Bittersweet
Author: Danielle Steel
Date: 1999-01-02T08:00:00+00:00
Keywords: Romance; Fiction; Chick Lit; Novels; Contemporary; Family; Adult Fiction; Contemporary Romance; Womens Fiction; Parenting
Description: India Taylor lived in a world of manicured lawns and neatly-maintained calendars. With four wonderful children, India believed in commitment and sacrifice, just as she believed in Doug, the man she had married seventeen years before. She had chosen this life, not the award-winning career as a photojournalist she once had, and it was a choice she had never regretted - until she began to regret it with all her heart.India couldn't pinpoint the exact moment when the price of the sacrifices she she'd made began to seem high. But when she met Paul Ward, a Wall Street tycoon married to a bestselling
Publisher: Transworld Digital

Inhoud

Ooit was India Taylor een succesvol persfotografe.

Haar enerverende loopbaan heeft India opgegeven voor haar huwelijk met Doug, een lieve, maar wat traditioneel ingestelde man.

Het ontbreekt haar ogenschijnlijk aan niets: een mooi huis, leuke man, vier prachtige kinderen. Maar India begint de spanning en de roem van haar vak te missen.

Tijdens een vakantie ontmoet India Paul Ward.

In tegenstelling tot Doug heeft de charmante Paul wel een zwak voor vrouwen die carrière maken.

India komt voor een dilemma te staan. Moet ze haar gevoel volgen of trouw blijven aan Doug en de afspraak die ze ooit maakten...

Voor Tom

Voor het bittere
en het zoete

'ondanks alles...'

Met al mijn liefde,
d.s.

Neem nooit genoegen met minder dan je dromen.

Ergens, ooit, op een dag, zul je ze op de een of andere manier vinden.

1

India Taylor hield haar camera klaar toen een onstuimig legertje van negenjarige jongens over het veld kwam rennen achter een voetbal aan, waar ze verhit jacht op hadden gemaakt. Vier van hen vielen in een kluwen van armen en benen over elkaar heen. Ze wist dat daar ergens in het midden haar zoon Sam was, maar ze zag hem niet. Ze drukte een eindeloze reeks foto's af. Ze had beloofd dat ze foto's zou maken van het team, zoals ze altijd deed. Ze vond het heerlijk om daar te zijn en op deze warme meimiddag in Westport naar hen te kijken.

Ze ging overal met haar kinderen naartoe: voetbal, honkbal, zwemmen, ballet, tennis. Ze deed het niet alleen omdat het van haar werd verwacht, maar ook omdat ze het leuk vond. Haar leven bestond uit een lange aaneenschakeling van autoritjes en buitenschoolse activiteiten, afgewisseld met bezoekjes aan de dierenarts, de orthodontist en de dokter als de kinderen ziek waren of voor controle moesten. Met haar vier kinderen tussen de negen en veertien jaar had ze het gevoel dat ze zo ongeveer woonde in haar auto en in de winter vooral bezig was het pad van de garage naar de weg sneeuwvrij te maken.

India Taylor was dol op haar kinderen, haar leven en haar echtgenoot. Ze hadden het niet slecht getroffen in het leven en hoewel het niet zo was geworden zoals ze zich vroeger had voorgesteld, voelde ze zich er prettiger bij dan ze had verwacht. De dromen die Doug en zij vroeger hadden gekoesterd, speelden geen rol meer in hun leven zoals dat nu verliep, in de mensen die ze waren geworden en in de plek waar ze verzeild waren geraakt sinds ze elkaar twintig jaar geleden in het vredesleger in Costa Rica hadden leren kennen.

Het leven dat ze nu leidden was zoals Doug dat had gewild. Dit was het beeld dat hem voor ogen had gestaan, de plek waar hij naartoe had gewild. Een groot, comfortabel huis in Connecticut, een veilig bestaan voor hen beiden, een huis vol kinderen en een labrador. Het was een leven dat volmaakt bij hem paste. Iedere dag ging hij met de trein van vijf over zeven van Westport naar zijn werk in New York. Hij zag steeds dezelfde gezichten, sprak steeds dezelfde mensen en handelde op kantoor steeds dezelfde opdrachten af. Hij werkte voor een van de grootste marketingbureaus van het land en hij verdiende goed. Vroeger maakte ze zich niet of nauwelijks druk om geld. Zij was heel gelukkig geweest toen ze in Nicaragua, Peru en Costa Rica irrigatiegreppels groef en in een tentje sliep.

Ze had genoten van die dagen, van de opwinding, de uitdaging, het gevoel dat ze iets betekende voor de mensheid. En de gevaren waarmee ze soms werden geconfronteerd, leken haar nog extra energie te geven.

Ver voor die tijd, in haar tienerjaren, was ze al begonnen met foto's maken. Ze had het geleerd van haar vader, die correspondent was bij The New York Times. Hij was in haar kinderjaren veel weg voor gevaarlijke opdrachten in oorlogsgebieden. Ze vond het heerlijk om zijn foto's te bekijken en ze genoot van zijn verhalen. Als kind droomde ze ervan ooit net zo'n leven te leiden als hij. En haar dromen kwamen uit toen ze tijdens haar werk voor het vredesleger freelancer werd voor kranten thuis.

Haar opdrachten voerden haar de heuvels in en ze kwam oog in oog te staan met struikrovers en guerrillastrijders. Ze dacht nooit na over de risico's die ze nam. Gevaar betekende niets voor haar, sterker nog, ze genoot ervan. Ze was dol op de mensen, de dingen die ze zag, de geuren. Ze genoot van wat ze deed en van het gevoel van vrijheid dat ze had terwijl ze het deed. Zelfs nadat hun taak bij het vredesleger erop zat en Doug naar de Verenigde Staten was teruggekeerd, bleef zij nog een aantal maanden in Midden- en Zuid-Amerika en reisde toen verder naar Afrika en Azië om daar opdrachten te doen. Overal waar iets belangrijks gebeurde, was zij. Altijd als er ergens problemen waren, was India erbij om foto's te maken. Het zat in haar wezen, in haar bloed. Bij Doug was dat nooit zo geweest. Voor hem was het iets opwindends geweest dat hij een poosje had gedaan voor hij aan het 'echte leven' begon. Voor India was dit het echte leven. Dit was wat zij werkelijk wilde.

Zij had twee maanden bij een rebellenleger in Guatemala doorgebracht en ze had daar fantastische foto's gemaakt, die deden denken aan die van haar vader. De foto's hadden haar niet alleen internationale roem gebracht, maar ook verschillende prijzen opgeleverd voor haar verslaggeving, haar inzicht en haar moed.

Toen ze later op die tijd terugkeek, besefte ze dat ze toen een ander mens was geweest, iemand aan wie ze nu af en toe terugdacht en van wie ze zich afvroeg wat er van haar was geworden. Waar was die vrouw gebleven met haar wilde, vrije geest vol hartstocht? India waardeerde haar nog steeds, maar ze besefte ook dat ze haar niet meer kende. Haar leven was nu zo anders; ze was die vrouw niet meer. Soms, als ze 's avonds laat in haar donkere kamer zat, vroeg ze zich af hoe ze tevreden kon zijn met een leven dat zo ver afstond van het leven waarvan ze zoveel had gehouden. Maar dan wist ze weer haarfijn dat ze hield van het leven dat ze deelde met Doug en de kinderen in Westport. Wat ze nu deed, was belangrijk voor haar, net zo belangrijk als haar vroegere leven was geweest. Ze had niet het gevoel dat ze zich had opgeofferd of dat ze iets had opgegeven waar ze van hield. Eerder had ze het idee dat ze het had ingeruild voor iets heel anders. En de voordelen hadden het voor haar gevoel altijd de moeite waard gemaakt. Wat ze voor Doug en de kinderen deed, was voor hen heel belangrijk, zei ze tegen zichzelf. Daar was ze van overtuigd.

Maar als ze naar haar oude foto's keek, viel het niet te ontkennen dat ze een hartstocht had gehad voor wat ze toen deed. Sommige herinneringen waren nog zo levendig. Ze herinnerde zich nog de opwinding, het misselijkmakende besef dat ze in gevaar verkeerde en de kick om precies het juiste moment te pakken, de explosieve fractie van een seconde waarin alles wat ze door haar cameralens zag, samenkwam. Iets dergelijks was er nooit meer geweest. Hoe dan ook, ze was blij dat ze het had gedaan en dat ze de mogelijkheden die ze in zich had, had benut. En ze wist zonder enige twijfel dat wat ze had gevoeld, iets was dat ze van haar vader had geërfd. Hij was gestorven in Da Nang toen zij vijftien jaar was, een jaar nadat hij de Pulitzer-prijs had gewonnen. Het kon haast niet anders of India zou in zijn voetsporen treden. Zij had niet anders gekund of gewild. Ze moest het doen. De veranderingen waren later pas gekomen.

Anderhalf jaar nadat Doug naar huis was gegaan, kwam zij terug in New York. Hij had haar ten slotte een ultimatum gesteld. Hij had haar gezegd dat als zij een toekomst met hem wilde, ze 'als de donder naar New York moest terugkomen' en niet langer haar leven in de waagschaal moest stellen in Pakistan en Kenia. Heel even was het een moeilijke beslissing geweest. Ze wist dat daar een leven voor haar in het verschiet lag zoals haar vader dat had gekend. Misschien zat er ooit zelfs wel een Pulitzer-prijs in. Maar ze kende ook de gevaren. Het had hem uiteindelijk zijn leven en tot op zekere hoogte ook zijn huwelijk gekost. Hij had nooit veel om zijn leven gegeven, buiten de momenten dat hij alles op het spel zette voor de perfecte opname terwijl overal om hem heen de bommen ontploften. Doug herinnerde haar eraan dat als ze hem wilde en een enigszins normaal leven wilde leiden, ze een keus zou moeten maken en zou moeten opgeven waar ze mee bezig was.

Op haar zesentwintigste trouwde ze met Doug. Ze werkte twee jaar bij de New York Times, waarvoor ze plaatselijke foto's maakte. Doug wilde echter graag kinderen. Toen Jessica werd geboren, vlak voor India negenentwintig werd, gaf ze haar baan bij de Times op, verhuisde ze naar Connecticut en deed ze de deur naar haar oude leven voorgoed achter zich dicht. Het was een overeenkomst waarmee ze zelf had ingestemd. Doug had haar toen ze trouwden volkomen duidelijk gemaakt dat als ze kinderen zouden krijgen, zij haar carrière moest opgeven. En zij had daarmee ingestemd. Ze dacht dat ze er tegen die tijd wel aan toe zou zijn. Maar toen ze bij de Times wegging en zich hele dagen wijdde aan het moederschap, moest ze toegeven dat het haar moeilijker viel dan ze had verwacht. In het begin miste ze haar werk echt. Later keek ze er slechts nu en dan wat spijtig op terug, maar ten slotte had ze zelfs daar geen tijd meer voor. Ze kreeg in vijf jaar tijd vier kinderen en wist ternauwernood het hoofd boven water te houden en tijd te vinden om af en toe een nieuw rolletje in haar camera te doen. Autorijden, luiers verschonen, doorkomende tandjes, voedingen, kinderziektes, peuterzalen en de ene zwangerschap na de andere. De twee mensen die ze het meeste zag waren de verloskundige en de kinderarts, en daarnaast waren er natuurlijk de andere vrouwen die ze dagelijks zag en van wie het leven net als het hare draaide om de kinderen. Sommige vrouwen hadden ook hun carrière opgegeven of waren net als zij bereid hun leven als volwassene tijdelijk op een lager pitje te zetten tot hun kinderen wat ouder waren. Er waren artsen, advocaten, schrijfsters, verpleegkundigen, kunstenaars en architecten bij en allemaal hadden ze hun carrière opgegeven om voor hun kinderen te zorgen. Sommigen klaagden veel, maar hoewel India haar werk miste, vond ze wat ze nu deed niet vervelend. Ze vond het fijn om bij haar kinderen te zijn, zelfs als ze aan het eind van de dag, met een nieuwe baby onderweg, bekaf was en Doug te laat thuiskwam om haar te helpen. Het was het leven waarvoor ze had gekozen, een beslissing die ze had genomen, een overeenkomst die ze moest nakomen. En ze had haar kinderen niet iedere dag bij iemand anders achter willen laten om te kunnen blijven werken. Heel zelden deed ze een opdracht dicht bij huis, als ze daar tijd voor had. Dat gebeurde zo eens in de paar jaar, maar zoals ze haar agent had uitgelegd, had ze echt geen tijd om het vaker te doen. Wat ze niet wist en niet echt had begrepen voor Jessica werd geboren, was hoe ver haar nieuwe bestaan van haar oude leven af zou staan. Ze had geen idee hoe anders dit zou zijn dan vroeger, toen ze foto's maakte van guerrillaoorlogen in Nicaragua, van stervende kinderen in Bangladesh en van overstromingen in Tanzania, en ze had er geen vermoeden van hoe anders ze zou worden als ze dit eenmaal ging doen.

Ze wist dat ze die eerdere fase van haar leven zou moeten afsluiten en dat had ze ook gedaan, ook al had ze nog zoveel prijzen gewonnen, al was het nog zo opwindend geweest en al was ze nog zo goed in haar vak. Zij en vooral Doug vond dat dit de prijs was die ze moest betalen om kinderen te krijgen. Er was gewoon geen andere manier. Sommige vrouwen die ze kende konden thuis werken, een paar van haar vriendinnen waren nog steeds advocaat en gingen twee- of driemaal per week naar de stad, gewoon om bij te blijven in hun vak. Andere vrouwen waren kunstenaar en werkten thuis, weer anderen waren schrijfster en probeerden tussen de nachtvoedingen door een verhaal op papier te zetten, maar uiteindelijk gaven zij het op, omdat ze te moe waren om het vol te houden. Maar voor India was het onmogelijk. Ze kon op geen enkele manier haar carrière voortzetten zoals vroeger. Ze hield contact met haar agent en deed van tijd tot tijd een opdracht in de buurt, maar het maken van reportages over bloemententoonstellingen in Greenwich sprak haar niet echt aan. En Doug vond het niet eens prettig als zij dat deed. In plaats daarvan hield ze altijd haar camera bij de hand terwijl ze met haar kinderen bezig was. Ze legde de eerste jaren van haar kinderen vast, ze fotografeerde de kinderen van haar vriendinnen, ze maakte foto's voor school en ze deed wat ze nu deed, een beetje spelen met haar camera terwijl Sam en zijn vriendjes voetbalden. Er was geen andere manier. Ze was aan handen en voeten gebonden, ze zat op honderden zichtbare en onzichtbare manieren vast aan haar leven. En dit was zoals Doug en zij het hadden afgesproken. En zoals ze hadden gezegd dat ze het wilden. Ze had zich aan haar deel van de overeenkomst gehouden, maar ze had altijd haar camera in haar hand, of hij bungelde over haar schouder. Ze kon zich geen leven zonder voorstellen.

Zo af en toe droomde ze ervan om weer te gaan werken als de kinderen groter waren, misschien over vijf jaar als Sam op de highschool zat. Maar dat was voor haar nu onvoorstelbaar. Hij was pas negen, Aimee elf, Jason twaalf en Jessica veertien. Haar leven was een voortdurende maalstroom van activiteiten, nu eens van de een, dan weer van de ander: sport, barbecues, honkbalwedstrijden en pianoles. De enige manier om het allemaal vol te houden was nooit te stoppen, nooit aan jezelf te denken en nooit vijf minuten stil te gaan zitten. De enige periode van rust die ze had was als ze in de zomer met z'n allen naar Cape Cod gingen. Doug bracht daar ieder jaar drie weken met hen door en de rest van de tijd kwam hij in het weekend over. Ze waren allemaal dol op hun vakanties op Cape Cod. Ze maakte er ieder jaar prachtige foto's en had er wat tijd voor zichzelf. Ze had een donkere kamer in het huis, net als in Westport. En op de Cape kon ze daar uren in doorbrengen terwijl de kinderen naar hun vrienden gingen, op het strand rondhingen, tennisten of volleybalden. Op de Cape hoefde ze minder vaak te rijden, want de kinderen konden op hun fiets overal naartoe. Ze had er meer vrije tijd, vooral de laatste twee jaar, nu Sam wat ouder werd. Hij werd groot. Het enige wat ze zich af en toe afvroeg was hoe groot ze zelf was. Soms voelde ze zich schuldig over de boeken waar ze nooit tijd voor had, de politiek waar ze haar belangstelling voor had verloren. Ze had soms het idee dat de wereld zonder haar verder ging. Ze had niet meer het gevoel dat ze groeide of zich ontwikkelde. Het was meer een kwestie van stug doorgaan: eten koken, de kinderen halen en brengen... het ene schooljaar reeg zich aan het andere. Maar er was niets aan haar leven dat haar het gevoel gaf dat ze zich de laatste jaren had ontwikkeld.

India's leven was de laatste veertien jaar, sinds Jessica was geboren, nagenoeg hetzelfde gebleven. Het was een leven van dienstbaarheid, opoffering en verplichtingen. Maar het eindresultaat was tastbaar, dat zag ze wel. Haar kinderen waren gezond en gelukkig. Ze leefden in een veilig, vertrouwd wereldje waarin alles om hen draaide. Met vieze, onveilige of onaangename dingen kwamen ze nooit in aanraking. Het ergste dat hun ooit overkwam was een ruzie met een kind uit de buurt of de stress als ze hun huiswerk eens kwijt waren. Ze hadden geen idee van de eenzaamheid die zij als kind had gevoeld, met een van haar ouders die altijd afwezig was. Ze werden op hun wenken bediend en er werd altijd voor hen gezorgd. En hun vader kwam iedere avond thuis eten. Dat was bijzonder belangrijk voor India, die maar al te goed wist hoe het was om dat niet te hebben.

India's kinderen leefden in een compleet andere wereld dan de kinderen die ze een jaar of twintig geleden had gefotografeerd, de kinderen die verhongerden in Afrika, of de kinderen in ontwikkelingslanden die aan onvoorstelbare gevaren werden blootgesteld en iedere dag opnieuw moesten proberen te overleven. Kinderen die moesten vluchten voor gevaar of ten prooi waren aan natuurlijke vijanden zoals ziekten, overstromingen en hongersnood. Haar kinderen zouden zo'n leven nooit kennen, en daar was ze dankbaar voor.

India zag hoe haar jongste zoon zich omhoogworstelde uit de berg jongetjes die hem had bedolven toen hij een doelpunt maakte. Hij zwaaide naar zijn moeder.

India glimlachte, de camera klikte weer en ze liep langzaam terug naar de bank, waar een stel andere moeders met elkaar zat te praten. Geen van hen keek naar de wedstrijd, ze waren veel te druk in gesprek. Dit was zo'n routine voor hen dat ze vrijwel nooit keken en zelden zagen wat hun kinderen deden. De vrouwen waren er alleen maar, net als de bank waar ze op zaten. Ze maakten slechts deel uit van het landschap, van de vaste benodigdheden.

Een van hen, Gail Jones, keek op toen India naderde, en glimlachte toen ze haar zag. Ze waren oude vriendinnen. Terwijl India een nieuw fotorolletje uit haar zak haalde, schoof Gail een stukje op zodat zij kon zitten. Er zaten eindelijk weer blaadjes aan de bomen en iedereen was in een goede bui. Gail stak haar glimlachend een kartonnen bekertje met cappuccinokoffie toe. Dat was een vast ritueel van haar, vooral 's winters als ze in de vrieskou naar hun voetballende kinderen zaten te kijken en ze met hun voeten moesten stampen en rond moesten lopen om warm te blijven.

'Nog maar drie weken en dan zit dit schooljaar er tenminste op,' zei Gail met een opgelucht gezicht, terwijl ze een slokje nam van de dampende cappuccino. 'God, ik haat die sport, ik wou dat ik meiden had, al was het er maar één. Ik word nog eens gek van die voetbalshirtjes en voetbalschoenen,' zei ze met een quasi-zielig lachje. India glimlachte terug, duwde het filmrolletje op zijn plaats en deed de camera dicht. Ze was eraan gewend om naar Gails klaagzangen te luisteren. Gail had de afgelopen negen jaar constant geklaagd dat ze haar carrière als advocaat had opgegeven.

'Van ballet zou je ook gek worden, geloof mij maar. Hetzelfde idee, andere kleren, meer druk op de ketel,' zei India. Ze wist waar ze het over had. Jessica was dit voorjaar na acht jaar uiteindelijk gestopt met ballet, en India wist niet of ze dat jammer vond of dat ze alleen maar opgelucht was. Ze zou de uitvoeringen missen, maar niet de ritjes naar de balletles driemaal per week. Jessica wijdde zich nu met dezelfde vastberadenheid aan tennis, maar daar kon ze zelf naartoe fietsen.

'Balletschoentjes zien er tenminste leuk uit,' zei Gail. Ze stond op om zich bij India te voegen en ze liepen langzaam om het voetbalveld heen. India wilde vanuit een andere hoek nog wat meer opnamen maken en deze aan het team geven. Gail liep naast haar mee. Ze waren al vriendinnen sinds de Taylors in Westport waren komen wonen. Gails oudste zoon was even oud als Jessica en ze had een tweeling, ook jongens, van Sams leeftijd. Ze had vijf jaar tussen de kinderen gelaten om haar werk weer op te pakken. Ze was strafpleiter geweest, maar na de tweeling was ze uiteindelijk gestopt met werken. Nu vond ze dat ze er al te lang uit was om ooit nog naar haar oude advocatenkantoor terug te keren. Wat haar betrof was haar carrière voorbij. Ze was achtenveertig, vijf jaar ouder dan India, en ze beweerde dat ze geen zin meer had om zich in een rechtszaal op te sluiten. Ze zei dat ze alleen de intelligente gesprekken miste. Maar ondanks haar klachten gaf ze soms toe dat het gemakkelijker was om lekker hier te zitten en haar echtgenoot zijn dagelijkse strijd op Wall Street te laten voeren. Net als India draaide haar leven om voetbalwedstrijden en ritjes met de auto. Maar ze was veel meer dan India bereid toe te geven dat haar leven haar verveelde. Ze had een voortdurend gevoel van rusteloosheid in zich.

'En waar ben jij zoal mee bezig?' vroeg Gail gemoedelijk, terwijl ze haar laatste restje cappuccino opdronk. 'Hoe staat het leven in de moedertjeshemel?'

'Net als altijd. Druk.' India nam een reeks foto's terwijl ze afwezig naar haar vriendin luisterde. Ze maakte weer een fantastische foto van Sam, en nog een toen het andere team een doelpunt maakte. 'Over een paar weken, als de school afgelopen is, vertrekken we naar de Cape. Doug kan dit jaar pas in augustus zijn vakantie opnemen.' Meestal probeerde hij eerder te komen. 'Wij gaan in juli naar Europa,' zei Gail weinig enthousiast. Heel even benijdde India haar. Ze probeerde Doug al jaren over te halen naar Europa te gaan, maar hij zei dat hij wilde wachten tot de kinderen ouder waren. India wees hem er altijd op dat als hij te lang wachtte, de kinderen het huis uit waren en zonder hen op vakantie gingen. Maar tot nog toe had ze hem niet weten te overtuigen. In tegenstelling tot India was hij niet geïnteresseerd in het maken van verre reizen. Zijn avontuurlijke jaren waren voorbij.

'Klinkt leuk,' zei India terwijl ze zich omdraaide en haar aankeek. De twee vrouwen vormden een mooie tegenstelling. Gail was klein en energiek met kort, donker haar en vurige, chocoladebruine ogen. India was lang en slank, had diepblauwe ogen en een lange, blonde vlecht die op haar rug hing. Ze beweerde dat ze haar haar altijd zo droeg omdat ze nooit tijd had om het te kammen. Zoals ze daar samen liepen waren het twee opvallend mooie vrouwen. Ze leken nog lang geen veertig, laat staan ouder. 'Waar ga je naartoe als je in Europa bent?' vroeg India belangstellend.

'Italië en Frankrijk en een paar dagen Londen. Niet erg avontuurlijk, geen gevaarlijke reis, maar het is gemakkelijk met de kinderen. En Jeff vindt het heerlijk om in Londen naar het theater te gaan. We hebben in juli een paar weken een huis gehuurd in de Provence, en dan rijden we naar Italië en gaan we met de kinderen naar Venetië.' Het leek India een fantastische reis, heel wat anders dan de luie zomer die zij ging doorbrengen op Cape Cod. 'We blijven daar zes weken,' ging Gail verder. 'Ik weet niet of Jeff en ik het zolang met elkaar uithouden, om het over de jongens maar niet te hebben. Als Jeff de tweeling tien minuten om zich heen heeft, wordt hij gek.' Ze praatte altijd over hem zoals andere mensen over een vervelende kamergenoot praten, maar India was ervan overtuigd dat Gail ondanks haar gemopper toch dol was op haar man.

'Ik weet zeker dat het leuk wordt, je krijgt zoveel te zien,' zei India, hoewel het haar ook niet ideaal leek om zo'n lange tijd met twee jongens van negen en een van veertien opgesloten te zitten in een auto.

'Ik kan niet eens een knappe Italiaan aan de haak slaan met de kinderen erbij en Jeff voortdurend op mijn nek. Ik moet alles voor hem vertalen.' India moest lachen om het beeld dat Gail schetste. Ze schudde haar hoofd. Het was een van Gails eigenaardigheden om te praten over andere mannen, en soms bleef het niet bij praten alleen. Ze had India vaak toevertrouwd dat ze in de tweeëntwintig jaar dat ze met Jeff getrouwd was verschillende affaires had gehad, maar ze had India verrast met de opmerking dat dat haar huwelijk op een vreemde manier goed had gedaan. Het was een vorm van 'verbetering' waartoe India zich nooit aangetrokken had gevoeld en die ze ook niet goedkeurde. Maar ze mocht Gail ontzettend graag, ondanks haar escapades.

'Misschien heeft Italië een romantische invloed op Jeff,' opperde India terwijl ze haar onafscheidelijke camera over haar schouder slingerde en neerkeek op de kleine, gespannen vrouw naast haar die eens de schrik van de rechtszaal was geweest. India kon zich daar van alles bij voorstellen. Gail Jones liet zich door niemand iets wijsmaken, zeker niet door haar man. Maar zij was een trouwe vriendin en ondanks haar klachten een toegewijde moeder.

'Ik denk dat zelfs een bloedtransfusie van een gondelvaarder uit Venetië van Jeff geen romantisch mens zou maken. En de kinderen vierentwintig uur op onze lip helpt ook beslist niet mee. Heb je trouwens al gehoord dat de Lewisons uit elkaar zijn?'

India knikte. Ze had nooit veel belangstelling voor de plaatselijke roddels. Zij had het te druk met haar eigen leven, haar kinderen en haar man. Ze had een handvol vriendinnen waar ze veel om gaf, maar voor haar had het geen enkele bekoring zich bezig te houden met de capriolen die andere mensen in hun leven uithaalden. 'Dan heeft me uitgenodigd om met hem te gaan lunchen.' India wierp haar een blik toe en Gail glimlachte ondeugend naar haar.

'Kijk niet zo naar me. Hij wil alleen maar wat gratis juridisch advies en een schouder om op uit te huilen.'

'O, kom nou, zeg.' India wist niets af van de plaatselijke schandaaltjes, maar ze was niet naïef. En ze kende Gail: ze vond het heerlijk om te flirten met de echtgenoten van andere vrouwen. 'Dan heeft jou altijd al leuk gevonden.'

'Ik vind hem ook leuk. En wat dan nog? Ik verveel me. Hij is eenzaam en kwaad en ongelukkig. Dus dan gaan we samen lunchen, het hoeft niet op een hartstochtelijke liefdesrelatie uit te lopen. Denk maar niet dat het erg opwindend is om een man te horen klagen hoe vaak Rosalie hem de huid heeft vol gescholden omdat hij zich niet bemoeit met de kinderen en op zondag alleen maar voetbal kijkt op tv. Tot meer dan dat is hij niet in staat en hij hoopt nog steeds dat hij haar kan overhalen bij hem terug te komen. Dat ligt een beetje moeilijk, zelfs voor mij.' India keek naar haar. Ze zag er rusteloos uit. Naar wat Gail haar verteld had, was ze al jaren op Jeff uitgekeken, en India wist dat dat waar was. Jeff was geen opwindend iemand. Maar het zette haar wel aan het denken. Ze had Gail eigenlijk nog nooit gevraagd wat naar haar idee wel opwindend was.

'Wat wil je dan, Gail? Waar begin je aan, al is het dan maar voor een lunch? Wat heb je eraan?' Ze hadden allebei een man, een druk leven, kinderen die hen nodig hadden en genoeg om handen om zich nooit te vervelen. Maar Gail gaf India altijd de indruk dat ze op zoek was naar iets ongrijpbaars.

'Waarom niet? Het geeft mijn leven wat meer kleur om af en toe met iemand te gaan lunchen. En als er iets anders van komt, is dat nog niet het eind van de wereld. Ik kan dan de hele dag wel huppelen, ik voel weer dat ik leef. Het geeft me het gevoel dat ik meer ben dan een taxichauffeur en een huisvrouw. Mis jij dat nooit?' Ze keerde zich om naar India en keek haar indringend aan, ongeveer zoals ze een verdachte een kruisverhoor zou hebben afgenomen in de rechtszaal.

'Ik weet het niet,' zei India eerlijk. 'Ik denk er niet over na.'

'Misschien moet je dat wel doen. Misschien komt er een dag dat je jezelf een heleboel vragen stelt over wat je niet hebt gehad en niet hebt gedaan en wel had moeten doen.' Misschien wel. Maar voor India was het bedriegen van haar echtgenoot, al was het maar met een lunch, niet het perfecte antwoord, verre van dat zelfs. 'Wees eens eerlijk. Mis je nooit het leven dat je had voor je trouwde?' Haar ogen maakten India duidelijk dat ze alleen met een volledige bekentenis genoegen zou nemen.

'Ik denk wel aan de dingen die ik vroeger deed, het leven dat we toen hadden... Ik denk aan mijn werk... en Bolivia... en Peru... en Kenia. Ik denk aan de dingen die ik daar deed en wat het toen voor me betekende. Natuurlijk mis ik dat soms. Het was geweldig, en ik vond het heerlijk. Maar ik mis niet de mannen die daarbij hoorden.' Vooral omdat ze wist hoezeer Doug waardeerde wat ze voor hem had opgegeven.

'Dan heb je misschien geluk. Waarom ga je een dezer dagen niet weer aan het werk? Met jouw staat van dienst kan je het oppakken wanneer je maar wilt. Het is anders dan in de advocatenwereld, ik ben er helemaal uit. Ik heb mijn tijd gehad. Maar zolang jij je camera hebt, kun je zo weer beginnen. Je bent gek als je dat allemaal weggooit.'

Maar India wist wel beter. Ze wist hoe het leven van haar vader en hun eigen leven was geweest terwijl ze op hem wachtten. Het was ingewikkelder dan Gail zich voorstelde. Er moest voor dat alles een prijs worden betaald. Een hoge prijs.

'Het is niet zo eenvoudig. Dat weet je best. Wat moet ik doen?

Vanavond mijn agent opbellen en zeggen dat ik morgen in het vliegtuig naar Bosnië wil zitten? Dat zouden Doug en de kinderen leuk vinden.' De gedachte alleen al was zo onmogelijk dat ze erom moest lachen. Zij wist net zo goed als Gail dat die tijd voor haar voorbij was. En zij was anders dan Gail. Zij hoefde haar onafhankelijkheid niet te bewijzen, zij hoefde haar gezin niet in de steek te laten om te laten zien hoe zelfstandig ze was. Ze hield van Doug en van haar kinderen en ze was er stellig van overtuigd dat hij nog net zo verliefd was op haar als zij op hem. 'Uiteindelijk vinden ze dat misschien leuker dan dat je je verveelt en chagrijnig rondloopt.' Het verbaasde India dat ze dat zei en ze keek haar vriendin vragend aan.

'Ben ik dat? Chagrijnig bedoel ik?' Ze voelde zich soms weleens wat eenzaam, en misschien verlangde ze af en toe terug naar vroeger, hoewel minder dan voorheen. Maar ze was nooit echt ontevreden geweest met wat ze deed. Anders dan Gail accepteerde ze waar het leven haar gebracht had. Ze vond het zelfs leuk. En ze wist dat de kinderen niet altijd klein zouden blijven. Ze werden snel groter, Jessica was in september al naar de high-school gegaan. Ze kon altijd overwegen later weer aan het werk te gaan. Als Doug dat goed vond.

'Ik denk dat je je verveelt, net als ik soms,' zei Gail eerlijk terwijl ze haar aankeek. Ze waren de kinderen even bijna vergeten. 'Je neemt het sportief op. Maar je hebt er heel wat meer voor opgegeven dan ik. Als je was blijven werken, had je nu al een Pulitzer-prijs gewonnen, dat weet je net zo goed als ik.'

'Ik betwijfel het,' zei India bescheiden. 'Het had met mij ook net zo kunnen aflopen als met mijn vader. Hij was tweeënveertig toen hij stierf, hij werd doodgeschoten door een sluipschutter. Ik ben maar een jaar ouder dan hij toen, en hij was een stuk slimmer en had veel meer talent dan ik. Je kunt zo'n leven niet eeuwig volhouden. Op een dag keren je kansen, dat weet je van tevoren.'

'Sommige mensen houden het wel vol. En als je hier vijfennegentig wordt, wat heb je dan? Wie kan het iets schelen of wij doodgaan, India, behalve dan onze man en kinderen?'

'Misschien is dat genoeg,' zei India rustig. Gail stelde haar vragen waar ze zelf bijna nooit over durfde nadenken. Wel moest ze toegeven dat ze het afgelopen jaar meer dan eens had gedacht dat ze al in geen jaren meer iets echt intelligents had gedaan, om nog maar te zwijgen van de uitdagingen die ze had opgegeven. Ze was er een paar keer over begonnen tegen Doug, maar hij zei altijd dat hij nog met angst en beven terugdacht aan de dingen die ze in het vredesleger hadden gedaan en die zij daarna nog had gedaan. Doug voelde zich nu een stuk gelukkiger. 'Ik ben er niet zo zeker van als jij dat wat ik zou doen iets zou veranderen in de wereld. Maakt het echt zoveel uit wie de foto's heeft gemaakt die je ziet van Ethiopië en Bosnië en van een heuvel God mag weten waar, waar net tien minuten geleden een opstandeling is doodgeschoten? Kan het iemand werkelijk iets schelen? Misschien is wat ik hier doe belangrijker.' Zo dacht zij er op dit moment over, maar Gail niet.

'Misschien ook niet,' zei Gail kortaf. 'Misschien maakt het wel degelijk uit dat niet jij die foto's maakt, maar iemand anders.'

'Laat die het dan maar doen.' India wilde zich niet op andere gedachten laten brengen.

'Waarom? Waarom moet iemand anders alle lol hebben? Waarom moeten wij hier opgesloten zitten in een buitenwijk en iedere keer als onze kinderen morsen, het appelsap van de vloer dweilen? Laat iemand anders dat nou eens doen voor de verandering. Wat maakt dat uit?'

'Ik denk dat het voor ons gezin uitmaakt dat wij er zijn. Wat hebben zij voor leven als ik met slecht weer in een veredelde eierdoos over het oerwoud vlieg, of als ik word doodgeschoten in een oorlog waar niemand ooit van heeft gehoord en niets over wil horen. Dat zou wel degelijk iets uitmaken voor mijn kinderen. En niet zo weinig ook.'

'Ik weet het niet.' Gail keek treurig terwijl ze samen verder liepen. 'De laatste tijd denk ik er steeds over na waarom ik hier ben en wat ik doe. Misschien is het de overgang of zo. Of misschien is het gewoon dat ik bang ben dat ik nooit meer verliefd zal worden, of dat ik nooit meer aan de andere kant van de kamer een man zal zien zitten van wie mijn hart op hol slaat. Misschien word ik daar wel gek van, van de wetenschap dat ik de rest van mijn leven tegen Jeff aan zal zitten kijken en denken: oké, hij is niet geweldig, maar ik zit aan hem vast.' Het was een trieste manier om tweeëntwintig jaar huwelijk samen te vatten en India had met haar te doen.

'Het is beter dan je nu zegt, dat weet je zelf ook wel.' Dat hoopte ze tenminste voor Gail. Het zou verschrikkelijk zijn als het niet zo was.

'Niet veel beter. Het is oké. Maar het is vooral saai. Hij is saai.

Ik ben saai. Ons leven is saai. En over tien jaar ben ik bijna zestig en is het nog saaier. En wat moet ik dan?'

'Je voelt je vast beter als je deze zomer naar Europa gaat,' zei India hartelijk, maar Gail haalde haar schouders op.

'Misschien wel. Ik betwijfel het. We zijn er al eens eerder geweest. Jeff doet de hele tijd niets anders dan kankeren over de slechte rijstijl van de Italianen, over de auto die we huren en over de stank van de kanalen in Venetië in de zomer. Hij is geen romantisch type, India, laten we eerlijk zijn.' India wist dat Gail tweeëntwintig jaar geleden met hem was getrouwd omdat ze zwanger was. Drie maanden later had ze een miskraam gekregen en de zeven jaar daarna had ze geprobeerd opnieuw zwanger te raken. Intussen had ze zich omhooggewerkt op het advocatenkantoor. India's leven was een stuk eenvoudiger verlopen dan dat van Gail. En haar beslissing om haar carrière op te geven had haar minder moeite gekost. Gail vroeg zich nu, negen jaar na de geboorte van de tweeling, nog steeds af of ze er destijds goed aan had gedaan haar ontslag te nemen. Ze had toen gedacht dat ze eraan toe was, maar nu bleek dat dat niet het geval was. 'Als ik met andere mannen ga lunchen en af en toe een slippertje maak, is dat voor mij misschien een manier om compensatie te zoeken voor wat Jeff me nooit zal geven, voor wat hij niet is en waarschijnlijk ook nooit is geweest.'

India vroeg zich inwendig af of haar liefdesaffaires haar niet nog ontevredener maakten met het leven dat ze leidde. Misschien zocht ze iets dat niet bestond, of dat niet bereikbaar was, voor hen tenminste. Misschien wilde Gail gewoon niet toegeven dat voor hen dat deel van hun leven voorbij was. Doug nam ook geen rozen voor haar mee als hij thuiskwam van zijn werk. Maar India verwachtte dat ook niet van hem. Zij aanvaardde het leven zoals het nu was en ze vond het leuk. Net als hij.

'Misschien worden we geen van allen ooit nog smoorverliefd. Misschien is het gewoon niet anders,' zei India praktisch, maar Gail keek hevig verontwaardigd.

'Onzin! Als ik dat dacht, ging ik dood. Waarom zouden wij niet meer verliefd worden?' Gail keek kwaad. 'Daar hebben we op iedere leeftijd recht op. Iedereen. Daarom is Rosalie bij Dan Lewison weggegaan. Zij is verliefd op Harold Lieberman, en daarom krijgt Dan haar niet meer terug. Harold wil trouwen met Rosalie. Hij is stapelgek op haar.'

Heel even keek India geschrokken. 'Is hij daarom bij zijn vrouw weggegaan?' Gail knikte. 'Ik ben er wel een beetje uit, hè? Hoe komt het dat ik dat niet weet?'

'Omdat jij zo goed en eerlijk bent. Jij bent gewoon de volmaakte echtgenote,' plaagde Gail. India en zij waren al heel lang met elkaar bevriend en ze wisten dat ze altijd op elkaar konden vertrouwen. Ze accepteerden elkaar onvoorwaardelijk. India bekritiseerde haar nooit om de mannen met wie ze naar bed ging, hoewel ze het niet goedkeurde en ook niet helemaal begreep waarom ze het deed. De enige verklaring was dat Gail een soort leegte in zich had, die niemand in al de jaren dat India haar kende had weten op te vullen.

'Maar is dat dan wat je wilt? Jeff in de steek laten voor de man van een ander? Wat zou er dan anders zijn?'

'Waarschijnlijk niets,' gaf Gail toe. 'Daarom heb ik het ook nooit gedaan. Trouwens, ik denk dat ik van Jeff hou. We zijn vrienden. Hij is alleen niet zo opwindend.'

'Misschien is dat wel beter,' zei India terwijl ze overwoog wat Gail tegen haar had gezegd. 'Ik heb vroeger genoeg opwinding meegemaakt. Dat heb ik niet meer nodig,' besloot ze vastberaden, alsof ze zichzelf daarvan moest overtuigen. Voor deze ene keer was Gail echter bereid haar woorden zonder meer te aanvaarden.

'Als dat zo is, ben je een heel gelukkig mens.'

'Dat zijn we allebei,' bevestigde India. Ze wilde dat ze haar een beter gevoel kon bezorgen. Zij had nog steeds niet het idee dat een lunch met mannen zoals Dan Lewison een oplossing kon brengen. Waar draaide dat op uit? Op een motel tussen Westport en Greenwich? En dan? India kon zich niet voorstellen dat ze ooit met iemand anders naar bed zou gaan. Na zeventien jaar met Doug wilde ze niemand anders. Ze hield van het leven dat Doug en zij met hun kinderen deelden.

'Toch vind ik dat je je talent vergooit,' hield Gail vol. Ze was zich er heel goed van bewust dat dit de enige zwakke plek was in India's pantser. Het was het enige onderwerp waarover India zichzelf af en toe kritische vragen durfde te stellen. 'Je zou een dezer dagen weer moeten gaan werken.' Gail had altijd gezegd dat India zo'n fantastisch talent had, dat het misdadig was daar niets mee te doen. Maar India hield steeds vol dat ze de draad altijd later weer kon oppakken, als ze dat wilde. Op dit moment had ze geen tijd en geen behoefte om meer te doen dan hier en daar een klein klusje. Ze had het te druk met haar kinderen en ze wilde Doug niet tegen de haren in strijken. 'Bovendien,' plaagde ze Gail, 'als ik weer ga werken, ga jij natuurlijk lunchen met Doug. Denk je dat ik zo stom ben?' Ze moesten allebei lachen bij het idee. Gail schudde haar hoofd en haar ogen schitterden van plezier.

'Je hoeft niet bang te zijn. Doug is de enige man die ik ken die nog saaier is dan mijn echtgenoot.'

'Ik zal dat maar beschouwen als een compliment aan zijn adres,' zei India, nog steeds lachend. Hij was zeker geen opwindende, kleurrijke man, maar hij was een goede echtgenoot en vader. Dat was het enige dat zij nodig had. Hij was een betrouwbaar, fatsoenlijk en trouw man en hij zorgde goed voor zijn gezin. En bovendien, hoe saai hij volgens Gail ook was, India hield van hem. Zij had niet zo'n behoefte aan spanning en romantiek. Dat had ze jaren geleden allemaal opgegeven. Voor Gail nog iets kon zeggen ging het fluitsignaal en was de voetbalwedstrijd afgelopen. Binnen enkele seconden kwamen Sam en Gails tweeling op hen af stormen.

'Goede wedstrijd!' zei India, terwijl ze Sam een brede glimlach toewierp. Ergens was ze opgelucht dat het gesprek voorbij was. Gail gaf haar altijd het gevoel dat ze zichzelf en haar huwelijk moest verdedigen.

'Mam, we hebben verloren!' Sam keek haar verontwaardigd aan. Toen sloeg hij zijn armen om haar nek en knuffelde haar net iets te wild, waardoor haar camera van haar schouder gleed.

'Heb je het leuk gehad?' vroeg India, terwijl ze hem een kus op zijn hoofd gaf. Hij had nog steeds die heerlijke kleine-jongens-lucht van frisse buitenlucht en zeep en zon.

'Ja, gaat wel. Ik heb twee doelpunten gescoord.'

'Dan was het een goede wedstrijd.' Ze begonnen samen met Gail en haar jongens terug te lopen naar de auto. De tweeling wilde een ijsje en Sam had daar ook wel oren naar. 'Dat kan niet. We moeten Aimee en Jason ophalen.' Sam kreunde bij het vooruitzicht. India zwaaide naar Gail terwijl ze in de auto stapte en achter het stuur kroop. Het was een interessant gesprek geweest. Gail was het nog niet verleerd om mensen een kruisverhoor af te nemen. Terwijl India de motor startte, keek ze in de achteruitkijkspiegel naar haar zoon. Hij zag er moe maar tevreden uit. Zijn hele gezicht was vies en zijn blonde haar zag eruit alsof hij er met een slagroomklopper doorheen was gegaan. Eén blik op hem was voldoende om haar weer duidelijk te maken waarom ze niet meer in Ethiopië en Kenia door het oerwoud trok. Ze hoefde alleen maar naar dat besmeurde jongensgezicht te kijken. Wat zou het dat haar leven saai was?

Ze haalden Aimee en Jason van school en reden naar huis. Jessica was net thuisgekomen, de hele keukentafel lag vol boeken en de hond stond als een gek te blaffen en te kwispelen. Dit was het leven zoals zij dat nu kende en waar ze voor had gekozen. En de gedachte om het te delen met iemand anders dan Doug deprimeerde haar. Dit was precies wat ze wilde. En als het voor Gail niet genoeg was, had ze medelijden met haar. Uiteindelijk moesten ze allemaal doen waar ze zichzelf het beste bij voelden. En dit was het leven waar India voor had gekozen. Haar camera kon nog wel vijf of tien jaar wachten, maar zelfs dan wist ze dat ze Doug niet in de steek zou laten om de halve wereld rond te trekken, op zoek naar avontuur. Je kon het niet allebei hebben. Dat had ze jaren geleden al voor zichzelf uitgemaakt. Ze had een keus gemaakt en daar stond ze nog steeds achter. En ze wist dat Doug waardeerde wat ze deed.

'Wat eten we vanavond?' vroeg Jason. Hij moest schreeuwen om boven het geblaf van de hond en het gegil van zijn broer en zusjes uit te komen. Hij zat op school in het atletiekteam en hij had honger.

'Papieren luiers met ijs als jullie niet snel de keuken uit gaan en me vijf minuten met rust laten,' schreeuwde India boven het kabaal uit. Jason greep een appel en een zak chips en vertrok naar zijn kamer om zijn huiswerk te maken. Hij was een fijne knul, een lieve jongen. Hij werkte hard op school, haalde goede cijfers, deed veel aan sport, zag er net zo uit als Doug en had hun nog nooit moeilijkheden bezorgd. Hij had een jaar geleden voor het eerst de meisjes ontdekt, maar zijn grootste prestatie op dat gebied bestond uit een reeks verlegen telefoontjes. Hij was veel gemakkelijker in de omgang dan zijn veertienjarige zus, Jessica, die zich volgens India zou ontwikkelen tot advocaat voor de zwakken en minderbedeelden. Zij fungeerde in het gezin als spreekbuis voor de onderdrukte medemens en liet zelden een gelegenheid onbenut om met haar moeder de strijd aan te binden. Ze deed niets liever. 'Eruit allemaal!' India werkte ze de deur uit, zette de hond buiten en deed met een peinzende uitdrukking op haar gezicht de deur van de koelkast open. Ze hadden die week al twee keer hamburgers en een keer gehakt gegeten. Zelfs zij moest toegeven dat het haar ontbrak aan inspiratie. Zo aan het eind van het schooljaar wist ze geen creatieve maaltijden meer te bedenken. Het was tijd voor barbecues en hotdogs en voor het strand op de Cape. Uiteindelijk besloot ze twee kippen te ontdooien. Terwijl deze in de magnetron stonden, pakte ze een stuk of tien maïskolven en begon die schoon te maken.

Terwijl ze aan de keukentafel zat, dacht ze na over wat Gail die middag had gezegd. Zoals ze wel vaker deed, liet ze het besprokene de revue passeren en probeerde ze voor zichzelf uit te maken of ze spijt had dat ze haar carrière had afgebroken. Maar ze was er na al die jaren nog steeds van overtuigd dat ze de juiste beslissing had genomen. Bovendien, zo bedacht ze, had het geen enkele zin erover na te denken. Ze had nooit als journalist over de hele wereld kunnen blijven reizen, of zelfs plaatselijke opdrachten kunnen doen, zonder haar kinderen te kort te doen. Ze was dit aan hen verplicht. En als Gail haar daarom saai vond, dan was dat maar zo. Doug dacht daar anders over. Ze glimlachte terwijl ze aan hem dacht. Ze zette de maïs op het vuur, haalde de ontdooide kippen uit de magnetron, deed er kruiden en boter op en schoof ze in de oven. Nu hoefde ze alleen nog wat rijst te koken, een salade te maken en zie daar, het eten was klaar. Ze was daar in de loop der jaren goed in geworden. Het waren geen bijzondere gerechten, maar ze waren eenvoudig en gezond en snel klaar te maken. Naast alle andere dingen die ze deed, had ze geen tijd om uitgebreide maaltijden te bereiden. Ze hadden nog geluk dat ze hen niet meenam naar de McDrive.

Ze was net bezig het eten op tafel te zetten toen Doug binnenkwam. Hij zag er wat betrokken uit. Als er op zijn werk niets bijzonders aan de hand was, kwam hij gewoonlijk precies om zeven uur thuis. Al met al was hij iedere dag iets meer dan twaalf uur van huis, maar hij maakte nooit een punt van het heen en weer reizen. Hij kuste de lucht in de buurt van haar hoofd, zette zijn aktetas op de grond, pakte een blikje cola uit de koelkast en keek haar toen glimlachend aan. Ze was blij hem te zien.

'Hoe heb je het gehad vandaag?' vroeg ze, terwijl ze haar handen afveegde aan een handdoek. Haar gezicht was omlijst met plukjes korenblond haar. Ze dacht er nooit veel over na hoe ze eruitzag. Ze had het geluk dat dat ook niet nodig was. Ze had een fris, gezond en klassiek uiterlijk, en de vlecht die ze droeg stond haar goed. Haar huid zag er goed uit en ze leek eerder vijfendertig dan drieënveertig. Ze had een lang, slank figuur dat goed tot zijn recht kwam in de T-shirts en jeans die ze dagelijks droeg.

Doug zette zijn cola neer en trok zijn das los terwijl hij antwoord gaf op haar vraag. 'Gaat wel. Niets bijzonders. Ik heb een bespreking gehad met een nieuwe klant.' Zijn werk verliep doorgaans zonder veel hoogte- en dieptepunten en als hij problemen had, besprak hij die met haar. 'Wat heb jij vandaag gedaan?'

'Sam had voetbal en ik heb een stel foto's gemaakt van het team. Niets spectaculairs.' Terwijl ze zichzelf hoorde praten, dacht ze aan Gail en hoe saai hun leven volgens haar was. Dat was het ook. Maar wat kon ze meer verwachten? Vier kinderen grootbrengen in Connecticut was geen bijzonder aantrekkelijke, opwindende onderneming. En India zag niet in hoe Gails heimelijke praktijken daarin verandering konden brengen. Ze hield zichzelf voor de gek als ze dacht dat dat verschil uitmaakte of de zaak verbeterde.

'Wat vind je ervan om morgenavond uit eten te gaan bij Ma Petite Amie?' stelde Doug voor terwijl zij de kinderen aan tafel riep.

'Dat lijkt me heerlijk,' glimlachte ze en toen brak binnen enkele ogenblikken de chaos in de keuken los. Maar ze genoten altijd van hun gezamenlijke maaltijden. De kinderen praatten over hun dag, hun vrienden en hun bezigheden en deden tussen de bedrijven door hun beklag over de leerkrachten en de hoeveelheid huiswerk die ze hadden opgekregen. En Aimee verklapte dat een nieuwe jongen Jessica die middag drie keer had opgebeld en dat hij hartstikke oud had geklonken en dat het misschien wel een knul was uit de hoogste klas. Jessica wierp haar een dodelijke blik toe. Het grootste gedeelte van de maaltijd wist Jason hen bezig te houden. Hij was de clown van het gezin en had overal commentaar op. Aimee hielp haar na afloop met opruimen en Sam ging vroeg naar bed, uitgeput door de voetbalwedstrijd en de twee doelpunten die hij had gemaakt. Toen India eindelijk de kamer binnen kwam, zat Doug wat papieren van kantoor door te lezen.

'Het grut weet je vanavond blijkbaar langer bezig te houden dan gewoonlijk,' merkte hij op, terwijl hij opkeek van het verslag dat hij had zitten lezen.

Hij had iets standvastigs en betrouwbaars, dat India meteen vanaf het begin had aangetrokken. Hij was lang en slank en een beetje slungelachtig, met een mooi atletisch lichaam en een jongensachtig gezicht. Met zijn vijfenveertig jaar was hij nog steeds erg knap. Hij zag eruit als de held van het schoolfootballteam. Hij had donker haar en bruine ogen. Naar zijn werk droeg hij meestal een grijs pak en in het weekend een ribbroek met een wollen trui. Op een rustige, aangename manier had India hem altijd erg aantrekkelijk gevonden, ook al vond Gail hem nog zo saai. In veel opzichten was hij de ideale man voor haar. Hij was standvastig en betrouwbaar en meestal onverstoorbaar en hij was vrij redelijk in de eisen die hij aan haar stelde.

Ze ging in een grote, gemakkelijke stoel tegenover hem zitten en trok haar benen onder haar lichaam. Heel even probeerde ze zich de jongen te herinneren die ze in het vredesleger had leren kennen. Hij verschilde niet veel van de man die nu tegenover haar zat, maar er had destijds een ondeugend lichtje in zijn ogen geblonken. Dit had haar in die tijd, toen ze jong was en droomde van roem en heldendaden, voor hem gewonnen. Hij was niet ondeugend meer, hij was een fatsoenlijke, betrouwbare man, iemand op wie je kon bouwen. Hoeveel ze ook van haar vader had gehouden, ze wilde geen man zoals hij. Hij was er nooit geweest en bij het najagen van zijn wilde, romantische ideeën had hij zijn leven geriskeerd en ten slotte verloren. Oorlog was voor hem romantiek geweest. Doug was veel verstandiger. Ze vond het heerlijk te weten dat ze altijd op hem kon rekenen.

'De kinderen waren een beetje druk vanavond. Wat is er aan de hand?' vroeg hij terwijl hij zijn verslag neerlegde.

'Ik denk dat ze gewoon opgewonden zijn dat het schooljaar bijna afgelopen is. Het zal ze goed doen om naar de Cape te gaan, dan is het zo over. Ze hebben tijd nodig om uit te rusten, wij allemaal trouwens.' Zo vlak voor het eind van het schooljaar was ze het halen en brengen van de kinderen altijd meer dan beu.

'Ik wou dat ik al vóór augustus vrij kon krijgen om naar jullie toe te komen,' zei hij, terwijl hij nadenkend met zijn hand door zijn haar streek. Hij moest echter een paar marktonderzoeken controleren voor twee belangrijke nieuwe klanten en hij wilde niet te vroeg weggaan.

'Ik ook,' zei India eenvoudig. 'Ik sprak Gail nog vandaag. Zij gaan van de zomer naar Europa.' Ze wist dat het geen zin had weer te proberen hem hiertoe over te halen. Bovendien was het toch al te laat om hun plannen voor deze zomer te veranderen. Maar ze had het graag gedaan. 'We zouden dat volgend jaar echt eens moeten doen.'

'Laten we daar nu niet weer over beginnen. Ik ging pas voor het eerst naar Europa toen ik klaar was met mijn studie. Het doet ze echt geen kwaad als ze nog een paar jaar moeten wachten. Bovendien is het veel te duur voor een groot gezin als het onze.'

'We kunnen het best betalen en we mogen het ze niet onthouden, Doug.' Ze herinnerde hem er niet aan dat haar ouders met haar als baby over de hele wereld hadden gereisd. Haar vader had in vakantieperioden altijd opdrachten aangenomen op plekken waarvan hij dacht dat het leuk was, en zij en haar moeder gingen dan mee. Het vele reizen was voor haar een rijke ervaring geweest, die ze graag met haar kinderen had willen delen. 'Ik vond het altijd heerlijk om met mijn ouders mee te gaan,' zei ze rustig. Hij keek echter geërgerd, zoals hij altijd deed wanneer ze dit onderwerp aansneed.

'Als je vader een echte baan had gehad, was jij als kind ook nooit in Europa geweest,' zei Doug, bijna streng. Hij vond het niet prettig als ze druk op hem uitoefende.

'Dat is een domme opmerking. Hij had een echte baan. Hij heeft harder gewerkt dan jij of ik vroeger.' En harder dan jij nu, wilde ze daar nog aan toevoegen, maar dat deed ze niet. Haar vader was onvermoeibaar geweest. Hij had een tomeloze energie. Hij had nota bene een Pulitzer-prijs gewonnen. Ze vond het afschuwelijk als Doug dit soort opmerkingen over hem maakte. Het was alsof de carrière van haar vader niets had betekend omdat hij zijn geld had verdiend met een camera, iets wat in de ogen van haar man kinderlijk eenvoudig was, ook al had hij bij het uitoefenen van zijn werk zijn leven verloren en er internationale prijzen mee gewonnen.

'Hij heeft gewoon geluk gehad, dat weet je zelf ook wel,' ging Doug verder. 'Hij kreeg geld voor iets dat hij leuk vond om te doen. Rondhangen en mensen kijken. Dat kwam toch mooi uit? Hij hoefde niet iedere dag naar kantoor, met al het gekonkel en gezeik dat daarbij komt.'

'Nee,' zei ze. Er glom een lichtje in haar ogen dat hem had moeten waarschuwen dat hij zich op gevaarlijk terrein begaf, maar hij zag het niet. Hij kleineerde niet alleen haar vader, die ze als een held vereerde, maar hij stelde meteen ook haar eigen carrière in een kwaad daglicht. Hij keek neer op wie ze was en wie ze was geweest voor zij trouwden. 'Ik denk dat wat hij heeft gedaan een stuk moeilijker was. Om dat gewoon geluk te noemen, vind ik een belediging.' Voor haar en voor haar vader. Haar ogen fonkelden terwijl ze het zei.

'Hoe kom je zo opgefokt? Is Gail weer aan het stoken geweest?' Natuurlijk had ze dat gedaan. Dat deed ze altijd wel op de een of andere manier en India had daar Doug weleens iets over verteld. Maar de dingen die hij net over haar vader had gezegd, hadden haar echt kwaad gemaakt, en dat had niets met Gail te maken. Het had met haarzelf te maken, en met hoe Doug aankeek tegen het werk dat ze had gedaan voor ze trouwden.

'Dat heeft er niets mee te maken. Ik begrijp gewoon niet hoe je zo kunt neerkijken op iemand die in zijn carrière een Pulitzer-prijs heeft gewonnen. Jij stelt het net voor of hij toevallig met een geleend toestelletje een aardige foto heeft gemaakt.'

'Dat is wel erg simpel uitgedrukt. Maar laten we eerlijk zijn, hij was niet de directeur van General Motors. Hij was fotograaf. Ik ben ervan overtuigd dat hij talent had, maar waarschijnlijk heeft hij ook geluk gehad. Als hij nog leefde, zou hij je dat zelf wel vertellen. Lui zoals hij zijn meestal behoorlijk eerlijk in dat soort dingen.'

'In godsnaam, Doug, wat wil je nou eigenlijk zeggen? Denk je ook zo over mijn carrière? Heb ik ook "gewoon geluk gehad"?'

'Nee,' zei hij rustig. Hij voelde zich kennelijk wat opgelaten over de ruzie waarin hij onbedoeld verzeild was geraakt. Het was een lange dag geweest. Hij vroeg zich af of ze misschien moe was, of dat de kinderen op haar zenuwen hadden gewerkt. Of misschien was het het gestook van Gail. Hij had haar nooit gemogen, ze gaf hem altijd een onbehaaglijk gevoel. Hij vond dat ze met haar eeuwige geklaag een slechte invloed had op zijn vrouw. 'Ik denk dat je het prima naar je zin hebt gehad met wat je toen een poosje hebt gedaan. Het was een goed excuus om lekker je eigen gang te gaan, waarschijnlijk wat langer dan goed voor je was.'

'Als ik ermee was doorgegaan, had ik nu misschien wel een Pulitzer-prijs gewonnen. Heb je daar weleens aan gedacht?' Ze keek hem recht in de ogen. Ze geloofde dat niet echt, van die Pulitzer-prijs, maar het was zeker een mogelijkheid. Ze had haar sporen al verdiend toen ze haar werk opgaf om kinderen te krijgen en huisvrouw te worden.

'Denk je dat echt?' vroeg hij met een verbaasde blik. 'Heb je er spijt van dat je het hebt opgegeven? Bedoel je dat?'

'Nee, dat bedoel ik niet. Ik heb nooit spijt gehad. Maar ik heb het ook nooit beschouwd als "lekker mijn eigen gang gaan". Ik vatte wat ik deed heel serieus op en ik was er goed in... dat ben ik nog steeds...' Maar terwijl ze naar hem keek, werd het haar duidelijk dat hij niet begreep waar ze het over had. Zoals hij het voorstelde was het een spelletje, iets dat ze voor de lol had gedaan voor ze aan het echte leven ging beginnen. Het was geen 'lolletje' geweest, ook al had ze ervan genoten. Ze had herhaaldelijk haar leven gewaagd om bijzondere foto's te kunnen maken. 'Doug, je bagatelliseert wat ik heb gedaan. Begrijp je wat je zegt?' Ze wilde dat hij het begreep. Het was belangrijk voor haar. Als hij het begreep, had Gail ongelijk en was ze niet bezig haar tijd te verspillen. Maar als hij alles wat zij had opgegeven al onbelangrijk vond, wat was zij dan nog? In sommige opzichten bleef er voor haar gevoel niets van haar over.

'Ik denk dat je overgevoelig bent. Je overdrijft. Ik zeg alleen dat werken als persfotograaf niet hetzelfde is als werken in het zakenleven. Het is niet zo serieus en het vereist niet zoveel zelfdiscipline en inzicht.'

'Nee, het is een stuk moeilijker. Als je werkt in de oorden waar mijn vader en ik hebben gewerkt, staat iedere seconde dat je werkt je leven op het spel, en als je niet voortdurend op je hoede bent, ga je eraan. Dat is heel wat moeilijker dan werken op kantoor met een stapel papieren voor je neus.'

'Probeer je het nu voor te stellen alsof je voor mij de carrière van je leven hebt opgeofferd?' vroeg hij met een geërgerde, geschrokken uitdrukking op zijn gezicht. Hij stond op en liep de kamer door om het blikje cola te openen dat ze voor hem had neergezet. 'Probeer je me een schuldgevoel te bezorgen?'

'Nee, maar ik wil in ieder geval de eer die me toekomt voor wat ik heb gedaan. Ik heb een zeer respectabele carrière aan de kant gezet om hier in een buitenwijk te gaan wonen en onze kinderen te verzorgen. En jij stelt het nu voor alsof ik toch maar een beetje aan het spelen was, dus waarom zou ik dat niet opgeven? Het was een opoffering voor mij om dat te doen.' Ze keek hem gespannen aan terwijl hij zijn blikje leegdronk en ze vroeg zich af hoe hij over haar carrière dacht. Hij had nu de doos van Pandora geopend. En zij was niet blij met wat ze erin aantrof. Het was pure minachting voor wat ze had gedaan en voor wat ze voor hem had opgegeven.

'Heb je er spijt van dat je dat "offer" hebt gebracht?' vroeg hij op koele toon, terwijl hij het blikje op het tafeltje tussen hen in zette.

'Nee, ik heb er geen spijt van. Maar ik vind wel dat ik erkenning verdien voor wat ik heb gedaan. Je kunt het niet zomaar wegwuiven.' Maar dat had hij wel gedaan, en dat was precies wat haar zo geraakt had.

'Prima. Dan geef ik je erkenning. Is het dan opgelost? Kunnen we dan nu rustig zitten? Ik heb een lange dag gehad op kantoor.' Maar de manier waarop hij het zei, maakte haar alleen nog maar kwader, alsof hij belangrijker was dan zij. Hij pakte zijn papieren weer op en was kennelijk van plan haar verder te negeren. Ze keek naar hem, vol ongeloof over wat hij tegen haar had gezegd. Hij had niet alleen haar carrière gebagatelliseerd, maar ook die van haar vader. En de manier waarop hij had gesproken, had haar werkelijk gekwetst. Het was een gebrek aan respect dat ze nooit eerder bij hem had opgemerkt, en het maakte duidelijk dat alle opmerkingen die Gail die middag had gemaakt, op werkelijkheid berustten.

Ze sprak geen woord meer tegen hem tot ze die avond naar bed gingen. Daarvoor stond ze lange tijd onder de douche over alles na te denken. Hij had haar echt gekwetst. Maar ze begon er niet meer over toen ze in bed stapte. Ze was ervan overtuigd dat hij het zelf ter sprake zou brengen en zijn excuses zou aanbieden. Hij was meestal redelijk attent in dat soort dingen en hij bood gemakkelijk zijn verontschuldigingen aan als hij haar had gekwetst.

Maar toen hij het licht uitdraaide, zei hij geen woord tegen haar. Hij draaide zijn rug naar haar toe en viel in slaap, alsof er niets was gebeurd. Ze wenste hem geen goedenacht en zé lag lang wakker. Ze dacht na over wat hij had gezegd en wat Gail tegen haar had gezegd en intussen lag ze naast hem en luisterde naar zijn gesnurk.

2

De volgende ochtend verliep, zoals gewoonlijk, chaotisch. Ze moest Jessica naar school brengen omdat ze te laat was. Doug sprak met geen woord over hun gesprek van de vorige avond en hij was al weg voor ze hem gedag had kunnen zeggen. Toen ze Jessica had weggebracht en de keuken stond op te ruimen, vroeg ze zich af of hij spijt zou hebben. Ze wist zeker dat hij die avond iets zou zeggen. Het was niets voor hem om dat niet te doen. Misschien had hij gisteren een vervelende dag gehad op kantoor, of was hij gewoon in een opstandige bui geweest en had hij haar uit haar tent willen lokken. Maar hij had een erg rustige indruk gemaakt toen hij met haar praatte. Het maakte haar kwaad als ze bedacht hoe weinig respect hij had voor alles wat zij voor hun huwelijk had gedaan. Hij had zich er nog nooit zo ongevoelig over uitgelaten, en hij had ook nog nooit zo ongezouten zijn mening te kennen gegeven. De telefoon ging net op het moment dat ze de laatste borden in de vaatwasser zette. Ze was van plan naar haar donkere kamer te gaan om de foto's te ontwikkelen die ze de vorige dag bij het voetballen had genomen. Ze had de coach van het team beloofd dat hij ze snel van haar zou krijgen.

Toen de telefoon voor de vierde keer was overgegaan, nam ze op. Ze vroeg zich af of het Doug was, om haar te zeggen dat het hem speet. Ze waren van plan die avond in een aardig Frans restaurantje uit eten te gaan en het zou een veel leukere avond worden als hij ten minste zou toegeven dat hij fout was geweest toen hij haar carrière zo had neergehaald en haar zo'n ellendig gevoel had bezorgd.

'Hallo?' Ze glimlachte toen ze de telefoon beantwoordde. Ze wist zeker dat hij het was. Maar de stem aan de andere kant van de lijn was niet die van Doug. Het was haar agent, Raoul Lopez. Hij was een bekend man in de wereld van de fotografie en van de persfotografie en hij stond aan de top van zijn vakgebied. Het agentschap, niet Raoul, had destijds haar vader vertegenwoordigd.

'Hoe is het met de Moeder van het Jaar? Nog steeds foto's aan het maken van kindertjes bij de kerstman op schoot, om aan hun mammies te geven?' Vorig jaar had zij dit vrijwillig bij een kinderdagverblijf gedaan en Raoul was daar niet erg over te spreken geweest. Hij vertelde haar nu al jaren dat ze haar talent vergooide. En zo eens in de paar jaar deed ze iets voor hem dat hem de hoop gaf dat ze misschien ooit weer in de echte wereld zou terugkeren. Drie jaar geleden had ze een fantastische reportage gemaakt over misbruikte kinderen in Harlem. Ze had het gedaan terwijl haar eigen kinderen op school zaten en had het klaargespeeld ze zelf te halen en te brengen. Doug was er niet blij mee geweest, maar nadat India er wekenlang met hem over had gediscussieerd, had hij uiteindelijk goedgevonden dat ze het deed. En net als in het verleden had ze er een prijs mee gewonnen.

'Met mij gaat het best. Hoe is het met jou, Raoul?'

'Overwerkt, zoals gewoonlijk. En ik ben er een beetje moe van om de "kunstenaars" die ik vertegenwoordig steeds tot redelijkheid te manen. Waarom is het voor creatieve mensen toch zo moeilijk om intelligente beslissingen te nemen?' Het klonk alsof hij al een beroerde ochtend achter de rug had. Terwijl India naar hem luisterde, hoopte ze dat hij haar niet ging vragen iets volslagen krankzinnigs voor hem te doen. Ondanks de beperkingen die ze hem al jaren oplegde, deed hij dat soms nog steeds. Hij was ook van slag omdat hij een van zijn beste mensen was kwijtgeraakt, een heel aardige kerel en een goede vriend. Hij was omgekomen tijdens een korte heilige oorlog in Iran, begin april. 'Waar ben jij mee bezig op het ogenblik?' vroeg hij in een poging wat vriendelijker over te komen. Hij was een nerveuze, lichtgeraakte man, maar India was dol op hem. Als hij de kans kreeg, wist hij altijd perfect de juiste fotograaf aan de juiste opdracht te koppelen.

'Ik sta de vaatwasser in te ruimen,' zei ze met een glimlach. 'Past dat een beetje bij het beeld dat je van me hebt?' Zij lachte en hij kreunde.

'Maar al te goed, vrees ik. Wanneer worden die kinderen van je eindelijk eens groot, India? De wereld kan niet blijven wachten.'

'Dat zal wel moeten.' Zelfs als de kinderen groot waren, was ze er niet zeker van of Doug het goed zou vinden als ze weer ging werken. Maar dit was wat ze nu wilde. En ze had het Raoul al zo vaak verteld dat hij haar bijna geloofde. Maar hij gaf het nooit helemaal op. Hij hoopte nog steeds dat ze op een dag bij zinnen zou komen en gillend uit Westport zou wegvluchten. Dat hoopte hij echt. 'Bel je me op om me op een missie te sturen ergens in Noord-China, op een ezelsrug?' Dit waren de dingen waarmee hij haar van tijd tot tijd opbelde, hoewel er ook redelijke opdrachten bij zaten, zoals die in Harlem. En daar had ze van genoten. Ze had zich dan ook nog steeds niet van zijn lijst laten schrappen.

'Dat niet precies, maar je zit in de buurt,' zei hij behoedzaam. Hij vroeg zich af hoe hij zijn vraag het beste kon formuleren. Hij wist hoe onmogelijk ze was en hoe dol op haar man en kinderen. Raoul had kind noch kraai en kon niet goed begrijpen waarom ze zo vastberaden haar carrière voor hen aan de kant had gezet. Ze had een talent zoals hij maar zelden tegenkwam, en in haar geval was het voor zijn gevoel heiligschennis om op te geven wat ze had gedaan.

Hij besloot het er maar op te wagen. Het enige dat zij kon doen was nee zeggen, hoewel hij hartstochtelijk hoopte dat ze dat niet zou doen. 'Het is Korea. Het gaat om een verhaal voor The Sunday Times Magazine en ze willen het graag uitbesteden aan een freelancer in plaats van aan een vaste medewerker. Er is een duistere adoptieorganisatie in Seoul. Er wordt gezegd dat ze de kinderen die niemand wil hebben, vermoorden. Het is betrekkelijk veilig, voor jou althans, tenzij je te veel mensen tegen je in het harnas jaagt. Maar het is een geweldig verhaal, India. Er worden daar baby's vermoord, en als het eenmaal in een tijdschrift heeft gestaan, komt het ook op radio en tv. Iemand moet dit echt doen. Ze hebben jouw foto's nodig om het verhaal te bevestigen en ik heb er liever jou voor dan iemand anders. Ik weet hoe dol je bent op kinderen en ik dacht gewoon... het is je op het lijf geschreven.' Terwijl ze luisterde, voelde ze een adrenalinestoot door haar lichaam gaan. Het sprak haar aan zoals geen enkel verhaal haar sinds de reportage in Harlem had aangesproken. Maar Korea? Wat moest ze tegen Doug en de kinderen zeggen? Wie moest de kinderen naar school brengen en het eten klaarmaken? Ze hadden alleen iemand die tweemaal per week kwam schoonmaken. Verder had ze jarenlang alles zelf gedaan. Ze konden haar gewoon niet missen.

'Hoe lang gaat het duren?' Misschien een week... misschien wilde Gail wel voor haar invallen.

Het bleef even stil en ze hoorde hoe hij zijn adem naar binnen zoog. Dat was een gewoonte van hem wanneer hij wist dat zijn antwoord haar niet zou bevallen'. 'Drie weken... misschien vier,' zei hij ten slotte. Ze liet zich op een kruk zakken en sloot haar ogen. Ze kon dit met geen mogelijkheid doen. Ze vond het afschuwelijk om het verhaal te moeten missen, maar ze had haar eigen kinderen aan wie ze moest denken.

'Je weet dat ik dat niet kan doen, Raoul. Waarom heb je me gebeld? Alleen om me een rotgevoel te bezorgen?'

'Misschien wel. Misschien dringt het een dezer dagen nog eens tot je door dat de wereld behoefte heeft aan wat jij doet. Niet alleen maar om ze mooie plaatjes voor te schotelen, India, maar om iets wezenlijks bij te dragen. Misschien ben jij degene die kan voorkomen dat ze doorgaan met die baby's te vermoorden.'

'Dat is niet eerlijk,' zei ze heftig. 'Je hebt niet het recht me hier een schuldgevoel over te bezorgen. Ik kan onmogelijk een opdracht aannemen die vier weken duurt, dat weet je heel goed. Ik heb vier kinderen, een echtgenoot en geen hulp.'

'Neem dan een au pair in dienst voor mijn part of ga scheiden. Je kan niet eeuwig stil blijven zitten. Je hebt al veertien jaar verspild. Het is een wonder dat iemand je nog werk wil geven. Je bent gek dat je je talent zo vergooit.' Dit keer klonk hij echt boos en wat hij zei vond ze niet leuk.

'Ik heb geen veertien jaar "verspild", Raoul. Ik heb blije, gezonde kinderen en ze zijn zo omdat ik er ben om ze iedere dag naar school te brengen en weer op te halen en om ze naar hun clubjes te brengen en om eten voor ze te maken. Als ik in de loop van die veertien jaar was omgekomen, was jij er niet geweest om mijn plaats in te nemen.'

'Nee, dat is waar,' zei hij, wat rustiger nu. 'Maar ze zijn nu oud genoeg. Je zou weer aan het werk kunnen gaan, zeker voor dit soort dingen. Allemachtig, het zijn geen baby's meer. Ik weet zeker dat je man dat begrijpt.' Niet na wat hij de vorige avond had gezegd. Ze kon zich gewoon niet voorstellen dat ze hem zou vertellen dat ze een maand naar Korea zou gaan. Het was in hun huwelijk ondenkbaar.

'Ik kan het niet doen, Raoul, dat weet je best. Je maakt me alleen maar ongelukkig.' Haar stem klonk treurig.

'Goed. Maar misschien ga je toch binnenkort weer aan de slag. Als ik dat met mijn telefoontjes bereik, bewijs ik de wereld een dienst.'

'De wereld misschien wel, hoewel je overdrijft. Zo geweldig was ik nou ook weer niet. Maar je zou geen dienst bewijzen aan mijn kinderen.'

'Talloze moeders werken. Ze zouden het wel overleven.'

'En als ík het nou eens niet zou overleven?' Ze had het voorbeeld van haar eigen vader, die was omgekomen toen zij vijftien was. En niemand kon haar wijsmaken dat dat haar niet kon gebeuren, vooral gezien het soort verhalen waarom ze bekendstond. De reportage in Korea zou een tam klusje zijn, vergeleken met het werk dat ze voor haar huwelijk had gedaan.

'Dat zouden ze ook overleven,' zei hij treurig. 'Ik zou je geen echt gevaarlijke opdrachten geven. Deze in Korea is een beetje riskant, maar het is heel iets anders dan als ik je naar Bosnië zou sturen of zo.'

'Ik kan het toch niet doen, Raoul. Het spijt me.'

'Ik weet het. Ik was gek om je te bellen, maar ik moest het proberen. Ik vind wel iemand anders. Zit er maar niet over in.' Hij klonk ontmoedigd.

'Vergeet me niet helemaal,' zei ze verdrietig. Nadat ze deze opdracht had afgewezen, voelde ze iets dat ze jaren niet had gevoeld. Ze had de reportage in Korea graag gedaan en ze voelde zich te kort gedaan dat ze hem had moeten weigeren. Ze voelde geen wrok, alleen maar bittere teleurstelling. Dit was het soort offer waar ze het de vorige avond met Doug over had gehad en dat hij volstrekt niet serieus had genomen. Alsof de dingen die ze al die jaren met haar camera had gedaan en die ze voor hem en de kinderen had opgegeven, niets betekenden.

'Als je niet gauw iets belangrijks gaat doen, vergeet ik je een dezer dagen wel. Je kan niet eeuwig foto's van de kerstman blijven maken.'

'Misschien moet ik wel. Geef me iets dichter bij huis, zoals die opdracht in Harlem.'

'Dat soort dingen komt niet zo vaak voor, dat weet je wel. Die laten ze door hun vaste medewerkers doen. Ze wilden met die reportage iets belangrijkers teweegbrengen en jij had geluk.' En toen, met een zucht: 'Ik zal wel kijken wat ik voor je kan vinden. Zeg maar tegen je kinderen dat ze wat sneller moeten opgroeien.'

En Doug dan? Hoe snel zou hij 'opgroeien', als hij dat ooit zou doen? Te oordelen naar wat hij de vorige avond had gezegd, begreep hij niet echt dat haar carrière belangrijk voor haar was geweest. 'In ieder geval bedankt dat je aan me hebt gedacht. Ik hoop dat je een hele goeie vindt voor die opdracht.' Ze maakte zich nu zorgen over de Koreaanse baby's.

'Een hele goeie heeft hem net afgewezen. Ik bel je binnenkort nog wel op. En bij de volgende ben je me wel iets verschuldigd.'

'Zorg dan maar dat ik daarvoor niet boven in een boom op Bali hoef te gaan zitten.'

'Ik zal kijken wat ik kan doen, India. Pas goed op jezelf.'

'Dank je wel. Jij ook.' En toen, alsof haar nog iets te binnen schoot: 'Ik bedenk me opeens iets. Ik zit de hele zomer in Cape Cod. Juli en augustus. Ik denk dat je dat nummer wel hebt.'

'Dat heb ik inderdaad. Als je een paar mooie foto's van zeilschepen maakt, bel me dan op. Dan sturen we ze naar Hallmark.' Ze had dat inderdaad een paar keer gedaan, toen de kinderen nog heel klein waren. Zij was er blij mee geweest, maar Raoul was des duivels. Wat hem betrof was ze een serieuze persfotografe die pas ergens een foto van maakte als het bloedde, doodging of dood was.

'Daar moet je niet zo op afgeven. Ik heb er twee jaar de peuterzaal van kunnen betalen, dat is niet niks.'

'Je bent hopeloos.'

Daarna hingen ze op en de hele verdere dag was ze door het telefoongesprek uit haar doen. Voor het eerst sinds lange tijd had ze het gevoel dat ze iets miste. Toen ze die middag Gail tegen het lijf liep in de supermarkt, zag ze er nog steeds terneergeslagen uit. Gail zag er opgewekter uit dan gewoonlijk. Ze droeg een rok en schoenen met hoge hakken en toen India dichterbij kwam, merkte ze dat Gail parfum op had.

'Waar ben jij geweest? Boodschappen gedaan in de stad?'

Gail schudde met een ondeugend lachje haar hoofd en begon op samenzweerderige toon te fluisteren. 'Geluncht met Lewison in Greenwich. Hij is er niet zo kapot van als ik verwachtte. We hebben het heel leuk gehad en we hebben samen een paar glazen wijn gedronken. Het is een aardige vent en als je een poosje naar hem kijkt, ziet hij er eigenlijk best aantrekkelijk uit.'

'Je hebt vast meer gedronken dan een paar glazen wijn,' zei India, terwijl ze haar verdrietig aankeek. Alleen door het verhaal aan te horen werd ze al depressief. Wat had het voor zin met hem te gaan lunchen? India begreep het gewoon niet.

'Waarom kijk je zo somber?' Het kwam niet vaak voor dat India zo uit haar humeur was. Meestal keek ze vrij opgewekt tegen de dingen aan. Zij was altijd degene die Gail oppepte en haar voorhield dat het in het leven nou eenmaal niet allemaal rozengeur en maneschijn was. Nu zag ze er allesbehalve vrolijk uit terwijl ze bij de groenteafdeling met Gail stond te praten.

'Ik heb gisteravond ruzie gehad met Doug en mijn agent belde net. Hij had een opdracht in Korea. Er is daar kennelijk een duistere adoptieorganisatie die de kinderen die niet geadopteerd worden, vermoordt.'

'Jezus, wat afschuwelijk. Wees maar blij dat jij daar niet op af hoefde,' zei Gail met een blik vol afschuw. 'Wat morbide.'

'Ik had het graag gedaan. Het lijkt mij een geweldige opdracht, maar ik zou daar drie of vier weken moeten rondhangen om mijn verhaal rond te krijgen. Ik heb hem gezegd dat ik dat niet kon doen.'

'Dat is niets nieuws. Waarom loop je dan rond met een gezicht als een oorwurm?' Ze had India de vorige dag aangepakt zoals ze dat in eerdere discussies nog nooit had gedaan en Dougs opmerkingen en het telefoontje van Raoul hadden het er niet beter op gemaakt.

'Doug maakte gisteravond een stel stomme opmerkingen over mijn carrière. Hij zag mijn werk als een soort spelletje en hij vond het niets bijzonders dat ik het had opgegeven. Als je je geld verdient met een camera, schijnt dat mensen altijd het idee te geven dat zij dat ook zouden kunnen als ze wilden.' Gail glimlachte om wat ze zei, maar ze ontkende het niet.

'Wat bezielde Doug?' Gail wist dat ze niet vaak ruzie hadden en India zag er erg verontwaardigd uit terwijl ze haar het verhaal deed.

'Ik weet het niet. Meestal is hij niet zo bot. Misschien had hij een vervelende dag gehad op kantoor.'

'Misschien begrijpt hij echt niet wat je voor hem en de kinderen hebt opgegeven.' Daar was India bang voor en ze was zelf verbaasd te ontdekken dat het voor haar echt belangrijk was. 'Misschien moet je je standpunt duidelijk maken door de opdracht in Korea aan te nemen.' Gail probeerde haar ertoe aan te zetten om het te doen, maar India wist wel beter. Ze wist dat ze daarmee de zaak te veel op de spits zou drijven.

'Waarom zouden de kinderen eronder moeten lijden omdat hij me heeft gekwetst? Bovendien kan ik onmogelijk een maand weggaan. Over drie weken vertrekken we naar de Cape... het kan gewoon niet.'

'Nou, misschien moet je de volgende opdracht aannemen.'

'Als die er komt. Ik weet zeker dat Raoul er genoeg van krijgt om mij op te bellen en dan steeds weer te horen dat ik niet kan.' Hij belde toch al bijna nooit meer. Er waren niet zoveel opdrachten die aansloten bij haar speciale beperkingen.

'Waarschijnlijk komt Doug vanavond thuis met zijn armen vol bloemen en ben je het allemaal zo weer vergeten,' zei Gail, terwijl ze haar geruststellend probeerde aan te kijken. Ze had medelijden met haar. India was een intelligente, mooie vrouw met veel talent en net als zoveel andere vrouwen vergooide ze haar leven met het uitsoppen van de barbecue en het halen en brengen van de kinderen. Het was zonde van haar uitzonderlijk talent.

'We gaan uit eten bij Ma Petite Amie. Ik verheugde me erop, tot hij die vervelende opmerkingen maakte.'

'Drink maar lekker veel wijn, dan vergeet je het wel. Dat doet me ergens aan denken: dinsdag ga ik weer lunchen met Dan.'

'Ik vind het stom om dat te doen,' zei India kortaf, terwijl ze een doosje tomaten in haar kar zette. 'Wat heb je daar nou aan?'

'Ik vind het leuk. Mag ik? We doen er niemand kwaad mee. Rosalie is verliefd op Harold en Jeff komt er nooit achter. Bovendien heeft hij straks in Europa zes weken lang mijn onverdeelde aandacht.' Voor Gail was dit een volmaakte rechtvaardiging, maar India dacht er anders over.

'Het lijkt me zo zinloos. En als je nou verliefd op hem wordt?' Dat was een heel ander verhaal. Als Gail zo graag weer eens stapelverliefd wilde worden, zou dat best eens kunnen gebeuren. En wat zou ze dan doen? Jeff laten vallen? Scheiden? In India's ogen was het al die risico's niet waard. Maar in dat opzicht waren Gail en zij heel verschillend.

'Ik word niet verliefd op hem. We hebben gewoon lol samen. Wees toch niet zo'n zwartkijker.'

'En als Jeff nou eens hetzelfde zou doen, zou je dat niet erg vinden?'

'Dan zou ik sprakeloos zijn van verbazing,' zei Gail met een geamuseerde blik. 'Het enige dat Jeff in zijn lunchpauze doet is een bezoek brengen aan de chiropodist of de kapper.'

Maar als dat nu eens niet zo was? Als ze elkaar nu eens allebei bedrogen? India vond het, vooral in de stemming waar ze nu in was, een treurige toestand.

'Ga eens naar de kapper of naar een manicure of laat je eens lekker masseren. Doe iets om jezelf op te peppen. Het mislopen van een reportage over dode baby's in Korea lijkt me niet iets om zo over in de put te zitten. Ga liever in de put zitten over iets dat jammer zou zijn om te missen, iets leuks... zoals een slippertje...' Ze was haar nu aan het plagen. India schudde haar hoofd en grijnsde treurig naar haar.

'Hoe kan ik van je houden terwijl je de meest immorele persoon bent die ik ken?' zei India, terwijl ze haar met liefdevolle afkeuring aankeek. 'Als ik je niet kende en iemand anders over je zou horen praten, zou ik je walgelijk vinden.'

'Nee hoor, dat is niet zo. Ik ben alleen maar eerlijk over wat ik doe en wat ik denk. De meeste mensen zijn niet zo eerlijk, en dat weet jij ook.' Daar zat zeker wat in, maar Gail was wel erg enthousiast in het eerlijk uitdragen van haar mening.

'Ik hou evengoed van je, maar binnenkort haal je je een heleboel ellende op je hals en komt Jeff erachter.'

