hij twee maanden geleden nog met Amanda samenwoonde! En nu zat hij hier met dat buitengewone meisje te praten over hun vier kinderen en hun toekomst samen alsof het de normaalste zaak van de wereld was. 'Het is toch gek hoe je leven opeens kan veranderen, hè?' zei hij nu weer ernstig. 'De ene minuut denk je precies te weten hoe je leven zal verlopen en waarnaar je op weg bent, en de volgende minuut val je halsoverkop een heel andere kant op. Leuk natuurlijk, als je die blauwe plekken niet meerekent.' Hij was gelukkiger dan hij ooit was geweest.

'Mijn broer zei dat er vreemde dingen kunnen gebeuren in New York,' zei ze lachend, 'en hij had dus gelijk.' Ze had haar familie al alles over Phillip verteld: dat hij een goede baan had, een fantastische man was, zesenveertig jaar was en in scheiding lag. Ze vonden het niet zo fijn dat hij al een stuk ouder was dan Taylor, maar wilden hem een kans geven als hij lief voor haar was. Ze wisten natuurlijk niet van zijn topfunctie in The Factory omdat zij er toen ook nog niet van had gehoord, en nu ze wist hoe het zat, wilde ze dat niet direct kwijt. Ze wilde dat ze van hem onder de indruk waren, niet van wat hij bezat, want de omvang daarvan zou moeilijk te negeren zijn.

Die zondag maakten ze hand in hand een wandeling over het strand. Hij had het plan om samen met haar op vakantie te gaan, misschien naar de Cariben rond Kerstmis, maar hij wilde haar allereerst voorstellen aan zijn grootmoeder. Zij vormde het middelpunt van de familie voor hem en hij hield het meest van haar. Hij omschreef haar als zo'n schattig levendig oud dametje dat verzot was op kaarten. Ze had hem leren pokeren en bluffen. Taylor zei dat ze nu al zin had om kennis met haar te maken. Hij stelde voor volgend weekend naar Long Island te gaan om haar een bezoekje te brengen. Ze hadden daar alle tijd voor en alleen leuke plannen.

Net toen ze het huis binnengingen na de wandeling, en hun tassen wilden gaan pakken om terug te gaan naar New York, rinkelde Phillips mobieltje. Het was zijn moeder en hij vond dat ze vreemd klonk. Afstandelijk, stijfjes, gechoqueerd. Hij begreep onmiddellijk dat er iets vreselijks gebeurd moest zijn.

'Wat is er gebeurd?' vroeg hij en hij ging zitten terwijl Taylor zijn gezicht in zich opnam. Zij wist wat zulke telefoontjes betekenden. Ze wist nog precies hoe haar zuster eruit had gezien toen ze het bericht kregen dat hun ouders waren omgekomen. Zonder het te merken hield ze haar adem in, net als hij. Hij luisterde een hele tijd en ze zag de tranen in zijn ogen springen en langs zijn wangen biggelen. Ze kwam bij hem zitten om over zijn schouders te wrijven en legde haar hoofd tegen zijn rug, zodat hij haar liefde voor hem kon voelen en haar steun.

Het gesprek met zijn moeder duurde maar kort. Taylor hoorde hem alleen zeggen dat hij direct naar de stad terug zou gaan en zo snel mogelijk naar Bedford zou rijden. Toen hing hij op. Hij wendde zich tot Taylor en toen begon hij pas echt te huilen. Snikkend vertelde hij wat er was gebeurd.

'Mijn grootmoeder,' legde hij in twee woorden uit. 'Ze had vanmiddag zitten kaarten en was later naar haar kamer gegaan voor een dutje. Twee uur later klopten ze aan. Ze bleek te zijn overleden. Ze stierf in haar slaap. Nu kun je haar nooit meer ontmoeten,' zei hij en hij klonk als een kind met een gebroken hart en heel even voelde hij zich ook zo. Zij was de grootmoeder geweest op wie hij zo dol was, en zij was dol op hem geweest. Taylor sloeg haar armen om hem heen en suste hem terwijl ook zij huilde, en Phillip snikte het uit in haar armen. Het klonk hartverscheurend. Granibelle was dood.

22

Ze pakten snel in en sloten het weekendhuis af. Taylor bood aan terug te rijden naar de stad. Phillip liet haar begaan, geheel tegen zijn gewoonte in, maar hij was behoorlijk van slag. Hij zei vrijwel niets op de terugweg en steeds als ze naar hem keek zag ze hem stilletjes huilen. Dan streelde ze zijn gezicht of zijn hand. Ze wist niet wat ze anders moest doen. Ze was blij dat ze bij hem was toen hij het slechte nieuws hoorde. Ze herinnerde zich als de dag van gisteren hoe kapot ze was geweest toen haar ouders gestorven waren. Zijn grootmoeder was als een derde ouder voor hem geweest. Alle tranen uit zijn jeugd en momenten dat hij zich dapper had ingehouden kwamen nu pas naar boven. Veertig jaar pijn en teleurstelling vloeiden uit hem als een allesvernietigende stroom, terwijl Taylor verder reed.

'Ik kan me het leven zonder haar niet eens voorstellen,' zei hij mismoedig. 'Vorige week was ik nog van plan haar op te zoeken, maar ik had geen tijd.' Taylor herinnerde zich echter dat hij haar twee weken geleden nog had opgezocht. Iedereen heeft altijd spijt van de laatste keer die ze overgeslagen hebben, maar zij wist hoeveel aandacht hij haar altijd had gegeven. Minstens twee keer per maand ging hij langs, soms nog vaker.

'Je mag je gelukkig prijzen dat je haar zo lang hebt meegemaakt,' zei Taylor zacht, 'en dat ze tot het eind van haar leven heeft kunnen genieten. Het is pijnlijk voor jullie allemaal, maar zij is op een goede manier heengegaan. Ze heeft niet geleden, ze was gelukkig,' herinnerde ze hem eraan. 'Ze speelde nog een spelletje kaart met haar vriendinnen en is toen in slaap gevallen.' Het was een perfecte dood, maar ze waren allemaal erg geschrokken. Ze hadden allemaal geloofd dat Granibelle onsterfelijk was, omdat ze zoveel van haar hielden. 'Hoe was het met je moeder?' Granibelle was tenslotte haar moeder.

'Ik denk dat ze in shock was. Ze doet altijd alles voor ons op leeftijd. Ik ben de oudste, dus ik was waarschijnlijk de eerste die ze belde. Sorry dat ik je even alleen moet laten, schatje, maar ik moet echt naar Bedford als we terug zijn. Mijn moeder zei iets over dingen regelen. Ik weet niet precies wat ze bedoelde. Maar de begrafenis zal wel over een paar dagen zijn.'

'Maak je daar maar geen zorgen om,' zei ze geruststellend. 'Ik ben er voor je. Ik doe alles wat je wilt. Maar ik wil me niet opdringen.' Ze had nog niemand van Phillips familie ontmoet en hoewel ze van haar bestaan af wisten, was dit niet het moment om opeens te verschijnen. Dat begreep ze heel goed, zo was ze nu eenmaal.

'Ik ben blij dat je bij me was toen mijn moeder belde,' zei hij toen ze de stad bereikten.

'Ik ook,' zei ze en ze vroeg of hij eerst naar zijn appartement wilde gaan. Hij knikte, want hij moest eerst wat schone kleren aantrekken, dus ze reed erheen, en zei dat ze dan wel een taxi naar haar kamer zou nemen als hij vertrok. Ze wilde hem niet ophouden, en ze wist dat hij zo snel mogelijk naar Bedford wilde. Daar zouden de anderen ook heen komen, die nu waarschijnlijk al onderweg waren.

'Vind je het niet erg om alleen naar huis te gaan?' Hij keek haar bezorgd aan, maar hij maakte zich ook zorgen om zijn moeder. Die was ook niet de jongste meer en dit was een enorme schok voor haar geweest. Daar had hij onderweg over nagedacht. Eerst dacht hij alleen aan zijn eigen verlies, maar nu drong het tot hem door wat het voor haar moest betekenen.

'Geen probleem,' zei Taylor. 'Maak je maar geen zorgen over mij. Pas nu maar goed op jezelf. Zal het wel lukken om zo ver te rijden? Wil je geen auto met chauffeur bestellen?'

'Het gaat wel weer. Maar bedankt dat je nu wilde rijden.' Ze hielp hem met het inpakken van kleding, dacht aan ondergoed en sokken, schoenen en een riem. Hij was bijna alleen met twee pakken en drie overhemden naar Bedford gereden. Hij wist niet hoe lang hij daar moest blijven. Hij vermoedde wel een week, tot na de begrafenis, en zei tegen Taylor dat hij het haar zou laten weten. 'Ik zal je wel missen,' zei hij bedroefd en daar kwamen de tranen alweer. 'Sorry dat ik zo'n huilebalk ben, maar ik hield zoveel van haar.'

'Dat weet ik toch.' Ze was vol begrip.

Hij vroeg zich af of hij Amanda moest bellen, maar hij had er geen zin in. Hij zou een sms'je sturen over de begrafenis, maar eerder hoefde hij haar niet te zien. Hij wilde Taylor erg graag meenemen, maar het was niet het moment om haar aan iedereen voor te stellen, wanneer ze bezig zouden zijn met hun verdriet en de schok van het verlies van Granibelle. Hij wilde dat ze kennis met haar zouden maken op een gelukkiger tijdstip, wanneer ze aandacht voor haar zouden kunnen hebben en haar waarderen. Maar het speet hem zeer dat ze nu zijn grootmoeder nooit zou kunnen leren kennen. Het was een ontzettend verlies voor iedereen.

Hij gaf haar een lange afscheidskus toen hij vertrok, en de portier hield een taxi voor haar aan die haar naar de Village zou brengen. Ze zag Phillips auto verdwijnen op Park Avenue en hoopte maar dat alles oké met hem zou zijn.

Phillip belde haar onderweg nog even en kwam een uur later in Bedford aan. Hij was de eerste, zijn moeder zei dat de anderen er ook aankwamen. Haar hulp was ook gekomen om te helpen. Al Olivia's kinderen en kleinkinderen zouden bij haar blijven logeren, dus alle kamers moesten in gereedheid worden gebracht.

Olivia leek niet te hebben gehuild en hield zich groot, maar ze was danig van streek - Phillip zag haar handen beven steeds als ze de telefoon opnam. Ook voor haar was het een vreselijke slag. Ze was haar leven lang erg close met haar moeder geweest en Phillip kon zich geen ruzie of onenigheid tussen de twee herinneren. Hij had er in elk geval nooit van gehoord; ze kwamen wel voor, maar niet vaak. Zeventig jaar lang hadden Olivia en haar moeder een innige band gehad.

'Nu zijn zij en Ansel tenminste weer samen,' zei Olivia bedroefd, en haar gedachten gingen ook naar wijlen haar eigen echtgenoot. 'Ze leek prima in orde,' legde ze Phillip uit bij een kopje thee. Ze klonk alsof ze probeerde de plotselinge dood van Granibelle aan zichzelf uit te leggen, en maar niet begreep hoe dat nu kon gebeuren, al was haar moeder dan vijfennegentig. 'Ze was niet ziek, ze had niemand gezegd dat ze niet lekker was. Ze speelde bridge met een groepje dames en toen het uit was zei ze dat ze even ging liggen voor het avondeten, en dat was alles. De dokter zei dat ze gewoon niet meer wakker geworden was. Haar hart had het begeven, zomaar ineens.'

'Ik hoop dat ze tenminste nog wat gewonnen had,' zei Phillip in een poging de sfeer wat minder somber te maken en zijn moeder glimlachte. 'Ze heeft me alles geleerd wat ik moet weten van kaarten.'

'Ze heeft mij alles geleerd wat ik moest weten van het leven,' zei Olivia aangeslagen. 'Ze was altijd zo'n schat voor me. Zelfs toen we nog arm waren, deed ze haar best me alles te geven wat ik wilde of nodig had. Ze vergaf me alles, zelfs de stomste fouten.' Ze keek Phillip strak aan toen ze dat zei en hij sloeg met een gepijnigde trek zijn ogen neer. Hij besefte nu pas hoe moeilijk hij het zijn moeder al die jaren had gemaakt door haar niets te vergeven. Het leek allemaal zo onbelangrijk, nu ze waren overvallen door dit grote verdriet, en het herinnerde hen allemaal aan hun eigen sterfelijkheid en hoe kort het leven kon zijn, zoals ze gezien hadden bij Joe, hun vader. Voor Maribelle was het in elk geval een lang, rijk leven geweest, al hadden ze allemaal gehoopt dat ze de honderd zou halen, en dan hadden ze een groot feest gegeven. Ze was bijna zesennegentig geworden, in opvallend goede gezondheid.

Kort na Phillip kwam Liz aangereden, die vertelde dat de meiden onderweg waren. Sophie kwam vanuit Boston en Carole zou de nachtvlucht uit L.A. nemen, dus die zou pas de volgende ochtend vroeg aankomen. John, Sarah en Alex waren een halfuur geleden vertrokken uit Princeton. De familie kwam samen, zoals altijd in goede en moeilijke tijden. Belangrijker dan haar imperium was Olivia's dynastie. Op momenten als deze begrepen ze dat en wisten ze weer dat ze op elkaar konden bouwen om de zware tijden door te komen. De laatste begrafenis die ze samen hadden meegemaakt was die van Joe geweest. Die was nog veel schokkender voor hen geweest, en Cass' onterechte woede had het allemaal nog moeilijker gemaakt. Dat drong nu pas tot Phillip door. Maribelles dood was veel vrediger, niemand was kwaad, en niemand kreeg de schuld. Ze was heengegaan op een manier die ze zelf gewenst zou hebben - in haar slaap, na een middagje kaarten.

'Heb je Cass wel gebeld?' vroeg Phillip aan zijn moeder nadat Liz aangekomen was.

Ze knikte. 'Natuurlijk. Ze komt met een vlucht uit Dallas. Ze is op tournee met Danny Hell.'

'Hij schijnt een levende legende te zijn,' zei Phillip om te proberen zijn moeder af te leiden en ze glimlachte.

'Dat heb ik ook gehoord.' Ze waren zich er allebei sterk van bewust dat het de eerste keer zou zijn dat ze thuiskwam sinds ze veertien jaar geleden weg was gegaan. En Granibelle was er voor nodig geweest om dat voor elkaar te krijgen. Olivia wist dat dat haar plezier zou hebben gedaan. Ze kon zich geen leven zonder haar voorstellen, maar dat kon niemand van de familie.

Een uur later kwamen John en Sarah binnen. Alex keek zo wanhopig als ze zich allemaal voelden. Hij ging met Liz de keuken in om een beetje te praten. Hij zei dat het iets beter ging tussen zijn ouders en hem. Ze waren nog steeds in therapie en hij was een keertje met ze mee geweest om uit te leggen hoe hij zich voelde. Hij zei dat ze het iets beter konden accepteren, en hard hun best deden, al had zijn vader hem gevraagd of er toch niet een klein kansje was dat hij zou kunnen veranderen van geaardheid, alsof het een keuze was, en ze glimlachten allebei.

'Je vader was altijd al een beetje traag van begrip, als kind al. Ik denk dat het de kunstenaar in hem is. Hij snapt gewoon niet helemaal wat er gaande is in de werkelijke wereld. Hij heeft zijn hoofd in de wolken, of tussen zijn benen,' zei Liz en Alex lachte. Het was hem altijd erg bevallen dat ze de dingen zo onomwonden kon zeggen, en hoe eerlijk ze was tegen de meiden. Zijn ouders waren niet zozeer oneerlijk tegen hem, als wel tegenover zichzelf. Ze zagen de wereld zoals ze hem zich voorstelden, en alsof iedereen zo was zoals zij. Liz had een paar zware tikken te verduren gehad, en zag de wereld veel realistischer - bovendien was ze eerlijk tegenover zichzelf. Alex wilde dat zijn ouders meer zoals zij waren, maar hij had tenminste haar als tante. En Olivia was zijn grote heldin. Ze had de recente crisis perfect bedwongen en hij had het fijn gevonden bij haar te logeren. Hij was blij weer terug te zijn in Bedford, al was de reden dan ook helemaal niet leuk. Iedereen was treurig dat Granibelle uit hun leven verdwenen was, hoe oud ze ook was geweest.