'Ik weet niet eens of het hem iets zou kunnen schelen. Misschien wel als ik zou vergeten zijn kleren bij de stomerij op te halen.'

'Wees daar maar niet zo zeker van,' verzekerde India haar.

'Dan zegt dat Rosalie al twee jaar met Harold naar bed ging en dat hij er geen idee van had tot ze het hem vertelde. De meeste mannen zijn zo.' India vroeg zich plotseling af of Doug iets zou vermoeden als zij met een andere man ging lunchen. Ze vond het prettig te denken van wel. Het was een van de vele dingen aan hem waar ze in geloofde. 'Nou, ik moet er gauw vandoor. Ik moet even met de kinderen langs de dokter. Hij moet ze zien voor we naar Europa gaan. Zodra we thuis zijn gaan ze op kamp en ik heb de formulieren met hun medische gegevens nog niet eens ingevuld.'

'Als je eens een keertje thuisbleef, zou je het tussen de middag kunnen doen,' plaagde India haar. Gail repte zich naar de kassa en India kocht de laatste dingen die ze nodig had voor het weekend. Het was beslist geen opwindend leven, maar misschien had Gail wel gelijk. De opdracht in Korea was niet iets geweest om vrolijk van te worden. Ze zou vast het liefst naar huis zijn gegaan met armenvol Koreaanse baby'tjes die niemand wilde adopteren, alleen maar om te voorkomen dat ze zouden worden vermoord.

Later die middag, toen ze de kinderen ophaalde en naar huis reed, was ze nog steeds in een sombere stemming. Jason en Aimee hadden vriendjes bij zich en ze maakten allemaal zoveel herrie dat niemand merkte dat zij niets zei.

Ze maakte voor iedereen iets lekkers te eten, zette het op de keukentafel en liep weg om een bad te nemen. Ze had die middag een oppas geregeld die het eten voor de kinderen zou klaarmaken en een paar video's voor hen zou huren. India had eindelijk eens wat tijd voor zichzelf. Ze genoot met volle teugen van haar bad en dacht na over haar man. Ze was nog steeds boos over wat hij de vorige avond had gezegd, maar ze was er ook stellig van overtuigd dat hij een slechte dag had gehad op kantoor.

Toen Doug uit zijn werk kwam, droeg India een korte, zwarte jurk en schoenen met hoge hakken. Haar lange, blonde haar had ze in een elegant knotje samengebonden. Hij pakte een drankje voor zichzelf, wat hij op vrijdagavond soms deed. Toen hij naar boven kwam, vond hij het duidelijk fijn haar te zien.

'Wauw, India! Je ziet er fantastisch uit!' zei hij, terwijl hij een slokje van zijn Bloody Mary nam. 'Je ziet eruit alsof je de hele dag bezig bent geweest om jezelf op te tutten.'

'Niet direct. Alleen het laatste uur maar. Hoe heb je het gehad vandaag?'

'Gaat wel. De vergadering met die nieuwe klant verliep redelijk goed. Ik weet bijna zeker dat we de opdracht krijgen. Het wordt een erg drukke zomer.' Het was de derde nieuwe opdracht waarover hij de leiding had en die middag had hij tegen zijn secretaresse opgemerkt dat hij geluk had als hij in augustus naar de Cape kon komen. Maar toen India naar hem toe liep, zei hij er niets over.

'Ik ben blij dat we vanavond uitgaan,' zei ze. Ze had dezelfde verdrietige uitdrukking in haar ogen als toen ze Gail in de supermarkt was tegengekomen, maar in tegenstelling tot Gail merkte Doug het niet op. 'Ik denk dat we behoefte hebben aan rust, of aan iets leuks of zo.'

'Daarom heb ik voorgesteld om uit eten te gaan.' Hij glimlachte en nam zijn Bloody Mary mee naar de badkamer om te douchen en zich om te kleden voor het etentje. Een halfuur later kwam hij weer naar buiten in een grijze broek, een jasje en met een marineblauwe das om die ze hem met Kerstmis had gegeven. Hij zag er erg knap uit, en toen ze op weg naar buiten even stopten om de kinderen gedag te zeggen, vormden ze een opvallend mooi paar. Tien minuten later waren ze in het restaurant en liepen ze naar een tafel in een hoek.

Het was een leuk restaurantje en het was er in het weekend erg druk. Het eten was er goed, en er heerste een gezellige, romantische sfeer. Precies wat ze nodig hadden om de verwijdering die de vorige avond tussen hen was ontstaan weg te nemen. India glimlachte naar hem terwijl de ober een fles Franse wijn opende. Doug nam zorgvuldig een slokje en keurde hem goed.

'En wat heb jij vandaag gedaan?' vroeg Doug, terwijl hij zijn glas neerzette. Al voor ze iets zei, wist hij dat haar hele dag om de kinderen had gedraaid.

'Ik heb een telefoontje gehad van Raoul Lopez.' Hij keek even verbaasd en niet bepaald nieuwsgierig. Haar agent belde tegenwoordig zelden meer en meestal leverde het niets op. 'Hij had een erg interessante opdracht voor me in Korea.'

'Echt wat voor Raoul.' Doug keek geamuseerd en leek zich door de informatie geenszins bedreigd te voelen. 'Waar wilde hij je laatst ook weer naartoe sturen? Zimbabwe? Je vraagt je af waarom hij het nog probeert.'

'Hij dacht dat ik het misschien wel zou willen doen. Het was voor The Sunday Times Magazine, over een louche adoptieorganisatie die baby's vermoordt in Korea. Maar hij dacht dat het drie of vier weken zou duren en ik heb gezegd dat dat niet kon.'

'Natuurlijk. Je kunt met geen mogelijkheid naar Korea, nog niet voor drie of vier minuten.'

'Dat heb ik hem ook gezegd.' Maar terwijl ze naar Doug keek, besefte ze dat ze wilde dat hij haar ervoor zou bedanken dat ze niet was gegaan. Ze wilde dat hij zou begrijpen wat ze had opgegeven en dat ze het graag had willen doen. 'Hij zei dat hij het wel weer zou proberen met iets dichter bij huis, zoals die opdracht in Harlem.'

'Waarom laat je je niet gewoon uit hun bestand schrappen? Dat is veel logischer. Het heeft geen enkele zin om je naam op hun lijst te laten staan en hem te laten bellen voor opdrachten die je toch niet aanneemt. Ik verbaas me er werkelijk over dat hij nog steeds de moeite neemt om je te bellen. Waarom doet hij dat?'

'Omdat ik goed ben in mijn werk,' zei ze rustig, 'en blijkbaar zijn er nog steeds redacteuren die om me vragen. Het is in ieder geval wel vleiend.' Onzeker probeerde ze hem een reactie te ontlokken, maar de boodschap kwam niet bij hem over. Op dit gebied was dat altijd zo. Het ging volledig langs hem heen.

'Je had die opdracht in Harlem nooit moeten aannemen. Het heeft ze waarschijnlijk het idee gegeven dat je nog steeds beschikbaar bent.' Terwijl ze naar hem luisterde, werd het haar duidelijk dat hij de deur naar haar carrière nog steviger wilde dichtdoen dan nu al het geval was. En plotseling werd zij gefascineerd door het idee om die deur open te zetten, al was het maar op een kiertje. Als ze maar een opdracht kon vinden dicht bij huis, zoals die in Harlem.

'Het was een fantastische reportage. Ik ben blij dat ik het heb gedaan,' zei ze. De ober kwam de menu's brengen, maar opeens had ze geen trek meer. Ze was weer kwaad. Hij scheen niet te begrijpen wat zij voelde. Maar misschien kon ze hem dat niet verwijten. Ze wist niet eens zeker of ze het zelf wel begreep. Ze miste plotseling iets dat ze veertien jaar geleden nagenoeg had opgegeven, en nu verwachtte ze dat hij dat zou begrijpen zonder dat ze het hem had uitgelegd. 'Ik zou het niet erg vinden om weer te gaan werken, een beetje maar, als ik het zou kunnen inpassen in al mijn andere bezigheden. Ik heb er al die jaren nooit zo over nagedacht. Maar nu begin ik te denken dat ik mijn werk mis.'

'Hoe is dat zo gekomen?'

'Ik weet het niet precies,' zei ze eerlijk. 'Ik sprak Gail gisteren en zij zat erover te zeuren dat ik mijn talent vergooide. En toen belde Raoul vandaag en die opdracht klonk echt verleidelijk.'

En hun gesprek van de vorige avond, waarin hij haar carrière en die van haar vader als een spelletje had afgedaan, had het vuur nog verder aangewakkerd. Plotseling had ze het idee dat ze haar bestaan moest rechtvaardigen. Misschien had Gail wel gelijk en was ze niets meer geworden dan een huishoudster, een kok en een chauffeur. Misschien was het tijd om haar oude baan uit de kast te halen en een beetje af te stoffen.

'Gail is altijd al een onruststoker geweest, nietwaar? Wat dacht je van zwezerik?' Net als de vorige avond ging Doug volledig voorbij aan wat ze zei. Het gaf India een eenzaam gevoel terwijl ze over haar menu naar hem keek.

'Ik denk dat ze nog steeds spijt heeft dat ze haar carrière heeft opgegeven. Waarschijnlijk had ze het beter niet kunnen doen,' zei India, zonder in te gaan op zijn vraag over het eten. Ze bedacht dat Gail waarschijnlijk niet zou gaan lunchen met Dan Lewison als ze iets anders te doen had, maar daar zei ze niets over tegen Doug 'Ik heb geluk. Als ik weer eens ga werken, kan ik zelf uitkiezen wat. Ik hoef niet fulltime te werken en ik hoef niet helemaal naar Korea te gaan om mijn werk te doen.'

'Wat wil je nou eigenlijk zeggen?' Hij had voor hen allebei eten besteld en hij keek haar vanaf de andere kant van de tafel recht aan. Hij was duidelijk niet blij met wat ze zei. 'Wil je zeggen dat je weer wilt gaan werken, India? Dat is niet mogelijk en dat weet je zelf ook wel.' Hij gaf haar niet eens de kans om antwoord te geven op zijn vraag.

'Er is geen enkele reden waarom ik niet af en toe een opdracht kan doen in de buurt, vind je wel?'

'Waarom? Alleen om te pronken met je foto's? Waarom zou je dat willen?' Zoals hij het voorstelde klonk het zo ijdel en zo onbenullig dat ze zich haast schaamde voor het idee. Maar iets in de manier waarop hij zich ertegen verzette, gaf haar opeens een koppig gevoel.

'Het is geen kwestie van pronken. Het gaat erom dat ik gebruik wil maken van de gave die ik heb.' Een dag eerder had Gail de aanzet gegeven met haar scherpe vragen en sindsdien was de bal blijven rollen. En zijn verzet maakte alles nog veel belangrijker.

'Als je zo graag je "gave" wilt gebruiken,' zei hij op lichtelijk minachtende toon, 'gebruik die dan bij de kinderen. Van hen heb je altijd heel mooie foto's gemaakt. Waarom kan je daar niet tevreden mee zijn, of is dit soms een idee van Gail? Op de een of andere manier heb ik het idee dat zij hierachter zit. Of heeft Raoul je opgejut? Hij is er alleen maar op uit om zelf een paar centen te verdienen. Laat hij daar maar een ander voor gebruiken. Er zijn genoeg andere fotografen die hij naar Korea kan sturen.'

'Ik weet zeker dat hij er een zal vinden,' zei India rustig, terwijl de paté die ze hadden besteld op tafel werd gezet. 'Ik zeg niet dat ik onvervangbaar ben, ik zeg alleen dat de kinderen ouder worden en dat ik misschien af en toe een opdracht kan aannemen.' Ze kreeg steeds meer het gevoel dat ze aan haar standpunt moest vasthouden.

'We hebben het geld niet nodig en Sam is nota bene pas negen. India, de kinderen hebben je nodig.'

'Ik zeg niet dat ik ze in de steek laat, Doug. Ik zeg alleen dat het misschien belangrijk voor me is.' Ze wilde dat hij dat zou begrijpen. Nog maar een dag geleden had ze Gail verteld hoe weinig het haar kon schelen dat ze haar carrière had opgegeven. Maar na wat Gail en Raoul tegen haar hadden gezegd en de neerbuigende manier waarop Doug haar de vorige avond had behandeld, was het opeens allemaal heel belangrijk geworden. Hij weigerde echter naar haar te luisteren.

'Waarom zou het belangrijk voor je zijn? Dat begrijp ik niet. Wat is er zo belangrijk aan foto's maken?' Ze had het gevoel alsof ze tegen een glazen berg omhoog kroop en geen meter vooruitkwam.

'Dat is mijn manier om me te uiten. Ik ben er goed in. Ik vind het heerlijk, dat is alles.'

'Ik zeg toch tegen je: maak dan foto's van de kinderen. Of maak portretfoto's van hun vriendjes en geef die aan hun ouders. Je kan zoveel doen met een camera zonder er meteen je werk van te maken.'

'Misschien vind ik het fijn om iets belangrijks te doen. Is dat weleens in je opgekomen? Misschien wil ik me ervan verzekeren dat mijn leven enige betekenis heeft.'

'O, in godsnaam.' Hij legde zijn vork neer en keek haar geërgerd aan. 'Wat is er met jou aan de hand? Het is Gail. Ik weet het zeker.'

'Het is niet Gail.' Ze probeerde zichzelf te verdedigen, maar ze voelde zich hopeloos. 'Het gaat om mij. Het leven moet toch meer betekenis hebben dan het opdweilen van het appelsap dat de kinderen hebben gemorst.'

'Je klinkt nu net als Gail,' zei hij met een blik vol afschuw.

'En als ze nou eens gelijk heeft? Zij doet een heleboel domme dingen met haar leven omdat ze zich nutteloos voelt en geen doel heeft in haar leven. Als ze iets intelligents om handen zou hebben, zou ze geen andere zinloze dingen hoeven doen.'

'Als je bedoelt dat ze Jeff bedriegt, dat weet ik al jaren. En als hij zo blind is dat hij dat niet ziet, is dat zijn eigen schuld. Zij loopt in Westport alles achterna wat een broek aanheeft. Probeer je daarmee te dreigen? Gaat het daar eigenlijk allemaal om?' Hij keek haar woedend aan terwijl de ober het hoofdgerecht op tafel zette. Hun romantische avondje liep helemaal in het honderd.

'Natuurlijk niet.' India stelde hem snel gerust. 'Ik weet niet wat zij doet,' loog ze, om haar vriendin te beschermen. Gails slippertjes waren voor hen van geen enkele betekenis en gingen Doug niets aan. 'Ik heb het over mezelf. Ik zeg alleen maar dat ik in mijn leven misschien meer nodig heb dan jou en de kinderen. Voor ik stopte met werken had ik een geweldige carrière, ook al vind jij die kennelijk nog zo onbelangrijk. Misschien kan ik daar nu een klein gedeelte weer van oppakken om mijn blik te verruimen.

'Je hebt geen tijd om je blik te verruimen,' zei hij praktisch. 'Je hebt het te druk met de kinderen. Tenzij je voortdurend oppas wilt inschakelen of ze naar de naschoolse opvang wilt sturen. Zit je daaraan te denken, India? Want op een andere manier gaat het niet, en ik zal je eerlijk zeggen dat ik dat niet toesta. Je bent hun moeder en ze hebben je nodig.'

'Dat begrijp ik, maar de reportage in Harlem heb ik ook gemaakt zonder dat ze daaronder geleden hebben. Ik kan meer van dat soort dingen doen. '

'Ik betwijfel het. En ik zie er het nut niet van in. Je hebt dat allemaal gedaan, je hebt er plezier aan beleefd en je bent volwassen geworden. Je kunt daar niet naar teruggaan. Je bent geen kind van in de twintig zonder verantwoordelijkheden. Je bent een volwassen vrouw met een gezin en een echtgenoot.'

'Ik snap niet waarom het een het ander moet uitsluiten. Ik weet wat voor mij het zwaarste weegt. De kinderen en jij komen op de eerste plaats, de rest moet daaromheen passen.'

'Weet je, als ik zo naar jou luister, begin ik eraan te twijfelen wat voor jou het zwaarste weegt. Wat je tegen me zegt klinkt me ongelofelijk egoïstisch in de oren. Het enige dat jij wilt is lol maken, net als die vriendin van je die haar man bedriegt omdat de kinderen haar vervelen. Gaat het daarom? Vervelen we je?' Hij keek hoogst beledigd en erg kwaad. Ze had zijn hele avond verstoord. Maar hij bedreigde haar gevoel van eigenwaarde en haar toekomst.

'Natuurlijk vervelen jullie me niet. En ik ben Gail niet.'

'Wat is ze eigenlijk van plan?' Terwijl hij haar de vraag stelde, sneed hij venijnig in zijn steak. 'Zo oversekst kan ze niet zijn. Wat wil ze, alleen haar man voor schut zetten?'

'Dat denk ik niet. Ik denk dat ze eenzaam is en ontevreden en ik heb met haar te doen. Ik zeg niet tegen je dat wat zij doet goed is, Doug. Ik denk dat ze in paniek is. Ze is achtenveertig jaar, ze heeft een geweldige carrière opgegeven en ze ziet zichzelf in de toekomst alleen de kinderen wegbrengen en ophalen. Jij weet niet hoe dat is. Jij hebt een carrière. Jij hebt nooit iets opgegeven. Jij hebt er alleen iets bij gekregen.'

'Voel jij je ook zo? Net als Gail?' Hij keek werkelijk bezorgd.

'Niet echt. Ik ben veel gelukkiger dan zij. Maar ik denk ook aan mijn toekomst. Wat gebeurt er als de kinderen het huis uit zijn? Wat doe ik dan? In de speeltuin foto's maken van kinderen die ik niet ken?'

'Daar kan je later over nadenken. De komende negen jaar heb je nog kinderen thuis. Dat is tijd genoeg om plannetjes te maken. Misschien verhuizen we wel terug naar de stad en kan je musea gaan bezoeken.' Was dat het nou? Wat dat alles? Musea? De gedachte deed haar huiveren. Ze wilde in haar toekomst heel wat meer dan dat. Vanuit dat standpunt bezien had Gail beslist gelijk. En in negen jaar tijd wilde India veel meer doen dan de tijd doden. Maar over negen jaar zou het nog veel moeilijker worden om haar carrière weer op te pakken, als Doug dat al zou toelaten. En te oordelen naar wat hij zei was dat niet waarschijnlijk. 'De kinderen zijn nog veel te jong om hier nu al aan te denken. Misschien kun je als ze groot zijn in een kunstgalerie gaan werken of zo. Waarom zou je je nu al zorgen maken?'

'En wat moet ik dan doen? Kijken naar de foto's die andere mensen hebben gemaakt, terwijl ik het zelf beter had gekund? Je hebt gelijk, ik heb het nu druk. Maar hoe zal het later zijn?' In de afgelopen vierentwintig uur was de hele kwestie haar veel duidelijker geworden.

'Laat je toch geen problemen aanpraten. Luister niet meer naar die vrouw. Zoals ik al zei: ze is een onruststookster. Ze is ongelukkig en kwaad, ze wil alleen maar problemen veroorzaken.'

'Ze weet zelf niet waar ze naar op zoek is,' zei India triest. 'Ze zoekt liefde omdat Jeff haar niet opwindt.' Ze besefte dat ze ver ging met dit alles toe te geven, maar omdat hij toch al alles van haar avontuurtjes scheen af te weten, deed het er weinig meer toe.

'Het is belachelijk om op onze leeftijd liefde te zoeken,' zei Doug strak, terwijl hij een slokje nam van zijn wijn en zijn vrouw over de tafel heen aanstaarde. 'Wat denkt ze nou eigenlijk?'

'Ik denk niet dat ze echt ongelijk heeft, ik denk alleen dat ze het op de verkeerde manier aanpakt,' zei India rustig. 'Ze zegt dat het haar deprimeert dat ze nooit meer verliefd is. Ik vermoed dat Jeff en zij niet zo stapel zijn op elkaar.'

'Wie is dat nou wel na twintig jaar huwelijk?' zei hij, terwijl hij haar weer geërgerd aankeek. Wat India net had gezegd klonk hem belachelijk in de oren. 'Je kan op je vijfenveertigste of vijftigste niet verwachten dat je je net zo voelt als toen je twintig was.'

'Nee, maar je kan andere dingen voelen. Als je geluk hebt voel je dat misschien zelfs meer dan in het begin.'

'Dat is flauwekul, India, dat weet je net zo goed als ik,' zei hij resoluut, terwijl zij met een groeiend gevoel van paniek naar hem luisterde.

'Vind jij het flauwekul om na vijftien of twintig jaar nog verliefd te zijn op je man of je vrouw?' India kon haar oren niet geloven.

'Ik geloof niet dat iemand na zo'n tijd nog verliefd is. En iemand met een beetje redelijk verstand verwacht dat ook niet.'

'Wat kan je dan wel verwachten?' vroeg India met een geknepen stem, terwijl ze haar glas op tafel zette en haar man aankeek.

'Gezelschap, fatsoen, respect, iemand die zorgt voor de kinderen. Iemand op wie je kan rekenen. Dat is zo ongeveer wat je van het huwelijk kunt verwachten.'

'Als het daarom gaat kan je ook een huishoudster of een hond nemen.'

'Wat kan je dan verwachten volgens jou? Hartjes en bloemen en Valentijnskaarten? Je weet toch wel beter, India? Ga me nou niet vertellen dat jij in dat soort dingen gelooft. Als dat zo is, weet ik wel dat je heel wat vaker met Gail hebt gepraat dan je mij hebt verteld.'

'Ik verwacht geen wonderen, Doug. Maar ik verwacht echt meer dan "iemand op wie ik kan rekenen" en jij zou ook veel meer moeten willen dan "iemand die voor de kinderen zorgt". Is dat wat ons huwelijk voor jou betekent?' Ze drongen nu snel door tot de kern van de zaak.

'We hebben iets dat zeventien jaar lang verdomd goed heeft gewerkt. En dat blijft ook zo, als jij de boel niet op de spits drijft met een carrière en opdrachten en reizen naar Korea en een boel flauwekul over "verliefd zijn" na zeventien jaar. Ik geloof niet dat iemand daartoe in staat is en ik vind niet dat iemand het recht heeft dat te verwachten.' Terwijl ze hem aankeek, had ze het gevoel dat ze een klap in haar gezicht had gekregen. Ze was ontzet door wat hij tegen haar zei.

'Om je de waarheid te zeggen, Doug, ik verwacht dat wel. Ik heb dat altijd verwacht en ik had er geen idee van dat jij dat niet deed. Ik verwacht van jou dat je "verliefd" op me blijft tot je laatste snik, anders heeft ons huwelijk geen zin. Net zoals ik altijd verliefd ben geweest op jou en nog steeds ben. Waarom denk je dat ik hier nog steeds zit? Omdat ons leven zo opwindend is? Dat is het niet. Het is zo alledaags als het maar zijn kan en soms is het verschrikkelijk saai, maar ik blijf doorgaan omdat ik van je hou.'

'Nou, dat is fijn om te horen. Ik begon al te twijfelen. Maar ik vind niet dat iemand zich op dat punt te veel illusies moet maken. Getrouwd zijn is gewoon niet romantisch.'

'Waarom niet?' Ze besloot tot het uiterste te gaan. Hij had in een avond tijd al bijna al haar dromen vernietigd, dus waarom zou ze nu stoppen? Wat maakte het nog uit? 'Het zou toch best romantisch kunnen zijn? Misschien doen mensen niet genoeg hun best, of misschien beseffen ze niet hoe gelukkig ze zijn dat ze elkaar hebben. Als Jeff daar wat meer tijd in zou steken, zou Gail misschien niet de halve staat door reizen om te lunchen en god weet wat nog meer te doen met de echtgenoten van andere vrouwen.'

'Ik ben ervan overtuigd dat dat meer te maken heeft met haar integriteit en haar moreel besef dan met een tekortkoming aan zijn kant.'

'Wees daar maar niet zo zeker van. Misschien is hij gewoon hartstikke stom,' beet ze hem toe.

'Nee, dat is zij, met haar kinderachtige illusies over romantiek en "Ik hou van jou" op haar leeftijd. India, dat is kul, en dat weet je best.'

Ze was even stil en toen knikte ze. Ze was bang dat als ze nog iets zou zeggen, ze in tranen zou uitbarsten of alleen maar zou opstaan en weglopen, maar dat deed ze niet. Ze bleef zitten tot ze klaar waren met eten en praatte wat met hem over koetjes en kalfjes. Ze had die avond voor de rest van haar leven genoeg gehoord. In een enkele avond had hij alles waarin zij geloofde op losse schroeven gezet. Al haar dromen over wat het huwelijk voor hem betekende en, belangrijker nog, wat zij voor hem betekende, had hij aan diggelen gegooid. Zij was iemand op wie hij kon rekenen en die zorgde voor zijn kinderen. Het enige waar ze onderweg naar huis aan kon denken was dat ze misschien Raoul kon opbellen en de opdracht in Korea kon aannemen. Maar hoe kwaad ze ook op hem was en hoe teleurgesteld ze ook was over wat hij had gezegd, dat wilde ze haar kinderen niet aandoen.

'Ik heb een fijne avond gehad,' zei hij terwijl ze hun oprit op reden. Zij probeerde niet te denken aan de knoop in haar maag. 'Ik ben blij dat we die kwestie rond je carrière nu hebben afgehandeld. Ik denk dat je nu wel begrijpt hoe ik erover denk. Ik vind dat je Raoul volgende week maar moet opbellen en je naam van hun lijst moet laten schrappen.' Nu hij zijn mening te kennen had gegeven, scheen hij te verwachten dat zij nog slechts zijn bevelen zou uitvoeren. Het orakel had gesproken. Ze had hem nog nooit zo meegemaakt, maar de afgelopen veertien jaar had ze het op dit punt ook nog nooit tot een dergelijke confrontatie laten komen.

'Ik weet hoe je over een heleboel dingen denkt,' zei ze zacht terwijl ze nog even in de auto bleven zitten en hij de lichten uitdeed.

'Haal je geen onzin in je hoofd over de flauwekul die Gail heeft lopen verkondigen, India. Het zijn niks dan praatjes die ze rondstrooit om haar eigen gedrag te rechtvaardigen en het liefst zou ze jou ook nog opjutten. Blijf bij haar uit de buurt. Ze maakt je maar van streek.' Maar dat had Gail niet gedaan. Dat had hij gedaan. Hij had dingen gezegd die haar nog jaren zouden blijven dwarszitten en die ze nooit zou vergeten. Hij was niet meer verliefd op haar, als hij dat al ooit was geweest. Naar zijn idee was liefde iets voor idioten en kinderen. 'We moeten allemaal een keer volwassen worden,' zei hij, terwijl hij het portier van de auto opende en haar over zijn schouder aankeek. 'Het probleem is dat Gail dat nooit heeft gedaan.'

'Nee, maar jij wel,' zei India treurig, maar net als de vorige avond en ook deze avond in het restaurant, begreep hij het niet. In een avond tijd had hij hun huwelijk op het spel gezet, haar carrière afgedaan als iets onbenulligs en met zoveel woorden gezegd dat hij niet van haar hield, of tenminste niet meer verliefd op haar was. En met dit alles in gedachten wist ze niet wat ze nu moest denken of voelen. Ze wist niet hoe ze verder moest gaan zoals ze altijd hadden gedaan, zonder zich door het gebeurde te laten beïnvloeden.

'Ik vond het een leuk restaurant, jij ook niet?' vroeg hij, terwijl ze het huis binnen gingen. Het was er stil en India vermoedde dat alleen Jessica nog op zou zijn. De anderen zouden wel slapen. Ze waren een flinke poos weggebleven. Hij had verscheidene uren nodig gehad om haar laatste, dierbaarste illusie te vernietigen. 'Ik vond het eten beter dan gewoonlijk,' ging hij verder, zich niet bewust van de schade die hij had aangericht. Hij was net de ijsberg die de Titanic had geraakt. Maar zij wist wat hij had gedaan en ze vroeg zich onwillekeurig af of het schip nu zou zinken. Het was moeilijk te geloven dat dat niet zou gebeuren. Of werd ze geacht gewoon door te gaan als een standvastig iemand op wie je kon rekenen en die prettig 'gezelschap' vormde. Er bleef weinig ruimte over voor haar hart en haar ziel en er was niets meer om ze mee te voeden.

'Ik vond het prima. Dank je wel, Doug,' zei ze, en ze liep de trap op om bij de kinderen te gaan kijken. Ze bleef een paar minuten bij Jessica, die tv zat te kijken. Zoals ze al had verwacht, lagen de anderen te slapen en nadat ze in hun kamer had gekeken, liep ze rustig naar haar eigen slaapkamer. Doug stond zich uit te kleden en bekeek haar met een nieuwsgierige blik. Er was iets heel eigenaardigs aan de manier waarop ze daar stond.

'Je bent toch niet nog steeds van streek over al die onzin die Gail heeft uitgekraamd?' Ze aarzelde even en schudde toen haar hoofd. Hij was zo doof, zo blind, zo dom dat hij er geen idee van had wat hij haar en hun huwelijk vanavond had aangedaan. Ze wist dat het nu geen zin had er nog meer over te zeggen of te proberen het uit te leggen. En terwijl ze naar hem keek, wist ze zeker dat ze dit moment haar hele leven nooit meer zou vergeten.

3

De volgende drie weken ging India als een robot door het leven. Ze maakte het ontbijt klaar, bracht de kinderen naar school, haalde ze weer op en bracht hen naar al hun activiteiten, van tennis tot honkbal. Voor het eerst sinds jaren vergat ze haar camera mee te nemen en plotseling leek zelfs dat zinloos. Ze had het gevoel alsof ze dodelijk gewond was. Haar geest was dood en het was slechts een kwestie van tijd voor haar lichaam zou volgen. Het was net alsof Doug met de dingen die hij had gezegd en de illusies die hij had verbrijzeld, al het leven uit haar had weggezogen, alsof de lucht uit haar banden was weggelopen. Alles wat ze deed, kostte haar enorm veel inspanning.

Net als altijd liep ze voortdurend Gail tegen het lijf en ze wist dat ze nog steeds omging met Dan Lewison. Ze hadden nog verscheidene keren samen geluncht en ze had er toespelingen op gemaakt dat ze hem ergens in een hotel ontmoette. India kon de rest wel raden, maar ze wilde het niet echt weten. Ze stelde Gail geen vragen.

Ze vertelde haar niet wat Doug had gezegd en toen Gail merkte dat ze somber gestemd was, veronderstelde zij dat dat nog steeds kwam door de opdracht in Korea die ze niet had aangenomen.

India belde Raoul Lopez niet op om zich van de lijst te laten schrappen. Dat was wel het laatste dat ze nu wilde doen. Het enige dat ze wilde was vertrekken naar Cape Cod en proberen te vergeten wat er was gebeurd. Ze dacht dat haar gevoelens voor hem misschien zouden verbeteren als er wat meer afstand tussen hen zou zijn. Zij moest haar gedachten ordenen en alles wat hij had gezegd overdenken. Als ze de rest van haar leven met hem wilde doorbrengen, moest ze toch proberen iets aan haar gevoelens voor hem te veranderen. Maar hoe moet je hetzelfde voelen voor een man die met zoveel woorden heeft gezegd dat hij niet van je houdt en voor wie je niets meer bent dan iemand die hem handig van pas komt en hem gezelschap houdt? Een man die met een achteloos gebaar de carrière wegwuift die je voor hem hebt opgegeven, ook al was die nog zo waardevol? Iedere keer als ze nu naar Doug keek, had ze het gevoel dat ze hem niet meer kende. En hij scheen er geen idee van te hebben dat wat hij tegen haar had gezegd, ernstige schade had teweeggebracht. Voor Doug was het een afgedane zaak. Hij vertrok gewoon weer iedere dag om vijf over zeven naar de stad, kwam 's avonds thuis om te eten, vertelde haar hoe prettig of hoe moeizaam zijn dag was verlopen en ging dan zijn papieren doornemen. Dat zij tegenwoordig minder zin leek te hebben om met hem te vrijen, schreef hij toe aan het feit dat ze moe was of het druk had. Het kwam niet in hem op dat ze niet meer met hem wilde vrijen en geen idee had wat ze ermee aan moest.

Uiteindelijk was het voor haar een enorme opluchting toen de kinderen en zij op vakantie konden. Ze had alles wat ze nodig hadden in drie dagen ingepakt. Ze droegen nooit nette kleren op de Cape, alleen maar korte broeken, spijkerbroeken en zwemkleren. Wanneer ze aan het eind van de zomer naar huis gingen, lieten ze het meeste achter. Maar de kinderen kwamen toch altijd aandragen met nieuwe dingen die ze wilden meenemen. Ze slaagde erin Doug bijna de hele laatste week te ontlopen. Hij moest zelf vergaderen met een paar nieuwe klanten en bracht twee avonden in de stad door.

De ochtend van hun vertrek stond hij hen op het grasveld uit te zwaaien en vergat hij haar bijna gedag te kussen. Toen hij het deed, was het een haastige kus zonder veel emotie. En dit keer vond ze dat niet erg. De kinderen en de hond zaten bij haar in de stationwagen en de achterbak zat zo volgestouwd met tassen dat ze met z'n drieën de achterklep hadden moeten dichtduwen. Terwijl ze wegreden, schreeuwde hij haar nog na: 'Vergeet me niet te bellen!' Ze knikte en glimlachte en reed weg met het gevoel dat ze een vreemde had achtergelaten. Hij had haar al verteld dat hij het eerstvolgende weekend niet kon komen en de vorige avond had hij gezegd dat het er ook niet naar uitzag dat hij vier juli kon overkomen. Hij had te veel werk te doen voor zijn nieuwe klanten. Toen zij niet klaagde, dacht hij dat ze het erg goed opnam en hij bedankte haar daarvoor. Hij had niet opgemerkt dat ze de afgelopen weken, sinds hun etentje bij Ma Petite Amie, ongewoon stil was geweest.

Het kostte hun zeseneenhalf uur om van Westport naar Harwich te rijden. Onderweg stopten ze een paar keer bij een McDonalds. De kinderen waren allemaal in een opperbeste stemming. Ze konden haast niet wachten om naar het strand te gaan en hun vriendjes op te zoeken. Ze hadden het er onderweg voortdurend over en bespraken met elkaar wat ze zouden gaan doen als ze aankwamen. Alleen Jessica merkte dat haar moeder er met haar hoofd niet bi) was. Zij zat naast haar voor in de auto.

'Is er iets aan de hand, mam?'

India was ontroerd dat het haar opviel. Doug had niets gemerkt. Hij had tot de laatste minuut net gedaan of er niets was gebeurd. Hij leek bijna opgelucht ze te zien vertrekken, zodat hij zich volledig kon wijden aan zijn nieuwe klanten.

'Nee, ik voel me prima. Alleen moe. Het is behoorlijk druk geweest met de voorbereidingen voor het vertrek.' Het was een plausibele verklaring voor haar verstrooidheid. Ze wilde Jessica niet vertellen dat ze boos was op haar vader. Het was voor het eerst dat ze het gevoel had dat Doug en zij een ernstig probleem hadden.

'Waarom is pappa de eerste twee weken niet bij ons?' Ze had gemerkt dat haar moeder nu al weken stiller was dan gewoonlijk. Ze vroeg zich af of haar ouders ruzie hadden, hoewel ze doorgaans minder ruzie schenen te hebben dan andere mensen. 'Hij heeft het druk met nieuwe klanten. Over een paar weken komt hij een weekend over en in augustus komt hij drie weken naar ons toe.' Jessica knikte en zette haar walkman op. De rest van de reis langs de vertrouwde weg naar Massachusetts was India in haar eigen gedachten verdiept. Ze reed deze route elke zomer.

Een dag eerder had ze Gail gesproken, die dat weekend naar Parijs zou vertrekken. Gail was echter weinig enthousiast, zo mogelijk nog minder dan anders. Ze had het leuk gehad met Dan Lewison. Ze vond het afschuwelijk nu bij hem weg te gaan, vooral omdat ze wist dat zij een soort relatie hadden die geen tijd of afstand kon overleven. Als ze terugkwam, had hij zijn leven waarschijnlijk hervat, was hij gewend geraakt aan zijn nieuwe dagelijkse routine en was hij ongetwijfeld aan het flirten geslagen met de talloze smachtende gescheiden vrouwen die hun kans afwachtten om hem te kunnen verzwelgen. Het enige dat Gail hem te bieden had was af en toe stiekem een middagje in een hotel, en er waren genoeg anderen die daar net zo graag toe bereid waren als zij. Ze maakte zich geen illusies dat ze belangrijk waren voor elkaar. Alleen al door naar haar te luisteren raakte India nog verder in de put. Ze wenste haar een goede reis en vroeg haar op te bellen als ze weer thuis was. Misschien konden zij en de kinderen later in de zomer, als Jeff weer moest werken, een paar dagen naar de Cape komen. Gail zei dat ze dat heerlijk zou vinden.

Laat in de middag kwamen ze bij het huis in Harwich aan. India stapte uit, strekte haar benen en keek met een gevoel van opluchting naar de helderblauwe oceaan die zich voor haar uitstrekte. Hier zijn was precies wat ze nodig had. Het was een prachtige plek, een comfortabel, oud, Victoriaans huis en ze vond het er altijd heerlijk rustig. Ze hadden vrienden in zomerhuizen in de buurt, sommige uit Boston, andere uit New York, en India was altijd blij ze te zien. Dit jaar wilde ze echter een paar dagen met de kinderen alleen zijn. Ze had tijd nodig om na te denken, haar gedachten te ordenen en te herstellen van de klap, die ze sinds hun rampzalige etentje nog niet te boven was gekomen. Voor het eerst in veertien jaar had ze geen zin om Doug op te bellen toen ze zich in het huis hadden geïnstalleerd. Ze kon het gewoonweg niet. Hij belde die avond op om te horen of ze goed waren aangekomen. Hij sprak met de kinderen en daarna met India.

'Is alles in orde?' vroeg hij, en India verzekerde hem dat alles voor elkaar was. Een schoonmaakbedrijf had het huis de afgelopen week schoongemaakt en het zag er goed uit. Geen lekkages, geen gebroken ruiten of winterschade. Ze bracht hem verslag uit en hij scheen tevreden met wat ze hem vertelde. En toen verraste hij haar met zijn volgende vraag. 'Waarom heb je me niet opgebeld toen je aankwam? Ik was bang dat er iets was gebeurd.' Waarom? Als hartjes en bloemen voor hem van geen belang waren, wat maakte het hem dan uit of ze hem opbelde? Wat zou dat voor hem hebben betekend? Het verlies van een betrouwbare persoon die voor zijn kinderen kon zorgen? Als haar iets overkwam, kon hij altijd nog een huishoudster in dienst nemen.

'Het spijt me, Doug. We hebben het gewoon druk gehad met het huis in orde maken.'

'Je klinkt moe,' zei hij meelevend. Dat was ze de laatste weken steeds geweest, maar hij had haar vermoeidheid en haar sombere stemming nooit opgemerkt.

'Het is een lange rit, maar we maken het allemaal goed.' Zowel de kinderen als de verzorgster verkeerden in goede gezondheid, evenals de labrador.

'Ik wou dat ik daar bij jullie kon zijn in plaats van hier bij al die klanten van me,' zei hij, en hij klonk alsof hij het meende.

'Het duurt niet lang meer voor je hier bent,' zei ze meelevend. Ze wilde het telefoongesprek het liefst snel beëindigen. Ze had hem op dit moment niets te zeggen. Ze had het gevoel dat al haar energie uit haar was weggevloeid. In het licht van wat hij tegen haar had gezegd, had ze hem nu niets te bieden, en hij scheen dat niet te begrijpen. 'We bellen je wel,' zei ze luchtig en even later hingen ze op. Zoals gewoonlijk had hij niet tegen haar gezegd dat hij van haar hield. Het deed er overigens weinig toe. Liefde was kennelijk een woord dat in deze fase van hun leven erg weinig voor hem betekende.

Na het telefoongesprek ging ze terug naar de kinderen. Ze hielp hen met het opmaken van de bedden, aangezien de schoonmaakdienst dat niet had gedaan. Toen alle kinderen in bed lagen, glipte zij stilletjes haar donkere kamer binnen. Ze was er bijna een jaar niet meer geweest, maar ze trof er alles net zo ordelijk aan als ze het had achtergelaten. Toen ze het licht aandeed, zag ze de muur met een aantal van haar vaders meest geliefde foto's. Ze had er ook een foto van Doug opgehangen en ze bleef er even naar staan kijken. Hij had een knap, vertrouwd gezicht dat ze beter kende dan welk ander gezicht ook, behalve dat van haar kinderen. Maar het zijne kende ze langer. Terwijl ze naar zijn ogen op de foto keek, zag ze er de kilte in die ze er de laatste drie weken in had ontdekt. Ze zag alles wat erin ontbrak. Ze vroeg zich af waarom ze dat niet eerder had opgemerkt. Had ze willen geloven dat er iets anders in te zien was? Dat hij nog steeds van haar hield zoals hij had gedaan toen ze jong waren? Dat hij nog steeds verliefd op haar was, zoals zij had geloofd, tot hij haar vertelde hoe onbelangrijk liefde was in een huwelijk? Ze kon de woorden weer horen alsof hij ze zojuist tegen haar had gezegd... wat je nodig hebt is gezelschap... fatsoen... respect... iemand op wie je kan rekenen en die voor de kinderen zorgt. Ze vroeg zich nu af of dat echt het enige was dat hij wilde. Het was zoveel minder dan zij van hem wilde.

Ze keerde zich af om een foto van haar vader te bekijken. Hij was lang en mager geweest en leek ergens een beetje op Doug, maar zijn ogen lachten als hij je aankeek en zijn hele wezen straalde iets van geluk en opwinding en plezier uit. Als hij met je praatte, hield hij zijn hoofd altijd op een grappige manier een beetje schuin, en ze kon zich hem op iedere leeftijd verliefd voorstellen. Hij was nog zo jong geweest toen hij stierf, nog maar tweeënveertig, en toch leek hij op de foto veel meer te leven dan Doug. Hij had zoiets levendigs gehad. Ze wist dat haar moeder onder zijn veelvuldige afwezigheid had geleden en hun leven was voor haar niet gemakkelijk geweest, maar ze wist ook hoeveel haar moeder van hem had gehouden en hoeveel hij ook van haar had gehouden. En ze wist hoe kwaad haar moeder op hem was geweest toen hij was gestorven. India kon zich nog als de dag van gisteren herinneren hoe van streek ze was geweest toen haar moeder haar vertelde wat er was gebeurd. Ze kon zich geen wereld voorstellen waarin haar vader niet ergens rondliep. Het was moeilijk te geloven dat hij nu achtentwintig jaar dood was, het leek haar een mensenleven.

Ook haar eigen foto's hingen ingelijst aan de muren van de donkere kamer en terwijl ze daar stond, bekeek ze ze even zorgvuldig. Ze waren goed, erg goed, en ze brachten een gevoel en een emotie over bijna zoals wanneer je een schilderij bekijkt. Ze zag de geteisterde gezichten van hongerige kinderen en een meisje dat eenzaam op een steen zit te huilen met een pop in haar armen, terwijl achter haar een volledig Keniaans dorp in vlammen opgaat. Er waren gezichten bij van oude mannen en gewonde soldaten, en van een vrouw die lacht van pure blijdschap terwijl ze haar pasgeboren baby in haar armen houdt. India had geholpen bij de bevalling en ze kon zich dat ogenblik nog steeds herinneren: in een piepklein hutje ergens buiten Quito, toen ze deel uitmaakte van het vredesleger. Het waren fragmenten uit haar leven, bevroren momenten in de tijd, ingelijst, zodat ze er altijd naar kon kijken. Het was voor haar nog steeds moeilijk te geloven dat dat alles nu uit haar leven was verdwenen. Het was een ruil die ze had gemaakt, en ze had altijd gevonden dat het een eerlijke ruil was geweest, maar nu had ze daar haar twijfels over. Had ze genoeg teruggekregen voor wat ze had opgegeven? Als ze aan haar kinderen dacht, wist ze dat dat zo was. Maar wat had ze verder nog, behalve haar kinderen? En wat zou ze hebben als de kinderen groot waren? Dat waren de vragen die ze niet langer kon beantwoorden.

Ze controleerde de chemicaliën en de apparatuur en maakte een paar aantekeningen, waarna ze rustig het licht uitdeed en terugliep naar haar slaapkamer. Ze trok haar kleren uit en deed haar nachtpon aan. Toen ging ze in bed liggen, deed het licht uit en bleef lange tijd naar de oceaan liggen luisteren. Het was een vredig geluid dat ze ieder jaar weer vergat en dat ze zich weer herinnerde zodra ze hier terugkwam. Het wiegde haar in de nacht in slaap en ze luisterde ernaar als ze 's morgens wakker werd. Ze hield van het plechtige van het geluid en van de troost die het haar gaf. Het was een van de dingen die maakten dat ze het fijn vond om hier te zijn. En terwijl ze haar ogen sloot en langzaam in slaap viel, genoot ze van het feit dat ze hier dit keer alleen was, alleen met haar kinderen, haar herinneringen en de oceaan. Voorlopig was dat het enige dat ze wilde.

4

Toen ze de volgende dag in Harwich wakker werd, stond er een stralende zon en schitterde de oceaan alsof hij met een laagje zilver bedekt was. De kinderen waren al op en stonden hun ontbijt klaar te maken toen zij binnenkwam. Ze droeg een T-shirt, een korte broek en sandalen en ze had haar haar op haar hoofd vastgezet met een paar oude haarpennen. Hoewel ze zich er niet van bewust was, zag ze er erg knap uit.

'Wat gaat iedereen vandaag doen?' vroeg ze, terwijl ze het koffiezetapparaat aanzette. Het leek misschien onzin om dit alleen voor haarzelf te doen, maar ze vond het heerlijk om met een kop koffie op de veranda te zitten lezen en af en toe over de oceaan uit te kijken. Het was een van haar favoriete bezigheden op Cape Cod.

'Ik ga naar de Boardmans,' zei Jessica vlug. Zij hadden drie oudere zoons in de tienerleeftijd en een dochter die even oud was als zijzelf. Jessica was samen met hen opgegroeid en vond hen erg aardig. Vooral de jongens hadden haar belangstelling nu twee van hen op de highschool zaten en de derde onlangs op de universiteit was begonnen.

Ook Jason had een vriend verderop in de straat. Hij had hem de vorige avond opgebeld en plannen gemaakt om samen de dag door te brengen. Aimee wilde gaan zwemmen bij een vriendin. India beloofde haar dat ze na de koffie direct zou bellen om het te regelen. Sam wilde samen met haar en Crocket, de labrador, een wandeling maken langs het strand. Het leek haar een goed plan en ze beloofde wat later met hem mee te gaan. Intussen vermaakte hij zich met het speelgoed dat hij vorig jaar had achtergelaten en stond hij te popelen om zijn fiets voor de dag te halen.

Om een uur of tien waren ze allemaal het huis uit en liepen Sam en zij de trap af naar het strand met de hond achter zich aan.

Sam had een bal meegenomen. Hij bleef hem weggooien voor de hond, die hem trouw ging halen, vooral als Sam hem het water in gooide. En India liep vrolijk mee en keek naar hen, met haar camera bungelend over haar schouder. Ze droeg hem al bijna dertig jaar zo en hij leek inmiddels deel uit te maken van haar lichaam. Haar kinderen konden zich haar niet zonder camera voorstellen.

Ze hadden bijna anderhalve kilometer langs het strand gelopen voor ze iemand tegenkwamen die ze kenden. Het was nog vroeg in het seizoen en de zomergasten begonnen nog maar net binnen te druppelen. De eerste vrienden die ze tegenkwamen waren mensen die Doug en zij al jaren kenden. Ze waren allebei chirurg en kwamen uit Boston. Hij was iets ouder dan Doug en zij was een jaar of twee ouder dan hij, ergens in de buurt van de vijftig. Ze hadden een zoon die medicijnen studeerde op Harvard. De laatste twee jaar was hij niet meegekomen naar de Cape omdat hij het te druk had, maar zijn ouders waren allebei verrukt over het feit dat hij had besloten in hun voetsporen te treden. Ze heetten Jenny en Dick Parker. Toen ze India en Sam zagen aankomen, begonnen ze meteen te glimlachen.

'Ik vroeg me al af wanneer je zou komen,' zei Jenny met een opgetogen blik. India had zoals gewoonlijk een kerstkaart van hen ontvangen, maar in de winter spraken ze elkaar zelden. Ze zagen elkaar alleen 's zomers op de Cape.

'We zijn gisteravond aangekomen,' legde India uit. 'Doug komt pas over een paar weken. Hij heeft te veel nieuwe klanten.'

'Dat is jammer,' zei Dick, terwijl hij een potje worstelde met Sam en de hond opgewonden blaffend om hen heen rende. 'We geven vier juli een feestje, ik hoopte dat jullie zouden komen. Kom jij dan zonder hem. En neem de kinderen mee. Nadat ik vorig jaar alle karbonaadjes en hamburgers heb laten verbranden, heeft Jenny me gedwongen een kok in te huren.'

'De steaks waren heerlijk,' zei India met een glimlach. Ze herinnerde het zich nog precies. De karbonaadjes waren in vlammen opgegaan en de hamburgers waren verkoold.

'Fijn dat je dat hebt onthouden.' Dick grijnsde naar haar. Hij was blij haar te zien en hij had een zwak voor haar kinderen, wat wel bleek uit de manier waarop hij met Sam speelde. 'Ik hoop dat jullie allemaal komen.'

'Dat doen we graag. Wie komen er nog meer?' vroeg India, en Jenny gaf haar een opsomming van de mensen die onlangs waren gearriveerd. Er waren al aardig wat vaste gasten, wat leuk was voor de kinderen.

'En we krijgen op vier juli ook vrienden over,' legde Jenny uit. Ze hadden altijd vrienden te logeren, dus dat was niets bijzonders, maar dit keer scheen ze India bijzonder graag iets over haar gasten te willen vertellen. 'Serena Smith en haar echtgenoot komen hiernaartoe.'

'De schrijfster?' India keek even onthutst. Ze stond met haar sensuele romans voortdurend op de lijst met bestsellers. Ze had India altijd een interessante vrouw geleken.

'Ik heb samen met haar gestudeerd,' verklaarde Jenny. 'In de loop der jaren zijn we het contact een beetje kwijtgeraakt, maar destijds kende ik haar aardig goed. Afgelopen jaar kwam ik haar in New York tegen. Je kunt een hoop lol met haar hebben en haar man mag ik ook graag.'

'En wacht maar eens tot je hun zeilboot ziet,' zei Dick vol bewondering. 'Ze zijn er de hele wereld mee rond gevaren en het is iets heel bijzonders. Ze komen er met een stuk of zes vrienden mee van New York hiernaartoe. Ze zijn van plan hier een week te blijven. Je moet echt de kinderen meenemen om de boot te bekijken.'

'Laat het ons maar weten als hij er is,' zei India. Dick lachte.

'Ik denk niet dat dat nodig is. Je kunt hem niet missen. Hij is bijna zestig meter lang en heeft een negenkoppige bemanning. Ze zijn in erg goeden doen, maar het zijn leuke mensen. Ik denk wel dat je ze aardig zult vinden. Het is jammer dat Doug er niet bij kan zijn.'

'Hij zal het verschrikkelijk jammer vinden om het te missen,' zei India beleefd. Het was niet nodig hun uit te leggen dat Doug alleen bij het zien van een boot al zeeziek werd. Maar zij had daar geen last van en ze wist dat vooral Sam het fantastisch zou vinden om de boot te zien.

'Ik weet zeker dat hij weet wie Paul is. Hij zit in het internationale bankwezen, Paul Ward.' Hij had de afgelopen paar jaar twee keer op het omslag van de Time gestaan en ze had over hem gelezen in de Wall Street Journal. Maar op de een of andere manier had zij hem nooit in verband gebracht met Serena Smith. Ze vermoedde dat hij ergens midden vijftig was.

'Het zal enig zijn hen te ontmoeten. We zijn dit jaar wel extravagant bezig, hè? Met beroemde schrijfsters en grote jachten en internationale bankiers. Daarbij vergeleken zijn wij maar saaie pieten, vind je niet?' India glimlachte naar hen. Zij schenen altijd een interessante groep mensen om zich heen te hebben.

'Ik zou jou niet saai willen noemen, schat,' zei Dick met een grijns, terwijl hij zijn arm om haar schouder legde. Hij was blij haar te zien. Hij deelde haar hartstocht voor fotografie en hoewel hij slechts een amateur was, had hij een aantal prachtige foto's van de kinderen gemaakt. 'Heb je deze winter nog gewerkt?'

'Niet sinds die keer in Harlem,' zei ze spijtig, en toen vertelde ze over de opdracht in Korea die ze had afgewezen.

'Dat zal je niet gemakkelijk zijn gevallen,' zei hij, nadat ze het hem had uitgelegd.

'Ik kon de kinderen niet een maand alleen laten. Doug werd al kwaad toen ik hem erover vertelde. Hij wil het liefst dat ik helemaal geen werk meer aanneem.'

'Dat zou misdadig zijn met zo'n talent als jij hebt,' zei hij met een peinzende blik. Jenny kletste intussen met Sam over de sporten die hij de afgelopen winter had gedaan. 'Je zou Doug ervan moeten overtuigen dat hij je meer in plaats van minder werk laat aannemen,' zei hij ernstig. Dit herinnerde haar aan hun rampzalige etentje.

'Doug denkt daar beslist anders over,' zei ze, terwijl ze hun oude vriend een treurig lachje toewierp. 'Hij vindt helaas dat werk en moederschap niet goed te combineren zijn.' Iets in haar ogen maakte Dick duidelijk dat dit voor haar een pijnlijk onderwerp was.

'Laat Jenny er eens met hem over praten. Een jaar of vijf geleden heb ik eens voorgesteld dat zij zou stoppen met werken, maar ze vermoordde me bijna. Ik dacht dat ze het veel te druk had met lesgeven en opereren, maar zij had bijna echtscheiding aangevraagd. Ik denk dat ik daar pas weer over durf te beginnen als ze tachtig is.' Hij keek liefdevol naar zijn vrouw met een komische uitdrukking op zijn gezicht.

'Denk er dan ook nog maar niet over,' mengde Jenny zich lachend in het gesprek. 'Ik blijf lesgeven tot ik minstens honderd ben.'

'Dat doet ze echt' zei hij, terwijl hij India glimlachend aankeek. Hij was altijd onder de indruk van India's schoonheid en van haar ongedwongen manier van doen. Ze scheen zich totaal niet bewust van het effect dat ze op mensen had. Ze was er zo aan gewend mensen door haar lens gade te slaan, dat ze niet besefte dat mensen ook naar haar keken. Ze vertelde hem toen over een nieuwe camera die ze had gekocht. Ze legde hem precies uit hoe hij werkte en beloofde hem dat hij hem mocht uitproberen. Ze had hem speciaal voor hem meegenomen. En hij vond het leuk haar donkere kamer te zien. Ze had hem zelfs geleerd hoe hij die moest gebruiken. Hij was altijd diep onder de indruk geweest van haar talent, veel meer dan Doug, die het allang als een vanzelfsprekend feit beschouwde.

Daarop zeiden de Parkers dat ze naar huis moesten om een paar vrienden te ontvangen. Ze beloofde dat ze hen over een dag of twee samen met Sam zou komen bezoeken en ze moedigde hen aan langs te komen wanneer ze maar wilden.

'Vergeet de vierde niet!' herinnerden ze haar terwijl Sam en zij weer verder gingen, met Crockett dansend achter hen aan.

'We komen,' beloofde ze. Ze zwaaide, waarna ze hand in hand met Sam wegliep. Dick Parker vertelde zijn vrouw hoe leuk hij het vond hen te zien.

'Het is belachelijk dat Doug niet wil dat ze werkt,' zei Jenny terwijl ze langs het strand liepen en terugdachten aan wat India hun had verteld. 'Ze is niet zomaar een amateurtje. Ze heeft fantastische dingen gedaan voor ze trouwden.'

'Ze hebben wel veel kinderen,' zei hij, in een poging de zaak van twee kanten te bekijken. Hij had altijd al vermoed dat Doug er zo over dacht. Hij sprak bijna nooit over India's foto's en hij maakte er weinig ophef over.

'En wat dan nog?' Jenny ergerde zich aan deze uitvlucht. In haar ogen was dit voor India geen enkele reden om waar dan ook opdrachten te weigeren. 'Ze kunnen toch iemand in dienst nemen om te helpen met de kinderen? Ze kan niet eeuwig kindermeisje blijven spelen, enkel om zijn ego te strelen.'

'Oké, oké, baas, ik snap het al,' plaagde hij haar. 'Je hoeft tegen mij niet te mopperen, zeg het maar tegen Doug.'

'Het spijt me.' Ze glimlachte naar haar echtgenoot terwijl hij zijn arm om haar heen sloeg. Ze waren sinds hun studietijd op Harvard met elkaar getrouwd en ze waren gek op elkaar. 'Ik vind het afschuwelijk als mannen er zulke denkbeelden op na houden. Het is zo verrekte onrechtvaardig. Wat zou er gebeuren als zij tegen hem zou zeggen dat hij zijn baan moest opgeven om voor de kinderen te zorgen? Hij zou denken dat ze gek was.'

'Zeker, zeker. Ik weet er alles van, dokter Parker.'

'Oké, ik weet het al. Ik heb veel te veel naar Simone de Beauvoir geluisterd. Sla me maar dood.'

'Het geeft niet. Jij mag doen wat jé wilt. Toevallig hou ik van je, ook al heb je een zeer uitgesproken mening over een indrukwekkend aantal onderwerpen.'

'Zou je van me houden als dat niet zo was?' Ze had nog steeds een glinstering in haar ogen als ze naar hem keek en het was duidelijk dat ze heel veel van elkaar hielden.

'Waarschijnlijk niet zoveel, en ik zou me jaren geleden al zijn gaan vervelen.' Getrouwd zijn met Jenny Parker was allesbehalve vervelend. Het enige dat hij jammer vond was dat ze niet meer kinderen hadden gekregen. Maar zij was altijd te druk geweest met haar werk om meer dan één kind te krijgen, en hij was blij met het kind dat ze hadden. Hun zoon, Phillip, was precies zijn moeder en ze dachten allebei dat hij een geweldige arts zou worden. Op dit moment was hij vastbesloten kinderarts te worden en kinderen waren kennelijk dol op hem. Ze vonden het allebei een goede beslissing.

En terwijl zij een heel eind verder langs het strand liepen, praatte Sam tegen zijn moeder over de Parkers. Hij vond het heerlijk hen te zien en Dicks opmerkingen over de zeilboot waren Sam niet ontgaan.

'Heb je gehoord van de zeilboot waarmee hun vrienden op de vierde hiernaartoe komen?' vroeg India aan Sam en hij knikte.

'Zo te horen is het een flinke grote.'

'Denk je dat wij erop mogen?' vroeg Sam vol belangstelling. Hij hield van boten en deze zomer ging hij een cursus doen bij de zeilclub.

'Het lijkt er wel op. Dick zei dat hij ons mee zou nemen.' Sams ogen begonnen te glimmen van opwinding bij het vooruitzicht en India keek ernaar uit Serena te ontmoeten. Ze had een stuk of twee, drie boeken van haar gelezen die ze erg leuk had gevonden. Ze had echter nog geen tijd gehad om de laatste te lezen.

Toen ze aan het eind van het strand gekomen waren, draaiden ze om en liepen ze met hun blote voeten door het water terug naar huis. Sam gooide de bal voor de hond, die hem steeds weer ophaalde. Toen ze thuiskwamen, waren de andere kinderen nog weg. India maakte hun lunch, waarna ze de fietsen voor den dag haalden. Ze gingen bij de huizen van vrienden langs om gedag te zeggen. Het was gewoon een fijn gevoel daar te zijn, op een plek waar ze van hielden, met mensen die ze kenden. Het was de perfecte plek voor hen allemaal. Bij het laatste huis kwam Sam een hele groep vriendjes tegen en India stemde ermee in dat hij bij hen bleef eten. Ze reed alleen terug naar huis. Toen ze daar aankwam, rinkelde de telefoon. Ze dacht dat het misschien Doug was en ze aarzelde even voor ze opnam. Ze had nog steeds weinig zin om met hem te praten. Het bleek echter Dick Parker te zijn. 'De Wards hebben net opgebeld,' vertelde hij haar met een opgewonden klank in zijn stem. 'Ze komen morgen aan. Dat wil zeggen, hij komt aan, met een boot vol mensen. Zij komt van het weekend met het vliegtuig. Ik wilde het je laten weten, zodat je Sam kunt meenemen. Paul zegt dat ze in de loop van de ochtend hier zijn. We bellen je wel.'

'Ik zal het tegen Sam zeggen,' beloofde India. Ze liep naar de keuken om wat soep voor zichzelf klaar te maken. Geen van de kinderen bleek thuis te komen eten. Maar ze belden tenminste wel allemaal op om het haar te vertellen. Ze was volkomen gerust als ze hun eigen gang gingen. Het was een van de dingen die ze het leukst vond aan hun verblijf op de Cape. Het was een veilige gemeenschap van mensen die ze kende en vertrouwde. Er waren vrijwel geen vreemden en er kwamen nauwelijks mensen die alleen voor de zomer een huis huurden. De mensen die hier een huis hadden, vonden het zo fijn dat ze nergens anders heen gingen. Het was een van de redenen waarom Doug nooit naar Europa wilde. In sommige opzichten kon ze hem dat niet kwalijk nemen, hoewel het haar heerlijk leek om met hem en de kinderen te reizen.

Toen Sam die avond thuiskwam, vertelde ze hem dat de zeilboot de volgende ochtend zou aankomen. 'Ze hebben beloofd dat ze ons zullen bellen zodra hij er is.'

'Ik hoop dat ze het niet vergeten,' zei Sam met een bezorgd gezicht terwijl ze hem instopte en hem een nachtkus gaf. Ze verzekerde hem dat ze volgens haar vast niet zouden vergeten te bellen.

De anderen kwamen kort daarna thuis. Ze maakte limonade en popcorn voor hen en nadat ze op de veranda nog een poosje hadden zitten praten en lachen, gingen ze uiteindelijk een voor een naar bed. Doug belde die avond niet op en zij belde hem ook niet. Het was een opluchting wat tijd voor zichzelf te hebben en toen de kinderen sliepen, verdween ze in haar donkere kamer. Het was al laat toen ze ten slotte naar haar slaapkamer ging. Ze keek uit het raam naar de volle maan boven de oceaan. Er stonden miljoenen sterren aan de hemel. Het was een volmaakte avond op een plek waar ze van hield, en heel even miste ze Doug. Misschien zou het toch fijn zijn geweest als hij hier was, ook al hadden ze de laatste tijd veel onenigheid en had hij een deprimerende kijk op het huwelijk. Zij wilde geen 'betrouwbaar gezelschap' voor hem zijn, ze vond de gedachte alleen al afschuwelijk. Ze wilde de vrouw zijn van wie hij hield en van wie hij nog steeds droomde. Zelfs nu nog was het moeilijk te geloven dat hij daar zo geringschattend over deed. Misschien had hij niet echt gemeend wat hij die avond zei, zei ze hoopvol tegen zichzelf terwijl ze keek naar de avondlucht en slaperig begon te worden. Hij kon het niet gemeend hebben... of toch wel? Was het voor hem allemaal zo saai en afgezaagd als hij had gezegd? Zij wilde zoveel meer zijn dan een betrouwbare verzorgster voor zijn kinderen. Ze wilde hand in hand met hem bij maanlicht langs het strand rennen en op het zand liggen en elkaar kussen, zoals ze hadden gedaan toen ze jong waren, in Costa Rica. Hij kon dat toch niet allemaal vergeten zijn, hij kon toch niet ongemerkt zo ver van hun vroegere dromen zijn afgedwaald? Wat was er gebeurd met de jongeman die hij was geweest toen ze elkaar twintig jaar geleden hadden leren kennen? Hun tijd bij het vredesleger was voor hem een soort misstap geweest. Hij was in twintig jaar tijd een heel ander mens geworden. Hij was niet meer dezelfde man als toen. Hij was volwassen geworden, had hij gezegd. Maar daarbij was hij iets kwijtgeraakt... hij was iemand kwijtgeraakt van wie zij heel veel had gehouden. Genoeg om een heel leven voor op te geven. Zij was zelf ook veranderd, maar niet genoeg om alles te vergeten wat ze was geweest. Het was jammer, voor hen allebei. Terwijl ze hierover nadacht, viel ze in slaap, en ze werd pas de volgende ochtend wakker.

5

Toen ze wakker werd, was het opnieuw een stralende, zonnige dag en een zacht briesje deed de gordijnen bij haar open slaapkamerraam heen en weer bewegen. Ze rekte zich uit, stond op en keek naar buiten. Het enige dat ze zag toen ze naar de oceaan keek, was de grootste zeilboot die ze ooit had gezien. Er renden mensen over het dek en er wapperde een reeks vlaggen aan de mast. De romp was donkerblauw en de opbouw zilverkleurig. Het was een spectaculair gezicht en ze wist onmiddellijk van wie het schip was. De Parkers hoefden hen niet op te bellen. Je kon de boot van kilometers afstand zien aankomen. Het was een fantastisch gezicht zoals hij langzaam voorbij zeilde, met de grote mast die hoog boven het water uit torende. Ze rende naar Sam om het hem te laten zien.

'Kom gauw... sta op... ik wil je iets laten zien!' Ze kwam zijn kamer binnen, maakte hem wakker en trok zachtjes de dekens weg. 'Hij is er!'

'Wat?' Nog half slapend stond hij op en volgde zijn moeder naar het raam, waar zij hem de zeilboot aanwees.

'Wauw, mam! Kijk toch eens! Dat is vast de grootste zeilboot van de hele wereld! Gaan ze alweer weg?' Hij keek bezorgd. Hij was doodsbang dat hij het had gemist.

'Ze zijn zeker op weg naar de zeilvereniging.' Er stond een felgekleurde spinnaker op en het was een ongelofelijk gezicht zoals de boot met een stevige gang langs hen heen gleed. De wind was precies genoeg aangewakkerd en de zeilboot zag er prachtig gracieus uit terwijl ze naar de pier voer. India haastte zich terug naar haar slaapkamer en greep haar camera. Zij en Sam renden samen naar de veranda, waar ze een paar schitterende foto's van de zeilboot maakte. Ze nam zich voor om, nadat ze ze had ontwikkeld, Dick Parker er een paar te geven. De boot was in één woord geweldig.

'Gaan we nu Dick bellen?' Sam kon zijn opwinding nauwelijks bedwingen.

'Misschien moeten we even wachten, Sam. Het is pas acht uur.'

'Maar als ze nou teruggaan naar New York voor wij de kans hebben gehad te gaan kijken?'

'Ze zijn nog maar net aangekomen, lieverd, en Dick heeft gezegd dat ze de hele week blijven. Ik denk niet dat je het zult missen, echt niet. Wat dacht je ervan om eerst een paar pannenkoeken te eten?' Het was het enige dat ze kon bedenken om hem af te remmen, en hij gaf zich schoorvoetend gewonnen. Maar om halfnegen kon hij het ten slotte geen minuut langer uithouden en smeekte hij haar op te bellen.

Jenny nam de telefoon op. India maakte haar verontschuldiging dat ze hen zo vroeg al stoorde, maar toen ze haar de situatie had uitgelegd, moest Jenny lachen om Sams ongeduld.

'Ze hebben ons toevallig net vanuit de boot opgebeld. Ze hebben ons uitgenodigd voor de lunch. Ze gaan aanleggen bij de zeilvereniging.'

'Dat zei ik al tegen Sam. Het zag ernaar uit dat ze daarnaartoe gingen.' Sam was de veranda weer op gelopen met een verrekijker. De boot was om de pier gevaren en inmiddels uit het zicht verdwenen.

'Waarom ga je niet met ons mee lunchen?' stelde Jenny voor. 'Ik weet zeker dat twee personen erbij voor hen niets uitmaakt. Denk je dat de anderen het ook leuk vinden om mee te gaan? Ik kan Paul altijd bellen, ik weet zeker dat hij het goed vindt.'

'Ik zal het ze vragen en je terugbellen. Heel erg bedankt, Jenny. Ik weet niet of Sam het kan uithouden tot lunchtijd. Je zult misschien hiernaartoe moeten komen om hem te verdoven.'

'Wacht maar tot hij het ziet!' zei Jenny veelbelovend. Toen de anderen opstonden, vertelde India hun over de boot en vroeg hun of ze mee wilden. Ze hadden echter allemaal al plannen, en vonden hun vrienden opwindender dan een zeilboot.

'Wat zijn jullie dom, zeg,' zei Sam vol afkeer tegen hen, terwijl ze hun ontbijt aten. India had voor iedereen pannenkoeken gebakken en Sam zat bij hen aan tafel, hoewel hij al had gegeten. 'Het is de grootste zeilboot van de héle wereld! Je zou hem eens moeten zien!'

'Hoe weet jij dat nou?' Jason was niet onder de indruk. De kinderen van de Tiltons hadden een nichtje uit New York te logeren en hij had nog nooit zo'n leuk meisje gezien als zij. Geen zeilboot ter wereld kon in haar schaduw staan en hij liet zich niet de kans ontgaan een dag met haar door te brengen, al was de boot nog zo groot.

'Mamma en ik hebben hem vanmorgen gezien. Hij is zo groot als... zo groot als...' Woorden schoten hem tekort en India glimlachte om zijn poging tot beschrijving.

Aimee was de enige van de kinderen die net als haar vader zeeziek werd en ze wilde niet op de boot, ook al lag hij vast aan de kade. En Jessica had al veel interessantere plannen gemaakt met de Boardmans. Drie jongens in de tienerleeftijd, van wie er een pas was gaan studeren, en haar beste vriendin oefenden op haar veel meer aantrekkingskracht uit dan welke zeilboot dan ook.

'Nou, Sam en ik gaan er lunchen,' zei India eenvoudigweg. 'We zijn uitgenodigd. Misschien vragen ze ons nog een keer, en kunnen jullie dan wel meekomen. Wij bekijken het allemaal goed en ik zal een heleboel foto's maken.' Een zeiljacht van zestig meter was zelfs in haar ogen iets dat je niet mocht missen.

Toen Sam en zij tegen de middag op hun fiets stapten om naar de zeilvereniging te gaan, was hij zo opgewonden dat hij nauwelijks zijn stuur recht kon houden. Twee keer viel hij bijna en India moest hem op het hart drukken rustig aan te doen. De zeilboot ging zonder hen nergens naartoe, verzekerde ze hem.

'Denk je dat ze vandaag gaan zeilen, mam?'

'Ik weet het niet. Misschien wel. Het is waarschijnlijk een heel gedoe om hem de haven in en uit te varen. Misschien willen ze dat niet. Maar we gaan hem in ieder geval bekijken.'

'Zorg dat je een heleboel foto's maakt,' bracht hij haar in herinnering, en zij lachte. Het was leuk om hem zo blij en opgewonden te zien. En door het samen met hem mee te maken, was het net of ze zelf door de ogen van een kind keek. Ze was bijna net zo opgewonden als hij.

Ze bereikten zonder problemen de zeilvereniging en terwijl ze langs de kade fietsten, staarden ze naar de boot. Je kon hem onmogelijk over het hoofd zien. Hij stak aan het eind van de kade een heel stuk uit en de mast torende zeventien verdiepingen hoog de lucht in. Op het eerste oog leek hij bijna groter dan de hele zeilvereniging. Er lagen een paar mooie zeilboten in de haven, maar geen daarvan kon tippen aan de boot die lag afgemeerd aan het eind van de kade. Tot India's grote opluchting stonden de Parkers al op hen te wachten. Het zou gênant zijn geweest om in het gezelschap van onbekenden aan boord te gaan. Sam zou het echter nog niet erg hebben gevonden als hij tussen piraten door had moeten kruipen om erop te komen. Hij was nauwelijks te stoppen. Hij rende over de loopplank in de armen van Dick Parker. En India volgde hem op de voet. Ze hadden hun fietsen op de kade achtergelaten. Ze droeg een witte korte broek en een wit T-shirt en ze had haar haar naar achteren geborsteld en met een wit lint samengebonden. Ze zag er eerder uit als Sams oudere zus dan als zijn moeder. Toen ze de Parkers in het oog kreeg, glimlachte ze.

Er zat een aantal mensen aan dek in gemakkelijke stoelen en op twee lange, elegante, met blauwe stof beklede banken. Schijnbaar overal liepen dekknechten en bemanningsleden rond in marineshorts en witte T-shirts. Er waren zeker zes gasten en een opvallende lange, jong uitziende man met grijs haar. Toen hij dichterbij kwam, zag India dat zijn haar dezelfde kleur had gehad als het hare, maar nu was doorweven met wit en zandkleur. Hij had intens blauwe ogen en een knap gezicht met scherpe trekken. Hij droeg een witte korte broek en een helderrood T shirt. Hij had brede schouders en een lang, slank, atletisch lichaam. In een ogenblik stond hij naast Dick Parker. Zijn ogen ontmoetten eerst die van India en toen daalde zijn blik snel af naar Sam. Hij gaf hem een brede glimlach en stak zijn hand uit om hem te begroeten.

'Jij bent vast Dicks vriend Sam. Waar bleef je nou? We hebben op je gewacht.'

'Mijn moeder fietst verschrikkelijk langzaam. Ze valt als ik te hard ga,' gaf hij als verklaring.

'Ik ben erg blij dat jullie het hebben gehaald,' zei hun gastheer op vriendelijke, uitnodigende toon. Zijn ogen lachten toen hij India aankeek. Vanaf het moment dat hij Sam ontmoette, voelde hij zich met hem verbonden en hij was enigszins geïntrigeerd door zijn moeder. Ze was een knappe vrouw met een intelligente manier van doen en een opgewekte, humoristische uitstraling. Ze was duidelijk trots op de jongen en toen hij een praatje met hem maakte, concludeerde hij dat haar trots terecht was. Hij was scherpzinnig en geïnteresseerd en beleefd en hij stelde talloze vragen, waaruit verrassend veel kennis van zaken sprak. Sam wist zelfs dat de boot een kitsgetuigd jacht was, hij maakte een juiste schatting van de hoogte van de mast op grond van de lengte van het schip en hij kende de namen van alle zeilen. Hij had duidelijk een hartstocht voor zeilboten, wat hem direct geliefd maakte bij zijn gastheer. Het duurde zeker vijf minuten voor Paul Ward zijn hand naar India kon uitsteken om zich aan haar voor te stellen. Op dat moment had Sam al het gevoel dat Paul zijn persoonlijk eigendom was. Ze hadden onmiddellijk vriendschap gesloten en Paul nam hem meteen mee om hem de stuurhut te laten zien.

Dick Parker stelde India intussen voor aan de andere gasten. Jenny en hij kenden ze allemaal. India ging zitten en maakte ongedwongen een praatje terwijl een stewardess haar kwam vragen of ze champagne wilde of een bloody mary. In plaats daarvan vroeg ze tomatensap en naar het leek een seconde later werd het haar gebracht in een zwaar kristallen glas met de naam van de boot erin gegraveerd. De boot heette de Zeester. Volgens een van de gasten was hij in Italië speciaal voor Paul Ward gebouwd. Het was de tweede boot van dit type die Paul in zijn bezit had. Hij had zowel op de eerste als op deze boot de hele wereld rond gezeild en iedereen sprak over het feit dat hij een buitengewoon goede zeiler was.

'Je zoon zal veel van hem leren,' verklaarde een andere gast. 'Als jongeman heeft hij aan de America's Cup Race meegedaan en sindsdien is hij er altijd serieus bij betrokken geweest. Hij zegt steeds dat hij zich gaat terugtrekken van Wall Street en alleen nog de wereld rond gaat zeilen, maar ik denk niet dat Serena dat goedvindt.' Iedereen begon te lachen.

'Vaart ze overal met hem mee naartoe?' vroeg India belangstellend. Haar vingers jeukten om foto's te maken van de boot, maar ze wilde het discreet doen, en ze hoopte dat ze daar later de gelegenheid voor zou krijgen. Alle gasten begonnen te lachen bij het horen van haar vraag. Het bleek een grapje voor insiders te zijn en een van hen legde het haar uiteindelijk uit.

'Serena's opvatting van een stevige zeilpartij is een tochtje van Cannes naar Saint-Tropez. En Paul is pas tevreden als hij op de Indische Oceaan door een tyfoon heen zeilt. Ze komt wel met het vliegtuig naar verschillende havens om hem daar te ontmoeten, maar zelfs dat doet ze zo min mogelijk. Ze probeert hem nog steeds over te halen om een vliegtuig te kopen en minder tijd op de boot door te brengen, maar ik geloof niet dat dat haar zal lukken.' Een vrouw tegenover India had haar antwoord gegeven en de man naast haar schudde ontkennend zijn hoofd. 'Ik zet mijn geld op Serena. Zij vindt het afschuwelijk als hij lange tijd op reis gaat met de boot. Zij voelt zich een stuk prettiger als ze stevig vastliggen aan de kade van Cap d'Antibes of Saint-Tropez. Serena is beslist geen type om te zeilen.' India kon zich nauwelijks voorstellen dat een reis op de Zeester iemand zo zwaar kon vallen, maar misschien werd de beroemde schrijfster wel zeeziek. Haar afkeer van lange zeiltochten bleek echter een bekend feit en gaf aanleiding tot een lange reeks verhalen over Serena. Zo te horen was zij een interessante, maar geen gemakkelijke vrouw. Terwijl de anderen praatten, pakte India stilletjes haar camera en begon af te drukken. Ze waren zo druk aan het vertellen dat ze nauwelijks merkten wat India deed. Na een paar minuten sprak iemand zijn bewondering uit over haar camera. Het was het nieuwe toestel dat ze Dick Parker had willen laten zien en toen ze dat deed, was hij vol enthousiasme. Als vanzelfsprekend begon hij de anderen over India te vertellen.

'Haar vader heeft een Pulitzer-prijs gewonnen,' zei hij, 'en als ze weer aan het werk gaat, wint India er zelf ooit ook een. Ze is op evenveel plaatsen in de wereld geweest als Paul, maar dan meestal met geweren op haar gericht, of omringd door een vlammenzee. Je zou haar foto's eens moeten zien,' zei hij trots.

'Ik heb dat allemaal al een hele tijd niet meer gedaan,' zei ze bescheiden. 'Ik heb het lang geleden opgegeven, toen ik trouwde.'

'Daar kan je nog steeds verandering in brengen,' zei Jenny vastberaden, terwijl de gasten ongedwongen verder praatten. Na een halfuur kwamen Sam en Paul Ward weer terug. Sam straalde.

Paul had hem alles laten zien, zelfs hoe de zeilen werkten. Alles op de boot werkte met computers. Als het moest kon hij de boot in zijn eentje besturen en dat had hij ook vaak gedaan, met de bemanning achter de hand om hem te helpen. Hij was werkelijk een buitengewoon goede zeiler en zelfs Sam begreep dat. Paul had het hem allemaal heel eenvoudig uitgelegd en hij was diep onder de indruk van de doordachte vragen die het kind stelde. Paul had zelfs een paar tekeningen voor hem gemaakt om hem de dingen duidelijker te maken.

'Ik ben bang dat je een serieuze zeiler onder je hoede hebt,' zei hij bewonderend tegen haar toen ze terugkwamen. Sam ging zitten om het glaasje fris op te drinken dat een stewardess hem met een linnen servet was komen aanreiken. 'Het is een ernstige verslaving. Als ik jou was, zou ik me grote zorgen maken. Ik heb mijn eerste zeilboot gekocht toen ik twintig was en nog geen cent bezat. Ik moest praktisch mijn ziel verkopen om het te kunnen doen.'

'Mag ik je helpen zeilen, Paul?' vroeg Sam met een blik vol verering. Paul keek glimlachend op hem neer en streek met zijn hand door zijn haar. Hij ging op een leuke manier met kinderen om, vooral met Sam.

'Ik weet niet of we vandaag nog weggaan, jongen. Wat zou je zeggen van morgen? We zijn van plan een zeiltochtje te maken langs een paar eilanden. Vind je het leuk om mee te gaan?' Sam was meteen buiten zichzelf van vreugde en Paul keek India aan terwijl hij de vraag stelde. 'Vinden jullie het leuk om morgen met ons mee te gaan? Ik denk dat hij de tijd van zijn leven zou hebben.'

'Dat weet ik wel zeker.' India glimlachte terug. 'Is het echt niet lastig?' Ze wilde zich niet opdringen. Ze was bang dat Sams enthousiasme misschien wat te veel van het goede zou zijn.

'Hij weet meer van zeilboten af dan sommigen van mijn vrienden. Ik vind het enig om hem te laten zien hoe het allemaal werkt, als jij er geen bezwaar tegen hebt. Ik krijg niet zo vaak de kans om een jonge zeiler "les te geven". De meeste mensen die ik aan boord krijg, zijn meer geïnteresseerd in de bar en in de afmetingen van hun hut. Ik denk dat hij echt iets van het zeilen zal opsteken.'

'Dat zou geweldig zijn. Dank je wel.' Ze voelde zich vreemd verlegen in zijn gezelschap. Hij was een belangrijk man en hij had een machtige uitstraling, waardoor ze zich wat geïntimideerd voelde. Maar Sam scheen zich bij zijn nieuwe vriend, de gasten en de bemanningsleden volkomen op zijn gemak te voelen. Paul had gezorgd dat hij zich helemaal thuis voelde en India was ontroerd door wat ze zag. Het vertelde haar iets over Paul. Toen ze een paar minuten later met hem zat te praten, vroeg ze hem of hij kinderen had. Ze had het idee dat dat haast niet anders kon, als je zag hoe goed hij met een kind van Sams leeftijd overweg kon. Ze was dan ook niet verbaasd toen hij met een glimlach knikte.

'Ik heb een zoon, die al zijn hele leven een hartgrondige hekel heeft aan boten,' lachte hij. 'Hij wordt nog liever levend verbrand dan tien minuten te moeten doorbrengen op een zeilboot. Hij is inmiddels een volwassen man met twee kinderen, en die schijnen al net zo'n hekel aan boten te hebben als hij. En mijn vrouw is nauwelijks beter dan mijn zoon. Ze duldt het leven op de Zeester, maar daar is dan ook alles mee gezegd. Serena en ik hebben nooit kinderen gehad. Dus ik vrees dat de last van mijn behoefte om iemand zeilen te leren nu volledig op Sams schouders rust. Dat zou weleens een zware verantwoordelijkheid voor hem kunnen worden.' Hij nam een glas champagne van een zilveren dienblad dat de stewardess hem voorhield en glimlachte naar India. Toen merkte hij haar camera op. 'Dick heeft me verteld dat je een vrouw bent met uitzonderlijke talenten.'

'Ik vrees van niet. Niet meer althans. Ik maak alleen erg goede foto's van mijn kinderen.'

'Te oordelen naar wat Dick me heeft verteld, denk ik dat je erg bescheiden bent. Hij zei dat je gespecialiseerd bent in bandieten, guerrilla's en oorlogsgebieden.' Zij moest lachen om de beschrijving van haar vroege jaren als persfotograaf, maar hij zat er niet helemaal naast. Ze had inderdaad veel gevaarlijke opdrachten uitgevoerd op een aantal zeer ongebruikelijke plaatsen. 'Ik heb zelf ook wat gedaan op dat gebied, maar dan niet met fotografie. Toen ik jong was, was ik marinepiloot, en later, voor mijn tweede huwelijk, verzorgde ik luchtbruggen naar zeer afgelegen oorden. Ik heb een groep piloten bijeengebracht om op vrijwillige basis reddingsmissies en bevoorradingsvluchten uit te voeren. Waarschijnlijk zijn we weleens op dezelfde plek geweest.' Terwijl ze naar hem luisterde, wist ze dat ze graag foto's had gemaakt van zijn avonturen.

'Doe je dat nog steeds?' vroeg ze. Hij boeide haar. Hij was een man met vele kanten, die grote tegenstellingen in zich verenigde. Hij leidde duidelijk een luxueus bestaan, maar op de een of andere manier wist hij dit te combineren met een leven vol gevaar en opwinding. En ze wist ook van zijn vele successen op Wall Street. Zijn reputatie van integer en succesvol man had hem tot een legende gemaakt.

'De luchtbruggen heb ik er een paar jaar geleden aan gegeven. Mijn vrouw had er ernstige bezwaren tegen. Zij vond het te gevaarlijk en ze zei dat ze er nog geen dringende behoefte aan had weduwe te worden.'

'Dat was waarschijnlijk verstandig van haar.'

'We hebben nooit een vliegtuig of een piloot verloren,' zei hij zelfverzekerd, 'maar ik wilde haar niet van streek maken. Ik zorg nog steeds voor financiële ondersteuning van het project, maar ik vlieg zelf niet meer. We hebben een paar vliegmissies uitgevoerd op Bosnië om de kinderen te helpen toen het daar moeilijk was. En Rwanda natuurlijk.' Alles aan hem was indrukwekkend en dwong bewondering af en ze was enorm door hem gefascineerd. Terwijl ze met hem praatte, wilde ze het liefst haar camera pakken en een foto van hem maken, maar ze wist dat ze dat niet kon doen. Hij was al zo aardig geweest voor Sam en ze wilde hem niet irriteren.

Hij maakte nog een praatje met de andere gasten en na een halfuur bracht hij hen allemaal naar de eetzaal. Er stond daar een onberispelijk gedekte tafel met schitterend porseleinen serviesgoed, kristallen glazen en geborduurd tafellinnen. Hij beheerde zijn boot als een chic hotel of als een goed georganiseerd huis. Ieder detail was tot in de puntjes verzorgd. Zijn gastvrijheid was kennelijk net zo uitzonderlijk als zijn zeilkunst.

Tot India's verbazing zat zij tijdens de lunch aan Pauls rechterzijde. Ze voelde zich zeer vereerd met de plaats die hij haar had gegeven. Het stelde hen in staat veel met elkaar te praten. Hij was een boeiende gesprekspartner. Hij had een uitgebreide kennis van de wereld, hij wist veel af van kunst, had een grote liefde voor politiek en hield er een groot aantal uitgesproken standpunten en interessante ideeën op na. Tegelijkertijd had hij een tederheid, een vriendelijkheid en een wijsheid waarmee hij haar erg voor zich in wist te nemen. Herhaaldelijk maakte hij haar aan het lachen met verhalen die hij over zichzelf vertelde. Hij had ook iets ondeugends over zich en een ietwat boosaardig gevoel voor humor. Maar hoe uiteenlopend de onderwerpen die ze bespraken ook waren, het gesprek kwam altijd weer terug op zeilen. Het was duidelijk de hartstocht van zijn leven. Aan haar andere zij ging Sam helemaal op in een gesprek met Dick Parker over hetzelfde onderwerp. Af en toe keek hij even op om naar Paul te glimlachen. In een enkel middagje was Paul Sams held geworden. 'Ik geloof dat ik hopeloos verliefd begin te worden op je zoon,' bekende Paul haar op zachte toon, terwijl de stewardessen in de eetzaal hun koffie aanboden in kopjes van Limoges. 'Hij is geweldig, en hij weet verschrikkelijk veel van zeilen. Hij geeft me het gevoel dat ik zelf meer kinderen had moeten hebben.' Het was misschien nog niet te laat voor hem, bedacht India. Ze herinnerde zich dat ze in het tijdschrift Fortune had gelezen dat hij zevenenvijftig jaar was, en Serena was een jaar of vijftig. Als je keek naar hoe hij erover dacht, verbaasde het India dat hij met haar nooit kinderen had gekregen. Door iets wat hij tijdens de lunch had gezegd, wist ze dat ze elf jaar met elkaar getrouwd waren. Hij had echter ook verteld dat zij het verschrikkelijk druk had, zowel met het schrijven van romans als met het uiterst nauwkeurig nalopen van de productie van de films die op basis van haar boeken werden gemaakt. Op dat moment was ze juist in Los Angeles om dat te doen. Hij beschreef haar als een perfectioniste, een gedreven iemand. Hij zei dat ze veel talent had, maar daarnaast ook op een dwangmatige manier omging met haar werk.

Paul had India tijdens de lunch verteld dat hij de eerste keer was getrouwd toen hij nog op de universiteit zat. Hij had alleen de zoon gekregen die hij eerder had genoemd. Hij was vijftien jaar getrouwd gebleven en had vervolgens tien jaar gewacht voor hij trouwde met Serena. Toen ze trouwden was zij negenendertig en voor haar was het de eerste keer.

'Eigenlijk,' legde Paul haar uit, 'heeft Serena nooit kinderen gewild. Haar werk is haar grote hartstocht en ze is altijd bang geweest dat kinderen daar een belemmering in zouden zijn.' Hij gaf geen commentaar op haar beslissing. India dacht dat hij het misschien niet erg had gevonden, omdat hij al een zoon had toen hij met haar trouwde. Het was voor India, die haar carrière had opgegeven om vier kinderen te krijgen, in ieder geval een interessante zienswijze. 'Ik geloof niet dat ze ooit spijt heeft gehad van haar beslissing,' zei hij eerlijk. 'En om je de waarheid te zeggen, ik weet niet of ze ooit goed met kinderen had kunnen omgaan. Ze zit erg ingewikkeld in elkaar.' Het brandde India op de lippen om te vragen wat hij daarmee bedoelde, maar ze durfde het niet. Ondanks de tegenstrijdigheid in wat hij haar had verteld, kreeg ze het gevoel dat hij gelukkig met haar was.

Het was een lange lunch en er werd veel gepraat. Paul en India bespraken de meest uiteenlopende onderwerpen en kwamen uiteindelijk terug op de vele reizen die ze hadden gemaakt. Hij vond het nog steeds heerlijk om af te reizen naar de verste uithoeken van de wereld, liefst op zijn zeilboot. 'Ik krijg er niet zoveel gelegenheid voor als ik graag zou willen,' gaf hij toe, 'maar binnenkort ga ik weer. Ik zeg steeds tegen mezelf dat ik vroeg met pensioen ga, maar zolang Serena nog zo opgaat in haar werk, heeft het geen zin om dat te doen. Zij moet eerst meer vrije tijd hebben om bij me te zijn. En als ik het goed inschat,' zei hij met een treurig lachje tegen India, 'zit ik tegen de tijd dat zij het kalmer aan gaat doen al in een rolstoel.'

'Ik hoop het niet.'

'Ik ook niet,' zei hij vol overtuiging. 'En jij? Ga jij binnenkort je carrière weer oppakken, of heb je het nog te druk met je kinderen?' Hij kon zich wel ongeveer voorstellen wat vier jonge kinderen van haar eisten. Het leek Paul een hele opgave, maar zij klonk alsof ze het leuk vond. De enige over wie ze niet veel had gezegd was haar man, en dat was niet onopgemerkt gebleven. Het was Paul al snel opgevallen dat ze het geen enkele keer over haar man had gehad.

'Ik geloof niet dat ik ooit nog ga werken,' zei ze nadenkend. 'Mijn man is er fel op tegen. Hij kan zich zelfs niet indenken waarom ik het in overweging zou nemen.' Zonder te weten waarom, vertelde ze hem over de opdracht in Korea en over Dougs reactie daarop. Hij had volstrekt niet kunnen begrijpen waarom ze zelfs maar overwoog het te doen, of teleurgesteld zou zijn als het niet doorging.

'Zo te horen moet hij aan zijn haren de nieuwe eeuw worden binnengesleept. Het is een beetje dwaas van een vrouw te verwachten dat ze haar carrière en het gevoel van identiteit en eigenwaarde dat daarbij hoort opgeeft, zonder dat ze nog iets terugkrijgt voor het offer dat ze heeft gebracht en het verlies dat ze heeft geleden. Ik persoonlijk zou daar de moed niet toe hebben.' Of niet zo stom zijn, dacht hij erachteraan, maar hij zei het niet. Paul wist dat haar man hier vroeg of laat de tol voor zou moeten betalen en niet zo'n beetje. Het was onvermijdelijk. Hij had dat met Serena wel geleerd. Alleen de vraag of ze tijd wilde vrijmaken om met hem te gaan zeilen, riep bij haar al een woedende reactie op. Maar ja, zij was ook wel erg dwangmatig als het haar werk betrof. 'Ik heb het idee dat je je carrière mist, India. Klopt dat?' Hij wilde haar beter leren kennen. Zij had iets rustigs over zich dat hem aantrok. Iedere keer als hij haar met Sam zag praten, werd hij diep geraakt door de hartelijkheid waarmee ze met elkaar omgingen en de tederheid waarmee ze het kind benaderde. Er waren veel positieve dingen die hij over zijn vrouw had kunnen zeggen, maar zorgzaamheid was nooit haar sterkste kant geweest en tederheid was geen woord dat hij zou gebruiken om haar te beschrijven. Ze was opwindend en hartstochtelijk en eigenzinnig en sterk en betoverend en briljant. Maar het leek wel of India en zij op twee verschillende planeten waren geboren en in verschillende werelden leefden. India had iets zachts over zich, een subtiele sensualiteit, gekoppeld aan een scherpe geest en een ondeugend gevoel voor humor, wat hij buitengewoon aantrekkelijk vond. Haar oprechtheid en eerlijkheid waren voor hem een verfrissende ervaring. Zijn contacten met Serena waren altijd fascinerend gecompliceerd. Maar zo was Serena. Het meest genoot ze ervan hem uit zijn tent te lokken. India was een veel zachtaardiger type, hoewel ze beslist geen 'zwakke' indruk maakte.

Ze dacht goed na voor ze antwoord gaf op zijn vraag of ze haar werk miste. 'Ja, ik mis het inderdaad. Het grappige is dat ik het een hele tijd niet heb gemist. Ik had het te druk om er zelfs maar over na te denken. Maar nu de kinderen groter beginnen te worden, voel ik een echte leegte in mijn leven, waar eerst mijn werk was. Ik weet nog niet wat het is, maar ik denk dat ik iets anders nodig heb dan de kinderen om die leegte te vullen.' Dat was precies wat Doug niet had willen horen toen ze er met hem over probeerde te praten. Hij schoof haar en haar gevoelens over dit onderwerp gewoon opzij, hij besteedde er geen enkele aandacht aan. Het was voor het eerst dat ze haar gedachten onder woorden bracht en iemand anders vertelde hoe ze zich voelde.

'Ik zie niet in waarom je nu niet opnieuw zou kunnen beginnen, misschien met wat minder gevaarlijke opdrachten,' stelde Paul redelijk voor. Dit was min of meer wat hij ook tegen zijn vrouw had gezegd. Ze kon ieder jaar een film doen en iedere twee of drie jaar een boek. Ze hoefde niet ieder jaar twee films en vier tv-shows te doen en een contract af te sluiten voor zes boeken die in drie jaar af moesten zijn. Maar Serena wilde er niets van weten. Zelfs bij het horen van zijn woorden had ze zich al bedreigd gevoeld en er was prompt ruzie van gekomen.

'Drie jaar geleden had ik een opdracht in Harlem over kindermisbruik,' legde India uit. 'Dat was perfect voor mij. Het was dicht bij huis en fysiek niet gevaarlijk. Het is erg goed gegaan. Maar dat soort opdrachten krijg ik niet zo vaak. Als ze me opbellen, willen ze me het liefst inschakelen voor het soort dingen dat ik vroeger deed, in oorden waar opstanden en revoluties gaande zijn. Ze denken waarschijnlijk dat dat is waar ik goed in ben. Maar ik kan het Doug en de kinderen niet aandoen om zulke opdrachten aan te nemen.'

'Bovendien zou het gevaarlijk zijn voor jezelf.' Terwijl hij het zei, fronste hij zijn wenkbrauwen. Hij wist niet of hij zelf wel zou willen dat zijn vrouw haar leven riskeerde voor een verhaal. Het ergste waar Serena voor haar werk naartoe moest was de Polo Lounge van het Beverly Hills Hotel, of het kantoor van haar uitgever in New York. Zij liep nauwelijks enig gevaar of risico. 'Tja, je zult naar een compromis moeten zoeken, India. Je kunt jezelf niet blijven wegcijferen. Je hebt het nodig, net als voeding. Dat geldt voor iedereen. Daarom stop ik niet met werken. Ik vind het afschuwelijk om het te moeten toegeven, maar tot op zekere hoogte voedt het uitoefenen van macht mijn ego.' Ze vond het leuk dat hij dit aan haar wilde bekennen. Op de een of andere manier maakte het hem kwetsbaar, een woord dat maar weinig mensen zouden gebruiken om Paul Ward te beschrijven. India voelde die kwetsbaarheid echter duidelijk. Hij was kwetsbaar in zijn gevoelens voor zijn vrouw, in de manier waarop hij met haar sprak, in de dingen die hij haar toevertrouwde en zelfs in de manier waarop hij contact maakte met Sam. Hij straalde heel veel geestelijke moed uit, en eerlijkheid en verborgen tederheid. Er waren veel dingen die ze prettig aan hem vond. Hij was een erg indrukwekkende man.

Het was al over halfvier toen ze van tafel gingen en Paul stelde voor om Sam mee te nemen op het kleine zeilbootje dat ze aan boord hadden om hem te leren zeilen. Sam was in de wolken over het aanbod. Paul deed de jongen een reddingsvest om en vroeg de dekknechten het bootje te water te laten. Vervolgens klauterden ze langs de touwladder naar beneden en even later zag India hoe ze in de richting van de oceaan zeilden. Ze maakte zich er een beetje ongerust over dat ze misschien zouden omslaan, maar zijn vrienden en de bemanning verzekerden haar dat Paul geen onverantwoorde dingen zou doen en bovendien erg goed kon zwemmen. Aan de uitdrukking op Sams gezicht kon ze wel zien hoe gelukkig hij was.

Van waar ze stond kon ze zien hoe hij lachte en stralend opkeek naar Paul. Terwijl ze keek pakte ze haar camera en maakte een reeks prachtige opnamen met haar telelens. Ze kon allebei hun gezichten duidelijk zien, en ze had nog nooit twee mensen zo gelukkig gezien als haar zoon en zijn nieuwe vriend. Pas na vijven kwamen ze met tegenzin terug naar de Zeester en Sam klauterde weer aan boord.

'Wauw, mam! Dat was fantastisch. Het was zo leuk... en Paul heeft me geleerd hoe ik het moet doen!' Sam straalde en ook Paul zag er tevreden uit. De twee hadden in het kleine bootje kennelijk een nog sterkere band gevormd.

'Ik weet het. Ik zag het, lieverd. Ik heb een heleboel foto's van jullie gemaakt,' zei India, terwijl Paul met een brede glimlach op haar neerkeek. Sam rende weg om voor hen allebei een glas frisdrank te halen. Dankzij Pauls gastvrijheid voelde hij zich opmerkelijk goed thuis op de boot en wat Sam betrof was Paul nu een vriend voor de rest van zijn leven. India wist dat hij deze dag nooit zou vergeten.

'Het is een heerlijke knul, India. Je mag wel erg trots op hem zijn. Hij is intelligent en vriendelijk en integer en hij heeft een geweldig gevoel voor humor. Net als zijn moeder,' voegde hij eraan toe. Nu hij Sam steeds beter leerde kennen, had hij het gevoel dat hij haar ook beter kende. Hij vormde een soort brug tussen hen waar hij oprecht van genoot.

'Ben je dat allemaal in een uur te weten gekomen, in een bootje ter grootte van een badkuip?' Ze plaagde hem, maar ze was ontroerd door wat hij over haar zoon had gezegd.

'Er is geen betere plek om dat te doen. Met zeilen leer je mensen kennen, vooral in een bootje van die afmetingen. Hij was erg handig en heel verstandig en voorzichtig. Je hoeft je over hem geen zorgen te maken.'

'Dat doe ik toch wel.' Ze grijnsde, terwijl ze Paul rustig aankeek. 'Het hoort bij mijn taakomschrijving. Ik zou me niet aan mijn deel van de overeenkomst houden als ik me geen zorgen over hem maakte.'

'Hij is een geweldige zeiler,' zei Paul bijna trots.

'Jij ook,' zei zij eenvoudig. 'Ik heb de hele tijd gekeken.'

'Ik zou graag de foto's willen zien.'

'Ik zal ze voor je ontwikkelen en meenemen als we morgen komen.'

'Dat zou ik fijn vinden,' zei hij. Op dat moment kwam Sam terug rennen met twee glazen cola in zijn handen. Hij gaf er een aan Paul en grijnsde naar zijn moeder. Het was de fijnste dag van zijn leven geweest tot nog toe.

Ze bleven even staan om hun cola op te drinken. Ze waren moe en dorstig en gelukkig. De wind was wat aangewakkerd en Paul had zich in het zeilbootje flink moeten inspannen. Maar het was moeilijk uit te maken wie van hen tweeën het meest had genoten.

Ze keken naar de bar, waar een aantal gasten blufpoker stond te spelen. Anderen lagen te zonnebaden, twee zaten er te lezen en een lag te slapen. Het was een rustige, ontspannen middag geweest en India had ervan genoten. Om halfzes zei ze ten slotte tegen Sam dat ze terug moesten naar huis, naar de anderen. Hij keek diep teleurgesteld.

'Morgen kom je weer terug, Sam,' herinnerde Paul hem. 'Kom maar vroeg, als je zin hebt. Dan doen we samen nog een paar dingen voor we gaan zeilen.'

'Hoe vroeg?' Sam keek hoopvol, en Paul en India keken lachend naar hem.

'Is negen uur voor jou al erg laat?' Hij had het gevoel dat Sam om vijf uur zou komen als hij de kans kreeg. 'Maak er maar halfnegen van.' Toen keek hij India vragend aan. 'Is dat goed wat jou betreft?'

'Prima. Ik verzorg het eten en regel de dingen voor de andere kinderen wel voor we weggaan. Ze kunnen redelijk goed voor zichzelf zorgen. En ze zitten toch de hele dag bij hun vrienden.

Ze zullen ons niet missen.'

'Als je wilt kun je hen ook meenemen. De andere gasten zijn morgen niet aan boord, dus het wordt alleen Sam en jij en ik. Er is genoeg ruimte voor de anderen als ze het leuk vinden om mee te komen.'

'Ik zal het ze vragen.' Het leek jammer om zo'n kans voorbij te laten gaan, maar zij had het vermoeden dat de verleiding voor hen niet zo groot zou zijn. Ze wilden geen minuut met hun vrienden missen en Sam was van haar kinderen de enige die zo dol was op zeilen. 'In ieder geval bedankt voor de uitnodiging, en voor alles wat je voor ons gedaan hebt.' Voor ze weggingen, gaf ze hem een hand en ze voelde hoe zijn ogen de hare iets langer vasthielden. Ze zag er iets in, maar ze wist niet wat het was... bewondering... nieuwsgierigheid... vriendschap... maar ze voelde het door haar heen flitsen als iets onnavolgbaars, iets elektrisch. Toen was het ogenblik weer voorbij. Sam en zij klommen weer op hun fiets, terwijl de gasten en de bemanning hen nawuifden. Het gaf plotseling het gevoel alsof ze weggingen van huis, of een betoverende vakantie was afgelopen. En terwijl ze naar huis reden, wilde ze net als Sam niets liever dan omkeren en zo vlug mogelijk teruggaan naar de Zeester.

Het was in alle opzichten een volmaakte middag geweest en terwijl ze achter Sam aan fietste en hem probeerde bij te houden zonder van haar fiets te vallen, moest ze wel aan Paul denken. Er was iets heel zeldzaams, ondoorgrondelijks aan de man die ze die middag had leren kennen. En ze was ervan overtuigd dat ze niet alles van hem hadden gezien, er was meer. Ze noemden hem niet voor niets de Leeuw van Wall Street. Er moest ook een harde, misschien zelfs wel een wrede kant aan hem zijn. Maar wat zij had gezien was een erg zachtaardige, zorgzame man. En ze wist dat Sam en zij nooit de dag zouden vergeten die ze zojuist met hem hadden doorgebracht.

6

Toen Sam en India van hun middag op de Zeester terugkwamen, waren alle kinderen thuis. Ze hadden allemaal een fijne dag gehad en waren blij hen te zien. Sam vertelde hun alles over Paul, de boot en zijn avonturen in het kleine zeilbootje en ze hoorden hem vriendelijk, maar zonder veel belangstelling aan. Sam hield van boten zoals sommige kleine jongetjes dol zijn op legertanks en vliegtuigen. De anderen begrepen er niet veel van en vonden er niets bijzonders aan. Terwijl zij praatten, ging India naar de keuken om het eten klaar te maken.

Ze maakte pasta met salade en stokbrood met kruidenboter en zette een paar diepvriespizza's in de oven. Ze had het vermoeden dat er nog wel meer gasten aan tafel zouden verschijnen en ze had gelijk. Om zeven uur, toen ze aan tafel gingen, kwamen er nog vier kinderen opdagen, twee vrienden van Jason en twee vriendinnen van Aimee. Zo leefden ze in de zomer. Er heerste een ongedwongen, ontspannen sfeer en het kon haar nooit schelen hoeveel kinderen er over de vloer waren. Dat hoorde gewoon bij hun strandleven, het werd verwacht en zij vond het leuk.

Jessica hielp haar na afloop, toen de anderen gingen spelen, met het opruimen van de keuken. Zodra ze de vaatwasser hadden ingeruimd, belde Doug hen op. Sam was als eerste bij de telefoon en vertelde hem alles over de Zeester. Toen hij beschreef hoe groot de boot was, klonk het alsof het de grootste oceaanstomer ter wereld was, maar hij gaf ook een zeer gedetailleerde beschrijving van de zeilen en het computersysteem waarmee ze werden bestuurd. Het was duidelijk dat Paul Sam heel veel over zeilen had geleerd en dat Sam goed naar hem had geluisterd.

Toen India eindelijk aan de beurt was om met Doug te praten, vroeg hij haar naar Sams enthousiaste verhalen. 'Waar maakte Sam zich zo druk over? Is die boot echt zo groot als hij zegt, of is het gewoon een ouwe wastobbe bij de zeilvereniging?'

'Het is een erg mooie wastobbe.' India glimlachte terwijl ze antwoord gaf en dacht aan de dag die ze op de boot hadden doorgebracht. 'De eigenaar is een vriend van Dick en Jenny. Ik heb over hem gelezen, jij ook wel denk ik. Hij heet Paul Ward en hij is getrouwd met Serena Smith, de schrijfster. Zij is in Los Angeles om te werken aan een film en hij is deze week met een stel vrienden hier op zijn zeilboot. Misschien is hij er nog wel als jij komt.'

'Bewaar me,' zei Doug. Hij voelde zich al zeeziek worden bij de gedachte. 'Je weet hoe ik over boten denk, maar hem zou ik wel willen ontmoeten. Wat is hij voor iemand? Een arrogante kwal en een etter van een vent onder een dun laagje vernis?' Doug verwachtte dit gezien zijn macht en zijn succes op Wall Street. Het was voor hem ondenkbaar dat iemand zoveel macht kon hebben en tegelijkertijd een fatsoenlijk mens kon zijn.

'Nee, hij maakt een heel menselijke indruk. Hij was fantastisch met Sam en hij heeft hem zelfs meegenomen op een klein zeilbootje,' zei India losjes, geïrriteerd dat Doug er automatisch van uitging dat Paul niet deugde.

'Ik heb gehoord dat het een meedogenloze vent is. Misschien sloofde hij zich alleen maar uit voor zijn vrienden. Als je het zo hoort is het een kerel die zijn eigen jongen opvreet en die van een ander erbij.' Doug hield vast aan zijn standpunt en India wilde niet met hem in discussie gaan.

'Het onze heeft hij in ieder geval niet opgegeten. Sam was weg van hem.' Ze was van plan hem te vertellen dat ze de volgende dag weer met hem gingen zeilen, maar om de een of andere onduidelijke reden veranderde ze van gedachten en sprak er niet over.

'Hoe is het met jou?' Hij veranderde van onderwerp, zodat ze niet nog meer over Paul hoefde zeggen. Er was overigens toch niet veel meer te vertellen, afgezien van het feit dat ze hem geweldig vond en dat hij van mening was dat ze zo snel mogelijk weer moest gaan werken. Ze was ervan overtuigd dat Doug het erg leuk gevonden zou hebben dat te horen.

'Met mij is het goed. Druk met de kinderen. Het is hier heerlijk. Dezelfde gezichten, oude vrienden. Jenny en Dick waren heel aardig, zoals gewoonlijk. De kinderen zijn weer bij hun oude kameraadjes. Niets nieuws hier.' Dat vond ze er zo fijn aan. Dat alles zo bekend en vertrouwd was. Het was alsof je met je favoriete nachtpon aan wegdook in een heerlijk, oud kussen.

'Hoe is het met jou?'

'Moe. Veel werk. Ik heb sinds je bent weggegaan geen minuut vrij genomen. Het leek me maar het beste om de schouders eronder te zetten en aan de slag te gaan. Maar ik red het nog steeds niet om de vierde te komen.'

'Ik weet het, dat heb je me verteld.' Haar stem klonk neutraal. Ze was nog steeds kwaad op hem vanwege het gesprek dat ze hadden gehad tijdens het noodlottige etentje.

'Ik wilde jou en de kinderen niet teleurstellen,' zei Doug verontschuldigend.

'We zijn niet teleurgesteld. We gaan naar de Parkers voor hun barbecue.'

'Hou het maar bij de steaks, dat is het enige dat Dick niet laat verbranden.' Ze glimlachte bij de herinnering en vertelde hem dat ze dit jaar een kok hadden ingehuurd. 'Ik mis jullie,' zei hij rustig. Hij miste hen dus allemaal. Maar hij zei niet: 'Ik mis jou.' Ze had dat graag van hem gehoord, maar ze zei ook niet dat ze hem miste. Ze miste hem inderdaad niet. En sinds hun gesprekken voor ze uit Westport wegging, had ze nog steeds tegenstrijdige gevoelens over hem. Maar op de een of andere manier kreeg ze de indruk dat hij het helemaal was vergeten. Hij had nooit helemaal begrepen hoe diep hij haar had gekwetst en hoe ontsteld ze was geweest toen hij haar vertelde wat hij van hun huwelijk verwachtte. Soms had ze het gevoel dat ze niet wist wie ze nu was, zijn vriendin, zijn huishoudster, of 'iemand op wie hij kon rekenen'. Ze wilde geen van allen zijn, ze wilde zijn geliefde zijn. En ze besefte nu dat ze dat niet was. Ze voelde zich als een ingehuurde werkkracht, een slaaf, iemand van wie hij gemak had, een voorwerp dat hij als vanzelfsprekend beschouwde. Als een transportmiddel dat hij had gebruikt om zijn kinderen te vervoeren. Ze had het gevoel dat ze voor hem niet belangrijker was dan de stationcar waarmee ze naar Cape Cod waren gekomen. Het was een leeg gevoel en het bracht een afstand tussen hen teweeg die ze nooit eerder had gevoeld.

'Ik bel je morgen wel weer,' zei hij op onpersoonlijke toon. 'Welterusten, India.' Ze wachtte tot hij zou zeggen dat hij van haar hield of dat hij haar miste, maar dat deed hij niet. En terwijl ze ophing, vroeg ze zich af of Gail op deze manier op het punt was beland waar ze nu al verscheidene jaren verkeerde. Door het gevoel gebruikt te worden, een gevoel van verveling en leegte, van liefdeloosheid. Zo sterk dat ze in hotels andere mannen moest ontmoeten om zich beter te voelen. Het was een bestemming die India nooit wilde bereiken. Ze zou er alles aan doen om te voorkomen dat ze mannen zou gaan ontmoeten in hotels, of met de mannen van andere vrouwen naar bed zou gaan. Daarvoor was ze niet zover gekomen als ze nu was. Maar waar was ze dan wel voor gekomen, vroeg ze zich af, terwijl ze in gedachten verdiept de donkere kamer in liep.

Ze haalde haar chemicaliën voor de dag en begon haar filmpje te ontwikkelen terwijl ze mijmerde over het gesprek met haar man. Toen, terwijl ze toekeek hoe de foto's in de bakken zich ontwikkelden, zag ze hem. Paul. Hoe hij naar haar glimlachte. Hoe hij lachte met Sam. Hoe hij met zijn hoofd ingetrokken in het zeilbootje zat. Zoals hij daar tegen de horizon was afgetekend, zag hij er ongelofelijk knap uit. Het was een eindeloze reeks prachtige portretfoto's van hem, die het verhaal vertelden van een betoverende middag van een man met een jongen. Het was het portret van een held en ze stond lange tijd naar de foto's te kijken en na te denken over hem en Serena. Hij had zo'n vreemd samenraapsel van woorden gebruikt om haar te beschrijven. In sommige opzichten klonk ze angstaanjagend, maar anderzijds leek ze weer onweerstaanbaar verleidelijk. Ze voelde duidelijk dat hij verliefd op haar was en door haar werd geïntrigeerd en hij zei dat hij gelukkig was met haar. Maar uit alles wat hij over haar verteld had, maakte India instinctief op dat ze alles behalve gemakkelijk was. Wat ze met elkaar deelden, leek echter opwinding uit te stralen. Opnieuw vroeg ze zich af wat zij en Doug samen hadden. Wat betekende het allemaal? En wat belangrijker was: wat waren de essentiële bestanddelen van een goed huwelijk? Ze begreep het niet meer. De ingrediënten die zij altijd noodzakelijk had gevonden, waren volgens hem onbelangrijk, en de dingen die Paul had gezegd over Serena, dat ze moeilijk was, koppig, veeleisend, agressief soms, schenen juist te maken dat hij van haar hield. India dacht erover na en kwam tot de conclusie dat ze op dit moment niet in staat was relaties te ontraadselen. Ze slaagde er niet in uit te maken waardoor ze werkten. Ze kende niet langer de antwoorden waar ze nog niet zo lang geleden volkomen zeker van was geweest.

Ze hing de foto's te drogen en verliet haar donkere kamer om bij de kinderen te kijken. Sam was tijdens het kijken naar een video op de bank in slaap gevallen en de anderen speelden buiten in het donker tikkertje bij het licht van een zaklantaarn. Jessica zat samen met een vriend, een van de jongens van Boardman, in de keuken een koude pizza te eten. Alles leek in orde. In haar veilige wereldje was alles goed.

Ze droeg Sam naar bed en slaagde erin hem uit te kleden zonder hem wakker te maken. Hij was uitgeteld na alle frisse buitenlucht en de opwinding die hij had gehad op de Zeester. Terwijl ze op hem neerkeek, dacht ze aan Paul en aan de foto's die ze van hem had gemaakt.

Toen kwam een nog vreemdere gedachte in haar op. Ze deed het licht uit en liep langzaam naar haar slaapkamer. Ze vroeg zich plotseling af hoe het zou zijn als ze dit alleen zou doen, als Doug en zij niet meer getrouwd zouden zijn. Zou het heel anders zijn? Ze deed het nu al allemaal. Ze zorgde voor de kinderen, ze was hier in haar eentje. Ze droeg alle verantwoordelijkheid, ze deed alle klusjes die er gedaan moesten worden, ze knuffelde de kinderen, ze was bezorgd, ze kookte en ze maakte schoon. Het enige dat ze niet deed was geld verdienen om in hun onderhoud te voorzien. Het was een beangstigende gedachte, maar als Doug nu eens bij haar wegging? Als hij overleed? Zou haar leven dan zoveel anders zijn? Zou ze zich dan eenzamer voelen dan nu, nu ze wist dat zij voor hem niet meer was dan een stuk gereedschap, iemand die het hem gemakkelijk maakte? Wat zou er met haar gebeuren als ze hem kwijtraakte? Jaren geleden, toen de kinderen nog klein waren, had ze zich er zorgen over gemaakt en had ze gedacht dat ze nog geen uur zonder hem kon leven. Maar dat was geweest toen ze dacht dat hij verliefd op haar was. Maar nu wist ze dat dat niet zo was en dat hij daar ook geen behoefte aan had. Wat zou het nu dan eigenlijk voor haar betekenen als hij er niet meer was? Ze voelde zich schuldig dat ze hier zelfs maar over nadacht, alsof ze met een toverstokje had gezwaaid en hem had laten 'verdwijnen'. Alleen de gedachte al was een vorm van verraad. Maar niemand wist wat zij dacht. Ze had de gedachten nooit onder woorden durven brengen, tegen niemand, zelfs niet tegen Gail. En zeker niet tegen Doug.

Ze lag een poosje op haar bed en pakte ten slotte een boek, maar het lukte haar niet te lezen. Het enige dat ze hoorde waren haar eigen vragen die door haar hoofd echoden. Het waren er honderden. En het hardst hoorde ze de vraag weerklinken die haar de meeste angst aanjoeg. Wat voor betekenis had haar huwelijk nog voor haar nu ze wist hoe Doug erover dacht? Het veranderde alles, net zoals een kleine verschuiving op de schaal van de radio een prachtige melodie kan veranderen in een harde ruis die pijn doet aan je oren. En ze kon zichzelf niet langer wijsmaken dat zij muziek hoorde. Dat was niet zo. Al weken niet meer. En misschien nog wel langer. Misschien was het er wel nooit geweest. Die gedachte was het ergst. Of was het iets heel moois geweest en waren ze het kwijtgeraakt? Die mogelijkheid leek haar het meest waarschijnlijk. Misschien overkwam het iedereen op den duur. Uiteindelijk raakte je de betovering kwijt... en bleef je verbitterd en kwaad achter, of probeerde je, net als Gail, een oceaan van eenzaamheid leeg te maken met een theekopje. Het leek haar hopeloos.

Uiteindelijk gaf ze het lezen op en liep naar de veranda om te kijken of de kinderen nog tikkertje aan het doen waren. Ze ontdekte dat ze in de woonkamer waren gaan zitten en rustig zaten te praten, met de tv op de achtergrond. Het enige dat ze kon doen was omhoogkijken naar de sterren en zich afvragen wat er nu met haar leven zou gaan gebeuren. Waarschijnlijk niets. Zij zou de komende negen jaar de kinderen wegbrengen en ophalen, tot Sam oud genoeg was om zelf auto te rijden, of misschien drie jaar eerder als Jason hem en Aimee kon rijden en zij van haar taak verlost was. En dan? Nog meer was, nog meer maaltijden tot ze naar de universiteit gingen, en dan maar wachten tot ze thuiskwamen voor de vakantie. Wat zou er dan met Doug en haar gebeuren? Wat zouden ze tegen elkaar zeggen? Plotseling klonk het allemaal zo eenzaam, zo leeg. Zo voelde ze zich nu. Leeg. Gebroken. Bedrogen. Maar toch moest ze doorgaan, als een machine die automatisch zijn werk doet en produceert waar hij voor bestemd is, tot hij volledig de geest geeft. Het klonk weinig hoopvol en niet erg aantrekkelijk. Terwijl ze hierover nadacht, keek ze uit over de oceaan en zag ze hem. De Zeester, in al zijn glorie, met de ramen van de hoofdzaal en de hutten verlicht, met rode lichtjes die twinkelden aan de mast. Ze gingen een nachtelijke zeiltocht maken. Het was het mooiste dat ze ooit had gezien en het leek haar een volmaakt middel om te ontsnappen. Een soort vliegend tapijt dat je bracht waarheen je maar wilde. Ze kon begrijpen waarom Paul de hele wereld over vaarde. Wat was een betere manier om nieuwe plaatsen te verkennen? Het was alsof je je huis met je meenam, je eigen veilige wereldje dat overal met je meeging. Op dat moment kon India zich niets beters voorstellen en heel even had ze zich daar graag willen verstoppen. Ze bedacht dat Paul geluk had dat hij zijn boot had. Hij zag er zo prachtig uit zoals hij daar voorbij zeilde. Het speet haar dat Sam sliep en het niet kon zien, maar morgenochtend zou hij tenminste weer aan boord zijn. Ze wist hoe hij zich daarop verheugde.

Om elf uur had ze alle kinderen in bed liggen en kort daarna deed ze ook haar eigen lichten uit. 's Morgens maakte ze Sam om halfacht wakker. Hij stond al zowat naast zijn bed voor ze hem aanraakte, popelend om aan de dag te beginnen. Zij had zich al gedoucht én aangekleed. Ze droeg een hemelsblauw T-shirt, een witte spijkerbroek en een paar lichtblauwe espadrilles die Gail afgelopen zomer in Frankrijk voor haar had gekocht. Haar pasgewassen haar droeg ze in een vlecht. Ze liep de keuken in om het ontbijt klaar te maken.

Ze had beloofd dat ze voor de anderen bosbessenmuffins en een fruitsalade zou achterlaten en er stonden cornflakes voor hen klaar. Ze hadden haar allemaal de vorige avond hun plannen verteld. Ze gingen 's avonds eten bij hun vrienden en ze wist dat ze het zonder haar prima zouden redden. En als ze een probleem hadden, konden ze altijd naar een van de buren gaan. Paul had haar bovendien het satellietnummer van de boot gegeven. Dit liet ze voor hen achter, zodat ze haar in geval van nood konden bellen. Alles was verzorgd en om tien voor halfnegen waren Sam en zij weer op hun fiets op weg naar de zeilvereniging.

Toen ze daar aankwamen, stond Paul aan dek. De andere gasten gingen net weg. Ze hadden een busje gehuurd en gingen vrienden bezoeken in Gloucester, waar ze ook bleven overnachten. Terwijl ze vertrokken, zwaaiden ze naar India en Sam.

Sam rende met een brede grijns de boot op en Paul sloeg zijn arm om hem heen.

'Ik wed dat jij gisteravond als een os hebt geslapen na het zeilen in dat kleine bootje.' Sam knikte en hij lachte. 'Ik ook. Het is hard werken, maar het is leuk. Vandaag wordt het een stuk gemakkelijker. Ik had gedacht om naar New Seabury te zeilen, daar te lunchen en dan na het avondeten hier weer terug te komen. Wat vind jij daarvan?' Hij keek op naar India en zij knikte.

'Dat klinkt fantastisch,' zei India blij. Hij vroeg of ze al hadden ontbeten.

'Alleen cornflakes,' zei Sam treurig, alsof zij hem liet verhongeren. Zijn moeder glimlachte.

'Dat is geen ontbijt voor een zeiler,' zei Paul vol medeleven. 'Wat dacht je van een paar wafels? Ze hebben er net een stuk of wat gemaakt in de kombuis. Hoe klinkt dat je in de oren?'

'Veel beter.' Sam gaf zijn goedkeuring aan het menu en Paul vertelde India dat ze hun spullen in een van de hutten van de gasten kon neerzetten. Ze liep de trap af en vond snel de passagiershut die hij haar had gewezen. Ze stond perplex van wat ze zag. De kamer was veel mooier dan welke hotelkamer dan ook. De muren waren afgewerkt met mahoniehouten panelen en alle laden en kasten hadden glanzende koperen knoppen. De kamer was groot en luchtig, met verschillende patrijspoorten. Er was een enorme kast en een fantastische witmarmeren badkamer met een badkuip en een douchecabine. Het was nog luxueuzer dan ze had verwacht en nog mooier dan hun huis in Westport. Ze zag direct dat de schilderijen die overal om haar heen hingen, gemaakt waren door beroemde kunstenaars.

Toen ze haar tas op het bed zette, merkte ze dat er een deken van kasjmier op lag met het embleem van de boot erin geweven. Ze pakte de envelop met foto's die ze had meegenomen.

Toen ze de eetzaal binnenkwam, zat Sam al met een grote stapel wafels voor zijn neus. De ahornstroop droop langs zijn kin. Intussen waren Paul en hij verwikkeld in een ernstig gesprek over zeilen.

'En jij, India? Wil jij ook wafels?'

'Nee, dank je,' glimlachte ze, een beetje in verlegenheid gebracht. 'Je zou denken dat hij nooit iets te eten krijgt.'

'Zeilers moeten een behoorlijk ontbijt hebben,' zei hij met een glimlach. 'Heb je dan zin in koffie, India?' Hij vond haar naam erg mooi klinken en gebruikte hem vaak. Hij had er haar de vorige dag naar gevraagd en ze had hem verteld dat haar vader voor zijn werk in India was toen zij geboren werd. Paul had haar verteld dat hij het een erg mooie naam vond. Hij vond het erg exotisch klinken.

Een van de stewardessen schonk voor India hete koffie in een Limoges-kopje met kleine blauwe sterretjes erop. Al het serviesgoed en het kristal hadden het logo van de boot erop staan of waren versierd met stermotieven.

Na negenen was Sam klaar met zijn ontbijt en Paul nodigde hen uit op de brug. Het was een heerlijke, zonnige dag en er waaide een stevige bries. Het was perfect weer om te zeilen. Paul keek naar de lucht en zei iets tegen de kapitein. Ze zouden op de motor bij de zeilvereniging vertrekken en de zeilen hijsen als ze daar wat verder vandaan waren. Terwijl ze voorbereidingen troffen om de kade te verlaten, liet Paul Sam alles zien wat er ging gebeuren. De dekknechten trokken de stootkussens omhoog en maakten de landvasten los. Ze riepen naar elkaar en gooiden de touwen aan boord. De stewardessen gingen naar beneden om verschuifbare voorwerpen vast te zetten. India vond het prettig om op de achtergrond te blijven en te kijken naar de bedrijvigheid om hen heen. Sam stond pal naast Paul, die hem alles uitlegde. Na een paar minuten hadden ze de kade achter zich gelaten en voeren ze de haven uit.

'Klaar?' vroeg Paul aan Sam, terwijl hij de motor uitzette. Toen ze de jachthaven uit voeren, lieten ze met een hydraulische lier de kiel zakken.

'Klaar,' zei Sam gespannen. Hij stond te popelen om te gaan zeilen. Paul liet hem zien welke knopjes hij moest indrukken en toen begonnen de enorme zeilen zich te ontvouwen. Eerst zette hij de genua op, toen het stagzeil, gevolgd door het gigantische grootzeil, het stagzeil en tot slot het bezaanzeil in exact de juiste stand. Het duurde nauwelijks een minuut voor alle zeilen opbolden en de enorme zeilboot plotseling begon te bewegen. Hij helde elegant over en begon onmiddellijk vaart te maken. Het was een buitengewoon, opwindend gevoel en Sam keek stralend op naar Paul. Het was het mooiste dat India ooit had gezien toen ze met een flinke snelheid de kust achter zich lieten en met volle zeilen naar New Seabury vertrokken.

Paul en Sam pasten de stand van de zeilen regelmatig aan. Ze keken langs de enorme masten omhoog en dan legde Paul Sam alle knoppen weer uit, terwijl zijn moeder naar hen zat te kijken. Paul en Sam stonden naast elkaar bij het stuurwiel. Paul liet Sam een poosje het stuurwiel vasthouden terwijl hij er zelf heel dichtbij bleef staan. Vervolgens droeg hij het over aan de kapitein. Sam wilde daar blijven en Paul ging bij India in de stuurhut zitten.

'Je verwent hem nog. Na dit schip is geen enkele zeilboot meer mooi genoeg. Dit is gewoon fantastisch.' Ze straalde naar hem. Met hem zeilen was een onvergetelijke ervaring en ze genoot ervan, bijna evenveel als Sam.

'Ik ben blij dat je het leuk vindt.' Hij keek vergenoegd. Zeilen was duidelijk zijn grote liefde en dit was de plek waar hij zich het gelukkigst en het meest op zijn gemak voelde. Dat was tenminste wat hij haar had verteld. 'Ik ben dol op deze boot. Ik heb heel veel goede momenten meegemaakt op de Zeester.'

'Dat zal wel gelden voor iedereen die hier is geweest, denk ik. Ik vond het leuk om naar de verhalen van je vrienden te luisteren.'

'Ik wed dat de helft ging over Serena die onverwacht van boord gaat en iedere keer als de boot beweegt dreigt te vertrekken. Zij is niet wat je noemt een enthousiaste zeilster.'

'Wordt ze zeeziek?' India was nieuwsgierig naar haar.

'Niet echt. Dat is eigenlijk maar één keer gebeurd. Ze heeft gewoon een hekel aan zeilen en aan boten.'

'Dat zal niet gemakkelijk zijn als jij er zelf zo gek op bent.'

'Het houdt in dat we niet zoveel tijd met elkaar doorbrengen als eigenlijk zou moeten. Zij bedenkt allerlei uitvluchten waarom ze hier niet naartoe kan komen en met haar vele werk is het niet gemakkelijk daar iets tegen in te brengen. Ik weet nooit of ze echt in Los Angeles moet zijn, of haar uitgever moet bezoeken, of dat ze alleen maar redenen bedenkt om niet op de Zeester te hoeven zijn. Vroeger probeerde ik haar over te halen, maar nu laat ik haar maar zo'n beetje komen wanneer ze zin heeft.'

'Vind je het vervelend als ze niet komt?' Ze wist dat het een beetje brutaal van haar was hem dat te vragen, maar ze voelde zich zo bij hem op haar gemak, dat ze het idee had dat het wel kon. Ze was nieuwsgierig waardoor het huwelijk van andere mensen goed liep en wat het geheim was van hun succes. Opeens leek dat haar erg belangrijk. Misschien zou ze iets te weten komen waar ze iets aan had.

'Soms vind ik het wel vervelend,' gaf hij toe, terwijl een van de bemanningsleden hun een bloody mary aanbood. Het was bijna elf uur. 'Het is eenzaam zonder haar, maar ik ben eraan gewend. Je kan mensen niet dwingen iets te doen wat ze niet willen. En als je dat wel doet, moet je daar een prijs voor betalen. Soms een erg hoge prijs. Dat heb ik geleerd bij mijn eerste vrouw. Bij haar heb ik werkelijk alles verkeerd gedaan, en ik heb mezelf gezworen dat als ik ooit weer zou trouwen, het anders zou zijn. En dat is het ook. Mijn huwelijk met Serena is alles wat mijn eerste huwelijk niet was. Ik heb lang gewacht voor ik opnieuw trouwde. Ik wilde er zeker van zijn dat ik de juiste beslissing nam, met de juiste vrouw.'

'En heb je dat gedaan?' Ze stelde de vraag zo voorzichtig, dat hij zich er niet aan stoorde. Op een vreemde, onverwachte manier waren ze bezig vrienden te worden.

'Ik denk het wel. We zijn heel verschillend, Serena en ik. We verlangen niet altijd dezelfde dingen van het leven, maar we hebben het altijd fijn samen. Ik heb respect voor haar. En ik weet vrij zeker dat dat wederzijds is. Ik bewonder haar succes en haar vasthoudendheid en haar kracht. Ze is erg moedig. En soms maakt ze me stapelgek.' Hij glimlachte terwijl hij het zei.

'Het spijt me dat ik zoveel vraag. Ik heb mezelf de laatste tijd veel dezelfde vragen gesteld, en ik weet niet of ik er antwoord op heb. Ik dacht van wel. Maar kennelijk waren de juiste antwoorden niet zoals ik altijd gedacht had.'

'Dat klinkt niet best,' zei hij voorzichtig. En op de een of andere manier hadden ze hier, op de oceaan, met de zeilen boven hun hoofd, het gevoel dat ze alles tegen elkaar konden zeggen.

'Dat is het ook niet,' gaf ze toe. Ze besefte dat ze hem nauwelijks kende, maar terwijl ze met hem praatte, voelde ze zich volkomen veilig. 'Ik heb geen idee meer waar ik mee bezig ben, waar ik naartoe ga of waar ik de afgelopen veertien jaar ben geweest. Ik ben zeventien jaar getrouwd en opeens vraag ik me af of de dingen die ik met mijn leven heb gedaan wel zinnig zijn, en of ze dat ooit zijn geweest. Ik dacht van wel, maar ik weet het niet zeker meer.'

'Wat bijvoorbeeld?' Hij wilde horen wat ze te vertellen had, misschien zelfs om haar te helpen. Er was iets aan haar dat maakte dat hij haar beter wilde leren kennen. Het had niets te maken met verraad aan Serena. Dit stond helemaal los van haar. Hij had het gevoel dat India en hij vrienden konden zijn en hun hart bij elkaar konden uitstorten.

'Ik heb mijn baan veertien jaar geleden opgegeven. Ik werkte voor The New York Times. Dat had ik twee jaar gedaan, nadat ik was teruggekomen uit Azië. Daarvoor had ik in Afrika gewerkt... in Nicaragua, Costa Rica... Peru... ik ben overal geweest.' Maar dat wist hij al. 'Ik kwam terug omdat Doug zei dat het uit was tussen ons als ik dat niet deed. Hij had meer dan een jaar op me gewacht in de Verenigde Staten, en dat leek me redelijk. Een paar maanden later trouwden we. Ik heb iets meer dan twee jaar gewerkt in New York, toen raakte ik zwanger van onze oudste dochter. Doug zei toen dat ik moest stoppen met werken. Als we kinderen hadden, wilde hij niet dat ik nog rond zou rennen in getto's en achterbuurten, en bendes zou volgen om een goeie foto te maken. Dat was de afspraak die we hadden gemaakt toen we trouwden. Als we kinderen kregen, zou ik stoppen, dan was het voorbij. Dus dat heb ik gedaan. We verhuisden naar Connecticut. Ik kreeg vier kinderen in vijf jaar, en dat is waar ik sindsdien mee bezig ben geweest. Luiers verschonen en de kinderen halen en brengen.'

'En vind je het verschrikkelijk?' Hij kon zich niet voorstellen dat ze het niet verschrikkelijk zou vinden. Ze had te veel in zich om veertien jaar weggestopt te zitten achter een berg luiers en de kinderen rond te rijden in Connecticut. Hij kon zich niet voorstellen dat een man zo blind kon zijn dat hij haar dat zou aandoen. Maar kennelijk was Doug wel zo blind geweest.

'Soms vind ik het verschrikkelijk,' antwoordde ze hem eerlijk. 'Wie niet? Het was niet precies waar ik van droomde toen ik op de middelbare school zat. En in de tijd dat ik op reis was, raakte ik gewend aan een heel ander leven. Maar soms vind ik het heel erg leuk, veel leuker dan ik had gedacht. Ik hou van mijn kinderen en ik vind het fijn om bij ze te zijn en te weten dat ik iets wezenlijks bijdraag aan hun leven.'

'En jij zelf? Wat levert het op voor jou?' Hij kneep zijn ogen een beetje dicht terwijl hij naar haar keek en zich concentreerde op wat ze tegen hem zei.

'Ik vind er een zekere bevrediging in. Het geeft me een fijn gevoel om bij mijn kinderen te zijn. Ik hou van ze. Ze zijn leuk gezelschap.'

'Dat ben jij ook.' Hij glimlachte naar haar. 'Dus wat ga je doen? Blijf je doorgaan met je kinderen ophalen en wegbrengen tot je te oud bent om auto te rijden, of ga je weer aan het werk?'

'Dat is precies het probleem. Het speelt nog maar sinds kort. Mijn man staat erop dat ik thuisblijf. Het veroorzaakt veel spanning tussen ons. We hebben er laatst serieus over gesproken, en toen heeft hij me precies verteld wat hij van ons huwelijk verwacht.'

Ze keek verdrietig.

'Wat verwacht hij dan?'

'Niet veel. Dat is het probleem. Wat hij beschreef was een huishoudster, een soort taxichauffeur die kan koken en de rommel van de kinderen opruimt. Iemand die hem gezelschap houdt, zei hij geloof ik. "Iemand op wie hij kon rekenen en die voor de kinderen zorgde." Dat was zo ongeveer het enige dat hij wilde.'

'Hij lijkt me geen groot romanticus,' zei Paul droog en zij glimlachte. Ze vond het prettig met hem te praten en ze voelde zich er beter bij. Ze had nu een maand lang zitten broeden op wat Doug tegen haar had gezegd en vooral op wat hij niet had gezegd. 'Ik hoef me weinig illusies te maken over hoe hij tegen mij aankijkt. En nu ik erop terugkijk, realiseer ik me opeens dat dat al een hele tijd het geval is. Misschien is het nooit meer geweest. Alleen iemand die hem gezelschap houdt en het huishouden runt, roomservice inbegrepen. En ik had het zo afschuwelijk druk, dat ik het nooit heb opgemerkt. Misschien zou ik ermee kunnen leven als ik weer ging werken. Maar dat wil hij ook niet. Sterker nog,' zei ze, terwijl ze Paul aandachtig aankeek, 'hij heeft het me verboden.'

'Hij is erg dom bezig. Ik heb dat spel ook een keer gespeeld. En ik heb het verloren. Mijn eerste vrouw was redacteur bij een tijschrift, ik studeerde nog. Zij had een fantastische baan en ik vraag me af of ik misschien niet een beetje jaloers op haar was. In de tijd dat ik afstudeerde en een baan kreeg, raakte zij zwanger van onze zoon, en ik dwong haar te stoppen met werken. Mannen deden dat soort dingen in die tijd. Ze heeft het me verschrikkelijk kwalijk genomen en het me nooit vergeven. Zij had het gevoel dat ik haar leven had bedorven en haar had veroordeeld tot een bestaan waarin ze alleen onze zoon achternaliep. Ze was toch al niet erg moederlijk ingesteld. Ze heeft nooit meer kinderen gewild en uiteindelijk wilde ze mij ook niet meer. Het huwelijk is op een afschuwelijke manier vastgelopen, wat voor ons allebei erg pijnlijk is geweest. Toen het allemaal voorbij was, is ze weer gaan werken. Ze is nu hoofdredacteur bij Vogue. Maar ze haat me nog steeds. Het is heel gevaarlijk een vrouw te kortwieken. De patiënt overleeft de operatie niet, meestal niet tenminste. Daarom bemoei ik me ook nooit met Serena's carrière. Dat heb ik er in ieder geval van geleerd. En ik heb haar nooit gedwongen kinderen te krijgen. Mary Anne, mijn eerste vrouw, had dat ook nooit moeten doen. Toen ze weer ging werken is mijn zoon Sean grootgebracht door kinderjuffen. Op zijn tiende is hij naar een kostschool gegaan en op zijn dertiende is hij bij mij komen wonen. Hij heeft nog steeds geen innige band met zijn moeder. Dat heb jij in ieder geval wel goed gedaan.' Hij kon in Sam alle liefde terugzien waarmee ze hem had overladen en hij was ervan overtuigd dat zij met de anderen hetzelfde had gedaan. 'Je kan mensen niet dwingen dingen te doen die ze niet willen en die niet in hun aard liggen. Het werkt gewoon niet. Ik denk dat we dat allemaal wel weten. Ik verbaas me erover dat je man het niet weet.'

'Ik heb het een hele tijd ook niet gewild. Ik ben dol op mijn gezin. Ik vind het fijn om kinderen te hebben. En ik wil ze geen pijn doen door nu fulltime te gaan werken. Ik kan niet meer de hele wereld af reizen zoals ik vroeger deed. Maar ik denk dat ze het wel zouden overleven als ik zo nu en dan wegging, een paar keer per jaar een paar weken of zo, of een aantal reportages dichter bij huis. Ik heb opeens het gevoel dat ik mezelf heb opgegeven en dat het niemand iets kan schelen, met name mijn man niet. Hij wuift het gewoon weg en doet het voorkomen alsof ik voor ons huwelijk alleen maar mijn tijd liep te verspillen en een beetje lol aan het maken was.'

'Daar heb ik wel wat anders over gehoord. Dick Parker zegt dat je heel wat prijzen hebt gewonnen.'

'Vier of vijf, maar het heeft veel voor me betekend. Ik kan het opeens niet meer missen. En hij wil er niet eens over praten.'

'En wat nu? Wat ga je eraan doen? Ga je doen wat hij wil, of ga je stampij maken?' Het laatste zou Serena doen, zonder ook maar een seconde te aarzelen, maar Paul zag wel dat India heel anders in elkaar zat.

'Ik weet niet wat ik daarop moet antwoorden,' zei ze, met een blik op Sam. Hij stond nog steeds dolgelukkig naast de kapitein. Hij was sinds het begin van hun gesprek niet van zijn plaats af geweest. 'Op dat punt waren we aangekomen toen ik hierheen ging. Hij heeft gezegd dat ik mijn naam uit het bestand van mijn agent moet laten schrappen.'

'Doe dat niet,' zei Paul vastberaden. Hij kende haar niet goed, maar hij voelde wel aan dat als ze dat deel van zichzelf helemaal zou opgeven, er iets heel belangrijks in haar kapot zou gaan. Het was voor haar een vorm om zich te uiten, te communiceren, te zijn en adem te halen. Ze kon het fotograferen niet opgeven, dat wisten ze allebei. 'Waar is hij nu trouwens?'

'Thuis. In Westport.'

'Weet hij hoe erg je het vindt wat hij tegen je heeft gezegd?'

'Ik denk het niet. Ik denk dat hij het helemaal van zich afschuift.'

'Zoals ik al zei, hij is erg dom bezig. Mijn ex-vrouw is op een dag als een furie op me afgekomen, nadat ze eerst drie jaar op allerlei kleine, verborgen manieren wraak op me had genomen. Maar toen ze eenmaal openlijk liet blijken hoe kwaad ze was, ging ze ook regelrecht naar een advocaat. Ik wist niet wat me overkwam.'

'Ik denk niet dat ik dat zou kunnen, maar ik kijk wel anders tegen de dingen aan dan voorheen. In een maand tijd heb ik het gevoel gekregen dat mijn hele leven uiteenvalt, en ik weet niet wat ik eraan moet doen. Ik weet niet wat ik moet zeggen, denken of geloven. Ik weet niet eens zeker of ik nog wel weet wie hij is... of erger nog, wie ik ben. Twee maanden geleden was ik volkomen gelukkig met mijn bestaan als huisvrouw. En nu sta ik opeens de hele tijd in mijn donkere kamer te huilen. Dat doet me ergens aan denken,' zei ze plotseling. 'Ik heb iets voor je meegebracht.' Ze had de envelop naast zich op de bank liggen en legde hem met een verlegen lachje in zijn hand. 'Sommige zijn echt fantastisch.'

Hij haalde de foto's uit de envelop en bekeek ze zorgvuldig. Hij voelde zich gevleid door de opnames die ze van hem had gemaakt en hij glimlachte bij het zien van de foto's van Sam. Hij was getroffen door de kwaliteit van haar werk. Ze had een geweldige prestatie geleverd op een aanzienlijke afstand, zonder dat ze zich had kunnen voorbereiden. Ze was tijdens haar bestaan in Westport het vak kennelijk niet verleerd.

'Je bent erg goed, India,' zei hij rustig. 'Deze zijn prachtig.' Hij wilde ze aan haar teruggeven, maar ze zei dat hij ze mocht houden. Ze had er alleen een bewaard van hem en Sam, en nog een van hem alleen, genomen vanuit een interessante hoek. Die had ze in haar donkere kamer laten hangen. 'Je mag je talent niet nog langer verspillen.'

'Je vindt het vast gek dat ik je al deze onzin vertel.'

'Nee. Ik denk dat je vertrouwen in me stelt, en daar heb je gelijk in. Ik zal je vertrouwen nooit beschamen, India. Ik hoop dat je dat weet.'

'Ik voel me een beetje dwaas dat ik je dit allemaal vertel, maar ik had gewoon het gevoel dat we konden praten... ik respecteer je oordeel.'

'Ik heb zelf ook fouten gemaakt, geloof me maar gerust.' Maar dit keer had hij dat tenminste niet gedaan en hij wist zonder enige twijfel dat zijn huwelijk met Serena een solide basis had. 'Ik ben nu gelukkig,' zei hij tegen India. 'Serena is een buitengewone vrouw. Ze accepteert geen flauwekul van mij, en daar respecteer ik haar om. Misschien is dat wat jij nu moet doen. Ga naar hem toe en vertel hem wat jij wilt. Het kon hem weleens goeddoen om dat te horen.'

'Daar ben ik niet zo zeker van. Ik heb het geprobeerd voor ik hier naartoe kwam en hij wuifde me gewoon weg. Hij doet alsof ik zeventien jaar geleden een baan bij hem heb aangenomen. We hebben een overeenkomst gesloten en nu moet ik daar maar mee leven. Het echte probleem,' zei ze, en de tranen schoten haar in de ogen terwijl ze hem aankeek, 'is dat ik niet eens weet of hij van me houdt.'

'Waarschijnlijk houdt hij wel van je, maar is hij gewoon te dwaas om het zelf te weten. Maar als hij niet van je houdt, moet je dat ook weten, hoe pijnlijk het ook is. Je bent te jong en te mooi om je leven en je carrière te verspillen aan een man die niet van je houdt. Ik denk dat je dat wel weet, en dat maakt je ook zo ongelukkig.' Ze knikte en hij pakte haar hand en hield die even vast. 'Het is verschrikkelijk zonde, India. Ik ken je nauwelijks, maar ik kan je wel vertellen dat je dat niet verdient.'

'En dan? Moet ik bij hem weggaan? Dat blijf ik me steeds maar afvragen.' Net zoals ze de vorige avond had gedaan, toen ze zich probeerde in te denken dat Doug niet terug zou komen en zij alleen zou zijn met de kinderen. 'Hoe moet ik dat doen? Ik kan niet fulltime werken en tegelijkertijd voor mijn kinderen zorgen.'

'Hopelijk zou je niet fulltime hoeven te werken, maar alleen wanneer je wilt, aan opdrachten die je zelf wilt aannemen. Hij is je na bijna twintig jaar huwelijk echt wel iets schuldig. Hij moet je financieel ondersteunen.' Hij keek verontwaardigd.

'Ik heb nog niet eens zover doorgedacht. Ik denk dat ik uiteindelijk gewoon weer in het gareel zal moeten lopen en doorgaan.'

'Waarom?' vroeg hij haar, en heel even stond alles in haar stil.

'Waarom niet?'

'Omdat je, als je opgeeft wie je bent, wat je doet en wat je nodig hebt, je dromen opgeeft, en als je dat doet, ga je daar vroeg of laat aan kapot. Dat garandeer ik je. Je verschrompelt als een pruim, je raakt verbitterd, je wordt kwaad en gemeen en je wordt lelijk vanbinnen. Kijk maar naar de mensen die je kent, we kennen ze allemaal. Verbitterde, kwade, ongelukkige mensen die in hun leven bedrogen zijn uitgekomen en daar iedereen om haten.' Ze vroeg zich af of hij dit nu al in haar kon zien en ze voelde paniek in zich opkomen. Toen hij de blik in haar ogen zag, glimlachte hij haar geruststellend toe. 'Ik bedoel daar jou niet mee. Maar als je het zover laat komen, kan het ook jou gebeuren. Het kan ons allemaal gebeuren. In mijn eerste huwelijk begon het ook bij mij. Ik gedroeg me afschuwelijk tegen iedereen omdat ik me ellendig voelde en wist dat ze me haatte. Uiteindelijk haatte ik haar ook, maar ik was te laf om het tegen haar te zeggen of weg te gaan. Goddank heeft zij er een punt achter gezet, anders hadden we elkaar helemaal te gronde gericht. Serena en ik zijn tenminste op elkaar gesteld en we genieten allebei van wat zij doet. Ik vind het niet leuk als ze niet op de boot komt, maar ze heeft een hekel aan de boot, ze heeft geen hekel aan mij. Dat is een verschil.' Hij was niet alleen intelligent en gevoelig, maar hij had ook buitengewoon veel mensenkennis, dat was India nu wel duidelijk. 'Doe iets, India, ik smeek het je. Denk na over wat je wilt en probeer dat te krijgen. Wees niet bang. De wereld is vol bange, ongelukkige mensen. We hebben er niet nog een nodig. En jij bent veel te mooi en veel te bijzonder om ook zo worden. Ik laat dat niet toe.' Ze vroeg zich even af hoe hij haar wilde tegenhouden. Wat kon hij doen? Ze had hem pas een dag geleden leren kennen, maar ze had hem haar hele levensverhaal gedaan en hem alle problemen verteld die ze plotseling in haar huwelijk had ontdekt. Het was de vreemdste ervaring die ze ooit had gehad, maar ze vertrouwde hem volledig en ze vond het heerlijk om met hem te praten. En ze wist met iedere vezel van haar ziel dat ze er goed aan deed hem te vertrouwen.

'Ik ben er zo lang uit geweest, ik kan me niet voorstellen hoe ik terug moet komen. Hoe doe je dat?'

'In de eerste plaats kan je je agent bellen en zeggen dat je echt graag weer wilt gaan werken. Dan bedenk je hoe je de rest gaat regelen. Als je het een kans geeft, komt het wel, op het juiste moment. Je hoeft het niet af te dwingen.' Alleen al door naar hem te luisteren kreeg ze een gevoel van vrijheid. Zonder erbij na te denken, boog ze zich voorover en gaf hem een kus op zijn wang, zoals ze bij een oude vriend of bij een broer zou hebben gedaan.

'Dank je wel. Ik denk dat jij het antwoord bent op een gebed of zo. Ik heb me de afgelopen maand totaal verloren gevoeld. En ik wist niet wat ik eraan moest doen.'

'Je bent niet verloren, India. Je begint net jezelf te vinden. Geef het tijd en wees geduldig. Het is niet gemakkelijk na al die tijd je weg terug te vinden. Je hebt geluk dat je je talent nog hebt.' Maar had ze nog wel een echtgenoot? Dat was de vraag die haar met paniek begon te vervullen.

Toen, alsof hij een teken had gekregen, kwam Sam plotseling naar hen toe rennen. De boot lag nog steeds behoorlijk schuin, maar hij rende zonder te wankelen over het dek naar de plek waar zij zaten. Ze waren bijna in New Seabury en Sam wilde weten of ze de haven binnen gingen varen.

'We gooien het anker uit en gaan de haven in met de bijboot,' legde Paul uit. Het kind keek opgewonden.

'Gaan we na de lunch terug naar de boot om te zwemmen?'

'Jazeker. We kunnen ook weer in het kleine zeilbootje gaan varen, als je dat leuk vindt.' Sam knikte met een brede grijns. Het klonk hem allemaal fantastisch in de oren. Terwijl India naar hen keek, voelde ze weer dankbaarheid tegenover Paul. Ze vond dat Serena geluk had. Paul Ward was een heel bijzonder mens en ze had nu al het gevoel dat hij een geweldige vriend voor haar was geweest. Het was net alsof ze elkaar al jaren kenden.

Twee dekknechten streken de bijboot voor hen en een van hen bleef erin om hen naar de haven te brengen. Paul stapte er het eerste in. Hij gaf India een hand met instappen en Sam kwam direct achter haar aan.

Ze hadden een ontspannen, vrolijke lunch en praatten over allerlei dingen. Het meeste hadden ze het over zeilen, en Sams ogen straalden van bewondering toen Paul hun een paar van zijn avonturen vertelde uit de tijd dat hij de wereld rond voer. Hij had zelfs een orkaan meegemaakt toen hij in het Caribisch gebied was, en een cycloon op de Indische Oceaan.

Na de lunch gingen ze terug naar de boot. Sam ging eerst zwemmen en daarna gingen Paul en hij zeilen in het kleine bootje. India maakte foto's van hen en van de boot. Ze genoot met volle teugen. Paul en Sam zwaaiden af en toe naar haar en kwamen uiteindelijk terug aan boord. Paul haalde toen de surfplank te voorschijn en India maakte nog meer foto's van hem. Het was geen gemakkelijke sport en zij was onder de indruk van zijn vaardigheid en van de kracht waarmee hij de surfplank bestuurde.

Toen ze ten slotte teruggingen naar Harwich, was het windstil geworden en ze besloten op de motor te varen. Sam was een beetje teleurgesteld, maar hij was toch al moe na deze drukke dag. Het was een lange dag geweest en hij viel rustig in slaap in de stuurhut. Paul en India keken glimlachend naar hem.

'Je hebt geluk dat je hem hebt. Ik zou de anderen ook graag ontmoeten,' zei Paul met een vriendelijke blik.

'Ik hoop dat het daar gauw van komt,' zei zij, terwijl de hoofdsteward hun een glas witte wijn bracht. Paul had haar gevraagd aan boord te blijven dineren en zij had zijn aanbod aangenomen.

'Misschien kunnen we wel allemaal zeilers van ze maken.'

'Misschien wel. Op het ogenblik vinden ze optrekken met hun vrienden belangrijker.'

'Ik herinner me nog dat Sean die leeftijd had. Ik werd gek van hem.' Ze glimlachten naar elkaar. Sam bewoog even naast haar, maar sliep weer verder toen ze hem met haar ene hand over zijn haar streek, terwijl ze in haar andere hand haar wijnglas vasthield. Paul vond het leuk om te zien hoe ze met hem omging. Het was lang geleden dat hij iemand had gezien die zo liefdevol was. Kinderen hadden lange tijd geen deel van zijn leven uitgemaakt. Hij had graag met Sean gezeild zoals hij die middag en de vorige dag met Sam had gedaan, maar Sean had nooit belangstelling gehad voor de zeilboten van zijn vader. 'Blijf je de hele zomer hier?' vroeg Paul haar en zij knikte.

'Doug komt in augustus drie weken naar ons toe. En dan gaan we terug naar Westport. Ik vermoed dat we heel wat te bespreken zullen hebben.' Paul knikte nadenkend. Hij hoopte dat ze een aantal beslissingen zou nemen die goed voor haar waren. Ze verdiende het. 'Waar ben jij van de zomer?'

'Waarschijnlijk in Europa. Augustus brengen we meestal in Zuid-Frankrijk door en dan doe ik in september mee aan zeilwedstrijden in Italië.' Het was een goed leven en het leek haar leuk om te doen. Ze vroeg of Serena met hem zou meegaan. 'Niet als zij iets beters kan bedenken,' lachte hij.

Het was tijd voor het diner en India maakte Sam wakker. Hij keek slaperig en verward om zich heen, maar toen glimlachte hij haar blij toe. Hij had gedroomd dat hij zeilde op de Zeester. Toen hij Paul zag, werd zijn glimlach nog breder en hij vertelde hem wat hij had gedroomd.

'Klinkt mij wel leuk in de oren. Ik droom ook van de boot, vooral als ik er een tijd niet op ben geweest, maar dat gebeurt niet zo vaak.' Hij had India die middag verteld dat hij veel tijd doorbracht op zijn boot en zijn zaken afhandelde per telefoon en fax. De kok had koude crème Vichyssoise voor hen gemaakt met pasta primavera en salade. Voor Sam had hij een cheeseburger gemaakt, precies zoals India hem had verteld dat hij het lekker vond, met Franse frietjes erbij. Als toetje hadden ze een perziksorbet en heerlijke boterkoekjes die smolten op de tong. Het was een smakelijke, lichte maaltijd. Net als tijdens de lunch zaten ze met elkaar te praten en na het eten bracht de kapitein de boot rustig op de motor de haven binnen. Het was moeilijk te geloven dat de dag was afgelopen. Ze waren dertien uur in Pauls gezelschap geweest en zowel India als Sam wenste dat ze voorgoed konden blijven.

'Heb je zin om mee te gaan naar ons huis om iets te drinken?' vroeg India hem. Ze stonden op het dek en waren alle drie verdrietig dat de dag bijna voorbij was.

'Ik kan beter hier blijven. Ik heb nog wat werk te doen en je kinderen zullen je wel voor zichzelf willen hebben als je de hele dag weg bent geweest. Ze denken waarschijnlijk dat je naar zee bent gevlucht en nooit meer terugkomt.' Het was inmiddels bijna negen uur. 'Kom me maar gauw weer eens opzoeken, Sam,' zei Paul tegen hem. 'Ik zal je missen.'

'Ik jou ook.' Moeder en zoon hadden allebei het gevoel dat ze een lange vakantie achter de rug hadden en niet alleen maar een dagje hadden gezeild. Zo fijn was het om met hem aan boord te zijn. Het was een heerlijke dag geweest en ze was dankbaar voor de dingen die hij tegen haar had gezegd. Hij had haar echt geholpen en ze voelde zich rustiger dan ze zich in weken had gevoeld. Toen ze wegging, bedankte ze hem daarvoor.

'Wees maar niet bang te doen wat je moet doen,' zei hij vriendelijk. 'Je kunt het.'

'Ik hoop het,' zei ze zacht. 'Ik zal je wat foto's toesturen.' Toen kuste hij haar op de wang en hij gaf Sam een hand. Ze gingen van boord met een moe en tevreden gevoel en in de wetenschap dat ze er een vriend bij hadden. Ze wist niet of ze hem terug zou zien voor hij wegging, maar ze wist dat ze hem hoe dan ook nooit zou vergeten. Ze vermoedde dat hij in sommige opzichten haar leven voorgoed had veranderd. Hij had haar moed gegeven. En met moed kwam vrijheid.

7

De twee dagen daarna had India het druk met de kinderen en ontwikkelde ze de foto's van Sam die ze op de boot had genomen. Ze gaf ze af voor Paul. Hij was met zijn vrienden van boord gegaan en ze kreeg hem dus niet te zien. Maar toen belde hij haar tot haar grote verrassing op. Hij zei dat Dick Parker hem het nummer had gegeven.

'Hoe gaat het ermee?' Hij had een diepe stem die haar heerlijk vertrouwd in de oren klonk. Ze hadden zo lang met elkaar gepraat dat ze zich nu helemaal bij hem op haar gemak voelde, net als bij een oude vriend. Het was fijn hem te horen.

'Goed. Druk. Ik breng de kinderen naar de tennisclub en ik ga met ze naar het strand. Gewone dingen. Niets opwindends.'

'Ik vond de foto's prachtig. Dank je wel.' Ze had er ook een schitterende foto bij gedaan van Sam. Hij had er een hele poos glimlachend naar zitten kijken en teruggedacht aan de dag die ze samen hadden doorgebracht. De hele volgende dag had hij hem echt gemist. 'Hoe is het met mijn vriend Sam?' Ze glimlachten allebei toen hij het haar vroeg.

'Hij heeft het voortdurend over je. We hebben hem over niets anders horen praten dan over de Zeester.'

'Zijn broer en zusjes zullen hem onderhand wel kunnen vermoorden.'

'Nee, zij denken dat hij het allemaal heeft verzonnen. Ik geloof niet dat een van hen hem echt gelooft.'

'Misschien moet je hen hier mee naartoe nemen en het ze laten zien.' Maar toen ze erover doorpraatten, bleek daar geen tijd voor te zijn. De volgende dag moest hij naar Boston om Serena op te halen. Hij vertelde dat ze voor vier juli al plannen hadden en dat ze de dag daarna terug zouden zeilen naar New York. Terwijl India naar hem luisterde, voelde ze zich zonder duidelijke reden verdrietig worden. Ze wist dat het dwaas was. Hij had zijn eigen leven. Hij had een imperium te leiden, hij leefde in een heel andere wereld waar hij naar terug moest. En hij had een vrouw die internationale bestsellers schreef en zelf een ster was. In zijn leven was geen plaats voor een getrouwde huisvrouw uit Westport. Wat moest hij doen? Naar haar toe komen om met haar te lunchen? Net als de vele rendez-vous van Gail in Greenwich? De gedachte alleen al deed haar rillen. Niets aan hem deed haar aan zoiets denken.

'Wanneer vertrek je naar Frankrijk?' vroeg ze met een weemoedige klank in haar stem.

'Over een paar weken. Ik laat de boot er al van tevoren naartoe brengen. Ze hebben ongeveer achttien dagen nodig om daar te komen. Meestal gaan we rond één augustus naar Hotel du Cap. Dat is Serena's opvatting van een reis vol ontberingen in een derdewereldland.' Hij zei het zonder venijn en ze lachten allebei.

Het leek geenszins op het soort plaatsen waar Paul en zij vroeger waren geweest, maar met Cap d'Antibes was ook niets mis. India wist dat ze ervan zou hebben genoten. 'Ik bel je nog voor we vertrekken. Het zou fantastisch zijn als je naar de boot zou kunnen komen om Serena te ontmoeten. Misschien voor een ontbijt of zo.' Hij vertelde haar niet dat Serena pas tegen de middag opstond en tot drie of vier uur 's nachts opbleef, meestal om te werken. Ze zei dat ze na middernacht het beste kon schrijven. 'Dat zou ik leuk vinden,' zei India rustig. Ze zou het heerlijk vinden om hem weer te zien en zijn vrouw te ontmoeten. Er waren een heleboel dingen die ze leuk zou vinden en de meeste waren zowel onmogelijk als onbelangrijk. Dit was de eerste keer dat ze dit soort gevoelens had voor een man sinds ze twintig jaar geleden in het vredesleger Doug had leren kennen. Maar dit keer gingen haar gevoelens schuil onder de dekmantel van vriendschap.

'Zorg goed voor jezelf en Sam,' zei hij met een stem die plotseling schor klonk. Hij had op vreemde wijze de behoefte haar en het kind te beschermen en hij wist niet waarom. Misschien was het maar goed dat Serena kwam. Ze had hem pas vanmorgen vanuit Los Angeles opgebeld om haar komst aan te kondigen.

'Ik bel je nog.'

Ze bedankte hem voor zijn telefoontje en even later, nadat ze hadden opgehangen, zat ze stil naar de telefoon te staren. Het was vreemd te bedenken dat hij zo dichtbij was, in zijn eigen wereld, veilig ingekapseld in zijn leven op de Zeester. Hun levens waren lichtjaren van elkaar verwijderd. Hoewel ze een diepe sympathie voor elkaar koesterden, hadden ze in wezen niets met elkaar gemeen, er waren geen raakvlakken. Alleen al het feit dat ze hem had leren kennen was eigenlijk toeval geweest, een speling van het lot die even gemakkelijk nooit had kunnen plaatsvinden. Maar voor zichzelf en voor Sam was ze blij dat ze hem had ontmoet.

Die avond lag ze in bed stil aan hem te denken. Ze dacht terug aan de dag die ze samen hadden doorgebracht, de gesprekken die ze hadden gevoerd over haar leven en wat hij vond dat zij met haar leven moest doen. Onwillekeurig vroeg ze zich af of ze ooit de moed zou hebben te doen wat hij haar aanraadde. Alleen al de boodschap dat ze weer wilde gaan werken zou in hun huwelijk een orkaan teweegbrengen.

De volgende dag maakte ze een lange wandeling langs het strand met de hond in haar voetsporen. Ze dacht over alles na en vroeg zich af wat ze nu moest doen. Het leek nog het gemakkelijkst terug te stappen in het leven dat ze veertien jaar geleid had. Maar ze was er niet meer helemaal van overtuigd of ze dat zou kunnen. Het zou zijn als terugkeren in de baarmoeder, een onmogelijke opgave dus, met hoeveel goede wil ze het ook zou proberen. En nu ze wist dat Doug de offers die ze had gebracht niet onderkende, wist ze niet eens zeker of ze het wel wilde doen. Als hij haar er niet op zijn minst om waardeerde, waarom zou ze dan de moeite nemen?

De volgende dag was het vier juli. De kinderen sliepen lang uit en 's middags gingen ze, zoals altijd, naar de Parkers. De barbecue was al in volle gang en alle buren waren er. Er stonden enorme vaten bier en een lange eettafel, overladen met het eten dat het cateringbedrijf dit jaar had gemaakt. Er was niets aangebrand en het zag er heerlijk uit.

Al India's kinderen waren erbij en net toen ze met een oude vriend stond te praten, zag ze Paul binnenkomen. Hij droeg een witte spijkerbroek en een helderblauw overhemd. Naast hem liep een lange, aantrekkelijke vrouw met lang, donker haar en een fantastisch figuur. Ze had grote gouden oorringen in en toen India haar zag lachen, bedacht ze dat ze nog nooit zo'n mooie vrouw had gezien. Het was Serena. Ze was precies zo betoverend en zelfverzekerd en aantrekkelijk als India zich had voorgesteld. Het was fascinerend te zien hoe ze zich tussen de vele mensen bewoog. Ze droeg een korte, witte rok, een wit haltertopje, een gouden halsketting en witte sandalen met hoge hakken. Ze leek zo uit een Parijs modeblad te zijn gestapt. Ze had een sexy soort elegantie. Terwijl ze dichterbij kwam, zag India dat ze aan haar linkerhand een diamanten ring droeg ter grootte van een ijsblokje. Ze stopte even om iets tegen Paul te zeggen en hij lachte. Hij zag eruit alsof hij ervan genoot bij haar te zijn. Zij was een vrouw die je niet over het hoofd kon zien, of in een menigte kon kwijtraken. Iedereen leek zich om te draaien om naar haar te kijken en sommige mensen wisten ook wie ze was. India zag hoe ze Jenny en Dick een kus gaf en een glas witte wijn aannam zonder de serveerster zelfs maar op te merken. Ze maakte de indruk volkomen gewend te zijn aan een leven van luxe en dienstbetoon.

Alsof ze voelde dat India naar haar keek, draaide Serena zich langzaam om en keek haar recht in het gezicht. Paul boog zich voorover om iets tegen haar te zeggen, waarna ze knikte en samen met hem langzaam haar kant op kwam. Ze vroeg zich onwillekeurig af wat Paul tegen haar had gezegd, hoeveel hij haar had verteld... Ik heb zo'n zielig, ongelukkig vrouwtje ontmoet, ze woont in Westport... ze heeft veertien jaar geleden haar carrière opgegeven en sinds die tijd niets anders gedaan dan luiers verschonen... wees een beetje aardig tegen haar... Je hoefde maar naar Serena Smith te kijken om te weten dat zij nooit zo dom zou zijn haar identiteit of haar carrière op te geven, of zich door haar echtgenoot te laten behandelen als 'iemand die je gezelschap houdt en op wie je kunt rekenen om voor de kinderen te zorgen'. Ze was sexy en mooi en mondain, ze had prachtige benen en een fantastisch figuur. Terwijl Serena op majestueuze wijze in haar richting liep, voelde India zich bij haar in het niet zinken. En toen Paul eindelijk glimlachend op haar neerkeek en haar schouder aanraakte, stokte haar adem. Ze voelde een elektrisch stroompje door zich heen gaan.

'India, ik wil je graag voorstellen aan mijn vrouw...Serena Smith... Schat, dit is die geweldige fotografe waarover ik je heb verteld en die al die prachtige foto's heeft gemaakt die ik je heb laten zien. De moeder van de jonge zeiler.' Hij had Serena in ieder geval over haar verteld. Maar India voelde zich nog nietiger nu ze naast haar stond. Ze had de meest volmaakte glimlach die ze ooit had gezien en ze zag er vijftien jaar jonger uit dan Jenny, met wie ze in haar studietijd een kamer had gedeeld. Maar Jenny had sinds haar achttiende geen make-up meer gebruikt en Serena was op en top verzorgd als een fotomodel.

'Ik hoopte al dat ik je zou ontmoeten,' zei India discreet. Ze wilde niet overkomen als een zwijmelende fan, maar ook geen onverschillige indruk maken. 'Ik heb in een bepaalde periode al je boeken gelezen, maar ik heb het zo druk met mijn kinderen dat ik tegenwoordig geen tijd meer heb om te lezen.'

'Dat kan ik me voorstellen. Paul zegt dat je er een stuk of honderd hebt. Maar ik begrijp wel waarom. Die kleine knul op de foto's is enig en hij kan blijkbaar nog goed zeilen ook.' Ze rolde met haar ogen. 'Wat je ook doet, zorg dat je dat er snel uit krijgt. Laat hem nooit meer een voet op een boot zetten. Het is een verraderlijke ziekte die de hersenen aantast. En als het eenmaal te ver is gegaan, kan je er helemaal niets meer tegen beginnen.' Zoals ze het zei klonk het grappig en India moest lachen, of ze wilde of niet. Ze had een beetje het gevoel dat ze hiermee verraad pleegde aan Paul. Ze hadden het zo fijn gehad op de Zeester. 'Ik heb het niet zo op boten,' bekende Serena. 'Dat heeft Paul je misschien al verteld.' India wist niet of ze dit moest toegeven. Paul verdween om voor zichzelf een glas bier te halen uit een van de vaatjes die Dick onder zijn hoede had.

'Ik moet toegeven dat ik het een prachtige boot vind,' zei India beminnelijk. 'Mijn zoontje Sam was er helemaal verrukt van.'

'Het is leuk,' zei Serena opgewekt, 'voor ongeveer tien minuten.' Toen keek ze met een vreemde blik naar India, die bad dat ze niet zou gaan blozen. Stel je voor dat Serena raadde hoe aardig ze haar echtgenoot vond en hoeveel ze hem over haar eigen leven had verteld. Het was zeer voorstelbaar dat Serena niet blij zou zijn dat te horen. En het was altijd moeilijk in te schatten hoeveel een man aan zijn vrouw vertelde en andersom. Doug en zij hadden altijd erg weinig voor elkaar geheim gehouden, alleen Gails slippertjes had ze uit loyaliteit aan haar vriendin verzwegen.

'Ik wil je graag een gunst vragen,' zei Serena met een onzekere blik, die helemaal niet bij haar paste. India kon wel raden wat het was... Blijf bij mijn echtgenoot uit de buurt... Ze voelde zich buitengewoon schuldig. Maar hij was een ongelofelijk knappe man en ze had een hele dag met hem alleen doorgebracht, waarbij ze hem had verteld hoe ongelukkig ze was met haar echtgenoot. Achteraf bezien was het gênant, vooral als hij het aan Serena had verteld. India voelde zich plotseling heel dwaas. 'Ik heb je foto's gezien,' ging Serena verder en India vreesde nog steeds wat er nu ging komen, 'en ik wilde je een gunst vragen, als je tijd hebt tenminste. Morgen gaan we vertrekken, maar ik zit dringend verlegen om een foto voor het omslag van mijn nieuwe boek. Ik heb nog geen tijd gehad er iets aan te doen. Zou jij morgenochtend kunnen komen om een paar foto's te maken? Ik zie er 's morgens vroeg uit als een levend lijk, dus je zult me flink moeten bijwerken. Een gasbrander voldoet prima. Hoe dan ook, ik zag dat je werk erg goed is. Ik kan Paul nooit fatsoenlijk op de foto krijgen, maar jij hebt er tientallen gemaakt terwijl hij niet eens keek. Meestal trekt hij de meest afschuwelijke gezichten en kijkt hij alsof hij op het punt staat iemand te gaan vermoorden. Dus, wat zeg je ervan? Ik begrijp het als het niet in je lijn ligt. Paul zegt dat je normaal gesproken alleen foto's maakt van oorlogsgebieden en revoluties en dode lichamen.' India lachte opgelucht bij het horen van deze opsomming. Serena scheen het helemaal niet erg te vinden dat zij met Sam op de boot was geweest en een onbehoorlijk aantal foto's had gemaakt van haar man. India was zo opgelucht dat ze haar wel kon kussen. Misschien had hij haar geheimen toch niet doorverteld, dat hoopte ze tenminste. Of misschien had Serena zo'n medelijden met haar dat het haar niets kon schelen.

'Eigenlijk heb ik de afgelopen zeventien jaar geen "oorlogsgebied" meer bezocht en het enige waar ik me nu mee bezighoud is Sams voetbalteam en de pasgeboren baby's van mijn buren. Ik zou het heerlijk vinden om het te doen. En ik voel me erg vereerd dat je me vraagt. Eigenlijk ben ik niet zo goed in portretten. Ik ben ooit persfotograaf geweest, maar nu ben ik alleen maar een moeder.'

'Ik ben geen van beiden geweest en ik ben van allebei onder de indruk. Als je morgen om een uur of negen komt, zal ik zien dat ik mezelf uit bed sleep en geen koffie op mijn shirt mors voor je komt. Ik denk dat het voldoende is als ik iets eenvoudigs aantrek, bijvoorbeeld een wit shirt en een spijkerbroek. Ik ben die glamourfoto's beu. Ik wil iets "echters".'

'Ik voel me ongelofelijk vereerd dat je mij vraagt,' zei India weer. 'Ik hoop alleen maar dat ik met iets bruikbaars voor de dag kan komen.' Maar ze was vast en zeker een gemakkelijk onderwerp. Ze was zo mooi, ze had zo'n prachtige beenderstructuur en zo'n mooie huid, het was nauwelijks voorstelbaar dat het moeilijk zou zijn foto's van haar te maken. India verwachtte niet eens dat ze er veel aan zou hoeven retoucheren. Ze stond te popelen om het te doen en ze was blij dat ze weer op de Zeester zou zijn. Het gaf haar de kans Paul te zien, ook al was Serena dan bij hem. Zij was tenslotte zijn vrouw, ze hoorde erbij.

De twee vrouwen stonden even met elkaar te praten over de film waar Serena aan werkte, haar laatste boek, de reis naar Frankrijk die ze over een paar weken gingen maken en zelfs over India's kinderen.

'Ik snap niet hoe je het voor elkaar krijgt,' zei Serena vol bewondering. 'Ik heb me nooit kunnen voorstellen hoe je kinderen en een carrière zou moeten combineren en ik heb altijd gedacht dat ik een afschuwelijke moeder zou zijn. Zelfs toen ik twintig was. Ik heb nooit enige behoefte gehad om een baby te krijgen. Paul wilde nog wel een kind toen wij trouwden, maar ik was negenendertig, en toen had ik er nog minder zin in. Ik zou gewoon de verantwoording niet aankunnen en de voortdurende eisen die aan je gesteld worden, en de verwarring.'