Phillip bestelde maaltijden voor iedereen bij het dichtstbijzijnde afhaalrestaurant. Olivia, haar drie kinderen, en Sarah en Alex ging aan tafel in de eetkamer. De hulp had de tafel gedekt en bleef tot ze waren uitgegeten, zodat ze kon afruimen. Tijdens het diner werden herinneringen aan Maribelle opgehaald, er werden grappige verhaaltjes verteld en ook de uitzonderlijke dingen die ze met ze had gedaan toen ze nog kinderen waren. Deze keer droeg Olivia ook wat vrolijke herinneringen van zichzelf bij, waarom ze allemaal moesten lachen. Het was een opluchting om de herinnering aan die gelukkige tijden levend te houden. Ze kenden allemaal de naam Ansel Morris, de toegewijde geliefde met wie ze nooit was getrouwd, uit respect voor haar gestorven echtgenoot, Olivia's vader. Wat ze niet wisten was dat Ansel getrouwd was geweest gedurende de tijd dat ze samen waren. Ze had het ze nooit verteld, dat hoefde ook niet, en Olivia vertelde dat ook nu niet. Het was een gewaagde kant van hun grootmoeder waarvan ze zich niet bewust waren: ze was de maitresse van een getrouwde man geweest. Olivia dacht zo langzamerhand dat dat soort verhoudingen erfelijk was, aangezien ze zich nu in dezelfde situatie bevond. Na haar leven lang kritiek te hebben gehad op haar moeder, had Maribelle opgehelderd hoe het in elkaar zat. Olivia was opgelucht te weten dat ze hem uiteindelijk had willen trouwen, maar dat hij gestorven was voor dat was gebeurd. Het maakte het allemaal een stuk respectabeler, hoewel zij niet van plan was met Peter te trouwen.

Toen ze Peter belde om hem het nieuws te vertellen, sprak hij zijn diepe medeleven uit en bood aan om meteen naar haar toe te komen, maar zij dacht dat hij beter thuis kon blijven. De kinderen wisten nu wel van zijn bestaan, maar hij bleef een minnaar en een getrouwde man en de kinderen kenden hem niet goed genoeg om een plek in hun kring te rechtvaardigen. Ze hoefde dat niet uit te leggen, hij begreep het wel.

Om tien uur arriveerde Sophie vanuit Boston en ze bleven tot middernacht op nadat ze besloten hadden te gaan kaarten, ter ere van hun grootmoeder. Het was Phillips idee en ze stemden er meteen mee in. Zelfs Olivia deed mee. Ze speelden om geld, zoals zij altijd deed, en het gezelschap werd levendig en luidruchtig. Het was een prima manier om de avond door te brengen, en het was of ze nog bij hen was. Ze zou het prachtig hebben gevonden. Phillip belde Taylor tussen twee rondjes op, die verrast reageerde toen ze op de achtergrond het geschreeuw en gejuich hoorde.

'Wat gebeurt daar allemaal?'

'We spelen poker ter ere van mijn grootmoeder. Ik heb net twintig dollar van mijn zus gewonnen en ze is des duivels. En mijn neefje won nog eens tien dollar van haar. Ze is niet zo'n beste kaartspeler,' zei hij, iets vrolijker dan hij was geweest toen hij wegging. Taylor was blij dat hij bij zijn familie was.

'Lijkt me een mooie manier om de avond door te brengen. Had ze vast geweldig gevonden.' Het leek haar een uitstekende Ierse wake, al waren ze dan niet Iers, maar het ging om het idee. Ze wilde hen dolgraag ontmoeten en hoopte maar dat ze een goede indruk zou maken. Phillip zei dat als alles achter de rug was en iedereen voldoende gerouwd had, hij haar zou voorstellen, misschien op Thanksgiving. Maar nu had Phillip een boel te regelen voor zijn moeder. Taylor was blij dat hij had gebeld. Ze zei dat haar hart en haar gedachten bij hem waren en hij liet weten hoeveel hij van haar hield.

Liz liep met haar moeder mee naar haar kamer toen Olivia naar bed wilde. Ze zag er moe uit en het was haar aan te zien dat ze zeventig was. Dit was een zware dag voor haar geweest. Het was het eind van een tijdperk.

'Ik moet me gelukkig prijzen dat ik haar zo lang om me heen heb gehad,' zei ze tegen haar dochter en sloeg haar armen om haar heen. Ze hadden zich allebei afgevraagd hoe het zou zijn als Cass morgen thuiskwam, maar geen van beiden sprak het uit. Liz bleef bij haar tot ze zich had uitgekleed en in bed lag. Toen ging ze terug naar de anderen en dronk nog wat met haar broers en Sarah. Alex was toen ook al naar bed, nadat hij nog een tijdje met Sophie had zitten kletsen over wat er de afgelopen maand met hem was gebeurd. Ze zei dat ze altijd al had geweten dat hij homo was, al toen hij een jongetje was. Ze zei dat zijn ouders er uiteindelijk wel mee in het reine zouden komen. Alex dacht het eigenlijk ook wel, na een begin vol horten en stoten.

Nadat Sarah ook haar bed had opgezocht, dronken Phillip, John en Liz nog een laatste glas wijn. Het was prettig nog even samen te zijn, en Liz vroeg Phillip hoe het ging met de scheiding.

'Dat schijnt een aardig zootje te worden,' zei hij, want hij kon er niet meer omheen. 'Ik krijg het idee dat het haar vanaf het begin alleen maar om het geld te doen is geweest.' Hun moeder was daar al langer vrij zeker van geweest, al had ze het hem nooit gezegd. Het zou hem zo gekwetst hebben en zou hun nog meer problemen hebben opgeleverd, maar ze had het er wel met Maribelle over gehad. En Liz had er ook het hare van gedacht.

'En hoe zit dat met die nieuwe vrouw in je leven?' Liz was er erg benieuwd naar en hoopte dat ze beter was dan zijn ex. Maar zijzelf was nu ook geen succes op de huwelijksmarkt geweest.

'Ze is zo geweldig. Jullie zullen ook dol op haar zijn. Ik vond dat ik haar nu niet mee moest brengen, maar jullie zullen haar binnenkort wel zien,' beloofde hij. Toen gingen ook zij naar bed, een beetje treurig maar blij dat ze samen waren en steun aan elkaar hadden.

Liz stond op toen Carole uit Californië aankwam en aanbelde. Het was nog heel vroeg in de ochtend, maar ze liep naar beneden om haar te begroeten en Sophie kwam even later naar beneden. Ze gingen in de keuken zitten en zetten koffie, want de hulp was er nog niet. Toen kwam ook Olivia erbij, nog steeds moe maar wel opgefrist, met geborsteld haar en in een satijnen ochtendjas. En een halfuur later was de hele familie aanwezig. Iedereen was vroeg opgestaan en ze praatten gezellig aan de keukentafel, toen er opnieuw aangebeld werd. Liz ging opendoen en daar stond Cass. De twee zusters keken elkaar aan en omhelsden elkaar. Liz had haar in geen jaren gezien.

'Wauw! Wat zie jij er te gek uit,' zei ze en Cass lachte. Ze droeg een skinny broek van zwart leer, een topje, een leren jasje en hooggehakte laarsjes, en haar haar stond in pikzwarte stekels overeind. 'Wat gaaf, joh!' Cass lachte weer. Ze waren blij elkaar te zien en liepen samen de keuken in. Heel even was het doodstil aan tafel en staarde iedereen haar aan. Olivia was de eerste die opstond en haar omhelsde. Toen praatte iedereen door elkaar en de een na de ander stond op om haar te begroeten en iedereen was blij haar te zien. De verloren dochter was teruggekeerd.

Ze ging bij hen aan tafel zitten, at wat toast en vertelde hun alles over de tournee met Danny Hell. Er waren duizend-en-één kleine problemen, maar uiteindelijk liep alles gesmeerd, tot ze dit slechte nieuws over Granibelle kreeg. Ze was er net zo kapot van als zij allemaal, maar tegen het eind van de ochtend was het net alsof ze nooit weg was geweest. Haar verdriet om haar grootmoeder had haar kwaadheid verdreven. Alles draaide om Granibelle in Olivia's huis.

De middag was zwaar voor allemaal. Olivia had het voornaamste geregeld, met hulp van Liz en Phillip. Het lichaam van haar moeder was naar het rouwcentrum in Bedford gebracht, waar de familie afscheid van haar kon nemen en een laatste blik op haar kon werpen, als ze dat wilden. Maar Olivia vroeg om een gesloten kist en ze gingen die middag gezamenlijk naar het rouwcentrum om haar de laatste eer te bewijzen. Phillip had aangeboden de kleding te halen waar Olivia haar in wilde laten rusten. Ze zouden haar er niet meer in zien, maar Olivia wilde zeker weten dat ze netjes gekleed begraven zou worden. Om het zwarte moment iets lichter te maken, zei Phillip dat hij haar ook een spel kaarten mee zou geven.

Desondanks was het een pijnlijk afscheid. Iedereen pinkte wel een traan weg toen ze in de kleine kapel om de kist heen stonden. Olivia had witte rozen en orchideeën besteld die eromheen waren gelegd en er hing een zware geur van bloemen. Olivia stortte in terwijl Liz haar vasthield, zo vreselijk bedroefd was ze om het verlies van haar fantastische moeder. En toen knielde ze neer en zei wat gebeden op terwijl iedereen doodstil werd, aangeslagen door het plotselinge besef dat het echt waar was. Granibelle was heengegaan.

Somber gestemd en zwijgend gingen ze terug naar huis, waar ze bespraken wat ze vervolgens moesten doen. De begrafenis zou over twee dagen plaatsvinden en ze besloten gezamenlijk in Bedford te blijven, voor ze weer uiteen zouden gaan. Phillip, John en Olivia hadden een telefonische vergadering met het hoofdkantoor en alles was onder controle. De familie had tijd bij elkaar nodig en niemand wilde gaan vóór Maribelles begrafenis.

Peter zocht Olivia even op na het werk.

'Kun je het allemaal wel aan?' vroeg hij. Hij was bezorgd over haar. Het was een vreselijke slag en een enorm verlies, en niemand was erop voorbereid geweest, aangezien ze niet ziek was geweest en haar gezondheid niet achteruitging.

'Het gaat wel,' zei ze met een bedroefde blik en hij sloeg een arm om haar heen en drukte haar tegen zich aan. 'Het is wel fijn dat Cass thuis is. Dat zou mijn moeder geweldig hebben gevonden. Ik wou alleen dat ze niet dood had hoeven gaan om dat voor elkaar te krijgen.' Ze glimlachte door haar tranen heen, terwijl hij haar hand in de zijne nam, met zijn arm nog steeds stevig om haar schouders geslagen.

'Ik betreur het diep, Olivia.'

'Dat weet ik toch.' Hij klopte haar op de hand. Hij bleef lang genoeg om haar kinderen en kleinkinderen te zien en ze uitgebreid te condoleren. Iedereen was aardig tegen hem, en ook Phillip was beleefd. Kort daarop vertrok Peter weer. Die avond aten ze weer gezamenlijk aan de eettafel. Behalve een wake voor haar moeder, voelde het voor Olivia ook aan als een welkomstdinertje voor Cassie. Ze voelde zich verrassend op haar gemak met haar broers en zus en zelfs met haar moeder, terwijl ze toch zo eeuwig lang weg was geweest. Alle familienieuwtjes werden haar verteld, en zij liet wat doorschemeren over haar leven dat zo verschilde van dat van hen. Haar nichtjes en neef waren vol ontzag en vonden haar geweldig. Ze had ze niet meer gezien sinds ze kleuters waren en ze was verrast hoe volwassen ze waren geworden.

De volgende dag moesten ze aanwezig zijn in het rouwcentrum om bezoekers te ontvangen die hun respect wilden betuigen. De dag daarna werd Maribelle begraven, en de dienst was mooi en elegant en vreselijk droef. Olivia had de muziek uitgezocht die haar moeder zou hebben uitgekozen, waaronder Beethovens 'Ode an die Freude', die haar essentie weerspiegelde - licht en mooi en gelukkig en bruisend. En na de dominee hielden al Olivia's kinderen een kort toespraakje over Maribelle. Phillip ging als eerste en vertelde prachtige gebeurtenissen met hun grootmoeder die hij zich uit zijn jeugd herinnerde, en dat ze hem leerde pokeren toen zijn amandelen geknipt waren. Liz sloot daarbij aan met lieflijke verhaaltjes en John vertelde hoezeer ze van kunst had gehouden en hem had aangemoedigd naar de kunstacademie te gaan en zichzelf te blijven. En toen liep Cass ernstig naar het spreekgestoelte in een eenvoudig zwart jurkje, zwarte kousen, hoge hakken en een hoed met een korte zwarte voile. Ze zag er oogverblindend uit zoals ze daar stond en herinneringen aan Maribelle ophaalde waarvan iedereen tranen in de ogen kreeg. Ze was een indrukwekkende spreekster en een knappe verschijning, en haar liefde voor haar grootmoeder sprak uit ieder woord dat van haar lippen rolde. Terwijl Olivia naar haar luisterde, begreep ze dat haar kleintje volwassen geworden was en in een opmerkelijke vrouw was veranderd, die de kunst verstond om de aandacht van mensen te trekken, zodat ze aandachtig luisterden naar wat zij te zeggen had. En wat haar eveneens duidelijk werd, toen ze naar haar kinderen luisterde, was hoezeer Maribelle voor hen allemaal een fantastische moeder was geweest toen Olivia dat niet kon opbrengen. Ze was voor haar ingevallen en had ze iets geschonken wat Olivia nooit had kunnen geven, en ze voelde zich schuldig en dankbaar tegelijk. Daardoor voelde ze zich opeens erg klein en onbetekenend en voor de zoveelste maal bedacht ze wat een uitzonderlijke vrouw haar moeder was geweest en wat een enorm verlies haar dood was. Toen de hele familie op de klanken van Beethoven in een lange stoet achter de kist aan liep, was er werkelijk niemand meer die het droog kon houden.

Ze gingen naar het deel van de begraafplaats dat voor hun familie was gereserveerd en daar werd een korte dienst gehouden alleen voor hen. Daarna gingen ze naar huis, naar de tweehonderd mensen die daar bijeen waren gekomen om hen te condoleren en hun steun te geven. Peter stond vrijwel de hele tijd naast Olivia, zonder zich op te dringen, en ze was dankbaar voor zijn troostende aanwezigheid. Haar kinderen spraken met mensen die ze in geen jaren hadden gezien, en Cass werd welkom geheten door iedereen die haar nog kende. Amanda was in een eenvoudig zwart Chanel-mantelpakje naar de begrafenis gekomen, maar had haar goede smaak getoond door niet naar de receptie te komen. Phillip had haar voor haar komst bedankt en ze scheen zelfs aangedaan door de dienst. Misschien had ze uiteindelijk toch iets menselijks.

Toen iedereen aan het eind van de middag vertrok, plofte de familie doodop in de stoelen neer. Ze waren uitgeput. Het waren emotionele dagen geweest met een schitterende begrafenis van hun geliefde moeder, grootmoeder en overgrootmoeder. Er had een prachtige foto van haar op het uitvaartboekje gestaan: ze lachte en zag er vrolijk maar ook een tikkeltje ondeugend uit, precies zoals ze was geweest. Liz organiseerde een groot pastadiner, dat de catering had achtergelaten als avondmaal. Ze hadden champagne en hapjes geserveerd tijdens de receptie, maar Phillip moest toegeven dat hij uitgehongerd was.

'Laten we onze zwarte kleren uitdoen,' stelde Olivia voor. 'We moeten weer een beetje opfleuren. Granibelle zou het niet leuk vinden als we zo somber bleven.'

Peter was met de andere gasten vertrokken, en Phillip had ontelbare malen met Taylor gebeld de afgelopen dagen. Hij kon niet wachten haar weer te zien.

De volgende ochtend zou iedereen weer naar huis vertrekken, na een laatste avond in elkaars gezelschap, en de dag daarop zouden Olivia, Phillip en John weer aan het werk gaan en vlogen Cass, Sophie en Carole naar de steden waarvandaan ze gekomen waren. Het was een intensieve tijd met de familie geweest.