'Ik moet toegeven dat ik het heerlijk vind,' zei India rustig, denkend aan haar kinderen. Terwijl zij met Serena stond te praten, waren twee van hen vlakbij aan het volleyballen. India respecteerde haar eerlijkheid, maar ze besefte ook dat ze niet meer van elkaar hadden kunnen verschillen. Alles wat Serena was, was zij niet en omgekeerd. India was veel praktischer en directer, zonder kunstmatigheid of uiterlijk vertoon. Serena was veel meer gekunsteld, vond het leuk om mensen te bespelen en was op haar manier ook agressiever. Maar tot haar eigen verbazing vond India haar aardig. Op de een of andere manier had ze gehoopt dat dat niet zo zou zijn. Maar ze kon nu begrijpen waarom Paul van haar hield. Serena was zo'n sterke vrouw, met haar omgaan was te vergelijken met het berijden van een volbloedhengst. Ze was allesbehalve gemakkelijk en ze vond het helemaal niet erg dat mensen haar lastig vonden. Ze vond het leuk. De enige overeenkomst tussen hen was dat ze allebei erg vrouwelijk waren, maar op een volkomen verschillende manier.

India was zacht waar Serena hard was en in de dingen waarin India sterk was, was Serena dat juist niet. Maar de nuances in India's karakter waren veel subtieler en dat had Paul geïntrigeerd. Aan Serena was weinig mysterieus te ontdekken, alles draaide bij haar om kracht en macht en controle. India was een en al zachtheid en vriendelijkheid. Zij was veel barmhartiger en menslievender ingesteld. Dat was Paul opgevallen toen ze uren met elkaar hadden zitten praten op de boot.

Paul kwam ten slotte terug om met hen te praten en heel even stond hij vol bewondering te kijken naar het contrast dat de vrouwen vormden. Het was bijna alsof hij de twee uitersten zag waarin vrouwen voorkomen en als hij het had gedurfd had hij toegegeven dat ze hem allebei op heel verschillende manieren en om zeer uiteenlopende redenen fascineerden.

Hij was bijna opgelucht toen Sam naar hen toe kwam. India stelde hem aan Serena voor. Hij gaf haar beleefd een hand, maar hij leek niet op zijn gemak toen hij met haar praatte en het was duidelijk dat Serena geen idee had hoe ze met kinderen moest omgaan. Ze praatte tegen hem alsof hij een klein volwassen mannetje was en de grapjes die ze tegen hem maakte, kwamen niet over. Hij had geen idee wat ze betekenden.

'Hij is een schatje,' zei ze, toen hij terugliep naar zijn vriendjes. 'Je bent vast erg trots op hem.'

'Dat ben ik zeker,' zei India met een glimlach.

'Als hij ooit verdwijnt, weet je waar je hem kunt vinden, India. Paul is dan met hem op weg naar Brazilië in het kleine zeilbootje.'

'Dat zou hij prachtig vinden,' zei India lachend.

'Het probleem is dat ze het allebei prachtig zouden vinden. Maar op Pauls leeftijd is dat belachelijk. Mannen zijn net kinderen, vind je niet? In het gunstigste geval worden het ooit tieners, en als ze hun zin niet krijgen, worden ze klierig.' Wat zij zei, deed haar denken aan Doug, niet aan Paul. Aan hem was niets 'klierigs'. Hij maakte op haar een erg volwassen en wijze indruk en ze was hem heel dankbaar voor het advies dat hij haar had gegeven toen ze elkaar hadden gesproken.

Ze praatten nog even door en bevestigden hun afspraak voor de volgende ochtend. Daarna liep Serena naar Jenny om nog even een praatje met haar te maken voor ze weggingen. India ging bij haar kinderen kijken, die zich prima bleken te vermaken.

Het was al laat toen India en de kinderen die avond thuiskwamen en iedereen was tevreden en moe. Ze vertelde Sam dat ze de volgende dag naar de boot zou gaan om de Wards te bezoeken en ze vroeg hem of hij met haar mee wilde.

'Is Paul er ook?' vroeg hij met een slaperige gaap en toen ze zei dat dat zo was, zei Sam dat hij meeging. Ze nodigde ook de anderen uit om mee te gaan, maar ze zeiden dat ze liever wilden uitslapen. De Zeester was Sams grote liefde, die ze met plezier aan hem overlieten. Ze vond het alleen jammer dat de anderen de boot niet hadden gezien. Ze wist dat als ze hem ooit zouden zien, ze hem prachtig zouden vinden.

Net als de vorige keer maakte ze Sam de volgende ochtend vroeg wakker. Ze gaf hem zijn ontbijt voor ze weggingen, zodat hij niet met een lege maag naar de zeilvereniging hoefde te fietsen. Maar toen ze op de boot kwamen, stond Paul hen al op te wachten en hij bood hun allebei pannenkoeken aan. Serena zat nog in de eetzaal koffie te drinken. Ze keek op toen ze binnenkwamen. In tegenstelling tot wat ze de vorige dag had gezegd, vond India dat ze er fantastisch uitzag, zelfs bij het ontbijt. Ze droeg een spierwitte bloes, een onberispelijk gestreken spijkerbroek en een paar instappers met rubber zolen, en haar haar zat perfect. Ze had lang, steil haar, dat ze met een elastiekje naar achteren had gebonden. Ze zag er goed uit, en de make-up die ze had aangebracht viel niet op, maar was precies genoeg om haar trekken goed te laten uitkomen.

'Klaar voor de opname?' vroeg ze aan India toen ze haar binnen zag komen.

'Jawel mevrouw.' India glimlachte. Sam schoof achter een bord wafels en Paul ging naast hem zitten.

'Ik hou Sam wel gezelschap,' bood Paul aan. Het was geen opoffering voor hem, je hoefde maar naar hem te kijken om te zien hoe graag hij hem mocht. 'We gaan wel zeilen met het kleine bootje of zo.'

'Wat deprimerend,' zei Serena, en ze meende het. Ze liep het dek op en India volgde haar. De rest van de ochtend vloog voorbij.

India schoot een stuk of zes rolletjes vol en ze was ervan overtuigd dat er een aantal erg goede foto's bij zat. Tot haar vreugde was Serena een gemakkelijk onderwerp om te fotograferen.

Serena babbelde er beminnelijk op los en vertelde grappige verhalen over dingen die waren gebeurd op de filmset in Hollywood, over beroemde schrijvers en over de krankzinnige dingen die ze hadden gedaan. India vond het leuk dat allemaal te horen. Toen ze klaar waren, nodigde Serena haar uit om te blijven lunchen, samen met Sam natuurlijk. Ze hadden besloten die dag nog niet naar New York te vertrekken, ze waren van plan de volgende ochtend te gaan.

Ze aten sandwiches aan dek. Serena gaf daar de voorkeur aan boven de eetzaal, die ze opzichtig en benauwd vond. India vond dit helemaal niet, maar het was ook fijn om in de openlucht te eten. Toen de vrouwen bijna klaar waren, kwamen Paul en Sam terug met het kleine zeilbootje.

'Hebben jullie nog iets voor ons overgelaten?' vroeg Paul, terwijl ze zich aan dek bij hen voegden. 'We zijn uitgehongerd!' Zo zagen ze er ook wel uit.

'Alleen maar wat korstjes,' zei Serena opgewekt, maar een van de stewards stond al klaar om Pauls bestelling op te nemen. Hij bestelde clubsandwiches voor zichzelf en Sam, met gebakken aardappeltjes erbij, en augurk, omdat hij wist hoe lekker Sam die vond.

Hij zei dat ze heerlijk hadden gezeild en Sam sloot zich daar met een brede grijns bij aan. Hij vertelde zijn moeder niet dat ze allebei in het water waren gevallen en dat Paul het bootje weer snel overeind had gekregen. Zij had dit echter al gezien, en ook dat Paul het probleem heel snel had opgelost.

Toen ze hun sandwiches op hadden, zei India dat ze naar huis moesten om te zien wat de andere kinderen aan het doen waren. Ook wilde ze in haar donkere kamer aan het werk met de foto's van Serena.

'Ik zal je over een paar dagen de proefafdrukken toesturen,' beloofde ze Serena, terwijl ze opstond. 'Dan kan je zien wat je ervan vindt,' zei ze bescheiden.

'Ik weet zeker dat ik ze prachtig zal vinden. Als je mij er half zo goed op hebt gezet als Paul, ga ik ze gebruiken als behang in ons appartement. En ik ben toch een stuk knapper dan hij.' Ze grinnikte en India lachte met haar mee. Ze was wel een type en ze kon zich goed voorstellen waarom hij haar leuk vond. Ze was beslist niet saai. Ze zat vol pit en venijn en ze had allerlei boosaardige verhaaltjes over beroemde mensen. Wie wat had gezegd en gedaan tegen wie. Als je een hele ochtend naar haar had geluisterd, was het of je een roddelprogramma over beroemdheden had gehoord. Afgezien daarvan was ze niet alleen mooi, maar ook ongelofelijk sexy. India vond haar echt aardig en moest wel van haar onder de indruk zijn.

India bedankte Serena dat ze haar de mogelijkheid had geboden foto's van haar te maken en ze bedankte Paul dat hij zo goed voor Sam had gezorgd terwijl zij druk bezig waren.

'Hij heeft voor mij gezorgd,' zei Paul met een glimlach en toen boog hij zich over naar Sam om hem een knuffel te geven, die de jongen enthousiast beantwoordde. 'Ik zal je missen,' zei Paul. Hij was verdrietig hem te zien vertrekken, maar nog niet half zo verdrietig als Sam. Hij zou zijn dagen op de Zeester nooit vergeten. 'Binnenkort moet je maar eens een reisje met me maken,' beloofde hij hem, 'als het mag van je moeder. Zou je dat leuk vinden, Sam?'

'Wat dacht je?' Hij straalde. 'Ik zal er zijn!'

'Dat is dan afgesproken.' Toen draaide Paul zich om naar India en gaf haar een kus. Terwijl hij ze over de loopplank zag weglopen, had hij het gevoel dat hij een paar oude vrienden kwijtraakte. De hele bemanning zwaaide naar Sam toen ze weggingen. In de korte tijd dat hij er was geweest, had hij hun harten veroverd. Ze waren allemaal dol op hem.

Op de terugweg was India in haar eigen gedachten verdiept. Zoals wel vaker gebeurde als ze er met haar hoofd niet bij was, viel ze van haar fiets.

'Mam, wat is er gebeurd?' Sam keek een beetje geërgerd terwijl hij haar overeind hielp. Ze deed dit altijd, maar ze had zich niet bezeerd. Ze moest lachen om haar eigen onhandigheid en voelde zich een beetje onnozel terwijl Sam haar grijnzend aankeek. Hun verblijf op de boot en de betovering die ze er samen hadden ervaren, had hen plotseling nog dichter bij elkaar gebracht. 'Ik zal volgend jaar zo'n bejaardenfiets met drie wielen moeten aanschaffen,' zei ze, terwijl ze het stof van zich afklopte.

'Ja, dat denk ik ook.' Hij lachte. Terwijl ze verder reden naar huis, zeiden ze niets meer. Ze dachten allebei aan de boot en aan de mensen die ze er hadden ontmoet. Ze waren onder de indruk van Paul, maar India bekeek hem anders nu ze Serena kende. Nu ze hen samen had gezien, zag ze alles weer in het juiste perspectief. Hij was heel erg getrouwd en ze wist nu wat er belangrijk was in zijn leven.

Toen ze thuiskwam, liep ze meteen door naar haar donkere kamer. Ze ging aan het werk met de foto's en was verrukt van wat ze te zien kreeg. De foto's van Serena waren fantastisch. Ze zag er adembenemend uit en India wist zeker dat ze ze prachtig zou vinden. Er was zelfs een mooie foto bij van haar en Paul samen, toen hij terugkwam van zijn tochtje in het kleine zeilbootje. Hij hing over de rugleuning van haar stoel en ze zagen er allebei erg aantrekkelijk uit met de oceaan op de achtergrond en de mast die boven hen uittorende. Ze vormden een erg knap paar. India popelde om haar de foto's toe te sturen.

De volgende ochtend stuurde ze ze per expres naar New York en Serena belde er haar direct over op.

'Je bent een genie,' zei de hese stem. Heel even wist India niet wie het was. 'Ik wou dat ik er echt zo uitzag als op deze foto's.' Toen wist ze dat het Serena was en ze glimlachte.

'Je bent nog mooier. Vind je ze echt leuk?' India was dolblij. Ze was trots op haar foto's, maar Serena was een gemakkelijk onderwerp geweest.

'Ik vind ze prachtig!' bevestigde Serena vol bewondering.

'Vond je die van Paul en jou ook mooi?'

'Die heb ik niet ontvangen.' Serena klonk even onzeker en India was teleurgesteld.

'Verdorie. Dan ben ik die vast vergeten op te sturen. Ik denk dat ik hem in mijn donkere kamer heb laten liggen. Ik zal hem nog naar je toesturen. Hij is geweldig.'

'Jij ook. Ik heb vanochtend mijn uitgever gesproken en zij zullen je betalen voor het gebruik van de foto's en je krijgt natuurlijk je honorarium.'

'Dat hoeft niet,' zei India verlegen. 'Het is een cadeautje. Sam heeft het zo fijn gehad met Paul, het is gewoon een kleinigheidje waarmee ik jullie kan bedanken.'

'Doe niet zo belachelijk, India. Dit is iets zakelijks. Wat zou je agent wel niet zeggen?'

'Wat niet weet, wat niet deert. Ik zal wel tegen hem zeggen dat ik die foto's heb gemaakt voor een goede vriendin. Ik wil niet dat je me betaalt.'

'Je bent hopeloos. Je krijgt je carrière nooit meer op gang als je je werk weggeeft. Je bent er een hele ochtend mee bezig geweest en je hebt ze ook nog moeten ontwikkelen. Je bent een verschrikkelijke zakenvrouw, India. Ik zou je agent moeten zijn. Ik kan niet eens kiezen welke ik zal nemen, ze zijn allemaal zo goed.' Serena ging maar door. Ze wilde ze dolgraag laten zien aan Paul, die nog op kantoor was. 'Ik bel je nog wel om te vertellen welke het is geworden. Ik wou dat ik ze allemaal kon gebruiken, India. Echt, enorm bedankt. Maar ik zou graag willen dat je me ervoor liet betalen.'

'Volgende keer,' zei India zelfverzekerd, hopend dat er een volgende keer zou komen. Toen ze had opgehangen, was ze van plan de foto van Serena en Paul te gaan zoeken, maar ze vergat het helemaal toen Aimee binnenkwam met een splinter die ze eruit moest halen.

De volgende paar dagen vlogen voorbij en toen kwam ten slotte Doug het weekend bij hen doorbrengen. Ze had hem bijna twee weken niet gezien. Hij scheen blij de kinderen te zien, maar hij was moe van de lange rit. Zoals altijd ging hij voor het eten even zwemmen. Alle kinderen waren die avond thuis om te eten, zodat hij ze kon zien. Maar zodra het enigszins kon, gingen ze na het eten meteen weer naar hun vrienden. Ze vonden het leuk om in het donker tikkertje te spelen op het strand en spookverhalen te vertellen en bij elkaar op visite te gaan.

De Cape was voor hen een uitgelezen plek en terwijl Doug hen de deur uit zag rennen, glimlachte hij. Hij was blij er te zijn. India was sinds hij was aangekomen nog piet met hem alleen geweest. Ze zaten in de huiskamer en India voelde zich plotseling niet op haar gemak. Sinds ze hem voor het laatst had gezien, was er zoveel door haar hoofd gegaan. Om het maar niet te hebben over haar ontmoeting met Paul Ward, de tijd die Sam en zij op de Zeester hadden doorgebracht en de foto's die ze van Serena had gemaakt. Ze had hem eigenlijk veel te vertellen, maar om de een of andere reden had ze er geen zin in. Ze was er minder dan gewoonlijk op gebrand dingen met hem te delen. Het was alsof ze nu behoefte had iets voor zichzelf te houden.

'En wat heb jij allemaal gedaan?' Hij zei het alsof hij een oude vriendin terugzag die hij sinds de afgelopen zomer niet meer had gezien. Er was geen warmte of hartelijkheid geweest in zijn begroeting en ze besefte dat dat er ook nooit was geweest. Ze merkte nu alleen alles op waar ze vroeger nooit aandacht aan had besteed. Ze vroeg zich af wanneer de dingen tussen hen waren veranderd.

'Niet zoveel. Wat ik altijd doe.' Ze had vaak genoeg met hem gepraat om te weten wat hij belangrijk vond. 'De kinderen hebben een fijne zomer.'

'Ik kijk ernaar uit volgende maand ook hier naartoe te komen,' zei hij rustig. 'In Westport is het snikheet en in de stad is het nog erger.'

'Hoe is het met al je nieuwe klanten?' Het was alsof ze een gesprek voerde met een kennis.

'Tijdrovend. Ik heb steeds tot negen of tien uur 's avonds op kantoor gezeten. Nu jij en de kinderen weg zijn, hoef ik me niet te haasten om de trein van zes uur te halen. Dat maakt het wat gemakkelijker om mijn werk af te krijgen.' Ze knikte en bedacht wat een zielig gesprek dit was.

Na elkaar twee weken niet te hebben gezien, zouden ze meer met elkaar moeten kunnen bepraten dan zijn klanten en de hitte in de stad. Sinds zijn aankomst had hij geen enkele keer tegen haar gezegd dat hij haar had gemist of dat hij van haar hield.

Ze kon zich niet eens herinneren wanneer hij voor het laatst zoiets tegen haar had gezegd. En het enige waar zij nu aan kon denken was waarom ze niet eerder van hem had verwacht dat hij dat vaker tegen haar zou zeggen. Onwillekeurig vroeg ze zich af of de herenigingen tussen Paul en Serena ook zo mat verliepen, maar dat betwijfelde ze. Serena zou dat nooit accepteren. Alles aan haar straalde hartstocht uit en dwong hartstocht af. Maar er was niets hartstochtelijks aan de relatie die India op dit moment met Doug had. En eigenlijk was dat al bijna twintig jaar zo. Het was een deprimerende ontdekking.

Ze wachtten tot de kinderen thuiskwamen en praatten intussen over koetjes en kalfjes. Doug zette de tv aan. Nadat Jessica was thuisgekomen, deden ze het licht uit en gingen naar bed. India nam een douche in de veronderstelling dat hij wel met haar zou willen vrijen, maar toen ze de badkamer uit kwam in een nachtpon waarvan ze wist dat hij die leuk vond, lag hij al te slapen. Hij was diep in slaap en snurkte zachtjes, met zijn hoofd diep weggedoken in het kussen. Terwijl ze met een eenzaam gevoel op hem neerkeek, besefte ze dat dit een passende manier was om de avond te besluiten. En het zei iets over hun leven samen dat niets anders zo passend had kunnen zijn.

Ze gleed rustig in bed zonder hem wakker te maken. Het duurde lang voor ze die avond in slaap viel. Ze huilde zachtjes in het maanlicht en wenste dat ze overal was behalve hier, naast haar echtgenoot.

8

De volgende dag brachten Doug en India op het strand door. De kinderen en hun vrienden kwamen en gingen, en Doug nam hen die avond mee uit eten. Ze gingen naar een grappig oud steakhouse waar ze ieder jaar naartoe gingen, meestal voor speciale gelegenheden. Ze genoten er allemaal van.

Toen ze later thuiskwamen, wilde Doug eindelijk met haar vrijen. Maar zelfs dat leek nu anders. Op de een of andere manier kwam het op haar over als een zakelijke aangelegenheid, alsof het hem niet kon schelen of zij het fijn vond. Hij wilde het gewoon zo snel mogelijk afhandelen en toen ze zich na afloop naar hem toe draaide om te zeggen dat ze van hem hield, hoorde ze hem al snurken. Het was duidelijk geen topweekend voor hen. De volgende ochtend, toen de kinderen weg waren, keek hij haar met een vreemde uitdrukking op zijn gezicht aan.

'Is er iets mis, India?' vroeg hij haar scherp, terwijl zij een tweede kop koffie voor hem inschonk. 'Je gedraagt je al vreemd sinds ik hier ben.' En hiervoor had ze aan de telefoon ook al anders geklonken dan hij van haar gewend was.

Ze keek hem aan en wist niet hoeveel ze hem moest vertellen of wat ze moest zeggen. 'Ik weet het niet. Ik heb een paar dingen aan mijn hoofd. Ik weet niet of dit het juiste moment is om daarover te praten.' Ze had al besloten pas weer over haar werk te beginnen als hij in de vakantie naar hen toe kwam. Ze wilde hem niet overvallen en hem vervolgens naar Westport terug laten rijden. Ze wist dat ze tijd nodig zouden hebben om erover te praten.

'Wat zit je dwars? Is er iets met de kinderen? Bezorgt Jess je weer problemen?' Ze was die winter een beetje kribbig geweest tegen haar moeder. Het was moeilijk te geloven dat het leven meer inhield dan kinderen alleen, zelfs voor Doug.

'Nee, zij gedraagt zich prima. Ze heeft me zelfs goed geholpen.

De anderen ook. Het heeft niet met hen te maken, maar met mij. Ik heb veel nagedacht.'

'Nou, voor de draad ermee,' zei hij ongeduldig, terwijl hij haar nauwlettend aankeek. 'Je weet dat ik het vervelend vind als je zo doet. Wat is het grote geheim? Je hebt toch geen affaire met Dick Parker, wel?' Hij maakte maar een grapje. Hij kon zich niet voorstellen dat India hem ooit zou bedriegen. En daar had hij gelijk in, zij zou dat nooit doen. Hij vertrouwde haar volkomen. En het feit dat ze Paul Ward aantrekkelijk vond, zou hij nooit te weten komen en hoefde zij hem ook niet te vertellen. Ze wist dat haar gevoelens voor hem irrelevant waren en dat er verder niets van zou komen.

'Ik heb gewoon veel nagedacht over mijn leven en wat ik nu wil gaan doen.'

'Wat betekent dat dan in godsnaam? Ben je van plan de Mount Everest te beklimmen of met een hondenslee de noordpool over te steken?' Hij zei het op een manier alsof het ondenkbaar was dat zij ooit iets opwindends of waardevols zou doen. En de afgelopen veertien jaar was dat ook zo geweest. Behalve dan dat ze zijn kinderen had opgevoed. Ze was precies geworden wat hij van haar verwachtte, 'iemand die er altijd was om voor de kinderen te zorgen'.

Ze besloot er niet langer omheen te draaien. 'Je hebt me nogal van mijn stuk gebracht toen we laatst dat gesprek hadden voor wij hier naartoe gingen. Die avond bij Ma Petite Amie. Ik heb mezelf nooit gezien als alleen maar "iemand die je gezelschap houdt en die er altijd is om voor de kinderen te zorgen". Op de een of andere manier waren mijn ideeën over ons wat romantischer.' Het deed pijn hem dit te moeten bekennen, maar hiermee was het allemaal begonnen. En met het feit dat zij van hem per se niet mocht werken en dat hij haar gevoelens op dit gebied niet wilde begrijpen en zelfs niet wilde aanhoren. Maar desondanks vond ze het moeilijk het tegen hem te zeggen.

'O, in 's hemelsnaam, India. Wees niet zo overgevoelig. Je weet wel wat ik bedoelde. Ik wou alleen maar zeggen dat je na zeventien jaar huwelijk, of na vijftien of misschien zelfs tien jaar, niet veel romantiek meer kunt verwachten.'

'Waarom niet?' Ze keek hem recht in de ogen en had het gevoel dat ze hem voor het eerst echt zag. 'Waarom kan er na zeventien jaar geen romantiek meer zijn? Is het te veel moeite?'

'Dat is iets voor jongelui, dat weet je zelf ook wel. Na een poosje gaat het over. Dat is nu eenmaal zo. Je krijgt het druk met je werk en met je gezin en je moet iedere avond de trein van zes uur halen om naar huis te gaan en als je dan thuiskomt ben je doodmoe en heb je geen zin meer om met wie dan ook te praten, laat staan met je vrouw. Hoe romantisch is dat? Zeg nou zelf.'

'Niet bijzonder. Maar ik heb het niet over vermoeidheid, Doug. Ik heb het over gevoelens. Over houden van iemand en iemand het gevoel geven dat je van hem houdt. Ik weet niet eens meer zeker of jij wel van me houdt.' Terwijl ze dit zei stonden de tranen in haar ogen. Hij keek verschrikt en voelde zich kennelijk niet op zijn gemak.

'Dat weet je best. Dat is een belachelijke opmerking. Wat verwacht je van me? Moet ik soms iedere avond bloemen voor je meebrengen?' Hij keek geërgerd.

'Nee. Maar een keer per jaar zou wel aardig zijn. Ik kan me niet eens meer herinneren wanneer je dat voor het laatst hebt gedaan.'

'Vorig jaar op onze trouwdag. Toen heb ik rozen voor je meegenomen.'

'Ja, en toen heb je me niet eens mee uit eten genomen. Je zei dat we dat volgend jaar zouden doen.'

'Een paar weken geleden heb ik je mee uit eten genomen, naar Ma Petite Amie, en daar is dit allemaal begonnen. Ik vind het niet zo'n geweldig idee om dat nog eens te doen, als dit de gevolgen zijn.'

'Ik kijk alleen maar naar mijn leven en ik vraag me af waarvoor ik mijn carrière heb opgegeven. Ik weet dat ik dat heb gedaan voor mijn kinderen. Maar heb ik het ook opgegeven voor een man die van me houdt en waardeert wat ik heb gedaan?' Het was een eerlijke vraag en nu wilde ze een eerlijk antwoord.

'Is het daar allemaal om begonnen? Dat je weer wilt gaan werken? Ik heb je al gezegd dat dat onmogelijk is. Wie moet er voor de kinderen zorgen als jij weer gaat werken? Zelfs financieel levert het ons niets op. We geven dan meer geld uit dan jij verdient aan een huishoudster, die waarschijnlijk niet eens behoorlijk voor ze zorgt. Ik herinner me, India, dat jouw werk een paar prijzen heeft opgeleverd, maar vrijwel geen geld. Dus wat stelt zo'n carrière dan voor? Het is mooi werk voor een jonge meid die zo uit het vredesleger komt, geen verantwoordelijkheden heeft en geen reden ziet om een echte baan te zoeken. Nu heb je een echte baan, de zorg voor onze kinderen. En als dat voor jou niet genoeg glamour met zich meebrengt en je van plan bent weer de halve wereld rond te gaan trekken, kun je beter maar eens goed bekijken waar je mee bezig bent. We zijn iets overeengekomen toen je naar New York terugkwam. We zouden trouwen en jij zou blijven werken tot je kinderen kreeg, en dan zou het afgelopen zijn. Dat was heel duidelijk en je leek er geen problemen mee te hebben. Maar nu, veertien jaar later, wil je eronderuit proberen te komen. Zal ik jou eens wat vertellen? Dat kan dus niet.' Hij zag eruit alsof hij op het punt stond de kamer uit te stormen, maar ze gaf hem geen kans. Plotseling schoten haar ogen vuur. Hij had niet het recht haar dit aan te doen. En hij had haar nog steeds niet gezegd dat hij echt van haar hield. Hij was gewoon van onderwerp veranderd.

'Welk recht heb jij om mij te vertellen wat ik wel en niet mag doen? Dit is ook mijn beslissing. En ik ben mijn "overeenkomst" met jou zo goed mogelijk nagekomen. Ik heb mijn bijdrage geleverd en je hebt waar voor je geld gehad, mannetje. Maar nu voel ik me er niet prettig meer bij. Ik heb het gevoel dat ik te veel heb opgegeven en dat het jou geen bal interesseert. In jouw ogen was ik gewoon bezig met een onbenullige hobby. Dat zeg je tenminste en zo gedraag je je ook. Als ik ermee was doorgegaan, had ik nu waarschijnlijk al een Pulitzer-prijs gewonnen. Dat is niet zomaar iets, Doug. Dat is iets heel bijzonders, en dat is wat ik heb opgegeven om de rommel van onze kinderen op te ruimen.'

'Als je dat werkelijk wilde, had je moeten blijven waar je was, in Zimbabwe of Kenia of waar dan ook. Dan had je niet terug moeten komen om met mij te trouwen en vier kinderen te krijgen.'

'Als jij me de kans zou geven, zou ik het allebei kunnen doen.'

'Dat doe ik nooit, en dat moet je nu maar eens goed tot je laten doordringen. Want ik ben niet van plan deze discussie met je te blijven voeren. Je carrière zoals die was, met of zonder een vervloekte Pulitzer-prijs, is voorbij, India. Heb je dat begrepen?'

'Misschien is niet mijn carrière voorbij, maar iets anders,' zei ze moedig. De tranen stroomden over haar wangen en ze probeerde haar snikken te bedwingen, maar Doug week geen centimeter van zijn standpunt. Dat hoefde hij ook niet te doen. Hij had zijn werk en zijn eigen leven, een gezin en een vrouw die voor zijn kinderen zorgde. Hij had alles precies zoals hij het hebben wilde. Maar wat had zij?

'Probeer je me te dreigen?' vroeg hij, terwijl hij haar nog kwader aankeek. 'Ik weet niet wie je deze ideeën aanpraat, India -misschien is het die achterlijke agent van je, Raoul, of Gail, die met Jan en alleman naar bed gaat, of misschien zelfs Jenny hier, die de dokter uithangt. Maar wie het ook is, je mag ze vertellen dat ze het kunnen vergeten. Wat mij betreft is ons huwelijk erop gebaseerd dat jij je aan jouw deel van onze afspraak houdt. Voor mij is dit een breekpunt.'

'Ik ben geen onderdeel van je zakenleven, Doug. Ik ben geen overeenkomst die je sluit met een klant. Ik ben een menselijk wezen en ik zeg je dat je me emotioneel in de kou laat staan en dat ik gek word als ik niet meer met mijn leven doe dan Sam en Aimee en Jason iedere ochtend naar school brengen. Er is meer in het leven dan in Westport op mijn kont zitten en me dood vervelen en wachten tot ik jou je eten kan voorzetten.' Ze snikte terwijl ze het zei, maar het raakte hem kennelijk volstrekt niet. Hij voelde alleen maar woede.

'Vroeger verveelde je je nooit. Wat is er in godsnaam met je aan de hand?'

'Ik ben volwassen geworden. De kinderen hebben me niet meer zo hard nodig als vroeger. Jij hebt je leven. En ik heb ook een eigen leven nodig. Ik heb meer nodig dan ik op dit moment heb. Ik ben eenzaam. Ik verveel me. Ik heb het gevoel dat ik bezig ben mijn leven te vergooien. Ik wil voor de verandering eens iets doen waar ik mijn hersens bij nodig heb, iets anders dan wachten tot ik iemand van dienst kan zijn. Ik heb meer nodig dan dat alleen. Veertien jaar heb ik mijn eigen behoeften aan de kant gezet. Nu heb ik een klein beetje meer nodig om mezelf draaiende te houden. Is dat zoveel gevraagd?'

'Ik begrijp niet waar je het over hebt. Dit is krankzinnig.'

'Nee, dat is het niet,' zei ze wanhopig. 'Maar als je niet naar me luistert, word ik wel krankzinnig.'

'Ik luister wel. Maar wat ik te horen krijg, staat me gewoon niet aan. India, je bent echt aan het verkeerde adres met je verhaal.' Hij maakte zelden ruzie, maar zij was nu helemaal over haar toeren en hij was des duivels. Hij zou geen duimbreed toegeven, dat wist ze nu al. Het was hopeloos.

'Waarom laat je me dan ten minste niet een paar opdrachten doen? Misschien gaat dat wel hartstikke goed. Geef het in ieder geval een kans.'

'Waarom zou ik? Ik weet nu al hoe dat is. Ik weet nog hoe het was voor we trouwden. Je zat altijd ergens in een boom met een veldtelefoon, op de vlucht voor sluipschutters. Wil je dat nu echt weer gaan doen? In 's hemelsnaam! Vind je niet dat je kinderen recht hebben op hun moeder? Hoe egoïstisch ben je?'

'Misschien nog niet half zo egoïstisch als jij. Wat hebben ze aan een moeder zonder eigenwaarde die voortdurend chagrijnig is omdat ze zich afschuwelijk verveelt en zich zo eenzaam voelt?'

'Als je dat wilt, India, zoek dan maar een andere echtgenoot.'

'Meen je dat echt?' Ze keek hem verbijsterd aan en vroeg zich af of hij werkelijk zover zou durven gaan. Misschien ook wel. Hij scheen hier een uitgesproken mening over te hebben. Maar haar vraag en de blik in haar ogen toen ze hem stelde, ontnuchterde hem een beetje.

'Ik weet het niet. Misschien wel. Ik moet erover nadenken. Als je dit werkelijk wilt, als je het zover wilt doordrijven, dan moeten we misschien allebei nog eens over ons huwelijk nadenken.'

'Ik vind het ongelofelijk dat je ons huwelijk zou opofferen, enkel omdat je niet bereid bent water bij de wijn te doen en voor de verandering eens met mijn gevoelens rekening te houden. Ik heb het verschrikkelijk lang gedaan zoals jij het wilde. Misschien moeten we het nu eens op mijn manier proberen.'

'Je denkt niet eens aan de kinderen.'

'Dat doe ik wel. En dat heb ik ook lange tijd gedaan. Maar misschien is het nu mijn beurt.'

Ze had nog nooit iets dergelijks tegen hem gezegd. En hij zou haar nu zeker niet gaan vertellen dat hij van haar hield. Terwijl hij naar haar luisterde, was hij er zelfs vrijwel zeker van dat hij niet van haar hield. Hoe zou dat ook kunnen? Ze schond de afspraak die ze met hem had gemaakt, ze deed in zijn ogen de kinderen te kort en zette hun huwelijk op het spel. Wat Doug betrof was er niet veel om van te houden.

Wanhopig deed ze nog een laatste poging om het hem te laten begrijpen. 'Doug, wat ik had was niet zomaar een baan. Het was een soort kunstvorm. Het maakte deel van me uit. Het is mijn manier om me te uiten, het zit in mijn geest, in mijn hart, in mijn ziel. Daarom heb ik nog altijd mijn camera bij me. Die heb ik nodig om een soort licht door me heen te laten schijnen. Wat jij ziet met je ogen, zie ik met mijn hart. Ik heb dat lange tijd opgegeven. Nu wil ik er alleen maar een heel klein stukje van terug, een stukje van mezelf dat ik heb opgegeven en waarvan ik heb ontdekt dat ik het te veel mis. Misschien heb ik dat nodig om te zijn wie ik ben. Ik weet het niet. Ik begrijp het zelf ook niet, ik weet alleen maar dat ik me plotseling realiseer dat het belangrijk voor me is.' Ze realiseerde zich echter ook dat het voor hem niet belangrijk was. Voor haar man was het een uitgemaakte zaak. Hij begreep gewoon niet wat ze wilde zeggen. Hij snapte het niet en hij wilde het ook niet snappen.

'Dat had je zeventien jaar geleden allemaal moeten bedenken, toen je met me trouwde. Toen had je de keus. Ik dacht dat je de juiste keuze maakte en dat dacht jij ook. Als je daar nu anders over denkt, moeten we dat onder ogen zien.'

'Het enige dat we onder ogen moeten zien is dat ik wat meer in mijn leven nodig heb. Wat lucht, wat ademruimte, een manier om me te uiten en mezelf weer te zijn... een manier om het gevoel te hebben dat ik er ook toe doe in de wereld, en niet alleen jij. En wat nog belangrijker is, ik moet weten dat je van me houdt.'

'Ik hou niet van je, India, als je dit soort gelul over me uitstort. En dat is het wat mij betreft. Een hoop gelul. Je gedraagt je als een verwend kind en je laat mij en onze kinderen in de steek.'

'Ik vind het jammer dat je niet hoort wat ik wil zeggen,' zei ze, zachtjes huilend. Op dat moment liep hij de kamer uit, zonder nog iets tegen haar te zeggen, zonder haar aan te raken of haar in zijn armen te nemen en zonder te zeggen dat hij van haar hield. Op dat moment hield hij gewoon niet van haar. En hij was te kwaad om nog een minuut langer naar haar te luisteren. In plaats daarvan liep hij hun slaapkamer binnen en begon zijn koffer in te pakken.

'Wat doe je?' vroeg ze, toen ze zag waar hij mee bezig was.

'Ik ga terug naar Westport. En het volgende weekend kom ik niet. Ik hoef niet zes uur in de auto te zitten om jou te horen raaskallen over je "carrière". Ik denk dat we elkaar even een poosje niet moeten zien.' Ze kon hem geen ongelijk geven, maar ze voelde zich in de steek gelaten toen ze zag wat hij aan het doen was.

'Waarom ben je er zo van overtuigd dat jij weet wat goed is voor ons en voor mij en voor onze kinderen? Waarom bepaal jij altijd de regels?'

'Omdat dat nu eenmaal zo is, India. Zo is het altijd geweest. En als het je niet aanstaat, ga je maar bij me weg.'

'Dat klinkt wel erg eenvoudig.' Maar dat was het niet, dat wist ze wel.

'Misschien is het dat wel. Misschien is het wel zo eenvoudig.'

Hij stond op en keek naar haar, met zijn tas in zijn hand. Ze kon niet geloven hoe snel hun huwelijk na zeventien jaar en vier kinderen uiteenviel. Kennelijk moest het op zijn manier en anders niet. Het was ontstellend onrechtvaardig, maar hij was niet eens bereid met haar te onderhandelen, hij wilde zelfs niet zeggen dat hij van haar hield. Hij hield in feite niet genoeg van haar om zich iets aan te trekken van wat ze voelde of nodig had. Het draaide allemaal om hem en om de 'overeenkomst' die ze hadden gesloten. Dat was voor hem het voornaamste en hij was niet bereid opnieuw over het contract te onderhandelen. 'Zeg de kinderen maar gedag van me. Ik zie je over twee weken weer. Ik hoop dat je dan bij zinnen bent gekomen.' Hij hield voet bij stuk, maar zelfs als ze had gewild, wist India niet zeker of ze haar standpunt nog wel kon veranderen. In de afgelopen paar weken was ze zich te zeer bewust geworden van wat er ontbrak en wat ze nodig had.

'Waarom ben je hier zo koppig over? Soms moeten we verandering brengen in ons leven, om ons aan te passen aan nieuwe ideeën en nieuwe situaties.'

'We hebben geen nieuwe ideeën nodig, en onze kinderen ook niet. Zij hebben alleen een moeder nodig die voor ze doet wat ze behoort te doen. En dat is het enige dat ik van jou nodig heb.'

'Waarom neem je dan niet gewoon een huishoudster? Als die niet aan je verwachtingen voldoet, of in jouw ogen haar "overeenkomst" niet nakomt, kun je haar gewoon ontslaan.'

'Misschien moet ik dat wel doen als je besluit je vader achterna te gaan.'

'Zo stom ben ik niet. Ik vraag je niet me naar oorlogsgebieden te laten afreizen. Ik wil gewoon een paar behoorlijke opdrachten doen.'

'En ik vraag jou helemaal niks,' zei hij op ijskoude toon. 'Ik zeg jou dat als we aan het eind van de zomer weer naar Westport teruggaan, je er maar beter weer wat normalere ideeën op na kunt houden en bereid bent deze onzin uit je hoofd te zetten, je zorgt maar dat je er bent om voor onze kinderen te zorgen en de taak te volbrengen die je op je hebt genomen.' Ze had nooit geweten hoe ongevoelig hij was en hoe totaal onverschillig hij stond tegenover haar gevoelens. Zolang zij het spel speelde zoals hij van haar verwachtte, was het prima. Maar andere behoeften, andere ideeën, andere wat dan ook, waren voor hem onaanvaardbaar. Hij had haar zijn standpunt volkomen duidelijk gemaakt, duidelijker dan ooit tevoren, en ze verafschuwde alles wat ze te horen kreeg. Dit was veel erger dan saai. Dit was gemeen.

Hij liep naar de voordeur en draaide zich nog een keer om om haar een ultimatum te stellen. 'Ik meen het, India. Zorg dat je jezelf weer in de hand hebt, anders krijg je er spijt van.' Dat had ze al, maar ze zei geen woord tegen hem terwijl hij wegging. Ze keek stil door het keukenraam hoe hij de oprit af reed. Ze kon niet geloven wat er met hen gebeurde, wat hij tegen haar had gezegd, en wat hij niet had gezegd. Ze stond nog steeds te huilen toen Sam binnenkwam. Ze hoorde hem niet eens achter haar de keuken binnen lopen.

'Waar is pappa?' vroeg hij verwonderd. Hij dacht dat hij misschien met Crockett een wandeling langs het strand maakte.

'Hij is al vertrokken,' zei India op vlakke toon. Ze veegde haar tranen af voor ze zich naar hem omdraaide. Ze wilde niet dat hij haar zou zien huilen.

'Hij is vergeten gedag te zeggen,' zei Sam met een verbaasde blik. 'Hij moest weg voor een vergadering.'

'O. Ik ga naar John, aan de overkant.'

'Zorg dat je op tijd thuis bent voor het eten,' zei ze en ze keek hem glimlachend aan. Haar ogen waren nog vochtig, maar hij zag het niet. Hij zag alleen haar glimlach en keek niet verder. 'Ik hou van je, Sam,' zei ze zachtjes en hij grijnsde.

'Ja... ik weet het, mam. Ik hou ook van jou.' En weg was hij. De voordeur sloeg dicht en ze zag hoe hij de straat overstak naar het huis van zijn vriendje. Hij had geen idee wat er net was gebeurd, maar India had het gevoel dat hun leven op het punt stond voorgoed te veranderen.

Ze had Doug kunnen opbellen in de auto, ze had hem kunnen vertellen dat ze van gedachten was veranderd, ze had een heleboel dingen kunnen doen, maar ze wist dat ze daar nu niet toe in staat was. Er was geen weg meer terug, het enige dat ze kon doen was doorgaan.

9

Doug belde haar de weken voor zijn komst slechts een paar keer op. En toen hij arriveerde, was de sfeer tussen hen gespannen. Hij kwam niet terug op wat er de vorige keer was gebeurd en India zweeg er ook over. Ze had echter veel nagedacht over haar huwelijk. Ze was in de verleiding geweest Raoul, haar agent, op te bellen om zich boven aan de lijst te laten zetten voor werk in de buurt, maar ze had besloten met haar telefoontje te wachten tot het eind van de zomer. Ze wilde eerst de mogelijkheden en risico's overdenken en voor zichzelf nagaan wat de mogelijke gevolgen zouden zijn voor haar kinderen. En ze wilde nog eens met Doug praten. Ze hadden nu meer dan ooit een aantal dingen met elkaar te bespreken. Maar ze wilde niets overhaast doen. Ze wilde nog steeds haar werk weer oppakken, maar er stond veel op het spel, en ze wilde er zeker van zijn dat ze wist wat ze deed.

Doug deed niet eens een poging om met haar te vrijen en sprak het hele weekend nauwelijks tegen haar. Hij gedroeg zich alsof zij een onvergeeflijke zonde tegen hem had begaan. Toen hij zondag weer was vertrokken, keek Jason haar met ogen vol vragen aan. Hij had de meest hechte band met zijn vader.

'Ben je boos op pappa?' vroeg hij haar recht op de man af, terwijl hij haar hielp met tafel dekken.

'Nee. Waarom?' Ze wilde de kinderen niets vertellen over hun eerdere gesprek. Ze hoefden niets te weten over de verkoeling die er tussen hen was ontstaan. Het had geen zin hen van streek te maken. Het was al moeilijk genoeg geweest om het weekend met Doug door te brengen terwijl ze nauwelijks een woord met elkaar spraken.

'Je hebt het hele weekend niets tegen hem gezegd.'

'Ik denk dat ik moe was. En hij heeft een boel werk af te maken voor hij op vakantie gaat.' Het volgende weekend zou hij terugkomen en drie weken blijven. Ze verheugde zich daar nu niet meer op. Maar misschien zou het hen goed doen. Dat hoopte ze maar. Ze kon nog steeds niet geloven dat hij bereid was hun huwelijk op het spel te zetten, enkel omdat zij een paar opdrachten wilde doen. Het leek nauwelijks de moeite waard. Maar zij was evenmin bereid hem te beloven dat ze het niet zou doen. Dat leek haar te onrechtvaardig. Zoals alles.

Jason leek tevreden met haar antwoord. Hij ging weer naar buiten om met vrienden naar het strand te gaan en nam twee van hen mee naar huis om te komen eten. Maar zelfs de maaltijd verliep die avond rustig. Het was alsof ze allemaal voelden dat er iets mis was, hoewel ze niet echt wisten wat. Kinderen zijn soms net dieren. Ze voelen dingen aan zonder iets te weten. Ze lag die avond in bed te lezen, toen de telefoon ging. Ze vroeg zich af of het Doug was om zijn excuses te maken voor het zoveelste vervelende weekend. Dit keer waren er tenminste geen dreigementen geweest, geen ultimatums en geen uitbarstingen. Alleen maar stilte en een sombere stemming.

Ze pakte de telefoon op in de verwachting Doug te zullen horen, maar tot haar schrik hoorde ze in plaats daarvan Paul Ward. Zijn stem klonk zo duidelijk dat het was alsof hij in haar slaapkamer stond.

'Waar ben je?' vroeg ze, verbaasd hem te horen. Ze had geen idee waarom hij belde, tenzij hij weer naar de Cape kwam en Sam wilde uitnodigen hem gezelschap te houden, zoals hij had beloofd. Sam was niet van plan die belofte ooit nog te vergeten. 'Ik ben op de boot. Het is vier uur 's morgens en we varen richting Gibraltar. Ik heb besloten met de Zeester naar Europa over te steken.' Het klonk haar erg moedig in de oren, maar ze wist dat hij het vaker had gedaan en dat hij het fijn vond. Hij had Sam er alles over verteld tijdens de lunch in de haven van New Seabury.

'Dat klinkt opwindend,' zei India. Ze glimlachte bij het horen van zijn stem. Hij klonk zo gelukkig op zijn boot, zeilend over de oceaan. 'Ik neem aan dat Serena niet bij je is?'

Hij moest lachen om haar vraag. Ze wist er zelf het antwoord al op. 'Nee, zij is in Londen om te vergaderen met haar Britse uitgevers. Zij is overgevlogen met de Concorde. En jij? Hoe is het met jou?'

'Met mij is het goed.' Ze vroeg zich af of ze hem de waarheid moest vertellen, over haar ruzie met Doug en over zijn ultimatum van twee weken geleden. Ze wist dat hij zich daar kwaad over zou maken. 'Hoe is het daar bij jou?'

'Prachtig. Heel rustig. We hebben fantastisch weer gehad en een gemakkelijke oversteek.'

'Je moet Sam er alles over vertellen.' Ze vroeg zich nog steeds af waarom hij haar had opgebeld. Vooral omdat het bij hem pas vier uur 's morgens was. Misschien verveelde hij zich alleen maar en had hij zin om met iemand te praten.

'Ik zat aan je te denken. Ik vroeg me af hoe je het maakt en hoe het ervoor staat met je plan om weer te gaan werken. Heb je er met je man nog verder over gesproken?'

'Ja,' zuchtte ze, 'twee weken geleden. Hij heeft sindsdien geen woord meer tegen me gezegd. Hij is net geweest. We hebben een erg koel weekend achter de rug, en dan heb ik het niet over het weer.' Het was fijn om met hem te kunnen praten. Om de een of andere reden had ze het gevoel alsof hij een oude vriend was, hoewel ze niet precies wist waarom. Maar Gail was nog steeds in Europa en er was niemand anders die ze in vertrouwen wilde nemen. 'Hij heeft min of meer gezegd dat als ik weer ga werken, hij bij me weggaat. Dat liet hij tenminste doorschemeren. Hij zei dat het voor hem een breekpunt was.' Ze klonk ontmoedigd terwijl ze dit vertelde.

'En wat is het voor jou, India? Hoe denk jij erover?'

'Ik maak me zorgen. Hij wil gewoon niet weten hoe ik erover denk. Ik weet het niet, Paul... Ik denk dat hij het meent. Het is een grote beslissing, en het is het misschien niet waard.'

'En als je voor hem zwicht? Hoe zou je je dan voelen?' Hij klonk alsof het hem iets deed wat er met haar gebeurde en dat raakte haar.

'Ik denk dat ik me een beetje dood zal voelen vanbinnen als ik me gewonnen geef,' antwoordde ze hem. 'Maar als ik mijn huwelijk kwijtraak, is dat een hoge prijs voor een beetje eigenwaarde en wat onafhankelijkheid.'

'Jij moet die beslissing nemen, India. Niemand anders kan dat voor je doen. Je weet hoe ik erover denk.'

'Ik weet wat Serena zou doen,' zei India met een triest lachje. 'Ik wou dat ik zo moedig was als zij.'

'Dat ben je ook, op je eigen manier. Je weet het alleen niet.' Maar diep in haar hart wist India dat ze niet zo moedig was. Serena zou Dougs gedrag nog geen vijf minuten geslikt hebben, maar zij zou ook niet met hem zijn getrouwd. Dat had India wel gedaan en nu moest ze daarmee leven. Maar de gedachte dat ze zijn dreigementen over haar kant zou laten gaan, deprimeerde haar. Hij gaf haar de laatste tijd niet veel om mee verder te gaan, geen warmte, geen begrip, geen steun en geen waardering. Ze besefte nu dat dat al lange tijd zo was. Ze waren gewoon helemaal opgegaan in het opvoeden van hun kinderen. En plotseling was dat niet genoeg meer. 'Hoe is het met mijn vriend Sam?' vroeg Paul. Ze glimlachten allebei toen ze aan hem dachten.

'Hij ligt nu heerlijk te slapen. Hij heeft een boel plezier met zijn vrienden en hij vertelt iedereen over de Zeester.'

'Ik wou dat hij hier bij me was... en jij ook,' zei hij met een vreemde klank in zijn stem, die maakte dat hetzelfde elektrische stroompje door haar heen trok dat ze al eerder had gevoeld als ze met hem praatte. Hij had een sterke uitstraling en ze wist niet precies wat hij wilde zeggen en waarom hij haar opbelde. Hij maakte geen openlijke avances en ergens wist ze ook dat hij dat niet zou doen. Maar ze voelde ook dat hij haar graag mocht. 'Jij zou het geweldig vinden om de oversteek te maken. Dat weet ik zeker. Het is zo heerlijk rustig.' Het was een van de dingen die hij het liefste deed. Hij las en sliep en ging op wacht staan als hij daar zin in had, zoals hij ook nu had gedaan. Daarom had hij haar op zo'n onchristelijk uur opgebeld. Al de hele avond had hij, terwijl hij over de oceaan uitkeek, aan haar gedacht en ten slotte had hij besloten haar te bellen. 'Over een paar dagen gaan we naar Zuid-Frankrijk. Maar eerst moet ik wat zaken afhandelen in Parijs. Serena komt met het vliegtuig over om me daar te ontmoeten. Parijs is een kolfje naar haar hand. En naar de mijne,' bekende hij. Het was een van zijn favoriete steden.

'Ik ben er in geen tijden geweest,' zei India dromerig, terugdenkend aan de laatste keer. Ze was toen nog erg jong en had in een jeugdherberg gelogeerd. Ze was ervan overtuigd dat hij zou verblijven in een gelegenheid als de Ritz of het Plaza Athénée of het Crillon. 'Waar logeer je?'

'In de Ritz. Serena vindt het daar heerlijk. Ik logeer soms in het Crillon. Maar zij geeft de voorkeur aan de Ritz. Ik zou niet weten wat het verschil is. Ik spreek geen Frans, zij natuurlijk wel. Ik voel me altijd vreselijk onbeholpen als ik me verstaanbaar moet maken bij taxichauffeurs en in Parijs mijn weg moet zien te vinden. Spreek jij Frans, India?'

'Genoeg om te komen waar ik wezen wil en niet te verhongeren. Maar niet genoeg om een zinnig gesprek te voeren. Ik heb veel geleerd toen ik een keer zes weken in Marokko heb doorgebracht, hoewel mijn Franse vrienden me allemaal uitlachten om mijn accent. Maar ik kan me tenminste redden als ik een taxi nodig heb of op de journalistenclub moet zijn.'

'Serena heeft een jaar op de Sorbonne gezeten. Zij spreekt geweldig goed Frans.' Serena was in alle opzichten moeilijk te evenaren. Niet alleen moeilijk. Onmogelijk. Maar niemand zou ooit in haar voetsporen hoeven treden. Het was duidelijk dat ze stapelgek waren op elkaar. 'Wanneer ga je trouwens terug naar Westport?'

'Pas eind augustus.' Zij had niet veel om over te praten, maar het was leuk om alleen maar naar hem te luisteren en te weten waar hij om vier uur 's morgens was. 'De kinderen moeten dan weer naar school. En ik moet zorgen dat dat goed verloopt.' Hij moest lachen bij de gedachte. Hij wilde iets meer voor haar en hij hoopte dat ze de moed zou hebben om te zorgen dat ze het kreeg. 'Hoe lang blijf je in Europa?'

'Tot Labour Day. Maar Serena moet al eerder terug naar Los Angeles. Ik weet niet of ze dat erg vindt. Ze bedenkt uitwegen voor zichzelf, zodat ze nergens erg lang hoeft te blijven. Ze is erg onafhankelijk en wordt snel ongedurig, vooral op de boot.'

'Dan zou ze het hier afschuwelijk vinden. Ik lig de hele dag op het strand en kom pas om zes uur naar huis om eten te koken.'

'Het lijkt mij een heerlijk leventje en de kinderen vinden het vast ook fijn.'

'Dat is ook zo. Maar op de Zeester is het leven een stuk leuker, neem dat maar van mij aan. Het lijkt mij een volmaakt bestaan.'

'Dat is het ook. Voor de juiste mensen. Je moet echt van dat leven houden, van het verblijf op een boot, van zeilen en ver op de oceaan zitten. Ik denk dat het in je bloed moet zitten. De meeste mensen ontwikkelen die liefde later niet meer. Je moet er op jonge leeftijd je hart aan verliezen, net als ik. Ik had ongeveer Sams leeftijd toen ik erachter kwam hoe fijn ik het vond.'

'Ik heb nooit geweten hoe heerlijk het was voor we op jouw boot meegingen. Het is een ongelofelijke manier om te beginnen. Ik vrees dat je me voorgoed hebt verpest. Om maar te zwijgen van Sam. Die zal nooit meer minder willen.'

'O jawel, hoor. Hij is een echte zeiler, net als ik. Hij vond zelfs het kleine bootje leuk. Dat is een echte toetssteen, en hij heeft de test met vlag en wimpel doorstaan.'

'Ik denk dat ik het maar houd bij grote boten.'

'Dat is waarschijnlijk een goede beslissing. Er zullen hier een heleboel mooie boten zijn, met name een aantal prachtige klassieke jachten. Er komt nog eens een dag dat ik er een ga kopen. Serena zal waarschijnlijk van me gaan scheiden als ik dat doe. Eén boot is al erg genoeg, maar twee? Ik denk niet dat ik het haar zal durven vertellen.' Hij lachte bij het vooruitzicht.

'Ze verwacht het waarschijnlijk wel van je,' lachte India. Het was zo fijn hem te horen en met hem te praten. Als ze haar ogen dichtdeed, zag ze voor zich hoe hij op het dek van de Zeester met Sam naast zich stond, en met haar praatte in de stuurhut terwijl Sam babbelde met de kapitein. Ze hadden zo'n fantastische dag gehad toen ze met hem gingen zeilen.

Hij vertelde haar over de zeilwedstrijden waaraan hij zou deelnemen in Sardinië en over de mensen die hij zou ontmoeten, waaronder de Aga Khan.

'Het is jammer dat je je in zulke armzalige kringen begeeft, Paul,' plaagde India hem. 'Het is een heel eind bij Westport vandaan.'

'Botswana ook, en daar moet jij nodig weer naartoe,' drong hij aan. Hij voelde dat ze nog steeds aanmoediging en aansporing nodig had. Nu misschien meer dan ooit, nu haar man dreigde op te stappen. Het was zo walgelijk van hem om dat te doen. Paul vond het verschrikkelijk dat ze haar talent zo verspilde, maar hij vermoedde dat Doug zich bedreigd voelde. Hij wilde niet dat India een interessanter leven leidde dan hij. Dat zou zijn eigen leven zinloos en saai doen lijken. Paul vroeg zich onwillekeurig af of Doug jaloers was.

'Soms vraag ik me af of ik die plaatsen ooit nog terug zal zien,' zei ze triest. 'Ik krijg Doug niet eens mee naar Europa.'

'Ik wou dat je hier bij ons was. Ik weet zeker dat je het heerlijk zou vinden. Ik heb trouwens de lay-out gezien van het omslag van Serena's boek met jouw foto erop. Het ziet er fantastisch uit.'

'Daar ben ik blij om. Het was erg leuk om te doen.' India glimlachte terwijl ze terugdacht aan de ochtend die ze met haar had doorgebracht.

Ze praatten nog een paar minuten. Ze vond dat hij moe klonk. Het was laat voor hem.

'Ik kan nu maar beter ophangen,' zei hij, nadat hij nog een paar minuten met haar had gepraat. 'We moeten een beetje navigeren. We komen dichterbij. En de zon komt gauw op.' Ze stelde zich voor hoe hij op de boot met haar stond te praten, terwijl ze Gibraltar naderden. Het klonk prachtig exotisch. En erg romantisch. 'Jij gaat nu zeker slapen.' Hij vond het prettig aan haar te denken en aan haar rustige leventje op Cape Cod. Het leek heerlijk vredig en hij was blij dat hij er was geweest en haar had ontmoet. 'Denk maar aan de Zeester. Hopelijk zullen Sam en jij binnenkort weer aan boord zijn.'

'Ik kan me niets fijners indenken.'

'Ik wel,' zei hij, en plotseling viel er een stilte tussen hen. Ze wist niet wat ze moest zeggen. Ze was blij dat ze hem had leren kennen en ze waardeerde de vriendschap die hij haar gaf. Genoeg om deze niet op het spel te zetten en iets doms te zeggen waar ze spijt van zou krijgen. Maar hij zei ook niets meer. Ze wisten allebei wel beter.

Ze bedankte hem voor zijn telefoontje en ze hingen even later op. Ze deed precies wat hij had verondersteld. Ze lag in bed en dacht eraan hoe hij op de Zeester naar Gibraltar zeilde. Ze stelde zich de lichtjes voor zoals ze die had gezien toen de boot die avond langs haar huis was gegleden. Hij had eruitgezien als een tovereiland vol dromen en blije mensen. Nu stelde ze zich voor hoe hij op de brug stond, alleen in het donker, vlak voor de zon opkwam, varend in de richting van Gibraltar. Maar die nacht droomde ze niet van Paul of van zijn prettige leven op de Zeester. Ze had nachtmerries over Doug, die tegen haar schreeuwde. Dat was haar werkelijkheid, waar ze een oplossing voor moest vinden of waarmee ze moest leren leven. Voor haar was de Zeester niet meer dan een droom, een verre ster aan de hemel van iemand anders.

10

Toen Doug in Harwich aankwam voor zijn vakantie van drie weken, was er nog steeds spanning tussen hen. Haar werk kwam niet meer ter sprake, evenmin als de dingen die ze tegen elkaar hadden gezegd, maar hun woorden hadden een sfeer achtergelaten die voortdurend als een beklemmende wolk over hen heen hing. Soms had India het gevoel alsof ze zich door een dichte mist bewoog en leefde met een vreemde. De kinderen merkten het ook, maar geen van hen zei er iets over. Het zou voor hen te beangstigend zijn geweest om het onbehaaglijke gevoel te onderkennen dat tastbaar maar onuitgesproken en onopgelost tussen hun ouders hing. Het was net een vieze geur die in de lucht hing en niet genegeerd kon worden. Pas op een van de laatste paar dagen van hun verblijf in Harwich zei India ten slotte iets tegen hem.

'Wat gaan we hieraan doen als we terug zijn?' vroeg ze voorzichtig. De kinderen waren weg en brachten het laatste restje van hun tijd met hun vrienden door. Het eind van de vakantie was altijd druk en chaotisch. Meestal gaven ze een barbecue, maar ze hadden besloten dat dit jaar niet te doen. Dat was op zich al veelzeggend, maar India had er geen punt van gemaakt toen Doug zei dat hij het niet wilde. Zij wilde het zelf ook niet. Ze was het moe net te doen alsof alles tussen hen koek en ei was. Voor het eerst in zeventien jaar was dat niet zo. Het kwaad dat in juni was gezaaid, was uitgegroeid tot een boom, waarvan de takken hen begonnen te verstikken. En India wist niet of ze hem moest omhakken of moest hopen dat hij uit zichzelf zou afsterven. De oplossing voor het probleem was voor haar nog steeds een raadsel.

'Wat bedoel je?' Doug wendde voor niet te weten waar ze het over had, maar de onvriendelijke atmosfeer tussen hen viel nauwelijks te negeren. Ze wilde er iets aan doen voor ze naar huis gingen en het hun dagelijks leven zou vergallen. Het was al erg genoeg dat ze de zomer eraan hadden opgeofferd, maar er moest ergens paal en perk worden gesteld, voor het te laat was.

'Het is nogal een beroerde zomer geweest, vind je ook niet?' zei India, terwijl ze hem over de keukentafel aankeek. Ze hadden net geluncht en ze hadden geen van beiden een woord tegen elkaar gesproken.

'We hebben het allebei druk gehad. Sommige jaren zijn zo,' zei hij vaag, maar ze wisten allebei dat dat een leugen was. Geen enkel jaar was ooit zo geweest en ze hoopte dat het ook nooit meer zo zou zijn.

'Jij hebt het druk gehad en we zijn allebei boos. Ik wil weten waar we aan toe zijn. We kunnen zo niet door blijven gaan. Er moet iets veranderen, anders worden we allebei gek.' Het was gewoon te eenzaam. Ze spraken niet met elkaar, ze raakten elkaar niet aan. Ze zaten allebei gevangen op hun eigen eiland en er was geen boot en geen brug die hen samen kon brengen. Ze had zich in haar hele leven nog nooit zo alleen gevoeld. Ze voelde zich door hem in de steek gelaten. Hij vond dat zij hem had verraden door de dingen te zeggen die ze had gezegd, door druk op hem uit te oefenen om haar weer aan het werk te laten gaan en door hem meer te vragen dan hij ooit had gegeven.

'Misschien moet ik jou vragen waar ik met jou aan toe ben. Want daar gaat het immers om? Jij loopt te drammen dat je weer wilt gaan werken. Heb je dat nog steeds in je hoofd zitten als we teruggaan naar Westport?' Dat wist ze niet zo zeker meer. De prijs was hoog. Misschien te hoog. Hij had gezegd dat het voor hem een breekpunt was, en dat geloofde ze. En zij was niet bereid de overeenkomst die ze hadden gesloten te verbreken. Nog niet tenminste, en misschien wel nooit.

'Ik wilde ze alleen maar laten weten dat ik bereid ben zo af en toe een opdracht te doen, bij voorkeur dicht bij huis en niets langdurigs. Ik wil alleen de deur op een kier zetten.'

'Door die kier komt uiteindelijk een vloedgolf ons leven binnen waarin we allemaal verdrinken. Dat weet je best. Ik denk zelfs dat je dat in gedachten hebt, India, denk maar eens goed na.'

'Dat is niet zo, Doug. Ik heb die opdracht in Korea afgewezen. Ik ben er niet op uit ons leven te gronde te richten, ik wil alleen mijn eigen leven redden.' Ze wist echter dat het meer was dan dat. Zelfs als hij haar van tijd tot tijd een opdracht liet doen, loste dat het andere probleem niet op: zijn gevoelens voor haar en zijn dorre, vreugdeloze opvatting over hun leven samen. Ze wist nu dat zij niet de vrouw was van wie hij hield. Zij was minder. Zij was iemand die hem hielp, die hem gemak bezorgde en die zorgde voor zijn kinderen. Maar er was geen hartstocht in zijn gevoelens voor haar, geen opwinding, geen romantiek. Ze hoefde zich over haar huwelijk geen illusies meer te maken - of ze werkte of niet.

'Ik heb je duidelijk gezegd,' ging hij verder, 'hoe ik erover denk als jij weer wilt gaan werken. Daar is niets aan veranderd. Wat jij nu doet is jouw keus. Als je dat risico wilt nemen, ga je gang.'

'Dat is een beangstigende uitdaging, Doug,' zei zij, met tranen in haar ogen. 'Het is alsof je me uitdaagt van het dak te springen, zonder me erbij te zeggen of er een vangnet is als ik val.'

'Wat maakt dat uit? Jij interesseert je daar toch niet voor, of wel soms? Je bent bereid onze kinderen, ons leven en de afspraak die we hebben gemaakt op te offeren, om te kunnen doen wat jij wilt. Als dat is wat je wilt, neem dan het risico maar.' Het was alsof hij haar tartte het te doen.

'Zo dom ben ik niet. Maar je moet wel beseffen dat je zelf ook een risico neemt. Als het jou niet kan schelen hoe ik me voel, moet je bedenken dat we daar vroeg of laat de tol voor moeten betalen. Sterker nog,' zei ze rustig, terwijl ze dacht aan de afgelopen paar weken en zelfs de maand daarvoor, 'dat is nu al het geval.'

'Zo te horen zitten we hoe dan ook vast.' Hij keek verbijsterd. De enige emotie die dit alles nog bij hem opriep was woede, maar beslist geen medeleven met haar. Dat was in ieder geval haar indruk. 'Doe maar wat je wilt, India. Dat doe je waarschijnlijk toch wel.'

'Niet per se. Ik wil niet onverantwoordelijk zijn. En ik heb nooit een revolutie willen ontketenen,' zei ze triest.

'Dat heb je wel degelijk gedaan, India. Daar gaat het allemaal om. Maar laat ik het je nog een keer heel duidelijk vertellen. Je kan niet alles krijgen wat je hebben wilt. Je kan niet mij hebben én ons gezin én een carrière. Eens zal je een keus moeten maken.' Maar de keus die hij haar wilde laten maken, zou ten koste gaan van haarzelf. Dat was voor haar het probleem.

'Dat heb je heel goed duidelijk gemaakt. En als ik niet ga werken? Wat dan? Vind je me dan geweldig en waardeer je me dan voor mijn toewijding? Ben je me dan de rest van mijn leven dankbaar?' Ze zei het op verbitterde toon en plotseling herinnerde ze zich wat Paul had gezegd over te veel opgeven en wat dat uiteindelijk met haar zou doen. Ze wilde zich niet de rest van haar leven verbitterd en ongelukkig en bedrogen voelen, zoals nu.

'Ik weet niet waar je het over hebt,' zei Doug met een kwaad gezicht. 'Volgens mij ben je volslagen krankzinnig geworden en ik wou dat ik wist wie je deze flauwekul heeft aangepraat. Ik denk dat het Gail is geweest.' Het waren veel dingen geweest, veel mensen en veel dromen die ze zich eindelijk weer had herinnerd en die ze heel lang had opgegeven. Het was iets dat Gail in juni had gezegd, het waren de dingen die Doug niet had gezegd, het waren de gesprekken met Paul en haar ontmoeting met Serena. En nu was het het vele denken dat ze de afgelopen maanden had gedaan en Dougs kille houding tegenover haar. Hij had haar sinds juli niet meer aangeraakt. Ze wist dat dat haar straf was voor alles wat ze had gezegd. En nu vroeg ze zich af hoe lang de straf nog zou duren.

'Je doet alsof je een beloning verwacht voor het feit dat je vrouw en moeder bent. India, dat is je werk. Ik krijg ook geen beloning voor mijn werk. Ze geven geen Pulitzer-prijzen en Nobelprijzen aan mensen die een normaal leven leiden. Daar heb je voor getekend. Als je hier een prijs voor verwacht of als je verwacht dat ik iedere keer je voeten kom kussen als je de kinderen uit school hebt gehaald, vergeet het dan maar, India. Ik weet niet wat je bezielt, maar als je een carrièrevrouw wilt worden of als fotograaf de hele wereld over wilt zwieren, dan zul je daar een prijs voor moeten betalen.'

'Ik heb het gevoel dat ik dat al doe, enkel door er met jou over te zijn begonnen, Doug. De laatste twee maanden heb je me voortdurend gestraft.' Hij gaf geen antwoord en in zijn ogen zag ze niets dan kilte en woede.

'Ik vind dat je onredelijk en oneerlijk bent geweest en dat je ons allemaal hebt bedrogen met wat je zegt. Je hebt me nooit verteld dat je later weer zou willen werken. Daar heb je nooit iets over gezegd.' Het was overduidelijk dat hij zich bedrogen voelde. Dat had hij haar al laten merken sinds ze erover begonnen was.

'Ik wist het niet,' zei ze eerlijk. 'Ik had nooit gedacht dat ik weer zou willen werken en in feite wil ik dat nog steeds niet. Ik wil alleen zo af en toe een opdracht doen.' Zo langzamerhand begon het een bekend liedje te worden.

'Dat is hetzelfde.' Hij stond op en keek met diepe afkeuring en voor haar gevoel met grote weerzin op haar neer. 'We hebben hier genoeg over gesproken. Neem een besluit.'

Ze knikte en zag hoe hij wegliep. Lange tijd stond ze alleen in de keuken. Wanneer ze uit het raam keek, kon ze haar kinderen op het strand zien spelen en ze vroeg zich af of het voor hen echt zo verschrikkelijk zou zijn als hij zei. Zou het zo'n schok zijn, zo'n klap, zo'n verraad? Op de een of andere manier kon ze dat niet geloven. Andere vrouwen werkten en reisden ook en slaagden er toch in voor hun kinderen te zorgen. Die kinderen gingen daardoor toch ook niet aan de drugs en belandden toch ook niet allemaal in de gevangenis? Het was Doug die haar ieder ogenblik thuis wilde hebben en haar het liefst wilde vastnagelen aan de vloer om het werk te doen waarvoor hij haar had ingehuurd, zonder haar daar liefde of medeleven voor terug te geven. Het was Doug die haar dwong een keus te maken. Een keus tussen wat en wat? Was zij hem volledige gehoorzaamheid verschuldigd, als een galeislaaf, met de kans dat ze weinig meer zou zijn dan zijn huishoudster en zijn gezelschapsdame? Of was ze zichzelf meer verschuldigd dan dat? Ze wist wel wat Paul zou hebben gezegd.

Terwijl ze daar stond en alles overdacht, wist ze dat het hopeloos was. Hij zou nooit bijdraaien of instemmen met wat zij wilde. In feite had ze geen keus, tenzij ze bereid was hem op te geven. En op dit moment leek dat haar een te hoge prijs voor een klein beetje vrijheid.

Toen ze de slaapkamer in liep om hun spullen in te pakken, zei ze niets tegen hem. Ze deed geen enkele mededeling en ze vertelde hem niet dat ze haar beslissing had genomen. Ze gaf het gewoon op. De prijs die ze voor haar dromen moest betalen, was te hoog.

Die avond was ze tijdens de maaltijd ongewoon stil. Ze zei tegen de kinderen dat ze de volgende dag hun spullen moesten inpakken en zij deed alles wat er gebeuren moest om het huis netjes achter te laten. Ze ging dit jaar niet naar de Parkers of naar andere mensen om afscheid te nemen. Ze deed alleen wat er van haar verwacht werd, wat haar 'werk' was, zoals Doug het had gezegd. Toen het tijd was om te vertrekken, stapte ze samen met de anderen in de auto.

Onderweg naar huis stopten ze bij een McDonalds. Ze bestelde een maaltijd voor de kinderen en Doug, gaf de hond te eten en nam zelf niets. Toen ze thuiskwamen en de auto hadden uitgeladen, ging ze naar binnen. Jessica keek haar vader aan.

'Wat is er met mamma aan de hand? Is ze ziek of zo?' Ze hadden het allemaal gemerkt, maar zij was de enige die hem ernaar durfde te vragen.

'Ik denk dat ze gewoon moe is,' zei Doug rustig. 'Het is een hele klus om het huis op orde te maken voor we weggaan.' Jessica knikte. Ze wilde hem graag geloven, maar haar moeder had het huis ieder jaar opgeruimd en ze had er nog nooit zo uitgezien. Ze was bleek en zag er ongelukkig uit en Jessica wist zeker dat ze al een paar keer tranen in haar ogen had gezien als India dacht dat niemand keek. En op de hele weg terug naar Westport hadden haar ouders geen woord tegen elkaar gezegd. Die avond zei India ten slotte iets tegen Doug. Ze draaide zich naar hem om toen ze klaar stonden om naar bed te gaan. Terwijl ze sprak, vocht ze tegen haar tranen. 'Ik laat mijn naam niet van de bellijst schrappen. Maar als ze me opbellen, neem ik geen opdrachten aan.'

'Wat heeft dat nou voor zin? Waarom maak je het dan niet netjes af? Als je toch geen werk aanneemt, waarom laat je ze dan nog bellen?'

'Waarom niet? Uiteindelijk stoppen ze daar toch wel mee. Het is gewoon goed voor mijn ego om te weten dat ze me nog steeds willen als ze bellen.'

Hij keek haar even aan en haalde toen zijn schouders op. Hij wilde niet alleen haar hart, maar ook haar lever en haar nieren. Het was niet genoeg dat ze hem zijn zin had gegeven, hij wilde nu op alle punten de buit binnenhalen, ook al wist hij dat hij had gewonnen. Hij wilde er zeker van zijn dat het onderwerp nooit meer ter sprake zou komen. Hij wilde weten dat hij haar in zijn bezit had. En wat belangrijker was: hij wilde dat zij dat wist.

Hij bedankte haar niet, hij prees haar niet, hij zei niet tegen haar dat ze iets geweldigs had gedaan voor de mensheid of voor hemzelf en dat hij haar daar dankbaar voor was. Hij liep alleen maar de badkamer binnen, deed de deur achter zich dicht en nam een douche. India lag al in bed toen hij er een halfuur later uit kwam. Hij deed de lichten uit, kroop naast haar in bed en bleef daar een poosje liggen. Toen draaide hij zich zwijgend naar haar toe en liet zijn vingers langzaam over haar rug glijden.

'Ben je nog wakker?' fluisterde hij.

'Ja.' Diep vanbinnen wachtte ze tot hij zou zeggen dat hij van haar hield, dat het hem speet dat ze het zo moeilijk had gehad, dat hij haar zou koesteren en haar de rest van haar leven gelukkig zou maken. In plaats daarvan legde hij zwijgend zijn arm om haar heen en raakte haar borst aan. Ze voelde hoe haar hele lichaam verstarde. Ze wilde zich omdraaien en hem in zijn gezicht slaan voor wat hij haar had aangedaan, voor wat hij niet had gezegd, voor zijn onverschilligheid voor haar gevoelens. Ze zei echter niets tegen hem terwijl ze met haar rug naar hem toe in het donker lag.

Hij probeerde haar nog even te liefkozen, maar ze reageerde niet en ze draaide zich niet naar hem toe, zoals ze anders altijd deed. Na een poosje hield hij op.

Ze lagen in het donker naast elkaar met tussen hen in een kloof ter grootte van een oceaan. Het was een oceaan van verdriet en pijn en teleurstelling. Hij had haar verslagen, hij had gewonnen. En zij was een deel van zichzelf kwijtgeraakt. Het enige dat ze nu nog had was een taak. Ze kon voor hem koken, schoonmaken, hun kinderen halen en wegbrengen en zorgen dat ze in de winter warme kleren aanhadden. Ze kon hem vragen hoe zijn dag was geweest op kantoor, als hij tenminste niet te moe was om antwoord te geven. Ze kon hem geven wat ze hem jaren geleden had beloofd, in goede en slechte tijden. Wat India betrof was dit een slechte tijd. En de goede tijden lagen ver, heel ver achter hen.

11

Nadat ze uit Harwich waren teruggekomen, had Gail India verscheidene keren gebeld, maar ze hadden elkaar steeds misgelopen. Ze liet opgewekte boodschappen achter op het antwoordapparaat, maar wanneer India haar terugbelde, was ze nooit thuis. Nadat Gail uit Europa was teruggekomen, hadden ze elkaar twee keer gesproken. Gail had het gevoel dat er iets mis was, maar toen ze ernaar vroeg, hield India vol dat alles in orde was.

Gail vertelde dat de reis naar Europa leuker was geweest dan ze had verwacht. Jeff was onderhoudender geweest dan gewoonlijk en ondanks de lange uren in de auto waren de kinderen er op wonderbaarlijke wijze in geslaagd geen ruzie met elkaar te maken. Het was de fijnste reis geweest die ze ooit hadden gemaakt.

De beide vrouwen kwamen elkaar pas de eerste schooldag weer tegen. Ze ontmoetten elkaar op de parkeerplaats, nadat Sam en de tweeling van Gail naar binnen waren gegaan. Zodra Gail India in het oog kreeg, zag ze dat er die zomer iets verschrikkelijks met haar was gebeurd.

'Goeie god, wat is er met jou aan de hand?' India had die ochtend geen tijd gehad om haar haar te vlechten. Ze had Jessica en de andere kinderen naar hun respectievelijke scholen gebracht. Ze voelde zich doodmoe en ze wist dat ze er een beetje wild en onverzorgd uitzag.

'Ik heb geen tijd gehad om mijn haar te borstelen,' zei ze, terwijl ze met haar hand over haar blonde haardos gleed. 'Zie ik er zo slecht uit?'

'Ja,' zei Gail eerlijk, terwijl ze haar met bezorgde ogen aankeek. 'Maar het is niet je haar. Je ziet eruit alsof je tien pond bent afgevallen.'

'Wat is daar mis mee?'

'Niets. Behalve dan dat je eruitziet alsof er iemand is doodgegaan.' Zij was doodgegaan. Maar ze had er Gail niet over willen vertellen. 'Wat is er met je gebeurd? Ben je ziek geweest van de zomer?' Gail zag er oprecht bezorgd uit.

'Zoiets,' zei ze vaag. Ze probeerde Gails ogen te ontwijken, maar zoals gewoonlijk slaagde ze daar niet in. Als Gail iets wilde weten, had ze de vasthoudendheid van een terriër.

'O god. Ben je zwanger?' Maar zo zag ze er niet uit. Ze zag er ellendig uit, alsof ze dood was vanbinnen. Er was iets veel ergers met haar aan de hand dan ochtendmisselijkheid. 'Heb je tijd voor een cappuccino?'

'Ik denk het wel,' zei India mat. Ze had thuis nog een heleboel te doen. Ze moest een stapel wasgoed wegwerken en een aantal vrouwen bellen om afspraken te maken over het halen en brengen van de kinderen.

'Ik zie je over vijf minuten bij Caffe Latte.'

Ze stapten allebei in hun auto en toen India aankwam, was Gail al bezig met bestellen. Ze wist precies hoe India haar koffie wilde hebben. Cappuccino met een flinke scheut magere melk en twee scheppen suiker. Vijf minuten later zaten ze aan een hoektafeltje met twee chocoladekoekjes tussen hen in.

'Je hebt niets gezegd toen ik je in Harwich opbelde. Wat is er deze zomer in 's hemelsnaam met je gebeurd?' Gail keek haar geschokt aan. Ze had India nog nooit zo ellendig en levenloos meegemaakt en ze hoopte alleen maar dat ze niet een of ander verschrikkelijk lichamelijk probleem had. Op hun leeftijd moest je altijd in gedachten houden dat je zoiets kon krijgen, borstkanker bijvoorbeeld. Terwijl Gail haar aankeek, nam India een slokje van haar cappuccino en zei even niets. 'Is er iets met jou en Doug?' vroeg ze met een plotselinge vlaag van inzicht.

'Misschien wel. Eigenlijk komt het door mij. Ik weet het niet... De bal is in juni gaan rollen en sindsdien is er een hele lawine op gang gekomen.'

'Wat voor bal?' Waar had ze het over? Gail bleef rustig zitten zonder verder iets te zeggen en ook India zweeg. 'Heb je een affaire gehad op de Cape?' Ze wist dat dit een belachelijke veronderstelling was, maar het kon geen kwaad het te vragen. Je wist het nooit met mensen. Soms vielen de rustige, trouwe types zoals India het hardst. Maar als ze een affaire had gehad, zag ze er beslist niet uit alsof het goed was verlopen.

'Nadat jij en ik elkaar hadden gesproken, voor de schoolvakantie,' begon India met moeite uit te leggen, 'dacht ik erover om weer te gaan werken. Het was toen ik die opdracht in Korea had afgewezen. Ik weet het niet... misschien heeft dat toen wel de doorslag gegeven... ik weet het eerlijk gezegd niet. Maar ik dacht eraan dat ik het misschien fijn zou vinden om af en toe weer eens een opdracht te doen. Niets groots, meer zoiets als die opdracht in Harlem.'

'Die was behoorlijk groot, India. Je had daar een prijs voor moeten krijgen. Het was een erg belangrijk stuk journalistiek.'

'Nou, hoe dan ook, ik dacht dat ik misschien opdrachten hier in de buurt zou kunnen doen... in New York, in de Verenigde Staten in ieder geval, zolang het maar niet te lang duurde en niet te ver weg was... Ik dacht dat ik misschien iemand zou kunnen vinden om te helpen met de kinderen als ik dat zou gaan doen.'

'Dat is fantastisch.' Gail keek verheugd, maar het was duidelijk dat het verhaal nog niet uit was. 'En wat gebeurde er toen?'

'Doug ging door het lint. Om het kort samen te vatten: hij dreigde bij me weg te gaan als ik dat zou doen. We hebben de hele zomer vrijwel niet met elkaar gepraat. En verder hebben we ook niet veel met elkaar gedaan,' sprak ze vaag, maar Gail begreep direct wat ze bedoelde.

'Zo te horen heeft hij zich misselijk gedragen,' zei Gail onomwonden.

'Dat kan je wel zeggen. Hij liet er geen onduidelijkheid over bestaan. In wezen verbood hij me opdrachten aan te nemen. Hij zei dat ik hem had bedrogen, dat ik de "overeenkomst" had verbroken die ik met hem had gesloten toen ik met hem trouwde, dat ik ons gezin te gronde zou richten en dat hij dat niet zou pikken. Het komt erop neer dat ik twee dingen kan doen: ik kan weer af en toe gaan werken, maar dan gaat hij bij me weg, of ik kan mijn mond dichthouden en blijven doen wat ik veertien jaar lang heb gedaan, en dan blijft hij bij me. Zo simpel is het.'

'En wat levert dit voor jou op? Wat word jij er wijzer van als je niets met je talent doet, enkel om zijn ego te sussen? Want zo te horen loopt hij je afschuwelijk te bedreigen en te intimideren. Wat biedt hij jou om de pijn te verzachten?'

'Niets. En dat is het volgende...' zei India, terwijl de tranen haar in de ogen sprongen. Ze zette haar cappuccino neer. 'Toen hij me in juni mee uit eten nam, hadden we zo'n afschuwelijk gesprek. Zoals hij het zei, klonk het alsof ik een of ander werkpaard was dat hij jaren geleden had gekocht. Hij "verwacht" van mij dat ik zijn kinderen verzorg en altijd aanwezig ben. Maar om je de waarheid te zeggen, Gail,' zei ze, terwijl de tranen langzaam over haar wangen rolden, 'ik weet niet eens zeker of hij wel van me houdt.' Terwijl ze dit zei, werd haar stem gesmoord in een snik.

'Ach, dat doet hij vast wel.' Gail keek haar vol medeleven aan. Ze had medelijden met haar. India zag er zo diepongelukkig uit. 'Hij weet het misschien zelf niet, of hij weet niet hoe hij het moet laten merken. Hij is niet zoveel anders dan Jeff. Die denkt ook dat ik deel uitmaak van de inboedel, maar als hij me ooit kwijt zou raken, zou hij het waarschijnlijk niet overleven.'

'Ik weet niet zeker of dat met Doug ook zo is. Zoals hij het zegt, klinkt het alsof ik zijn eigendom ben, maar niet alsof hij van me houdt. Ik denk niet dat hij van me houdt. En als het wel zo is, ben ik toch in ieder geval zo kwaad op hem, dat ik niet weet of het me nog wel iets kan schelen. Het is zo'n afschuwelijk gevoel... ik heb het gevoel alsof mijn hele leven deze zomer kapot is gegaan.' Gail keek naar haar terwijl ze naar haar luisterde en ze vroeg zich af wat er nog meer was gebeurd. Ze vermoedde dat er meer achter zat, hoewel wat ze gehoord had genoeg was om ieder mens van streek te maken. India voelde zich genegeerd en had het gevoel dat haar man niet van haar hield en haar niet belangrijk vond. 'Hoe dan ook, ik heb tegen hem gezegd dat ik geen opdrachten meer zou aannemen, zelfs niet meer zoiets als in Harlem. Ik laat mijn naam op de bellijst staan, maar als ze me iets aanbieden, doe ik het niet. Ik kan het gewoon niet doen. Ik denk dat hij dan echt bij me weg zou gaan. We hebben er twee maanden ruzie om gehad en het heeft onze hele zomer verziekt. Als ik vasthoud aan wat ik wil, richt ik ons leven te gronde en dat wil ik niet.'

'Dus je geeft het op?' Het deed Gails bloed koken, maar het verhaal kwam haar niet onbekend voor. 'En wat zei hij toen? Heeft hij je bedankt? Snapt hij het nou?'

'Nee. Hij scheen niet anders te verwachten. Maar die avond dat ik het hem vertelde, probeerde hij voor het eerst sinds twee maanden met me te vrijen. Ik had hem bijna geslagen. En sindsdien heeft hij me niet meer aangeraakt. Ik weet alleen niet hoe ik nu verder moet... wat moet ik doen? De dingen die ik vroeger altijd deed zonder erbij na te denken, voelen opeens niet goed meer. Het is net alsof ik deze zomer een deel van mezelf ben kwijtgeraakt, en ik weet niet hoe ik het terug moet krijgen en of dat ooit zal gebeuren. Ik heb het gevoel dat ik mijn hart en mijn hele binnenste aan hem heb gegeven.' Gail keek naar haar en maakte zich oprecht bezorgd. Het was duidelijk dat India kapot was van wat er was gebeurd, en ze wist niet wat ze moest zeggen om haar te troosten. Voor Gail was dit de reden waarom vrouwen affaires hadden en hun mannen bedrogen, namelijk om het gevoel te hebben dat iemand hen belangrijk vond en van hen hield. En Gail wist misschien nog beter dan India dat Doug een enorm risico had genomen door zich zo op te stellen. Hij dacht misschien dat hij had gewonnen, maar Gail was daar nog niet zo zeker van. India was heel diep gekwetst.

'Wat heb je deze zomer nog meer gedaan dan huilen en ruzie maken met Doug? Heb je nog een beetje plezier gehad ook? Ben je met de kinderen weggeweest, of heb je nog nieuwe mensen ontmoet?' Ze probeerde haar af te leiden. Het leek het enige dat ze nu kon doen. Bij deze vraag fleurde India helemaal op.