En het avondmaal na die lange dag bezat alle uitbundigheid en het opgewonden gekwetter dat zo typerend voor Maribelle was geweest. De pasta was verrukkelijk en de wijnen en de gesprekken vloeiden rijkelijk.

Ze brachten een toost op Maribelle uit en toen tikte Phillip met een lepel tegen zijn glas voor een mededeling. Hij was een beetje aangeschoten van de wijn, maar hij was niet de enige. Het waren vermoeiende dagen geweest en ze moesten echt een beetje ontspannen.

'Ik ben verliefd op een schitterende vrouw en ik ga met haar trouwen zodra de scheiding rond is.' Gejuich steeg op aan tafel en Liz riep luidkeels: 'Vaarwel, Amanda!' Ze moesten allemaal lachen. En toen was het haar beurt. Het deed Olivia denken aan de tijd dat de kinderen allerlei grappige uitspraken aan tafel hadden gedaan. Ze wist dat haar moeder dit enig zou hebben gevonden en meegedaan zou hebben met een idiote mededeling over zichzelf. Het was een levendig clubje en ze lieten zich meevoeren met liefde voor elkaar.

'Ik heb mijn boek voor een godsvermogen verkocht,' kondigde Liz aan - het lukte Sarah om niet met haar ogen te rollen, maar ze keek toch een beetje beledigd - 'en ik geloof dat ik een afspraakje heb met mijn agent, al is dat niet helemaal duidelijk. Hij komt uit Engeland en hij is ontzettend knap en van adel bovendien. Maar ik weet wel zeker dat mijn boek uitgegeven wordt!' zei ze en iedereen lachte weer. Dat ze niet wist of ze wel iets had met Andrew was zo typerend voor haar.

'Laat het maar weten wanneer je het weet,' riep Phillip over de tafel, en ze lachten met haar en niet om haar. Liz was nu eenmaal zelden zeker van iets, haar leven lang al.

Toen kreeg ook Alex de geest, keek de tafel rond en sprak met heldere stem: 'En ik ben gay. En ik ben er heel zeker van.' Hij lachte en zelfs zijn moeder glimlachte net als alle anderen, en zijn nichtjes klopten hem op de schouder omdat hij zo dapper uit de kast gekomen was. Niemand aan tafel keek geschokt, ook zijn ouders niet, wat Alex groot plezier deed.

Maar Cass verbijsterde hen allemaal. Haar terugkeer naar de schoot van de familie was al hartverwarmend en verrassend genoeg geweest. Ze had langs kunnen komen voor de begrafenis, beleefdheden kunnen mompelen en na afloop weer snel terug kunnen gaan naar het vliegveld. In plaats daarvan was ze drie dagen bij hen gebleven, zoals alle anderen. En ze scheen het niet ongezellig te hebben gevonden. Ze had uren met haar zus en haar moeder gepraat, had haar best gedaan haar nichtjes en neef te leren kennen en was een sportieve meid geweest toen haar broers haar plaagden, zoals ze altijd hadden gedaan.

De mededeling van Cass sloeg in als een bom.

'Ik krijg een kindje. Ik ben in verwachting. Ik weet het pas sinds kort. En ik wil het houden. Maar ik ga niet trouwen met Danny, al is hij de vader. Ik ben in juni uitgerekend. En ik ben er ook heel zeker van.' Met open mond staarden ze haar zeker een minuut lang aan en toen vonden ze allemaal hun tong weer en vlogen de felicitaties over tafel, en haar moeder keek haar lang met een brede glimlach aan. Het kon haar niet schelen dat haar dochter niet zou trouwen, dat was tegenwoordig geen probleem en dat wist ze. Ze was voornamelijk zo blij omdat de wonden van haar dochters jeugd blijkbaar geheeld waren, anders had ze zelf geen kind gewild.

'Ik ben in de wolken,' zei Olivia met een heldere, krachtige stem; ze hief haar glas naar haar dochter en blies haar een kusje toe.

'Als je oudste kleinkind,' zei Sophie, die nu opstond om te spreken, 'moet ik toch even wat kwijt. We houden van jullie allemaal, hoewel jullie echt een tikkeltje gestoord zijn. Jullie zouden onze rolmodellen moeten zijn en wat denk je? Oom Phillip gaat scheiden en is vijf minuten erna al weer getrouwd, mam komt er maar niet achter of ze nu wel of niet aan het daten is met haar agent, wat behoorlijk normaal is voor haar, en dat betekent dat het waarschijnlijk waar is. En tante Cassie krijgt een baby maar gaat niet trouwen, en we kijken er niet van op als het kind met een tatoeage geboren wordt. Jullie zijn geweldig, mensen, en we zijn dol op jullie. Dank jullie wel dat jullie onze familie zijn.' Ze barstten in lachen uit en iedereen begon tegelijkertijd met Cass te praten over de baby en ze feliciteerden haar nogmaals. Olivia vroeg zich af waardoor ze van gedachten veranderd was en besloten had de baby te houden, maar wat de reden ook was, het was geweldig en dat zou haar moeder beslist ook hebben gevonden.

Als laatste huldeblijk aan Maribelle speelden ze kaartspelletjes tot drie uur in de morgen, dronken liters wijn en gingen met tegenzin naar bed.

De volgende morgen verschenen ze echter ingetogen aan het ontbijt, klaar om de draad van hun eigen levens weer op te pakken. Zoals het gaat in het echte leven, waren de afgelopen dagen bitterzoet geweest: heel gezellig en vol schoonheid, met veel geluk en droefheid. En voor ze uiteengingen, nodigde Olivia hen allemaal uit voor Thanksgiving in november. Het zou dit jaar iets minder feestelijk zijn omdat Maribelle zou ontbreken, maar Olivia wilde hen toch allemaal bij elkaar hebben.

'En dat geldt dus ook voor de belangrijke mensen in jullie leven,' ging Olivia verder. 'Phillip, jij brengt natuurlijk Taylor mee. Liz, als je er iets zekerder van bent dat je iets hebt met je agent, neem hem dan gewoon mee. En Cassie, m'n schat, het zou me een eer zijn als je Danny meeneemt. Hij is ten slotte de vader van mijn volgende kleinkind.' Er stonden tranen in haar ogen toen ze dat zei en Cass omhelsde haar moeder stevig voor ze vertrok.

'Dank je wel, mam, voor alles.'

'Nee, jíj bedankt, en pas goed op jezelf en de baby.'

'Doe ik. Ik hoop maar dat ik zijn of haar leven niet verknal. Ik ben namelijk net zo druk met werken als jij toen was.'

'Jij zult niet dezelfde fouten maken als ik,' zei Olivia zacht. 'Je zult een fantastische moeder worden.' Cassie omhelsde haar opnieuw en liep toen naar de limousine die op haar wachtte om haar naar het vliegveld te brengen. De tour zou doorgaan in Houston en daar zou ze Danny weer zien. Ze beloofden allemaal terug te komen op Thanksgiving en dat was al over zes weken.

Toen iedereen vertrokken was, reed Olivia naar de stad om weer naar haar kantoor te gaan. Het voelde aan alsof ze een jaar weg was geweest. Maar ze miste haar moeder nu al. Ze had haar zoveel te vertellen, er was zoveel gebeurd de afgelopen dagen, maar op de een of andere manier voelde ze dat haar moeder het al geweten had, en niet verrast zou zijn geweest. Het waren immers de kinderen die zij had grootgebracht, om echt zichzelf te worden, hun hart achterna te gaan, hun hoofd te gebruiken en altijd eerlijk en moedig te zijn. Het waren dezelfde lessen die ze Olivia had bijgebracht en daardoor was ze nu wie ze was.

23

De weken voor Thanksgiving waren voor alle Graysons even druk. Phillip hield onophoudelijk contact met zijn advocaten over Amanda's telkens maar onredelijker wordende eisen. Ze dreigde nog steeds te proberen hun huwelijksvoorwaarden ongedaan te maken, al hielden zijn advocaten vol dat het haar toch niet zou lukken. Ze gebruikte dat dreigement om te proberen de alimentatie en het bedrag van de schikking flink te verhogen, en uiteindelijk schonk hij haar daarom het appartement in de stad om maar van haar af te zijn. Hij wilde daar toch niet met Taylor gaan wonen, maar het weekendhuis in de Hamptons wilde hij niet kwijt. Zijn juristen zeiden dat de scheiding wel eens een jaar zou kunnen gaan duren. Maar hij en Taylor waren gelukkig hoeveel tijd het ook zou kosten, want alles ging prima met hen.

Johns tentoonstelling werd kort na Maribelles begrafenis gehouden en Liz, Phillip en Olivia gingen er samen heen. Hij had een keuze uit zijn beste werk gemaakt en tegen het eind van de avond had hij alles verkocht.

Sinds haar terugkeer uit Bedford had Liz alweer een paar keer met Andrew Shippers gegeten. De ene keer kwam zij naar de stad, de andere keer kwam hij naar haar boerderijtje in Connecticut, dat hij haar beetje bij beetje hielp opknappen. Hij vond het leuk om met haar te klussen wanneer hij het weekend met haar doorbracht. Langzaamaan veranderde hun vriendschap in een relatie die goed werkte voor hen allebei. Ook met de meiden ging het uitstekend. Sophie was blij dat ze bijna afgestudeerd was en weer naar de stad kon en Carole werkte mee aan haar vaders laatste film en voelde zich zo lekker bij zijn gezin, dat ze besloten had in L.A. te blijven. Ze was er eindelijk achter gekomen wie ze was en was al snel een westkustmeisje geworden. Ze had de plek gevonden waar ze zich thuis voelde en ze klonk alsof ze de afgelopen drie maanden een heel stuk volwassener was geworden.

De relatie die Liz met Andrew aan het opbouwen was, betekende veel opwinding en plezier voor hen allebei. Ze waren precies even oud en waren zelfs op dezelfde dag jarig, en hij wist zeker dat dat een teken was. Voor het eerst in haar leven had ze daar geen twijfels over en ze voelde eindelijk eens dat dit geen vergissing van haar was. De verkoop van het boek had haar een nieuw geloof in zichzelf als schrijver gegeven, en wanneer ze samen was met Andrew groeide haar zelfvertrouwen als vrouw. De week voor Thanksgiving reageerde de agent in Hollywood over wie hij steeds gesproken had met goed nieuws: ze zouden haar boek verfilmen. Hij had tot het weekend gewacht met het haar te vertellen en ze gilde toen ze het hoorde. Ze was hard bezig met haar volgende boek, en nu zou ze ook inkomsten uit een film krijgen. Zodra hij het haar verteld had, doken ze het bed in en bedreven de liefde, wat ze meestal deden zodra hij bij haar kwam. Hun seksleven was geweldig, maar Liz was bovendien smoorverliefd op hem geworden.

Na het vrijen lag hij leunend op een arm naar haar te kijken en hij genoot van wat hij zag. Hij was nooit eerder zo gelukkig met iemand geweest: ze hadden zoveel gemeen en deelden hun passie voor boeken.

'Je moet me toch iets vertellen. Ga je met me naar bed omdat ik je boek heb verkocht, en aan de film heb doorgespeeld, waardoor je dankzij mij stinkend rijk gaat worden en super-beroemd? Of vrij je met me omdat je me gewoonweg onweerstaanbaar vindt?' vroeg hij, plagerig zoals altijd. Dat vond ze ook zo leuk aan hem.

'Allebei,' zei ze grijnzend. 'Vandaag waarschijnlijk vanwege de film, maar anders vanwege het boek en het geld. En,' voegde ze er voor de volledigheid aan toe, 'omdat je een prima klusjesman bent en ervoor zorgt dat het huis niet rondom mijn werktafel instort.'

'Goed punt. Ik moet toegeven, als timmerman ben ik onverslaanbaar. Daar had ik nog niet eens aan gedacht, al weet ik niet zeker of ik het nu zo'n fijn idee vind dat je met een klusjesman slaapt. Doe je dat vaker?'

'Nooit gedaan,' zei ze lachend, 'maar jij valt me lang niet tegen.'

'Dat dacht ik ook. En vertel me nu eens hoe erg je familie me zal haten als ik ze ontmoet op Thanksgiving? Hoe lang zal het verhoor duren? Behoorlijk lang, stel ik me voor. Misschien denken ze wel dat ik net uit een gevangenis ben ontsnapt, en raken ze daar een beetje van streek van.' Ze waren nu al drie maanden samen en hij had Sophie ontmoet toen ze een weekend thuiskwam, maar Carole nog niet. Sophie was dol op hem en Carole wist zeker dat ze dat ook zou zijn als ze kennis met hem zou maken, door alle verhalen die ze had gehoord.

'Mijn familie zal met je weglopen,' verzekerde Liz hem. Andrew had geen onzeker karakter, maar de Graysons maakten hem een beetje nerveus. Hij wist alles van The Factory en de opmerkelijke geschiedenis ervan, en hij was wel benieuwd naar Liz' moeder. Hij vond dat ze een boek over haar leven moest schrijven, al had Liz gezegd dat ze dat nooit zou doen. Ze was veel te discreet en bescheiden om zichzelf in de schijnwerpers te zetten. Hij zei toen dat Liz het dan maar moest doen, maar ze dacht niet dat haar moeder dat zou waarderen. 'Trouwens, het vriendje van mijn zus zal veel meer aandacht trekken dan jij,' zei ze. 'Hij is vierentwintig, een wereldberoemde rockster en ze krijgen in juni een baby.'

'Wat een excentriek stel zijn jullie,' zei hij gefascineerd door haar en de verhalen over haar jeugd en haar leven. 'Ik sta te popelen om ze te ontmoeten, al is het jammer dat die popster de show zal stelen. Misschien moet ik maar snel een tatoeage laten zetten,' zei hij mijmerend en trok haar toen boven op zich, barstte in lachen uit en ze begonnen weer te vrijen. Ze lachten veel samen en zij was gek op zijn gevoel voor humor.

Ten slotte brak het Thanksgivingweekend aan, en het leek op Manbelles begrafenis zonder de droeve ondertoon. Ze waren blij om weer allemaal samen te zijn en ze misten haar, maar ze kletsten onophoudelijk en het huis barstte uit zijn voegen. Het was de eerste keer dat de anderen Taylor ontmoetten en ze waren erg nieuwsgierig naar haar. Ze was een beetje overdonderd, maar ze was erg lief tegen iedereen en overduidelijk stapelgek op Phillip. Ze bleef de hele tijd in zijn buurt en ze hielden vrijwel de hele tijd elkaars hand vast. Nadat Olivia tijdens een wandelingetje in de tuin met haar had gepraat, kwam ze stralend weer binnen en er was geen twijfel over dat ze Taylor een schat vond. Ze was alles wat Amanda niet was geweest en precies wat Olivia haar oudste altijd had gegund.

Liz en Andrew waren de volgende gasten uit de grote stad en de agent won ieders hart met zijn charme, gevatheid en droge humor. Hij onthaalde hen op verhalen over zogenaamd afgrijselijke jacht weekenden in Engeland en zijn vergooide jeugd op kostscholen. En hij verzekerde hun allemaal dat Liz een uiterst getalenteerd schrijfster was, die volgens hem ooit echt beroemd zou worden. Het klonk Olivia als muziek in de oren.

De klapper van het weekend was natuurlijk Danny Hell. Hij was grappig, joviaal en extravagant en hij had een vet Cockney-accent dat Andrew perfect na kon doen, en zij tweeën kletsten eindeloos in dat taaltje dat niemand anders kon verstaan. Hij was jong, een ster en hot en hij was gek op Cass. Hij vond het te gek dat ze een baby kregen en hij speelde gitaar voor zijn leeftijdgenoten, terwijl de volwassenen hun ogen uitkeken. Cass hield hem in de gaten als een moederkloek en het was allemaal razend gezellig. Cass en Olivia hadden ook een intiem gesprek en Cass verbaasde haar moeder door te vragen of ze bij de geboorte wilde zijn,

'Eerlijk, mam, ik sta doodsangsten uit. Voor de bevalling en de rest. Danny zegt maar dat alles goed komt, maar wat weet hij d'r nou van? Hij is nog maar een puber,' zei ze met betraande ogen en haar moeder was diep ontroerd. Ze omhelsde haar warm.