'Ik heb Serena Smith ontmoet,' zei ze, terwijl ze haar ogen afveegde en haar neus snoot in het papieren servet. Ze voelde zich ellendig en ze zag er belabberd uit, wat Gail sterkte in haar overtuiging dat Doug Taylor een hufter was.

'De schrijfster?' Gail was onmiddellijk geïnteresseerd. Ze had alles gelezen wat ze ooit had geschreven. 'Hoe heb je dat voor elkaar gekregen?'

'Op de universiteit was ze de kamergenoot van een vriendin van mij, en haar man kwam met zijn zeilboot naar Harwich. Sam en ik zijn samen op de boot geweest, en hij was fantastisch tegen Sam. We hebben hem leren kennen voor Serena daar aankwam. Ik heb foto's gemaakt voor een van haar boekomslagen en daar was ze heel tevreden mee.' Terwijl ze over Serena praatte, bedacht India dat ze de foto van Serena en Paul had meegenomen naar Westport. Ze had nog steeds geen tijd gehad om hem naar haar op te sturen.

'Met wie is ze getrouwd?' vroeg Gail, terwijl ze haar laatste slok koffie nam.

'Met Paul Ward, een of andere financier,' zei ze, terwijl ze even in gedachten verzonk. Gail stopte en keek haar aan.

'Dé Paul Ward? Het Wonder van Wall Street?'

'Dat zal wel. Het is een aardige man. Ze heeft erg geboft.'

'Hij is ook heel leuk om te zien. Vorig jaar stond hij op het omslag van Time vanwege een grote transactie die hij had gesloten. Hij moet miljoenen bezitten.'

'Ze hebben een prachtige zeilboot. Maar zij heeft er een hekel aan.' India glimlachte terwijl ze dit zei. Ze dacht terug aan hun gesprekken over Serena's weerzin tegen de Zeester en aan de grappige dingen die Paul daarover had gezegd.

'Wacht eens even.' Gail kneep haar ogen half dicht en keek haar vriendin met hernieuwde belangstelling wantrouwig aan. 'Wil jij zeggen dat je met hem op de boot bent geweest voor zij er was?'

'Zij was in Los Angeles met een film bezig.'

Gail nam niet snel een blad voor de mond en ze kende India al jaren. Er was iets in de ogen van haar vriendin dat haar aandacht trok. 'India, ben je verliefd op hem? Komt dat er ook bij?' Ze had het beter aangevoeld dan India wilde geloven of zichzelf wilde toegeven, ook al betrof het haar eigen gevoelens.

'Doe niet zo gek.'

'Onzin. Die vent ziet eruit als Gary Cooper of Clark Gable of zo. In Time noemden ze hem "onfatsoenlijk knap, met een ongepolijste charme". Ik weet nog wel hoe hij eruitzag. En Sam en jij zijn bij hem op zijn boot geweest? En wat gebeurde er toen?'

'We hebben zo'n beetje vriendschap gesloten. We hebben veel gepraat. Hij heeft veel mensenkennis. Maar hij is ook dol op Serena.'

'Dat is leuk voor haar. En jij? Heeft hij avances gemaakt op de boot?'

'Natuurlijk niet.' Alleen de vraag was al een belediging. Ze wist dat Paul dat nooit zou hebben gedaan. En als hij het wel had gedaan, had zij het niet toegelaten. Ze respecteerden elkaar.

'Heeft hij je nog gebeld?'

'Niet echt.' India's ogen zeiden iets anders en Gail merkte het onmiddellijk op. India verborg iets, alsof er iets was met Paul dat ze niet wilde vertellen.

'Wacht eens even. Iemand kan bellen of hij kan niet bellen. Wat bedoel je met "niet echt"? Niet echt is als je belt en een ingesprektoon krijgt. Heeft hij je gebeld?' Ze zat te vissen, maar ze had ook India's belang voor ogen. India wist dat. Niets had Gail kunnen schokken als het een ander verhaal was geweest, maar dat was niet zo.

'Ja. Hij heeft me gebeld. Eén keer. Vanuit Gibraltar. Hij zat op zijn boot, onderweg naar Europa.'

'Op zijn zeilboot? Dat zal dan wel een reusachtige boot zijn.' Ze was zichtbaar onder de indruk en India moest lachen.

'Hij is heel groot en heel erg mooi. Sam was er weg van.'

'En jij? Was jij er ook weg van?'

'Ja. Ik was er weg van. En ik vond hem aardig. Hij is een geweldige man en ik denk dat hij mij ook aardig vindt. Maar hij is getrouwd en ik ook. En mijn leven is bezig ineen te storten, maar dat heeft niets met Paul Ward te maken, geloof me.'

'Dat begrijp ik. Maar hij zou je narigheid een beetje kunnen verlichten. Heeft hij je gevraagd om hem ergens te ontmoeten?'

'Natuurlijk niet. Trouwens, hij zit in Europa.'

'Hoe weet je dat?' Gail was helemaal gefascineerd door hem en door het feit dat India zulke beroemde mensen ontmoette.

'Hij zei dat hij daar tot en met Labour Day zou blijven.'

'Met Serena?'

'Ik geloof dat zij eerder naar huis zou gaan.'

'Heeft hij je gevraagd of je naar hem toe komt?'

'Hou je nou eens op? Er is niets aan de hand, echt niet. Hij zei dat hij het fijn zou vinden om mij en mijn kinderen een keer bij zich op de boot te hebben. Hij is een vriend, meer niet. Vergeet het maar. En ik ben niet van plan met wie dan ook een affaire te beginnen. Ik heb net mijn carrière, of de hoop daarop, voorgoed opgegeven voor mijn echtgenoot. Als ik van mijn huwelijk af wilde, zou ik een opdracht kunnen aannemen. Ik heb echt geen affaire nodig om mijn leven nog verder naar de bliksem te helpen.'

'Het zou ook positief kunnen werken,' zei Gail nadenkend, hoewel ze dat in dit geval eigenlijk niet verwachtte. India was niet het type om van zoiets te genieten. Ze was veel te fatsoenlijk om dezelfde spelletjes te spelen als Gail en Gail waardeerde haar daar des te meer om. Ze had veel respect voor haar. Ze vond het erg om haar in zo'n ellendige gemoedstoestand te zien en ze had geen idee hoe ze haar moest helpen. Ze vond Doug een stommeling en een ongevoelige hufter, maar als India met hem getrouwd wilde blijven, kon niemand iets doen om haar te helpen. Ze moest het spel op zijn manier spelen. Wat het haar ook kostte.

'Misschien belt hij je nog weleens een keer,' zei Gail hoopvol, maar India haalde alleen maar haar schouders op. Ze wist dat hij niet de oplossing was voor haar problemen.

'Ik denk niet dat hij zal bellen,' zei India rustig. 'Het heeft niet zoveel zin. We konden het heel goed met elkaar vinden, maar zo'n vriendschap kan je niet in stand houden. Onze levens zijn te gecompliceerd. En ik vind zijn vrouw echt aardig. Misschien ga ik nog wel een keer foto's van haar maken.' India had zich helemaal bij de situatie neergelegd.

'Zal Doug het goedvinden dat je foto's van haar maakt?' Dat waren nu de grenzen waarbinnen haar leven zich afspeelde, daar moest ze mee leren leven. Alsof ze in een gevangenis zat, of levenslang had gekregen.

'Misschien wel. Ik heb het hem niet gevraagd. Maar misschien vindt hij het wel goed. Het is vrij onschuldig, het enige dat ik hoef te doen is een middag naar de stad gaan. Ik zou het zelfs voor haar kunnen doen zonder dat zij zegt dat ik het gedaan heb.'

'Wat een verspilling,' zei Gail triest. 'Je bent een van de beste fotografen van het land, misschien wel van de hele wereld, en je laat het allemaal verloren gaan.' Het maakte haar echt kwaad, vooral als ze zag hoe India erover in de put zat.

'Kennelijk is dat de "overeenkomst" die ik met Doug heb gesloten toen we trouwden, hoewel hij dat toen niet zo duidelijk heeft gezegd. Ik heb gezegd dat ik zou stoppen met werken, ik geloof niet dat ik ooit heb gezegd dat ik al mijn schepen achter me zou verbranden.'

'Doe dat dan ook niet. Laat je naam niet van de bellijst schrappen. Als hij zich hierover genoeg op zijn borst heeft geslagen, bindt hij misschien wel in. Het gaat allemaal om ego en macht en een heleboel andere onaantrekkelijke dingen die mannen doen om zichzelf het gevoel te geven dat ze belangrijk zijn. Misschien denkt hij er over een jaar of twee heel anders over.'

'Ik betwijfel het.' Dat was nu volkomen duidelijk. Ze moest gewoon de ene voet voor de andere blijven zetten en precies doen wat Doug van haar verwachtte.

India stond op. Ze had thuis nog dingen te doen. Ze had voor het ontbijt niet eens de bedden opgemaakt. De laatste tijd had ze het gevoel dat ze lood in haar schoenen had. Alles scheen haar meer tijd te kosten dan gewoonlijk, zelfs het aankleden. En ze had niet eens zin om haar haar te doen of make-up te gebruiken. Ze had het gevoel dat haar leven voorbij was. Het leek allemaal zo zinloos.

Ze liepen langzaam terug naar hun auto. Gail sloeg haar armen om haar heen en keek haar in de ogen. 'Zet Paul Ward niet helemaal uit je hoofd, India. Soms zijn mannen fantastische vrienden en ik weet niet waarom, maar ik heb het idee dat er meer aan de hand is dan je aan mij wilt toegeven... en misschien ook aan jezelf. Er is iets aan de manier waarop je kijkt als je over hem praat.' Het was die hele ochtend de enige keer geweest dat haar ogen tot leven waren gekomen en haar gezicht er vrolijk had uitgezien. 'Wat het ook is, geef het niet op. Je hebt het nodig.'

'Ik weet het,' zei ze zachtjes. 'Ik denk dat hij alleen maar medelijden met me heeft.'

'Dat betwijfel ik. Je bent normaal gesproken niet direct een meelijwekkend figuur. Je bent mooi, intelligent, grappig en leuk om mee om te gaan. Waarschijnlijk voelt hij zich tot je aangetrokken en is hij een van de zeldzame types die trouw zijn aan hun vrouw. Dat is altijd mogelijk, hoe treurig het ook is.' Ze grijnsde vals en India moest om haar lachen.

'Je bent hopeloos. En hoe zit het dan met jou? Zijn er nog nieuwe slachtoffers voor een lunch of voor het motelcircuit?' Ze hadden geen geheimen voor elkaar, althans tot nog toe niet. India had niet aan Gail willen toegeven hoe aantrekkelijk ze Paul vond. Dat kon beter geheim blijven. En er was ook echt niets aan de hand. Waarschijnlijk waren het allemaal hersenspinsels. Maar het telefoontje vanuit Gibraltar was dat niet geweest. Waarschijnlijk had hij zich gewoon zitten vervelen, of zich eenzaam gevoeld na de oversteek. Maar dan had hij ook Serena kunnen bellen, en dat had hij niet gedaan. India had na zijn telefoontje nagedacht en zich afgevraagd waarom hij had gebeld, maar ten slotte had ze besloten dat het er niet toe deed.

'Dan Lewison heeft een vriendin,' informeerde Gail haar. 'En Harold en Rosalie gaan in januari trouwen, als de echtscheiding erdoor is. En er is nog geen nieuwe kandidaat in het verschiet.'

'Wat saai. Misschien moet ik je Paul zijn nummer geven,' plaagde ze, en ze lachten allebei.

'Dat zou ik geweldig vinden. Doe het in ieder geval rustig aan, meid. Wees niet verdrietig. En als Doug vanavond thuiskomt, schop hem dan maar eens flink tegen zijn schenen, dat zal jullie allebei goeddoen. En bovendien verdient hij het.' India kon haar geen ongelijk geven. Ze zwaaide toen ze in de auto stapte en reed weg om de klusjes te gaan doen die op haar lagen te wachten. Ze voelde zich beter nu ze Gail had gezien en haar hart bij haar had gelucht. Er was op dit moment niet veel dat ze kon doen om haar leven te veranderen, maar het was tenminste iets om er met iemand over te praten en het had haar geholpen.

Zoals gewoonlijk haalde ze na school de kinderen op en bracht ze Jason en Aimee naar tennisles. Sam ging met een vriendje mee naar huis en kwam op tijd thuis voor het eten. Jessica was helemaal opgewonden dat ze nu in haar tweede jaar zat. Twee ouderejaars hadden naar haar gekeken, en een van hen had zelfs iets tegen haar gezegd. Doug bleef gelukkig in de stad om met klanten te dineren. India was niet in de stemming om hem om zich heen te hebben. Toen hij met de laatste trein thuiskwam en naast haar in bed schoof, lag zij al te slapen.

Toen zij de volgende ochtend opstond, stond hij al onder de douche. Ze trok haar spijkerbroek en trui aan en rende met ongekamde haren naar beneden om de hond uit te laten en het ontbijt klaar te maken.

Ze legde de Wall Street Journal en The New York Times bij Dougs bord en zette het koffiezetapparaat aan. Terwijl ze voor de kinderen cornflakes in schaaltjes deed, wierp ze een blik op de krant en zag Serena op de voorpagina staan. Wat haar deed opschrikken was dat het de foto was die India die zomer van haar had gemaakt. Ze was verbaasd hem in The Times te zien staan, met haar naam in kleine lettertjes ernaast. Ze vouwde de krant open en hapte naar adem. De cornflakes vlogen over de tafel.

Terwijl ze de krantenkop las, had ze even het gevoel dat alle lucht uit haar lichaam werd geperst. De vorige avond was een vliegtuig dat onderweg was van Londen naar New York, neergestort. De FBI vermoedde dat terroristen een bom hadden geplaatst, hoewel tot nog toe niemand de verantwoordelijkheid voor de gebeurtenis had opgeëist. Serena had in het vliegtuig gezeten en er waren geen overlevenden.

'O mijn god,' zei ze zacht, terwijl ze op een van de keukenstoelen ging zitten. Haar handen hielden bevend de krant vast. Volgens het verhaal in de krant was het vliegtuig, na een kort oponthoud ten gevolge van een of ander mechanisch probleem, gewoon opgestegen en was het op twee uur afstand van Heathrow zonder waarschuwing geëxplodeerd. Er waren 376 mensen aan boord geweest, onder wie een congreslid uit Iowa, een Brits parlementslid, een bekende nieuwslezer van abc die terugkwam van een tv-special die hij een week eerder in Jeruzalem had gemaakt, en Serena Smith, een internationaal bekende schrijfster van bestsellers en filmproducente. Het enige waaraan India kon denken terwijl ze keek naar de foto die ze zelf had gemaakt, waren de dingen die Serena had gezegd toen ze haar die zomer fotografeerde. Het was bijna precies twee maanden geleden en India wist zonder enige twijfel dat Paul er kapot van zou zijn.

Ze wist niet wat ze moest doen, schrijven of bellen of op een andere manier contact zoeken. Ze kon alleen maar raden hoe hij zich voelde en ze had verschrikkelijk met hem te doen. Serena was dan misschien niet gemakkelijk geweest, en ze had zijn boot niet leuk gevonden, maar ze was een buitengewone vrouw geweest en India had net als iedereen duidelijk gezien dat hij stapelgek op haar was. Volgens het artikel was ze vijftig jaar en liet zij haar echtgenoot, Paul Ward, en een zus in Atlanta achter. India zat nog steeds het artikel te lezen, toen Sam naar beneden kwam voor zijn ontbijt.

'Hoi mam, is er iets?' De hele tafel lag vol cornflakes en India zag eruit alsof ze een geest had gezien. Ze was net zo wit als het lege ontbijtschaaltje dat voor haar op tafel stond.

'Ik... het... ik zat alleen maar iets te lezen.' En toen besloot ze het hem te vertellen. 'Herinner je je Paul nog, van de Zeester?'

Ze wist wel dat hij hem niet vergeten was, maar ze moest hem op de een of andere manier aanduiden. 'Zijn vrouw is omgekomen bij een vliegtuigongeluk.'

'Wauw!' Sam was duidelijk onder de indruk. 'Dan zal Paul wel erg verdrietig zijn. Maar ze vond de boot niet leuk.' Dat was voor Sam net zo belangrijk en toonde voor hem duidelijk aan waarin zij tekortschoot. Maar hij vond het toch erg voor Paul, net als zij. Terwijl zij erover zaten te praten, kwamen de anderen binnen. Doug was bij hen.

'Wat is dit allemaal voor opwinding?' vroeg hij. De sfeer in de keuken was om te snijden, en dat kwam vooral door hoe hun moeder eruitzag. Je hoefde maar naar haar te kijken om te weten dat er iets verschrikkelijks was gebeurd.

'De vrouw van mijn vriend Paul is geëxplodeerd door een bom,' zei Sam dramatisch. Ook de anderen praatten er vol belangstelling over.

'Dat is nogal wat,' zei Doug, terwijl hij zichzelf een kop koffie inschonk. 'Paul wie?'

'Paul Ward,' legde India uit. 'De man van de zeilboot waar we van de zomer mee hebben gevaren. Hij was getrouwd met Serena Smith, de schrijfster.' Ze had hem erover verteld en hij herinnerde het zich direct weer. Hij trok zijn wenkbrauwen op.

'Hoe heeft ze het voor elkaar gekregen om met een bom in aanraking te komen?' Hij keek enigszins verbijsterd.

'Ze zat in een vliegtuig dat vannacht vanuit Heathrow is opgestegen en daarna is neergestort.' Doug schudde slechts afkeurend zijn hoofd en pakte de Wall Street Journal. Hij had geen idee hoe erg dit zijn vrouw had aangegrepen. Hij at een muffin en ging tien minuten later weg zonder nog een woord te hebben gezegd. Hij zei niets tegen India toen hij vertrok. De kinderen praatten nog steeds over het vliegtuigongeluk toen ze werden opgehaald voor school. India was blij dat zij vandaag niet hoefde te rijden.

Naderhand zat ze in de keuken naar de krant te staren. Ze dacht aan Paul. Hij was de enige aan wie ze op dit moment kon denken en ze bedacht hoe radeloos hij moest zijn. Maar ze durfde hem niet op te bellen. Terwijl ze daar zat, ging de telefoon. Het was Gail.

'Heb je de krant gezien?' Gail klonk ademloos.

'Ik heb het net gelezen. Ik kan het niet geloven.' India klonk vaag en verstrooid.

'Je weet ook nooit wat er kan gebeuren, vind je niet? In ieder geval denk ik niet dat er iemand heeft geleden. Ze zeggen dat het vliegtuig in minder dan een seconde als een vuurbal uit elkaar is gespat.' Vanuit een vliegtuig dat boven hen vloog had men het gezien.

'Ik moet er niet aan denken hoe hij zich voelt. Hij was zo gek op haar.' Toch had hij India vanaf zijn boot opgebeld, had Gail tegen haar willen zeggen, maar ze deed het niet. Als hij de klap te boven kwam, zou hij weer een vrij man zijn, en dat zou haar weleens voor een interessant dilemma kunnen plaatsen, althans, zo dacht Gail erover.

'Ga je hem opbellen?'

'Ik vind niet dat ik me moet opdringen,' zei India, maar toen herinnerde ze zich de foto die ze had gemaakt. Die zou ze hem nu kunnen toesturen. Het was een prachtige foto van hen samen en hij zou die misschien graag willen hebben.

'Je zou naar de begrafenis kunnen gaan. Ze houden over een paar dagen vast een herdenkingsdienst voor haar. Misschien vindt hij het fijn je te zien,' zei Gail praktisch, altijd bereid om te helpen.

'Misschien wel.' Ze praatten er nog even over en hingen toen op. India ging de foto opzoeken. Ze vond hem tussen een stapel papieren in haar donkere kamer, die ze nog moest uitzoeken. Ze was er nooit toe gekomen de foto op te sturen naar Serena, zoals ze had beloofd. Ze stond er een hele poos naar te kijken. Eerst keek ze in Pauls ogen en toen in die van Serena. Alleen al de manier waarop ze elkaar aanraakten, sprak boekdelen. Hij hing over de rugleuning van haar stoel en zij leunde met haar hoofd tegen hem aan en straalde. Het was moeilijk te geloven dat ze weg was, zo plotseling, zo volledig, zo snel. Voor Paul moest het nog moeilijker zijn dit tot zich te laten doordringen. Terwijl India over hem nadacht, besefte ze dat hij waarschijnlijk nog in Europa was, op de Zeester. Of misschien was hij inmiddels, nadat ze hem op de hoogte hadden gesteld, met het vliegtuig op weg naar huis. Ze had geen idee wat iemand in een dergelijk geval deed. Maar nu ze erover nadacht, was het haar duidelijk dat ze hem beter niet kon bellen.

In plaats daarvan schreef ze hem aan de keukentafel, met de ontbijtspullen om zich heen, een brief, waarin ze hem vertelde hoe erg ze het voor hem vond en dat ze wist hoe kapot hij hiervan zou zijn. Het was een korte maar oprechte brief. Ze deed hem samen met de foto in een envelop en reed naar het postkantoor om hem te versturen.

De hele middag had ze het gevoel dat ze zich onder water voortbewoog. Ze kon het gebeurde niet van zich afzetten en toen ze de kinderen van school ophaalde, voelde ze zich nog steeds diep geschokt.

Ze slaagde er die avond wel in eten op tafel te krijgen, maar toen Doug thuiskwam, had ze sinds die ochtend nog steeds haar haar niet gekamd.

'Wat is er met jou gebeurd vandaag? Je ziet eruit alsof je bent gekidnapt.'

'Ik ben gewoon uit mijn doen,' zei ze eerlijk. Ze had er toch behoefte aan dit met hem te delen. 'Ik vind het zo erg wat er is gebeurd met Serena Smith.'

'Zo goed kan je haar niet gekend hebben. Je hebt haar toch maar een of twee keer ontmoet, niet?' Hij keek ongeïnteresseerd en wist kennelijk niet wat hij met haar reactie aan moest.

'Ik heb foto's van haar gemaakt, voor het omslag van haar nieuwe boek. Het was de foto die vanmorgen in The Times stond.'

'Dat heb je me nooit verteld,' zei hij, terwijl zijn mond samentrok tot een dunne streep.

'Dat ben ik dan zeker vergeten. Haar man was stapelgek op haar. Hij zal er wel helemaal kapot van zijn.' India keek verontrust terwijl ze het hem uitlegde.

'Die dingen gebeuren,' zei Doug laconiek, en hij begon te praten met Jason. India voelde haar hart in haar schoenen zinken. Er was geen spoortje medeleven meer tussen hen te bekennen. Er was niets meer, niets dan de nasmeulende ergernis van de afgelopen zomer, die als een bittere rookgeur in de lucht was blijven hangen. Zij had het gevoel dat alles wat ze ooit samen hadden gehad, inmiddels tot de grond was afgebrand.

Toen de kinderen die avond in bed lagen, zette India het nieuws aan om te zien wat ze over het ongeluk te melden hadden. Er was een grote reportage over het vliegtuig dat was neergestort en een kleinere over Serena. Verscheidene mensen, onder wie een woordvoerder van de FBI, werden over de ramp geïnterviewd. En nadat de presentator opnieuw had vermeld dat Serena in het vliegtuig had gezeten, vertelde hij dat er voorbereidingen werden getroffen voor een herdenkingsdienst, die vrijdags in de Sint Ignatius Kerk in New York zou worden gehouden. India bleef nog een hele poos naar de tv zitten staren, terwijl het programma verder ging met sport en het weer. Zij dacht na over Gails voorstel naar de herdenkingsdienst te gaan. 'Kom je mee naar bed?' vroeg Doug rustig terwijl ze daar zat. Ze had nog steeds niet haar haar gekamd of gedoucht. In het licht van het ongeluk scheen dat volslagen onbelangrijk. Ze werd helemaal in beslag genomen door wat er met Serena was gebeurd.

'Straks,' zei ze vaag. Ze liep de badkamer in, sloot de deur en ging met haar spijkerbroek aan op de wc zitten. Ze dacht na over Paul, over zijn vrouw en over hun leven dat boven de Atlantische Oceaan in miljoenen deeltjes was uiteengespat. En toen besefte ze ergens in haar achterhoofd dat ze ook nadacht over haar man en over het feit dat ze niet meer met hem naar bed wilde. Ze vond het zelfs afschuwelijk om met hem in hetzelfde bed te stappen. Dat kon zo niet doorgaan. Ze had geen idee wat ze eraan moest doen. Het was gemakkelijker hier te blijven zitten en te rouwen om Paul en Serena dan om te rouwen om zichzelf en Doug en hun verminkte huwelijk.

Ze deed uren over het douchen en haren wassen in de hoop dat hij zou slapen als zij eruit kwam, maar toen het zover was, lag hij in bed een tijdschrift te lezen. Hij draaide zich met een koele uitdrukking op zijn gezicht naar haar toe.

'Blijven we deze spelletjes nog lang volhouden, India?' Niets in de manier waarop hij haar toesprak maakte hem in haar ogen aantrekkelijk of gaf haar het idee dat ze welkom was. Ze bekeek hem nu als een soort gevangenisbewaker, wat hun seksleven beslist niet ten goede kwam.

'Wat voor spelletjes?'

'Je weet wel wat ik bedoel. Als je nog langer onder de douche blijft staan dan je de laatste tijd doet, smelt je en spoel je door de afvoer. Ik begrijp de hint.'

'Jij bent deze zomer steeds degene geweest met de hint.' Ze voelde zich opeens kwaad en in het nauw gedreven, moe en verdrietig. Wat was er de laatste drie maanden met hen gebeurd? Hun relatie was een nachtmerrie geworden. 'Het was volkomen duidelijk dat jij geen belangstelling voor mij had, tot ik je vertelde dat ik geen opdrachten meer zou aannemen. Toen besloot je dat je me wel weer kon aanraken. Dat is niet erg fijngevoelig. Je hebt gekregen wat je wilde, dus nu denk je dat ik je eigendom ben. Nou, dat is zo. Maar je zou het misschien wat subtieler moeten aanpakken.' Ze had nog nooit zoiets tegen hem gezegd, en ze keken allebei geschokt toen ze het zei. Hij week terug alsof zij hem een klap in zijn gezicht had gegeven.

'Het is prettig te weten hoe jij over de dingen denkt.'

'Je hebt het nogal duidelijk gemaakt. Zodra je had wat je wilde, besloot je dat je weer met me naar bed wilde. Je hebt niet eens de moeite genomen om me te bedanken of om je waardering te laten blijken voor de concessies die ik heb gedaan of om me te zeggen dat je van me houdt.' Het enige dat ze wilde was de wetenschap dat hij om haar gaf en van haar hield.

'Daar hebben we dat weer,' zei hij, met een diep geërgerde blik. 'Je schept in onze slaapkamer niet direct een sfeer die tot dat soort ontboezemingen uitnodigt.'

'Nou, dat spijt me dan,' zei ze met fonkelende ogen. Ze had er genoeg van, van alles en vooral van zijn houding tegenover hun seksleven. Nu hij het licht weer op groen had gezet, nadat hij haar eerst twee maanden had genegeerd, was hij kwaad dat ze niet wat toeschietelijker was. Maar hij deed helemaal niets om de pijn weg te nemen die hij haar de hele zomer had bezorgd.

'Misschien had je dat ook in je "overeenkomst" moeten opnemen: seks wanneer jij zin hebt, en of ik zin heb maakt niet uit.'

'Prima, India. Ik snap het. Vergeet het maar.' Hij deed het licht uit en liet haar kokend van woede in het donker zitten. Direct daarna ging hij met zijn rug naar haar toe liggen en twee minuten later lag hij te snurken. Hun ruzie scheen hem niet van zijn stuk te hebben gebracht. Zij lag uren wakker. Ze haatte hem, en wenste dat dat niet zo was. Ze wist dat wat ze tegen hem had gezegd, kwetsend was geweest, maar na alles wat hij tegen haar had gezegd en haar had aangedaan, verdiende hij het. Uiteindelijk deed ze haar ogen dicht en probeerde ze aan Paul te denken. Ze zond hem goede gedachten vol medeleven en vriendschap. En toen ze eindelijk in slaap viel, droomde ze van Serena. Ze probeerde India iets te vertellen, maar hoe India ook haar best deed, ze kon haar niet verstaan. En ergens in de verte zag ze Paul huilen. Hij stond helemaal alleen. Maar hoe India in haar droom ook haar best deed, ze kon niet bij hem komen.

12

De dagen daarna stonden de kranten vol over het vliegtuigongeluk en India las alles wat ze erover kon vinden. Ze zat uren in de keuken over de verhalen na te denken. Ze wisten nog niet veel meer dan in het begin. Verschillende Arabische groeperingen werden verdacht, maar niemand had nog de verantwoordelijkheid opgeëist. Maar dat maakte weinig verschil voor de familie van de slachtoffers. India had in de kranten niets gelezen over Paul. Hij was ongetwijfeld in diepe rouw gedompeld en bleef volledig buiten beeld. India's hart ging naar hem uit.

Toen stond donderdag eindelijk het bericht in de krant dat Serena's herdenkingsdienst de volgende dag zou worden gehouden in de Sint Ignatius Kerk. Ze zat lange tijd met de krant in haar hand, en toen Doug en zij die avond naar boven gingen om naar bed te gaan, was ze nog steeds bij zichzelf aan het overleggen wat ze zou doen. De sfeer tussen hen was de hele week gespannen geweest. Ze konden niet ongedaan maken wat ze drie dagen eerder tegen elkaar hadden gezegd en ze konden het onmogelijk vergeten. Zowel hun woorden als hun daden hadden aanzienlijke schade aangericht. Maar ze vond dat ze op zijn minst met hem moest praten. Dat was het enige dat ze nu nog overhadden.

'Ik zit erover te denken om morgen naar de begrafenis van Serena Smith te gaan, in de stad.' Terwijl ze dit zei, hield ze een zwart pakje in haar handen. Doug had het met Kerstmis voor haar gekocht en het leek haar geschikt om naar de kerkdienst aan te trekken.

'Is dat niet een beetje gek? Je kende haar nauwelijks. Waarom moet je zo emotioneel doen over een vreemde die je de afgelopen zomer een keertje hebt ontmoet?' Hij begreep het gewoon niet, maar hij wist ook niets af van de band die ze had met Paul. Serena was de verbindende schakel. Maar dat kon ze hem niet uitleggen.

'Het leek me een blijk van respect, omdat ik die foto van haar heb genomen.' Dit was de eenvoudigste manier om het uit te leggen. En Paul was aardig geweest tegen Sam. Ze had het gevoel dat ze hem iets schuldig was. Ze had sinds ze de foto had verstuurd nog niets van hem gehoord, maar dat verwachtte ze ook niet. Wat er verder ook gebeurde, ze wist zeker dat hij zijn handen vol had. Ze hoopte alleen maar dat hij de foto en de brief had ontvangen.

'Ze zullen denken dat je alleen maar komt om beroemdheden te kijken.' Doug keek haar geërgerd aan. 'Het feit dat zij beroemd was wil nog niet zeggen dat je haar kende.'

'Nee, maar ik vond haar aardig.'

'Ik vind ook een heleboel mensen aardig waar ik over lees, maar daarom ga ik nog niet naar hun begrafenis. Ik vind dat je er nog eens over moet nadenken.'

'Ik zie wel hoe ik er morgen over denk.'

Toen ze de volgende ochtend wakker werden, regende het. Het was een grijze, sombere dag. Het regende hard en er waaide een stevige wind die het gebruik van een paraplu nutteloos maakte. Het was een perfecte dag voor een begrafenis; met dit weer zou het allemaal nog somberder zijn.

Doug sprak er met geen woord over toen hij naar zijn werk ging en zij had het druk met de kinderen, 's Morgens deed ze boodschappen, maar 's middags was ze vrij. Dit maakte de beslissing uiteindelijk eenvoudiger. De kerkdienst zou om drie uur beginnen. Om twaalf uur nam ze een douche en ze deed het pakje aan. Ze draaide haar lange haar in een wrong en deed een beetje make-up op. Ze trok zwarte kousen en schoenen met hoge hakken aan. Het pakje stond haar goed. Toen ze zichzelf voor ze wegging in de spiegel bekeek, kon ze vagelijk zien waarom mensen vaak zeiden dat ze op Grace Kelly leek. Op weg naar het station dacht ze echter niet aan zichzelf, maar aan Paul en hoe hij zich zou voelen. Alleen al de wetenschap hoe hij zich voelde, maakte haar hart zwaar.

Ze zette haar auto op de parkeerplaats en nam de trein van kwart over een naar New York. Een uur later was ze er. Het was inmiddels zo mogelijk nog harder gaan regenen en het was moeilijk een taxi te vinden. Vijf minuten voor de aanvang van de dienst kwam ze aan bij Eighty-fifth street en Park Avenue.

De kerk zat bomvol. Er waren mannen in donkere pakken en duur geklede vrouwen. Achteraf hoorde ze dat de hele literaire gemeenschap aanwezig was geweest, maar ze herkende niemand. Er waren ook mensen uit Hollywood gekomen, en veel vrienden. Alle kerkbanken zaten vol en er stonden ook nog mensen langs de gangpaden aan de zijkant. De dienst begon met een sonate van Bach.

Het was allemaal heel passend en mooi en erg ontroerend. Nadat Serena's agent, haar uitgever en een vriend uit Hollywood hadden gesproken, kwam Paul Ward naar het altaar. Hij hield een lofrede op zijn vrouw die iedereen tot tranen bracht. Het was een waardige toespraak, vol respect voor haar vele prestaties en haar enorme succes. Maar daarna sprak hij over Serena Smith als vrouw. Hij liet de aanwezigen lachen en huilen, en liet hen nadenken over waar het in haar leven om was gegaan. Toen hij haar vaarwel zei, had iedereen tranen in de ogen. Op de een of andere manier had hij zich erdoorheen geslagen, maar toen hij terugliep naar zijn plaats op de voorste rij, snikte hij het uit. India zag zijn schouders schokken en had niets liever gewild dan haar hand naar hem uitstrekken om hem te troosten.

Na de dienst was hij de eerste die de kerk verliet en niemand hield hem tegen toen hij, nog steeds huilend, in een limousine stapte. Even later zag India hoe een jongere man, van wie ze aannam dat het zijn zoon was, zich bij hem voegde. Hij leek sprekend op hem. Er was na afloop geen condoleance en iedereen was zo van slag dat de meeste mensen snel vertrokken en in de regen verdwenen. India zag de limousine met Paul erin wegrijden en hield een taxi aan. Ze had gedurende de hele dienst haar ogen niet van hem afgewend. Ze wist zeker dat hij haar niet had gezien. Ze was echter alleen gekomen uit respect voor hen beiden en om Paul te steunen. Misschien had Doug gelijk gehad en had ze net zo goed in haar huiskamer in Westport aan hem kunnen denken, maar zij had erbij willen zijn en ze was blij dat ze was gekomen.

Vanaf het station belde ze Doug op. Ze vertelde hem dat ze naar de stad was gegaan om de dienst bij te wonen en vroeg hem of hij wilde dat ze op hem zou wachten, zodat ze samen de trein naar huis konden nemen. Anders zou ze de trein van halfvijf nemen en op tijd thuis zijn om eten te maken.

'Ik ben vandaag toch laat, dus wacht maar niet op mij,' zei hij kortaf. 'Ik moet om zes uur met een paar mensen ergens iets gaan drinken. Ik ben pas om een uur of negen thuis. Je hoeft geen eten voor me te bewaren. Ik eet op weg naar huis, ik haal wel ergens een sandwich of zo.' Hij klonk koel en afstandelijk. Ze vermoedde dat hij de smoor in had omdat ze naar Serena's herdenkingsdienst was gegaan. Ze vroeg zich af of het was omdat hij haar zelf niet had gekend. Maar wat de reden ook was, hij was allesbehalve hartelijk. 'Heb je daar nog veel beroemdheden gezien?' vroeg hij een beetje hatelijk. Ze zuchtte. Hij begreep echt niets van haar gevoelens.

'Ik verwachtte daar geen mensen te zien die ik kende.' Behalve dan misschien de Parkers. Ze had ze in de drukte niet gezien, hoewel ze er misschien wel waren geweest.

'Ik dacht dat je daarvoor ging, om alle sterren te zien die haar hebben gekend.' Het was een misselijke opmerking en ze moest zich inhouden om niet iets hatelijks terug te zeggen.

'Ik ben erheen gegaan om de laatste eer te bewijzen aan een vrouw die ik bewonderde. Dat is alles. Het is voorbij. Ik moet nu gaan, anders mis ik de trein. Ik zie je thuis wel.'

'Tot straks,' zei hij, en hij hing op. Hij scheen de laatste tijd geen enkele emotie te hebben en niet in staat te zijn zich in haar te verplaatsen. Ze vroeg zich af of hij altijd al zo was geweest zonder dat zij het had gemerkt, of dat het na hun ruzies van de afgelopen zomer erger was geworden. Hoe dan ook, het gaf haar een erg eenzaam gevoel. Maar niet zo eenzaam als Paul, dat wist ze zeker. Ze zag steeds weer voor zich hoe hij snikkend het podium verliet. Hij had er zo volkomen verslagen uitgezien. Haar hart was naar hem uitgegaan toen ze naar hem keek.

Op weg naar huis kon ze alleen maar denken aan Paul en de gesprekken die ze op de Zeester hadden gehad. Toen ze thuiskwam, was het eindelijk opgehouden met regenen. De kinderen waren er allemaal en waren blij haar te zien.

'Waar ben je geweest, mam?' vroeg Sam toen ze binnenkwam en haar regenjas uitdeed.

'Bij de begrafenis van Serena Smith,' zei ze eenvoudig. 'Het was erg droevig.'

'Heb je Paul gezien?' vroeg hij belangstellend.

'Heel even maar.'

'Moest hij huilen?' Sam had dezelfde morbide belangstelling voor tragedie, dood en drama die alle jongens van zijn leeftijd hebben.

'Ja, hij moest huilen,' zei India verdrietig. 'Hij zag er ellendig uit.'

'Misschien schrijf ik hem wel een brief,' zei Sam vol medeleven en zijn moeder glimlachte naar hem. De anderen luisterden, maar zeiden niet veel. Zij hadden Serena nooit ontmoet en Paul was de vriend van Sam.

'Ik weet zeker dat hij dat fijn zou vinden.'

'Ik doe het wel na het eten,' zei Sam, en hij ging weer tv kijken.

Een halfuur later had ze het eten op tafel staan. Het waren weer hamburgers en patat uit de diepvries. Niemand klaagde echter en ze hadden onder het eten allemaal veel te vertellen, waardoor het niet opviel dat India er somber en zwijgend bij zat. Ze kon Paul en haar herinneringen aan Serena maar niet uit haar hoofd zetten.

Toen Doug om halftien thuiskwam, had ze nog steeds het zwarte pakje aan. 'Je ziet er leuk uit,' zei hij, met een verraste blik. Ze had er de laatste tijd nogal slonzig bij gelopen. Ze had zo in de put gezeten, dat het haar niet meer kon schelen hoe ze eruitzag. Maar het pakje dat hij haar had gegeven, was erg elegant en deed haar figuur mooi uitkomen.

'Hoe was het?' vroeg hij, doelend op de kerkdienst.

'Verdrietig.'

'Dat verbaast me niets. Is er nog wat eten over? Ik heb geen tijd gehad om ergens een sandwich te halen. Ik ben uitgehongerd.'

Ze had uren geleden de laatste koude hamburger weggegooid en er stond weinig in de koelkast, behalve wat plakjes koude kalkoen en een kant-en-klare pizza. Ze zou de volgende ochtend boodschappen gaan doen. Hij besloot een gebakken ei en een Engelse muffin te nemen. En toen vroeg hij haar voor het eerst sinds maanden wat ze dat weekend zouden gaan doen.

'Niets. Waarom?' Ze was verrast door de vraag.

'Ik dacht dat we misschien maar eens samen uit eten moesten of zo.' Het was tussen hen van kwaad tot erger gegaan en hij begon zich zorgen te maken. Zelfs Doug kon er zijn ogen niet meer voor sluiten. Het muntje was ten slotte gevallen toen hij in de gaten kreeg dat zij niet meer met hem wilde vrijen. Zolang dat zijn eigen beslissing was, had hij het niet erg gevonden. Maar haar gebrek aan belangstelling begon hem zorgen te baren. En hij dacht dat uit eten gaan misschien zou helpen.

Maar India vond dat hij het zei alsof het een pijnlijke verplichting was om met haar uit eten te gaan. 'We hoeven het niet te doen als jij er geen zin in hebt,' zei ze eenvoudig.

'Als ik er geen zin in had, zou ik het niet voorstellen. Vind je het leuk om weer naar Ma Petite Amie te gaan?' Het was zijn eerste poging om de zaak bij te leggen, maar zij was er nog niet aan toe en ze had nog steeds afschuwelijke herinneringen aan de laatste keer dat ze er waren geweest.

'Niet echt. Waarom gaan we niet ergens pizza eten of zo?'

'Wat denk je ervan om morgenavond pizza te gaan eten en daarna naar de bioscoop te gaan?' Het was in ieder geval het proberen waard. Als ze de rest van haar leven met hem moest delen, moest ze toch ooit een keer vrede met hem sluiten. Het leek in de verste verte niet op de liefde waarnaar ze verlangde, maar dit was alles wat ze hadden. Ze had het gevoel dat ze bezig was vriendschap te sluiten met haar medereizigers op de Titanic. Hoe goed de bediening ook was, ten slotte zouden ze toch allemaal op de bodem van de oceaan belanden. Ze voelde dat nu al enige tijd aankomen.

'Dat klinkt goed.' Ze had niets meer te verliezen dan tijd. Haar hart en haar zelfvertrouwen had hij al kapotgemaakt. Met hem naar een film gaan kon niet veel meer schade aanrichten. Dus waarom niet?

Nadat ze de kinderen naar bed had gebracht, trok ze het pakje uit en ging ten slotte ook zelf naar bed. Doug deed deze avond echter geen toenaderingspogingen. Na hun laatste ervaring wist hij wel beter. Ze moesten voorzichtig beginnen, met een pizza en een bioscoopje. En daarna konden ze wel zien wat er gebeurde. Hij verwachtte dat ze na verloop van tijd, als hij een klein beetje aandacht aan haar besteedde, wel zou bijdraaien.

Ze gingen slapen zoals ze inmiddels al een hele poos deden, zonder elkaar welterusten te zeggen. Ze was er al bijna aan gewend. Ze lag lange tijd verdiept in haar eigen gedachten en luisterde naar zijn gesnurk. Bij gebrek aan tederheid was het in ieder geval een vertrouwd geluid en de eenzaamheid was inmiddels een niet minder vertrouwd gevoel.

13

De dag na de begrafenis bracht Doug Sam naar voetbal en hielp India Jessica haar kast op te ruimen. Er lag meer rommel in dan India ooit bij elkaar had gezien, en ze had net haar armen vol kleren waar Jessica uit was gegroeid en die ze weg wilde geven, toen de telefoon ging.

Ze dacht dat het zoals gewoonlijk een telefoontje was voor een van de kinderen en deed geen moeite om op te nemen. Ze liet de kleren achter in de garage en liep terug naar de keuken. De telefoon rinkelde nog steeds. Uiteindelijk nam ze geïrriteerd op.

'Ja?'

'Hallo?' Ze hoorde een onbekende stem die zo te horen van een volwassen man afkomstig was, hoewel de jongens die Jessica de laatste tijd opbelden ook meer weg hadden van mannen dan van kinderen.

'Sorry. Met wie spreek ik?'

'Met Paul Ward. Ik bel voor mevrouw Taylor.' Haar hart sloeg een slag over toen hij dit zei en ze ging aan de keukentafel zitten.

'Paul... ik ben het... Hoe is het met je?' Ze kon alleen maar denken aan zijn betraande gezicht terwijl hij in de Sint Ignatius Kerk het podium verliet.

'Verdoofd denk ik. Iemand zei dat je er gisteren was. Het spijt me dat ik je niet heb gezien.' De bemanning van de Zeester was uit respect voor Paul overgekomen voor de begrafenis, en een van de stewardessen had Paul verteld dat ze haar had gezien.

'Ik had niet verwacht dat je me zou zien. Het was een prachtige dienst. Paul... ik vind het zo erg... Ik weet niet wat ik moet zeggen.' Ze wist het echt niet en ze was zo verrast hem te horen. Ze had niet verwacht dat hij haar zou bellen.

'Ik heb je brief ontvangen... hij was geweldig. En de foto.' Ze kon horen dat hij huilde. 'Ik vind hem zo mooi. Hoe is het met jou?' vroeg hij, in een poging zich te vermannen. Hij had haar willen bedanken dat ze was gekomen en hem had geschreven. Maar nu hij met haar praatte, werd hij overmand door emoties. Hij wist hoe vriendelijk en zachtaardig ze was. Nu hij contact met haar had gezocht, voelde hij zich op de een of andere manier kwetsbaarder dan hij zich in dagen had gevoeld. Hij had nog steeds niet helemaal tot zich laten doordringen wat er was gebeurd. Hij voelde zich verslagen.

'Met mij is het goed,' zei ze, maar het klonk niet erg overtuigend.

'Wat betekent dat? Ga je weer werken?'

'Nee. Daar is de rest van de zomer de Derde Wereldoorlog om gevoerd.' Ze zuchtte. 'Het gaat gewoon niet. Hij heeft het me volkomen duidelijk gemaakt. Er valt niet over te praten. Maar misschien is het wel niet belangrijk.'

'Je weet best dat het wel belangrijk is,' zei hij vriendelijk. 'Het gaat om wat je nodig hebt. Raak je dromen niet kwijt, India. Als je dat doet, raak je jezelf kwijt. Dat weet je wel.' Serena zou zoiets nooit hebben gedaan. Zij was altijd trouw geweest aan zichzelf, wat dat haar ook kostte, dat wisten ze allebei. Maar zij was niet getrouwd geweest met Doug Taylor. Zij had geen 'overeenkomst' met hem gesloten. En Paul zou haar nooit zo'n ultimatum hebben gesteld als Doug had gedaan.

'Die dromen heb ik heel lang geleden al opgegeven,' zei India rustig. 'Kennelijk heb ik niet het recht ze nu terug te nemen. Vanavond gaan we voor het eerst sinds maanden uit eten. Ons leven is de hele zomer een nachtmerrie geweest.'

'Ik vind het naar dat te horen,' zei hij verdrietig. Hij had met haar te doen. Ze vergooide haar leven, dat wist ze zelf ook wel. Ze wisten het allebei. 'Hoe is het met mijn vriend Sam?'

'Heel goed. Hij is vanmorgen aan het voetballen. Hij zei dat hij je een brief ging schrijven.'

'Dat zou ik leuk vinden,' zei hij, maar hij klonk niet als de oude Paul, de man die ze had ontmoet op de Zeester. Hij klonk moe en verdrietig en gedesillusioneerd. Hij was net zijn droom kwijtgeraakt en hij had geen idee hoe hij zonder haar verder moest leven.

'En jij?' vroeg India voorzichtig. 'Wat ga jij nu doen?'

'Ik ga terug naar de boot en dan ga ik een poosje ronddrijven.

Ik heb een tijdje vrij genomen van mijn werk. Ik zou nu toch voor niemand veel waard zijn. Ik weet nog niet precies waar ik heen ga. De boot ligt in Italië en ik dacht erover om ermee naar Joegoslavië en Turkije te gaan. Het kan me niet schelen waar we heen gaan, als het maar ver weg is en ik alleen maar water om me heen heb.' Dat had hij op dit moment nodig om erbovenop te komen.

'Is er iets dat ik kan doen?' vroeg ze. Ze wilde maar dat ze zelf iets kon bedenken. Het enige dat ze hem kon bieden was een foto.

Maar Paul antwoordde snel. 'Bel me maar eens op. Ik vind het fijn om iets van je te horen.' Toen brak zijn stem weer en ze hoorde dat hij huilde. 'India, ik voel me zo eenzaam zonder haar. Ze is nog maar vijf dagen weg en ik kan het nauwelijks verdragen. Ze maakte me soms stapelgek, maar ze was zo geweldig. Er is niemand zoals zij.' Hij huilde nu openlijk en India wilde dat ze haar hand naar hem kon uitstrekken om hem aan te raken.

'Nee, er is ook niemand zoals zij,' beaamde ze. 'Maar ze zou niet willen dat jij eraan onderdoor gaat. Daar zou ze woedend om worden. Je moet huilen en schreeuwen en stampvoeten en rondvaren op de Zeester, maar dan moet je terugkomen en sterk zijn, voor haar. Je weet dat ze dat zou willen.'

'Ja.' Hij glimlachte door zijn tranen heen terwijl hij over haar woorden nadacht. 'Daar zou ze beslist geen doekjes om winden.' Toen lachten ze allebei. 'Ik zal je iets vertellen,' zei hij, toen hij zijn tranen weer in bedwang had. Hij had vijf dagen lang heel veel gehuild en hij had het gevoel dat het zijn hele leven niet meer zou ophouden. 'Ik zal zien dat ik mezelf uiteindelijk weer in de hand krijg, als jij me belooft dat je je dromen niet helemaal zult opgeven. India, dat moet je echt niet doen.'

'Ik kan niet én mijn dromen én mijn huwelijk in stand houden. Zo simpel ligt het. Er is geen tussenweg mogelijk. Het is alles of niets. Misschien dat hij ooit toegeeft, maar nu niet.'

'Zie maar wat er gebeurt en houd je mogelijkheden een poosje open.' Toen vroeg hij bezorgd: 'Heb je je naam van de bellijst van je agent laten schrappen?'

'Nee, dat heb ik niet gedaan.'

'Goed. Laat dat zo. Hij heeft niet het recht je te chanteren zodat jij je talent opgeeft.'

'Hij kan doen wat hij wil, Paul. Hij heeft me in zijn bezit, of althans dat denkt hij.'

'Dat is niet zo, en dat weet je best. Geef hem niet de kans. Jij bent de enige die hem de kans kan geven dat te doen.'

'Dat heb ik zeventien jaar geleden gedaan, toen heb ik hem alles gegeven. Hij zegt dat wij een "overeenkomst" hebben gesloten en hij verwacht van mij dat ik me daaraan houd.'

'Ik zal je maar niet zeggen hoe ik over deze theorieën denk,' zei Paul. Zijn stem klonk weer krachtiger, als van de man die ze in de zomer had ontmoet en die zo'n indruk op haar had gemaakt. 'Of over zijn gedrag,' voegde hij eraan toe. Hij kende Doug niet eens, maar Paul vond dat hij India erg slecht behandelde. En het was duidelijk dat ze niet gelukkig was bij hem. Als dat wel zo was geweest, wist Paul niet of hij haar zou hebben gebeld. Maar op een vreemde manier hadden ze elkaar nodig, als vrienden. 'Ik heb deze week veel aan je gedacht, India. Over de dingen die we de afgelopen zomer hebben besproken. Het is grappig hoe een mens ervan overtuigd kan zijn dat hij zijn zaakjes voor elkaar heeft. We zijn allemaal zo zelfverzekerd en we denken dat we alles weten en alles hebben, maar dan valt alles in een ogenblik in duigen en hebben we niets meer. Zo voel ik me op dit moment. Al die levens die in dat vliegtuig verloren zijn gegaan, kinderen, baby's, jonge mensen, mensen die het verdienen om te leven... net zoals zij. Ik denk aldoor dat ik samen met haar had moeten neerstorten.'

Ze wist even niet wat ze tegen hem moest zeggen. Ergens kon ze het wel begrijpen, maar het was niet zo gegaan en hij moest nu verder. 'Zo was het niet voorbestemd. Jij bent hier nog en zij zou niet willen dat je je leven verloren zou laten gaan.'

'Nee, dat hebben de terroristen voor me gedaan. Zij hebben mijn leven en dat van een heleboel andere mensen vernietigd.'

'Ik weet het.' Het leek haar verkeerd tegen hem te zeggen dat hij zich na verloop van tijd weer beter zou voelen, maar het was wel zo. Zo ging het nu eenmaal in het leven. Hij zou Serena nooit vergeten en nooit ophouden van haar te houden, maar na verloop van tijd zou hij leren zonder haar te leven. Hij had geen keus. 'Het zal je goed doen om op de Zeester te zijn,' zei ze rustig. Ze zag Aimee de kamer door lopen en weer naar buiten gaan en ze vroeg zich af wanneer Doug en Sam zouden thuiskomen. Maar ze zat nog steeds alleen in de keuken.

'Beloof je dat je me zult bellen?' vroeg hij. Hij klonk wanhopig eenzaam. Ze knikte. 'Dat zal ik doen. Ik heb het nummer.'

'Ik zal jou ook opbellen. Soms heb ik gewoon iemand nodig om mee te praten.' Ze wilde er voor hem zijn en ze was ontroerd dat hij contact met haar had gezocht.

'Je hebt me deze zomer veel geholpen.' En toen, in een vlaag van wanhoop, had ze het gevoel dat ze hem een excuus of een verklaring schuldig was. 'Het spijt me dat ik je heb teleurgesteld.'

'Je hebt me niet teleurgesteld, India. Ik wil alleen niet dat je jezelf te kort doet en daar later spijt van krijgt. Maar dat zul je niet doen. Je zult het zien. Vroeg of laat vind je de moed om te doen wat je doen moet.'

'Ik ben nog niet zover,' zei ze eerlijk. 'En misschien kom ik ook nooit zover.'

'Vast wel. Op een dag gebeurt het. Berg die dromen van je maar op een veilige plaats op, en onthoud goed waar je ze hebt gelaten.' Het was lief van hem om dat te zeggen en ze was ontroerd door het gesprek.

'Ik ben blij dat je hebt gebeld, Paul,' zei ze zacht.

'Ik ook.' Hij klonk alsof hij het meende.

'Wanneer vertrek je?' Ze wilde weten waar hij nu was, zodat ze zich hem voor de geest kon halen en contact met hem kon zoeken als ze daar behoefte aan had.

'Vanavond. Ik vlieg naar Parijs en daar stap ik over op het vliegtuig naar Nice. Daar komen ze me met de boot ophalen.' De bemanning was die ochtend al teruggevlogen en het was een klein stukje van Portofino naar Nice. Hij wist dat ze er zouden zijn als hij aankwam. Hij keek de kamer waarin hij zat rond en zuchtte. Overal om hem heen waren foto's van Serena en zag hij de waardevolle voorwerpen die zij in de jaren van hun huwelijk had verzameld. Hij kon het niet verdragen daar te zijn. 'Ik denk dat ik het appartement uiteindelijk maar beter kan verkopen. Ik kan er niet tegen hier te zijn. Misschien kunnen ze het doen terwijl ik weg ben, en alles opslaan.'

'Beslis niet te snel,' zei ze verstandig. 'Geef het de tijd, Paul. Je weet nog niet wat je wilt gaan doen.'

'Nee, dat is zo. Ik wil alleen maar wegvluchten en de klok terugzetten.'

'Dat kan je doen op de Zeester,' zei ze zacht. Op dat moment kwam Doug de kamer binnen en ging achter haar staan. 'Zorg goed voor jezelf en probeer sterk te zijn,' drukte ze hem op het hart, terwijl Doug de kamer weer uit liep om iets te zoeken. 'En als je niet sterk bent,' zei ze zachtjes, 'bel me dan. Ik ben er.'

'Dat weet ik. Ik ook. Ik ben er altijd voor je, India, als je me nodig hebt. Vergeet dat niet. En laat niemand denken dat je zijn bezit bent. Dat is niet zo.' Ze wisten allebei dat hij Doug bedoelde. 'Jij bent van jezelf. Begrepen?'

'Ja meneer.'

'Hou je taai...' Ze hoorde weer tranen in zijn stem. Hij bevond zich op een woeste zee van emoties. Ze had medelijden met hem. 'Zorg goed voor jezelf, Paul. Je bent niet zo alleen als je je nu voelt. Probeer dat te onthouden. En op haar manier is zij nu bij je.'

Hij lachte door zijn tranen heen. 'Waarschijnlijk is dit de enige manier om haar bij me op de Zeester te krijgen, maar het is wel een verschrikkelijke manier.' Het was in ieder geval goed om hem weer te horen lachen. 'Ik spreek je gauw weer, India.'

'Bedankt voor het bellen,' zei ze, waarna ze allebei ophingen. Ze zuchtte en toen ze opstond, zag ze hoe Doug vanuit de deuropening dreigend naar haar stond te kijken.

'Wie was dat?' vroeg hij kwaad.

'Paul Ward. Hij belde om me te bedanken voor een foto van Serena die ik hem had toegestuurd.'

'Zo te horen is de treurende weduwnaar er alweer snel bovenop. Hoe lang is ze nu dood? Hooguit een week, niet?'

'Wat is dat een rotopmerking.' Ze keek vol afschuw bij zijn insinuatie. 'Hij zat te huilen aan de telefoon.'

'Dat zal vast wel. Dat is al een hele oude truc. Hij hoeft alleen maar een beetje zielig te doen, zodat je medelijden met hem krijgt en het is raak. Je bent er mooi ingestonken, India. Het leek wel of je met je vriendje zat te praten.'

'Dat is walgelijk. Hij is een aardige man en een fatsoenlijk mens en hij is er kapot van dat hij haar moet missen. Hij is gewoon verschrikkelijk verdrietig en erg eenzaam en we hebben deze zomer een leuke vriendschap opgebouwd.'

'Dat geloof ik direct. Zijn vrouw was er toen ook niet bij, wel? Ik weet nog dat je me dat vertelde toen je het de eerste keer over hem had. Waar was ze toen dan, als ze zo verschrikkelijk gek op hem was?' Hij zat vol venijn en achterdocht en stond klaar om haar te beschuldigen.

'Ze was aan het werk, Doug,' zei India rustig. 'Sommige vrouwen doen dat.'

'Is zij soms degene die al die onzin in je hoofd heeft geprent? Heeft hij ook meegedaan aan dat gekonkel?' Doug wilde niets liever dan hem de grond in trappen en India maakte zich daar boos om. Wat ze ook voor Paul voelde, ze was niet van plan aan haar gevoelens toe te geven of er iets over te zeggen tegen hem, laat staan tegen haar man. Ze wist zelf niet eens precies wat ze voor hem voelde, maar wat het ook was, de warme gevoelens die ze voor hem koesterde, hadden een vriendschappelijke weg gekozen. Er was geen enkele reden waarom het ooit verder zou gaan. 'Je bent gek als je niet inziet waar hij mee bezig is, India. En ik wil niet dat hij hier nog naartoe belt. Je zat te praten alsof je je minnaar aan de telefoon had.'

'Ik heb geen minnaar, Doug,' zei ze ijzig. Plotseling was ze niet meer in staat haar woede te bedwingen. Ze verafschuwde wat hij tegen haar had gezegd. 'Als dat wel zo was, was ik misschien gelukkiger dan ik nu ben. Maar hoe dan ook, Paul Ward is niet mijn minnaar. Hij hield van zijn vrouw en hij had enorm veel respect vóór haar en voor haar carrière, iets dat jou volkomen vreemd is. En ik vermoed dat hij nog een hele tijd om haar zal rouwen.'

'En als hij daarmee klaar is, ben jij er voor hem. Zit het zo? Misschien vind je het wel leuk om het liefje te zijn van een man met een heleboel geld.'

'Ik word ziek van jou, Doug,' zei ze, en ze liep terug naar Jessica's kamer om haar kast verder op te ruimen. Ze wilde Doug niet meer zien en de rest van de middag ging ze hem uit de weg. Toen ze vertrokken om uit eten te gaan, was de lucht tussen hen nog niet geklaard. Ze had niet eens zin om met hem uit te gaan, maar ze dacht, dat als ze dit niet zou doen, ze nog meer moeilijkheden zou veroorzaken.

Misschien had ze zich gevleid kunnen voelen dat hij jaloers was op Paul, maar de manier waarop hij dit had laten merken was zo beledigend dat het haar alleen maar kwaad maakte. Wat hij tegen haar had gezegd was walgelijk. Paul Ward was zeer beslist niet haar minnaar en hij zou dat ook nooit worden. Hij was alleen een erg goede vriend. Daar was ze van overtuigd.

Haar etentje met Doug die avond verliep gespannen, ondanks de goede bedoelingen die hij moest hebben gehad om haar mee uit te nemen. Door de dingen die hij die middag tegen haar had gezegd, waren zijn inspanningen gedoemd te mislukken. Ze zeiden onder het eten haast geen woord tegen elkaar. En de film waar ze naartoe gingen was zo deprimerend dat India er aan één stuk door bij zat te huilen. Toen ze thuiskwamen en Doug de oppas betaalde, voelde ze zich ellendiger dan ooit. Wat India betrof was het een rampzalige avond geweest en Doug dacht er niet veel anders over.

Ontmoedigd liep hij naar boven. Ze hadden geen van tweeën zin om naar bed te gaan, dus zetten ze de tv aan en keken naar een oude film die ze vroeger allebei leuk hadden gevonden. De film was beter dan die ze in de bioscoop hadden gezien. Ze bleven uiteindelijk laat op en gingen om één uur 's nachts naar de keuken om even iets te eten.

'Het spijt me wat ik vandaag heb gezegd,' zei hij plotseling, terwijl hij haar ongelukkig aankeek. Zijn onverwachte spijtbetuiging verraste haar. 'Ik weet wel dat hij niet je minnaar is.'

'Dat dacht ik ook,' zei ze stijfjes, maar toen ontdooide ze een beetje. 'Ik heb ook spijt van wat ik gezegd heb. Het gaat de laatste tijd allemaal wel moeizaam, hè?' Alles was zo moeilijk geweest. Ieder gesprek, iedere gedachtewisseling, ieder uur, ieder contact.

'Ik denk dat het huwelijk soms zo is,' zei hij treurig. En wat hij daarna zei, ontroerde haar. 'Ik heb je gemist.'

'Ik jou ook,' glimlachte ze. Het was zo eenzaam geweest zonder hem. De afgelopen maanden had hij nauwelijks tegen haar gesproken. Na haar voorstel om af en toe een paar opdrachten te doen, was hij zo kwaad op haar geworden dat het leek alsof hij de hele zomer weg was geweest.

Ze aten hun snack op en gingen naar boven. De kinderen lagen allemaal in bed en India deed zachtjes de slaapkamerdeur achter hen dicht. Ze maakten zich klaar om naar bed te gaan en Doug zette de tv uit. Toen ze bij het bed kwam, was hij nog wakker. En toen hij haar dit keer voorzichtig aanraakte, weerde ze hem niet af. Hij nam haar teder in zijn armen en vrijde met haar, hoewel niet met de hartstocht die ze graag had gewild. Na al die tijd scheen hij niet meer precies te weten hoe hij met haar moest omgaan en hij zei geen enkele keer dat hij van haar hield. Maar dit was het leven dat ze deelden, de 'overeenkomst' die ze hadden gesloten, en hij was haar echtgenoot, in voor- en tegenspoed. Dit was wat ze had en waar ze vrede mee moest hebben.

14

India en Doug worstelden zich zo goed en zo kwaad als het ging door de volgende twee maanden heen. Ze hadden de zaken weer gelijmd, maar de lijm leek niet meer zo sterk als voorheen. De kinderen hielden haar echter te druk bezig om erover na te denken. Ze wist zeker dat er nu niets zou veranderen. Doug was wie hij was en hij had heel duidelijk aangegeven wat hij van haar verwachtte. Het enige dat zij moest doen was daarmee leven. Dat was het moeilijkste.

Ze zag Gail vaak bij het voetbal van Sam en bij ouderbijeenkomsten van de highschool. Ze hadden allebei kinderen in dezelfde leeftijd. Net zoals ze al eerder had gedaan en ongetwijfeld nog wel vaker zou doen, vertrouwde Gail India in oktober toe dat ze weer een relatie had met een nieuwe man. Zoals gewoonlijk was hij getrouwd. Maar ze zag er in ieder geval gelukkig uit.

'En hoe is het nou met jou?' vroeg ze India op een late namiddag, terwijl ze zaten te kleumen op de open tribune. 'Is Doug een beetje afgekoeld?'

'Redelijk. Hij heeft een boel nieuwe klanten en hij heeft het druk. We hebben het sinds de zomer niet meer over de gevoelige onderwerpen gehad.' Hun seksleven was niet meer wat het was geweest, maar van tijd tot tijd deden ze pogingen het nieuw leven in te blazen. Sommige onderdelen van hun relatie waren de klappen die ze de afgelopen zomer hadden opgelopen, nog niet te boven. Maar India had zich neergelegd bij wat ze had, in plaats van te vechten voor wat ze graag wilde.

'Heeft Paul Ward je nog gebeld?'

'Nee, ik denk dat hij in Europa is.' Het was voor het eerst dat ze loog tegen Gail, maar dit was iets waar ze met niemand over wilde praten. De informatie kon zoveel schade doen als die in verkeerde handen viel, dat ze had besloten haar niet in vertrouwen te nemen. Hij had wel degelijk gebeld, maar niet vaak. Hij had haar in september weer gebeld en in oktober tot nog toe twee keer. Hij belde altijd op vreemde tijdstippen, meestal wanneer ze alleen thuis was, voor hem rond etenstijd, als hij er terecht van uitging dat Doug op kantoor zou zijn. Hij was altijd heel correct geweest en had steeds wanhopig eenzaam geklonken. Een keer had hij zelfs een beetje dronken geklonken, maar Serena was nog geen twee maanden dood en India wist beter dan wie dan ook hoe moeilijk hij het had. De laatste keer dat hij haar had gebeld, had de boot in Joegoslavië gelegen. Hij wekte niet de indruk dat hij veel plezier had, maar hij was er ook nog niet aan toe om naar huis te komen.

Hij zei nooit dat hij haar wilde zien, of wanneer hij weer terug zou komen. India vroeg zich af of hij misschien met de feestdagen terug zou komen om zijn zoon en kleinkinderen te zien. Maar misschien zou dat nog te pijnlijk zijn. Hij had haar eerder verteld dat Serena en hij met Kerstmis meestal naar Zwitserland gingen om te skiën en hij had al gezworen dat hij nooit meer naar Sankt Moritz zou gaan. Hij wilde nooit meer de plekjes zien waar hij met haar was geweest, hij wilde nooit meer over dezelfde paden lopen of terugdenken aan de dromen die hij met haar had gedeeld.

'Dan vallen veel plaatsen af,' had India hem geplaagd en hij had een beetje gelachen. Hij had grote moeite zijn evenwicht te hervinden. Hij vroeg altijd hoe het met haar ging en zij gaf hem eerlijk antwoord. Ze had zich bij haar situatie neergelegd, maar ze voelde zich niet erg gelukkig meer. Ze wilde de zaak niet opnieuw op de spits drijven. Ze beweerde dat ze tevreden was met het fotograferen van haar kinderen, maar Paul sprak haar vermanend toe. Hij vond dat ze moediger moest zijn, maar dat was ze niet. Ze was heel anders dan Serena. Maar hij scheen het fijn te vinden om met haar te praten en hij putte veel troost uit hun gesprekken.

India vroeg hem nooit wat hij verder ging doen, en of hij weer ging werken. Ze vroeg hem nooit iets en oefende op geen enkele wijze druk op hem uit. Zij was er gewoon wanneer hij belde, met haar rustige stem en haar vriendelijke manier van doen, en dat was precies wat hij wilde. Er was geen enkele belofte dat ze elkaar weer zouden ontmoeten, er werden geen toespelingen gemaakt op een liefdesrelatie. Hij ging heel omzichtig met haar om, maar hij was altijd warm, altijd vriendelijk en altijd geïnteresseerd in waar ze mee bezig was. Als ze haar gevoelens tegenover hem uitsprak, begreep hij haar altijd, in tegenstelling tot Doug. Hij was in veel opzichten een geschenk in haar leven. Ze vertelde het Doug niet meer als hij haar had gebeld. Ze wilde niet meer worden geconfronteerd met zijn beschuldigingen dat Paul haar minnaar was of wilde zijn. Zij was geen Gail. Zij was een heel ander soort vrouw en Paul wist dat. Zij was in alle opzichten een rechtschapen iemand en had in zijn ogen veel meer integriteit dan haar man, die haar met chantage had gekregen waar hij haar wilde hebben.

India had twee weken niets meer van Paul gehoord toen op een middag, kort na de lunch, in de keuken de telefoon ging. Ze dacht dat Paul inmiddels wel in Italië zou zijn. Het zou dan bij hem zes uur 's avonds zijn, de tijd waarop hij haar gewoonlijk belde.

Ze nam met een glimlach de telefoon op, in de verwachting zijn stem te horen, maar tot haar verrassing was het Raoul Lopez. Sinds ze zes maanden geleden de opdracht in Korea had afgewezen, had ze niets meer van hem gehoord.

'Wat doe jij zoal de laatste tijd, India? Ben je je kinderen al beu?'

'Nee,' zei ze vastberaden. Opeens voelde ze zich een dwaas dat ze haar naam in het bestand had laten staan. Hij zou alleen maar kwaad worden als ze weer een opdracht weigerde. Doug had gelijk. Ze had zich moeten laten uitschrijven.

'Ik hoopte op een ander antwoord. Ik heb een voorstel voor je,' zei hij met een opgewonden klank in zijn stem. Hij had het telefoontje nog maar net binnen en hij had direct aan haar gedacht. Het was precies iets voor haar.

'Ik weet niet of ik het je moet laten vertellen, Raoul. Mijn man was behoorlijk uit zijn doen over Korea.'

'Hoezo Korea? Dat heb je toch niet gedaan?' Hij had natuurlijk gelijk, maar uiteindelijk waren er drie maanden van discussies uit voortgekomen en was de zaak bijna uit de hand gelopen. Ze wilde niet dat dat nu weer zou gebeuren, hoe mooi het aanbod ook was.

'Luister even naar me. Er is een koninklijke trouwerij in Engeland. Waardig, veilig, en alle gekroonde hoofden van Europa zullen erbij aanwezig zijn. Het tijdschrift dat ons hierover heeft gebeld, wil iemand die weet hoe ze zich moet gedragen. Ze willen er niet zomaar een slonzige reporter op afsturen. Zoals ze het tien minuten geleden uitdrukten, "ze willen een echte dame" die zich onopvallend onder het mondaine publiek kan mengen. Het is in Londen, dus je zou nu eens niet je leven op het spel hoeven zetten. En als je daar toch bent, heb ik nog iets anders voor je. Het gaat om een illegaal prostitutienetwerk, ergens in West End, waarbij kinderen van tien tot veertien jaar betrokken zijn. Het is een regelrechte vorm van kindermisbruik. Je zou samenwerken met de politie daar. Alle informatie die je binnenhaalt, komt terecht bij alle internationale bladen, uiteraard via een perssyndicaat. Het kan een opzienbarend verhaal worden. En je kunt alles in een week afwerken, zowel de trouwerij als de kinderen.'

'O shit,' zei ze. Ze moest toegeven dat het verleidelijk klonk. Misschien kon ze Doug overhalen met de trouwerij. Maar het verhaal dat haar het meeste aantrok was dat van de tienjarige kinderen die voor prostitutie werden gebruikt. Het was een schandelijke toestand, die ze graag aan het licht wilde brengen. 'Waarom bel je me met dit soort dingen, Raoul? Je jaagt mijn huwelijk op de klippen,' zuchtte ze.

'Ik bel je omdat ik op je gesteld ben en omdat je de beste bent die er is. Kijk maar wat je in Harlem hebt gedaan.'

'Dat was anders, dat was een uurtje met de trein. Ik kon op tijd thuis zijn om eten te maken voor de kinderen.'

'Ik zal een kok voor je inhuren in de tijd dat je weg bent. Desnoods kook ik zelf voor ze, maar India, zeg nu niet weer nee. Dit keer moet je het doen.' Ze hoorde wel dat hij haar dolgraag wilde hebben en de opdrachten trokken haar enorm.

'Wanneer is het?' vroeg ze met een bezorgde klank in haar stem. Als ze wat tijd had, kon ze Doug misschien overhalen. Ze kon hem smeken en beloven de rest van zijn leven zijn schoenen voor hem te poetsen, als hij het haar maar liet doen. Ze wilde de opdracht dolgraag aannemen en ze wilde Raoul niet weer afwijzen.

'Het is over drie weken,' zei hij vaagjes. India rekende snel uit wanneer dat was.

'Over drie weken?' Ze rekende de data nog eens na en fronste haar wenkbrauwen toen ze precies zo uitkwam als de eerste keer. 'Dan is het Thanksgiving.'

'Ja, zo'n beetje wel,' zei hij, biddend dat ze het toch zou doen. 'Wat bedoel je met "zo'n beetje wel"? Het is dan toch Thanksgiving, of niet?'

'Oké, oké. Het is het weekend van Thanksgiving, maar je moet er donderdag zijn. Er zijn twee enorme evenementen vlak voor de trouwerij, waar alle staatshoofden bij aanwezig zullen zijn, inclusief de president en zijn vrouw. Je kunt samen met hen kalkoen eten, of beter nog, misschien kun je er een meenemen.'

'Ik haat je. Dit is niet grappig. Doug vermoordt je.'

'Ik vermoord hem als hij het je niet laat doen. India, je moet het doen. Luister, doe me een plezier en denk erover na. Bel me morgen terug.'

'Morgen? Ben je gek? Je geeft me één avond om mijn man te vertellen dat ik hem en mijn kinderen met Thanksgiving alleen laat zitten? Wat doe je me aan?'

'Ik probeer je te redden van een saai leven en een man die je talent niet op waarde schat. Om maar niet te spreken van een stel kinderen, hoe schattig ze misschien ook zijn, die niet het recht hebben een van de meest getalenteerde fotografen ter wereld als hun persoonlijke kok en chauffeur te gebruiken. Doe me een lol, India. Ik heb het nodig. Jij hebt het nodig. Doe het voor me.'

'Ik zal zien wat ik kan doen,' zei ze somber. 'Ik bel je morgen... of overmorgen. Als ik dan tenminste nog leef.'

'Je bent een schat.' Hij straalde en bad in stilte dat ze het zou doen. Ze was geknipt voor beide opdrachten. 'Dank je wel, India. Ik spreek je morgen weer.'

'Ik hoop dat je je goed schuldig voelt als ze mijn lichaam terugvinden in het winkelcentrum van Westport.'

'Zeg maar tegen hem dat hij eens volwassen moet worden en zich moet realiseren met wie hij getrouwd is. Hij kan je niet eeuwig opgesloten houden.'

'Nee, maar dat probeert hij wel. Ik bel je nog.' Nadat ze had opgehangen, bleef ze een poosje in de keuken staan. Opeens merkte ze dat ze stond te beven. Ze was als de dood om er tegen Doug over te beginnen, maar ze was net zo opgewonden over de opdrachten als Raoul, vooral over de zware. Maar de trouwerij zou ook leuk zijn. Ze wilde het dolgraag doen. Maar hoe moest ze het ooit tegen Doug zeggen? Ze ging op een kruk zitten om erover na te denken, en vertrok toen naar de supermarkt.

Ze kocht allemaal dingen die hij lekker vond. Ze zou vanavond een heerlijke maaltijd voor hem klaarmaken. Ze kocht zelfs wat kaviaar. Ze zou hem al haar specialiteiten en zijn favoriete gerechten voorzetten, met wijn erbij. En dan zouden ze praten... en dan zou hij haar vermoorden. Maar ze kon het in ieder geval proberen.

Doug was verrukt toen hij die avond thuiskwam en zag wat zij stond klaar te maken. Ze had een chateaubriand gekocht en ze was bezig met het maken van zijn favoriete saus met verse peper en mosterd, gebakken aardappeltjes, Franse snijbonen, gevulde paddestoelen, en gerookte zalm met kaviaar als voorgerecht. Toen hij ging zitten om samen met haar en de kinderen te gaan eten, had hij het gevoel dat hij in de hemel terecht was gekomen.

'Heb je de auto in de prak gereden, mam?' vroeg Jason langs zijn neus weg, terwijl hij zijn gebakken aardappeltjes rijkelijk overgoot met zure room.

'Natuurlijk niet,' zei ze met een verschrikt gezicht. 'Waarom vraag je dat?'

'Je hebt zo lekker gekookt. Ik dacht dat je iets gedaan had waar pappa kwaad om zou zijn. Erg kwaad,' verbeterde hij zichzelf, met een blik op de kaviaar.

'Doe niet zo gek.' Maar hij was slim, slimmer dan zijn vader, die geen enkele verdenking koesterde. Hij zat heerlijk onderuit in zijn gemakkelijke stoel, met een luie en voldane uitdrukking op zijn gezicht. Ze had als toetje chocolademousse gemaakt, met Mexicaanse bruiloftskoekjes, zijn lievelingsgerecht. Het lag er duimendik bovenop.

'Wat een maaltijd!' Hij glimlachte toen ze na het opruimen bij hem in de huiskamer kwam zitten. De kinderen zaten allemaal boven huiswerk te maken. 'Waar heb ik dit allemaal aan verdiend?'

'Je bent met mij getrouwd,' zei ze. Ze zat op een krukje bij zijn voeten en bad vurig dat de goden haar dit keer gunstig gezind zouden zijn. Alleen deze ene, enkele keer. Ze was bereid hem erom te smeken. Ze snakte ernaar naar Londen te gaan, ook al was het dan met Thanksgiving.

'Ik bof maar,' zei hij, terwijl hij achteroverleunde in zijn stoel en over zijn buik wreef. 'Ik ook,' zei zij lief. Het waren de vriendelijkste woorden die ze sinds de zomer hadden gewisseld. Maar dit keer met een heimelijk motief. 'Doug...' Ze keek naar hem op en onmiddellijk wist hij dat het een valstrik was. Er lag bloeddorst in haar ogen en hij vroeg zich onwillekeurig af wat ervoor nodig zou zijn om die te stillen.

'O jee,' lachte hij. Hij zag er nog steeds het grappige van in. 'Had Jason gelijk? Heb je de auto in elkaar gereden, of was het iemand anders zijn auto?'

'Ik heb mijn rijbewijs nog, je verzekering hoeft niets te betalen en de auto is in een prima staat. Ga maar kijken.'

'Ben je dan gearresteerd voor winkeldiefstal?'

'Dat zou een idee zijn.' Ze besloot het niet langer uit te stellen.

Ze moest wel. Ze moest morgen of overmorgen Raoul bellen.

'Ik heb vandaag een telefoontje gehad,' bekende ze.

'Van wie?' Hij fronste zijn wenkbrauwen terwijl hij luisterde.

Het was net of ze veertien was en haar vader moest vragen of ze met een vriendje uit mocht. Alleen was het nog tien keer zo moeilijk en veel enger. Honderd keer zo moeilijk misschien. Ze wist maar al te goed hoe Doug hierover dacht.

'Raoul,' zei ze eenvoudig.

'Niet weer, hè?' Hij ging rechtop zitten in zijn stoel en keek dreigend op haar neer.

'Luister even. Het is de meest beschaafde opdracht die ze me ooit hebben aangeboden. Ze wilden er een "dame" voor.' Ze had al besloten hem niet te vertellen over het prostitutienetwerk in West End. Dat zou hij haar nooit laten doen, ook al was het in Londen. Maar de trouwerij, misschien... 'Een heel belangrijk persoon gaat trouwen met iemand van de Britse koninklijke familie en ze willen iemand die daar foto's gaat maken. Alle staatshoofden zullen erbij zijn, en de Europese koningen en koninginnen, en de president en zijn vrouw...'

'En jij niet,' zei hij vastbesloten. 'Ze kunnen iedere willekeurige fotograaf krijgen om dat te doen.'

'Maar ze willen mij, Raoul in ieder geval. Doug... alsjeblieft... Ik zou het zo graag doen.'

'Ik dacht dat we dit allemaal al eerder hadden besproken. Hoe vaak moeten we deze strijd nog voeren, India? Daarom heb ik je gevraagd je naam uit zijn bestand te laten schrappen. Hij blijft nu bellen. Hou nou eens op mij en jezelf ermee te kwellen. Je hebt kinderen... je hebt verantwoordelijkheden... je kunt niet de deur uit rennen en dat allemaal vergeten.'

'Doug, we hebben het over een week. Eén week. Dat is alles. De kinderen zullen zich heus niet van kant maken omdat ik er met Thanksgiving niet ben.' Zodra ze het gezegd had, voelde ze de paniek in zich opkomen. Dit had ze hem pas later willen vertellen. Maar nu was het er allemaal uit, althans datgene wat ze hem wilde vertellen.

'Ik geloof mijn oren niet. Vraag je mij of ik het goed vind dat je ons met Thanksgiving alleen laat zitten? Wat verwacht je van me, dat ik de kalkoen ga braden?'

'Neem ze mee naar een restaurant. De dag voor ik wegga, maak ik een echte Thanksgiving-maaltijd. Ze zullen het verschil niet eens merken.'

'Zij misschien niet, maar ik wel. Je weet wat we afgesproken hebben. We hebben het er van de zomer genoeg over gehad.'

'Dat weet ik. Maar dit is belangrijk voor me. Ik heb het nodig.'

'Misschien heb je het dan niet nodig om getrouwd te zijn, of kinderen te hebben. Ik neem geen genoegen met een vrouw die er met Thanksgiving niet is. Als je dat doet, kan je net zo goed naar een oorlogsgebied vertrekken.'

'Op de trouwerij ben ik in ieder geval veilig.'

'Behalve als terroristen er een bom leggen, zoals ze hebben gedaan met het vliegtuig van je vriendin. Denk daar maar eens over na. Ben je bereid dat risico te lopen?' Hij was bereid alles uit de kast te halen.

'Ik kan ook de rest van mijn leven in bed blijven liggen. Waarom zou ik dat niet doen? Ik bedoel, allemachtig, Doug, als de Russen al hun rotzooi bij elkaar rapen, kunnen ze ook Westport bombarderen.'

'Waarom raap jij niet al je rotzooi bij elkaar, India? Word eindelijk eens volwassen! Die onzin ligt achter je, of dat zou in ieder geval zo moeten zijn.'

'Nou, dat is niet zo. Het hoort nog steeds bij me en dat zal altijd zo blijven. Je moet dat begrijpen.'

'Ik moet helemaal niets,' zei hij kwaad en hij stond op terwijl zij op haar krukje bleef zitten. 'Ik ga hier niet mee akkoord. Als je toch wilt gaan, is dat jouw zaak. Maar als je dat doet, verwacht dan niet dat je met mij getrouwd zult blijven.'

'Bedankt, Doug, dat je de keus zo helder maakt,' zei ze, terwijl ze opstond en hem recht aankeek. 'Weet je wat? Ik laat me niet langer door jou koeioneren en chanteren. Dit is wie ik ben, met wie je bent getrouwd. Je kunt nog zoveel wetten stellen, maar je kunt me niet bedreigen,' zei ze rustig, zonder te weten waar de woorden vandaan kwamen. Plotseling wist ze precies wat ze deed en waar ze naartoe wilde. Naar Londen. 'Ik ga daar naartoe en ik ga die opdracht doen. Ik blijf er een week en dan kom ik terug om net als altijd voor de kinderen te zorgen, en voor jou, tussen twee haakjes. En zal ik je eens wat vertellen? We overleven het wel. Je kan mij niet meer de wet voorschrijven, Doug. Dat is niet eerlijk. En ik accepteer het niet meer.'

Hij luisterde naar haar zonder een woord te zeggen. Ze beefde terwijl ze hem aankeek. Toen draaide hij zich om en liep de trap op. Ze hoorde de slaapkamerdeur achter hem dichtslaan. Maar ze had het gedaan. Ze had haar hand durven uitsteken om te pakken wat ze wilde. Ze had het nog nooit eerder gedaan, niet bij hem. Ze was doodsbang, maar ze voelde zich fantastisch. Ze besefte nu dat het al jaren zo was gegaan. Het was zijn ultimatum geweest dat er zeventien jaar geleden voor had gezorgd dat ze terugkwam uit Azië om met hem te trouwen. Hij had haar in glasheldere bewoordingen duidelijk gemaakt dat als ze dat niet zou doen, ze hem kwijt zou zijn. En omdat ze haar vader had verloren toen ze nog jong was, dacht ze dat Doug kwijtraken het ergste zou zijn dat haar kon overkomen. Maar zeventien jaar later was ze tot de ontdekking gekomen dat het nog erger was zichzelf te verliezen, en dat was bijna gebeurd. Ze geloofde niet dat ze hem nu kwijt zou raken. Als dat wel zou gebeuren, zou ze dat onder ogen moeten zien, maar ze hoopte van niet.

Ze wachtte een poosje voor ze naar boven ging. Toen ze daar aankwam, lag hij al in bed, met de lichten uit. Ze hoorde hem echter niet snurken.

'Ben je wakker?' fluisterde ze. Ze kreeg geen antwoord, maar ze voelde dat het zo was, en toen ze dichterbij kwam, merkte ze dat ze gelijk had. Ze stond in het donker aan het voeteneind van het bed. Ze zag hem bewegen, maar hij zei nog steeds niets. 'Het spijt me dat het zo moest gaan, Doug. Ik zou het prettiger hebben gevonden als je ermee had ingestemd dat ik zou gaan. Ik hou heel veel van je... maar ik moet dit doen... voor mezelf. Het is moeilijk uit te leggen.' Eigenlijk was dat niet zo, maar hij kon het onmogelijk begrijpen. Hij wilde haar de wet voorschrijven en haar bedreigen. Dat was altijd de macht geweest die hij over haar had gehad, dat en de angst dat ze hem kwijt zou raken. Maar ze kon niet eeuwig bang blijven. 'Ik hou van je, Doug,' zei ze weer, alsof ze hem en zichzelf wilde geruststellen. Maar er kwam geen antwoord. Even later ging ze de badkamer in om een douche te nemen. Schijnbaar eindeloos stond ze daar met een glimlach op haar gezicht, terwijl het warme water over haar rug stroomde. Ze had het gedaan!

15

Zoals ze had beloofd, maakte ze de avond voor Thanksgiving een Thanksgiving-maaltijd voor hen. Het was een volmaakt maal en ze zagen eruit als een volmaakt gezin, behalve dat Doug bijna de hele tijd chagrijnig zat te kijken. Het was voor niemand een geheim wat hij vond van haar vertrek.

Ze had het de kinderen zelf verteld en na de eerste schok leefden ze allemaal met haar mee, vooral de meisjes, die het geweldig leek foto's te maken van de trouwerij. De jongens kon het niet veel schelen. Maar geen van de kinderen reageerde zoals Doug had verwacht. Geen van hen was kwaad of voelde zich in de steek gelaten en geen van hen had het gevoel dat ze nooit meer terug zou komen. Dat gevoel had zij zelf wel gehad toen haar vader voor zes maanden naar Vietnam vertrok, en voor die tijd naar al even beangstigende oorden. Dit was een rustig karweitje, dat begrepen ze allemaal. Ze waren teleurgesteld dat ze met Thanksgiving niet bij hen zou zijn, maar toen ze wisten dat ze een echt Thanksgiving-maal voor hen zou maken, waren ze, in tegenstelling tot Dougs voorspellingen, volmaakt gelukkig.

Op de ochtend van Thanksgiving zou ze naar Londen vertrekken. Doug en de kinderen zouden een tweede Thanksgiving-maaltijd krijgen bij vrienden in Greenwich, omdat zowel de ouders van Doug als die van India niet meer leefden. Ze besefte nu ook dat dat de reden was waarom ze zich zo afhankelijk voelde van hem en zijn goedkeuring. Het was voor haar anders dan voor de kinderen. Zij had niemand anders.

De kinderen verslonden alles wat binnen hun gezichtsveld stond. Jason zei dat het de beste maaltijd was die ze ooit had gemaakt en zij bedankte hem. Na afloop zaten ze met z'n allen in de huiskamer naar een film te kijken terwijl India en Jessica de keuken opruimden. Toen Doug naar binnen kwam om met haar te praten, zei ze tegen Jessica dat ze bij de anderen mocht gaan zitten. Hij begon er met de minuut kwader uit te zien.

'Schaam je je niet dat je ze op hun vrije dagen hun moeder ontneemt?' vroeg hij venijnig. Hij probeerde haar nog steeds een schuldgevoel te bezorgen.

'Ze hebben toch een moeder, Doug. Ze hebben een moeder die af en toe werkt en zij schijnen dat een stuk beter te begrijpen dan jij.'

'Kom me dat maar vertellen wanneer als uiting van hun ongenoegen hun schoolprestaties achteruitgaan.'

'Ik denk niet dat dat zal gebeuren,' zei India vastberaden.

Gail had beloofd dat zij de kinderen zou halen en brengen, en de oppas die ze meestal had, zou iedere dag van drie uur tot na het avondeten bij hen thuis zijn. Jessica had beloofd dat ze haar zou helpen met koken. Alles was in orde en ze had zes blaadjes vol keurige instructies achtergelaten. Het enige probleem was haar echtgenoot. Maar India was er nog nooit in haar leven zo van overtuigd geweest dat ze iets moest doen. Paul had haar die week opgebeld en had gezegd dat hij trots op haar was. Ze had beloofd dat ze hem vanuit Londen zou opbellen. De Zeester lag in Turkije. Hij zei dat hij ernaar uitkeek iets van haar te horen.

'Als je terugkomt, krijg je met mij te maken, India, reken daar maar op.' Doug dreigde haar weer, zoals hij nu al weken had gedaan. Hij scheen het te doen zonder daar enige aarzeling of schaamte bij te voelen. Maar ze weigerde naar hem te luisteren. Ze wist niet precies wat er was veranderd, maar ze wist wel dat ze niet langer in een kooi wilde leven. De kooi die hij veertien jaar geleden voor haar had gebouwd, gaf haar geen ruimte om haar vleugels uit te slaan. Ze wist beter dan wie dan ook dat ze dit moest doen. Wat het haar ook zou kosten. Als ze het niet zou doen, zou het haar nog meer kosten. Nu begreep ze dat. Raoul was dolblij geweest toen ze hem opbelde. Ze betaalden haar een behoorlijk bedrag, niets buitensporigs, en ze wilde het geld gebruiken om iets leuks te doen met de kinderen. Misschien konden ze samen ergens heen gaan, of na de kerst gaan skiën. Natuurlijk wilde ze graag dat Doug er ook bij zou zijn, maar tot nog toe zei hij dat hij geen zin had.

Ze liet de kinderen laat opblijven omdat ze vrij hadden en de volgende ochtend ging ze voor ze vertrok nog even hun slaapkamers binnen. Ze lagen allemaal te slapen, maar toen ze zich over hen heen boog om hun een kus te geven, bewogen ze even. Ze mompelden allemaal iets in de trant van 'Veel plezier, mam' en zij beloofde hen te bellen. Ze had de kinderen allemaal de naam van het hotel en haar telefoonnummer gegeven. Het nummer hing ook in de keuken. Ze had alles perfect georganiseerd voor ze wegging. Ze was verbaasd hoe gemakkelijk het allemaal ging en hoe gladjes alles was verlopen. Het enige probleem was haar man.

Ze liep terug naar hun slaapkamer om hem gedag te zeggen en hij staarde haar dreigend aan. Hij was al wakker sinds zij was opgestaan, maar hij had gedaan alsof hij nog sliep. Nu zat hij daar alleen maar. Ze wisten allebei dat hij niet meer zoals voorheen de macht had om haar bang te maken en haar te laten doen wat hij wilde. Het was wat hem betrof geen verandering ten goede.

'Ik zal je zo vaak mogelijk opbellen,' zei ze, alsof ze het tegen een kind had. Zoals hij daar naar haar zat te kijken en geen aanstalten maakte om naar haar toe te komen, zag hij er ook uit als een kind.

'Doe geen moeite,' zei hij kortaf. 'Tot je terugkomt heb ik je niets te zeggen.' Hij zag eruit alsof hij het meende.

'En wat dan? Ga je me dan in de sneeuw het huis uit gooien? Kom nou, Doug, vat het een beetje sportief op. Alsjeblieft? Wens me geluk. Ik heb dit in jaren niet gedaan... het is spannend voor me.' Maar hij was niet blij voor haar. Hij bleef kwaad kijken. En hij wilde dat ze bang zou zijn voor de gevolgen van haar daad.

Dat was ze nog wel, maar niet bang genoeg om de opdracht te weigeren. Hij was ditmaal te ver gegaan. 'Ik hou van je, Doug,' zei ze eenvoudig, en ze liep de kamer uit. Ze hield echt van hem, maar ze vroeg zich af of hij ook van haar hield. Hij gaf haar geen antwoord. Ze liep de trap af, met haar tas met cameraspullen keurig ingepakt over haar schouder. De tas was van haar vader geweest. Ze pakte haar koffer en liep naar de pendelbus die haar naar het vliegveld zou brengen.

Het was een korte rit. De bus stopte verscheidene keren om mensen te laten instappen. Voor het eerst sinds jaren voelde ze zich onafhankelijk. Het was de eerste keer dat ze ergens heen ging zonder haar kinderen en het gevoel van vrijheid was overweldigend.

Nadat ze op het vliegveld had ingecheckt, kocht ze wat tijdschriften en belde Raoul om te horen of hij nog laatste instructies had. Hij zei dat hij haar zou faxen als hij nog nieuwe informatie binnenkreeg over de tweede opdracht, maar verder had hij niets te melden. Toen stapte ze op het vliegtuig en ging ze op weg naar Londen. Ze zou 's avonds om negen uur aankomen, waarna ze zou worden opgehaald en naar een bal zou worden gebracht dat de koningin het echtpaar aanbood in de Painted Hall van de Royal Navy Academy in Greenwich. Ze had een lange fluwelen rok, een fluwelen bloes en een parelketting meegenomen. Ze zou zich verkleden in de limousine waarmee ze vanaf het vliegveld vervoerd zou worden. Het was heel iets anders dan de opdrachten die ze vroeger had gedaan, maar ze popelde om er te zijn.

Onderweg las en sliep ze, ze at iets en keek een poosje uit het raam. Ze dacht na over de kinderen, die ze had achtergelaten en die zo lang de grenzen van haar leven hadden bepaald. Ze wist dat ze hen zou missen, maar ze wist ook dat ze het prima zouden redden in de korte tijd dat ze weg zou zijn. En toen dacht ze na over Doug en over de dingen die hij tegen haar had gezegd, de macht die hij zo lang over haar had uitgeoefend en de redenen waarom hij dat had gedaan. Het leek zo oneerlijk en zo onnodig, en nu ze erover nadacht, was ze niet kwaad, maar verdrietig. Als hij haar op een elegante manier had laten gaan, of als hij haar de kans had gegeven zich in de loop der jaren verder te ontwikkelen, was het zoveel prettiger geweest. Maar het enige dat Doug wilde was macht over haar uitoefenen en haar dwingen zijn zin te doen. Het denken daaraan maakte haar somber.

Toen ze op Heathrow landden, zat ze te dommelen, maar toen sloeg de opwinding toe. Ze besefte dat ze eindelijk haar vleugels had uitgeslagen en iets had gedaan dat ze wilde, niet omdat het goed was voor iemand anders, of omdat het van haar werd verwacht, maar omdat zíj het wilde. Ze juichte bijna van verrukking toen ze landden. Ze was in jaren niet in Londen geweest en ze popelde om de stad te zien. En wat was een betere manier om dat te doen dan deze?

De chauffeur die ze haar hadden beloofd, stond haar net voorbij de douane op te wachten. Hij reed zo snel mogelijk naar de stad terwijl zij zich op de achterbank verkleedde en onder de gegeven omstandigheden zo netjes mogelijk haar haar kamde. Ze had het gevoel dat ze haar zaakjes wat minder in de hand had dan ze graag wilde, maar toen ze in de spiegel keek, besloot ze dat ze ermee door kon. Bovendien was ze hier niet om mooi te zijn, maar om foto's te maken. Het kon niemand iets schelen hoe ze eruitzag.

Toen ze de Royal Navy Academy naderden, zag ze dat er cadetten buiten stonden in officiële uniformen met antieke musketten en geweren in de hand. Ze gingen in de houding staan terwijl de gasten in en uit liepen. Het zag er erg indrukwekkend uit. De gebouwen omlijstten een enorm vierkant grasveld en de koepelvormige kapel dateerde uit 1779.

Ze nam snel een paar foto's van de buitenkant en haastte zich toen naar binnen, waar het feest was. Terwijl ze de trap op liep, zag ze de buitengewone schilderingen overal om haar heen en op het plafond. Het was een kruising tussen het Paleis van Versailles en de Sixtijnse Kapel. Er waren ten minste vierhonderd mensen aan het dansen. Zodra ze binnenkwam, begon ze foto's te maken. Het was niet moeilijk onderwerpen te vinden. Ze zag Prins Charles en de koninginnen van Nederland, Denemarken en Noorwegen. Ze herkende hen allemaal, evenals de president van Frankrijk en verscheidene kroonprinsen. Toen zag ze in de verte koningin Elizabeth, omringd door lijfwachten, die rustig stond te praten met de premier van Engeland en de president van Amerika en zijn vrouw. Ze had haar pasje moeten laten zien toen ze binnenkwam, maar daarna had ze het in haar zak gestoken. De volgende vier uur bewoog ze zich discreet van de ene groep naar de andere. Om twee uur 's nachts, toen het feest was afgelopen, wist ze dat ze had waarvoor ze was gekomen. Het was hetzelfde warme gevoel dat ze jaren geleden had gehad, wanneer ze wist dat ze haar opdracht had vervuld. Alleen de onderwerpen hadden niet sterker van elkaar kunnen verschillen.

De koningin was uren geleden al vertrokken. De rest van de illustere gasten begaven zich in een keurige rij naar buiten en bespraken wat een bijzonder feest het was geweest. Sommigen gingen de kapel nog bekijken. India schoot haar laatste fotorolletje daar vol, waarna ze werd teruggereden naar de stad.

Ze hadden een kleine kamer voor haar geregeld in het Claridge-hotel, een van de extraatjes die aan de opdracht vastzaten. Toen ze met haar camera en haar tas de lobby binnen liep, voelde ze opeens hoe moe ze was. Het was halfdrie 's nachts, voor haar pas halfnegen in de avond, maar ze had uren gereisd en gewerkt aan haar fotoreportage. Ze had hetzelfde gevoel als vroeger, hoewel ze toen voor haar werk geen fluwelen rokken en avondschoenen nodig had. Destijds had ze legerschoenen en camouflagepakken gedragen, maar ze wist dat ze nooit zou vergeten wat ze vanavond had gezien. De Painted Hall was een van de grootste bezienswaardigheden van Engeland, en de mensen die daar vanavond waren geweest, bepaalden het verloop van de geschiedenis in Europa.

Ze snakte ernaar haar kleren uit te trekken en in bed te kruipen en ze sliep zodra haar hoofd het kussen raakte. Ze kwam pas weer in beweging toen ze de telefoon hoorde gaan. Ze kon zich niet voorstellen wie haar om deze tijd zou bellen. Maar toen ze haar ogen opendeed, zag ze dat het daglicht haar kamer al binnenstroomde. Het was een koude novemberochtend in Londen, het was tien uur en ze moest om twaalf uur ergens zijn. Ze was dwars door haar wekker heen geslapen.

'Hallo?' zei ze slaperig, terwijl ze zich uitrekte en de kamer rondkeek. Het was een kleine, maar mooie kamer, helemaal uitgevoerd in lichtblauwe chintz met bloemmotieven.

'Ik dacht dat je moest werken.'

'Dat doe ik ook. Met wie spreek ik?' Even dacht ze dat het Raoul was, maar de stem klonk heel anders. En toen wist ze het opeens. Het was Paul, die haar vanaf de boot in Turkije opbelde.

'Ik herkende je even niet. Ik was helemaal van de wereld. Goddank dat je me wakker belt.'

'Hoe gaat het met je?' Hij was kennelijk blij haar te horen.

'Het is heel erg leuk. Gisteravond was fantastisch. Iedereen met koningin, prins of koning voor zijn naam was er. En de Painted Hall is schitterend.'

'Ja, vind je ook niet? Serena en ik zijn er eens op een feest geweest van een erg aardige man, Patrick O'Brian, hij schrijft verhalen over de zee. Hij is een van mijn favoriete schrijvers. De Painted Hall is iets heel bijzonders.' Ze kreeg de indruk dat hij overal al eens was geweest. Maar toen ze hem vertelde wie er allemaal bij waren geweest, was zelfs Paul onder de indruk.

'Ik denk dat ik een aantal geweldige foto's heb gemaakt.'

'Hoe voelt het om weer te werken?' Hij glimlachte bij de gedachte aan haar in haar knusse kamertje in het Claridge-hotel. Hij kon haar bijna voor zich zien. Hij wist hoeveel moeite het haar had gekost om daar te komen, en hij kon zich dus voorstellen wat een overwinning het voor haar moest zijn en hoeveel het voor haar betekende. Hij was blij dat ze het had gedaan.

'Het voelt heerlijk. Ik geniet.' Ze had hem ook verteld over haar tweede opdracht. Hij was bezorgd om haar, maar hij bedacht dat ze wist waar ze mee bezig was. Bovendien zou de politie haar bescherming bieden. 'Hoe is het met jou, Paul?' Hij klonk de laatste tijd iets beter, hoewel ze wist dat hij het met Thanksgiving waarschijnlijk niet gemakkelijk had gehad. Dit probleem had hij echter omzeild door in Turkije te blijven. 'Heb je zin om naar Londen te komen nu ik er ben?' Ze opperde het als mogelijkheid, maar ze verwachtte niet echt dat hij het zou doen. Instinctief wist ze van niet. Hij verstopte zich nog steeds voor het echte leven op de Zeester.

'Ik denk het niet,' zei hij eerlijk. 'Hoewel ik het erg leuk zou vinden je te zien, India,' zei hij met een glimlach. 'Maar je hebt het waarschijnlijk toch te druk om met oude vrienden op te trekken.' In de afgelopen vijf maanden waren ze dat inderdaad geworden. Zij had al haar angsten en haar teleurstellingen over Doug met hem gedeeld, en hij had sinds hij Serena had verloren, meer dan eens bij haar uitgehuild. In korte tijd en vaak van enorme afstand hadden ze samen veel meegemaakt. 'Ik denk dat ik bang ben om weer terug te komen in de beschaafde wereld.'

Ze wist dat het nog te pijnlijk voor hem was.

'Dat hoeft ook nog niet.' Ze wist dat hij zijn zaken grotendeels per telefoon en fax afhandelde en dat zijn zakenpartners in zijn afwezigheid de rest regelden. Het was beter voor hem om op de Zeester te blijven. De boot was voor hem een plek waar hij er langzaam bovenop kon komen.

'Hoe waren de kinderen toen je wegging?' Hij had de vorige ochtend veel aan haar gedacht.

'Prima. Beter dan Doug. We hadden de avond ervoor Thanksgiving gevierd en hij zei haast geen woord tegen me. Ik denk niet dat hij hier snel overheen zal stappen. Het zal vast nog wel vervelende gevolgen hebben.'

'Trek je daar maar niets van aan. Wat kan hij nou helemaal doen?'

'Om te beginnen kan hij me eruit gooien, figuurlijk dan. Hij kan bij me weggaan,' zei ze met een ernstige klank in haar stem. Het was duidelijk dat ze erover inzat.

'Als hij dat doet, is hij gek.' Ze wisten allebei dat hij dat inderdaad was, hoewel Paul het duidelijker inzag dan zij. 'Ik denk dat hij alleen maar een boel ophef maakt om je bang te maken.'

'Misschien wel.' Maar ze was toch gegaan. En ze was nu hier. 'Ik kan me nu maar beter gaan aankleden, voor ik het volgende feest mis.'

'Wat gebeurt er vandaag?' vroeg hij belangstellend.

'Ik moet het in mijn programma nakijken. Volgens mij een lunch, aangeboden door Prins Charles, in het St. James Paleis.'

'Dat zal wel interessant zijn. Bel me vanavond maar op. Ik wil er alles over horen.'

'Ik kom waarschijnlijk pas laat thuis. Vanavond moet ik weer naar, een diner, voor de trouwerij.'

'Zo te horen is het een zware klus.' Hij plaagde haar, maar hij had het gevoel dat hij haar beschermengel was. Hij wist hoeveel pijn en moeite het haar had gekost om zover te komen. En nu wilde hij de overwinning met haar meevieren. 'Ik blijf lang op. Nu we bijna in dezelfde tijdzone zitten, kun je me bellen. Ik denk dat we morgen naar Sicilië vertrekken. Ik wil een poosje in de buurt van Italië en Corsica blijven hangen. En daarna gaan we naar Venetië.'

'Je hebt het wel zwaar, meneer Ward, met je huisje op het water dat je overal met je mee kunt nemen. Ik heb echt met je te doen.'

'Terecht,' zei hij, en het klonk ernstiger dan hij bedoeld had. Uit hun eerdere gesprekken wist ze echter al hoe eenzaam hij was. Het gemis van Serena was nog steeds ondraaglijk voor hem en ze vermoedde dat hij zichzelf vaker in slaap dronk en huilde dan hij wilde toegeven. Maar er waren ook pas drie maanden verstreken sinds hij haar was kwijtgeraakt.

'Ik bel je nog wel,' zei ze opgewekt en nadat ze hadden opgehangen, ging ze voor het raam staan en keek neer op Brook Street onder haar. Alles zag er erg keurig, erg vertrouwd en erg Engels uit. Ze was zo blij dat ze er was. Ze bedacht dat ze een heleboel ansichtkaarten moest kopen voor de kinderen. Ze had beloofd dat ze dat zou doen. Als ze tijd had wilde ze ook naar Hamley's gaan om wat speelgoed en spelletjes te kopen voor Sam, Aimee en Jason. Voor Jessica moest ze iets volwasseners kopen dan voor de anderen. Als ze tussen de opdrachten door tijd had, dacht India erover om naar Harvey Nichols te gaan. Maar eerst moest ze aan het werk. Toen ze zich in de enorme badkuip liet zakken, dacht ze nog steeds aan Paul. Ze vond het heerlijk om met hem te praten en ze hoopte dat ze hem binnenkort een keer zou zien. Hij was een fantastische vriend voor haar, zelfs op grote afstand.

De rest van de middag had ze het weer druk met het fotograferen van leden van de koninklijke familie. Ze had het enorm naar haar zin, en ze kwam bovendien tot de ontdekking dat ze een van de andere fotografen kende. Ze hadden ooit samen een reportage gemaakt in Kenia. Het was bijna twintig jaar geleden dat ze hem voor het laatst had gezien. Hij was een Ier en hij was erg grappig. Hij heette John O'Malley en nodigde haar uit om na het feest in de pub iets te gaan drinken.

'Waar heb jij al die tijd uitgehangen? Ik dacht dat iemand je ten slotte toch had doodgeschoten tijdens een van die krankzinnige klussen van je,' zei hij lachend. Hij was kennelijk blij haar te zien.

'Nee, ik ben getrouwd en heb vier kinderen gekregen. Ik ben er veertien jaar tussenuit geweest.'

'En hoe ben je ertoe gekomen om weer te beginnen?' vroeg hij met een brede grijns. Hij had alle foto's gemaakt die hij nodig had en nam kleine slokjes van zijn Ierse whisky.

'Ik miste het.'

'Jij bent gek,' zei hij vol overtuiging. 'Dat heb ik altijd al van je geweten. Ik zou niets liever willen dan er met een vrouw en vier kinderen tussenuit gaan. Dit is natuurlijk niet zo'n gevaarlijke klus als we vroeger deden, tenzij de leden van de koninklijke familie ons aanvallen. En dat zou best eens kunnen gebeuren, weet je dat. Als ze ruzie gaan maken over de hors d'oeuvres, berg je dan maar. En dan is er natuurlijk de IRA, ook van die lieverdjes. Soms schaam ik me te moeten zeggen dat ik een Ier ben.' Ze praatten over de bomaanslag in september en India vertelde hem dat de vrouw van een vriend van haar in het vliegtuig had gezeten.

'Een schande is het. Ik walg van dat soort dingen. Ik denk altijd aan de kinderen. Val een leger aan. Bombardeer een raketbasis. Maar laat de kinderen in godsnaam met rust. Maar de schoften doen het altijd weer. Ieder land dat ergens de pest over in heeft, vermoordt de kinderen.' Hij had een poosje in Bosnië gezeten en hij had verafschuwd wat hij daar te zien had gekregen. Kroatische kinderen die door de Serviërs in de armen van hun moeders werden onthoofd. Het was het ergste geweest dat hij sinds Rwanda had gezien. 'Maak je over mij maar geen zorgen, schat. Bij mijn tweede whisky heb ik het altijd graag over de onmenselijkheid van de mensheid. Bij mijn derde whisky word ik romantisch. Pas dan maar op!' Hij was in al die jaren niets veranderd. Het was leuk om met hem te praten en hij stelde haar voor aan een andere journalist, die bij hen aan tafel was komen zitten. Het was een Australiër, lang niet zo sympathiek als John O'Malley, maar hij gaf met een droog gevoel voor humor commentaar op het feest. Hij zei dat ze jaren geleden hadden samengewerkt in Beijing, maar ze herinnerde het zich niet meer en hij kwam haar niet bekend voor. Toen ze de pub verlieten, was O'Malley al behoorlijk aangeschoten. Zij moest terug naar het Claridge-hotel om zich te verkleden voor het volgende feest. Ze was blij dat het het laatste was voor de trouwerij. Het werd gehouden bij iemand thuis, een spectaculaire bedoening op St. James' Place. Er liepen bedienden rond in livrei, er was een balzaal en er hingen kroonluchters die een gloed van kaarslicht uitstraalden. Toen ze midden in de nacht terugkwam in het hotel, belde ze de kinderen op. Ze zouden net aan tafel gaan. Ze kreeg hen allemaal aan de telefoon en zo te horen maakten ze het goed. Ze zeiden dat ze het de vorige dag leuk hadden gehad in Greenwich, dat ze haar misten en dat hun vader zaterdag met hen zou gaan schaatsen. Toen India vroeg of ze hem even gedag kon zeggen, liet hij de kinderen echter doorgeven dat hij het druk had. Hij was eten aan het koken. Hij had gemakkelijk aan de telefoon kunnen komen, dat deed zij ook altijd als ze stond te koken. Het snoer was lang genoeg. Maar ze begreep het al; hij had haar al verteld dat hij haar niets meer te zeggen had, en kennelijk meende hij dat.

Nadat ze de telefoon had neergelegd, voelde ze zich een beetje eenzaam en ze besloot Paul te bellen. Ze dacht dat hij misschien nog wel op zou zijn. Dat was zo en ze vertelde hem over het feest. Het was leuk hem op ieder tijdstip te kunnen opbellen en hem te vertellen wat ze aan het doen was. Ze spraken een hele poos met elkaar. Paul kende de mensen die het feest hadden gegeven. Hij scheen iedereen te kennen die erbij was geweest en hij moest lachen om haar beschrijvingen. Het was een interessante avond geweest, met allemaal voorname, aristocratische personen. Ze kon zich voorstellen waarom ze niet zomaar een vaste medewerker hadden gestuurd en ze voelde zich gevleid dat ze in plaats daarvan haar hadden gevraagd. 'Hoe laat is morgen de trouwerij?' vroeg hij ten slotte met een geeuw. Hij begon slaap te krijgen. De zee was die avond een beetje ruw geweest, maar dat vond hij nooit vervelend, integendeel.

'Om vijf uur.'

'Wat ga je voor die tijd doen?'

'Slapen.' Ze grijnsde. Ze had sinds ze was aangekomen bijna geen moment stilgezeten. Het was weer net als vroeger, maar nu op hoge hakken en in lange jurken. 'Ik wil eigenlijk ook nog even bij de politie langsgaan. Ze hebben een boodschap voor me achtergelaten en ik ga zondag met de andere opdracht beginnen.'

'Je laat er geen gras over groeien, hè, India?' Serena was ook zo geweest, maar dat zei hij niet. Ze was altijd ergens mee bezig. Een nieuw boek, een nieuw script, een revisie, een drukproef. Hij miste het. Hij miste alles aan haar. 'Bel me morgen maar op om me over de trouwerij te vertellen.' Hij genoot van haar leven en hij vond het fijn op ieder moment van de dag of de nacht met haar te kunnen praten. Dat kon hij niet doen toen ze in Westport was.

'Ik bel je wel als ik in het hotel terug ben.'

'Morgenavond gaan we zeilen.' Hij hield vooral veel van zeilen bij nacht en zij wist dat. 'Na middernacht sta ik op wacht.'

Maar ze wist dat hij vanuit de stuurhut met haar kon praten.

'Ik vond het fijn om vanavond met je te praten. Je herinnert me aan een wereld waarvan ik mezelf steeds voorhoud dat ik hem ben vergeten.' Hij wilde daar gewoon niet zijn zonder Serena. Maar het was leuk er via India iets over te horen.

'Binnenkort kom je er wel weer terug, als je dat zelf wilt.'

'Wie weet. Ik kan me niet voorstellen hoe het is om daar zonder haar te zijn,' zei hij verdrietig. 'We hebben zoveel leuke dingen gedaan. Ik kan me niet voorstellen dat ik die dingen nu alleen moet doen. Ik ben te oud om opnieuw te beginnen.' Dat was niet zo, maar zij wist dat hij het zo voelde. Hij had op de een of andere manier het gevoel dat het verlies van Serena hem ouder had gemaakt.

'Nu klink je net als ik. Als ik niet te oud ben om weer te gaan werken, ben jij niet te oud om naar de wereld terug te keren als je daaraan toe bent.' Ze verschilden veertien jaar met elkaar in leeftijd, maar ze voelden dat geen van beiden. Op sommige momenten leken ze broer en zus, op andere momenten voelde ze dezelfde elektriciteit die ze vanaf het begin tussen hen had gevoeld. Maar hij maakte er nooit toespelingen op. Hij wilde niet ontrouw zijn aan Serena. En hij voelde zich nog steeds schuldig dat hij niet samen met haar was neergestort. Hij zag niet in waarom hij haar moest overleven. Zijn zoon was volwassen, zijn kleinkinderen hadden een goed leven. Niemand had hem op dit moment nodig. Toen hij dit tegen India zei, zei ze zacht: 'Ik wel. Ik heb je nodig.'

'Nee, dat is niet zo. Jij redt je nu wel.'

'Wees daar maar niet zo zeker van. Doug wilde niet eens met me praten toen ik wegging. Wacht maar tot ik in Westport terug ben. Er zwaait nog wat, dat weet je best.'

'Misschien wel. Zit daar nu nog maar niet over in. Je hebt voor die tijd genoeg aan je hoofd.' Ze wisten echter allebei dat het een kwestie van dagen was voor het zover zou zijn. Ze zou vrijdag naar huis gaan. Ze wilde in het weekend thuis zijn bij haar kinderen.

'Ik spreek je morgen weer,' zei ze. Toen wensten ze elkaar welterusten en ze hing op. Het was bijzonder zoals ze zich bij elkaar op hun gemak voelden. Ze had het gevoel dat ze Paul al haar hele leven kende, en niet pas sinds de afgelopen zomer. Ze hadden allebei sindsdien veel meegemaakt, en het was niet gemakkelijk geweest. Voor hem gold dat nog meer dan voor haar. Maar haar weg was ook niet over rozen gegaan.

Ze lag in het donker in bed en viel net bijna in slaap toen de telefoon ging. Ze dacht dat het misschien de kinderen waren, of Doug, maar het was Paul weer. Ze was verbaasd zijn stem te horen.

'Sliep je al?' vroeg hij behoedzaam, op fluisterende toon.

'Nee. Ik lag hier in het donker aan jou te denken.'

'Ik ook. Ik wil je alleen maar vertellen hoeveel bewondering ik heb voor wat je hebt gedaan, India... en hoe trots ik op je ben...' Hij had haar alleen maar gebeld om haar dat te vertellen.

'Dank je wel... dat betekent heel veel voor me.' Net als hij.

'Je bent een prachtmens.' En toen voegde hij er met tranen in zijn ogen aan toe: 'Ik zou niet weten hoe ik hier zonder jou doorheen moest komen.'

'Ik ook niet.' Ze fluisterde. 'Daar lag ik net aan te denken toen je me belde.'

'We zien elkaar een dezer dagen wel. Ergens. Op een dag. Ik kom terug. Ik weet alleen nog niet wanneer.'

'Maak je geen zorgen. Doe wat je doen moet.'

'Welterusten,' zei hij zachtjes. Nadat ze had opgehangen, deed ze haar ogen dicht en viel ze in slaap, en in haar slaap glimlachte ze en dacht aan hem.

16

Het huwelijk, dat de volgende dag plaatsvond, was een grandioze gebeurtenis, vol prachtvertoon en ceremonieel. En India wist al voor ze haar foto's had ontwikkeld dat ze prachtig waren. De bruid zag er betoverend uit in een jurk van Dior. Ze was tenger en fijngebouwd, en aan de sleep die ze droeg leek geen eind te komen. Haar schoonmoeder had haar een schitterende kleine tiara gegeven. Alles aan de trouwerij was even perfect. Hij werd gehouden in St. Paul's Cathedral en er waren veertien bruidsmeisjes. Het zag eruit als een sprookje en India verheugde zich er nu al op om haar kinderen de foto's te laten zien. Dan konden ze tenminste zien wat ze in Londen had gedaan.

De receptie was in Buckingham Palace en ze was dit keer vroeg terug in haar hotelkamer. Ze belde Paul om kwart over tien op, vlak nadat ze de kinderen had gebeld. Ze waren net thuisgekomen van het schaatsen en zaten warme chocolademelk te drinken in de keuken. Toen ze naar Doug vroeg, zeiden ze dit keer dat hij even weg was, maar ze wist niet of ze hen moest geloven. Het was niet waarschijnlijk dat de kinderen alleen thuis waren. Ze had echter geen zin om verder aan te dringen. Direct nadat ze had opgehangen, belde ze Paul. Hij zei dat hij in de hoofdsalon zat te lezen. Hij hoefde pas om twaalf uur wacht te lopen.

'Hoe was het?' vroeg hij, nieuwsgierig naar wat ze had gedaan. Hij vond het leuk erover te horen.

'Ongelofelijk. Een sprookje. Het heeft vast een miljoen dollar gekost.'

'Waarschijnlijk wel.' Hij lachte. Hij klonk opgewekt. 'Serena en ik zijn getrouwd in het gemeentehuis. Na afloop hebben we op straat chilidogs gekocht en de nacht doorgebracht in het Plaza-hotel. Het was een beetje anders dan anders, maar wel erg romantisch. Serena was vastbesloten niet met me te trouwen. Toen ik haar zover had gekregen dat ze ja zei, leek het me het beste haar niet meer te laten ontsnappen. Onze hele huwelijksnacht heeft ze me zitten vertellen wat ze allemaal niet van plan was voor me te gaan doen, dat ze nooit een goede echtgenote zou worden en dat ze nooit mijn eigendom zou zijn. De meeste dingen is ze nagekomen, maar ik denk dat ze uiteindelijk is vergeten mij te houden aan alle dingen waarmee ik had ingestemd.' Hij praatte nog steeds voortdurend over haar, maar een van de vele dingen die hij fijn vond aan India, was dat ze het niet erg scheen te vinden. 'Als je bedenkt hoe het in het leven gaat, vraag je je vandaag bij het zien van zo'n bruid onwillekeurig af of het goed zal gaan, of het geen teleurstelling zal worden. Als het niet werkt, moet dat na een trouwerij als deze wel gênant zijn.'

'Ik denk niet dat dat veel verschil maakt. Wij hebben het prima gedaan met onze chilidogs en onze nacht in het Plaza-hotel.'

'Jullie hebben het waarschijnlijk beter gedaan dan de meeste mensen,' zei India verdrietig. Trouwerijen maakten haar altijd melancholiek. Vooral de laatste tijd.

'Jij hebt het heel goed gedaan,' zei Paul rustig. Hij voelde zich ontspannen. Toen zij belde, zat hij net een glas wijn te drinken en te lezen. Hij vond het heerlijk om uren te lezen.

'Hoe heb je vandaag gezeild?' vroeg ze met een glimlach. Ze wist hoe dol hij was op zeilen, hoe ruiger hoe beter.

'Aardig goed.' Toen veranderde hij van onderwerp. 'Ben je al naar de politie geweest om over je reportage te praten?'

'Ik ben daar voor de trouwerij begon twee uur geweest. Het is een smerig zaakje. Ze gebruiken kinderen van acht jaar voor de prostitutie. Het is nauwelijks te geloven dat mensen zulke dingen doen.'

'Zo te horen is het een afschuwelijk verhaal.'

'Dat is het ook.' Toch lag het meer in haar lijn dan de trouwerij, al had het haar pijn gedaan de foto's te zien van de kinderen die ze gebruikten. Het plan was dat er over twee dagen een inval zou worden gedaan en ze hadden haar gevraagd daarbij aanwezig te zijn.

'Levert het voor jou gevaar op?'

'Dat zou kunnen,' zei ze eerlijk, hoewel ze dat aan haar man niet zou hebben toegegeven. Hij wist niet eens van deze opdracht af, en ze was niet van plan hem erover te vertellen.

'Ik hoop dat je niet in gevaar zult komen,' zei Paul voorzichtig. Hij wilde zich op geen enkele wijze in haar werk of in haar leven mengen. Maar hij vond het geen prettige gedachte dat ze gewond zou kunnen raken.

'Ze moeten voorzichtig te werk gaan vanwege de kinderen. Maar de kerels die de boel organiseren, zijn bikkelhard. De politie denkt dat sommige meisjes door hun ouders als slavin zijn verkocht.'

'God, wat afschuwelijk.' Ze knikte alsof hij haar kon zien. Toen stapten ze over op plezieriger gespreksonderwerpen.

Hij vertelde haar over het boek dat hij zat te lezen en over zijn plannen op Sicilië. Hij keek er ook erg naar uit naar Venetië te gaan. Hij was daar nog nooit met de boot naartoe geweest.

'Ik kan me niets mooiers voorstellen dan met de Zeester in Venetië te zijn,' zei ze dromerig.

'Het is jammer dat Sam en jij niet bij me zullen zijn.'

'Hij zou het heerlijk vinden.'

'Jij ook.'

Ze kletsten nog een poosje, maar toen moest hij de zeilen bijstellen en de radar controleren. Hij zei dat hij haar de volgende avond zou opbellen. Ze hadden gepraat over Annabelle's en Harry's Bar en Mark's Club en al zijn favoriete kroegen in Londen. Maar hij wist ook dat het nog lang zou duren voor hij daar weer naartoe zou gaan.

Vanaf de volgende ochtend zou het afgelopen zijn met haar mondaine verblijf in Londen. Ze zou nu verder samenwerken met de politie, in haar spijkerbroek in rokerige kamertjes rondhangen en koude koffie drinken.

Ze las wat van het materiaal dat de politie haar die avond had gegeven. Er stond wat achtergrondinformatie in, onder andere over de mannen die de zaak leidden. Zo te horen waren het monsters en haar maag draaide om bij de gedachte aan kinderen van Aimees leeftijd die als prostituee en slaaf werden gebruikt. Het was een wereld die haar kinderen nooit zouden kennen en die ze zich nooit zouden kunnen voorstellen. Zelfs als volwassene vond ze het, net als Paul, ondenkbaar.

De volgende dag ging ze tegen de middag weer naar de politie en om acht uur 's avonds was ze daar nog steeds. Nadat ze hun plannen voor de inval van de volgende dag hadden afgerond, namen twee inspecteurs haar mee uit eten in een pub in de buurt. Het was interessant om met hen te praten. Ze dronken veel en gaven haar veel inside-information. Toen ze terugkwam in het Claridge-hotel, was er een boodschap van de kinderen. Ze deden haar de groeten en vertelden dat ze met z'n allen naar de bioscoop waren geweest. Er was ook nog een boodschap van Paul, maar toen ze hem belde, was hij druk bezig. Hij belde echter terug toen ze zich de volgende ochtend stond klaar te maken om weg te gaan.

'Sorry van gisteravond. We zaten in een storm. Het waaide vijftig knopen.' Uit wat hij zei was echter duidelijk dat hij ervan had genoten.

Ze vertelde hem wat ze van de politie had gehoord en zei dat ze die avond om middernacht de inval zouden doen.

'Ik zal aan je denken. Wees voorzichtig,' zei hij eenvoudig.

'Dat zal ik doen,' beloofde ze. Ze bedacht hoe vreemd het was met hem te praten. Hun gesprekken waren absoluut niet romantisch, maar toch praatte hij soms als een echtgenoot tegen haar. Het was waarschijnlijk uit gewoonte, veronderstelde ze, en omdat hij Serena miste. Hij had India nog nooit echt reden gegeven te denken dat hij op die manier in haar geïnteresseerd was, behalve dan dat hij haar steeds weer opbelde. Maar hun gesprekken hadden meer het verloop van een gesprek tussen vrienden dan tussen minnaars.

'Ik weet niet hoe laat ik klaar ben. Waarschijnlijk op een onchristelijk tijdstip, heel vroeg in de ochtend.'

'Ik hoop het niet.' Hij raakte steeds meer doordrongen van het gevaar waarin ze zich begaf. De mannen die het prostitutienetwerk dreven, zouden zich niet zomaar gewonnen geven. Paul was plotseling bang dat ze schietend naar buiten zouden komen en dat India daarbij gewond zou kunnen raken, of erger. 'Neem geen risico's, India. Dan maar geen prijs, en desnoods ook geen fotoreportage. Het is het niet waard.' Maar voor haar was het het wel waard, dat was altijd zo geweest. Ze zei dit echter niet tegen hem. Ze had nu bovendien haar kinderen waar ze aan moest denken, het was niet meer zoals vroeger. Ze was zich daarvan bewust en vast van plan voorzichtig te zijn. 'Bel me zodra het voorbij is, het maakt niet uit hoe laat het is. Ik wil weten of je veilig bent. Ik zal erg ongerust zijn.'

'Dat hoeft niet. Ik ben samen met vijftien agenten en er is ook nog een Bijzondere Bijstandeenheid bij.'

'Zeg tegen ze dat ze je moeten beschermen.'

'Dat zal ik doen.'

Nadat ze had opgehangen, rende ze zo snel ze kon naar Hamley's om een paar dingen voor de kinderen te kopen, vooral souvenirs. Bij Harvey Nichols kocht ze een paar leuke schoenen en een grappige hoed voor Jessica. Tegen de middag was ze, precies zoals ze had afgesproken, terug bij de politie.

De uren daarna deed ze niets anders dan luisteren, aantekeningen maken en fotograferen. Om middernacht, toen ze de inval deden, was ze net zo goed voorbereid als de rest. Ze ging direct na het eerste team naar binnen. Ze droeg het kogelvrije vest dat ze haar hadden gegeven en ze hield haar camera in de aanslag. Wat ze in het huis op Wilton Crescent in West End te zien kregen, was hartverscheurend. Kleine meisjes van acht, negen en tien jaar oud, vastgeketend aan muren en bedden, geslagen en mishandeld, onder de drugs, en verkracht door allerlei mannen van alle mogelijke leeftijden. Tot grote afschuw van de politie waren onder hen ook twee bekende parlementsleden. Belangrijker was echter dat ze de mannen en de vrouw die de zaak runden, allemaal te pakken hadden gekregen. India maakte honderden foto's van hen en de kinderen. De meeste meisjes spraken niet eens Engels. Ze waren uit het Midden-Oosten en elders weggehaald, waar ze door hun ouders waren verkocht.

De kinderen werden naar kindertehuizen en ziekenhuizen gebracht om nagekeken en verzorgd te worden en om te genezen. Het waren er meer dan dertig. India wist dat het een ongelofelijke reportage zou worden, ook al brak het haar hart om de kinderen te zien. Ze had zelf een kind naar buiten gedragen, een klein meisje van ongeveer Sams leeftijd. Haar hele lichaam was bedekt met striemen van zweepslagen en brandplekken van sigarettenpeuken. Ze huilde jammerlijk terwijl India haar in haar armen naar de ambulance droeg. Een enorm dikke, walgelijke vent van in de zestig had net seks met haar gehad toen India haar meenam. Ze had hem een klap willen verkopen met haar camera, maar de politie had haar gewaarschuwd hem niet aan te raken. 'Is alles goed met je?' vroeg Paul bezorgd toen hij haar stem hoorde. Zoals beloofd belde ze hem op zodra ze binnenkwam, om zes uur 's morgens. Hij had zich de hele nacht zorgen over haar gemaakt.

'Ja, lichamelijk wel. Geestelijk weet ik het nog niet zo net. Paul, wat ik vannacht heb gezien, is met geen pen te beschrijven. Ik weet zeker dat ik het nooit zal vergeten.'

'De hele wereld zal het niet meer vergeten, als ze jouw foto's hebben gezien. Het zal wel verschrikkelijk zijn geweest.'

'Het was onbeschrijfelijk.' Ze vertelde hem een paar dingen die ze had gezien en hij werd er ziek van toen hij het hoorde. Hij vond het erg dat zij het had moeten zien. Hij vermoedde dat ze in haar jongere jaren nog wel meer verschrikkelijke dingen had gezien, maar niet zoiets hartverscheurends als de kleine meisjes die ze had gered. Er waren ook een paar jongetjes bij geweest, maar verreweg de meeste kinderen waren meisjes.

'Denk je dat je nu kunt slapen?' vroeg hij, nog meer bezorgd. Ze was tenminste niet gewond geraakt.

'Ik denk het niet,' zei ze eerlijk. 'Ik wil alleen maar lopen, of een bad nemen, of iets anders doen. Als ik ga liggen, word ik gek.'

'Ik vind het zo erg voor je.'

'Dat hoeft niet. Iemand moest het doen. En dat kan ik dan ook net zo goed zijn.' Ze vertelde hem over het kleine meisje dat ze naar de ambulance had gedragen, en de brandplekken van de sigarettenpeuken op haar kleine, uitgemergelde lichaampje.

'Je kan je niet voorstellen dat iemand kinderen zoiets kan aandoen.' Hij vroeg: 'Ben je nu klaar met de opdracht?' Hij hoopte van wel, maar het was niet zo. Ze moest er de komende dagen opnieuw naartoe om de zaak af te ronden. Maar donderdag zou ze klaar zijn, en vrijdag zou ze dan terugvliegen naar New York. Hij had haar bijna willen vragen of ze naar Sicilië wilde vliegen om een paar dagen met hem op de boot door te brengen, maar hij wist dat ze dat niet kon doen. En hij wist nog niet zeker of hij eraan toe was haar te zien. Hij was er zelfs bijna zeker van dat dat niet zo was. Maar hij zou het hebben gedaan als het haar had geholpen haar ervaringen te vergeten. Het was een volkomen andere wereld dan de trouwerij.

Ze bleven lange tijd aan de telefoon, en terwijl ze praatten, kwam de zon boven Londen op. Hij had het gevoel dat hij daar bij haar was en zij was blij dat ze hem had om mee te praten. Doug zou nooit hebben begrepen wat ze voelde.

Ten slotte raadde hij haar aan een warm bad te nemen, te proberen wat te slapen en hem later op te bellen. Na hun gesprek liep hij het dek op. Denkend aan haar keek hij uit over de zee. Ze was in ieder opzicht zo heel anders dan Serena, maar tegelijkertijd had ze iets aangeboren krachtigs over zich, iets dat zo mooi, zo sterk en zo prachtig was dat het hem angst aanjoeg. Hij had geen idee hoe het hen verder zou vergaan en waar hij mee bezig was. Hij wilde er niet eens over nadenken.

Het enige dat hij wist was dat hij steeds vaker de behoefte had met haar te praten. Hij kon zich niet voorstellen dat hij dat niet meer iedere dag zou doen. India dacht precies hetzelfde terwijl ze in het bad lag en zich afvroeg waar dit naartoe ging. Wat moest ze doen als ze terugkwam in Westport? Ze kon hem niet voortdurend opbellen. Doug zou het zien op de telefoonrekening en zich afvragen wat ze deed.

Ze had geen idee wat ze met Paul aan het doen was en waarom. En toch wist ze dat ze hem nu nodig had. Hij was net een drug waaraan ze verslaafd was geraakt, zonder te beseffen hoe dat was gebeurd. Maar het was gebeurd. Ze hadden elkaar nodig, meer dan ze wisten of wilden toegeven. Maar in de loop der tijd en over een enorme afstand groeiden ze stukje bij beetje steeds dichter naar elkaar toe. En wat dan, vroeg ze zich af terwijl ze haar ogen sloot. Waar waren ze in godsnaam mee bezig? Maar toen ze haar ogen weer opendeed, realiseerde ze zich dat dit alleen maar weer een nieuwe vraag was waar ze geen antwoord op wist.

Op de Zeester stond Paul over haar na te denken. Het drong tot hem door hoe opgelucht hij was dat ze ongedeerd was. Met een peinzende uitdrukking op zijn gezicht stak hij zijn handen in zijn zakken en liep langzaam terug naar zijn hut.

17

India werkte die week nog samen met de politie om de details van het verhaal in te vullen. Ze maakte nog meer foto's van de daders en een paar hartverscheurende foto's van de kinderen. Er bleken uiteindelijk negenendertig kinderen bij betrokken te zijn, waarvan de meeste in ziekenhuizen, kindertehuizen en pleeggezinnen waren ondergebracht. Slechts één meisje, dat twee jaar geleden was ontvoerd, was naar haar ouders teruggebracht. De andere kinderen waren allemaal door hun ouders aan hun lot overgelaten, verkocht of weggegeven en zelfs geruild. Deze kinderen waren werkelijk helemaal alleen op de wereld en India had geen idee hoe ze er, na alles wat ze hadden meegemaakt, weer bovenop moesten komen.

Iedere avond luchtte ze haar hart over wat ze had gezien bij Paul en dat leidde tot gesprekken over andere dingen, zoals hun waarden, hun angsten, hun jeugd. Net als haar ouders waren ook zijn ouders allebei gestorven en ook hij was enig kind. Zijn vader was een redelijk succesvol man geweest, maar in de meeste opzichten lang niet in dezelfde mate als hij. Zelf gecreëerde duivels hadden hem gedreven tot succes en tot betere prestaties dan iedereen om hem heen. Toen India vertelde over haar vader en zijn werk, was het Paul duidelijk dat hij in haar ogen een held was. Maar ze was zich er ook terdege van bewust welke prijs ze had betaald voor zijn voortdurende afwezigheid. Ze waren nooit een echt gezin geweest, omdat hij altijd weg was. Dat maakte haar eigen gezinsleven nu des te belangrijker. Dat was de greep die Doug op haar had, besefte ze nu, en dat was de reden waarom ze hem niet kwijt wilde. Daarom deed ze alles wat hij zei, volgde ze al zijn bevelen op en probeerde ze aan al zijn verwachtingen te voldoen. Ze wilde niet dat haar kinderen een leven zouden hebben zonder vader. Hoewel haar eigen moeder wel had gewerkt, was haar baan nooit belangrijk voor haar geweest. Haar vader was altijd de centrale figuur geweest in hun leven, en toen hij stierf, had zijn afwezigheid hen bijna kapotgemaakt. Maar ze besefte ook dat de druk die zijn levensstijl en zijn werk op hen hadden gelegd, in het huwelijk van haar ouders problemen had veroorzaakt. In haar moeders ogen was hij nooit de held geweest die hij voor haar was, en heel vaak was ze erg kwaad op hem geweest. India wist dat zijn langdurige afwezigheid haar moeder veel verdriet had bezorgd. Daarom vond ze het nu zo eng om in zijn voetsporen te treden en daarom had ze zich door Doug laten dwingen een leven en een carrière op te geven die heel veel voor haar betekenden. Maar net zoals haar vader nooit in staat was geweest zijn verslaving aan en zijn hartstocht voor zijn werk op te geven, was ook zij er na lange tijd weer naar teruggekeerd. De afgelopen dagen had ze maar al te zeer gemerkt hoe dol ze op haar werk was. En terwijl ze foto's maakte van de geschonden gezichten en ogen en levens van de kinderen, wist ze dat ze belangrijk werk deed. Door via haar camera en haar eigen ogen hun pijn aan de wereld te tonen, zorgde ze ervoor dat het niet zo gemakkelijk opnieuw kon gebeuren. Ze liet de mensen de pijn van deze kinderen voelen. Dat was precies wat haar vader met zijn werk had gedaan en daarom had hij de Pulitzer-prijs gewonnen. Hij had het verdiend.

Het was haar laatste avond in Londen. Ze had haar werk eindelijk afgerond en ze zou in de ochtend vertrekken. Ze had Paul tijdens haar verblijf daar niet gezien, maar in zekere zin had ze het gevoel dat ze de week samen hadden doorgebracht. Ze hadden dingen bij elkaar ontdekt die ze nog nooit eerder had uitgesproken, waar ze zelf nog nooit van had gedroomd en die ze van hem nooit had verwacht. Hij was verbluffend open tegen haar geweest over zijn dromen, zijn diepste gedachten en zijn jaren met Serena. Het portret dat hij van haar schilderde, maakte India veel duidelijk, niet alleen over Serena, maar ook over Paul en wat hij nodig had.

Serena was in zoveel opzichten sterk geweest. Zij had hem gestimuleerd op de weg naar zijn enorme succes en hem gesteund als hij zijn twijfels had. Ze was een drijvende kracht geweest, die altijd achter hem had gestaan. Zij had echter zelden op hem gesteund. Ze was bang hem te veel nodig te hebben en hoewel ze zijn intiemste vriendin was geweest, was ze bang te nauw bij hem of bij iemand anders betrokken te raken. Paul scheen het niet erg te vinden. Ze waren elkaars partner geweest, maar zij had hem noch iemand anders ooit gekoesterd zoals India de mensen om zich heen koesterde. Paul had in zijn nieuwe vriendin een oneindige bron van warmte, tederheid en troost ontdekt. En hij vertrouwde de hand die ze voorzichtig naar hem uitstak. De vrouwen hadden in geen enkel opzicht meer van elkaar kunnen verschillen. Maar de vriendelijke manier waarop India met hem omging scheen hem op dit moment op de been te houden, net zoals zijn altijd aanwezige kracht voor haar essentieel scheen te zijn geworden om te kunnen overleven. De vraag voor hen allebei was echter hoe ze nu verder moesten.

Hij belde de avond voor haar vertrek laat op en hij klonk eenzamer dan gewoonlijk. 'Bel je me op als je terug bent?' vroeg Paul. Ze had dat nog nooit gedaan. Paul had altijd naar haar gebeld. Maar zelfs hij besefte dat het penibel zou worden om haar regelmatig in Westport op te bellen.

'Ik weet niet of ik dat kan doen,' zei ze eerlijk. Ze lag lekker in haar bed in haar knusse kamer in het Claridge-hotel. 'Ik weet niet of Doug dat zou begrijpen. Ik weet niet eens of ik het zelf wel begrijp.' Ze glimlachte in de hoop dat hij haar een verklaring zou geven. Maar hij kon het niet. Hij was nog steeds zo verzonken in de herinneringen aan zijn vrouw, dat hij niet wist wat hij van India wilde, als hij al iets van haar wilde. Wat hun allebei heel dierbaar was, was hun vriendschap. En al gold dat niet meer voor Paul, India was nog steeds getrouwd.

'Kan ik je daar opbellen? Vaak, bedoel ik... zoals nu?' vroeg hij. Ze waren allebei zo vertrouwd geraakt met hun dagelijkse telefoontjes. Iedere avond nadat ze met de kinderen had gepraat, keek ze uit naar hun lange gesprekken. Maar in Westport zou het anders zijn.

'Ik denk het wel. Je kan me overdag bellen.' Zolang hij nog in Europa was, zou het tijdverschil in hun voordeel werken. Toen dacht ze aan Doug en aan haar verplichtingen aan hem en ze zuchtte. 'Ik denk dat ik me schuldig zou moeten voelen dat ik met je praat. Ik zou het niet prettig vinden als Doug dat deed... praten met een of andere vrouw...'

'Maar jij zou hem ook niet behandelen zoals hij jou behandeld heeft, of wel?' Ze wisten allebei dat ze dat niet had gedaan. Ze was altijd liefdevol, steunend, vriendelijk, redelijk en begripvol geweest. Zij had ruimschoots aan haar deel van de 'overeenkomst' waar Doug het voortdurend over had, voldaan. Het was Doug die haar in de kou had laten staan door niet aan haar behoeften tegemoet te komen, geen begrip te hebben voor haar gevoelens en haar zo weinig warmte en troost te bieden.

'Hij is geen slecht mens, Paul... Ik ben lange tijd heel gelukkig geweest. Misschien ben ik alleen maar volwassen geworden of zo. We hebben het zo lang zo druk gehad met al de kinderen, ik tenminste. Ik denk dat ik niet meer heb gelet op wat hij me gaf, of niet gaf. Het is nooit in me opgekomen om te zeggen: "Hé... wacht eens even... ik heb meer nodig dan dit." Of om hem te vragen of hij van me hield. En nu heb ik het gevoel dat het te laat is. Hij heeft me zo lang zo weinig gegeven zonder dat ik daar iets van zei, dat hij niet begrijpt dat ik meer wil, voor mezelf en van hem. Hij denkt dat ik gek ben.'

'Je bent niet gek, India. Verre van dat,' verzekerde Paul haar. 'Denk je dat je het terug kunt krijgen? Denk je dat het weer zover kan komen dat jij eruit haalt wat je nodig hebt?'

'Ik weet het niet.' Ze had zich dit keer op keer afgevraagd. 'Ik weet het gewoon niet. Ik geloof niet dat hij echt naar me luistert.'

'Hij is een dwaas als hij dat niet doet.' Paul wist dat heel zeker. Zij was een vrouw die zeer de moeite waard was om vast te houden.

'Hebben Serena en jij ooit dit soort problemen gehad?' Hij zei soms gekke dingen over haar, wanneer hij vertelde hoe veeleisend en moeilijk ze was, maar hij scheen het niet erg te vinden. 'Niet echt. Ze liet zich niet zoveel aanleunen. Als ik haar op haar tenen trapte, gaf ze me de volle laag. En als ik haar niet genoeg gaf, zei ze me dat. Serena maakte heel goed duidelijk wat haar behoeften en verwachtingen waren en ze stelde heel duidelijke grenzen. Ik denk dat dat het gemakkelijk maakte. Ik wist altijd waar ik met haar aan toe was. Ze heeft me veel geleerd over relaties. De eerste keer heb ik er een grote puinhoop van gemaakt. Net zoiets als Doug, misschien nog een graadje erger. Ik had het zo druk met mezelf vestigen en geld verdienen, dat ik mijn relatie naar de knoppen liet gaan zonder het zelf te merken. Ik liep gewoon over mijn vrouw heen. Zoals ik je al heb verteld, haat ze me nog steeds. En ik kan het haar nauwelijks kwalijk nemen.' Hij lachte terwijl hij eraan dacht. 'Ik denk dat Serena me heeft opgevoed. Voor die tijd was ik behoorlijk stom.'

Als dat vroeger zo was geweest, was het nu in ieder geval anders. India wist inmiddels dat hij niet alleen buitengewoon gevoelig was, maar ook erg ontvankelijk en goed in staat zijn ideeën onder woorden te brengen. Wat ze hem ook vertelde, hij scheen het altijd te 'snappen'.

'Het enige probleem is,' ging hij verder, 'dat ik me niet kan voorstellen dat ik dat allemaal weer zou doen, zonder Serena. Het was niet iets dat in mezelf zat. Het werkte door haar, door wie ze was, door haar kracht en haar betoverende werking. Ik denk niet dat ik ooit nog van een andere vrouw kan houden.' Het waren harde woorden, maar India geloofde hem. 'Er zal nooit meer iemand in mijn leven komen zoals zij.' Hij zou ook niet proberen er een te vinden. Dat had hij op de Zeester besloten.

'Dat is op dit moment misschien wel zo,' zei India behoedzaam, terwijl ze aan hem dacht zoals hij daar in zijn hut lag, 'maar je weet niet wat de toekomst zal brengen. Je bent nog niet oud genoeg om dat allemaal op te geven. Misschien voel je je na verloop van tijd anders en komt er iemand die belangrijk voor je is.' Ze sprak niet in haar eigen belang, maar in het zijne. Het was ondenkbaar dat dat aspect van zijn leven met zevenenvijftig jaar voorbij zou zijn. Hij was te jong, te vitaal, te aardig en op dit moment veel te eenzaam.

'Ik weet dat ik dat gewoon niet kan,' zei hij vastberaden. Maar zij wist dat de tijd misschien anders zou uitwijzen.

'Je hoeft daar nu niet over na te denken,' zei India zacht. Het was voor hem nog te vroeg om zelfs maar aan een andere vrouw te denken. Maar toch belde hij India iedere dag op, ze hadden een hechte vriendschap opgebouwd. En altijd was er wanneer ze met elkaar praatten een zweem geweest van iets anders, iets meer. Ondanks de neutrale houding die ze aannamen, reageerden ze op elkaar als man en vrouw. Maar toen Paul erover nadacht, hield hij inwendig vol dat hij niet verliefd was op India en dat hij niet op die manier naar haar verlangde. Ze waren vrienden en hij wilde haar uit een moeilijke situatie helpen. Hij had het nog nooit onomwonden tegen haar gezegd, maar hij vond haar huwelijk een ramp en Doug een schoft. Ze werd uitgebuit en genegeerd en gebruikt en hij was ervan overtuigd dat Doug niet eens om haar gaf. Als dat wel zo was, had hij haar een carrière laten opbouwen en haar daar zelfs bij geholpen. Dan had hij haar gekoesterd en gesteund en in ieder geval gezegd dat hij van haar hield. In plaats daarvan chanteerde en bedreigde hij haar en sloot hij haar op in een luchtdichte doos, alleen omdat dat hem goed uitkwam. Paul voelde niets dan minachting voor hem. Maar desondanks wilde hij India als ze terugging niet in moeilijkheden brengen en hij beloofde haar dat hij voorzichtig zou zijn met bellen.

'Kan je niet gewoon tegen hem zeggen dat we vrienden zijn? Dat ik een soort geadopteerde, zelfgekozen oudere broer ben?' Ze lachte om dit voorstel en om Pauls naïviteit. Welke man zou dat nou begrijpen? Ze wist bovendien dat Doug haar als zijn eigendom beschouwde. Hij wilde niet dat een ander gebruik maakte van wat van hem was, ook al was het maar voor een gesprek of voor troost.

'Ik weet zeker dat hij dat niet zou begrijpen.' En zij zelf ook niet, want ze wist dat ze bij Paul iets voelde dat ze bij een broer niet gevoeld zou hebben. Er was veel meer aan de hand. Maar Paul was er nog lang niet aan toe om dit onder ogen te zien. Al was het maar uit loyaliteit aan Serena.

Hij had haar deze week verteld dat hij had gedroomd over zijn vrouw. Hij had gedroomd dat hij met haar in het vliegtuig zat, samen met haar naar beneden stortte en zichzelf redde. In zijn dromen beschuldigde ze hem ervan dat hij niet had geprobeerd haar te helpen en verweet ze hem dat hij het wel had overleefd en zij niet. Ze nam het hem kwalijk dat hij niet samen met haar ten onder was gegaan. De psychologische betekenis van de droom was niet moeilijk te raden.

'Denk je er zo over?' vroeg India hem. 'Dat het jouw schuld is dat ze is gestorven?'

'Ik neem het mezelf kwalijk dat ik niet samen met haar ben gestorven,' zei hij met verstikte stem. India wist dat hij huilde.

'Het is niet jouw schuld, Paul. Dat weet je wel. Niemand wist dat dit zou gebeuren.' Hij voelde zich enorm schuldig dat hij het had overleefd en zij niet, en dat was ten dele de reden waarom hij zich verborg op de Zeester. Maar India wist net zo goed als hij dat er een moment zou komen dat hij het onder ogen moest zien. Vroeg of laat moest hij in de wereld terugkeren. Het was echter nog te vroeg. Ze was pas drie maanden dood en hij was er gewoon nog niet aan toe. Maar uiteindelijk zou hij moeten terugkomen. Hij kon zich niet eeuwig blijven verstoppen. 'Geef het de tijd,' zei ze altijd rustig.

'Ik kom hier nooit overheen, India,' zei hij koppig. 'Ik weet het zeker.'

'Als je het wilt, kom je er wel overheen. Wat denk je dat Serena zou zeggen?'

'Ze zou me een schop onder mijn kont geven.' Hij lachte terwijl hij dit zei. 'Als zij in mijn schoenen had gestaan, had ze nu de boot al verkocht, een appartement gekocht in Londen en een huis in Parijs en was ze nu feestjes aan het geven. Ze heeft altijd tegen me gezegd dat ik er niet op moest rekenen dat zij de treurende weduwe zou gaan uithangen als ik zou overlijden, dus dat ik het niet in mijn hoofd moest halen om een hartaanval te krijgen van het harde werken. Ze zei dat ze het onvoorstelbaar saai zou vinden. Ik weet wel dat ze dat niet allemaal meende, maar ze zou dit wel veel beter hebben aangekund dan ik. Ik denk dat zij sterker was dan ik.'

India wist echter dat hij ook sterk was. Hij was alleen maar verschrikkelijk gehecht aan zijn vrouw. De band die hij met haar had gehad was niet gemakkelijk te verbreken, en dat hoefde hij ook niet te doen. Ze probeerde hem steeds weer duidelijk te maken dat hij Serena met zich mee moest nemen, haar goede dingen, de herinneringen, het plezier dat ze hadden gehad, haar humor, haar wijsheid, de opwinding die ze hadden gedeeld, het geluk dat ze hem had gegeven. Maar hij had nog geen manier gevonden om dat te doen. En tegelijkertijd vond hij bij India een warm plekje om zich te verstoppen, een hand om vast te houden en een vriendelijke ziel om hem te troosten. Alleen al in de laatste week was zijn behoefte aan haar sterker geworden dan hij zou hebben toegegeven. De gedachte dat hij haar nu niet meer zou kunnen opbellen wanneer hij maar wilde, begon hem dwars te zitten. Hij wist dat ze zich op vijandig gebied zou bevinden en hij maakte zich zorgen om haar. Maar de vijand die hij voor haar vreesde, was in feite haar echtgenoot. En Paul was niets. Een stem aan de telefoon. Een man die ze de afgelopen zomer een paar keer had ontmoet. Hij kon beslist niet meer voor haar zijn dan dat. Maar wat het dan ook was dat ze wel hadden, of samen hadden gevonden, wilde hij heel graag.

'Ik zal je iedere dag met lunchtijd opbellen,' beloofde hij. Maar dan viel er een gat gedurende de weekends.

'Ik zal jou in de weekends bellen,' zei ze, met een vaag schuldgevoel. 'Misschien kan ik bellen vanuit een telefooncel, als ik Sam naar voetballen breng of zo.' Er was iets stiekems aan dat ze niet prettig vond. Maar ze wilde niet dat haar gesprekken met hem op de telefoonrekening zouden komen. Hoe onschuldig het ook was, ze wist dat ze dit niet aan haar echtgenoot zou kunnen uitleggen. Het was het eerste heimelijke afspraakje dat ze ooit met iemand had gemaakt, nog nooit eerder had ze iets stiekems gedaan. Maar toen ze bij zichzelf te rade ging, wist ze dat het niet zoiets was als de afspraakjes die Gail maakte met andere mannen in een motel. Dit was anders.

Ze praatten die avond langer met elkaar dan gewoonlijk en toen ze het gesprek eindelijk afsloten, klonken ze allebei eenzaam. Ze had het gevoel alsof ze haar laatste avond in Londen samen met hem had doorgebracht. De politie-inspecteurs met wie ze de hele week had gewerkt, hadden haar uitgenodigd voor een avondje uit, maar ze had gezegd dat ze daar te moe voor was, wat inderdaad het geval was. Ze vond het heerlijk om in haar hotelkamer te blijven en met Paul te praten door de telefoon. Tot haar verrassing belde hij haar de volgende morgen op toen ze op het punt stond het hotel te verlaten. Ze had net haar koffer dichtgedaan.

'Ik wilde je alleen maar even gedag zeggen en je een veilige terugreis wensen,' zei hij een beetje schaapachtig. Als hij haar opbelde, voelde hij zich soms net weer een kind en hij vond dat leuk, of hij wilde of niet. 'Doe Sam maar de groeten als je hem ziet.' Hij vroeg zich af of ze dat wel kon doen, of dat Sam er iets over zou zeggen tegen zijn vader. Ze zaten wel in een gekke situatie. Ze waren telefoonvrienden.

'Pas goed op jezelf, Paul,' zei ze weer. 'En dank je wel...' Hij had haar zo gesteund terwijl ze met haar opdrachten bezig was. Dankzij hem was ze erover gaan denken om weer te gaan werken en dankzij zijn aanmoediging had ze het uiteindelijk ook gedaan.

'Vergeet me de foto's niet te sturen. Ik bel je wel om te zeggen waar je ze naartoe kunt sturen.' Hij had hier en daar adressen waar hij zijn post ophaalde en waar men hem vanuit zijn kantoor contracten en zakelijke papieren toestuurde. 'Ik ben er heel benieuwd naar.'

Ze praatten nog een paar minuten door, maar toen ze over de daken van Londen uitkeek, viel er plotseling een vreemde stilte. 'Ik zal je missen,' zei ze, zo zacht dat hij haar bijna niet kon verstaan. Het was fijn om op hetzelfde stukje van de wereld te zitten als hij, ook al had ze hem niet gezien. In Westport had ze het gevoel alsof ze op een andere planeet zat. Maar ze kon hem in ieder geval bellen.

'Ik mis je nu al,' zei hij. Even vergat hij zichzelf, en Serena. 'Laat je door niemand van de wijs brengen.' Ze wisten allebei wie hij bedoelde en ze knikte.

'Wees niet te hard voor jezelf... doe het rustig aan...'

'Dat doe ik. Jij ook. Ik bel je maandag.' Het was vrijdag en ze hadden een heel weekend om zich doorheen te worstelen, tenzij ze hem vanuit een telefooncel opbelde. Plotseling vroeg ze zich af of ze het wel zouden redden. Terwijl ze hier was, hadden ze iedere dag zoveel tijd met elkaar aan de telefoon gezeten, dat ze zich onwillekeurig afvroeg hoe het zou zijn om hem een paar dagen niet te spreken. De gedachte alleen al bezorgde haar een eenzaam gevoel.

Inmiddels moest ze zich haasten om haar vliegtuig te halen en ze hingen op. Op weg naar het vliegveld en in het vliegtuig dacht ze voortdurend aan hem. Ze zat lange tijd uit het raampje te staren en dacht na over hem en over de dingen die hij had gezegd, over zichzelf en over Serena. Hij was er zo van overtuigd dat hij nooit meer van iemand zou houden, maar iets in haar geloofde dat niet. Iets anders in haar vroeg zich af of hij verliefd was op haar. Maar dat was dwaas. Ze waren alleen maar vrienden. Dat hield ze zichzelf gedurende de hele weg naar huis voor. Het deed er niet toe wat zij voelde. Het was precies wat hij zei en niets meer. Een vriendschap.

18

Toen India vrijdagmiddag om kwart over vijf het huis binnenkwam, zaten de kinderen allemaal in de keuken iets te eten. Ze waren met elkaar aan het spelen en elkaar aan het plagen en de hond stond te blaffen. Zodra ze hen zag, bekroop haar het gevoel dat ze niet weg was geweest. Het was net of Londen een droom was geweest, alsof ze zich de onderwerpen van haar fotoreportages slechts had verbeeld en alsof haar vriendschap met Paul niet bestond. Dit was haar leven, haar werkelijkheid, haar bestaan.

Zodra ze haar zagen, gaf Aimee een harde gil, Jason en Sam renden allebei naar haar toe en Jessica, die een van haar vrienden aan de telefoon had, zwaaide naar haar met een brede glimlach op haar gezicht. Plotseling had ze haar armen vol kinderen en besefte ze hoe erg ze hen gemist had. Haar leven was een week lang zo volwassen geweest, zo onafhankelijk en zo vrij. Het was heel opwindend geweest. Maar dit was nog beter.

'Wauw! Wat heb ik jullie gemist!' zei ze, terwijl ze hen dicht tegen zich aan hield. Toen rukten ze zich los en begonnen ze haar allemaal tegelijk te vertellen wat er in de afgelopen week was gebeurd. Sam had twee keer het winnende doelpunt gescoord met voetbal, Aimee was weer twee tanden kwijtgeraakt, Jason hoefde geen beugel meer te dragen en Jessica had volgens hen een nieuw vriendje. Zo te horen was er niets nieuws onder de zon. Nadat ze tien minuten haar terugkomst hadden gevierd, ging iedereen naar boven om huiswerk te maken, met vrienden te bellen of tv te kijken. Om zes uur was het alsof ze niet was weggeweest.

Ze bracht haar koffer naar boven, ging op het bed zitten en keek haar slaapkamer rond. Er was niets veranderd. Het was nog hetzelfde veilige kleine wereldje en de kinderen hadden haar afwezigheid overleefd. En zij zelf ook. Op een vreemde manier maakte het haar reis heel onwezenlijk, alsof alles alleen maar in haar verbeelding was gebeurd.

Het werd pas weer werkelijkheid toen Doug om zeven uur thuiskwam en ze zijn gezicht zag. Hij keek als een donderwolk en kon het nauwelijks opbrengen haar gedag te zeggen voor ze aan tafel gingen om te eten. De oppas was haar nog even blijven helpen en was weggegaan voor Doug thuiskwam. Ze aten steak met aardappelpuree en snijbonen en zelfs de keuken zag er netjes uit. India liep naar hem toe om hem een kus te geven. Ze had haar reiskleren nog aan, een zwarte wollen broek en een warme trui voor in het vliegtuig. Toen ze hem wilde kussen, draaide hij zijn hoofd weg. Sinds haar vertrek op de ochtend van Thanksgiving had ze hem niet meer gesproken. Steeds als ze had gebeld, hadden de kinderen gezegd dat hij de deur uit was of het druk had en hij had haar geen enkele keer opgebeld. 'Hoe was je reis?' vroeg hij vormelijk terwijl hij ging zitten. De kinderen konden de kilte tussen hen voelen.

'Geweldig,' zei India rustig en toen vertelde ze hun alles over de trouwerij. Vooral de meisjes wilden alle details weten. Maar zelfs Jason en Sam waren onder de indruk toen ze hun vertelde over de koningen, de koninginnen en de premiers, en toen ze hoorden dat de Amerikaanse president en zijn vrouw erbij waren geweest.

'Heb je hem de groeten van me gedaan?' vroeg Sam grinnikend. 'Natuurlijk,' glimlachte India, 'en de president zei: "Doe mijn vriend Sam de groeten terug.'" Sam lachte. Iedereen was in een goede bui, behalve Doug, die de hele maaltijd kwaad bleef kijken.

Toen ze de trap op liepen naar hun slaapkamer, brak de storm eindelijk los. 'Je schijnt je nogal te hebben vermaakt,' zei hij beschuldigend. Hij kon geen spoortje berouw bij haar ontdekken. Erger nog, ze scheen zich absoluut geen zorgen te maken over de ergernis die ze hem had bezorgd en over de gevolgen die dit zou kunnen hebben. Dat had ze echter aan Paul te danken. Ze voelde zich inwendig meer op haar gemak dan ze zich in jaren had gevoeld en was zelfs trots op wat ze tot stand had gebracht. Maar toen ze zag hoe Doug ging zitten en haar dreigend aankeek, voelde ze zich inwendig toch een beetje beven.

'Ik heb daar goed werk gedaan,' zei ze rustig, maar zonder zich te verontschuldigen. Het speet haar vooral dat hij haar prettige gevoelens niet met haar kon delen. 'De kinderen maken het goed, zo te zien.' Dat was iets dat ze met elkaar gemeen hadden en dat hen aan elkaar bond. Het scheen nog het enige te zijn waaraan ze zich konden vastklampen, want elkaar hadden ze kennelijk niet meer. Hij had haar nog steeds niet aangeraakt, geen arm om haar heen geslagen en haar niet gekust. Blijkbaar was hij daar veel te kwaad voor.

'Dat hebben ze niet aan jou te danken,' reageerde hij op haar opmerking over de kinderen. 'Het is interessant dat je bereid bent hun hetzelfde aan te doen als je vader jou heeft aangedaan. Heb je daar de afgelopen week weleens aan gedacht?' Hij probeerde haar een schuldgevoel aan te praten, maar daar slaagde hij tot nog toe niet in.

'Een weekje Londen is niet hetzelfde als zes maanden Da Nang of een jaar Cambodja. Dat is heel iets anders.'

'Uiteindelijk gaat het daar naartoe, India. Het is slechts een kwestie van tijd, daar ben ik van overtuigd.' Hij deed echt heel vervelend.

'Nee, dat is niet zo. Ik ben heel duidelijk in wat ik wil doen.'

'O ja, en wat is dat dan? Misschien moet je mij dat eens vertellen.'

'Alleen maar af en toe een opdracht zoals deze,' zei ze eenvoudig.

'Het draait allemaal om je ijdelheid, is het niet? En om je ego. Het is niet genoeg om hier te zijn en voor je kinderen te zorgen. Jij moet zo nodig de wereld in en indruk maken.' Hij deed het voorkomen alsof ze een stripteasedanseres was.

'Ik hou van wat ik doe, Doug. En ik hou van jou, en van de kinderen. Dat gaat heel goed samen.'

'Dat weet ik niet. Dat is nog niet helemaal duidelijk.'

Er was een onmiskenbare dreiging in wat hij zei, en de manier waarop hij het zei maakte haar kwaad. Ze was moe van de reis. Voor haar was het twee uur in de nacht en Doug had zich vanaf het moment dat hij haar zag afschuwelijk gedragen.

'Wat wil je daarmee zeggen? Is dat een dreigement?' Zij begon ook kwaad te worden.

'Je wist welk risico je liep toen je ons met Thanksgiving in de steek liet.'

'Ik heb jullie niet "in de steek gelaten", Doug. Ik heb de avond voor ik vertrok een Thanksgiving-maaltijd gemaakt en de kinderen vonden dat prima.'

'Nou, ik niet, en dat wist je.'

'Het gaat niet altijd om jou, Doug.' Dat was wat er tussen hen was veranderd. Het moest nu af en toe ook eens om haar gaan. 'Waarom kan je dit niet gewoon laten rusten? Ik heb het gedaan. De kinderen maken het goed. We hebben het overleefd. Het was een week van ons leven en het was goed voor mij. Zie je dat dan niet?' Ze deed nog steeds haar best om hem haar standpunt duidelijk te maken. Maar als hij al hoorde wat ze zei, stelde hij geen belang in haar geluk.

'Wat ik zie is een levensstijl die me niet aanstaat. Dat is het probleem, India.' Terwijl ze naar hem luisterde, begreep ze dat het allemaal draaide om de macht die hij over haar wilde uitoefenen. Hij was kwaad omdat ze in zijn ogen ongehoorzaam was geweest en verraad had gepleegd. Maar ze wilde niet dat hij de baas over haar speelde. Ze wilde dat hij van haar hield. En ze begon te geloven dat dat niet het geval was. Ze vermoedde dat al een poosje.

'Ik vind het jammer dat je hier zo'n punt van maakt. Dat is niet nodig. Waarom zouden we hier niet een poosje mee leven en afwachten hoe het gaat? Als het te ingewikkeld wordt, als het te moeilijk is voor de kinderen, als we er echt niet mee kunnen leven, laten we het er dan nog eens over hebben.' Ze probeerde logisch met hem te redeneren, maar hij antwoordde niet. Zij had een redelijk voorstel gedaan, maar hij was niet redelijk. Zonder nog een woord tegen haar te zeggen, pakte hij een tijdschrift en begon te lezen en daarmee was het gesprek beëindigd. Ze kon gaan. Wat Doug betrof was het niet eens de moeite waard er met haar over te praten.

Ze pakte haar koffer uit en ging naar bed. Ze had graag Paul willen bellen, maar dat was onmogelijk. Bovendien, waar hij ook was, op Sicilië, Corsica of onderweg naar Venetië, het was voor hem inmiddels al vijf uur 's morgens. Hij scheen deel uit te maken van een ander leven, een verre droom die voor haar nooit werkelijkheid zou worden. Hij was een stem door de telefoon. Zij had te maken met Doug, met hem moest ze verder. De volgende dag bracht ze Sam naar voetbal en de rest van het weekend slaagden Doug en zij erin niets meer tegen elkaar te zeggen. Ze zag Gail, die vertelde over haar kerstinkopen. Nadat India Sam had afgezet, bracht ze haar foto's naar Raoul Lopez in de stad. Ze lunchten samen en ze bracht hem op de hoogte van alle details. Hij was vooral verrukt van haar tweede reportage, waarvan hij wist dat het beladen materiaal betrof. Om vier uur reed ze de stad uit en stopte bij een benzinepomp. Ze kende het nummer uit haar hoofd. De vorige dag had ze bij het vliegveld twintig dollar aan kleingeld gehaald, speciaal voor dit soort gelegenheden.

Een Britse stem klonk kortaf aan de andere kant van de lijn. 'Goedenavond, Zeester.' Ze herkende hem als de stem van de hoofdsteward, begroette hem en vroeg naar Paul. Het was tien uur 's avonds en ze vermoedde dat hij in zijn hut zat te lezen. Paul kwam snel aan de lijn en was kennelijk blij haar te horen. 'Ha, India. Waar zit je?'

Ze keek om zich heen en lachte voor ze antwoord gaf. 'Ik sta te vernikkelen in een telefooncel bij een benzinepomp. Ik ga direct terug naar Westport. Ik moest in de stad even mijn opnamen wegbrengen.' Het was net begonnen te sneeuwen.

'Is alles goed met je?' Hij klonk bezorgd.

'Min of meer. De kinderen maken het prima. Ik geloof dat ze me niet eens gemist hebben.' Voor hen was het ook zo anders geweest dan voor haar als kind. Zij was helemaal alleen geweest met haar moeder. Zij hadden elkaar en een gelukkig, stabiel leventje waar zij voor had gezorgd. 'Doug heeft sinds ik terug ben niet meer tegen me gesproken, behalve om me te vertellen hoe slecht ik ben dat ik ben weggegaan. Er is hier niet veel veranderd.' En ze besefte dat dat ook niet zou gebeuren. Dit kale bestaan vormde nu haar leven.

'Hoe zijn de foto's geworden?' Hij was altijd geïnteresseerd in haar werk, vooral in de reportages die ze in Londen had gemaakt.

'Dat weet ik nog niet. Ze wilden niet dat ik ze zelf zou ontwikkelen. Grote tijdschriften verzorgen zelf het laboratoriumwerk en de montage. Ik ben nu klaar.'

'Wanneer worden ze gepubliceerd?'

'De trouwerij over een paar dagen. Raoul heeft de foto's over het prostitutienetwerk verkocht aan een internationaal persbureau, dus die komen later in de maand uit. Hoe is het met jou?'

Haar voeten begonnen gevoelloos te worden van de kou en ze had het gevoel dat haar hand aan de telefoon zat vastgevroren, maar dat kon haar niet schelen. Ze was blij hem te horen. Hij was een warme vriendelijke stem in de duisternis van haar huidige leven.

'Met mij is het goed. Ik begon te denken dat je me niet meer zou bellen en ik maakte me ongerust.' Hij had zich voorgesteld dat haar bij thuiskomst een hartelijke, romantische hereniging zou wachten met haar echtgenoot en hij had tot zijn schrik gemerkt dat deze gedachte hem van zijn stuk bracht.

'Ik heb sinds ik terug ben geen moment stilgezeten. Vanmorgen heb ik Sam naar voetbal gebracht en moest ik naar de stad. Vanavond ga ik met de kinderen naar de film.' Het gaf haar iets te doen terwijl Doug haar negeerde. Het zou zoveel leuker zijn geweest als ze samen met hem had kunnen eten en hem alles had kunnen vertellen over Londen, maar daar was nu geen kans op. In plaats daarvan stond ze vanuit een telefooncel met Paul te bellen, enkel om te kunnen praten met een volwassene die met haar meeleefde. 'Waar ben je nu?'

'We hebben net Corsica verlaten. We varen nu in zuidelijke richting naar de Straat van Messina, en daarvandaan varen we door naar Venetië.'

'Ik wou dat ik bij je was,' zei ze, en ze meende het. Direct daarna vroeg ze zich af hoe het had geklonken. Maar het klonk hem ook goed in de oren. Ze zouden de hele nacht hebben gepraat, blufpoker hebben gespeeld, naar muziek hebben geluisterd en de hele dag hebben gezeild. Het was voor hen allebei een heerlijk fantasiebeeld, maar er zaten aspecten aan waar ze geen van tweeën nog uit waren.

'Ik wou ook dat je hier was,' zei hij met schorre stem.

'Heb je gisteravond goed geslapen?' Sinds ze wist van zijn slaapproblemen, vroeg ze hem er steeds naar. Het ontroerde hem.

'Min of meer.'

'Weer naar gedroomd?' Hij werd achtervolgd door schuldgevoelens omdat hij nog leefde en door visioenen van Serena.

'Ja, zoiets.'

'Probeer eens wat warme melk.'

'Ik zou liever slaappillen nemen als ik die had.' Het begon hem te verontrusten. Vooral de laatste tijd waren de nachten een lange, rusteloze strijd geworden.

'Dat moet je niet doen. Neem een warm bad of loop naar de stuurhut en ga een poosje zeilen.'

'Ja mevrouw,' plaagde hij haar. Hij was blijer haar te horen dan hij zelf wilde. 'Heb je het koud, India?' Zijn stem klonk zacht en sexy.

'Ja,' lachte ze, 'maar het is de moeite waard.' Het had iets heel geks om zo stiekem iets te doen. Ze hield niet van achterbaksheid. Maar het was fantastisch hem te horen en terwijl ze naar hem luisterde, hield ze zich voor dat hun gesprekken volkomen onschuldig waren. 'Het sneeuwt. Ik kan me niet voorstellen dat het over vier weken Kerstmis is. Ik heb er nog niets aan gedaan.' Zodra ze het had gezegd, had ze spijt. Ze wist dat Kerstmis voor hem dit jaar een kwelling zou zijn. Hij zou niet naar Sankt Moritz gaan, zoals hij ieder jaar met Serena had gedaan.

'Ik wed dat Sam het heerlijk vindt,' zei hij rustig. 'Gelooft hij nog in de kerstman?'

'Min of meer. Ik denk dat hij ergens iets vermoedt, maar het risico niet durft te nemen. Dus doet hij voor de zekerheid maar alsof hij er nog in gelooft.' Ze lachten allebei. Toen kwam de telefoniste aan de lijn met de mededeling dat ze weer geld moest ingooien. 'Ik moet gaan, mijn geld is op,' zei ze spijtig.

'Bel me maar wanneer je wilt. En ik bel jou maandag,' bevestigde hij. 'En India?' Hij scheen op het punt te staan iets belangrijks te zeggen en ze voelde hoe haar hart een slag oversloeg. Er waren nu momenten dat ze de grens dicht naderden. Ze wist niet wat ze moest doen als ze daar aankwamen, of erger nog, eroverheen gingen.

'Ja?' zei ze moedig.

'Hou de moed erin.' Ze glimlachte om wat hij zei. Ze was tegelijkertijd opgelucht en teleurgesteld. Ze bevonden zich nog steeds op veilig terrein, maar ze vroeg zich af of dat altijd zo zou blijven. Soms was het erg moeilijk haar gevoelens te ontwarren. Ze was getrouwd met een man die niet van haar scheen te houden, en ze belde vanuit een telefooncel met een man die duizenden kilometers van haar verwijderd was en maakte zich zorgen over zijn nachtrust. Op een vreemde, onverklaarbare wijze was het alsof ze met twee mannen getrouwd was en met geen van beide een echte relatie had.

'Ik spreek je gauw weer,' zei ze, terwijl haar adem ijzige wolkjes vormde in de koude lucht van de telefooncel.

'Dank je wel voor je telefoontje,' zei hij hartelijk.

Ze hingen op en bleven beiden enkele ogenblikken onbeweeglijk staan. Ze dachten na over waar ze mee bezig waren, zij door al die moeite te doen om hem te spreken, en hij door haar aan te moedigen dit te doen. Terwijl ze bij hun telefoon wegliepen, waren ze allebei even verward en even blij elkaar te hebben gesproken.

Toen ze terugkwam in Westport, zat iedereen al te wachten tot ze het eten zou gaan klaarmaken. De kinderen maakten ruzie over naar welke film ze zouden gaan. Doug zat te werken aan wat papieren die hij mee naar huis had genomen. Hij zei geen woord tegen haar en vroeg haar ook niet waar ze was geweest. Terwijl ze keek hoe hij naast haar aan tafel ging zitten, voelde ze even een schuldgevoel door zich heen gaan. Hoe zou zij het vinden, vroeg ze zich af, als Doug vanuit een telefooncel andere vrouwen zou opbellen? Maar zo was het niet, stelde ze zichzelf gerust. Paul was een vriend, een vertrouwenspersoon, iemand die haar steunde. En waar het werkelijk om ging, besefte ze, was niet wat Paul aan haar leven bijdroeg, maar wat ze bij Doug miste.