'Maar hij heeft wel gelijk, het komt allemaal goed. En het zou me een eer zijn je te helpen.' Ze kon het haast niet geloven na al die tijd. Cass wilde dat ze bij de geboorte van haar kind was! Mooier dan dat kon ze niet wensen. En Maribelle had dus gelijk gehad. Uiteindelijk kwam het allemaal wel goed. 'Ik kom wel nog een keer langs voor het zover is. Er is een kasteel in de Provence dat ik in de lente wil bekijken als optie voor de volgende zomervakantie. We hebben nu wel een ontzettend groot gebouw nodig met al die nieuwe gezichten.' Ze ging ervan uit dat Liz Andrew mee zou nemen, als hij wilde. Taylor zou met Phillip meekomen in plaats van Amanda en eindelijk zou Cass ook bij hen zijn, met Danny en de baby en een nanny.

'Ik kom nog een paar keer naar New York voor ik moet bevallen,' zei Cass en ze liepen terug naar de anderen, opgetogen over hun plannen. Cass voelde zich opgelucht nu ze wist dat haar moeder haar zou helpen bij de bevalling. Maar ze was nog wel bang dat ze nooit zou leren om een moeder te zijn. De weeën en de bevalling waren daarbij vergeleken een fluitje van een cent.

Olivia vertelde Peter er alles over toen hij belde om haar een vrolijke Thanksgiving te wensen. Ze was vol van al dat familienieuws en beschreef de nieuwkomers voor hem, vooral de uitbundige en bizarre Danny Hell, die eigenlijk gewoon een lief knulletje was. Ze snapte wel dat Cass verliefd op hem was geworden, al was het wat lastig hem als een goede vader voor te stellen. Cass moest volwassen genoeg zijn voor allebei, wat Cass nog het allermoeilijkste leek.

Peter was bij zijn eigen gezin gebleven, zoals altijd tijdens feestdagen en vakanties en dat was de keerzijde van een relatie met een man die getrouwd was. Samen op vakantie gaan was uitgesloten, maar ze was gelukkig druk genoeg met haar eigen uitdijende gezin.

'Ik wil je graag maandag even opzoeken,' zei hij voor ze ophingen en het klonk ongewoon officieel.

'Is er iets mis?' vroeg Olivia dus direct bezorgd.

'Nee, maar ik zie uit naar een rustig avondje met jou, nu iedereen weer vertrekt. Ik mis je.'

'Ik mis jou ook,' zei ze zacht. Hij was altijd de onzichtbare bezoeker tussen de anderen. Ze wisten dat hij bestond, maar hij was er nooit bij als zij er waren.

'Tot maandag dan,' zei hij en ze hingen op. Ze liep terug naar haar kinderen en kleinkinderen. Danny en Andrew zongen een lied in plat Londens, waarvan Olivia verwachtte dat het erg schunnig was als ze het hadden kunnen verstaan. Ze vond het prachtig dat de aristocraat en de beroemde Cockney straatjongen arm in arm stonden te zingen, terwijl iedereen met ze meedeinde. Het zorgde ervoor dat ze voor de zoveelste keer haar moeder miste.

Voor ze het wisten was het weekend omgevlogen. Het was een zeer gezellig samenzijn geweest en iedereen was het erover eens dat de nieuwe familieleden het er alleen maar leuker op hadden gemaakt. Iedereen was blij voor Phillip en ze vonden Taylor een schat toen ze haar eenmaal hadden leren kennen, maar het duo Andy en Danny viel bij jong en oud het meest in de smaak. En Andrew had nu eindelijk Carole ontmoet. Ze hadden een paar uur druk zitten praten over filmzaken, waar ze onderhand al heel wat van af wist. Ze had echt haar draai gevonden.

Olivia wuifde iedereen uit toen ze weer vertrokken. Ze zag meer dan anders uit naar de zomervakantie, en naar de baby die zes weken ervoor geboren moest worden, als hij op tijd kwam. Helaas had iedereen zijn eigen plannen voor Kerstmis al rond, dus zou Olivia hen tijdens die dagen niet meer zien. Liz en Andrew hadden afgesproken een huis te huren in het wintersportoord Stowe en Alex en Sophie zouden meegaan. Carole bleef bij haar vader in Californië. Phillip nam Taylor mee naar Saint-Bart's. En Cass en Danny bleven in Engeland met de kerst - ze waren in geen weken thuis geweest en Cass wilde het even kalm aan doen. Maar ze zouden tenminste de volgende zomer weer allemaal samen zijn, en Olivia wist dat ze hen stuk voor stuk tussendoor nog wel eens zou zien.

'En, hoe vond je het?' vroeg Phillip aan Taylor terwijl ze die zondagavond weer terugreden naar New York.

'Ongelooflijk, wat heb je toch een wonderlijke familie,' zei ze.

'Een beetje gek misschien, maar we gaan goed met elkaar om. En nu mijn zusje Cass terug is, is mijn moeder een stuk gelukkiger.' Hij vond het zo jammer dat zijn grootmoeder niet meer had kunnen meemaken dat Cass teruggekeerd was. Maar hij besefte ook dat de dood van Maribelle zijn zusje teruggebracht had, en haar niet alleen, maar ook haar kind dat ze met Danny zou krijgen. 'Te gek vriendje heeft ze,' merkte hij op.

'Geweldig! Maar Andrew vind ik ook heel aardig. Je zus is stapel op hem.'

'Ik denk dat dit de eerste keer is dat ze een goeie geliefde getroffen heeft.' Met een dankbare blik wendde hij zich tot Taylor. 'Net als ik.' Hij boog zich opzij en kuste haar en ze reden verder terwijl ze de hoogtepunten van het weekend opsomden.

Toen Olivia die avond naar bed ging deed ze hetzelfde, en ze miste hen nu al als ze aan ze dacht. Het huis leek wel een grafkelder zonder de anderen. Ze was blij dat ze Peter morgen weer zou zien.

24

Zoals afgesproken kwam Peter kort nadat Olivia van haar werk was thuisgekomen in Bedford aan, maar hij was ongewoon stil en Olivia maakte zich direct zorgen. Ze had het twee dagen geleden al aan de telefoon gemerkt, maar hij had alles ontkend. Met de begrafenis van haar moeder nog vers in het geheugen dacht ze vaak aan hun sterfelijkheid en ze was ineens bang dat hij ziek was.

Ze praatten even over het zorgwekkende nieuws van een brand in een opslagplaats in Nieuw-Zeeland dat laat op het kantoor was binnengekomen en toen hield Olivia het niet meer uit.

'Phillip, is alles in orde met je?'

'Ja, hoor,' zei hij met een glimlach. 'Uitstekend.'

'Je bent zo serieus,' zei ze en hij lachte weer naar haar en nam haar hand in de zijne.

'Er is iets onverwachts gebeurd dit weekend en ik wil het er met je over hebben, maar dat deed ik liever niet telefonisch.'

'Is er iets mis?'

'Juist niet,' verzekerde hij haar. Hij was er gewoon nog een beetje van ondersteboven. 'Emily heeft besloten naar een afkickkliniek te gaan. Ik denk dat de kinderen haar overgehaald hebben. Het had allang moeten gebeuren, maar het zou geweldig zijn als ze voorgoed zou kunnen stoppen met drinken. Ik zeg eerlijk dat het haar en ons leven verwoest heeft, en grote invloed gehad heeft op de kinderen. We hebben het erover gehad nadat de kinderen afgelopen weekend vertrokken waren. Ze is vastbesloten. Ze heeft al een kliniek uitgezocht en hij schijnt erg goed te zijn. Ze hebben uitstekende resultaten in vergelijking met andere en ze is erop voorbereid zo lang te blijven als nodig is.'

'Ik ben zo blij voor haar,' zei Olivia zacht. Ze wist wat een drama de drankzucht van zijn vrouw voor hem was geweest. En ze vroeg zich in stilte af wat die verandering hun zou brengen. Misschien wilde hij, als zijn vrouw eenmaal nuchter was, stoppen met hun verhouding. Mocht dat zo zijn, dan zou ze er niet tegenin gaan. Emily was tenslotte zijn vrouw en Olivia kon nergens aanspraak op maken. Ze accepteerde het feit dat zij geen enkel recht op hem had.

'Zoals het er nu naar uitziet,' vervolgde Peter, 'wil ze meteen met een schone lei beginnen. Ze weet zeker dat een van de oorzaken van haar drankzucht was dat ze erg ongelukkig met ons huwelijk was, en ik denk dat ze gelijk heeft. Het is een verslaving, maar vanaf het begin waren we niet echt gelukkig. We pasten niet echt bij elkaar. Ze wil kortom het zinkende schip verlaten. Ze heeft de scheidingspapieren aangevraagd. En ik heb toegestemd. Ik denk dat we er allebei beter uitkomen.'

'Mijn hemel,' zei Olivia stomverbaasd. Dat had ze nu in geen miljoen jaar verwacht. 'Wel, dat is een verrassing. Denk je dat ze het meent?'

'Helemaal. Ze had al een advocaat gebeld toen ze het me vertelde. En er zijn geen problemen over de alimentatie en de verdeling van de spullen. Ik denk dat het allemaal zeer snel geregeld kan worden. En dat wil dus zeggen,' zei hij terwijl hij Olivia diep in haar blauwe ogen keek, 'dat ik binnenkort weer vrij man ben.' En voor ze hem tegen kon houden, knielde hij voor haar neer. Ze had die houding niet gezien sinds Joe haar zevenenveertig jaar geleden ten huwelijk had gevraagd.

'Peter, waar ben je mee bezig?' vroeg ze verbluft. Hier was ze totaal niet op voorbereid.

'Ik vraag je ten huwelijk, Olivia,' zei hij en zijn ogen straalden diepe liefde voor haar uit. Voor de tweede maal in haar leven vroeg een achtenswaardige man haar om met hem te trouwen. 'Wil je met me trouwen? Het zou me een grote eer zijn en ik zal proberen om je gelukkig te maken, tot mijn laatste snik.'

'Dat geloof ik graag,' zei ze met een brok in haar keel. 'Maar Peter, ik ben zeventig jaar. Ik ben veel te oud om te trouwen.' Ze had nooit ook maar een seconde bij de mogelijkheid stilgestaan, en ze geloofde er ook nu niet in. Ze hadden altijd hun eigen leven gehad en er was geen hoop geweest dat ze hadden kunnen trouwen zolang Emily leefde.

'Zoals de Fransen zo verstandig zeggen: liefde kent geen leeftijd. Olivia, wil je met me trouwen?' vroeg hij nogmaals en ze verborg haar gezicht in haar handen voor ze hem weer aankeek.

'Peter, ik hou ontzettend veel van je, maar dat kan ik niet. Ik heb nooit overwogen om nog een keer te trouwen. En ik had nooit gedacht dat jij ooit zou scheiden.'

'Ik ook niet,' zei hij oprecht. En hij had ook nooit beloofd dat hij dat zou doen. Hij was een eerlijk man. 'Emily geeft me nu een groot geschenk. We houden al zolang niet meer van elkaar. Dat weet zij net zo goed als ik. En nu de hoop groeit dat ze ooit zonder drank kan leven, wil ze net zo goed vrij zijn als ik. We horen niet bij elkaar, dat is nooit zo geweest. Maar jij en ik wel. Ik denk dat we goed bij elkaar passen en samen gelukkig zouden zijn.'

'Zeker, ik ook. Maar waarom zouden we dan moeten trouwen? Waarom kunnen we het niet bij afspraakjes houden en doen zoals we het nu doen? De nacht bij elkaar doorbrengen als het kan?' Hij was een beetje aangeslagen in een stoel gaan zitten nadat hij uit zijn geknielde houding was opgestaan. Het was niet zo soepel verlopen als hij had verwacht. Hij had verwacht dat zij zich in zijn armen zou werpen, of had dat althans gehoopt, na al deze jaren van hun stiekeme verhouding. Ze vroeg zich opeens af of haar moeder dit ook had gevoeld toen Ansels vrouw plotseling stierf, maar haar moeder had gezegd dat ze zich hadden verloofd. Zij wilde niet eens zover gaan. Ze hield van Peter. Maar ze zou zich schuldig voelen tegenover Joe als ze nog een keer trouwde. En ze wilde ook helemaal niet getrouwd zijn. Ze voelde zich prima bij hoe het nu liep. Maar hij leek overrompeld en ontgoocheld door haar antwoord.

Hij lachte treurig om wat ze had gezegd. 'Je voelt je te oud om te trouwen. Nu, ik voel me te oud om steeds maar afspraakjes te maken. Ik wil thuis blijven en in mijn eigen bed slapen, met de vrouw van wie ik hou. Dates zijn misschien opwindend, maar niet voor mij. Ik heb het nooit wat gevonden.' Ze wist dat hij en Emily erg jong getrouwd waren en zich enorm hadden vergist. Zij wilde diezelfde vergissing niet maken. En ze dacht dat een tweede huwelijk dat zou zijn, voor haar in elk geval, maar Peter dacht er kennelijk anders over. Ze besefte dat hij nu misschien een ander zou zoeken, en dat vooruitzicht deed pijn, maar niet genoeg om haar te dwingen toe te stemmen in een huwelijk.

'Dus wat doen we nu?' vroeg Olivia droef.

'Ik neem aan dat we doorgaan zoals we het tot nu toe doen,' zei hij gelaten. 'Ik wil je niet kwijt, en ik ga nergens naartoe. Ik hou van jou. Maar ik zie dit niet als daten. Jij bent de vrouw van wie ik hou. Ik blijf zolang je me laat blijven. Ik zoek wel een appartement in de stad. Emily vindt dat we het huis moeten verkopen. Ik vind dat ze gelijk heeft, het is een deprimerende woning, het heeft veel ongelukkige momenten gezien. Ik vind wel iets kleins, voor mij alleen. Je kunt blijven slapen als je wilt, als je een nacht in de stad wil doorbrengen, en ik blijf hier slapen wanneer je maar wilt.' Hij was een redelijk man en hij hield erg veel van haar.

'Peter, ik verdien je niet,' zei zij blij. 'Ik hou zoveel van je. Ik wil alleen niet meer trouwen. Maar als ik het zou doen, zou het met jou zijn. Dat beloof ik je.' Hij geloofde haar en hij hoopte dat ze eventueel nog van gedachte zou veranderen. Olivia wist dat ze dat nooit zou doen. Daar was ze zeker van.

Ze bleven nog een tijdje over zijn aanstaande scheiding praten. Het was een onverwachte ontwikkeling in hun leven. En veel dingen zouden nu zoveel eenvoudiger worden. Ze konden openlijk samen uitgaan, hij zou haar naar feesten kunnen vergezellen, ze zouden samen kunnen reizen en eindelijk ook de vakanties samen kunnen doorbrengen. Ze waren allebei ongebonden.

En nadat ze het allemaal hadden bedacht, liepen ze naar haar slaapkamer. Hij kon zijn handen na al die jaren nog steeds niet van haar afhouden en ze bedreven de liefde, niet om hun verloving te vieren, zoals hij had gehoopt, maar de vrijheid van hun liefde.

Naderhand lag ze naar hem te kijken en ze raakte teder zijn gezicht aan, terwijl ze een verklaring probeerde te vinden waarom ze niet met hem wilde trouwen, al hield ze veel van hem.

'Misschien vind ik een zondig leven wel fijner,' zei ze en hij lachte en trok haar tegen zich aan.

'Je bent een slechte vrouw, Olivia Grayson,' zei hij plagend en ze giechelde ondeugend, want ze voelde zich altijd jonger als ze gevrijd hadden.

'Ja,' zei Olivia tevreden, 'dat zou best eens kunnen.' Het was de enige verklaring die ze kon bedenken waarom ze niet met hem in het huwelijk trad. En ze vroeg zich af of Maribelle het zou goedkeuren wat ze had gedaan. Eén ding was zeker, de wereld stond op zijn kop. Haar oudste zoon ging scheiden en weer trouwen, waar ze blij om was; Liz 'dacht' dat ze een relatie had maar was er niet zeker van Cass zou als ongehuwde moeder een kindje krijgen met een popster, en haar kleinzoon viel op jongens. En zij had zojuist gekozen voor een leven in zonde, nadat ze al tien jaar met een getrouwde man sliep. De wereld was behoorlijk veranderd het laatste jaar!

25

Aangezien alle kinderen en kleinkinderen hun eigen plannen voor Kerstmis hadden, en Peters kinderen naar hun schoonouders gingen, besloten ze samen de kerst door te brengen in Bedford. Ze hadden nooit samen een kerstvakantie met elkaar meegemaakt en ze zagen er dan ook erg naar uit. Olivia verwachtte ook dat het de pijn van het zonder Maribelle te moeten stellen zou verzachten. Ze miste haar moeder nog zeer en reikte haast elke dag wel een keer naar de telefoon om haar te bellen, om zich dan te herinneren dat ze er niet meer was. Ze miste niet alleen haar wijsheid en haar liefde, maar ook haar liefdevolle, optimistische levenshouding. Haar nagedachtenis zouden ze allemaal hun leven lang koesteren. Ze had zoveel aan zovelen gegeven.

Maar Kerstmis en oudjaar doorbrengen met Peter leek Olivia een goed idee, en Peter vond het geweldig. Hij had jarenlang zwaar deprimerende feestdagen doorgebracht, omdat hij moest compenseren dat de moeder van zijn kinderen alcoholiste was. Nu was ze in de afkickkliniek waar het goed scheen te gaan en de scheiding was in behandeling.

Olivia had haar kerstinkopen als altijd snel en efficiënt gedaan, voor iedereen had ze wat passends gevonden. Ze speelde met het idee om met al haar kinderen uit eten te gaan voor ze naar Vermont of de Cariben vertrokken, en hun dan hun cadeautjes te geven. Nu Peter weer vrij man was, besloot ze ook hem uit te nodigen.

In de eerste week van december kreeg ze haar jaarlijkse onderzoek naar borstkanker. Elke keer weer was ze er bang voor en vreesde ze dat op haar leeftijd de bom elk moment kon barstten - de Russische roulette van het leven. Haar assistente Margaret herinnerde haar er altijd de dag ervoor aan, en Olivia hield zichzelf de volgende ochtend voor dat er niets was om bang voor te wezen. Maribelle had er nooit problemen mee gehad, dus waarom zou zij die krijgen?

Ze herkende de radiologe van de vorige jaren en alles verliep voorspoedig. Leuk was het nooit, zo'n mammografie, maar het was nu ook weer niet zó pijnlijk en ze zei in zichzelf dat het belachelijk was dat ze zich er elk jaar weer zo druk over maakte. Ze kleedde zich aan en de radiologe kwam het kleedhokje binnen.

'Kunt u eventjes meekomen naar de spreekkamer, mevrouw Grayson?' vroeg ze, terwijl ze Olivia's map met de röntgenfoto's van eerdere keren nog onder haar arm had. Olivia ging trouw ieder jaar.

'Is er iets mis?' Olivia voelde een koude rilling over haar rug gaan.

De vrouw zei geen ja en geen nee. Ze glimlachte breed en zei dat de arts haar even wilde spreken. Olivia's bloed stolde in haar aderen toen ze dat hoorde. Dit was te veel. Eerst het verlies van haar moeder, nu begon haar gezondheid achteruit te gaan. Terwijl Maribelle altijd kerngezond was geweest! Olivia had altijd aangenomen dat dat dan ook voor haar zou gelden, maar daar was ze nu niet meer zo zeker van.

Ze liep de spreekkamer van de arts binnen. Ze had haar jas aan alsof dat een soort harnas was dat haar kon beschermen, maar ze voelde zich kwetsbaar en bang. De arts had een aantal röntgenfoto's tegen een lichtbox aan de muur gehangen, die haar linkerborst van voren en van opzij lieten zien. Voor haar was het gewoon een grijze massa. Hij wees een vlekje aan dat ze eerst niet kon zien, maar het was iets donkerder dan de rest.

'Ik heb het niet zo op dat vlekje,' zei hij met gefronst voorhoofd. 'Het zou het begin van een klein knobbeltje kunnen zijn. Ik wil er graag een biopt van.'

'Nu?' Ze staarde hem ontzet aan en wilde het liefst zo snel als ze kon het pand verlaten, maar haar knieën knikten en ze wilde wel gillen, hoewel ze net deed of ze volledig kalm was. Maar ze was helemaal niet kalm, de paniek had toegeslagen.

'U kunt ook morgen terugkomen als u wilt. Maar ik zou het het liefst direct doen.'

'Denkt u dat het kanker is?' vroeg ze schor.

'Het kan kwaadaardig zijn.' Hij bevestigde haar grootste angst. Olivia wist dat een op de acht vrouwen borstkanker kreeg en ze versteende. Als zij nu eens die ene was?

'En als het zo is?'

'Dat hangt van de uitslag van het onderzoek af. Als we er vroeg genoeg bij zijn, kunnen we dat plekje chirurgisch verwijderen zonder verdere behandeling. Is het in een verder gevorderd stadium dan zou daar een chemokuur en bestraling, of hormoontherapie bij kunnen komen. Er is geen historie van borstkanker in de familie, zie ik in uw dossier, dus hopelijk is dit een zeer vroeg stadium en ik ga ervan uit dat een kleine ingreep genoeg is.'

'Weet u zeker dat het kanker is?' Voor een vrouw die een imperium runde, voelde ze zich plotseling hulpeloos en klein.

'Nee. Daarom moeten we die biopsie doen,' zei hij geduldig. 'Hebt u morgenochtend even tijd?' Nee, daar heb ik helemaal nooit tijd voor, wilde ze zeggen, maar ze wist dat ze verstandig moest zijn. Plotseling was ze doodsbang dat ze dit in haar eentje moest doen. Ze wilde haar kinderen niet bang maken en ze dacht eraan Peter te bellen, maar ze had net zijn aanzoek afgewezen en ze vond dat ze geen recht had om hem op te zadelen met de mogelijkheid dat ze kanker had, als ze zijn vrouw niet wilde worden. Het was zijn probleem ook niet, het was dat van haar. Ze knikte toen de tijd werd genoemd en liep als verdoofd het kantoor van de dokter uit. De radiologe wachtte haar op met haar gebruikelijk zonnige glimlach.

'Het komt wel goed,' zei ze. Dat kun jij makkelijk zeggen, dacht Olivia, het was niet haar borst. De radiologe legde uit dat er een kleine incisie onder plaatselijke verdoving zou worden gemaakt, en met een naald zou er iets van het plekje worden weggenomen. Dat zou onderzocht worden en als het nodig was zou het plekje tijdens een poliklinische operatie geheel verwijderd worden. En dat was alles. Fluitje van een cent, zei ze. Maar wel eentje met een onheilspellend schril geluid, dacht Olivia.

Olivia ging terug naar kantoor, met het gevoel dat ze was aangereden door een bus. Margaret keek haar aan toen ze binnenkwam en vond Olivia er een beetje grauw uitzien.

'Alles goed gegaan?' vroeg ze.

'Perfect.' Olivia glimlachte gemaakt. Op weg naar kantoor had ze besloten het niemand te vertellen en als het knobbeltje verwijderd moest worden, zou ze dat alleen doen. Haar kinderen zouden zich geen zorgen moeten maken over kanker bij hun moeder, nadat ze net hun grootmoeder verloren hadden. Dat zou te veel voor ze zijn, besloot ze, en dat betekende dat ze het in haar eentje moest zien te klaren. Ze weigerde het Peter te vertellen. Ze wilde geen misbruik maken van een man van wie ze hield, maar met wie ze niet wilde trouwen.

Ze deed die nacht geen oog dicht en lag klaarwakker te wachten tot ze naar het ziekenhuis moest voor de biopsie. Eenmaal daar was het zeker niet het 'fluitje van een cent' dat de radiologe haar had voorspeld. Het was doodeng en bijzonder pijnlijk. De plaatselijke pijnstilling werkte niet geweldig, en de incisie was groter dan ze had gedacht. Ze zeiden dat ze een goed monster wilden hebben zodat ze niets zouden missen. En toen ze klaar was deed haar borst ongelooflijke pijn. Ze had verwacht gewoon naar kantoor te gaan, maar ze besloot naar huis te gaan en ze belde haar assistente om te zeggen dat ze buikgriep had. Ze bleef de rest van de dag in bed en voelde zich ellendig en toen Peter belde om te zeggen dat hij die avond langs wilde komen, zei ze dat ze de griep had en hem niet wilde aansteken. Ze had zich nog nooit zo eenzaam gevoeld.

Liz belde en ze luisterde naar alle opwindende verhalen over Andrew, het boek en de film. Olivia had het idee dat ze vanaf een andere planeet naar het vrolijke gebabbel luisterde. Ze voelde zich ver verwijderd van alles en iedereen en ze was doodsbang. Voor het eerst was ze zich bewust van haar eigen sterfelijkheid. Haar moeders dood had dat zaadje gezaaid. En als zij nu eens kanker had? Als ze stierf? Haar kinderen zouden er kapot van zijn, maar ze wist dat ze toch eens zou sterven. Maar nu nog niet. Ze vroeg zich opeens af of ze de juiste beslissing in verband met Peter had genomen, maar de gedachte alleen was al bespottelijk. Ze wilde niet bij hem zijn omdat ze bang was, omdat ze iemand nodig had. Ze voelde zich zwak en klein en angstig. Ze had hem bijna opgebeld om te vragen bij haar te komen, maar ze deed het niet. Ze dwong zichzelf dapper te zijn. Ze hadden haar verteld dat ze haar binnen vijf à zeven dagen over de uitslag van de biopsie zouden bellen.

De dag na de biopsie was Olivia weer terug op kantoor en het zou de langste week van haar leven worden. Toen het weekend aanbrak belde ze Peter om te zeggen dat ze toch weer ziek was geworden en ze nam verder de telefoon niet op, om de dagen eenzaam en angstig door te brengen. Pas de dinsdag daarop belde de arts. Hij begon met de mededeling dat hij 'goed nieuws' had, wat haar aanvechtbaar in de oren klonk. Het was kanker in het vroegste stadium, en als er geen uitzaaiing bij de lymfeklieren terecht was gekomen, en het een duidelijk begrensd gezwel was, kon dat zonder twijfel via een klein sneetje verwijderd worden, en hij wilde dat eigenlijk zo snel mogelijk doen. Daarna zou binnen een week bekend zijn of het toch veiliger zou zijn om ook nog chemo of bestraling toe te passen. Het leek haar allemaal ontzettend slecht nieuws. Vrolijk kerstfeest.

Ze spraken af dat ze vrijdag geopereerd zou worden, zodat ze in het weekend kon bijkomen van de ingreep. Het kleine kerstfeestje voor de kinderen zou een week later plaatsvinden en dan zou ze wel weer in orde zijn. De dokter zei dat tien dagen om te herstellen zeker voldoende was.

Tot overmaat van ramp kwam Peter haar kantoor binnen om te zeggen dat hij hoopte het weekend met haar door te brengen. Hij zag er opgetogen uit, want hij was zo gelukkig met zijn nieuw verworven vrijheid en wat dat voor hem betekende. Hij zou bij haar kunnen zijn zo vaak ze maar wilden.

'Dan kan ik niet. Ik moet werken,' zei ze kortaf en keek niet eens op van haar bureau. Ze durfde hem niet in de ogen te kijken, uit angst dat hij haar paniek zou zien. Toen ze eindelijk opkeek, zag ze echter pijn in zijn ogen.

'Ben je boos op me?' vroeg hij zacht.

'Nee, natuurlijk niet,' zei ze en ze deed haar best te glimlachen. 'Het spijt me. Ik ben een beetje in de war. Ik ben niet zo lekker de laatste tijd. Eerst die ellendige buikgriep die ik ergens heb opgelopen, en nu die berg werk die ik moet inhalen het weekend. Eindejaarsrapporten en zo.'

'Weet je het zeker?' Ze zag dat hij haar niet geloofde en dat was terecht.

'Absoluut. Ik beloof je dat we volgend weekend weer wat leuks doen. Sorry dat ik zo saai ben.' Dit zou al het tweede weekend worden dat ze hem uit de weg ging. Hij keek niet argwanend, maar gekweld.

'Ik zou langs kunnen komen en rustig lezen terwijl je werkt,' zei hij hoopvol.

'Dan zou ik me zo schuldig voelen,' zei ze en ze vond zichzelf een monster. Ze wilde niet dat hij zag hoeveel pijn het haar deed, en zeker niet dat hij te weten kwam dat ze kanker had, zelfs al was het maar in het eerste stadium. Het was haar eigen kleine gruwelijke geheim. En ze wilde voor geen goud dat hij haar in al haar zwakte zag. Ze wilde dat hij een sterke vrouw zag, de belichaming van de onafhankelijke vrouw die ze dacht te zijn tot ze de biopsie kreeg. Met een treurig gezicht verliet hij haar kantoor.

Nogmaals leken de dagen tot aan vrijdag trager dan ooit te verlopen, en de nacht ervoor was een grote nachtmerrie. Phillip belde, maar ze nam de telefoon niet op. Ze durfde het niet aan uit angst dat ze zou breken en hem zou smeken te komen en met haar mee te gaan naar het ziekenhuis.

Om zes uur in de ochtend kwam ze in het ziekenhuis aan, zoals afgesproken was. Ze deden wat testjes, legden een infuus aan en om halfacht werd ze naar de operatiekamer gerold, terwijl de paniek erger dan ooit toesloeg. Ze was verstijfd van angst, maar een paar minuten later werd ze in diepe slaap gebracht.

Ze werd enigszins misselijk wakker in de verkoeverkamer. Ze was licht in het hoofd en tegen de tijd dat ze naar een kamer werd gerold, was de pijn in haar borst ondraaglijk. Ze gaven haar een pijnstillende injectie en enige tijd later kwam de chirurg bij haar om te vertellen dat de operatie goed was verlopen. Het was een klein mooi glad gezwel geweest, dat in z'n geheel verwijderd was, en als ook haar lymfeklieren schoon waren, die nu door de patholoog werden onderzocht, zou er geen reden zijn voor een verdere behandeling. Het enige wat haar te doen stond was zich elke zes maanden laten controleren, om er zeker van te zijn dat het niet was teruggekomen. Daarvoor was een mammogram voldoende.

Toen vertelde hij haar dat ze in verband met het helen van de wond niet in staat zou zijn om de komende twee weken haar linkerarm te gebruiken. Dat was haar van tevoren niet verteld, maar gelukkig was ze rechtshandig. Ze bleef de hele dag in het ziekenhuisbed liggen, duizelig van de pijn en de medicijnen, en om zes uur werd ze ontslagen. Ze had al een auto met chauffeur geregeld die haar terugbracht naar Bedford. Het huis was donker en leeg toen ze binnenkwam.

Peter belde haar op zodra ze de voordeur achter zich had dichtgedaan. Ze moest eerst gaan zitten omdat ze zo duizelig was en het drong tot haar door dat ze stom was geweest om te denken dat ze het wel zou redden in haar eentje. Ze zou maar meteen naar bed gaan, zonder avondeten. Honger had ze toch niet. Ze voelde zich beroerd van de pijnstillers, haar borst deed akelig pijn en hoofdpijn had ze ook.

'Waar was je toch de hele dag?' vroeg hij ongerust. 'Ik heb je tien keer gebeld en je belde me maar niet terug. Margaret zei dat je vandaag niet op je werk bent geweest.'

'Het is die rottige griep weer, ik voel me echt ellendig.' Zo klonk ze ook.

'O god, je klinkt vreselijk ziek. Ik kom wel naar je toe, dan zorg ik voor je.'

'Nee, niet doen. Dan krijg je het ook. Kan ik je niet aanbevelen.'

'Hoe kom ik er toch bij dat je me al de hele week probeert te ontlopen?' Het was eigenlijk al twee weken geleden dat ze de schaduw op haar mammogram hadden gevonden, en ze was hem toen al uit de weg gegaan.

'Omdat je paranoïde bent, daarom, en ik hou van je.'

'Ik hou ook van jou. Maar ik wil je wel zien.' Hij klonk bezorgd en vasthoudend en ze kon het niet opbrengen hem gerust te stellen.

'Ik beloof je dat ik over een paar dagen wel weer in orde ben. En maandag over een week zie ik je met de kinderen aan het kerstdiner.'