Nadat hij eerst een poosje had lopen mokken, besloot Doug met hen mee te gaan naar de film. Ze gingen naar een enorme bioscoop, waar negen verschillende films draaiden. Doug en de jongens gingen naar iets gepast gewelddadigs, terwijl zij en de meisjes de laatste film van Julia Roberts gingen bekijken. Toen ze thuiskwamen, was iedereen vrolijk en opgewekt.

Ondanks de spanning tussen Doug en haar was het al met al een redelijk geslaagd weekend, in ieder geval niet beter of slechter dan de laatste tijd gebruikelijk was. India merkte dat ze, om de eenzaamheid van haar bestaan te kunnen verdragen, andere maatstaven moest aanleggen. Zolang ze geen grote ruzies hadden en hij niet dreigde bij haar weg te gaan, kon je praten van een redelijk weekend. Ze moest geen al te hoge eisen stellen. En zoals hij had beloofd, belde Paul haar maandag op.

Ze vertelde hem over de film die ze had gezien en over Raoul, die haar die ochtend had gebeld om te zeggen dat de tijdschriften lyrisch waren over haar foto's. Ze vroeg hem hoe zijn dromen waren geweest en hij zei dat hij de vorige avond goed had geslapen. Vervolgens vertelde hij dat Serena's laatste boek, het boek met India's foto van haar op de achterflap, binnenkort zou uitkomen. Het maakte hem verdrietig eraan te denken. Het was alsof ze nog steeds leefde, terwijl dat niet het geval was. India luisterde en knikte.

Nadat ze een poosje met elkaar hadden gepraat en verschillende onderwerpen hadden besproken, hingen Paul en zij op. In de middag haalde ze de kinderen op en deed ze wat kerstinkopen. De twee weken daarna belde Paul haar om de paar dagen op om te horen hoe het met haar ging en om haar te vertellen waar hij was en wat hij dacht. Hij zag op tegen de kerstdagen en hij had het steeds vaker over Serena.

Als ze met Paul praatte, gaf India hem haar onverdeelde aandacht, en als ze bij haar kinderen was, richtte ze zich helemaal op hen. Ze ging zo goed en zo kwaad als het ging om met Doug. Sinds Thanksgiving was zijn houding tegenover haar echter niet verbeterd en er had in hun slaapkamer net zo goed een glazen wand tussen hen in kunnen staan. Ze zagen elkaar, maar ze raakten elkaar niet aan en ze kwamen zelfs nooit bij elkaar in de buurt. Ze waren niets meer dan kamergenoten geworden.

India hoopte nog steeds dat ze het huwelijk weer in goede banen zou kunnen leiden, maar ze had geen idee hoe ze dat moest doen. Ze was bereid binnen redelijke grenzen iedere concessie te doen die nodig was. 'Redelijk' betekende voor haar nu niet meer dat ze iedere opdracht zou afwijzen. Maar met een beetje geluk zouden ze misschien een paar vreedzame kerstdagen hebben. Ze hoopte het, voor de kinderen.

Ze sprak er een paar keer over met Gail en ze keek er even treurig bij als ze zich voelde. Maar behalve een affaire om India op te vrolijken en een beetje leven in de brouwerij te brengen, kon Gail niets bedenken waarmee ze haar kon helpen. India had haar nog steeds niets verteld over haar gesprekken met Paul. Dat had ze diep geheim gehouden. Alleen Paul en zij wisten ervan af. Het maakte hen tot samenzweerders en bondgenoten.

Ze had toevallig net met hem zitten praten toen Doug op een dag met een late trein thuiskwam, het huis binnen stormde en haar sommeerde mee te komen naar hun slaapkamer. Ze had geen idee waar hij zo kwaad over was. Hij zette zijn aktetas op het bed, knipte hem nijdig open en slingerde met een woest gebaar een tijdschrift naar haar voeten.

'Je hebt tegen me gelogen!' raasde hij. Ze keek hem niet-begrijpend aan. Het enige dat ze kon bedenken waren haar telefoontjes met Paul en daar had ze niet echt over gelogen. Ze had het hem alleen niet verteld. Maar hij was niet kwaad over haar telefoongesprekken met Paul. Daar wist hij niets van af. 'Je hebt me gezegd dat je naar Londen ging om foto's te maken van een trouwerij!' Hij wees naar het tijdschrift bij haar voeten en ze zag hem beven van woede over wat hij daarin had gezien.

'Ik héb ook foto's gemaakt van een trouwerij,' zei ze verbaasd en een beetje angstig. In al de jaren dat ze hem kende, had ze hem nog nooit zo kwaad gezien. 'Ik heb je de foto's laten zien.'

Het verhaal was vorige week verschenen en de foto's waren prachtig geworden. De kinderen hadden ervan genoten, maar Doug had er niet eens naar willen kijken.

'En wat is dit dan?' vroeg hij, terwijl hij het tijdschrift van de vloer opraapte en het voor haar gezicht heen en weer zwaaide. Toen besefte ze wat er was gebeurd. Het tweede artikel was uitgekomen. Ze pakte het tijdschrift uit zijn handen, keek ernaar en knikte langzaam.

'Terwijl ik daar was heb ik nog een andere opdracht gedaan,' zei ze rustig, maar haar handen beefden. Het artikel was eerder uitgekomen dan ze had verwacht. Ze had iets tegen hem willen zeggen, maar het juiste moment had zich niet voorgedaan en nu was hij laaiend. Het was duidelijk dat hij niet alleen zo kwaad was omdat ze een opdracht had aangenomen zonder het hem te vertellen, maar ook omdat het onderwerp hem niet aanstond.

'Het is allemaal vuiligheid. De ergste rotzooi die ik ooit heb gezien. Hoe heb je ooit zulke foto's kunnen maken en er je naam onder kunnen zetten? Het is je reinste pornografie, absolute smeerlapperij! Het is walgelijk!'

'Dat is het ook. Het is verschrikkelijk... Maar de foto's hebben met pornografie niets te maken. Het is een verhaal over kinderen die worden misbruikt. Ik wilde dat mensen precies hetzelfde zouden voelen als jij over wat er met hen is gebeurd. Ik wilde dat mensen er ziek van zouden worden en zich er woedend over zouden maken. Daar was het juist allemaal om begonnen.' Hij had in feite bewezen dat ze haar werk goed had gedaan. Hij was echter niet kwaad op de daders, maar op haar, omdat zij de foto's had gemaakt. Hij hield er een heel vreemde denkwijze op na.

'Je bent getikt dat je hieraan hebt meegedaan, India. Denk eens aan je eigen kinderen. Hoe zullen die zich voelen als ze te weten komen dat jij deze foto's hebt gemaakt? Ze zullen zich net zo voor je schamen als ik.' Ze had zich nooit gerealiseerd hoe bekrompen en beperkt hij was en wat voor ouderwetse ideeën hij erop na hield. Het was deprimerend om hem dit allemaal te horen zeggen.

'Ik hoop het niet,' zei ze rustig. 'Al begrijp jij het niet, ik hoop dat zij wel zullen begrijpen dat ik wilde helpen voorkomen dat een afschuwelijke misdaad opnieuw zou gebeuren. Daar gaat het om in mijn werk, niet alleen om mooie foto's maken bij een trouwerij. Dit ligt veel meer in mijn lijn dan trouwfoto's maken.'

'Volgens mij ben jij heel erg ziek,' zei hij kil.

'Ik denk dat ons huwelijk een stuk zieker is dan ik, Doug. Ik begrijp je reactie niet.'

'Je hebt me bedrogen. Ik had nooit toegestaan dat je daar naartoe zou gaan om dit te doen, en dat is ongetwijfeld precies de reden waarom je het me niet hebt verteld. India, je bent oneerlijk geweest.'

'In godsnaam, Doug, word eens volwassen. De wereld zit vol gevaren en tragedies en afschuwelijke mensen. Als niemand dat aan de kaak stelt, hoe moeten die mensen er dan van worden weerhouden om mij of jou of onze kinderen kwaad te berokkenen? Begrijp je dat niet?'

'Het enige dat ik begrijp is dat je tegen mij hebt gelogen om foto's te kunnen maken van een boel smeerlapperij met tienerhoertjes en weerzinwekkende ouwe kerels. Als dat is wat jij met je leven wilt doen, India, prima, ga je gang. Maar als dat de wereld is waarin je wilt leven, wil ik daar niets mee te maken hebben, en met jou ook niet.'

'Die boodschap heb je me onderhand wel duidelijk gemaakt,' zei ze, terwijl ze hem ongelovig aankeek. Er was bij hem geen spoor te bekennen van trots, waardering of erkenning voor wat ze met haar reportage zou kunnen hebben bereikt. Ze had het artikel zelf nog niet gezien, maar ze wist dat als het bij hem deze reactie teweegbracht, het precies zo indrukwekkend was geworden als haar bedoeling was geweest. 'Ik dacht dat je er wel overheen zou komen en dat je me misschien zelfs wel zou "vergeven" dat ik iets meer met mijn leven wil dan Sam ophalen van voetbal. Maar ik begin te geloven dat dit eeuwig zo blijft doorgaan en dat je me altijd zult blijven straffen voor de vele vergrijpen waaraan ik me in jouw ogen schuldig maak.'

'Jij bent niet de vrouw met wie ik ben getrouwd, India,' zei hij beschuldigend. Zij keek hem verdrietig aan.

'Dat ben ik wel, Doug. Dat ben ik juist wel. Ik ben heel lang iemand anders geweest. Ik ben steeds de vrouw geweest die jij van me wilde maken. En ik heb het geprobeerd. God weet dat ik het heb geprobeerd. Maar ik denk dat ik allebei kan zijn, de vrouw die jij wilt en die ik altijd ben geweest, en de vrouw die ik was voor ik met je trouwde. Maar jij geeft me de kans niet. Jij wilt die andere vrouw alleen maar doodmaken. Het enige dat jij wilt is wat je van me kunt maken.'

'Ik wil wat je me verplicht bent,' zei hij. En voor het eerst in zeventien jaar had ze, na alles wat hij net tegen haar had gezegd, het gevoel dat ze hem niets verplicht was.

'Ik ben jou niets verplicht, Doug, niets meer dan jij mij verplicht bent. Het enige dat we aan elkaar verplicht zijn is dat we goed zijn voor onze kinderen en elkaar gelukkig maken. Geen van ons kan de ander verplichten tot een leven vol ellende. We kunnen elkaar niet dwingen iets te worden waartoe we niet in staat zijn, of erger nog, ons iets te ontzeggen waarbij we ons als mens beter voelen. Wat voor "overeenkomst" is dat? Geen goede.' Ze zei het met een verdrietige blik en alles aan de manier waarop ze daar stond en hem aankeek, maakte duidelijk dat ze zich verslagen voelde.

'Ik ga hier weg,' zei hij en hij keek haar woedend aan. Hij was woest over alles wat ze tegen hem had gezegd en over het artikel waar ze in Londen aan had gewerkt. Ze had hem de laatste zes maanden een ellendige tijd bezorgd en hij had er schoon genoeg van. In zijn ogen had ze ieder contract verbroken dat ze met hem had gesloten toen ze met hem trouwde. 'Dat gelul van jou zit me tot hier,' zei hij, terwijl hij een koffer boven uit zijn kast trok, op het bed smeet en er spullen in begon te gooien. Hij keek niet eens wat hij inpakte, hij haalde lukraak handen vol dassen, losse sokken en ondergoed uit zijn laden, zonder op te letten hoe het eruitzag.

'Ga je van me scheiden?' vroeg ze doodongelukkig. Het was een ellendige tijd van het jaar om dat te doen. Maar wat was wel een goede tijd?

'Dat weet ik nog niet,' zei hij, terwijl hij zijn koffer venijnig dichtklikte. 'Ik neem mijn intrek in een hotel in de stad. Dan hoef ik tenminste niet iedere dag heen en weer te reizen en thuis jouw gezeur aan te horen over je carrière en hoe onrechtvaardig ik je behandel. Waarom ben je eigenlijk ooit getrouwd?'

Met een paar woorden had hij de jaren terzijde geschoven waarin ze onvermoeibaar voor hem en de kinderen had klaargestaan. Met een enkel gebaar was hij bereid zeventien jaar huwelijk weg te gooien. Ze had echter geen idee wat ze nu moest doen om hem tegen te houden of om iets aan de dingen te veranderen. Ze kon gewoonweg niet alles opgeven om het hem naar de zin te maken. Dat zou uiteindelijk net zoveel schade teweegbrengen als wat hij nu deed. En ze kon hem niet helemaal ongelijk geven. De laatste zes maanden waren een nachtmerrie geweest.

Hij liep stampend de trap af en de voordeur uit, zonder nog een woord te zeggen tegen haar of tegen de kinderen, die in de huiskamer tv zaten te kijken. Hij sloeg de deur zo hard mogelijk achter zich dicht. India keek uit het raam en zag hem wegrijden. Het begon te sneeuwen. Tranen rolden langzaam over haar wangen terwijl ze het tijdschrift opraapte dat hij op de grond had laten liggen. Ze liet zich in een stoel vallen en terwijl ze het tijdschrift bekeek, besefte ze dat dit het beste was dat ze ooit had gedaan. Het artikel over kindermisbruik in Harlem was hierbij vergeleken een sprookje. Dit was beestachtig. En alles wat deze kinderen hadden doorgemaakt, stond in hun ogen en op hun gezichten te lezen. Terwijl India de bladzijden stuk voor stuk bekeek, kon ze alleen maar denken dat ze blij was dat ze het had gedaan. Wat Doug er ook van vond.

Het was een lange, eenzame nacht voor haar. Ze dacht aan Doug en ze vroeg zich af waar hij was. Hij had haar niet opgebeld om te zeggen in welk hotel hij logeerde. Ze lag wakker en dacht de hele nacht na over hem en over alles wat er sinds juni was gebeurd. Het leek wel alsof er een berg ter grootte van de Mount Everest tussen hen in stond, en ze had geen idee hoe ze eroverheen moest komen.

Om drie uur draaide ze zich op haar andere zij. Ze keek weer op de klok en bedacht dat het in Venetië al negen uur in de ochtend was. Nog steeds met het gevoel alsof er een steen op haar hart lag, draaide ze het nummer en vroeg naar Paul. Ze was opgelucht toen ze hem hoorde.

'Is alles goed met je?' vroeg hij bezorgd. 'Je klinkt verschrikkelijk. Ben je ziek, India?'

'Zoiets.' Zodra ze dit had gezegd, begon ze te huilen. Het was vreemd hem op te bellen om over Doug te praten, maar ze had een schouder nodig om op uit te huilen. Ze kon moeilijk om drie uur 's morgens in Westport Gail opbellen. 'Doug is vanavond bij me weggegaan. Bij ons weggegaan. Hij zit in een hotel in de stad.'

'Wat is er gebeurd?'

'Dat artikel over de kinderen in Londen is verschenen. Het beste dat ik ooit heb gedaan. Hij vond het walgelijk, hij noemde het pornografie. Hij zei dat ik ziek ben dat ik van zoiets foto's wil maken en hij wil nu dus niets meer met me te maken hebben. Hij vond dat ik tegen hem had gelogen over de opdracht. Dat is ook zo,' zuchtte ze, 'maar als ik hem de waarheid had verteld, had hij het niet goedgevonden. En Paul, het is geweldig. Zelfs na alles wat er is gebeurd, ben ik blij dat ik het heb gedaan.'

'Ik zal vandaag naar een van de hotels hier gaan om een tijdschrift met het artikel te kopen.' Het artikel was in verschillende internationale tijdschriften gepubliceerd en hij wist zeker dat hij het zou vinden. 'Ik wil het zien.' Toen ging hij in op haar probleem van dat moment. 'Wat ga je doen met je echtgenoot?'

'Ik weet het niet. Afwachten. Zien wat hij doet. Ik weet niet wat ik tegen de kinderen moet zeggen. Als hij bijdraait, is het dom om ze van streek te maken. Maar als hij dat niet doet, moeten ze het vroeg of laat toch weten.' Ze begon weer te huilen. 'Over negen dagen is het al Kerstmis... Waarom moest hij dit juist nu doen? Hun kerstdagen worden helemaal bedorven.'

'Hij heeft het gedaan omdat hij een schoft is,' zei Paul met een klank in zijn stem die ze nog niet eerder van hem had gehoord.

'Vanaf de dag dat ik je heb ontmoet, heeft hij je alleen maar pijn gedaan. Ik weet niet hoe het vroeger was, India. Maar ik wed dat het alleen maar zolang goed is gegaan omdat jij altijd hebt toegegeven.' Zij was dit pas sinds kort gaan inzien. 'Uit wat je me hebt verteld begrijp ik dat hij je sinds de afgelopen zomer behandelt als een stuk vuil. En alleen de dingen die ik de afgelopen maanden heb gehoord, zouden voor jou al reden genoeg moeten zijn om bij hém weg te gaan, wat hij daar ook van vindt.' Hij was laaiend over wat ze hem had verteld. 'Je weet dat je iets heel belangrijks hebt gedaan met die reportage. Je bent een fantastisch mens, een geweldige moeder en ik weet zeker dat je voor hem een goede vrouw bent geweest. Hij heeft het recht niet je zo schofterig te behandelen. Je bent een fatsoenlijke, getalenteerde, aardige vrouw en je bent veel te goed voor hem.'

India had het gevoel dat er zojuist een sneltrein voorbij was komen razen. Paul was woedend. 'Ik wil niet meer jouw verhalen aanhoren over hoe hij je kwetst. Hij heeft het recht niet dat te doen. Misschien heeft hij vandaag wel het beste gedaan dat hij kon doen. Misschien is zijn vertrek op den duur een zegen voor jou en voor de kinderen.' Daar was zij echter nog niet zo zeker van. Ze voelde nog steeds de schok en het verlies en de schaamte die Dougs woorden hadden teweeggebracht. Ze zou nooit de uitdrukking op zijn gezicht vergeten toen hij hun slaapkamer uit stormde.

'India,' ging Paul verder, 'ik wil dat je goed naar me luistert. Het komt goed met je. Alles komt goed. Je hebt je kinderen, je hebt je werk. En hij moet je financieel ondersteunen. Je staat er niet alleen voor. Dit is niet hetzelfde als toen je vader stierf. Dit is heel anders.' Hij had van haar gehoord dat haar vader hun geen stuiver had nagelaten toen hij overleed. Hij had niets. Haar moeder had extra werk moeten aannemen om de eindjes aan elkaar te knopen. Ze klaagde nooit, maar lange tijd waren ze bang geweest dat ze letterlijk van de honger zouden omkomen.

'Jullie zullen geen gebrek lijden. Het komt goed met je kinderen en het komt goed met jou, en jullie hebben elkaar.' Maar als Doug wegging, zou zij geen echtgenoot meer hebben. Al bijna twintig jaar was haar identiteit volledig met hem verbonden geweest. Ze had het gevoel dat een deel van haarzelf was weggerukt en dat ze met een gapende wond was achtergebleven, ook al had hij haar nog zo ongelukkig gemaakt. Dit werd niet gemakkelijk. Het was misschien nog gemakkelijker geweest te doen wat hij zei, haar carrière op te geven en inwendig uit te drogen en te sterven, zei ze tegen zichzelf. Maar zelfs zij wist dat dat niet waar was. Ze was nu alleen maar bang. Maar Paul hielp haar. Zelfs zijn woede tegenover Doug plaatste de dingen voor haar weer in een duidelijker perspectief.

Even vroeg ze zich af of Paul er in de toekomst voor haar zou zijn. Maar daar had hij niets over gezegd. Ze praatten bijna iedere dag met elkaar over alles wat in hun hoofd opkwam. Ze vertelden elkaar hun meest verborgen geheimen, maar ze hadden nooit een woord gesproken over de toekomst. En dit leek niet het juiste moment om hem ernaar te vragen.

'Weet je waar hij is?' vroeg Paul terwijl zij haar neus snoot.

'Ik heb geen idee. Hij heeft me niet opgebeld om het te vertellen.'

'Dat zal hij nog wel doen. Misschien is het maar beter zo. Ik denk dat je een advocaat moet bellen.' Maar daar was ze nog niet aan toe. Er was nog een kans dat Doug zou bijdraaien en terug zou komen, en dan konden ze toch nog hand in hand de toekomst tegemoet strompelen. 'Kan je slapen?' vroeg hij vol medeleven. Hij had graag bij haar willen zijn om haar te troosten. Ze klonk als een bang kind.

'Ik denk het niet.' Het was al vier uur in de ochtend.

'Probeer het maar, voor de kinderen wakker worden. Ik bel je in de ochtend op.'

'Dank je wel, Paul,' zei ze en de tranen sprongen weer in haar ogen. Ze voelde zich nog steeds helemaal overrompeld door wat er gebeurd was, maar hij begreep dat.

'Alles komt goed,' zei hij vol vertrouwen. Hij stelde meer vertrouwen in haar dan in zijn eigen leven.

Nadat ze hadden opgehangen, lag ze een poos in bed. Ze dacht na over hem en over Doug en over alles wat er de afgelopen zes maanden was gebeurd. En het enige dat ze in het duister van de nacht kon bedenken was dat ze nu alleen zou zijn.

Op de boot keek Paul treurig uit over de zee. Hij dacht aan haar en aan de voortdurende slechte behandeling die ze zich van Doug liet welgevallen. Hij had er schoon genoeg van. Hij wilde dat hij dit met zoveel woorden tegen Doug kon zeggen en hem kon waarschuwen nooit meer bij haar in de buurt te komen. Maar hij wist dat hij daar het recht niet toe had.

Na een poosje stapte hij in de bijboot en ging naar het Cipriani-hotel, waar hij het tijdschrift vond waar haar foto's in stonden. Hij bekeek ze in de lobby. Het waren spectaculaire foto's en als Doug er bezwaar tegen had, was hij in Pauls ogen niet goed bij zijn hoofd. Paul was vreselijk trots op haar en hij belde haar om negen uur 's morgens, haar tijd, op om haar dit te vertellen.

'Vind je ze echt mooi?' vroeg ze blij, met een ongelovige klank in haar stem. Doug had haar nog steeds niet opgebeld. Ze stond op blote voeten in de keuken koffie te zetten. De kinderen lagen nog te slapen.

'Ik heb nog nooit zulke ontroerende, indrukwekkende foto's gezien. Ik moest huilen toen ik het artikel las.'

'Ik ook,' bekende ze. Het enige dat Doug had gezien was de goorheid van het prostitutienetwerk en op de een of andere manier had hij India daarmee in verband gebracht.

'Heb je nog een beetje geslapen?' vroeg hij, nog steeds wat bezorgd.

'Niet veel. Ongeveer een uur. Ik ben rond zeven uur in slaap gevallen.'

'Probeer vandaag overdag wat te slapen. En geef jezelf namens mij een schouderklopje voor je reportage.'

'Dank je wel,' zei ze. Ze praatten nog een paar minuten door en hingen toen op. Even later belde Raoul haar op. Hij zei ongeveer hetzelfde over het artikel als Paul.

'Als je hier geen Pulitzer-prijs voor wint, India, stel ik zelf een nieuwe prijs voor je in. Ik heb nog nooit zulke sterke foto's gezien als deze.'

'Dank je wel.'

'Wat zei je man ervan?' vroeg hij. Hij was ervan overtuigd dat dit hem er ten slotte van zou overtuigen dat hij haar het werk moest laten doen waar ze goed in was en dat zoveel voor haar betekende.

'Hij is bij me weggelopen.'

Het bleef lange tijd stil aan de andere kant van de lijn. 'Je maakt zeker een geintje?'

'Nee, ik meen het. Hij is gisteravond vertrokken. Ik heb je toch gezegd dat het hem menens was.'

'Hij is gek. Hij zou je op handen moeten dragen.'

'Niet direct.'

'Het spijt me, India.' Het klonk welgemeend. Hij had haar altijd graag gemogen en had nooit iets begrepen van de houding die haar man tegenover haar werk aannam.

'Mij ook,' zei ze verdrietig.

'Misschien komt hij terug als hij wat is gekalmeerd.'

'Ik hoop het,' zei ze, maar ze wist niet zeker meer wat ze nu eigenlijk hoopte. Het was een ingewikkelde situatie, waarvan ook Paul deel uitmaakte. Ze wist niet meer of ze het weer in orde wilde maken met Doug, of dat ze durfde te geloven dat Paul en zij op de een of andere manier ieder hun eigen verdriet zouden weten te verwerken en elkaar zouden vinden. De hoop daarop was klein, maar het idee begon haar steeds meer aan te trekken. Hij had haar echter op geen enkele manier laten merken dat dit in de verste verte mogelijk was en meestentijds was ze er vrij zeker van dat het niet mogelijk was. Ze kon niet een huwelijk van zeventien jaar opzij zetten voor een vage fantasie over een man die bezwoer dat er nooit meer een vrouw in zijn leven zou zijn, en die vast van plan was zich de rest van zijn leven schuil te houden op een zeilboot. Wat ze met Paul had, betekende heel veel voor haar, maar het was nauwelijks iets om zich aan vast te houden. Het was in feite meer een vriendschap dan een romance.

Nadat ze met Raoul had gesproken, wisten de kinderen en zij zich door de dag heen te worstelen. Ze zei tegen hen dat Doug de stad uit was om klanten te bezoeken. Het hele weekend hoorde ze niets van hem, noch van Paul. Maandagochtend belde ze Doug op kantoor op.

'Hoe is het met jou?' vroeg ze somber.

'Ik denk er nog steeds hetzelfde over, als je dat bedoelt,' zei hij zakelijk. 'Er verandert niets, India, tenzij jij verandert.' Ze begonnen allebei te beseffen dat dat er niet in zat.

'Waar moet dat dan heen met ons?'

'Nergens heen, als je het mij vraagt,' zei Doug onbewogen.

'Dat is wel heel erg voor de kinderen, nu met Kerstmis. Zouden we dit in ieder geval niet kunnen laten rusten tot na de feestdagen en het dan proberen op te lossen?' Het was een redelijk voorstel, waarmee het probleem dan misschien niet werd opgelost, maar de kerstdagen voor de kinderen tenminste niet werden bedorven.

'Ik zal erover nadenken,' antwoordde hij. Toen zei hij dat hij een vergadering had met klanten. Hij had haar verteld in welk hotel hij verbleef en de twee dagen daarna hoorde ze niets van hem. Op woensdag belde hij haar op om te zeggen dat hij in ieder geval met de kerstdagen thuis zou komen. 'Voor de kinderen.' Maar hij bood haar geen verontschuldigingen aan en ze vermoedde terecht dat zijn terugkomst met veel stress gepaard zou gaan.

Die week sprak ze Paul iedere dag. Meestal belde hij haar, maar zo nu en dan belde zij hem op voor morele steun. Vrijdagavond, een week nadat hij was weggegaan, kwam Doug naar Westport terug. Over vier dagen was het al Kerstmis en de kinderen begonnen zich af te vragen waarom hij al sinds het vorige weekend weg was. De smoes dat hij klanten moest bezoeken, begon ongeloofwaardig te worden en ze leken allemaal blij hem te zien. Dougs terugkomst maakte de dingen voor India ingewikkelder. Paul kon haar nu niet meer thuis opbellen. Zij ging in het weekend echter iedere dag naar een telefooncel. Maandag was de dag voor Kerstmis en toen ze van het boodschappen doen naar huis reed, belde ze Paul collect call op vanuit een telefooncel. Hij klonk even somber als zij. Hij treurde om Serena. En zij was ongelukkig met Doug. Hij stelde alles in het werk om deze dagen voor haar zo moeilijk mogelijk te maken, en zij hoopte voor de kinderen dat ze de kerstdagen zouden weten door te komen.

'We zitten lelijk in de knoei, hè?' Paul glimlachte treurig terwijl hij met haar sprak. Zelfs zijn verblijf op de boot kon hem niet vrolijker stemmen. Hij was voortdurend aan het graven in zijn herinneringen en had zelfs een paar van Serena's spullen bekeken, die in hun hut waren achtergebleven. 'Ik kan nog steeds niet geloven dat ze er niet meer is,' zei hij triest. En zij kon nog steeds niet geloven dat zij op het punt stond haar huwelijk kwijt te raken. Het was moeilijk te begrijpen hoe een leven zo kon mislopen, hoe mensen er zo'n puinhoop van konden maken. Paul hoefde zichzelf natuurlijk niets te verwijten, hij hoefde niet te denken dat het zijn schuld was. Maar India had op dit punt nog steeds haar twijfels. Doug wilde haar zo graag overal de schuld van geven, dat ze hem soms zelf geloofde.

'Ga je nog iets leuks doen met de feestdagen?' vroeg ze. Ze wilde maar dat ze iets kon bedenken om hem op te vrolijken. Nu hij op de boot bleef, had ze hem niet eens een cadeautje kunnen sturen. Ze had hem een gek gedichtje geschreven en dat 's morgens vanuit het postkantoor naar hem gefaxt. Hij had gezegd dat hij het leuk vond. Maar dat had niets veranderd aan hun grotere problemen. 'Ga je naar de kerk?' Venetië leek haar een mooie plek om dat te doen.

'God en ik hebben de laatste tijd een klein probleem. Ik geloof niet in Hem en Hij niet in mij. Op het ogenblik verkeren we in een impasse.'

'Het zou mooi kunnen zijn en je een goed gevoel kunnen geven,' opperde ze, terwijl ze in de ijskoude telefooncel met haar voeten op de grond stampte.

'De kans is groter dat ik er kwaad van word en er met een rotgevoel vandaan kom,' zei hij koppig. Naar zijn idee zou hij Serena niet zijn kwijtgeraakt als er een God bestond. India had geen zin om met hem over geloof te redetwisten. 'En jij? Ga jij op kerstavond naar de kerk?'

'Ja. We gaan naar de kerstnachtmis en we nemen de kinderen mee.'

'Doug zou eens grondig zijn geweten moeten onderzoeken over de manier waarop hij jou de laatste zes maanden heeft behandeld.' Om het maar niet te hebben over de tijd daarvoor. En toen, opeens: 'Ik mis haar zo, India, ik kan het haast niet uithouden. Soms denk ik dat de pijn me compleet zal verscheuren, dat mijn borst uit elkaar zal barsten.'

'Denk nou maar aan wat zij tegen je gezegd zou hebben. Vergeet dat niet. Luister naar haar... zij zou niet willen dat je je altijd zo zou blijven voelen.' En dat zou ook niet gebeuren, maar nu was het het ergst. Ze was nog geen vier maanden dood en het was Kerstmis. India voelde zich hulpeloos in de wetenschap dat hij zich zo ellendig voelde en zo ver weg was. Als ze bij elkaar waren geweest, had ze in ieder geval haar armen om hem heen kunnen slaan en hem kunnen troosten. Dat was misschien nog iets geweest. Maar Paul kon nu zelfs geen troost vinden in India's woorden.

'Serena had altijd al meer lef dan ik.'

'Nee, dat is niet zo. Ik denk dat jullie in dat opzicht aardig aan elkaar gewaagd waren,' zei India vastberaden. 'Als je moet, kan je het aan. Je hebt nu geen keus. Je moet er gewoon doorheen. Er is licht aan het eind van de tunnel,' zei ze. Ze probeerde hem alle steun te geven die hij nodig had. Ze had graag tegen hem gezegd dat ze er voor hem zou zijn, maar wie wist hoe het verder met hen zou gaan? Niets was nu zeker.

'En jij? Wat zie jij voor licht aan het eind van jouw tunnel?' Ze had hem nog nooit zo somber gehoord.

'Ik weet het nog niet. Ik ben nog niet zover. Ik hoop gewoon dat het er is.'

'Vast wel. Op een gegeven moment vind je wat je zoekt.' Was dat zo? Ze begon eraan te twijfelen en hij scheen ook niet te popelen om er voor haar te zijn. Op dit moment had hij nog steeds het idee dat hij dat niet kon. Hij keek nog steeds achterom, naar Serena. En wat hij toen zei, bracht India volkomen van haar stuk. 'Ik wou dat ik je kon zeggen dat ik er voor je zal zijn, India. Ik wou dat ik dat kon. Maar ik weet dat het niet zo is. Ik ben voor jou niet het licht aan het eind van de tunnel. Ik kan er niet eens meer zijn voor mezelf, laat staan voor iemand anders.' Laat staan voor een vrouw die veertien jaar jonger was dan hij, met een heel leven voor zich en vier jonge kinderen om voor te zorgen. Hij had er meer dan eens over nagedacht, en hoe dol hij ook op haar was en hoe hard ze elkaar op dit moment ook nodig hadden, hij wist dat hij haar op de langen duur niets te bieden had. Tot die conclusie was hij al gekomen. Die ochtend nog, toen hij vanaf de Zeester had uitgekeken over het St. Marcus Plein. 'Ik heb niets meer over om aan anderen te geven,' ging hij verder. 'Ik heb het allemaal aan Serena gegeven.'

'Ik begrijp het,' zei India rustig. 'Het geeft niet. Ik verwacht niets van je, Paul. Het enige dat we nu kunnen doen is als vrienden voor elkaar klaarstaan. Hopelijk zijn we later beter in staat onszelf te redden.' Op dat moment waren ze zich er allebei scherp van bewust dat ze elkaar nodig hadden om de moeilijke tijden die voor hen lagen door te komen. Maar hij was heel duidelijk geweest. Hij zou voor haar niet aan het eind van de tunnel staan. Hij wilde daar niet zijn. Dat was de harde werkelijkheid en er bleef weinig ruimte over voor illusies. Het was niet waarop ze, bewust of onbewust, had gehoopt, maar het was eerlijk. Paul was altijd eerlijk tegen haar.

Ze praatten nog even verder, maar ten slotte besloot ze dat ze naar huis moest gaan. Ze was inmiddels door en door koud geworden en het was geen opwekkend gesprek geweest. Met tranen in haar ogen wenste ze hem prettige kerstdagen.

'Jij ook, India...' zei hij verdrietig. 'Ik hoop dat het volgend jaar voor ons allebei beter zal zijn. We verdienen het.'

Toen, zonder dat daar een redelijke aanleiding voor was, vooral gezien hetgeen hij net tegen haar had gezegd, wilde ze tegen hem zeggen dat ze van hem hield. Ze deed het echter niet. Dat zou krankzinnig zijn geweest. Maar liefde was iets waar ze allebei behoefte aan hadden en waar ze te weinig van kregen, behalve van elkaar. De woorden bleven onuitgesproken, maar de tijd, de zorgzaamheid en de tederheid die ze elkaar hadden gegeven spraken voor zich, of ze daarvoor openstonden of open wilden staan, of niet.

Na haar telefoongesprek ging ze met een bezwaard gemoed naar huis. Hij had haar gezegd wat ze zich al maanden had afgevraagd en niet wilde horen. Maar in ieder geval hoefde ze zich nu geen illusies meer te maken over wat er op een dag zou kunnen gebeuren of wat zij voor hem betekende. Het was precies wat ze zichzelf steeds had voorgehouden, niets meer dan een buitengewone vriendschap. Als ze haar brandende huwelijk wilde ontvluchten, kon ze hem niet als vangnet gebruiken. En diep in haar hart wist ze dat hij gelijk had dat hij dat niet wilde.

Doug en zij gingen naar de kerstnachtmis, zoals ze altijd deden, en ze namen alle kinderen mee. Toen ze thuiskwamen, legde ze de laatste cadeautjes onder de boom, terwijl Sam koekjes voor de kerstman en wortelen en zout voor het rendier neerlegde. De anderen waren sportief en lieten hem in de waan.

De volgende ochtend, toen ze hun pakjes openmaakten, klonken de vreugdekreten. Ze had de cadeautjes zorgvuldig uitgezocht en er veel tijd aan besteed. Zelfs Doug was blij met het cadeau dat ze voor hem had gekocht. Ze had hem een nieuwe blazer gegeven, die hij hard nodig had, en een mooie nieuwe leren aktetas. Het waren cadeaus zonder fantasie, maar ze pasten precies bij hem en hij was er echt blij mee. Hij had haar een gladde gouden armband gegeven, waar ze ook blij mee was. Minder blij was ze met de voortdurende vijandige sfeer die tussen hen te voelen was.

De wapenstilstand was van korte duur en toen ze die avond naar hun slaapkamer gingen, voelde ze de spanning weer toenemen. Ze was bang dat hij weer weg zou gaan nu de kerstdagen achter de rug waren. Toen ze dat onderwerp een beetje ongerust ter sprake bracht, zei hij echter dat hij had besloten te blijven tot na de jaarwisseling. Hij had de week tussen kerst en oud en nieuw vrij genomen. Zij dacht dat dat misschien zou helpen, maar het bleek de zaken alleen maar te verergeren. Ze hadden bijna iedere dag ruzie.

Ze greep iedere gelegenheid aan om Paul op te bellen, maar ze liep hem een paar keer mis omdat hij niet op de boot was. Ze had tegen hem gezegd dat hij haar pas na oud en nieuw weer zou kunnen opbellen.

Kort na de jaarwisseling kwam Doug de keuken binnen met een envelop in zijn hand. Hij zag zo wit als een doek en zijn donkere ogen schoten vuur. Hij had net de post opengemaakt. Hij stond vlak voor haar, terwijl zij de handdoeken stond op te vouwen, en hij hield de envelop voor haar neus. Zo te zien was het de telefoonrekening.

'En wat mag dit wel zijn?' zei hij. Hij kon bijna niet uit zijn woorden komen van woede en smeet de envelop naar haar toe. 'Ik denk de telefoonrekening.' Ze vroeg zich af of hij misschien te hoog was, maar toen herinnerde ze zich plotseling iets en een paniekgevoel schoot door haar heen. Gedurende de week dat Doug bij haar weg was, had ze Paul een aantal keren van huis opgebeld.

'En óf dat de telefoonrekening is,' zei hij, terwijl hij als een gekooide leeuw door de kamer ijsbeerde. 'Was het hier allemaal om begonnen? Is dit het? Je "carrière" had met al die ellende van de afgelopen maanden niets te maken, is het wel? Hoe lang ga je al met hem naar bed, India? Sinds de afgelopen zomer?'

Ze pakte de rekening op en bekeek hem. Er stonden vijf telefoontjes naar de Zeester op.

'Ik ga niet met hem naar bed, Doug. We zijn vrienden,' zei ze rustig, maar haar hart bonsde in haar keel. Hoe kon ze het hem ooit uitleggen? Het was duidelijk wat voor indruk dit maakte en ze kon hem inwendig geen ongelijk geven. Maar het was echt niets meer dan een vriendschap. Zelfs Paul had dat bevestigd.

'Ik was van streek. Jij was bij me weggelopen. Hij heeft mij een paar keer opgebeld om over zijn vrouw te praten. Hij weet dat ik haar aardig vond. Hij is verschrikkelijk ongelukkig. Dat is alles. Twee ongelukkige mensen die op elkaars schouder uithuilen.' Het was gênant om het te moeten toegeven, maar ze had hem echt niet veel meer te vertellen.

'Ik geloof je niet,' zei Doug razend. 'Volgens mij ga je al vanaf de afgelopen zomer met hem naar bed.'

'Dat is niet waar en dat weet je best. Als het wel zo was, zou ik het niet zo erg vinden wat er met ons gebeurt en zou ik niet zo mijn best doen om door jou begrepen te worden.'

'Lulkoek. Het enige dat jij hebt gedaan is vechten voor je "carrière", zodat je mij en de kinderen kon laten stikken en de benen kon nemen. Heb je hem gezien toen je in Londen was?'

'Natuurlijk niet,' zei ze rustig, hoewel ze zich allesbehalve rustig voelde. Ze voelde zich verdrietig en bang en een klein beetje schuldig. Het was alsof het allerlaatste restje dat tussen hen was overgebleven, zojuist in rook was opgegaan. Er was niets meer om voor te vechten. Het was hopeloos.

'Heeft hij je gebeld?'

'Ja, dat heeft hij gedaan,' zei ze eerlijk.

'Wat doen jullie dan? Heb je telefoonseks met hem? Perverse spelletjes waar jullie allebei opgewonden van raken?' Het beeld dat hij schilderde, deed haar huiveren.

'Nee, hij huilt om zijn vrouw. En ik huil om jou. Dat is niet direct opwindend.'

'Jullie zijn allebei ziek en jullie verdienen elkaar.' Ze wilde dat dat zo was, maar de werkelijkheid was helaas anders. 'Ik pik dit niet, India. Ik heb er genoeg van. Ik heb niets aan jou en hij zal ook niets aan je hebben. Je bent een waardeloze echtgenote en een waardeloze minnares.' Ze wist niet waarom hij dit zei, behalve om haar te kwetsen. 'Het enige waarin jij geïnteresseerd bent, is je carrière, dat is het enige waar je op dit moment om geeft. Nou, India, die kan je nu dan hebben.' En als om zijn woorden en het bonzen van haar hart kracht bij te zetten, ging de telefoon. Terwijl ze de hoorn opnam, hoopte ze vurig dat het Paul niet was. Dat zou de zaken nog erger maken. Het was echter Raoul en hij klonk opgewonden. Ze zei hem dat ze even met met hem kon praten, maar hij drong aan en zei dat het niet anders kon. Ze zag Doug kijken en was bang dat hij zou denken dat het Paul was, dus ze liet hem zijn verhaal doen.

Hij had een opdracht voor haar, in de Verenigde Staten. In Montana. Het ging over een religieuze sekte die plotseling was opgedoken en kennelijk bezig was door te draaien. Ze hadden een blokkade opgeworpen en hielden gijzelaars vast. De FBI had hen omsingeld. Er waren meer dan honderd mensen bij betrokken, van wie zeker de helft kinderen.

'Dit wordt iets groots, India,' beloofde Raoul.

'Ik kan het op dit moment niet doen.'

'Je moet het doen. Het tijdschrift wil jou. Ik zou je niet bellen als het niet belangrijk was. Wil je het of wil je het niet?'

'Kan ik je terugbellen? Ik heb net een gesprek met mijn echtgenoot.'

'O shit, is hij terug? Oké, bel me binnen twee uur terug. Ik moet ze doorgeven wat je doet.'

'Zeg tegen ze dat ik niet kan en dat het me spijt.' Dit keer stond haar besluit vast. Ze wilde het vuur dat Doug had opgestookt niet verder aanwakkeren en hun huwelijk als brandstof gebruiken.

'Bel me terug,' drong Raoul aan.

'Ik zal het proberen,' was het enige dat ze wilde beloven.

'Wie was dat?' vroeg Doug wantrouwend.

'Raoul Lopez.'

'Wat wilde hij?'

'Hij heeft een opdracht, in Montana. Ik heb hem gezegd dat ik die niet kan aannemen. Je hebt het gehoord.'

'Wat maakt het nog uit, India? Het is voorbij.' Hij zei het zo venijnig dat ze dit keer wist dat hij het meende. 'Ik heb er genoeg van. Ik kap ermee. Jij bent niet de vrouw met wie ik ben getrouwd en die ik hebben wil. Ik wil niet meer met je getrouwd zijn. Zo simpel ligt dat. Je kunt het zeggen tegen Raoul, of tegen Paul Ward, of tegen wie je maar wilt. Ik bel maandag mijn advocaat.'

'Dat kan je niet doen,' zei ze met tranen in haar ogen, smekend om genade.

'Ja, dat kan ik wel, en ik doe het ook. Neem die opdracht maar aan.'

'Op dit moment is dat niet belangrijk.'

'Ja, dat is het wel. Je was bereid er ons huwelijk voor op te offeren, India, dus pak hem maar aan. Dat is wat je wilde.'

'Het had geen keus hoeven zijn. Ik had het allebei kunnen doen.'

'Niet zolang je met mij getrouwd bent.'

Maar plotseling wilde ze niet meer met hem getrouwd zijn. Toen ze zag hoe kwaad hij naar haar keek, wist ze gewoon dat hij niet van haar hield. En hoe pijnlijk het ook was om dat te beseffen, ze wist dat ze het onder ogen moest zien. Ze zag het in zijn ogen en ze voelde alle vechtlust uit zich wegvloeien. Ze draaide zich om en liep weg, hem bij het wasgoed achterlatend. Ze pakte haar jas en liep naar buiten. Ze haalde diep adem en voelde hoe de koude lucht haar longen binnenstroomde. Ze had een gevoel alsof haar hart brak en tegelijkertijd wist ze dat, hoe beangstigend het ook voor haar was, ze nu vrij moest zijn. Ze kon niet meer leven met zijn dreigementen en met de angst dat hij haar zou verlaten. Ze kon niet leven met het schuldgevoel dat hij haar wilde opdringen en met de voortdurende beschuldigingen. Ze kon het gewoon niet. Ze moest hem nu alles van haar laten afnemen en eenzaam en naakt achterblijven. Ze had nu niets anders meer dan haar kinderen, haar camera, haar leven en haar vrijheid. Het huwelijk dat haar zo lang lief was geweest, waar ze zich zo lang aan had vastgeklampt en waar ze voor had geprobeerd te vechten, was dood. Het was net zo dood als Serena. En zoals ze steeds tegen Paul had gezegd, moest zij nu alleen maar volhouden, sterk zijn en zien dat ze erdoorheen kwam.

19

India besloot de opdracht in Montana toch niet aan te nemen. In plaats daarvan vertelden Doug en zij de kinderen dat ze uit elkaar gingen. Het was de ergste dag van haar leven en ze nam het zichzelf verschrikkelijk kwalijk. Dit was iets dat ze hun nooit had willen aandoen, net zoals zij zelf nooit haar vader had willen kwijtraken. Ze wist dat het hun leven zou veranderen, evenals het hare, maar tegelijkertijd wist ze dat ze van hen hield en dat ze het te boven zouden komen.

'Bedoel je dat pappa en jij gaan scheiden?' vroeg Sam met een dodelijk verschrikt gezicht. Het was hartverscheurend.

'Ja, sufferd, wat denk je anders dat ze bedoelen?' zei Aimee met verstikte stem. Ze wierp haar ouders een dodelijke blik toe. Ze nam het hun allebei kwalijk dat ze haar perfecte leventje in de war schopten. In een enkel ogenblik hadden ze al haar illusies de grond in geboord.

Jason zei helemaal niets, maar rende naar zijn kamer en smeet de deur achter zich dicht. Toen hij later met dikke, rode ogen terugkwam, deed hij alsof er niets was gebeurd.

Aan het eind van hun uitleg keerde Jessica zich naar haar moeder. 'Ik haat je,' zei ze venijnig. 'Dit is allemaal jouw schuld, met je stomme tijdschriften en je stomme foto's. Ik heb gehoord dat je er met pappa ruzie over maakte. Waarom moest je dat doen?' Ze zat als een kind te snikken en was al haar grote-mensen-manieren in een oogwenk verloren.

'Omdat het belangrijk voor me is. Het hoort bij me, Jess, en ik moet het doen,' probeerde India uit te leggen. 'Het is niet zo belangrijk voor me als jullie en pappa, maar het betekent heel veel voor me en ik hoopte dat pappa het zou begrijpen.'

'Ik vind jullie allebei hartstikke stom!' schreeuwde ze en toen rende ze naar haar kamer om op haar bed uit te huilen. India wilde dat ze het haar kon uitleggen. Maar hoe moet je een kind van veertien jaar vertellen dat je niet meer van haar vader houdt? Dat hij je hart heeft gebroken en iets in je kapot heeft gemaakt? Ze wist niet eens of ze het zelf wel begreep.

Toen kwam Sam op haar schoot zitten en hij snikte het uit. Hij zat urenlang te huilen en zijn lijf schokte in haar armen.

'Blijven wij pappa nog zien?' vroeg hij in en in verdrietig.

'Natuurlijk,' antwoordde ze, terwijl de tranen langs haar wangen stroomden. Het liefst had ze alles teruggenomen, gezegd dat het niet waar was, alles ongedaan gemaakt. Maar dat kon niet. Er was geen weg terug. Ze moesten het nu allemaal onder ogen zien.

Niemand wilde hierna iets eten, maar zij maakte kippensoep voor de avondmaaltijd. Terwijl ze bezig was met opruimen, kwam Sam met een verslagen blik de keuken in lopen.

'Pappa zegt dat je een vriend hebt. Is dat zo?' India keek hem ontzet aan.

'Natuurlijk niet.'

'Hij zegt dat het Paul is. Is dat waar, mam?' Hij moest het weten, dat begreep ze wel. Het was een gemene streek van Doug om dit te zeggen. Maar ze verbaasde zich nergens meer over.

'Nee, het is niet waar, lieverd.'

'Waarom zegt pappa dat dan?' Hij wilde haar graag geloven.

'Omdat hij boos is en gekwetst. Dat zijn we allebei. Grote mensen zeggen soms domme dingen als ze kwaad zijn. Ik heb Paul sinds de afgelopen zomer niet meer gezien.' Ze zei niet tegen hem dat ze hem had gesproken. Dat hoefde hij niet te weten. Hij was in ieder geval niet haar minnaar. Hij zou in Sams leven nooit een rol spelen, behalve als vriend en als zeilgenoot. 'Ik vind het jammer dat pappa dat tegen je heeft gezegd. Maak je er maar geen zorgen over.'

Maar wat ze die avond tegen Doug zei, was veel minder mild. Ze beschuldigde hem ervan dat hij hun kinderen gebruikte om haar te kwetsen en waarschuwde hem dat hij er spijt van zou krijgen als hij dat ooit nog een keer zou doen.

'Het is de waarheid, of niet soms?'

'Nee, dat is het niet, en dat weet je best. Het is te gemakkelijk om de schuld op een ander af te schuiven. Dit hebben wij zelf gedaan, wij hebben het verknald en niemand heeft ons daarbij geholpen. Je kan niet iemand de schuld geven met wie ik aan de telefoon heb gezeten, hoe vaak ik dat ook heb gedaan of niet heb gedaan. Als je wilt weten wie hiervoor verantwoordelijk is, kijk dan maar eens in de spiegel.'

Doug verliet de volgende ochtend met volgepakte tassen het huis. Hij zei dat hij een appartement ging zoeken in de stad. En hij zei dat hij, als hij gesetteld was, in het weekend de kinderen wilde hebben. Plotseling besefte ze hoeveel dingen ze zouden moeten regelen: hoe vaak, wanneer en waar hij de kinderen zou zien, of ze het huis zou aanhouden, hoeveel alimentatie hij haar zou betalen voor de kinderen. Opeens drong het tot haar door hoe hun leven in alle opzichten door dit alles zou worden beïnvloed. Nadat hij was vertrokken, bleef ze thuis en huilde ze vijf dagen lang om wat ze met hem had gehad en wat ze was kwijtgeraakt. Paul begreep in wat voor gemoedstoestand ze verkeerde. Hij bewaarde een discrete afstand en belde haar niet op.

Een week nadat Doug was vertrokken, belde ze hem ten slotte op en praatte ze lange tijd met hem over de kinderen. Ze waren nog steeds van streek en Jessica was nog steeds woedend op haar, maar de anderen schenen zich bij de situatie neer te leggen. Sam was verdrietig, maar Doug was hen komen bezoeken en had hen zondag meegenomen om samen te lunchen en naar de bioscoop te gaan. Toen hij ze kwam thuisbrengen, had ze hem gevraagd of hij binnen wilde komen, alleen maar om te praten, maar hij had haar aangekeken alsof ze een vreemde was. 'Ik heb je niets te zeggen, India. Heb je al een advocaat?' Ze had gezegd van niet. Ze was er nog niet aan toe. Maar uit alles wat Doug tegen haar zei, begreep ze dat het voorbij was. Enerzijds wilde ze zelf ook dat dat zo was, wilde ze de voortdurende ellende achter zich laten, maar anderzijds was er ook iets in haar dat rouwde om de goede jaren die ze samen hadden gehad. Ze wist dat ze veel tijd nodig zou hebben om eroverheen te komen, net zoals het Paul veel tijd kostte om over Serena heen te komen. Hij begreep dat.

Inmiddels was hij weer terug in Zuid-Frankrijk, in Cap d'Antibes, en belde hij haar weer iedere dag op. In de loop van januari begon ze zich geleidelijk weer wat beter te voelen. Gail gaf haar de naam van een echtscheidingsadvocaat. Ze kon nog steeds niet geloven wat er met hen was gebeurd.

'Wat is volgens jou nou de oorzaak geweest?' vroeg Gail haar op een ochtend begin februari, toen ze samen een cappuccino zaten te drinken.

'Alles,' zei India eerlijk. 'De tijd heeft het gedaan. Doug wilde niet dat ik weer ging werken. Hij weigerde naar mijn gevoelens te luisteren. Ik weigerde te doen wat hij wilde. Nu ik er achteraf op terugkijk, verbaast het me dat we het nog zo lang hebben volgehouden.'

'Ik had niet gedacht dat jullie ooit uit elkaar zouden gaan.'

'Ik ook niet,' zei India met een treurig lachje. 'Maar met zulke gedachtes moet je uitkijken. De volmaakte huwelijken waar we allemaal in geloven, zijn helemaal niet zo volmaakt. Het ging alleen goed zolang ik me aan zijn regels hield. Zodra ik een beetje ging dwarsliggen en iets van mezelf probeerde in te brengen, was het afgelopen.'

'Heb je er spijt van? Dat je bent gaan dwarsliggen, bedoel ik?'

'Soms wel. Het was gemakkelijker geweest om het niet te doen, maar na een poosje kon het niet anders meer. Ik had meer nodig dan hij me wilde geven. Dat zie ik nu wel in. En dat is behoorlijk eng.' De kinderen waren nu haar verantwoordelijkheid.

Er was voor haar niemand om op terug te vallen, niemand die 's avonds thuiskwam, die de zorg van haar kon overnemen als ze ziek werd, of een been brak, of doodging. Ze had geen ouders, geen broers of zussen, geen familie behalve haar kinderen.

Terwijl Gail naar haar luisterde, dacht ze aan haar eigen huwelijk. Dat was al jaren niet goed, maar zij had er nog nooit serieus over nagedacht bij haar man weg te gaan, ook al deed ze niets liever dan over hem klagen. Het gekke was dat bij India alles in orde had geleken, maar dat dat plotseling niet zo bleek te zijn. En meteen was het afgelopen.

'Wat ga je nu doen? Ga je het huis verkopen?' Gail keek haar bezorgd aan.

'Doug zegt dat dat niet hoeft. Hij kan het zich veroorloven om me hier te laten wonen. Ik kan in het huis blijven tot de kinderen groot zijn of gaan studeren, en dan kunnen we het verkopen. Of voor die tijd, als ik weer ga trouwen.' Ze gaf Gail een quasi-zielig lachje. 'Ik denk niet dat dat erin zit, tenzij Dan Lewison me mee uit vraagt.' Er was letterlijk niemand in Westport met wie ze zou willen uitgaan. En alle mannen met wie Gail stiekem scharrelde, waren getrouwd.

'Je hebt wel veel moed,' zei Gail bewonderend. 'Ik zit al jaren over Jeff te kankeren en ik weet niet eens of ik hem wel aardig vind. Maar ik geloof niet dat ik dit zou kunnen.'

'Ja, dat zou je kunnen, als je moest. Als je wist dat je meer te verliezen zou hebben als je het niet deed. Dat is met mij gebeurd. Jij houdt waarschijnlijk meer van Jeff dan je denkt, je wilt het alleen niet toegeven.'

'Als ik jou zo hoor praten over de kinderen, het huis, de alimentatie en de vakanties, dan kan het best eens zijn dat ik hem vanavond een dikke kus geef als ik thuiskom,' zei Gail, met een blik vol afgrijzen.

'Misschien moet je dat wel doen.' Maar ze had geen spijt meer van wat er was gebeurd. Ze wist nu dat het zo beter was. Hoe beangstigend het ook voor haar was geweest en nog steeds was, op een vreemde manier wist ze dat dit was wat ze wilde. Ze had in ieder geval haar vrijheid. Ze had alle verantwoordelijkheid voor de kinderen, maar ze wist dat ze het zo kon organiseren dat ze af en toe een opdracht kon aannemen.

In februari gaf Raoul haar een opdracht in Washington. Ze moest foto's maken bij een interview met de vrouw van de president. Het was niet zo spannend als uitgezonden worden naar een oorlogsgebied, maar het was dicht bij huis en ze bleef met haar vak bezig. Daarna maakte ze een reportage over een kolenmijn in Kentucky. Ze had geen tijd meer voor een sociaal leven, maar Doug had inmiddels een appartement gevonden, en Gail had via het geruchtencircuit vernomen dat hij ook een vriendin had. Hij had er geen gras over laten groeien: een maand nadat hij van huis was weggegaan, had hij haar al. Ze was gescheiden, ze had twee kinderen en woonde in Greenwich. Ze had nooit gewerkt, ze praatte te veel, had prachtige benen en was erg knap. Drie vriendinnen van Gail kenden haar en gaven haar alles door, zodat zij het weer aan India kon vertellen. Ze vonden dat India op de hoogte moest blijven.

Paul belde haar nog steeds elke dag op en hij begon eindelijk wat opgewekter te klinken. Hij had nog steeds akelige dromen, maar hij had zijn gevoel voor humor weer terug en begon weer over zaken te praten. Hoewel hij het niet wilde toegeven, vermoedde India dat hij het zaken doen miste. Het was inmiddels een halfjaar geleden dat Serena was overleden, en hoewel India wist dat hij haar nog steeds wanhopig miste, begon hij zo langzamerhand wat grappiger dingen over haar te vertellen. Hij vertelde over de krankzinnige dingen die ze had gedaan, over de mensen die ze op een briljante manier had beledigd en over de wraakacties die ze had ondernomen. Deze verhalen stelden haar in een iets minder engelachtig daglicht dan de dingen die hij eerder over haar had verteld. En het gaf aan dat hij zijn realistische kijk op haar niet helemaal was verloren. Maar iedere keer als ze met elkaar praatten, bleek ook weer hoeveel hij nog steeds van haar hield. Hij was een enorme steun voor India geweest toen Doug eenmaal was vertrokken. Hij zei altijd dat ze beter af was zonder hem en als ze in de put zat, kon hij moeilijk begrijpen waarom ze hem miste. Het feit dat zij langer met Doug getrouwd was geweest dan hij zijn vrouw had gekend, ontging hem op de een of andere manier. Hij vond Doug een schoft en was van mening dat India blij mocht zijn dat ze van hem af was. Hij begreep niet goed waarom ze er soms verdrietig om was. Het was voor hem moeilijk te begrijpen dat ze niet alleen een echtgenoot had verloren, maar ook een leven en alle leuke dingen die daarbij hoorden, net als hij.

Begin maart zat hij nog steeds op de Zeester, maar ze vond dat hij rusteloos begon te klinken. Ze kende intussen zijn stemmingen, zijn eigenaardigheden, zijn behoeften, angsten en ergernissen. Op een vreemde manier was het soms net alsof ze getrouwd waren. Ze wisten zoveel van elkaar. En hij wist net zoveel van haar als zij van hem. Als ze het erover hadden, hield hij echter nog steeds vol dat hij voor haar nooit het licht aan het eind van de tunnel zou zijn. Hij zou altijd als vriend voor haar klaarstaan, maar hij vond nog steeds dat ze iemand anders moest zoeken om mee uit te gaan.

'Oké, zet mijn telefoonnummer dan maar op de wc-deuren in Zuid-Frankrijk. In Westport heb ik niemand gezien.'

'Je probeert het niet eens,' mopperde hij.

'Daar heb je gelijk in. Ze zijn allemaal lelijk, stom of getrouwd. Of alcoholist. Daar zijn er hier een hoop van. En die heb ik niet nodig.'

'Jammer. Ik wilde je net voorstellen eens naar een AA-bijeenkomst toe te gaan. Dat zou een leuke plek kunnen zijn om iemand aan de haak te slaan,' plaagde hij.

'Gedraag je, anders ga ik gescheiden vrouwen op je afsturen. Je kunt van mij aannemen dat dat behoorlijk eng is.' Ze hadden een ontspannen relatie met elkaar, waarin zowel ruimte was voor troost als voor humor. Ze hadden elkaar al zo lang iedere dag gesproken, dat ze zich geen van beiden konden voorstellen dat dat ooit niet meer zo zou zijn, ook al was de telefoonrekening een verschrikking. Het gekke was dat ze geen idee had wanneer ze hem weer zou zien, als dat ooit zou gebeuren. Dit scheen het enige te zijn dat ze wilden. De romantische ondertoon die er was geweest, begon steeds meer te vervagen en sinds Doug in januari was vertrokken, maakte India zich daar niet meer zo druk om. Paul had haar al eerder duidelijk gemaakt wat hij met haar van plan was, of juist niet van plan was. De elektrische stroompjes die ze ooit hadden gevoeld, waren al geruime tijd naar de achtergrond verdwenen. Ze gingen meer met elkaar om als broer en zus.

Ze vertelde hem dan ook onbevangen over een man die ze bij Sams voetbalclub had ontmoet en die zo weerzinwekkend was dat ze een foto van hem had gemaakt. Hij was dik, kaal en grof in de mond, stond kauwgom te kauwen en in zijn neus te peuteren, liet midden in haar gezicht een boer en vroeg vervolgens of ze zin had om de dinsdag daarop met hem uit te gaan.

'En wat zei je tegen hem?' vroeg Paul geamuseerd. Hij vond het leuk om naar haar verhalen te luisteren. Ondanks al haar problemen had ze nog steeds een ondeugend gevoel voor humor.

'Ik heb natuurlijk gezegd dat ik hem zou treffen bij de Village Grille. Kom zeg, denk je dat ik eeuwig vrijgezel wil blijven?' De waarheid was echter dat ze dat wel degelijk wilde. Ze wilde echt niemand vinden, ze had nog te veel pijn van de vorige. Bovendien haalde ze wat ze nodig had uit hun telefoongesprekken. In zekere zin gaf het haar de mogelijkheid om lekker buiten schot te blijven. En daar deed ze nog steeds hard haar best voor.

'Wat vind ik dat nou jammer,' zei Paul met gespeelde teleurstelling in zijn stem.

'Waarom?' plaagde ze hem. 'Ben je jaloers?'

'Uiteraard. Maar afgezien daarvan vlieg ik volgende week naar New York en ik dacht dat we misschien samen zouden kunnen lunchen... of misschien zelfs dineren... maar nu je bezet bent...'

'Wat ga je doen?' Ze kon haar oren niet geloven. Ze was gaan denken dat hij voorgoed op de Zeester zou blijven en dat hij alleen in haar verbeelding bestond. 'Meen je dat?'

'Er is een bestuursvergadering waar ik volgens mijn partners bij moet zijn, dus toen leek het me een goed idee om eens te kijken hoe New York er na al die tijd uitziet. En... nou ja, weet je... zelfs de Zeester wordt op den duur een beetje saai.'

'Ik dacht dat je dat nooit zou zeggen,' zei ze stralend.

'Ik ook niet. Goddank dat Serena me niet kan horen.' Maar dit keer klonk hij niet zo verdrietig wanneer hij over haar praatte.

'Wanneer kom je?'

'Zondagavond.' Hij had al weken met het idee geworsteld, maar hij had niets tegen haar gezegd. Hij wilde haar geen valse hoop geven. En hij was nog steeds een beetje zenuwachtig om haar te zien. Ondanks al zijn dappere woorden, had ze iets dat hem diep raakte. 'Heb je misschien zin om me af te halen?' Hij voelde zich net een jongen die zijn eerste afspraakje probeert te maken toen hij dit zei.

'Van het vliegveld?'

'Ja, dat is wel gebruikelijk. Ik kom dit keer niet met de boot. Is dat lastig, om van Westport daar naartoe te komen?'

'Ik denk wel dat ik dat kan regelen.' Toen vroeg ze: 'Wanneer heb je dit besloten?' Ze vroeg zich af of hij in een opwelling een besluit had genomen, of dat hij het vooraf had gepland.

'Ongeveer een week geleden. Ik heb niets gezegd, omdat ik er zeker van wou zijn dat ik het echt wilde. Maar vanmorgen heb ik mijn ticket gekocht, dus ik denk wel dat ik kom. Het zal fijn zijn om je te zien, India.' Er was iets vreemds aan de manier waarop hij dit zei, maar zij besloot dat het voor hem ook een emotionele gebeurtenis was om naar New York terug te komen en in zijn appartement te verblijven. Hij was de dag na de begrafenis vertrokken en sindsdien was hij niet meer teruggeweest. Ze wist nog maar al te goed hoe ontredderd hij er in de St. Ignatius Kerk had uitgezien. Maar inmiddels had hij wat tijd gehad om er bovenop te komen.

Ik kijk ernaar uit om je te zien,' zei ze eenvoudig. Ze vroeg zich af hoelang hij zou blijven, maar ze wilde het hem niet vragen. Ze wist niet of hij voorgoed naar huis kwam, of alleen maar even wilde proberen hoe het was. Ze vermoedde dat hij dat zelf nog met wist en ze wilde geen druk op hem uitoefenen. 'Dan moet ik mijn afspraakje zeker maar afzeggen. Wat moet een mens zich toch een opofferingen getroosten voor zijn vrienden...'

'Bewaar zijn nummer maar. Misschien heb je het nog eens nodig.' Ze bleven nog een paar minuten praten en hingen toen op. Hij beloofde dat hij haar later nog de precieze gegevens van zijn aankomst zou doorgeven. In Westport zat India lange tijd uit het raam te kijken. Ze zocht naar een teken van de naderende lente, maar er was nog niets te zien. De bomen waren nog kaal, de grond was koud en leeg. Maar de wetenschap dat hij terugkwam, gaf haar het gevoel dat er toch weer iets in bloei moest staan. Ze hadden allebei zo'n lange, eenzame winter doorstaan. Ze verdienden een kleine beloning voor wat ze hadden doorgemaakt. Inmiddels wist ze echter dat het leven niet altijd beloningen uitdeelde. Er waren geen prijzen voor wanhoop, verdriet, verlies of moed. Er was alleen maar meer van hetzelfde. Maar soms kwam er een klein bloemetje met zijn kopje door de sneeuw om je aan te moedigen en hoop te geven en je te herinneren aan betere tijden. En om je eraan te herinneren dat het na de winter op een dag lente zou zijn en uiteindelijk zomer zou worden. Op het ogenblik was daar voor haar echter nog geen spoor van te ontdekken. Het waren lange, eenzame dagen en ze had niets anders om zich aan vast te houden dan zijn telefoontjes. En nu kwam hij thuis. Terwijl ze met een glimlach op haar gezicht langzaam de trap op liep, vertelde ze zichzelf dat het niets betekende. Maar het zou toch fijn zijn om hem te zien.

20

Zondagavond liet India de kinderen achter bij de oppas en reed met haar stationcar naar het vliegveld. Er viel een lichte regen en het verkeer was druk. Het leek uren te duren voor ze er was. Ze had echter voldoende rekening gehouden met oponthoud en toen ze de auto in de parkeergarage zette, had ze nog een halfuur over voor Paul zou aankomen.

Ze dwaalde wat rond in de aankomsthal, keek naar de winkels en controleerde in een spiegel hoe ze eruitzag. Ze had een grijs broekpak aangetrokken met hoge hakken en ze droeg een regenjas. Ze had overwogen iets bekoorlijkers voor hem aan te trekken, zoals haar zwarte pak, maar ze had uiteindelijk besloten dat dat gek zou zijn. Ze waren alleen maar vrienden en ze kenden elkaar intussen zo goed, dat ze zich belachelijk zou hebben gevoeld als ze er verleidelijk of sexy had proberen uit te zien. De enige concessie die ze op dit punt had gedaan, was dat ze haar haar in een wrong had gebonden en make-up had opgedaan.

Nu ze op hem stond te wachten, begon ze zich echter af te vragen wat hij van haar verwachtte en waarom hij haar had gevraagd hem te komen afhalen. Ze vroeg zich af of hij ertegen opzag om naar New York terug te komen en daar met herinneringen te worden geconfronteerd. Ze vermoedde dat dat zo was. Zelfs na al die tijd zou het niet gemakkelijk voor hem zijn, zeker niet om terug te gaan naar hun appartement. De afgelopen zes maanden had hij zich teruggetrokken in zijn cocon op de Zeester, van alles en iedereen afgezonderd. Van een afstand had hij haar hand vastgehouden, om daar de troost in te vinden die zij hem geven kon. Wat echter ook zijn reden was geweest om haar te bellen, zij was blij dat ze er was.

Ze keek herhaaldelijk op haar horloge en dan weer op het mededelingenbord om te zien of hij al was geland. Ze vroeg zich af of hij vertraging zou hebben. Eindelijk verscheen bij zijn vluchtnummer de mededeling dat het vliegtuig was geland. Ze wist echter dat het dan evengoed nog een poosje zou duren. Hij moest door de douane heen. Ze had het gevoel dat ze oneindig lang op hem stond te wachten.

Het duurde nog een halfuur voor de passagiers in kleine groepjes naar buiten kwamen, dikke grootmoeders en mannen in Spijkerbroeken, twee fotomodellen met hun portfolio bij zich en een enorme reeks gewone mensen en jonge kinderen. Ze wist niet zeker of ze uit zijn vliegtuig afkomstig waren, maar ten slotte hoorde ze een stortvloed van Engelse accenten om zich heen en wist ze dat dit de vlucht uit Londen moest zijn. Plotseling vroeg ze zich met een paniekgevoel af of ze hem soms had gemist. Het was een enorme drukte in de aankomsthal en overal om haar heen liepen mensen. Ze had hem al bijna een jaar niet meer gezien, zes maanden sinds de begrafenis, maar toen had ze alleen maar een glimp van hem opgevangen. De laatste keer dat ze hem goed had gezien was de afgelopen zomer. En als hij haar nu eens niet herkende? Als hij was vergeten hoe ze eruitzag?

Ze stond nog steeds naar hem uit te kijken, toen ze vlak achter zich een bekende stem hoorde.

'Ik had er niet op gerekend dat je je haar zou opsteken,' was het eerste dat hij tegen haar zei. Hij had uitgekeken naar haar vlecht en haar bijna over het hoofd gezien. Ze draaide zich snel naar hem om. Het enige waaraan ze kon denken toen ze hem zag, waren Gails woorden toen ze was teruggekomen van Cape Cod: dat hij volgens de pers 'onfatsoenlijk knap' was en een 'ruige charme' had. Daar was niets te veel mee gezegd. Hij glimlachte haar toe en trok haar in zijn armen. Ze was vergeten hoe lang hij was en hoe blauw zijn ogen waren. Zijn haar was kortgeknipt en hij was bruin verbrand door de zon en de wind op de Zeester. 'Je ziet er fantastisch uit,' zei hij, terwijl hij haar dicht tegen zich aan hield. Heel even vergat ze adem te halen. Dit was de stem waar ze zes maanden mee had gesproken, haar vertrouweling, de man die alles van haar wist en die haar hand had vastgehouden toen haar huwelijk uiteenviel. Maar nu ze hem terugzag, voelde ze zich plotseling een beetje verlegen en opgelaten.

'Jij ook.' Ze keek glimlachend naar hem op terwijl hij haar wat verder van zich afhield om haar beter te kunnen bekijken. 'Je ziet er zo gezond uit.'

'Dat mag ook wel. Ik heb de afgelopen zes maanden niets anders gedaan dan op mijn boot zitten luieren en dik worden.' Het was hem niet aan te zien. Hij zag er sterk en jong en atletisch uit, beter nog dan de afgelopen zomer. Als er al iets was veranderd, dan was het dat hij slanker was geworden.

'Je bent afgevallen,' merkte ook hij op, terwijl hij zijn tassen weer oppakte en ze langzaam naar de uitgang liepen. Hij had alleen maar een kleine tas met handbagage en zijn aktetas bij zich. Alles wat hij verder nodig had, was in zijn appartement. 'Het staat je goed,' complimenteerde hij haar. Hij was duidelijk blij haar te zien zodat ze nog steeds liep te glimmen.

'Het viel me net op dat jij ook dunner bent geworden. Hoe was de vlucht?' Het was het soort gesprek dat ze met Doug zou hebben gehad als ze hem had opgehaald. In zekere zin kenden ze elkaar zo goed, dat het bijna was alsof ze getrouwd waren. Maar ze maakte zichzelf niets wijs terwijl ze de aankomsthal uitliepen. Paul was noch haar echtgenoot, noch haar minnaar. Hij was iets heel anders. Maar het was heerlijk niet langer te hoeven praten tegen een stem zonder lichaam. Hij was echt en tastbaar en vol leven en hij stond naast haar met een glimlach op zijn gezicht. 'Ik kan gewoon niet geloven dat je er bent.' Ze was gaan denken dat hij voorgoed weg zou blijven en dat ze hem nooit meer zou terugzien.

'Ik ook niet,' zei hij stralend. 'En de vlucht was afschuwelijk. Ik schat dat er tweehonderd krijsende baby's in het vliegtuig zaten, die allemaal door hun moeders in de steek waren gelaten. En de vrouw die naast me zat, heeft vanaf Londen onophoudelijk tegen me aan zitten praten over haar tuin. Ik hoef van mijn leven nooit meer iets over een rozenstruik te horen.' India lachte. Ze liepen naar de plek waar ze haar auto had neergezet. Zodra ze hem gevonden hadden, gooide hij zijn tassen op de achterbank. 'Zal ik rijden?' bood hij aan, maar zij veronderstelde dat hij wel moe zou zijn en aarzelde.

'Vertrouw je me?' Ze wist dat sommige mannen een hekel hadden aan vrouwen achter het stuur. Doug bijvoorbeeld.

'Jij maakt meer ritjes in je auto dan ik en jij hebt niet drie glazen Scotch op.' Hij had de drank beschouwd als zijn enige redding tegen de huilende kinderen, maar hij maakte een volkomen nuchtere indruk.

Ze stapten in de auto en ze keek hem even aan. Haar ogen werden ernstig en hij beantwoordde haar blik met ogen die al even blauw waren als de hare. Hun ogen hadden bijna dezelfde kleur. 'Ik wilde je alleen maar bedanken,' zei ze zacht.

'Waarvoor?' Hij keek verschrikt.

'Omdat je me al die tijd hebt geholpen om door te gaan. Zonder jou had ik het nooit gered.' Hij wist echter dat ze voor hem hetzelfde had gedaan.

'Hoe gaat het nu? Maakt Doug je het leven nog steeds zuur?'

'Nee, dat doet zijn advocaat nu voor hem.' Ze draaide glimlachend haar sleutel om in het contactslot. 'Maar ik geloof dat we nu alles zo'n beetje hebben geregeld.' Doug had haar en de kinderen voldoende alimentatie geboden om goed van te leven. Als aanvulling hoefde ze maar een paar keer per jaar een opdracht aan te nemen. Hij had haar een heel redelijk aanbod gedaan. Ze mocht negen jaar in het huis blijven wonen, tot Sam ging studeren of tot ze hertrouwde. Haar advocaat had haar geadviseerd het aanbod te accepteren. Met Kerstmis zou de echtscheiding rond zijn. De meeste voorwaarden had ze al met Paul besproken door de telefoon en hij had gezegd dat het naar zijn idee het beste was dat ze kon doen. Het was niet buitensporig veel, maar het was acceptabel en er bleef voor Doug genoeg over om van te leven en, als hij dat wilde, te hertrouwen. Hij verdiende redelijk goed. Niet volgens Pauls maatstaven, maar wel volgens die van een normale sterveling. Ze hadden besloten hun spaargeld te delen. Dat leverde geen enorm bedrag op, maar het gaf haar iets om op terug te vallen.

'Ik kan gewoon niet geloven dat ik terug ben, India,' zei hij, toen ze de skyline van New York zagen verschijnen. Ze wist dat het na al die tijd en na alle plaatsen waar hij was geweest, vreemd voor hem moest zijn. Turkije, Corsica, Sicilië... Venetië... Viareggio... Portofino... Cap d'Antibes. Hij had mooie plekjes opgezocht om zich schuil te houden, maar hij had er in de afgelopen moeilijke maanden niet veel plezier aan beleefd. Zoals ze al had verwacht, zag hij ertegen op naar zijn appartement te gaan. Hij vertelde het haar toen ze de stad in reden, en ze glimlachte hem toe.

'Misschien is het beter als je naar een hotel gaat,' stelde ze verstandig voor. Ze kon zich zijn ongerustheid voorstellen. Ze wist van zijn dromen en zijn slaapproblemen, hoewel hij de laatste tijd zei dat het beter ging.

Het was gek om nu naast hem te zitten, na de vele uren die ze de afgelopen maanden samen aan de telefoon hadden gezeten en na alle geheimen die ze elkaar hadden verteld. En het was nog gekker om de stem aan de persoon te koppelen. Daar moesten ze allebei aan wennen. Terwijl zij de auto bestuurde, bleef hij naar haar kijken en hij zag eruit alsof hij blij was er te zijn. 'Ik zat ook te denken aan een hotel,' bekende hij. 'Ik zal zien hoe het vannacht gaat. Ik moet toch mijn papieren in orde brengen. De bestuursvergadering is morgen.' Zijn partners hadden gedreigd hem te zullen vermoorden als hij er niet bij zou zijn. Het was al moeilijk genoeg geweest het zes maanden zonder hem te moeten stellen en hij had het afgelopen halfjaar al twee bestuursvergaderingen gemist. Ze vonden dat hij er dit keer bij moest zijn.

'Wordt het een moeilijke vergadering?' vroeg ze, terwijl ze met hoge snelheid de naast de East River gelegen Franklin Delano Roosevelt Drive op reden.

'Ik hoop het niet. Voornamelijk saai.' Toen keek hij haar even ernstig aan. 'Heb je zin om ergens samen uit eten te gaan?'

'Nu?' Ze keek verrast en hij lachte.

'Nee. Ik bedoel morgen. Voor mij is het op dit moment twee uur in de ochtend en ik kijk niet meer zo helder uit mijn ogen. Maar misschien kunnen we morgenavond ergens heen gaan waar jij het leuk vindt. Waar ga jij altijd het liefste heen? "21"? Côte Basque? Daniel?'

Ze lachte bij de suggestie. Hij vergat hoe haar leven eruitzag.

'Ik zat eigenlijk meer te denken aan Jack in the Box of Denny's. Je vergeet dat ik tegenwoordig alleen met mijn kinderen uit eten ga. En Doug had haar nooit mee genomen naar de stad als ze uit eten gingen. Ze gingen er een paar keer per jaar naartoe om een theater te bezoeken, maar ze hadden meestal ergens in de buurt gegeten. Doug was niet iemand die zijn vrouw meenam naar een chic restaurant. Dat deed hij alleen met klanten. 'Kies jij maar.'

'Wat dacht je van Daniel?' Het was een van Serena's favoriete restaurants, maar hij kwam er zelf ook graag. Serena vond Daniel minder opvallend dan La Grenouille en Côte Basque, en dat was precies wat hij er zo prettig aan vond en zij niet. Hij vond het eleganter en subtieler dan de andere. En het eten was er heerlijk.

'Ik ben daar nog nooit geweest,' bekende ze. 'Maar ik heb er weleens over gelezen. Een van mijn vriendinnen zegt dat het het beste restaurant van New York is.' Uitgaan met Paul was duidelijk iets heel anders dan haar leventje in Westport.

'Kan je oppas vinden?'

Ze glimlachte naar hem terwijl ze van de FDR Drive Seventy-ninth Street in draaiden. 'Dank je wel dat je dat vraagt.' Het moest jaren geleden zijn dat hij zich om dat soort dingen druk had gemaakt, maar het was aardig van hem eraan te denken wat zij moest doen om wat vrijheid te krijgen. 'Ik vind er wel een. Vind je het leuk om van het weekend over te komen? Dan kan je de kinderen ontmoeten. Sam zal het geweldig vinden je te zien.'

'Dat zou leuk zijn. We kunnen pizza met ze gaan eten en naar de bioscoop gaan.' Hij wist dat kinderen zoiets leuk vonden en hij wilde het graag samen met haar doen. Het was voor hen allebei een heel nieuwe wereld en India was nog steeds een beetje beduusd van zijn onverwachte komst. Ze had nog geen idee wat het betekende en hoe lang hij zou blijven. En ze vond het ongepast hem daarnaar te vragen. Bovendien was ze ervan overtuigd dat hij nog een heleboel andere vrienden wilde opzoeken en ze had geen idee hoeveel tijd ze met hem zou kunnen doorbrengen. Waarschijnlijk maar heel weinig, ze zouden binnenkort wel weer op hun dagelijkse telefoontjes zijn aangewezen. Maar meer verwachtte ze ook niet van hem.

Zijn appartement was op Fifth Avenue, vlak boven Seventy-third Street. Het was in een chic gebouw met een portier, die verbaasd leek hem te zien. 'Meneer Ward!' zei hij, terwijl Paul zijn uitgestrekte hand schudde.

'Hallo, Rosario. Hoe maak jij het hier in New York?'

'Aardig goed, meneer Ward, dank u wel. Bent u al die tijd op uw boot geweest?' Hij had er geruchten over gehoord en ze verstuurden zijn post naar zijn kantoor.

'Ja, inderdaad,' bevestigde Paul met een brede glimlach, terwijl India en hij het gebouw binnen liepen.

Rosario had graag tegen hem willen zeggen hoe erg hij het vond van zijn vrouw, maar met een knappe blonde vrouw in zijn gezelschap leek dat niet gepast. Hij vroeg zich af of het zijn nieuwe vriendin was. Hij hoopte het maar voor hem.

India ging met hem in de lift naar boven en wachtte tot hij in zijn aktetas zijn sleutel had gevonden. Hij frutselde wat onhandig met het slot en ze zag dat zijn hand beefde. Ze raakte zachtjes zijn mouw aan en hij draaide zich naar haar om in de veronderstelling dat ze hem iets ging vragen.

'Het is goed,' zei ze zacht. 'Doe maar rustig aan, Paul...' Hij glimlachte naar haar. Ze wist precies was hij dacht. Dat was altijd zo. En wat belangrijker was, ze wist ook precies wat hij voelde. Zo was ze ook aan de telefoon en hij was daarom veel van haar gaan houden. Zij was iemand bij wie hij altijd troost kon vinden. Voor hij de sleutel omdraaide, zette hij zijn aktetas neer en nam haar in zijn armen.

'Dank ie wel. Ik geloof dat dit nog moeilijker wordt dan ik al verwachtte.'

'Misschien niet. Laten we het maar proberen.' Ze stond naast hem, zoals hij de afgelopen zes maanden steeds naast haar had gestaan. Ze wist dat ze hem altijd kon bellen en dat hij op de Zeester op haar wachtte. Plotseling leek het gezicht dat ze zag niet langer los te staan van de stem die haar zo vertrouwd was geworden als die van een broer. Het was één man, één ziel, één mens waarop ze had leren vertrouwen.

Langzaam draaide hij de sleutel om in het slot. De deur ging open en hij deed het licht aan. Sinds september was alleen de schoonmaakster binnen geweest. Het appartement zag er onberispelijk uit, maar leek erg leeg en stil. India keek rond in een ruime, in zwart en wit uitgevoerde hal, vol lithografieën en moderne sculpturen. Er hing ook een erg mooi schilderij van Jackson Pollock.

Paul zei niets tegen haar, maar liep regelrecht de huiskamer binnen en deed nog meer lichten aan. Het was een enorme, prachtige kamer, gevuld met een interessante mengeling van antieke en moderne meubelen. Er hingen een Miró, een Chagall en een aantal felgekleurde, interessante schilderijen van onbekende kunstenaars. Het was een bonte verzameling, die haar om de een of andere reden sterk deed denken aan Serena. Alles in het appartement leek haar stempel te dragen, haar stijl, haar kracht, haar humor te ademen. Overal hingen foto's van haar, grotendeels afkomstig van haar boekomslagen, en er hing een groot portret van haar boven de schoorsteenmantel. Paul stond zwijgend naast India. Hij was er volledig door gebiologeerd.

'Ik was vergeten hoe mooi ze was,' fluisterde hij schor. 'Ik probeer er maar niet aan te denken.' India knikte. Ze wist hoe moeilijk dit voor hem was, maar ze wist ook dat hij erdoorheen moest. Ze vroeg zich af of hij het schilderij uiteindelijk weg zou halen, of het er voorgoed zou laten hangen. Het was net zo dwingend aanwezig als Serena zelf was geweest. Toen liep hij een kleinere, gelambriseerde kamer binnen, waar zijn bureau stond. Hij zette zijn aktetas neer. India volgde hem naar binnen. Ze vroeg zich af of haar aanwezigheid hem stoorde en of ze niet beter kon weggaan. Ze kon er alleen maar achter komen door het hem te vragen.

'Zal ik weggaan?' vroeg ze rustig. Tot haar verbazing keek hij teleurgesteld en een beetje gekwetst naar haar op.

'Nu al? Kan je niet nog even blijven, India? Of moet je terug naar de kinderen?'

'Nee, het gaat niet om mij. Ik wil je alleen niet storen.'

Toen gaf hij zichzelf bloot, maar ze kende hem toch al en hij durfde haar zijn verdriet wel te laten blijken. 'Ik heb je nodig. Wil je iets drinken of zo?'

'Ik kan beter geen alcohol nemen. Ik moet weer terugrijden naar Westport.'

'Ik zou veel liever hebben dat je dat niet deed,' zei hij, terwijl hij zich liet vallen op een met fluweel beklede canapé tegenover een marmeren open haard, die kleiner was dan die in de woonkamer. De hele kamer was uitgevoerd in diepblauw fluweel en het schilderij boven de schoorsteenmantel was van Renoir. 'Ik moet een chauffeur voor je regelen als je naar de stad komt. Of als je dat liever hebt kan ik je soms misschien zelf naar huis brengen.'

'Ik vind het niet erg om te rijden.' Ze glimlachte, dankbaar voor het attente gebaar. Hij stond op om voor zichzelf een whisky met soda klaar te maken en zij nam een cola. 'Het appartement is prachtig,' zei ze zacht. Maar dat had ze al verwacht. De Zeester was al even mooi en in sommige opzichten zelfs mooier.

'Serena heeft het allemaal zelf gedaan,' zuchtte hij. Hij keek naar India en opnieuw viel het hem op hoe mooi ze was. Ze was nog mooier dan hij zich herinnerde, met haar blonde haren en haar klassieke gelaatstrekken. Ze zat op de bank met haar lange benen elegant over elkaar heen geslagen. Het deed hem denken aan de vorige zomer, toen ze uren met elkaar hadden zitten praten op de Zeester. 'Serena had zoveel talenten,' zei hij, weer terugdenkend aan zijn overleden vrouw. 'Ik geloof niet dat er iets was dat ze niet kon. Soms was het moeilijk om mee te leven.' Hij had haar al eens eerder zoiets gezegd, maar hier in het appartement kon India het zelf zien. De hele omgeving straalde een ontspannen elegantie en een esprit en een wilskracht uit die kenmerkend waren voor haar. 'Ik weet niet wat ik met dit appartement aan moet,' zuchtte hij. 'Ik denk dat ik het beste de hele boel bij elkaar kan pakken en verkopen.'