'Ik ga daar niet op zitten wachten hoor.' Hij klonk ontzet, maar ze wilde haar borst nu eenmaal de tijd geven om te helen, en de uitslag van het rapport of er al dan niet uitzaaiingen waren afwachten, voor ze weer tijd met hem kon doorbrengen. 'Ik kom van de week wel bij je logeren,' bood hij aan. Ze kon nauwelijks de moed opbrengen om hem te zeggen dat dat niet kon. Dan zou hij beslist denken dat er iets helemaal fout zat. Maar ze wilde niet dat hij zou merken dat ze verband om had, hoewel het er volgende week trouwens nog zou zitten. Ze zou hem iéts moeten vertellen. De dokter had haar ook uitgelegd dat haar borst de eerste weken nog erg gevoelig zou zijn, en er zou een kleine holte te zien zijn waar ze het knobbeltje hadden weggehaald. Vroeg of laat zou ze het Peter toch moeten opbiechten, zelfs als ze zei dat het goedaardig was geweest. Maar nu nog niet. Niet nu ze zich zo misselijk voelde en zoveel pijn had, en zich zo klein en zwak voelde. Dit was niet de kant van zichzelf die ze hem of wie dan ook wilde laten zien. De broze, menselijke kant. Ze was gewend de wereld haar kracht, niet haar zwakte te tonen. 'Laat het me weten wanneer je toch wilt dat ik het weekend langskom,' zei hij hoopvol voor ze ophingen. Toen sleepte ze zich naar haar bed, nam nog een pijnstiller en viel uitgeput in slaap.

Het was een lang, eenzaam weekend. Ze dacht veel na over haar leven terwijl ze daar de pijn lag te verbijten. Ze had alles gedaan wat ze wilde in haar leven. Ze had een succesvol bedrijf opgericht om na te laten aan haar kinderen. Ze had hen zekerheid voor de toekomst gegeven. Ze leefde inmiddels lang genoeg zodat ze haar kleinkinderen had leren kennen, en ze zou Cassies baby in juni geboren zien worden. Ze had haar kinderen zo goed als ze kon opgevoed. Ze had twee fantastische mannen liefgehad. Maar plotseling, terwijl ze dit allemaal op een rijtje zette, leek het eigenlijk niet genoeg. Ze had nooit voldoende tijd genomen om zich te vermaken, te ontspannen en om plezier te hebben. Ze was zo druk geweest met haar werk dat het de hoofdrol was gaan spelen in haar volwassen leven. Slechts één keer per jaar nam ze vrij: die twee vakantieweken in de zomer voor haar kinderen. Ze besefte dat ze nu eindelijk eens wat gas terug moest nemen, niet veel, maar genoeg om meer van het leven te genieten en tijd door te brengen met Peter. Hij betekende meer voor haar dan ze durfde toe te geven. En ze hoefde niet met hem te trouwen, maar ze konden elkaar nu wel veel vaker zien. Ze wilde niet sterven in een leeg, stil huis. Dat speelde allemaal door haar hoofd, in dat weekend dat ze daar in stilte lag. En ze voelde zich vreselijk alleen.

Op zondag belde ze al haar kinderen, en uiteindelijk belde ze Peter. Ze voelde zich ietsje beter, maar nog steeds ziek. Het was deprimerend, maar het had ook dingen duidelijk gemaakt. Ze had zich gerealiseerd dat ze niet het eeuwige leven had. Ze had geen honderd jaar extra om leuke dingen te doen. Ze moest het doen met wat haar nog restte en ze wilde dat het een goede tijd zou worden, beter dan wat ze achter de rug had, met meer plezier, minder druk en zich koesterend in de liefde van een schat van een man die van haar hield.

'Ik mis je,' zei ze tegen hem toen ze belde. Deze keer zei zij het als eerste.

'Ik mis jou ook. Ik heb het hele weekend naar je verlangd.' Het was fijn dat te horen.

'Ik ook.'

'Gaat het een beetje beter?' Hij klonk bezorgd. Dat was hij al dagen.

'Een beetje,' zei ze eerlijk. Haar borst deed niet meer zo erg pijn, maar de operatie was toch een aanslag op haar lichaam geweest. En ze besefte dat ze hem toch iets moest vertellen, maar ze had nog niet bedacht wat. De waarheid, of slechts een deel ervan? Het besluit viel haar zwaar. Ze wilde hem ook vertellen van de openbaring die ze had gehad, maar dan moest ze zich eerst wat beter voelen. Het was haar gelukt dit in haar eentje te doorstaan, maar ze wist niet zo zeker of ze dat nog eens wilde, en waarom ze het zo nodig alleen moest doen van zichzelf. Ze was erachter gekomen dat het niet erg was om je last te delen met iemand anders, vooral als diegene van je hield. Ze zou het immers ook voor hem hebben gedaan.

Die nacht lag ze lang aan Peter te denken, en ze wenste dat hij er het hele weekend was geweest, naast haar, terwijl ze sliep. Ze wenste dat ze het zichzelf had toegestaan, of gevoeld had dat het mocht. Maar er was altijd dat stemmetje in haar geweest dat haar beval sterk te zijn, dus had ze geen zwakte getoond. Ze twijfelde er nu aan of het zo vreselijk belangrijk was om altijd sterk te zijn, zich altijd en overal te beheersen, om haar imperium met ijzeren vuist te besturen. Voor het eerst in haar leven wilde ze eigenlijk alleen maar een vrouw zijn. Dat was genoeg.

26

De week waarin Olivia wachtte op het pathologisch rapport was zenuwslopend, maar het resultaat dat ze op vrijdag kreeg was beter dan ze had durven hopen. Het knobbeltje was schoon en zonder rafels weggehaald, er waren geen uitzaaiingen in de lymfeklieren en het was het vroegste stadium van kanker. Verdere behandeling was niet nodig. Dat was een enorme opluchting. Ze moest zich regelmatig laten controleren of het niet terugkwam, wat hopelijk niet zou gebeuren.

Het daaropvolgende weekend kon Peter niet bij haar logeren omdat hij naar Boston moest voor de verjaardag van zijn dochter. Ze hoefde dus geen smoesjes te verzinnen tot hij haar maandag bij het kerstdiner zou zien. Ze had hem dan wekenlang ontweken en hij klonk behoorlijk ontmoedigd. En ze voelde zich eenzaam zonder hem. Tijdens het weekend belde hij haar een paar keer.

'Ik kan niet wachten je morgen weer te zien,' zei ze en zo was het. Ze wist dat hij na het diner bij haar wilde blijven. Misschien kon ze hem dan het hele verhaal vertellen. Het was trouwens de eerste keer dat hij bij een familiebijeenkomst zou zijn, en dat betekende veel voor hen beiden. Het zou een keerpunt in de relatie betekenen. Ze had Phillip na Thanksgiving laten weten dat Peter zou gaan scheiden, en dat vond hij fijn voor haar, al beweerde ze dan ook dat ze niet wilde hertrouwen. Maar het was toch respectabeler als hij vrijgezel was. Bovendien konden ze nu ook samen op vakantie gaan, en Kerstmis konden ze samen doorbrengen.

'Nou, zorg dan maar dat je morgen helemaal beter bent,' zei Peter op een ondeugend toontje tegen haar, en ze kreunde haast. Ze kon haar linkerarm nog steeds niet optillen, maar ze moest toch lachen. Misschien had hij gelijk en waren ze te oud om alles via afspraakjes te regelen, vooral nu bleek dat haar lichaam haar af en toe in de steek kon laten. De reparatiewerkzaamheden waren deze keer een stuk intensiever geweest en ze benijdde haar moeder haar uitstekende gezondheid tot haar vijfennegentigste. Zoveel geluk had zij niet gehad, nadat die eerste schaduw van kanker over haar heen was gevallen. Natuurlijk wist ze dat ze het er beter af had gebracht dan veel andere vrouwen, maar het beangstigde haar toch. Ze was er nederiger door geworden.

En zo werd het maandagavond, met een prachtig versierde tafel, het huis vol bloemen, een grote kerstboom in de hoek, en Olivia voelde zich stukken beter. Ze droeg een rood satijnen jasje, een zwarte pantalon en een witzijden blouse. Ook de anderen zagen er feestelijk uit. Taylor zat naast Phillip, Andrew naast Liz, en Peter zat rechts van haar. Iedereen was er nu wel van op de hoogte wat zijn rol in haar leven was. Jarenlang hadden ze niets gemerkt, maar nu wisten ze het wel. Phillip had ze ook laten weten dat Peter ging scheiden, dus er was geen vuiltje aan de lucht.

Taylor zag eruit als een meisje in een schattig witwollen jurkje, met haar lange veulenbenen en met haar donkerbruine haar dat golvend over haar rug viel. Sarah had een vreemdsoortige creatie uit een tweedehandskledingwinkel aan die aan macramé deed denken en waarop ze erg trots was. Liz had iets prachtigs aan en Andrew droeg een donker pak waarin hij er elegant en aristocratisch uitzag. Olivia deelde haar geschenken voor het eten uit. Iedereen had een stapeltje door Olivia zelf bijeen gezochte pakjes, maar ze zouden ze allemaal tot Kerstmis bewaren. Terwijl ze iedereen hun pakjes aanreikte, zag ze dat Peter haar met een vragende blik in de gaten hield. Hij keek nog argwanender toen hij zag dat ze hun geschenken met één hand aanpakte.

'Heb je je arm bezeerd?' Niemand anders dan hij had gezien dat ze alles alleen met haar rechterarm deed.

'Och, het gaat wel weer,' loog ze, maar ze voelde zich inderdaad weer goed. Iedereen was zo vrolijk gestemd. Taylor was opgetogen dat ze met Phillip naar het Caribische eiland Saint-Bart's zou gaan en de anderen waren blij met het luxe houten huis dat ze bij Stowe hadden gehuurd, waar ze zouden gaan skiën. Liz had Andrew al gewaarschuwd dat ze een abominabele skiër was en hij zei dat het hem niets uitmaakte, want hij was sowieso meer geïnteresseerd in de après-ski activiteiten dan in de ijzige hellingen. Alex was van plan aan wat skiwedstrijden mee te doen, want hij was een ongelooflijk goede skiër. John zou gaan schilderen terwijl Sarah op de lange latten stond.

Ze genoten van het verrukkelijke kerstdiner met kalkoen, en een traditionele plumpudding toe. Het deed Olivia denken aan hun kerstdiners van toen de kinderen nog klein waren, met iedereen rond de tafel en Maribelle die de kalkoen in de oven zette. Tegenwoordig liet Olivia het door een cateraar doen en die deed het ook uitstekend.

Ze zag er moe uit toen de kinderen en kleinkinderen eindelijk weer naar huis waren gegaan, overladen met cadeautjes. Ook zij bewaarde hun presentjes voor eerste kerstdag. Dan zouden zij en Peter ook hun geschenken uitwisselen. Hij sloeg een arm om haar heen toen iedereen weg was en toen hij voorstelde om vroeg naar bed te gaan, wist ze dat het moment van de waarheid was aangebroken. Ze kon hem in bed niet meer voor de gek houden, want hij zou het verband zien.

Ze kwam de slaapkamer in haar kamerjas binnen en ging met een zucht op bed liggen. De stress was groot geweest de afgelopen drie weken en ze was nog niet helemaal hersteld. Peter lag al onder het dekbed en ze zag aan zijn ogen dat hij amoureuze plannetjes had. Ze keek hem ernstig aan en reikte naar zijn hand.

'Ik moet je iets vertellen.'

'Ben je zwanger? Goed, ik trouw wel met je. Al is het dan een moetje,' zei hij met een glimlach en ook zij moest onwillekeurig lachen.

'Niet echt. Nee, eerlijk gezegd heb ik een paar afschuwelijke weken achter de rug.'

'Ik had al zo'n idee.' Hij keek niet verrast. 'Je klonk beroerd.'

'Bij mijn jaarlijkse borstonderzoek vonden ze een klein knobbeltje. Het was kwaadaardig, kanker in het eerste stadium. Ze denken dat ze alles verwijderd hebben, dus het gaat goed met me. Ik wilde je niet ongerust maken. Vorige week vrijdag heb ik de operatie gehad en afgelopen week was ik er behoorlijk ziek van, om je de waarheid te zeggen. Ik heb doodsangsten uitgestaan, maar het heeft me ook wakker geschud. Ik ben er nog niet klaar voor om met pensioen te gaan, misschien wel nooit. Dat hoop ik tenminste niet. Maar ik wil het wel wat kalmer aan doen. Ik wil meer tijd hebben om te genieten. Met jou, als je er ook zo over denkt. En ik kreeg een idee. Ik wil nog steeds niet trouwen. En jij wil dat gedoe met afspraakjes niet meer. Maar ik denk dat ik wel zou willen proberen om met je samen te wonen, als jou dat ook wat lijkt. Je kunt bij me intrekken, als je wilt.' Ze keek hem liefdevol aan. Hij was stomverbaasd.

'Waarom heb je me dat in godsnaam niet verteld, van die operatie?' Hij was echt kwaad en ze schrok. 'Ik wist dat er iets mis was, verdomme. Je nam zelfs de telefoon niet op! Wat denk je dat ik ben, een mooiweervriendje? Ik hou van je! Ik wil er voor je zijn, in goede en in slechte tijden. Ik wil niet dat je in je eentje door zoiets vreselijks heen moet. Je hoeft je niet dapperder voor te doen dan je bent, Olivia. Je mag best menselijk zijn. Ik ben hier omdat ik van je hou, niet alleen omdat ik het gezellig vind. En ik waarschuw je, ik zal woedend op je worden als er nog eens iets ergs met je gebeurt en je me dan niet belt! Ik kan hier maar het beste meteen blijven, als deel van het meubilair, dan hoef je me niet eens te bellen.'

'Ik voelde me ook wel stom dat ik het niet zei. Ik voelde me zo ellendig. En ik was zo bang. Ik was er zo van geschrokken, ik wist niet wat ik moest doen. Dus ik deed niks. En toen zat ik er opeens middenin en ik durfde het niet meer te zeggen. Ik beloof je dat ik het nooit meer zo zal doen. Maar wat denk je van dat andere plan, om bij me in te trekken?'

Hij boog zich voorover om haar te kussen. 'Ik zal wel moeten, anders weet ik nooit wat je nog meer voor me verzwijgt. Ik vertrouw je voor geen cent.' Hij was er nog steeds niet overheen dat ze zoiets ergs voor hem verborgen had. 'Ik begrijp echt niet dat je zo'n vreselijke ziekte had en me niet belde.'

'Ik ook niet. Het was stom,' gaf ze meteen toe. Ze had er nu wel spijt van.

'Ja, dat was het zeker. En ik zou het heerlijk vinden met je samen te wonen, Olivia. Wat mij betreft hoeven we dan niet te trouwen. Ik dacht alleen dat het beter zou voelen. Ik ben gewoon een beetje ouderwets. Maar als jij als een jong stel wil hokken, en als je kinderen het niet storend vinden, dan teken ik ervoor. Waar kan ik tekenen?' Hij glimlachte en kuste haar weer. Toen herinnerde hij zich iets en hij keek haar weer bezorgd aan. 'Doet je arm nog pijn?'

'Ik kan hem een paar weken niet gebruiken.' Ze sloeg haar kamerjas open en liet hem haar verbonden borst zien. Het was een groter verband dan hij had verwacht.

'Mijn arme schat,' zei hij en sloeg een arm om haar heen en liet haar tegen zijn borst rusten. Even later lagen ze onder de dekens en deden het licht uit.

'Dus wanneer dacht je te verhuizen?' vroeg ze hem giechelend in het donker.

'Is morgen een beetje te snel? Ik dacht dat je het nooit zou vragen,' zei hij en hij kuste haar. 'Olivia, je bent hopeloos, maar ik hou van je.'

'Ik ook van jou,' zei ze, en ze kroop tegen hem aan en voelde zich voor het eerst sinds weken weer veilig. Ze hadden de perfecte oplossing gevonden. En ze waren allebei blij dat ze binnenkort samen zouden wonen.

Het volgende weekend haalden ze wat van zijn spullen op en zochten er een plek voor in haar huis. Ze pasten goed bij haar inrichting en ze maakte ook twee kasten voor hem leeg. Het ging zo soepel dat het leek alsof hij hier altijd gewoond had. Het was precies als hun romantische weekendjes, maar dan beter. Hij was dol op koken en soms had hij het eten al klaar wanneer ze thuiskwam van haar werk. Ze waren samen naar een paar kerstfeestjes in New York gegaan en ze had met Peter bij zijn kinderen gedineerd, die haar hartelijk ontvingen. Ze had haar eigen kinderen gebeld, zodra ze de beslissing hadden genomen dat hij bij haar introk, en niemand scheen het raar te vinden. Over haar borstoperatie had ze het niet en dat was ze ook niet van plan. En Liz had ook een nieuwtje.

'Andrew komt bij me wonen zodra we terug zijn van de wintersport.' Ze waren pas vier maanden aan het daten, maar ze vonden allebei dat het goed voelde en hij overtuigde haar door te zeggen dat ze beslist een inwonende klusjesman nodig had, en daar kon ze moeilijk bezwaar tegen hebben.

'Ik ben zo blij voor je, lieverd,' zei haar moeder.

'Ik denk dat Peter goed voor je is, mam,' zei Liz peinzend. 'Misschien zorgt hij ervoor dat je het een beetje kalmer aan doet.'

'Daar ben ik zelf ook achter gekomen. Ik moet wat meer plezier hebben en niet de hele tijd werken.'

'Dat heb je verdiend.' Ze had sinds haar achttiende altijd keihard gewerkt.

'In maart of april gaan we naar de Provence om een vakantielocatie voor volgende zomer te bekijken. En ik wil nog bij Cassie langs voor ze de baby krijgt. Ze zegt dat je het al kunt zien.'

'Daar geloof ik niks van,' zei Liz. 'Het is zo'n bonenstaak. Dat zal er wel gek uitzien als ze hoogzwanger is.' Olivia was blij dat er weer een baby in de familie kwam en dat ze de geboorte mee mocht maken.

'Ik moet zeggen dat de moderne tijd niet aan de familie voorbij is gegaan,' zei Olivia. 'We gaan allebei samenwonen zonder te trouwen, en Cass krijgt zelfs een baby als ongehuwde moeder! Dat had ik nou nooit kunnen denken. Of denk je dat jij en Andrew wel gaan trouwen?'

'Wie weet?' zei Liz. 'Een beetje vroeg om daarover te denken. Maar hoe zit dat met jou en Peter?' Het verraste haar nogal dat ze niet conventioneel eerst getrouwd was voor ze ging samenwonen, maar blijkbaar onafhankelijk wilde blijven.

'Dat is nergens voor nodig. Misschien verander ik nog wel van gedachte, maar voor nu is het goed zo.'

'Zo denk ik er ook over wat Andrew betreft.' Ze praatten nog wat verder over ditjes en datjes en toen hingen ze op. Olivia wilde John even inlichten voor hij met de rest naar Stowe vertrok om te skiën en ze sprak ook nog met Alex. Hij zei dat het allemaal redelijk goed ging en dat hij voor kerst de inschrijving voor de universiteit rond wilde hebben. Stanford was nog steeds zijn eerste keus.

Ze belde ook Cass en die vertelde dat ze zich goed voelde en dat haar buik steeds groter werd. Als Olivia met haar praatte, miste ze Maribelle erger dan ooit.

Op kerstavond maakte ze de pakjes van haar kinderen open en het ene was nog mooier dan het andere. Het waren allemaal dingen die pasten bij haar smaak en die ze zelf ook zou hebben uitgekozen. Zelfs Taylor had een pakje voor haar - een mooie geurkaars - en Alex had haar een hangertje met zijn portret erin gegeven. Ze hing het onmiddellijk aan een kettinkje en belde hem om hem te bedanken. Hij zei dat hij het zelf had uitgezocht en van zijn zakgeld gekocht.

Zij en Peter wisselden cadeautjes uit bij het kerstontbijt. Ze had een stel truien gekocht waarvan ze wist dat hij die nodig had en een prachtig horloge van Patek Philippe. Hij bewonderde het en deed hem meteen om. Als laatste maakte ze het doosje open dat ze van hem had gekregen. Ze hield haar adem in toen ze de inhoud zag. Het was een schitterende ring met een saffier van Tiffany en hij schoof hem aan haar ringvinger.

'Het is geen verlovingsring,' zei hij behoedzaam, 'tenzij je hem zo wilt noemen. Het is voorlopig een samenwoonring, maar wanneer je van gedachten verandert, zeg ik de bijbehorende toverspreuk en hopla, dan verandert-ie in een verlovingsring.' Hij kuste haar en ze glimlachte.

'Ik ben er weg van.' Ze dacht aan de ring die Ansel aan haar moeder had gegeven en die ze levenslang had gedragen, en die nu in Olivia's sieradenkistje lag. 'Ik doe hem nooit meer af.' De rest van de dag kon ze het niet laten er steeds maar weer naar te kijken. Het was een fantastische ring en hij betekende heel veel voor haar.

Phillip had ook een ring gekocht, maar dan voor Taylor en hij gaf hem haar op Saint-Bart's. Hij had hem stiekem in zijn zak meegenomen om hem op kerstochtend om haar vinger te doen. In hun geval was het wel een verlovingsring en Taylor was sprakeloos toen ze hem zag. Het leek wel een koplamp. Hij deed hem aan haar vinger en vroeg haar hem te trouwen. Dat wilde ze maar al te graag, ook wel zonder die enorme ring. Ze waren nu officieel verloofd en hij belde zijn moeder op om haar dat te vertellen. Ze feliciteerde hem en Phillip zei dat hij hoopte dat de bruiloft rond Kerstmis volgend jaar plaats zou vinden, nadat de scheiding helemaal rond was.

In Londen had Danny een piepklein rood elektrisch gitaartje voor hun baby laten maken. Het was een schattig ding en je kon er echt op spelen. Cass lachte toen ze het zag en hing hem meteen in de babykamer. En ze zei tegen Danny dat het precies was wat ze al die tijd gewenst had. Hij was trots en zei dat hij dat wel gedacht had.

Ze hadden allemaal een heerlijk kerstfeest, waar ter wereld ze ook waren.

Na de kerst had John nog een verrassing voor zijn moeder. Het was niet echt iets waarop ze gehoopt had en ze schrok er dan ook danig van. Hij en Sarah hadden het maandenlang besproken. Hij liep een beetje beschroomd haar kantoor in.

'Ha John. Hoe was het in Stowe?'

'Heerlijk. Maar... Ma, ik moet je wat vertellen,' zei hij, terwijl hij haar achter het bureau aankeek. Hij had het nog niemand verteld, zelfs Phillip niet. Hij wilde het eerst aan zijn moeder vertellen. 'Ik neem ontslag,' zei hij een beetje melancholiek. Hij wilde haar niet in de steek laten, maar had beseft dat hij de weg moest volgen die paste bij hem, The Factory was dat niet. Het was haar droom geweest, en die van Phillip, en die van zijn zoon, maar niet van hem. Hij was er gaan werken om haar en zijn vader een plezier te doen en omdat het van hem werd verwacht. Nu was dat niet voldoende meer. Hij was er tijdens de gesprekken met de counselor achter gekomen. Zijn zoon was eerlijk tegenover zichzelf en was een voorbeeld geweest voor hen allemaal. Nu moest hij ook zichzelf niet verloochenen. 'Ik wil fulltime gaan schilderen.'

Ze zweeg enkele minuten en dacht erover na terwijl ze naar hem keek, en toen knikte ze. Ze had die les ook geleerd, dat je de weg moest volgen die bij je paste. Ze probeerde te bedenken wat Maribelle in al haar wijsheid zou hebben gezegd en luisterde naar haar moeders stem in haar hoofd.

'Ik respecteer wat je doet en ik wil dat je gelukkig bent,' zei ze en ze lachte naar hem terwijl hij haar met opgeluchte blik omhelsde.

'Ben je niet boos?'

'Waarom zou ik boos zijn? Je hebt hier achttien jaar gewerkt. Je hebt gedaan wat je kon. Als je nu kunstenaar wilt worden, moet je dat doen. Als je me maar de tijd geeft om een opvolger voor je te zoeken die de creatieve kant en het ontwerpen aankan, dan staat het je vrij om te gaan.'

'Natuurlijk,' zei hij, want dat was alleen maar redelijk. 'Ik heb al een paar mensen op het oog.' Hij was er tenslotte al maanden mee bezig.

'Heb je het al aan Phillip verteld?'

'Nog niet. Ik wilde het jou eerst vertellen. Alleen Sarah weet het, zelfs Alex niet.'

'Dank je wel,' zei ze dankbaar, 'voor alles wat je hebt gedaan.' Ze begeleidde hem haar kantoor uit en liep terug, ging weer zitten en dacht erover na. Het was heel jammer dat ze hem niet meer op kantoor zou zien, maar hij moest doen wat hij dacht dat hij moest doen. Ze keek uit het raam en zag dat het was begonnen te sneeuwen. Op de grond lag al een dikke laag. Het zag er schitterend uit. Ze wilde meteen een winterwandeling met Peter gaan maken, en dat zouden ze misschien ook doen als ze thuiskwamen. Ze wilde de tijd nemen om aan dat soort impulsen toe te geven. Om te wandelen in de sneeuw, weekenden binnen te zitten met Peter, naar Londen gaan om haar zwangere dochter op te zoeken. Ze ging met een glimlach weer aan het werk en had de indruk dat haar moeder trots op haar zou zijn geweest. Ze kon het haast voelen.

27

In maart maakten Olivia en Peter de reis waarover ze het al maanden hadden. Ze combineerde het met een zakenreis, zoals gewoonlijk, en ze bezochten twee dagen hun warenhuis aan de rand van Parijs, gingen daarna een dag naar de vestiging in Bordeaux, waarna ze naar de Provence vertrokken om het château te bekijken. Het was een ongelooflijk en gigantisch kasteel, in uitstekende conditie, met een uitgebreide staf en voor iedereen een eigen kamer. De tuinen waren ontworpen door Le Nôtre, die ook de tuinen van Versailles had ontworpen, met prieeltjes, eindeloze rozentuinen en een doolhof. Het was ooit het zomerpaleis van een van de maitresses van Lodewijk de Vijftiende geweest en was op miraculeuze wijze ontkomen aan de vernietigingen die tijdens de Franse Revolutie plaats hadden gevonden. De huidige eigenaar had het laten restaureren op een manier die het nog grootser maakte dan het ooit was geweest. Olivia huurde het voor een maand voor haar en Peter, en de kinderen zouden twee weken komen, tenzij ze langer wilden blijven. Het zou de langste vakantie zijn die ze ooit had genomen.

Ze brachten er op proef een paar nachten door en waren het erover eens dat iedereen het fantastisch zou vinden. Ze zou ook Peters kinderen uitnodigen, want er was plaats genoeg voor iedereen, met zo'n twintig tot vijfentwintig slaapkamers die aan lange gangen lagen. Overdag maakten ze uitstapjes in de Provence en ze waren verrukt over hun besluit.

Vanuit Frankrijk vertrokken ze naar Londen. Cassie was nu zes maanden zwanger en haar buik was enorm; ze wisten al dat het een jongetje was. Danny was buiten zichzelf van opwinding en wilde optreden met zijn band tijdens de bevalling, wat Cass ten strengste verboden had. Ze beloofde dat ze voor de baby mochten spelen zodra ze weer thuis was.

Olivia was blij haar te zien en ze gingen shoppen voor de baby, kochten stapels kleine kleertjes, en meubels voor de babykamer. Danny had ook nog een minipiano laten maken die bij het gitaartje paste.

'Ik weet niet precies hoe ik hem rustig kan houden tot de geboorte,' zei Cass tegen haar moeder. 'Hij wil de baby zien, vooral nu hij weet dat het een jongetje is.'

'Het duurt niet lang meer,' zei Olivia die genoot van haar dochter. 'Drie maandjes nog maar.'

'Het is zo griezelig, mam. Ik vraag me af of ik me ooit klaar zal voelen, en ik ben zo bang iets verkeerd te doen.'

'Dat gebeurt niet.' Cass was net vijfendertig geworden en ze hadden al een nanny gehuurd. Olivia vertelde haar alles over het kasteel in de Provence. Het leek hun de perfecte plek voor de zomervakantie. Iedereen was weg geweest van de boot afgelopen jaar, maar met een baby was dat iets te ingewikkeld. Als hij zes weken was zouden hij en zijn ouders het op het kasteel best naar hun zin hebben.

Ze bleef twee dagen bij Cass, ze wandelden en winkelden en ze hielp haar de babykamer in te richten. Daarna bemoeide ze zich twee dagen met haar tweede Londense warenhuis. Peter had vrienden in Londen dus hij vermaakte zich ook, en thuis was John bezig zijn vervanger in te werken zodat hij in mei met een gerust hart kon vertrekken. Terwijl ze in Londen was, werd Olivia gebeld door Alex. Hij was in de wolken omdat hij was toegelaten tot Stanford en ze zei natuurlijk dat ze heel trots op hem was.

Sophie was al aan het werk gegaan in het filiaal in New York, waar ze een trainingsprogramma op directieniveau volgde. Olivia dacht erover haar een paar maanden naar Londen te sturen en Cass bood meteen een slaapplaats bij hen aan tot ze een appartement had gevonden. Iedereen was druk, maar vol energie.

Phillip en Olivia reisden van Londen naar Milaan en toen weer naar Parijs voor zaken. Olivia trof alles in orde aan en ze konden weer terug naar New York.

De volgende drie maanden vlogen voorbij. Voor Olivia naar Cass zou afreizen, liet ze nog een mammogram maken en alles was gelukkig in orde. Deze keer ging ze in haar eentje naar Londen om de geboorte van Cass' baby af te wachten. Peter zou pas komen als alles achter de rug was.

Toen ze in Londen aankwam en haar dochter zag, barstte ze in lachen uit. Ze had nooit eerder iemand met zo'n enorme buik gezien. Danny kon zich niet inhouden, hij zette zijn mond tegen de buik en kletste honderduit met de baby. Soms zong hij erbij of speelde muziek, en hij was ervan overtuigd dat zijn zoon een muzikaal wonderkind zou worden. Cass stoorde zich niet aan zijn gekke gedrag en ook Olivia had grote schik toen hij haar een middag lang meenam in zijn felrode Rolls Royce.

Twee dagen later dan uitgerekend begonnen Cass' weeën. Ze was kalm, want ze was erop voorbereid en toen de vliezen braken, brachten Olivia en Danny haar naar het ziekenhuis. Danny zong de hele weg.

'Ik hou van je, maar ik zou liever hebben dat je je mond hield. De pijn wordt steeds heftiger,' zei ze tussen de weeën door en hij stopte met zingen en hield haar hand vast.

'Het komt allemaal hartstikke goed, weet je,' zei hij lief. Hij was soms nog een kind, maar wanneer ze hem nodig had was hij een man. Olivia keek tevreden naar ze en hielp Cass in de rolstoel bij het ziekenhuis. Olivia en Danny kregen ziekenhuiskleren aan terwijl de vroedvrouw Cassie onderzocht. Terwijl ze zich verkleedden zei Danny tegen Olivia: 'U weet toch wel hoeveel ik van haar hou, hè?' Nee, dit was geen kind. Zo speels als hij Cass eerder had proberen af te leiden, zo ernstig was hij nu.

'Jazeker.'

'En van de baby ook. Ik zou voor ze willen sterven, echt. Ik hou meer van uw dochter dan van wat dan ook. En ik zou alles voor haar overhebben. Ze is een fantastische vrouw. Ik kan absoluut niet zonder haar.'

'Wees maar gewoon lief voor elkaar,' zei Olivia vriendelijk, 'dat is alles wat je moet doen.' Ze dacht aan Joe terwijl ze dat zei en aan de kinderen die ze hadden gehad, die nu geweldige mensen waren geworden, net als Cassie, die er nu weer helemaal bij hoorde.

'Dat doe ik ook, ik beloof het,' zei Danny plechtig en toen kuste hij Olivia en ze glimlachte.

'Dat weet ik toch, Danny. En laten we nu maar naar je zoon gaan.'

'Oké, oma. Daar gaan we dan,' zei hij en hij nam haar snel mee naar de verloskamer. Cass' weeën waren nu bijzonder pijnlijk geworden. De verpleegkundige vertelde dat er nog maar vier centimeter ontsluiting was en dat ze met een eerste baby nog heel wat voor de boeg had.

De volgende acht uur keek Olivia toe hoe Danny Cass' rug masseerde, haar hand vasthield om in te knijpen, haar nek masseerde, zacht voor haar zong en haar tranen droogde wanneer ze huilde en schreeuwde dat ze het niet meer aankon. Ze had op natuurlijke wijze willen bevallen zonder een ruggenprik, en toen ze van gedachten veranderde, was het te laat. Danny stond aan haar ene kant en Olivia aan de andere en ze moedigde haar onophoudelijk aan. Danny masseerde net haar pijnlijke schouders toen ze zeiden dat ze mocht gaan persen. Maar ze was al op het randje van uitputting en keek haar moeder wanhopig aan.

'Ik kan niet meer, mam, het doet zo'n pijn...' Ze huilde van moeheid en Danny keek Olivia hulpeloos aan. Zijn ogen smeekten haar hen te helpen, maar ze kon niets anders doen dan Cass' hand vasthouden en haar voorhoofd afvegen. Cassie kreeg een minuut pauze en begon weer te persen, toen de verloskundige hun vertelde dat ze het haar van de baby kon zien, en dat zorgde ervoor dat Cass zich extra inspande. Ze werkte harder dan Olivia ooit een vrouw had zien werken, terwijl de tranen van haar wangen stroomden en toen hoorden ze een krachtige kreet en langgerekt gehuil. De baby was geboren: een groot, prachtig, beweeglijk jongetje. Danny omhelsde Cass en zei hoeveel hij van haar hield. Cass zelf keek vol verwondering nu ze de baby zag, maar voor ze hem vast kon houden liet de verloskundige Danny de navelstreng doorknippen en zijn baby aan Cass geven. Daarna mocht ook Olivia hem even vasthouden en ze kon alleen maar aan Maribelle denken en aan hoeveel haar kinderen voor haar betekend hadden. Olivia voelde een golf van vreugde door zich heen slaan.

'Je was fantastisch!' zei Danny tegen Cass, terwijl die haar baby de borst gaf. Olivia boog voorover om haar dochter een kus op de wang te geven en Cass glimlachte naar haar moeder.

'Bedankt dat je erbij was, mam. Ik had het zonder jou en Danny echt niet gekund.' Op dat moment besefte Olivia dat ze haar dochter voorgoed terug had en dat haar haar touten als moeder vergeven waren. Het was het mooiste moment van haar leven sinds de geboorte van haar eigen kinderen.

'En hoe noemen jullie hem?' vroeg Olivia. Ze voelde zich inniger verbonden met Danny dan ze voor mogelijk had gehouden. Ze hadden nu een band die nooit verbroken zou worden: dit kostbare baby'tje van tien pond, dat nu vredig in zijn moeders armen sliep.

'Harry. Harry Hell,' antwoordde Danny en Cass knikte instemmend.

'Dat past bij hem,' zei Olivia en ze glimlachte naar ze met een gevoel van oneindige vrede. Het maakte haar helemaal niet meer uit dat ze niet getrouwd waren. Ze hadden dezelfde band alsof ze dat wel waren geweest en ze wist nu hoeveel Danny om Cass gaf. Hij was jong, maar ook een man. En zijn zoon zou hem helpen op te groeien.

'Ik wil er nog vier,' zei Danny en Cass kreunde.

'Kan dat nog even wachten?'

'Best, een weekje dan, maar dan schiet ik zo weer even een broodje in de oven,' zei hij met zijn platste Cockney-accent, zodat ze allemaal moesten lachen, zelfs de verloskundige die de plek hechtte waar Cass was ingescheurd. Maar ze was zo blij met de baby in haar armen dat ze er niets van voelde.

Olivia liet ze een paar minuten met elkaar alleen en belde Peter vanuit een wachtkamer.

'We hebben een flink, prachtig jongetje,' zei Olivia trots. 'Tien pond.'

'Hoe is het met Cass?' vroeg hij.

'Ik heb haar nooit gelukkiger gezien, en Danny was geweldig.'

'Ik zie je morgen,' zei hij. 'Ik neem meteen het vliegtuig.'

'Ik kan niet wachten,' zei ze opgetogen. Dat ze de geboorte van haar kleinzoon had mogen meemaken was een wonder geweest dat ze nooit meer zou vergeten. De relatie tussen haar en Cass was eindelijk hersteld en ze was zo dankbaar dat haar dochter haar gevraagd had.

Toen ze de kraamkamer in liep, straalden Cass en Danny helemaal en de verloskundige was verdwenen. 'We gaan trouwen,' zei Cass grijnzend tegen haar moeder.

'Ik heb haar net gevraagd,' legde Danny uit.

'Nou, dat zou verdorie eens tijd worden,' plaagde Olivia hen en ze was blij voor ze. 'Peter komt morgen bij jullie kijken.' Maar ze rekende er al op dat ze nog een week zou blijven tot Cass weer thuis was bijgekomen, om een maand later weer langs te gaan als ze alles moest regelen voor het kasteel voor iedereen zou aankomen.

'Kunnen we niet in de Provence trouwen als iedereen daar toch is?' vroeg Cass aan haar moeder. Olivia vond het een wereldidee, en Danny ook.

'Ik regel alles daar.' Nu straalde ook Olivia. Ze was zojuist getuige geweest van een geboorte en nu mocht ze ook nog een bruiloft regelen! Wat gelukkig was ze dat Cass weer deel uitmaakte van haar leven, op een manier zoals ze nooit had meegemaakt. Eindelijk deelden ze een intimiteit die ze nooit hadden gehad. 'Als jullie de datum maar prikken.'

Ze bleef nog een uurtje bij ze tot ze Cass naar een kraamkamer brachten en zij terugging naar haar hotel. Ze wilde ze samen laten genieten van het moment, en voor haar was het ook een lange dag geweest. Maar ze was nog zo opgewonden dat het niet van slapen kwam. Cass had Liz gebeld om haar het nieuws te vertellen, en Liz belde meteen haar moeder om alle details te horen. Ook Liz was in de wolken over de baby en de bruiloft van haar kleine zusje.

Toen Peter de volgende dag om zes uur 's avonds arriveerde was Olivia nog steeds opgetogen over alles wat er gebeurd was. Ze was de hele middag bij Cass geweest, had de baby verschoond en had plannen gemaakt voor de bruiloft. Harry was een wolk van een baby, en Danny schonk champagne als water. Hij was door het dolle heen.

Toen Peter haar suite binnenkwam vertelde ze hem meteen van de bruiloft.

'Dat klinkt goed,' zei hij, terwijl hij ging zitten. 'Het is een prachtige plek om te trouwen.' En toen keek hij haar liefdevol aan. Ze waren de laatste jaren door zoveel heen gegaan, maar de afgelopen zes maanden spanden de kroon: de dreiging van kanker, haar verzoening met Cass, de geboorte van de baby. Hij vroeg zich af of ze nu wat meer openstond voor het idee opnieuw te trouwen en hij hoopte het maar. 'Misschien een kansje dat wij daar ook zouden kunnen trouwen? Een dubbele bruiloft of zo?'

Even wist ze niet wat ze moest zeggen, maar ze glimlachte wel.

'Het is een mogelijkheid. Dat zal ik even opnemen met de catering, maar dan hoort u nog van me,' zei ze plagend en hij stond op en nam haar in zijn armen.

'Ik doe alles wat je wilt. Ik wil je niet pushen.' Hij wilde dat ze dat voelde, maar ze stond in elk geval niet afwijzend tegenover het idee.

'Laten we er een nachtje over slapen, dan zien we wel.'

Hij knikte en kuste haar nogmaals en ze raakte licht zijn gezicht aan de saffier die hij haar had gegeven fonkelde aan haar hand. Hij was zich er bewust van dat het geen verlovingsring was, maar hij had goede hoop dat hij dat eens zou worden.

28

De dag dat de hele familie zou aankomen bij het kasteel in de Provence was als een circus met drie arena's en tien circusacts. Cass en Danny verschenen het eerst met de baby en zijn nanny, en Olivia gaf ze twee aangrenzende kamers met een spectaculair uitzicht op de tuinen, in de buurt van de suite van Peter en Olivia. Net als vorig jaar vlogen Phillip en Taylor samen met Sarah en John vanuit New York, maar Alex en Sophie kwamen deze keer samen met een ander vliegtuig en Carole vloog vanuit Californië. Liz en Andrew waren de laatst aangekomen gasten en ze hadden al geregeld dat ze na de vakantie zijn familie in Engeland zouden opzoeken. Peters kinderen kwamen met hun gezin pas de tweede week, zodat de Graysons dus een volle week hadden om met elkaar door te brengen.

Het diner die eerste avond was een volkomen chaos, vol muziek en gepraat en gelach en door de kinderen werd er veel gekaart. John en Phillip speelden een potje blufpoker voor het eten, Cass en Danny lieten iedereen vol trots de baby zien en om de algehele verwarring nog groter te maken, zou de bruiloft de volgende dag al plaatsvinden, aangezien Danny had gezegd dat het zijn geluksdag was. Het was de dag waarop Cass ooit zijn eerste concert had geregeld. Maar Olivia had de touwtjes strak in handen. Ze probeerde iedereen vroeg naar bed te krijgen, wat natuurlijk niet lukte. Ze bleven de halve nacht op, speelden spelletjes, lachten en dronken, terwijl Cassie de baby de borst gaf en Danny een song speelde die hij ter ere van zijn kind had geschreven - 'Oh Harry'. Peter schudde lachend zijn hoofd te midden van al die levendigheid.

'Nou, een rustig clubje kun je het niet noemen. Je hebt een lekker stelletje druktemakers bij elkaar.' Het deed haar denken aan de vakanties toen de kinderen nog klein waren. Maribelle deed volop mee en schreeuwde en lachte en speelde mee - ze sprong zelfs op de bedden met de kleintjes. Maar dit was voor haar het beste jaar. Cass was erbij, Harry was geboren, al haar kinderen hadden weer geliefden die hen gelukkig maakten en die ze liefhadden, net als zij.

Om drie uur in de ochtend lukte het haar de hele bende naar boven te jagen, zodat ze de volgende dag niet totaal uitgeput zouden zijn op die belangrijke dag, en eindelijk konden ook zij en Peter naar hun kamer. Tot dan toe was het chateau een perfecte plek geweest en zij en Phillip hadden ook al van de tuinen genoten voor de rest aankwam. Zoals altijd was Olivia de avond tevoren al aangekomen, maar deze keer niet alleen. Ze waarschuwde Peter alvast dat het de laatste rustige avond van de vakantie zou zijn en daar scheen hij totaal geen probleem mee te hebben. Zijn leven kabbelde al veel te lang saai voort. En dan, ze zouden de twee weken met z'n tweetjes nog hebben wanneer iedereen weer vertrokken was, dus voorlopig was hij er helemaal klaar voor.

De volgende dag begon al schitterend, het was zonnig en warm. De bloemist kwam al vroeg met alles wat Olivia had besteld. Ze had een plaatselijk bandje gehuurd om rustige achtergrondmuziek te spelen, en later wat dansmuziek. De chef-kok had het menu voorbereid dat ze in haar hoofd had, er lag prachtig tafellinnen op de tafels en er was een baldakijn boven de tafels gespannen om hen tegen de zon te beschermen. Het huwelijk zou om zeven uur die avond gesloten worden en Olivia was van plan overdag alle details te controleren. Voor Cass moest alles perfect zijn.

Tegen zessen stond alles klaar. De predikant en de plaatselijke rechter zouden nu elk moment kunnen aanbellen, want zij moesten het huwelijk immers wettelijk en kerkelijk voltrekken.

Danny had Andrew als getuige gevraagd, aangezien ze allebei Engels waren en hij zei dat Andrew vloeiend Cockney sprak, dus dat hij hem zou begrijpen mocht hij zenuwachtig worden. Cass vroeg haar moeder als getuige en Phillip zou zijn zusje naar het altaar leiden. Ze had een trouwjurk bij een bekende topontwerper uit Londen gekocht, twee maten groter dan ze normaal gesproken droeg, maar ze zag er toch verrukkelijk uit.

Alles stond klaar toen Olivia zich ging verkleden. Haar jurk was van champagnekleurig kant, afgezet met ivoorkleurig satijn, wat haar schitterend stond. Het waren de juiste kleuren voor de moeder van de bruid, maar ook mooi genoeg om bij te dragen aan de romantische sfeer.

Cassie verscheen boven aan de trap aan de arm van haar oudste broer en kwam statig de kasteeltrap afgedaald naar de tuin, terwijl haar moeder plechtig achter haar liep aan de arm van Alex. Cassie hield een enorm boeket lelietjes-van-dalen vast en Olivia een klein tuiltje van zachtbeige orchideeën in dezelfde kleur als haar japon. Ze wist dat Cass een blauwe kousenband droeg, ze had de ring geleend die Ansel aan Maribelle gegeven had, en nieuw was de enorme diamanten trouwring die Danny bij Graff had gekocht. Vlak voor Cass de trap af zou dalen had Olivia haar nog even omhelsd en ze hadden een samenzweerderig lachje gewisseld.

'Alles goed, mam?' fluisterde Cass.

'Ik voel me prima,' fluisterde Olivia terug. Cass was de enige die wist wat er zou gaan gebeuren. Olivia zag er betoverend uit en aarzelde heel even terwijl haar ogen Peter zochten, en ze zag hem bij het altaar staan. Toen ze haar plaats naast hem innam, begon het bij de aanwezigen te dagen. Het was een volkomen verrassing.

Olivia's blauwe voorwerp was uiteraard de ring met de saffier die hij haar gegeven had, en ze had een haarspeld met een parel erop van Liz geleend, die ze onder haar opgestoken haar had gedaan. Peter stond met Danny en Andrew voor het altaar en de plechtigheid begon toen de twee bruidsparen voor de groep gasten stonden en om beurten hun gelofte aflegden. Peter had zijn kinderen verteld wat hij van plan was, maar ze vonden het te ongemakkelijk om erbij te zijn, uit respect voor hun moeder, maar ze hadden wel hun felicitaties gezonden en zouden zeven dagen later aanwezig zijn om het te vieren.

Eerst werden Danny en Cass in de echt verbonden, en Peter en Olivia meteen erna. De bruidegoms kusten tegelijkertijd hun bruid, terwijl alle gasten opstonden en uitbarstten in luid gejuich en de predikant en de rechter elkaar de hand schudden.

'We hebben het gedaan!' zei Olivia ademloos tegen Peter na de lange kus.

'Jazeker, het is gelukt,' zei Peter en hij keek haar stralend aan. Toen werden ze omringd door alle Graysons en moesten ze iedereen omhelzen. Iedereen feliciteerde de bruidegoms en bruiden en Cass en Olivia keken elkaar aan en dachten tegelijkertijd aan Maribelle, terwijl Cass haar ring aanraakte. Ze wisten dat ze in gedachten bij hen was en ze waren nu echt allemaal samen.

Olivia bedankte Alex voor zijn begeleiding naar het altaar en vond dat hij het prima gedaan had. Het hangertje dat hij haar gegeven had droeg ze onder haar jurk. En toen ze hun boeketten over hun schouder wierpen ving Taylor ze allebei. Zo hoorde een familie te zijn en eigenlijk was het altijd al zo geweest: vreugdevol, uitbundig, liefhebbend en sterk. Ze steunden elkaar in de slechte tijden en vierden samen de goede tijden. Ze hadden elkaar hun fouten vergeven en hadden van elkaar geleerd. De familie die Olivia om zich heen had verzameld was haar grootste prestatie en elk kind of kleinkind dat haar die avond bekeek, besefte dat ze eigenlijk allemaal precies als zij waren, maar tegelijkertijd verschillende, unieke individuen, verweven met elkaar. Ze waren een deel van een veelkleurig tapijt met Olivia als middelpunt. Ze was onherroepelijk een deel van hen, net zoals zij deel van haar uitmaakten, en allemaal samen vormden ze één geheel.

Table of Contents

- Omslagpagina
- Inhoud
- Titelpagina
- Colofon
- Opdracht
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27
- 28