'Misschien moet je dat niet doen,' zei India, terwijl ze kleine slokjes nam van haar cola. 'Het is een prachtig appartement. Misschien moet je de dingen alleen een beetje verzetten.'

Paul grinnikte bij de gedachte. 'Serena zou me hebben vermoord als ik dat deed. Ze had altijd het idee dat als zij ergens iets had neergezet, God haar had opgedragen dat te doen. Als ik maar een asbak verplaatste, kreeg ik al de wind van voren. Maar misschien heb je wel gelijk. Misschien moet ik zorgen dat het meer mijn plek wordt. Het is nu nog zo echt van haar. Totdat we net naar binnen liepen, was ik vergeten hoe krachtig haar stijl was.' Op de boot had ze nooit iets aangeraakt, daar had ze nooit iets om gegeven. Dat was Pauls wereld, en dat was ook de reden waarom het zo gemakkelijk was geweest om daar sinds september te zijn. Daar waren de herinneringen zeldzamer en minder heftig. Hier ademde alles haar sfeer.

'En jij dan?' vroeg hij. 'Ga jij het huis in Westport opnieuw inrichten en Doug uit je systeem verwijderen? Heeft hij veel van zijn spullen meegenomen?' Er was wat discussie over geweest, maar uiteindelijk had hij, afgezien van zijn computer en wat oude souvenirs uit zijn studietijd, erg weinig meegenomen. Ze hadden geen van tweeën de kinderen onnodig van streek willen maken.

'Hij heeft niet veel meegenomen. En ik denk dat de kinderen het vervelend zouden vinden als ik dingen zou gaan veranderen. Ze moeten zich al zo aanpassen.' Hij wist dat het typisch iets voor haar was om daaraan te denken en hem alleen voor te stellen dingen te 'verzetten' in plaats van hem te vertellen wat hij weg moest doen. Dat was haar stijl niet, maar ze was zich er ook terdege van bewust dat het niet aan haar was hem te vertellen wat hij met zijn appartement moest doen. Ze behandelde hem, net als alles en iedereen, met respect en hij vond dat prettig. In de vele maanden dat hij met haar had gepraat, had hij zich geen enkele keer door haar bedreigd gevoeld. Zij bood hem juist een veilige haven. Opeens kwam er een vraag in haar op, die ze voor haar gevoel wel aan hem kon stellen. 'Ga je de boot nu weer hier naartoe brengen?'

Hij keek nadenkend terwijl hij antwoord gaf. 'Dat heb ik nog niet besloten. Het hangt ervan af hoe lang ik blijf, en dat weet ik nog niet. Het hangt ervan af hoe het gaat.' Hij keek haar aan en zij veronderstelde dat hij doelde op zijn bedrijf en hoe hij zich zou voelen in zijn appartement. 'Ik zat eraan te denken de boot een poosje bij de Cariben neer te leggen. Misschien in april. Dat is een prettige tijd van het jaar in dat deel van de wereld. Ben jij daar weleens geweest?'

'Het is een van de weinige plaatsen die ik heb gemist,' lachte ze. 'Er zijn daar nooit oorlogen geweest.'

'In Grenada wel,' plaagde hij.

'Die heb ik niet meegemaakt.'

'Als ik de boot naar Antigua breng, kunnen de kinderen en jij misschien eens een paar dagen overkomen, of er een vakantie komen doorbrengen.'

'Dat zouden ze leuk vinden,' zei ze rustig. Ze wist dat Aimee zeeziek werd, maar daar kon ze haar iets tegen geven. Terwijl ze met hem stond te praten, zag ze hoe Paul met een onbehaaglijke blik naar een van Serena's foto's keek. Op iedere tafel leek er wel een te staan, en ze had met hem te doen. 'Heb je honger?' vroeg ze, in een poging hem wat af te leiden. 'Zal ik iets voor je te eten maken? Ik maak heerlijke omeletten en boterhammen met pindakaas.'

'Ik ben gek op pindakaas,' grijnsde hij. Hij merkte wel wat ze probeerde te doen en hij was haar er dankbaar voor. Maar hij wist dat het hopeloos was. Zolang hij in het appartement was dat hij met haar had gedeeld, was het alsof hij Serena's parfum inademde. 'Ik ben dol op pindakaas met olijven en banaan.' Hij lachte om het gezicht dat ze trok.

'Dat is walgelijk. Zeg het maar niet tegen Sam. Het klinkt als een van zijn bedenksels. Heb je hier iets staan? Dan flans ik wel iets in elkaar.'

'Ik denk niet dat er veel is, maar we kunnen kijken.' Hij wist niet wat er nog in de vriezer stond. Maar in de keuken werd hij in ieder geval niet zo overspoeld door herinneringen. Serena kwam daar nooit. Ze aten in restaurants, ze huurden een cateringbedrijf of een kok in, of Paul kookte voor haar. In al die elf jaar had ze geen enkele keer een maaltijd voor hem bereid en daar was ze trots op geweest.

India volgde hem door de eetkamer, met een enorme antieke tafel en overal zilver, naar een Spartaanse keuken, uitgevoerd in zwart graniet. Het leek net iets uit een chic architectuurblad, ze wist zeker dat er foto's van waren gemaakt.

Het enige dat ze vonden waren een paar overjarige, ingevroren hors d'oeuvres die een cateringbedrijf had achtergelaten en een keurig rijtje blikjes met frisdrank. 'Zo te zien wordt dat een interessant ontbijt voor je, morgen.'

'Ik heb niemand gezegd dat ik zou komen en ik denk dat mijn secretaresse niet had verwacht dat ik hier zou gaan slapen. Ze zei dat ze een kamer voor me zou reserveren in het Carlyle-hotel voor het geval ik dat niet zou doen. Misschien probeer ik dat morgen wel.' Hij keek India met een vreemde uitdrukking op zijn gezicht aan en ze glimlachte naar hem. Het was zo fijn hem te zien. 'Het spijt me dat ik niets te eten voor je heb, India.'

'Ik heb geen honger, ik dacht alleen dat jij misschien trek zou hebben.' Toen keek ze op haar horloge. 'Je zult wel uitgeput zijn.'

'Het gaat wel. Ik vind het fijn om bij je te zijn.' Hij moest er niet aan denken alleen te zijn met zijn herinneringen en alle dingen die hem aan Serena deden denken. Hij wist dat al haar kleren nog in haar kleedkamer hingen en hij durfde er niet naar te gaan kijken. Hij had niemand gevraagd er iets mee te doen. Maar later zou hij ertussendoor moeten lopen om bij zijn eigen kasten te komen. Inwendig kromp hij ineen, wetend wat hij te zien zou krijgen: haar slippers, haar ochtendjas, haar handtassen en haar jurken, allemaal keurig gerangschikt volgens kleur en ontwerper. Ze had altijd alles tot in de puntjes geregeld, zelfs haar kleding.

'Zeg maar wanneer je weer naar Westport terug moet.' Hij wilde haar niet te laat over straat laten gaan. Hij wist dat het gevaarlijk was om alleen terug te rijden, maar hij wilde ook niet dat ze wegging. Na al die maanden met haar gepraat te hebben, wilde hij dicht bij haar zijn, maar hij wist niet hoe hij dat moest zeggen. En hier leek het zelfs al verkeerd om een arm om haar heen te leggen. Zij legde zijn correctheid uit als een teken dat hun vriendschap vooral broederlijk van aard was, maar hij had geen idee hoe hij daar verandering in moest brengen.

Ze praatten over de kinderen en over zijn bestuursvergadering de volgende dag. Hij legde uit waar het over ging en hij vertelde haar wat meer over zijn bedrijf. Ook vroeg hij of zij de laatste tijd nog iets van Raoul had gehoord. Ze had het al een poosje niet meer over hem gehad. Hij had haar niet meer gebeld met nieuwe opdrachten, maar dat kwam haar wel goed uit, omdat ze de kinderen op dit moment niet alleen wilde laten. Ze moesten nog wennen aan het idee van de echtscheiding en ze wilde in de buurt zijn om erover te waken dat ze de omschakeling goed doorstonden.

Ze praatten lange tijd met elkaar, zoals altijd. Ten slotte keek hij op zijn horloge en zei dat hij vond dat ze moest gaan om niet te laat onderweg te zijn. Het was al over twaalven en ze zou pas om een uur of een thuis zijn. Terwijl hij langzaam met haar naar de deur liep, zag hij eruit als een kind dat op het punt staat zijn beste vriend te verliezen. Heel even vond ze het afschuwelijk om bij hem weg te gaan.

'Red je het wel?' vroeg ze beschermend, even vergetend dat hij zonder haar de halve wereld rond was geweest.

'Ik hoop het,' zei hij eerlijk. Hij was er niet helemaal zeker van.

'Als het niet gaat, bel me dan. Het kan me niet schelen hoe laat.

Wees niet bang om me wakker te maken.'

'Dank je wel,' zei hij zacht. Toen aarzelde hij even, alsof hij haar iets wilde zeggen, maar hij besloot het niet te doen. 'Het is goed om hier te zijn,' zei hij, terwijl hij haar aankeek, en hij doelde niet op het appartement.

'Het is goed om je hier te hebben,' zei ze glimlachend tegen de man die haar vriend was geworden, en ze meende het.

Hij ging met haar in de lift naar beneden en bracht haar naar haar auto. Hij wees naar de deursloten en zij knikte. Ze draaide het raampje naar beneden en bedankte hem opnieuw. Hij zei dat hij haar de volgende dag, na de vergadering, zou bellen.

'Wat vind je ervan om morgenavond om halfacht uit eten te gaan?' vroeg hij. Ze glimlachte en knikte.

'Klink goed. Is Daniel erg chic?'

'Niet zo erg. Gewoon leuk.' Zoiets zou hij tegen Serena hebben gezegd, en India begreep het. Het zwarte pak met de suède pumps en de oorbellen met parels. 'Ik bel je nog.'

'Hou je taai... ga lekker slapen...' zei ze, terwijl ze haar hand naar hem opstak en wegreed. Ze dacht eraan dat hij niet eens warme melk had om tot rust te komen als hij dat nodig had.

Onderweg naar huis maakte ze zich zorgen over hem. Het was fantastisch om hem in de buurt te hebben, beter nog dan met hem te praten door de telefoon. Het liefst had ze haar gedachten over hem de vrije loop gelaten, maar ze wist dat ze dat niet kon doen. Ze zette de radio aan en neuriede wat voor zich uit terwijl ze nadacht over het etentje bij Daniel dat ze de volgende dag van hem te goed had.

21

Paul belde India de ochtend na zijn aankomst om zeven uur op. Hij klonk wanhopig en uitgeput. Hij zei dat hij een verschrikkelijke nacht had gehad en zijn intrek zou nemen in het Carlyle-hotel.

'O, Paul, wat vind ik dat vervelend voor je.' Het was natuurlijk te voorzien geweest, het appartement ademde te veel de sfeer van Serena. 'Je zult doodmoe zijn voor de vergadering.'

'Het was afschuwelijk,' bekende hij haar, 'erger dan ik had gedacht. Ik had er denk ik beter aan gedaan niet te proberen hier te blijven.' Het klonk alsof hij had gehuild.

'Misschien kan je later wat veranderingen aanbrengen.' Ze vond het fijn met hem te praten door de telefoon en ze voelde zich direct moediger. Dit was de stem die ze kende. Het was nog steeds een beetje moeilijk de stem te koppelen aan de man die nog zo nieuw voor haar was en die ze maar zo zelden had gezien. Maar de stem was nu al lange tijd een constante factor in haar leven. 'Ik weet niet wat ik moet doen, behalve de zaak in zijn geheel verkopen.' Ze wist echter dat hij er nog niet aan toe was om dat te doen. 'Ik zie je vanavond wel in het Carlyle-hotel. Om zeven uur in de Bemelmans Bar. We kunnen daar eerst iets drinken en dan steken we de straat over naar Daniel.'

'Ik zal zorgen dat ik er ben. Wat ben je trouwens van plan te doen voor je ontbijt? Je kan niet met een lege maag naar je werk gaan.' Het was echt iets voor haar, met haar kinderen, om zich daar zorgen over te maken, en hij glimlachte. Het was in geen jaren gebeurd dat iemand zich in dat opzicht om hem had bekommerd. Als het al ooit was gebeurd. Zelfs Serena niet. Wat haar aanging had hij van honger kunnen omkomen. Serena ontbeet zelf nooit en vond dat hij dat ook niet nodig had.

'Ik eet wel iets op kantoor. Ze hebben daar een complete keuken en twee koks. Ik weet zeker dat ze wel iets voor me kunnen regelen, al is het maar een kop koffie. Ik ga er vroeg naartoe.' Hij zou overal naartoe zijn gegaan, om maar uit het appartement weg te zijn. De kasten hadden hem de vorige avond de das omgedaan en hij had vanaf zes uur 's morgens liggen huilen. 'Ik weet niet of ik hier ooit nog kan terugkomen,' zei hij met verstikte stem.

'Het wordt wel gemakkelijker,' zei ze geruststellend. In het begin had hij het zelfs op de Zeester moeilijk gehad. Door terug te keren naar het appartement dat hij met zijn vrouw had gedeeld, was de realiteit te snel en te heftig tot hem doorgedrongen en ook zijn terugkomst naar New York was voor hem waarschijnlijk een emotionele gebeurtenis geweest. Het was niet gemakkelijk, dat wist ze maar al te goed.

'Dank je wel voor je steun,' zei hij en toen hoorde hij opeens vreemde bonzende geluiden en het geblaf van een hond. 'Waar zit je trouwens? Het lijkt daar wel een gekkenhuis.'

'Dat is het ook.' Ze glimlachte. 'Ik ben bezig ontbijt klaar te maken voor de kinderen en de hond gaat uit zijn dak.' Hij vond het een leuk gehoor. Het klonk gezellig.

'Hoe is het met Sam?'

'Die heeft honger.' Ze grinnikte.

'Ga hem dan maar gauw eten geven. Ik bel je later nog wel.'

Ze was de hele middag weg en ze kwam pas weer thuis nadat ze de kinderen uit school had gehaald. Ze was Gail tegen het lijf gelopen, die haar vertelde dat Dougs vriendin samen met haar kinderen het weekend bij hem had doorgebracht. Ze had het gehoord van twee vrouwen die ze bij de supermarkt was tegengekomen. India merkte tot haar verbazing dat ze het vervelend vond. Hij had het recht te doen wat hij wilde, maar hij had er geen gras over laten groeien. Ze waren pas twee maanden uit elkaar. En zij had niemand. Behalve Paul. Maar dat was anders. Ze sprak niet over hem tegen Gail. Dat deed ze nooit. Het was nog steeds een goed bewaard geheim.

De oppas kwam om vijf uur. India kleedde zich om en vertrok om zes uur naar de stad. Dit keer klaagden de kinderen dat ze wegging.

Waarom ga je nou alweer weg?' zeurde Sam terwijl ze hem een zoen gaf. 'Je bent gisteravond ook al weg geweest.'

'Ik heb vrienden in de stad. Ik zie je morgenochtend weer.' Ze wist dat hij haar ging vragen wie die vrienden waren, maar voor hij aanstalten kon maken, trok ze snel de deur achter zich dicht. Ze wilde het niet vertellen. Het ging ze niets aan. En ze wilde hen niet ongerust maken. Ze wist dat ze van streek waren over Dougs vriendin en haar twee kinderen. Ze hadden niet nog iemand nodig om zich zorgen over te maken, ook al was Paul geen bedreiging voor hen.

Het was druk onderweg naar de stad en ze kwam tien minuten te laat aan. Ze had het zwarte pak aan met een paar nieuwe schoenen, ze droeg haar haar weer in een wrong op haar hoofd en ze had haar enige oorbellen met parels ingedaan. Het was voor haar een nieuwe ervaring om zich 's avonds op te tutten en naar de stad te rijden om uit eten te gaan. Paul had opnieuw aangeboden om haar te laten ophalen, maar zij had lachend opgemerkt dat de kinderen de schrik van hun leven zouden krijgen als er een limousine zou komen voorrijden en hun moeder als een soort Assepoester zou worden weggevoerd. Ze zouden denken dat ze uitging met een filmster of een drugsdealer. Het was een stuk eenvoudiger als ze zelf naar de stad reed en zich zo hun vragen en opmerkingen bespaarde.

'Je ziet er prachtig uit,' zei Paul met een glimlach toen hij haar zag. Ze merkte op dat hij er moe uitzag. Het was een lange dag voor hem geweest, vooral nadat hij zo'n tijd niet meer had gewerkt. Iedereen wilde hem even voor zichzelf hebben en eiste al zijn aandacht op, en hij had nog steeds wat last van jetlag. 'Hoe heb jij het gehad vandaag?' vroeg hij, terwijl ze ging zitten. 'Niet zo druk als ik, hoop ik. Ik was vergeten hoe uitputtend werken is.' Hij glimlachte en zij bestelde een glas witte wijn. Er was nog volop tijd om de alcohol te laten uitwerken voor ze weer naar Westport terug moest.

'Ik heb alleen boodschappen gedaan en de kinderen opgehaald.' Ze vertelde hem wat Gail had gezegd over Doug en hij trok zijn wenkbrauwen op.

'Die heeft er ook geen gras over laten groeien.' Maar hij vond het niet erg. Het betekende dat hij India niet meer zou lastig vallen en Paul was blij het te horen.

'En hoe was de bestuursvergadering?' vroeg India belangstellend.

'Een hele uitdaging. En ik heb mijn zoon gesproken. Ze krijgen er weer een baby bij. Dat is een hoopvol teken. Ik vind het altijd een soort symbool van vertrouwen in de toekomst. Maar misschien hebben zij daar op hun leeftijd niet zulke filosofische ideeën over.' India keek naar hem en vond dat hij er niet als een grootvader uitzag. Hij was zo'n knappe man. Hij zag er heel jong uit, hoewel hij beweerde dat hij zich vanavond wel oud voelde. Zij verzekerde hem dat het alleen maar kwam door de jetlag. Maar hij bekende dat hij het de vorige avond erg moeilijk had gehad.

'Je hebt er goed aan gedaan hier naartoe te gaan,' zei ze bemoedigend.

'Het is een beetje vreemd als je een paar straten verderop een appartement hebt. Maar ik had het niet nog een nacht aangekund. Ik had diezelfde dromen weer... van Serena die tegen me zegt dat ik met haar had moeten neerstorten.'

'Dat zou ze nooit hebben gezegd, dat weet je best,' zei India vastberaden. Ze nam nogal wat vrijheid door dit tegen hem te zeggen, maar ze zou het ook door de telefoon hebben gedaan. Ze begon eraan te wennen hem in levenden lijve voor zich te zien. Het was fijn om hem aan het eind van de dag te ontmoeten, zich mooi aan te kleden voor het diner en met hem uit te gaan. Ze had dat in lange tijd niet gedaan. Terwijl zij kleine slokjes nam van haar wijn, keek hij haar glimlachend aan.

'Je klonk nu even net als Serena.' India was echter helemaal zichzelf. 'Ze vond het afschuwelijk als ik zelfmedelijden had, dan gaf ze me altijd op mijn kop. Dus je hebt gelijk met wat je zei, zoals gewoonlijk. Je hebt vaak gelijk, India. Met een heleboel dingen.' Het enige waarmee ze ernaast had gezeten was met haar huwelijk. Ze had jaren geleden al op haar strepen moeten gaan staan en hem weg moeten laten gaan. Maar Paul wist dat ze dat zonder zijn steun nooit had gedaan.

Toen ze hun glas leeg hadden, vertrokken ze naar Daniel. De maître d'hôtel gaf hun een gezellig tafeltje in een hoek. Hij omringde Paul met veel egards, India kon zien dat hij er vaak was geweest. En de man was kennelijk benieuwd naar wie hij bij zich had.

'Iedereen vraagt zich af wie je bent,' glimlachte Paul. 'Je ziet eruit als een fotomodel in dat pak, India. En ik vind je haar mooi zo, het staat je goed.' Maar hij miste ook haar vlecht en hoe ze er had uitgezien toen hij haar op de Zeester voor het eerst had ontmoet. Ze had zich op de boot zo volkomen bij hem op haar gemak gevoeld en ze hadden het zo fijn gehad met Sam. Hij keek ernaar uit om ze weer op de boot te hebben. Die middag had hij besloten de boot over de Atlantische Oceaan naar Antigua te brengen. Hij wilde haar voorstellen daar met de kinderen de paasdagen door te brengen. Eerst hielp hij haar echter met het bestellen van de maaltijd.

Als voorgerecht kozen ze een romige kreeftensoep. Zij wilde daarna gebraden duif en hij bestelde een steak au poivre, andijviesalade en een soufflé als nagerecht. Het was een weelderige maaltijd.

Terwijl de ober de wijn inschonk, vertelde Paul dat hij haar en de kinderen met Pasen naar Antigua wilde laten komen.

'Vraag je niet liever iemand anders?' vroeg ze bescheiden. 'We zijn met zoveel. En de kinderen maken je stapelgek.'

'Niet als ze zo zijn als Sam. We kunnen ze met z'n vieren twee hutten geven en dan nog andere gasten uitnodigen als we dat willen. Ik dacht dat het wel leuk zou zijn om ze aan boord te hebben. Ik had eraan gedacht om Sean te vragen, maar hij is niet zo dol op zeilen en nu zijn vrouw zwanger is, denk ik niet dat ze zullen komen. Maar ik kan het ze vragen. Jouw kinderen vinden het misschien leuk om met zijn kinderen te spelen, hoewel ze nog wel erg klein zijn. Sam en ik kunnen zeilen terwijl jullie gaan blufpokeren of een video gaan bekijken of zo.'

Hij keek alsof hij hoopte dat ze zouden komen en India was erg ontroerd. Het was een onweerstaanbare uitnodiging en Doug had al gezegd dat hij andere plannen had voor de paasvakantie. Hij zou met zijn nieuwe vriendin en haar kinderen naar Disney World gaan en zijn eigen kinderen waren gekwetst geweest dat zij niet waren uitgenodigd. Maar zoals Gail had gezegd: zo ging het met echtscheidingen. Veel vaders verloren hun belangstelling voor hun eigen kinderen zodra ze een nieuwe vriendin hadden.

'Meen je dat serieus van Antigua, Paul?' vroeg India voorzichtig, terwijl ze hun soep aten. 'Je hoeft dat echt niet te doen.'

'Nee, maar ik wil het. En als je je zenuwachtig maakt, India, kan je altijd in je hut blijven en me in de stuurhut opbellen. Dan weet je weer wie ik ben.' Hij plaagde haar, maar hij was zich wel degelijk bewust van de aanpassing die ze moest maken. Ze moesten zich de laatste dagen allebei in allerlei opzichten aanpassen. Hij was de afgelopen nacht in het appartement zelf nog geconfronteerd met een situatie waaraan hij zich moest aanpassen. India moest lachen om zijn voorstel.

'Dat werkt vast goed. Misschien moet ik nu ook even naar buiten lopen en je vanuit een telefooncel opbellen.'

'Dan zou ik niet opnemen,' zei hij ernstig.

'Waarom niet?' vroeg ze verbaasd. Hij keek haar met een vreemde uitdrukking op zijn gezicht aan.

'Ik heb een afspraakje. Het eerste sinds jaren. Ik ben bang dat ik veel opnieuw moet leren. Ik weet niet of ik nog wel weet hoe het moet.' Er was iets heel kwetsbaars in zijn ogen toen hij dit zei en toen ze antwoordde, was er nauwelijks meer te horen dan een fluistering.

'Is dit een afspraakje? Ik dacht dat we vrienden waren.' Hij had haar volledig in verwarring gebracht.

'Kan het niet allebei?' Hij keek haar eerlijk aan. Hij was niet alleen voor zaken naar New York gekomen, hoewel hij haar dat niet had verteld. Nadat hij een halfjaar alleen maar met haar had gepraat, wilde hij haar zien.

'Ik denk het wel,' zei ze. Ze keek opeens zenuwachtig.

'Je morst met je soep,' merkte hij op en ze grijnsde. Ze was helemaal overrompeld door zijn vraag. 'Als je met mij uit eten wilt gaan, kun je niet overal op de tafel soep morsen, India.' Hij leunde achterover en keek haar aan terwijl zij haar lepel neerlegde.

'Ik weet niet zeker of ik je wel goed begrijp.' Ze wilde het niet begrijpen. Ze wilde niet dat hij iets veranderde. Met Kerstmis, voor Doug wegging, had hij al tegen haar gezegd dat ze alleen maar vrienden waren. Ze had rillend van de kou in een telefooncel gestaan toen Paul haar vertelde dat hij voor haar niet het licht aan het eind van de tunnel wilde zijn. Als dat zo was, hoe kon dit dan een afspraakje zijn? Wat bedoelde hij? En waarom had hij de zaak veranderd? 'Ik vind dit doodeng, weet je dat?'

Hij moest onwillekeurig om haar glimlachen. Ze zag er heel mooi, heel jong en naïef uit. Voor haar was het nog langer geleden dan voor hem dat ze voor het laatst een afspraakje had gemaakt. Het was meer dan twintig jaar geleden dat ze Doug in het vredesleger had leren kennen. 'Maak ik je echt bang, India?' Hij keek opeens bezorgd. 'Ik wil je geen angst aanjagen. Meen je dat?'

'Een beetje. Ik dacht dat we alleen maar vrienden waren. Dat zei je toen... met Kerstmis...'

'Heb ik dat gezegd? Dat is lang geleden.' Toen wist hij het weer. Hij had het gemeend toen hij het zei. Maar er waren sindsdien drie maanden verstreken. De ergste pijn om het verlies van Serena was enigszins gedoofd. En Doug had haar verlaten. 'Ik weet niet precies meer wat ik heb gezegd, maar waarschijnlijk is het iets heel doms geweest.' Ze voelde haar hart bonzen terwijl hij dit zei. 'Ik vind het een buitengewoon smakeloze opmerking, dat van geen licht willen zijn aan het eind van de tunnel.' Ze begreep niet wat er was gebeurd om daar verandering in te brengen. Hij zuchtte terwijl hij haar aankeek en over de tafel heen haar hand zachtjes in de zijne nam. 'Ik word soms bang... en verdrietig... Ik mis Serena... en ik zeg soms dingen die ik waarschijnlijk beter niet kan zeggen.' Bedoelde hij nu? Of toen? India voelde hoe haar ogen zich vulden met tranen toen ze hem aankeek. Ze wilde niets doen dat wat ze hadden in gevaar zou kunnen brengen. Ze wilde hem niet kwijtraken. Als dit te ver ging, zou hij er spijt van kunnen krijgen en zou hij misschien weer terugvluchten naar de veiligheid van zijn boot. En dit keer misschien voorgoed.

'Ik denk dat je niet goed weet wat je doet,' zei ze, terwijl hij zachtjes haar ogen afveegde met zijn servet.

'Misschien is dat zo. Maar waarom laat je het me niet uitpuzzelen, zonder er te veel over in te zitten. Vertrouw me nou maar, India. Laten we het samen uitpuzzelen.' Ze deed even haar ogen dicht, genietend van het moment, en knikte toen. Toen ze hem weer aankeek, zat hij naar haar te glimlachen. Hij was blij met wat er met hen gebeurde en met wat hij voor haar voelde. In plaats van te treuren om het einde, genoot hij nu van de tederheid van een nieuw begin.

Hierna kwamen ze in een opgewektere stemming. Hij vertelde haar grappige dingen die op de boot waren gebeurd, over mensen die dronken waren geworden of die zich hadden misdragen, over een vrouw die een verhouding had gehad met de kapitein en een andere vrouw die de patrijspoorten van haar hut open had laten staan en de boot bijna tot zinken had gebracht. India huiverde toen ze dit verhaal hoorde.

'Ik zal onthouden dat ik dat nooit moet doen.'

'Ik zal je wel helpen het te onthouden. Het is zo gênant om te zinken, en het is ook helemaal niet goed voor het tapijt.' Ze zette grote ogen op van de verhalen die ze hoorde. Ze wist minder van zeilboten af dan Sam, en Paul maakte daar dankbaar gebruik van. Het verhaal van de patrijspoorten was overigens waar gebeurd en ze hadden nu waarschuwingsbordjes in de hutten hangen, voor het geval iemand het zou vergeten. 'Weet je,' zei hij, terwijl hij haar rustig aankeek, 'het is heel bijzonder. De Zeester is zo goed gebouwd dat we er maar één keer mee zijn omgeslagen.' Ze opende haar mond van ontzetting, maar toen kreeg ze in de gaten waar hij mee bezig was.

'Wat ben jij een klier,' zei ze. Ze klonk net als Sam en hij lachte om haar.

'Ik maak je toch niet bang, hoop ik? Ik dacht dat je het wel interessant zou vinden. Ze doet het erg goed als we omslaan. Ze maakt een volledige draai en dan komt ze weer overeind. We hoeven alleen de zeilen maar af te drogen. Ik zal het je weleens laten zien.'

'Laat Antigua maar zitten,' zei ze vastbesloten. Maar inmiddels wist ze wat hij in zijn schild voerde. Hij zat haar gewoon op stang te jagen. 'Vertel die verhalen maar aan Sam. Die gelooft ze tenminste niet.'

'Misschien toch wel.' Pauls ogen twinkelden. Hij genoot van haar gezelschap, van het eten en van de wijn. Hij had in lange tijd niet zoveel plezier gehad, langer dan hij wilde weten. 'Ik ben erg overtuigend.'

'Dat ben je zeker,' zei ze met een verlegen lachje. Ze hield van zijn gevoel voor humor en van zijn stijl en ze voelde zich nu net zo bij hem op haar gemak als toen ze nog met hem sprak door de telefoon. Ze hadden een heerlijke avond gehad. Na het eten liepen ze langzaam terug naar het Carlyle-hotel. Het was nog vroeg en hij vroeg haar of ze zin had om nog even mee naar boven te gaan voor ze terugging naar Westport. Ze had nog tijd genoeg. Ze hoefde nog niet terug. De oppas had toegezegd dat ze zou blijven slapen als India te laat thuis zou komen, dus ze kon blijven zolang ze maar wilde.

'Mijn hotelkamer is niet slecht, maar het is niet direct het paleis van Versailles,' verontschuldigde hij zich. 'Ik denk dat het iemands appartement is. Ze leasen het voor een aantal maanden achter elkaar.' Hij bood haar niet aan terug te gaan naar de bar. Terwijl ze met de lift omhooggingen, vertelde hij haar over de Zeester en over wat ze op Antigua kon verwachten. Hij zei dat ze nog een aantal andere eilanden konden bezoeken. In feite konden ze alles doen wat ze wilde.

De lift stopte op de negende verdieping en hij liet haar binnen in een grote, comfortabele kamer met mooie decoraties. Het haalde het echter niet bij zijn appartement. De kamer ademde een voorspelbare onpersoonlijke sfeer, maar er stonden overal bloemen en er was een bar waarin ze alles konden vinden wat ze maar wensten. Hij schonk haar een glas wijn in, maar zij dronk er niet van, omdat ze nog terug moest rijden naar Westport. Er was ook fruit en gebak van het hotel, maar na de uitgebreide maaltijd bij Daniel hadden ze geen van beiden honger. India ging op de bank zitten en Paul nam naast haar plaats. Hij was nog steeds aan het vertellen over de boot, maar toen stopte hij en keek haar aan. Ze voelde hetzelfde elektrische stroompje door zich heen trekken dat ze had gevoeld toen ze hem voor het eerst had ontmoet. Naast zijn knappe uiterlijk had hij iets onweerstaanbaar aantrekkelijks.

'Ik kan gewoon niet geloven dat we hier zitten,' zei hij. 'Ik verwacht steeds dat ik wakker word op de boot en dat iemand me komt zeggen dat jij aan de telefoon bent.'

'Het is grappig, vind je niet?' Ze glimlachte, denkend aan al die keren dat ze met elkaar hadden gesproken. Ze dacht terug aan alle dingen die ze elkaar vele maanden lang hadden verteld en aan de keren dat ze hem had gebeld vanuit een ijskoude telefooncel, in de periode dat Doug nog niet bij haar weg was. Ze lachte toen ze eraan dacht. 'Ik dacht dat ik zou bevriezen.' Ze had maandenlang rolletjes met telefoonmunten bij zich gedragen, zodat ze hem kon opbellen wanneer ze maar wilde.

'We hebben moeilijke tijden doorgemaakt, jij en ik,' zei hij rustig. Op dit moment dacht hij echter alleen aan haar en niet aan de mensen die ze hadden verloren of aan de mensen die ze zelf in andere tijden waren geweest. Het enige dat hij kon zien waren haar ogen en haar zachte blik en het enige dat hij voelde was wat er gedurende zijn maanden op de Zeester tussen hen was gegroeid.

Toen zei hij niets meer. Hij leunde heel voorzichtig naar voren, nam haar in zijn armen en kuste haar. En toen ze zijn lippen op de hare voelde, wist ze het antwoord op al haar vragen. Het duurde lang voor ze weer spraken en toen ze dat deden, was zijn stem zacht en schor van hartstocht. 'Ik denk dat ik verliefd op je ben, India,' fluisterde hij. Het was in geen enkel opzicht wat hij had verwacht of wat zij had gedacht dat er zou gebeuren als ze hem zou zien. Ze had zichzelf al veel eerder verteld dat dit nooit zou gebeuren.

'Ik heb zo mijn best gedaan om het niet tegen je te zeggen, om het mezelf niet eens te laten voelen,' zei ze. Ze voelde precies hetzelfde als hij.

'Ik ook,' zei hij rustig, terwijl hij haar dicht tegen zich aanhield, met zijn arm om haar schouder. 'Ik wist het al heel lang, maar ik was steeds bang dat jij het niet zou willen.'

'Ik dacht... ik was bang...' Ze was er zo van overtuigd geweest dat zij het in zijn ogen niet zou halen bij Serena. Ze had nergens op durven hopen, maar dat zei ze nu niet tegen hem. Hij kuste haar opnieuw en hij hield haar zo stevig vast dat ze bijna geen adem kon krijgen. Toen stond hij zonder een woord te zeggen op en liep langzaam met haar naar zijn slaapkamer. Ze stopten in de deuropening.

'Ik zal doen wat jij wilt,' zei hij, met een droevige blik in zijn ogen. Hij wist dat hij met dit ene gebaar het ene leven achter zich liet en het andere binnenging, als dat was wat zij wilde. Hij hield meer van haar dan hij ooit voor mogelijk had gehouden, dat was hem op dat moment volkomen duidelijk. 'Als je terug wilt naar Westport, is dat goed... Ik begrijp het.' Maar ze schudde haar hoofd toen ze hem aankeek. Ze wilde nu zonder hem nergens naartoe gaan. Net als hij had ze dit al lange tijd geweten. Ze had er heftig tegen gevochten, ze had voor hem klaargestaan en hem vanuit ijskoude telefooncellen opgebeld. Maar dat lag nu allemaal achter hen.

'Ik hou van je, Paul,' zei ze zacht.

Toen draaide hij de lichten uit en legde haar op het bed. Hij kwam naast haar liggen, nam haar in zijn armen, raakte haar aan en genoot van al haar warmte en zachtheid en schoonheid.

Hij ontdeed haar van het zwarte pak en van alles wat hij daaronder vond en ze klampten zich aan elkaar vast met een verlangen waarvan ze zich geen van tweeën eerder bewust waren geweest. Toen ze naakt naast hem lag, keek hij op haar neer met alle liefde en tederheid die hij voor haar voelde.

'Je bent zo mooi, India,' fluisterde hij. Ze strekte haar armen naar hem uit met de glimlach die hij zo lang in zijn herinnering had bewaard en met een teder gebaar trok ze hem naar zich toe. Ze ontmoetten elkaar en hielden elkaar vast en maakten een hemelse dans terwijl ze vonden waar ze naar hadden gezocht in de armen van iemand die niet alleen zij zelf liefhadden, maar die ook hen liefhad. Geen van hen had dit ooit eerder meegemaakt, ze ontdekten het pas nu, bij elkaar. Het was voor hen allebei alsof ze opnieuw geboren werden. Ze klampten zich vast aan het leven, aan hun hoop en aan de dromen die ze allebei waren vergeten en waarin ze allang niet meer geloofden. Terwijl zij zachtjes kreunde in zijn armen, bracht hij haar naar plaatsen die ze nooit had gekend en waarvan ze slechts vaag had beseft dat ze ernaar verlangde. En toen het voorbij was, was het geen einde, maar een nieuw begin.

Ze lagen lange tijd rustig naast elkaar. Toen kuste hij haar opnieuw en na een poosje viel zij naast hem in slaap. Hij bleef lange tijd naar haar kijken terwijl ze sliep. Daarna deed hij zijn ogen dicht en hij sliep zoals hij in maanden niet had geslapen, en na zijn kwellende reis langs eenzame oorden bracht haar liefde hem weer naar huis.

De zon kwam op toen ze wakker werden, en hij vrijde opnieuw met haar. Na afloop lag ze in zijn armen en zuchtte dat ze nooit had geweten dat het zo kon zijn.

'Dat kan het ook niet,' zei hij met een glimlach. Hij was nog steeds onder de indruk van haar en van wat er met hen was gebeurd. Zij was alles waarnaar hij in alle maanden dat hij haar had gebeld zo wanhopig had verlangd, zonder dat hij dat tot zich had laten doordringen. 'Ik laat je nooit meer gaan,' zei hij gelukkig. 'Je moet overal met me meegaan... naar mijn werk... naar de boot... Ik kan zonder dit niet leven.'

'Je zult wel moeten,' zei ze met een ondeugend lachje. 'Ik moet terug naar Westport.' Hij kreunde bij het vooruitzicht haar te moeten missen, al was het maar tot de avond.

'Kan je vanavond terugkomen?' vroeg hij, voor hij haar liet gaan. Hij wilde weer met haar vrijen, maar ze hadden allebei tijd nodig om op adem te komen.

Ze wist dat het moeilijk zou zijn de kinderen voor de derde achtereenvolgende avond alleen te laten en ze keek hem verwachtingsvol aan. 'Kan jij naar Westport komen?'

'En de kinderen dan?'

'We bedenken wel iets... Je kan bij Sam op de kamer slapen.'

'Dat is interessant.' Hij lachte en zij giechelde en langzaam maakte ze haar lichaam los van het zijne, nog steeds overdonderd door alles wat er was gebeurd.

Hij zag hoe ze door de kamer liep, maar dit keer zei hij niet tegen haar dat ze de mooiste vrouw was die hij ooit had gezien. Dit te zeggen leek haast een gebrek aan respect voor Serena. Maar bij India had hij iets gevonden dat hij zelfs bij haar niet had gehad. Het fascinerende aan Serena was geweest dat ze zich nooit volledig aan iemand anders had gegeven, zelfs na al die jaren niet aan hem. Ze hield altijd iets van zichzelf achter, alsof ze wilde bewijzen dat ze nooit zijn eigendom zou zijn. Het verschil tussen hen was dat India zich volledig aan hem gaf. Ze stelde zich voor hem open in al haar warmte en kwetsbaarheid en hij had het gevoel dat hij duizend jaar kon verdwijnen in alles wat ze hem gaf. Hij voelde zich veilig bij haar en ze deelden een extase met elkaar die hem volledig bevredigde.

Hij stond samen met haar onder de douche en keek daarna toe hoe ze zich aankleedde. Toen trok hij zijn kleren aan en zij keek naar hem met een mysterieus lachje. Ze bedacht dat degene die dat over hem had gezegd, volkomen gelijk had... hij was inderdaad onfatsoenlijk knap.

Hij ging met haar in de lift naar beneden en dacht aan wat ze voor hem betekende. Toen ze in haar auto stapte, keek hij haar aan. Dit moment wilde hij zijn hele leven blijven onthouden.

'Wees voorzichtig... Ik hou van je, India.' Ze leunde uit de auto om hem te kussen. Haar lange blonde haar golfde over haar schouders. Hij raakte het aan en het voelde aan als zijde. Ze keek glimlachend naar hem op, een en al onschuld en vertrouwen en hoop en dromen, met de gloed van wat er gebeurd was nog in haar ogen. Ze keek hem aan met een dieptevreden uitdrukking op haar gezicht.

'Ik hou ook van jou. Bel me maar, dan vertel ik je hoe je moet rijden.'

Hij keek haar na terwijl ze wegreed, met alle kracht van zijn liefde voor haar in zijn ogen. Maar toen hij terugliep naar het hotel, dacht hij aan Serena en hij voelde hoe de wroeging als een mes door zijn ziel sneed.

22

Paul reed die avond naar Westport en kwam bij hen eten. Het was de eerste keer dat hij India's andere kinderen ontmoette. Hij vond ze erg aardig en grappig.

Sam fungeerde de hele maaltijd als gangmaker. En Paul en Jason hadden een zeer volwassen gesprek over zeilen. Aimee probeerde voorzichtig haar flirttechnieken op hem uit. Ze was erg knap en leek sprekend op haar moeder. Alleen Jessica scheen haar bedenkingen tegen hem te hebben en vertrok direct na het eten naar boven om haar huiswerk te maken.

'Je bent door de keuring gekomen,' zei India met een glimlach toen ze na afloop samen in de huiskamer gingen zitten. De kinderen waren allemaal naar boven gegaan om hun vrienden te bellen en tv te kijken. 'Jason vond je "cool". Aimee zei dat je ermee door kon. En Sam is zoals je weet gek op je.'

'En Jessica heeft de pest aan me,' stelde hij nuchter vast.

'Nee. Zij heeft niets gezegd, wat betekent dat ze niet de pest aan je heeft. Als het wel zo was, zou ze het tegen je zeggen.'

'Dat is een hele troost,' zei hij met een geamuseerde blik. Het waren leuke kinderen en hij kon zien dat ze haar werk goed had gedaan. Ze waren intelligent en zelfverzekerd en gelukkig. En ze hadden aan tafel een levendige conversatie gehad.

Toen ze wisten dat de kinderen in bed lagen, slopen ze eindelijk op hun tenen naar boven. Zij deed de deur op slot en ze vrijden zo zachtjes mogelijk met elkaar, hoewel Paul zich een beetje zorgen maakte.

'Weet je zeker dat dit kan?' fluisterde hij na afloop. Toen hij nog in de greep was van zijn hartstocht, had hij er niet aan gedacht ernaar te vragen, maar nu lagen ze in het donker met elkaar te fluisteren en ze knikte.

'De deur zit op slot en ze slapen allemaal heel vast.'

'De onschuld van de jeugd,' fluisterde hij. 'Maar we kunnen ze niet lang onwetend houden. Ik kan vannacht zeker niet blijven?' Hij wist zelf het antwoord al op zijn vraag.

'Nog niet. We moeten ze wat tijd gunnen. Ze zijn al uit hun doen vanwege de vriendin van Doug. Ze brengen de weekends bij haar door.' Paul bedacht dat hij wel pech had dat hij als tweede op het toneel was verschenen. Hij keek er niet direct naar uit om om vier uur 's morgens naar New York terug te rijden. Uiteindelijk bleef hij tot zes uur. Hij sliep onrustig, maar hoewel hij over vliegtuigen droomde, kwam Serena niet in zijn dromen voor. India sloop met hem naar beneden en beloofde dat ze die avond naar de stad zou komen. Toen hij terugreed naar de stad, besefte hij echter dat dit niet gemakkelijk zou worden. De afstand en het slaapgebrek zouden hem vreselijk gaan opbreken. Maar zij was het waard.

Donderdagavond zou hij Sean ontmoeten en in het weekend zouden de kinderen naar hun vader gaan. India zou dan naar de stad komen en met hem in het Carlyle-hotel verblijven. Tot zover hadden ze alles goed georganiseerd, maar het vooruitzicht om om de dag naar Westport heen en weer te pendelen en zich te moeten verstoppen voor de kinderen, trok hem niet aan. Hij moest steeds denken aan Gods wrede gevoel voor humor. Op zijn leeftijd betekende het vooruitzicht van een vrouw met vier kinderen en een hond en een huis in Connecticut een hele uitdaging. Maar ze was ook de meest opwindende vrouw met wie hij ooit had geslapen. Dat maakte wel wat goed. De hond evenwel misschien niet. Maar toen hij die middag om vier uur zijn kantoor verliet voor een massage en een middagdutje, was hij uitgeput. En toen hij die avond met haar uit eten ging bij Gino's, zag hij er belabberd uit.

'Hoe was het met de kinderen?' vroeg hij met een bezorgde blik. 'Hebben ze nog iets gezegd? Hebben ze me vanmorgen horen weggaan?'

'Natuurlijk niet.' Ze glimlachte naar hem. Zij had in de loop van veertien jaar moederschap heel wat flexibiliteit opgebouwd en ze zag eruit alsof ze de hele wereld aankon. Maar ja, zij was dan ook veertien jaar jonger dan hij, hoewel hij al had bewezen dat dat op sommige gebieden in ieder geval geen probleem hoefde te zijn.

Toen ze die avond terugkwamen in het hotel, waren ze allebei echter zo moe dat ze onder het tv kijken in slaap vielen. De volgende morgen om zeven uur werd ze pas wakker.

'O mijn god!' gilde ze, toen ze zag hoe laat het was. 'De oppas vermoordt me! Ik had gezegd dat ik om twaalf uur thuis zou zijn.' India grabbelde naar de telefoon, waarbij ze verleidelijk met een borst over hem heen leunde, en hing een ingewikkeld verhaal op over een vriendin die een ongeluk had gehad en bij wie ze de hele nacht op de intensive care was gebleven. Toen belde ze Gail op en vroeg haar of zij de kinderen voor haar van school wilde halen. De hele kwestie was in een paar minuten opgelost, waarna ze weer in bed kropen en hartstochtelijk de schade van de vorige avond inhaalden.

Vervolgens bestelde Paul voor hen allebei ontbijt via roomservice en ze zat tegenover hem met alleen zijn overhemd aan. Ze zag er ongelofelijk sexy uit.

'Heb je er weleens over gedacht een appartement te nemen in de stad?' vroeg hij behoedzaam, terwijl zij de Wall Street Journal zat te lezen. Ze had de krant altijd gelezen als Doug naar zijn werk ging en ze was dat ook nadat hij bij haar was weggegaan blijven volhouden.

'Doug zei altijd dat we daar weer zouden gaan wonen als Sam ging studeren.'

'Zolang hou ik het misschien niet vol,' zei hij vaag. Ze keek hem over haar krant heen behoedzaam aan.

'Dit zal wel moeilijk voor je zijn,' zei ze vol medeleven. Hij was pas drie dagen thuis. Het was nu nog niet zo zwaar, maar hij voorzag dat het dat wel zou worden.

'Nog niet. Maar dat wordt het wel. En jij kunt niet heen en weer blijven rijden naar Westport.' Hij vond het geen prettig idee dat zij om vier uur 's morgens onderweg zou zijn, en het trok hem zelf ook niet aan. Er lag nu tenminste nog geen sneeuw. Maar ook dat zou komen.

'De kinderen hebben nog maar drie maanden school,' zei ze praktisch. Maar geen van beiden wilde op dit moment de realiteit al onder ogen zien. Hun relatie was in heel korte tijd tot bloei gekomen. Hij had zich de praktische consequenties van haar situatie, van het regelen van een oppas tot het halen en brengen van de kinderen, nog niet ten volle gerealiseerd. Hij had daar voor het laatst mee te maken gehad toen Sean klein was, en die was nu eenendertig. En hij wist ook nog dat Sean zijn liefdesleven weinig goed had gedaan. Hij had categorisch een hekel gehad aan iedere vrouw met wie zijn vader een afspraakje maakte. Paul had Serena pas ontmoet toen Sean al studeerde. En haar had Sean ook niet gemogen. Hij had er jaren over gedaan om met haar enigszins op vriendschappelijke voet te komen. Toen het zover was, was hij inmiddels zelf al getrouwd. Nu Sean in zijn gedachten was, herinnerde Paul zich opeens weer dat hij hem die avond mee uit eten zou nemen. Dat betekende dat hij vanavond niet naar Westport heen en weer hoefde te rijden. Vrijdag zou India naar de stad komen en het weekend met hem doorbrengen.

Toen ze klaar waren met hun ontbijt, kleedden ze zich aan, waarna hij naar kantoor moest. Ze verliet samen met hem het hotel. Hij glimlachte naar haar terwijl ze weer in haar auto stapte en in al haar verbluffende blonde schoonheid naar hem opkeek.

'Ik denk dat ik een beetje gek ben, maar ik hou van je,' zei hij, en hij meende het. Terwijl hij haar nakeek, dwong hij zichzelf niet aan Serena te denken. Het was altijd het moeilijkste voor hem als India weg was. Zolang hij bij haar was, stond hij zichzelf niet toe aan Serena te denken. Dit was nog steeds iets waar hij erg aan moest wennen. Maar hij was er met volle overgave aan begonnen en hij had er geen spijt van.

Die avond vertelde hij Sean over India en hij was verbaasd toen Sean weinig enthousiast was en zich bijna vaderlijk bezorgd toonde.

'Is het niet een beetje snel, pa?'

'Om met een andere vrouw uit te gaan?' Paul verbaasde zich over zijn reactie. Zelfs toen ze uiteindelijk vriendschap hadden gesloten, was Sean nooit bijzonder dol geweest op Serena. Hij vond haar altijd te opzichtig. India was heel anders, zij was rustig en discreet en bescheiden. Maar Sean had haar nog niet ontmoet, dus dat wist hij nog niet.

'Misschien wel,' zei Sean, in antwoord op zijn vraag. 'Het is pas zes maanden geleden gebeurd en je was zo stapelgek op Serena.'

'Dat was ik ook, dat ben ik nog steeds. Maar vind je niet dat ik recht heb op een relatie?' Het was een eerlijke vraag die een eerlijk antwoord verdiende.

'Waarom? Op jouw leeftijd hoef je toch niet opnieuw te trouwen?'

'Wie heeft er iets gezegd over trouwen?' Hij verstrakte bij het horen van de woorden van zijn zoon, die zijn gedachten leek te hebben geraden. Die ochtend nog, toen hij zijn gedachten liet gaan over het voortdurende heen en weer reizen naar Westport, was hij tot de conclusie gekomen dat ze onmogelijk zo konden blijven doorgaan.

'Nou, als je niet meer wilt trouwen, waarom ga je dan met haar uit? Trouwens, je hebt de Zeester toch.' Hij vond dat blijkbaar een redelijke ruil. Paul vond het niet prettig te beseffen dat zijn zoon hem met zevenenvijftig jaar te oud vond om met een vrouw uit te gaan.

'Sinds wanneer ben jij zo geïnteresseerd in zeilboten? Bovendien, ik dacht alleen maar dat je wel geïnteresseerd zou zijn in wat ik doe. Ik zou het leuk vinden om haar binnenkort eens aan je voor te stellen.'

'Als je niet met haar gaat trouwen, hoef ik ook niet met haar kennis te maken, pa,' zei Sean bot, waarmee hij meteen een onmogelijke situatie schiep. Als Paul India nu aan hem voorstelde, betekende dat dat ze gingen trouwen. Om de zaak een beetje af te leiden, vertelde hij hem over haar werk en over haar grote talent.

'Geweldig,' zei Sean, zonder veel belangstelling. 'Heeft ze kinderen?' Weer een meesterlijke zet van zijn kant. Paul knikte vaag, maar Sean drong verder aan. 'Hoeveel?'

'Een paar.' Paul zei het met een opkomend gevoel van paniek en Sean voelde dat haarfijn aan.

'Hoeveel?' herhaalde hij.

'Vier.'

'Kleine kinderen?'

'Tussen de negen en de veertien jaar.' Hij besloot dat hij het hem net zo goed kon vertellen. Waarom zou hij eromheen draaien? 'Je maakt zeker een grapje?'

'Nee.'

'Ben je krankzinnig geworden?'

'Misschien wel.' Hij begon het zich af te vragen.

Je kan het zelfs met mijn kinderen nog geen tien minuten volhouden.'

'Jouw kinderen zijn kleiner. En ze huilen steeds. Die van haar niet.'

'Wacht even. Ze gaan de gevangenis in. Ze raken aan de drank. Ze gaan aan de drugs. Ze raken zwanger, of misschien raakt zij wel zwanger. Pa, je kan je lol nog op.'

'Doe niet zo kinderachtig. Jij hebt dat allemaal nooit gedaan.'

'Je weet niet half wat ik allemaal heb gedaan. Bovendien, jij gaf me de kans niet. Pa, luister eens, op jouw leeftijd moet je niet beginnen aan een vrouw met vier kinderen. Waarom zoek je niet iemand die een beetje ouder is?'

'Wat denk je van Gloria O'Keeffe? Is die oud genoeg naar jouw idee? Ze is vast al een eind in de negentig.'

'Volgens mij is ze dood,' zei Sean humorloos. 'Kom, wees even serieus. Ga weer terug naar de boot en probeer je te ontspannen. Volgens mij heb je een midlifecrisis.'

'Dank je wel voor je optimistische kijk op de zaak,' zei Paul droog, maar ondanks wat hij tegen zijn zoon zei, had Sean hem toch aan het denken gezet. Een vrouw met vier kinderen was niet gemakkelijk. 'Trouwens, als ik een midlifecrisis heb, betekent dat dat jij verwacht dat ik honderdveertien word. Ik zal mijn best doen om aan die verwachting te voldoen. En nee, ik ben niet gek. Ze is een goede vriendin en een aardige vrouw en ik mag haar graag. Ik dacht alleen maar dat je het zou willen weten, dat is alles. Vergeet het verder maar.'

'Nee,' zei Sean streng. Hij zou Paul nu alle preken betaald zetten die deze hem voor, tijdens en na zijn studententijd had gegeven 'Vergeet jij het maar.' Daarna begonnen ze over iets anders, maar toen ze '21' verlieten, was het duidelijk dat Sean zich nog steeds zorgen maakte. Hij zei dat hij zijn vader in het weekend zou opbellen om af te spreken wanneer hij de kinderen kon zien en Paul durfde niet tegen hem te zeggen dat hij dan al bezet was. Hij zei alleen dat hij zou bellen als hij het weekend niet wegging. Maar Sean wist onmiddellijk wat dat betekende. En toen hij thuiskwam bij zijn vrouw, die groen zag van de ochtendmisselijkheid, vertelde hij haar dat zijn vader zijn verstand was verloren. Zij reageerde echter precies als haar schoonvader en zei dat hij zich niet zo moest aanstellen. Zijn vader had het volste recht te doen wat hij wilde. Waarop Sean haar te verstaan gaf dat ze zich met haar eigen zaken moest bemoeien.

De dromen die Paul die nacht had, waren echter veel erger dan Sean hem had kunnen toewensen. Hij droomde de hele nacht van Serena en van vliegtuigen die midden in de lucht explodeerden. Twee keer schrok hij wakker omdat hij haar tegen hem hoorde schreeuwen over wat hij had gedaan, en toen hoorde hij haar snikken omdat hij haar ontrouw was geweest. Toen Paul de volgende ochtend opstond, voelde hij zich negentig. Iets dat Sean had gezegd bleef maar door zijn hoofd spoken. Stel dat India zwanger raakte, wat dan? Zijn maag draaide om bij de gedachte. Toen ze hem die middag op kantoor opbelde en de boodschap achterliet dat ze om halfzes naar het hotel zou komen, liet hij zijn secretaresse terugbellen om te zeggen dat hij er dan zou zijn.

Toen hij haar zag, was hij zijn nachtmerries en Seans waarschuwingen echter direct vergeten. Hij kuste haar en zijn hart smolt. Nog voor het eten belandden ze in bed en om twaalf uur 's nachts bestelden ze ten slotte eten via roomservice. Zij was de meest betoverende vrouw die hij ooit had ontmoet en hoeveel kinderen ze ook had, hij wist dat hij van haar hield. Erger nog, hij was stapelgek op haar. Het weekend dat ze samen doorbrachten was pure magie.

Ze liepen hand in hand door Central Park, ze gingen naar de Metropolitan en naar de bioscoop. De film ging over een liefde die slecht afliep en ze moesten er allebei om huilen. Ze kochten samen boeken, lazen en luisterden naar muziek. Ze hielden van dezelfde dingen en ze praatte enthousiast over de reis die ze gingen maken met de Zeester. Ze vertelde hem al haar dromen en haar angsten, net zoals ze dat vroeger door de telefoon had gedaan. Zondagmiddag vertrok ze. Hij vond het verschrikkelijk haar te moeten laten gaan, maar ze moest de kinderen na het eten ophalen. Toen hij haar zag wegrijden, kon hij de gedachte aan een nacht zonder haar bijna niet verdragen.

De zondagnacht was erger dan de donderdagnacht was geweest. Hij droomde de hele nacht dat hij in Serena's armen lag en dat zij hem smeekte haar niet te laten sterven. Ze wilde voor altijd bij hem blijven. Om drie uur 's nachts werd hij wakker. Hij lag een uur lang te huilen, gekweld door schuldgevoel. Hij viel niet meer in slaap en in de ochtend wist hij dat hij haar nooit had moeten overleven. Hij kon het niet verdragen. Toen hij India opbelde, klonk ze zo lief. Ze maakte zich duidelijk zorgen om hem.

Toen hij het hotel verliet om naar kantoor te gaan, voelde hij zich dood vanbinnen. Hij had beloofd die avond naar Westport te komen, maar om zes uur belde hij haar op om te zeggen dat hij niet kon. Hij kon haar gewoon niet onder ogen komen. Hij had een nacht nodig om alleen te zijn en na te denken over Serena en waar hij mee bezig was. Hij dacht dat hij zich in de ochtend wel beter zou voelen, en India had beloofd dat ze naar de stad zou komen. Ze had een oppas die 's nachts kon blijven en ze had tegen de kinderen gezegd dat ze een zieke vriendin ging bezoeken en daar 's nachts moest blijven slapen. Maar hoe vaak kon ze dat doen?

Toen ze die avond naar het hotel kwam, stond Paul al op haar te wachten. Hij zag grauw en India maakte zich direct zorgen. Ze vroeg hem wat hij had gegeten en of hij koorts had, maar hij zei rustig dat dat niet het geval was.

'Je ziet er niet goed uit, lieverd,' zei ze zacht. En hij voelde zich een seriemoordenaar. Na de vele maanden dat ze elkaar door de telefoon hadden gesproken, kende hij haar door en door. Hij wist hoe ze dacht en wat ze voelde en waar ze in geloofde. Ze geloofde in hoop en dromen en oprechtheid en trouw en in alle goede menselijke emoties. Ze geloofde ook in een goede afloop en dat was dit niet. Dat kon het niet zijn. Hij was in de twee dagen dat hij niet bij haar was geweest tot het besef gekomen dat hij nog steeds verliefd was op Serena en hij was er nu zeker van dat dat altijd zo zou blijven.

Hij ging naast India op de bank zitten. Hij keek haar aan en ze voelde langzaam haar hart in haar schoenen zinken. Het enige dat hij zag was haar goudkleurige haar, haar enorme blauwe ogen die steeds groter werden en haar gezicht, dat zo bleek werd dat hij ervan schrok.

'Ik denk dat je wel weet wat ik ga zeggen,' zei hij doodongelukkig.

'Ik wil het niet horen,' zei ze schor. 'Wat is er gebeurd?'

'Ik ben wakker geworden, India. Ik heb mijn verstand weer terug.'

'Nee, dat is niet zo,' zei ze, vechtend tegen haar tranen, 'je bent gek geworden.' Ze wist al wat hij ging zeggen voor hij de woorden had uitgesproken en haar hart bonsde zo hevig dat ze dacht dat het uit haar borstkas zou springen. Ze was doodsbang om hem kwijt te raken. Ze had haar leven lang op hem gewacht.

'Ik was gek toen ik zei dat ik van je hield. Dat was niet zo. Je wond me op... Ik wilde dat het was wat ik dacht dat het was. Je bent de meest fantastische vrouw die ik ooit heb ontmoet. Maar ik hou van Serena. Dat zal altijd zo zijn. Dat weet ik. Ik kan dit niet doen.'

'Je bent bang. Dat is alles. Je was in paniek,' zei ze, met wanhoop in haar stem.

'Ik ben nu in paniek,' zei hij eerlijk, terwijl hij haar aankeek. Hij wilde de verantwoordelijkheid voor haar niet dragen. Hij kon het niet. Dat wist hij. Sean had gelijk. Hij was stokoud. 'India, je hebt vier kinderen. Je hebt een huis in Westport.'

'Wat heeft dat ermee te maken? Ik laat ze wel adopteren.' Ze maakte een grapje, maar haar ogen vulden zich met tranen. Ze zag dat hij het meende. Zij vocht voor haar leven, maar hij wilde niet naar haar luisteren. 'Ik hou van je.'

'Je kent me niet eens. Ik ben een stem door de telefoon, meer niet. Een droom. Een illusie.'

'Ik ken je wel,' zei ze wanhopig. 'En jij kent mij. Dit is niet eerlijk.' Ze begon nu openlijk te huilen en hij nam haar in zijn armen en hield haar tegen zich aan. Hij voelde zich een moordenaar, maar hij wist dat hij zich van haar moest losmaken. Anders zou hij het niet overleven.

'Het is beter dat dit nu gebeurt. Later zou het nog erger zijn,' zei hij verstandig. 'We zouden alleen maar meer aan elkaar gehecht raken, en wat dan? Ik kan dit niet. Serena laat me niet los.'

'Ze is er niet meer, Paul.' Ze zei het zacht, door haar tranen heen. Zelfs nu, terwijl hij haar zoveel pijn deed, wilde ze hem geen pijn doen. 'Ze zou niet willen dat je ongelukkig bent.'

'Ja, dat zou ze wel willen. Ze zou nooit willen dat ik met een andere vrouw verder ging.'

'Ze was intelligenter dan je nu denkt. En ze hield van je. Ik kan niet geloven dat je dit doet.' Het had een week geduurd. Zeven dagen, en ze had zich volledig aan hem gegeven. En nu zei hij dat het voorbij was. Een week geleden, twee dagen geleden, had hij haar nog verteld hoeveel hij van haar hield. Hij wilde dat ze naar de stad zou verhuizen. Hij vond haar kinderen aardig. Hij vond het vervelend om heen en weer te reizen, maar wie niet?

'Kan je het geen kans geven?'

'Nee, dat kan ik niet. Ik doe het niet. Zowel in jouw belang als in het mijne. Ik ga terug naar de boot. Mijn zoon heeft gelijk, ik ben hier te oud voor. Je hebt een jongere man nodig. Ik kan geen vier kinderen aan. Dat kan ik niet. Toen Sean die leeftijd had, werd ik bijna gek van hem. Ik was het vergeten, maar nu weet ik het weer. En dat was twintig jaar geleden. Ik was zevenendertig. Nu ben ik honderd. Nee, India,' zei hij vastberaden. Hij zag hoe ze huilde, maar hij deed het voor Serena. Hij was het aan haar verplicht, hij had haar in het vliegtuig alleen laten sterven. Dat had nooit mogen gebeuren. Hij had met haar mee moeten gaan. 'Je moet nu gaan.' Hij stond op en trok India omhoog. Ze stond tegenover hem te snikken. Ze had dit nooit van hem verwacht en ze was er niet op voorbereid geweest. Ze had nooit verwacht dat dit zou gebeuren. Hij hield van haar. Ze wist het.

'En Antigua dan?' vroeg ze door haar tranen heen, alsof dat er nog iets toe deed. Maar het was iets om zich aan vast te houden. En toen nam hij haar dat ook nog af. Hij wilde alles terughebben. Zijn hart, zijn leven, hun toekomst.

'Zet het uit je hoofd,' zei hij kil. 'Ga ergens anders heen. Met een aardige vent. Ik ben dat niet. Mijn beste kant is samen met Serena doodgegaan.'

'Nee, dat is niet zo. Ik hou van je goede en je slechte kanten,' zei ze en ze meende het. Maar hij wilde ook dat niet horen. Hij wilde niets meer van haar weten. Het was voorbij. Toen keek ze naar hem op en haar blik was hartverscheurend.

'Wat moet ik tegen de kinderen zeggen?'

'Vertel ze maar wat een schoft ik ben. Ze geloven je vast wel.'

'Nee, dat geloven ze niet. En ik ook niet. Je bent alleen maar bang. Je bent bang om gelukkig te zijn.' Er school meer waarheid in haar woorden dan ze zelf wist en dan hij haar wilde laten zien.

'Ga naar huis, India,' zei hij en hij deed de deur voor haar open. 'Ga terug naar je kinderen. Ze hebben je nodig.'

'Jij ook,' zei ze met volle overtuiging. Ze kende hem beter dan hij zelf. 'Meer dan zij.' Ze stond in de deuropening en keek hem aan. Ze snikte hartverscheurend en het laatste dat ze tegen hem zei was: 'Ik hou van je.'

Toen ze wegliep, deed hij de deur zachtjes achter haar dicht en liep zijn slaapkamer binnen. Hij ging op het bed liggen waar hij met haar op had gelegen en hij snikte toen hij aan haar dacht. Hij wilde haar terug, hij wilde haar bij zich houden, maar hij wist dat hij het niet kon. Het was te laat voor hem. Hij was er niet meer. Serena had hem meegenomen. En hij was dit nu aan haar verplicht. Hij wist het. Omdat hij niet samen met haar was gestorven. Omdat hij haar in de steek had gelaten. Hij had haar bedrogen en hij kon dat niet weer doen. Hij had geen recht op wat India hem wilde geven.

Terwijl hij op zijn bed lag te huilen, reed India terug naar Westport. Ze was verblind door haar tranen en huilde hysterisch. Ze kon niet geloven wat er was gebeurd. Ze kon niet geloven wat hij haar had aangedaan. Het was erger dan alles wat Doug ooit had gedaan. Maar het verschil was dat zij van hem hield, en ze wist dat hij ook van haar hield. Terwijl ze naar huis reed, werd ze zo verteerd door pijn, dat ze niet zag dat er een auto van de andere rijbaan kwam en abrupt voor haar invoegde. Ze had geen tijd meer om na te denken. De auto raakte haar, zij botste tegen de vangrail en werd teruggeslingerd naar de andere rijbaan. De auto tolde woest in het rond en zij sloeg met haar hoofd tegen het stuur. Eindelijk kwam de auto tot stilstand. Ze had een zoute smaak in haar mond en overal was bloed. Iemand opende het portier. Ze keek op en viel flauw.

23

Het was al na middernacht toen India Gail opbelde. Ze had veertien hechtingen in haar hoofd, een gebroken arm, een hersenschudding en een whiplash. Haar auto was total loss. Maar ze leefde nog en het had erger gekund. Ze had nog twee andere auto's geraakt, maar gelukkig was er verder niemand gewond. Ze lag in het ziekenhuis in Westport. India huilde toen ze Gail vertelde wat er was gebeurd. Ze had eerst even overwogen Paul op te bellen, maar zelfs in haar verwarde toestand had ze besloten dat niet te doen. Ze wilde niet dat hij medelijden met haar zou hebben of zich schuldig zou voelen. Het was haar eigen schuld. Het had geen zin hem de schuld te geven.

Haar lichaam schokte van het snikken toen ze Gail opbelde en haar vroeg of ze haar kon komen halen. Gail reageerde geschokt en arriveerde een halfuur later op haar gymschoenen en met haar jas over haar nachtpon. Ze had Jeff en de kinderen alleen gelaten. 'Goeie god, India, wat is er gebeurd?'

'Niets. Het gaat wel.' Maar ze snikte nog steeds en ze was helemaal over haar toeren.

'Je ziet eruit als een lijk,' zei Gail bot. Ze zag dat India naast al het andere ook nog een blauw oog zou krijgen. Het was het eerste ongeluk dat ze ooit had gehad en het was een verschrikking. 'Had je gedronken?' Ze fluisterde, zodat niemand haar kon horen. De politie was al geweest, maar er liepen overal verpleegsters over de afdeling.

'Nee, ik had niet gedronken,' zei India. Ze probeerde op te staan, maar twee minuten later moest ze overgeven. Volgens het ziekenhuis kon ze naar huis, maar Gail vond dat ze beter kon blijven. 'Dat kan niet. Ik moet naar huis voor de kinderen. Ze zijn vast ongerust.'

'Ze worden nog veel ongeruster als ze je zien,' zei Gail eerlijk. Maar India hield vol. Ze wilde alleen maar naar huis gaan en daar rustig doodgaan, in haar eigen bed, met haar hoofd onder de dekens.

Tien minuten later vertrokken ze uit het ziekenhuis. India had een deken over haar met bloed doordrenkte kleren en een metalen kom in haar hand voor het geval ze moest overgeven. Dat gebeurde vier keer onderweg. Ze bleef zachtjes huilen.

'Was er iets gebeurd? Had je ruzie gehad met Doug of zoiets?' Gail kon aan haar ogen zien dat er iets verschrikkelijks was gebeurd.

'Nee, er is niets aan de hand,' herhaalde India. 'Ik red het wel. Het spijt me.'

'Kom zeg, je hoeft geen spijt te hebben.' Gail maakte zich verschrikkelijk bezorgd om haar. Ze droeg haar half de trap op, stopte haar in bed en bleef bij haar in de buurt, zodat ze haar kon horen. Ze probeerde haar een kop thee te geven, maar dat wilde India niet. Ze lag daar alleen maar te huilen, tot ze om zes uur 's morgens eindelijk in slaap viel. Toen de kinderen wakker werden, legde Gail hun uit dat hun moeder een ongelukje had gehad, maar dat het goed met haar ging. Ze had haar hoofd gestoten en ze had hoofdpijn.

'Waar is de auto?' vroeg Sam met een onzekere blik. Het verbaasde hem dat Gail in haar nachtpon hun ontbijt stond klaar te maken, in plaats van hun moeder. De oppas was al eerder vertrokken.

'De auto is weg,' verklaarde Gail, terwijl ze pannenkoeken voor hen bakte. Ze was de hele nacht op geweest om voor India te zorgen en het was haar aan te zien. 'Voorgoed,' voegde ze eraan toe. Jason floot.

'Wauw! Dat zal wel een erg ongeluk zijn geweest.'

'Dat was het ook, maar ze heeft veel geluk gehad.'

'Mag ik naar haar toe?' vroeg Aimee bezorgd.

'Ik denk dat we haar beter kunnen laten slapen. Later kun je naar haar toe gaan,' zei Gail vastberaden.

Ze aten stilletjes hun ontbijt op. Ze voelden wel aan dat het ongeluk ernstiger was geweest dan Gail had gezegd. Toen de kinderen naar school waren, ging Gail weer naar haar toe. India lag nog te slapen. Ze legde een briefje bij haar neer dat ze naar huis was om zich te verkleden en dat ze 's middags weer terug zou komen.

India werd in de middag wakker. Ze smeekte zichzelf om het niet te doen, maar ze belde toch Paul op. Ze wilde alleen maar zijn stem horen. Ze wist niet eens of hij zou opnemen en ze nam zich voor hem niets te zeggen over het ongeluk. Tot haar verbazing nam hij heel snel op.

'Gaat het goed met je?' vroeg hij bezorgd. Hij was de hele nacht opgebleven, maar dat was beter dan zijn nachtmerries. Hij had vreselijk over haar ingezeten.

'Ja hoor, ik maak het prima.' Ze klonk zwak en slaperig, maar ze probeerde zo normaal mogelijk te praten, om hem niet ongerust te maken.

'Ben je gisteravond veilig thuisgekomen?'

'Ja hoor. Alles ging goed,' loog ze, terwijl de tranen over haar wangen rolden. Hij hoorde wel dat ze loog. Hij zag nog haar wanhopige blik voor zich toen ze bij hem wegging.

'Ik was bang dat je te veel van streek zou zijn om te rijden. Ik dacht eraan zodra je weg was. Maar ik wilde de kinderen niet wakker bellen.'

'De kinderen maken het goed. Ik ook. Hoe is het met jou?' Ze klonk een beetje beverig, maar hij veronderstelde dat dat kwam omdat ze net zo weinig had geslapen als hij.

'Niet zo geweldig,' zei hij grimmig. Toen zei hij: 'Ik vertrek vanavond naar de boot. Ze zijn nog in Gibraltar. En dan ga ik de oversteek maken naar Antigua. Of ergens anders naartoe. Ik weet het nog niet.'

'O,' zei ze, met een misselijk gevoel. Ze had gehoopt dat hij van gedachten zou zijn veranderd. Alles was mogelijk, hoopte ze. Maar blijkbaar was dat niet zo.

'En India,' ging hij verder. Nu kwam de genadeklap. Het was beter er niet omheen te draaien. 'Bel me niet op.'

'Waarom niet?'

'Daar maken we elkaar maar gek mee. We moeten dit nu loslaten. Ik heb het mis gehad, verschrikkelijk mis gehad. Het spijt me.'

'Het spijt mij ook,' zei ze treurig. Haar hoofdpijn was niets vergeleken bij wat ze verder voelde.

'Ik ben ouder dan jij. Ik had beter moeten weten. Je komt er wel overheen. We komen er allebei wel overheen.' Maar hij zou nooit over Serena heen komen. Dat wist hij nu. Hij had India gedood om Serena te behagen. Waar Serena ook was, hij hoopte dat ze gelukkig was. En hij hoopte dat de ellende die hij nu doormaakte, iets kon goedmaken van de schuld die hij op zich had geladen door niet met haar te sterven. 'Zorg goed voor jezelf,' zei hij. India knikte alleen maar. Ze kon even niet praten van het huilen. Hij wachtte.

'Ik hou van je. Ik wil dat je dat in ieder geval weet. Als je weer bij je volle verstand bent, bel me dan op.'

'Ik ben bij mijn volle verstand. Eindelijk. En ik bel je niet op. Ik wil dat je dat weet.' Hij wilde haar geen valse hoop geven. Dat zou nog wreder zijn. Hij wist nu dat Serena zijn ziel voorgoed in haar bezit had. De rest was niet de moeite waard. 'Het ga je goed,' zei hij zacht en hij hing op zonder haar antwoord af te wachten. Ze hoorde de kiestoon in haar oor en legde langzaam de hoorn op de haak. Toen sloot ze haar ogen en ze snikte het uit. Ze wenste dat ze bij het auto-ongeluk was omgekomen. Het was dan allemaal zoveel eenvoudiger geweest.

Gail kwam 's middags, nadat ze de kinderen voor haar van school had opgehaald, kijken hoe het met haar ging. Terwijl ze bij haar bed kwam zitten, merkte ze op dat ze er nog slechter uitzag dan voorheen. Ze had de hele dag nog niets gegeten, maar ze hield vol dat ze niets wilde hebben.

'Je moet wel eten, lieverd. Anders word je nog zieker.' Gail maakte een kop thee voor haar en smeekte haar het op te drinken. Toen India het kopje uiteindelijk aan haar lippen zette, kon ze alleen maar aan Paul denken en ze kokhalsde. Ze kon niet eens slikken. En toen wist Gail het opeens. Ze wist niet wie het was, maar ze wist wat er was gebeurd. 'Het is een man, hè?' zei ze zachtjes. India zei niets. 'Laat hem je dit niet aandoen, India. Je verdient het niet. Niet weer.' Doug was al erg genoeg geweest, ze had geen ergere nodig. 'Je redt het wel. Wie het ook is, hij is het niet waard, echt niet.'

'Ja, hij is het wel waard.' India begon opnieuw te huilen terwijl ze haar thee wegzette. Ze had er niets van gedronken. 'Hij is het wel waard... dat is juist het probleem.' Gail durfde haar niet te vragen wie die vent was, maar ze had een vreemd vermoeden. India had nooit iets over hem gezegd. Niet sinds de vorige zomer. Er was geen reden voor argwaan. Maar toen hun ogen elkaar ontmoetten, voelde Gail aan wat er aan de hand was. De man om wie het ging moest Paul Ward zijn. Hoe ze elkaar hadden ontmoet en wat ze hadden gedaan bleef een raadsel. Gail dacht dat India had gezegd dat hij in Europa was. Maar hij was teruggekomen. Gail was er zeker van. En hij had haar dit aangedaan. Ze had India nog nooit zo gezien. Ze had in haar leven maar één keer een vrouw gezien die er ook zo uitzag, en dat was haar eigen zus geweest toen ze twintig was. Ze had zelfmoord gepleegd vanwege de buurjongen en Gail had haar gevonden. Het was de meest tragische gebeurtenis geweest van haar leven en ze zou het nooit vergeten. Nu ze India zo zag, was ze doodsbang en vroeg ze zich af of ze de vorige avond had willen sterven. Of ze het ongeluk expres had veroorzaakt. Maar dat wist India zelf niet. Zij lag alleen maar in haar bed en sloot haar ogen. En terwijl Gail naar haar keek en om haar huilde, kon zij aan niets anders denken dan aan Paul.

24

In de loop van de maand herstelde India langzaam. De hechtingen in haar hoofd hadden langs de haarlijn bij haar linkerslaap een flink litteken achtergelaten. Drie weken na het ongeluk was het nog vuurrood, maar ze hadden haar beloofd dat er over zes maanden niets meer van te zien zou zijn. Het had erger gekund. Veel erger. Ze had een hersenbeschadiging kunnen oplopen of dood kunnen zijn. Ze had veel geluk gehad. Er had die nacht een plastisch chirurg dienst gehad op de afdeling en hij had haar hoofd gehecht. Toen ze drie weken later voor controle kwam, was hij tevreden over het werk dat hij had verricht. De gebroken arm had maar vier weken nodig om te genezen. Bovendien was het haar linkerarm, zodat ze zich nog redelijk kon redden. Ze had nog de meeste last van de whiplash, waarvoor ze nog steeds een kraag droeg toen Raoul haar in april opbelde. Hij had een opdracht voor haar in de stad. Een tijdschrift was bezig met een verhaal over het slachtoffer van een verkrachting. Het beloofde een sensationele rechtszaak te worden, en ze moesten er foto's van hebben. Ze dacht er twee dagen over na of ze het wel of niet zou doen, maar toen besloot ze de opdracht aan te nemen. Ze had behoefte aan afleiding. Ze maakte kennis met de vrouw en ze vond haar aardig. Ze was vijfentwintig jaar en ze was een beroemd fotomodel geweest. De man die haar had verkracht, had haar gezicht echter met een mes bewerkt. Haar carrière was tot een einde gekomen op een heuvel met gras in Central Park, waar hij haar onder bedreiging met een wapen mee naartoe had genomen, nadat zij op Fifth Avenue uit een taxi was gestapt.

De reportage nam twee dagen in beslag en het enige dat ze er niet prettig aan vond, was dat de gesprekken plaatsvonden in het Carlyle-hotel, dat haar deed denken aan Paul. Afgezien daarvan ging het echter erg goed. Toen de foto's een week later werden gepubliceerd, brachten ze grote beroering teweeg. Ze had toen inmiddels al een maand niets meer van Paul gehoord en ze had hem niet opgebeld. Ze had geen idee waar hij was en ze probeerde er niet aan te denken. Een maand nadat hij bij haar was weggegaan, had ze nog steeds het gevoel dat ze half verdoofd was. Het was alsof ze alles had gekregen waar ze ooit van had gedroomd en het toen weer was kwijtgeraakt. Het enige verschil met het fotomodel was, dat India's verwondingen niet zichtbaar waren. De littekens die India met zich meedroeg waren net zo diep als de hare, maar alleen zij kon ze voelen.

Ze kon nog steeds moeilijk geloven dat ze nooit meer iets van hem zou horen, maar toen het mei geworden was, had ze geen andere keus dan het te aanvaarden. Hij was uit haar leven verdwenen, samen met zijn angsten en zijn eigen littekens, en zijn herinneringen aan Serena. Iets in haar was kapot gegaan en ze wist dat dat nooit meer zou helen. Ze moest er nu mee leven, net zoals ze moest leven met haar mislukte huwelijk. En om de een of andere reden deed het haar meer pijn dan het verlies van Doug. Het deed haar meer pijn dan iets anders haar ooit pijn had gedaan, behalve de dood van haar vader. Het was het einde van alle hoop op een moment dat ze al kwetsbaar en teleurgesteld was. Ze wist dat de wond op den duur zou genezen. Het was alleen de vraag hoe lang het zou duren. Misschien wel haar hele leven. Ze wist echter dat ze nu geen keus had. De droom was voorbij. Hij had hem meegenomen, samen met haar hart en de liefde die ze hem had gegeven. En het enige dat ze over had was de wetenschap dat hij van haar had gehouden. Wat hij aan het eind ook tegen haar had gezegd, ze wist nog steeds dat dat waar was. Hij had van haar gehouden, hoezeer hij dat nu ook ontkende.

Begin mei, op haar verjaardag, ging ze lunchen met Gail. India nam Gail op haar verjaardag altijd mee uit. Het was een traditie die ze samen in stand hielden. India had een dag daarvoor eindelijk een nieuwe auto gekocht, een splinternieuwe stationwagen. Gail stond hem te bewonderen en keek India opeens vreemd aan. Er was een vraag die ze haar al twee maanden had willen stellen, maar ze had het nog steeds niet gedurfd. Nu zag India er echter zoveel beter uit, dat ze al haar moed bij elkaar raapte. Ze wist dat het haar niets aanging, maar ze werd gekweld door nieuwsgierigheid, en toen ze aan tafel zaten, kwam Gail eindelijk met haar vraag. India gaf lange tijd geen antwoord, toen zuchtte ze en keek de andere kant op. Eindelijk keek ze haar met een trieste blik aan. Het had geen zin het nog langer geheim te houden. Het deed er niet meer toe.

'Ja, het was Paul. We hadden al een heel lange tijd gesprekken met elkaar, bijna vanaf de zomer. Kort nadat Serena was overleden is dat eigenlijk begonnen. Na een poosje belde hij me iedere dag op. Hij was mijn beste vriend, mijn broer... een poos was hij alles voor me. Hij was voor mij het licht aan het eind van de tunnel,' glimlachte ze, 'hoewel hij me bezwoer dat hij dat nooit zou zijn. En toen kwam hij terug naar New York en vertelde hij me dat hij verliefd op me was. Ik denk dat ik al vanaf het allereerste begin verliefd op hem was. En hij voelde precies hetzelfde voor mij. Zelfs toen Serena nog leefde, hoewel hij dat nooit zou toegeven. Ik denk niet eens dat hij het echt wist. Er was iets heel krachtigs tussen ons en het beangstigde hem. Verschrikkelijk. Meer dan hij kon verdragen. Het was binnen een week voorbij. Hij zei dat het was om mijn kinderen en om zijn leeftijd en nog een heleboel andere stomme dingen die er niets toe deden. Eigenlijk was het om hem. Hij voelde zich te schuldig tegenover Serena, hij zei dat hij nog steeds van haar hield. Hoe dan ook, hij maakte het uit op de avond dat ik het ongeluk kreeg.' Ze moest nog steeds huilen toen ze het vertelde. Ze keek Gail aan terwijl de tranen over haar wangen stroomden.

'Wilde je die avond zelfmoord plegen?' Dat was de vraag die Gail al sinds maart achtervolgde, samen met de andere vraag die ze haar had gesteld. Het had haar zo sterk doen denken aan haar zus. Maar India was tenminste gered en ze leek nu weer meer zichzelf te zijn.

'Ik denk het wel,' zei ze eerlijk. 'Ik wilde dood zijn. Maar ik had niet de moed het te doen. Ik kan me nog steeds niet herinneren hoe het is gebeurd. Het enige dat ik weet is dat ik huilde en dat ik het gevoel had dat mijn leven was afgelopen. En toen werd ik wakker in het ziekenhuis. En het volgende dat ik weet is dat ik met jou naar huis ging en dat ik een verschrikkelijke hoofdpijn had. Maar mijn hart deed nog veel meer pijn dan mijn hoofd.'

'Heb je nog iets van hem gehoord?' vroeg Gail bedroefd. Het was een verschrikkelijk verhaal en het eind zou waarschijnlijk nog erger zijn.

India schudde haar hoofd. 'Nee. En ik denk niet dat dat ooit nog zal gebeuren. Het is echt voorbij. Het heeft lang geduurd voor dat tot me doordrong. Maar nu weet ik het. Ik heb hem niet gebeld en dat zal ik ook niet doen. Ik wil het hem niet nog moeilijker maken dan hij het al heeft. We hebben allebei al genoeg doorgemaakt. Ik denk dat het tijd is om los te laten.' Gail knikte. Ze hoopte dat ze dat echt had gedaan. Als hij haar echt niet wilde, moest ze dat accepteren. En het klonk alsof ze dat had gedaan, hoe pijnlijk dat ook voor haar was geweest.

Ze hadden verder een prettige lunch bij Fernando's Steak House. Ze praatten over andere dingen. Haar kinderen, de opdracht die ze had gedaan met het fotomodel en ten slotte Dougs vriendin. Het zat India wel dwars, maar niet erg. Ze gaf nog steeds om Doug, maar ze was blij dat het huwelijk voorbij was. Haar leven was nu veel eenvoudiger en rustiger. Er was niemand met wie ze wilde uitgaan. Ze dacht niet dat ze daar na Paul voorlopig aan toe zou zijn. En Gail sprak er niet meer over. Het was op dit moment niets voor India om met iemand uit te gaan, een blind date te hebben of zomaar een slippertje te hebben in een motel. Dat was trouwens nooit haar stijl geweest. Gail kon bovendien goed zien hoe gekwetst ze was. Haar verwondingen gingen veel dieper dan haar littekens en haar gebroken arm en haar nog steeds pijnlijke nek. De echte wonden zaten diep vanbinnen, waar niemand ze kon zien of aanraken. Ze waren daar achtergelaten door Paul, ze waren het laatste dat hij haar had gegeven en India was ervan overtuigd dat het haar hele leven zou duren voor ze zouden genezen. Ze had nog nooit zoveel van een man gehouden als van hem en ze kon zich niet voorstellen dat ze dat opnieuw zou kunnen doormaken. Op een dag zou er weer iemand komen, daar was Gail van overtuigd, maar hij zou bij India nooit dat stukje raken dat Paul Ward had geraakt.

Raoul belde haar op de dag dat het gips van haar arm werd gehaald. Hij zei dat hij een klus voor haar had. Ze verwachtte weer een opdracht in de buurt, zoals de verkrachtingszaak. Hij wist dat ze een ongeluk had gehad en ze verwachtte dat hij wel rustig aan zou beginnen 'Hoe voel je je nu?' vroeg hij voorzichtig en ze lachte. Ze begon inderdaad af en toe weer wat te lachen.

'Waarom? Wil je met me naar een dancing? Wel goed, denk ik. Hoewel ik niet verwacht dat ik al kan tapdansen. Misschien een rustige samba. Wat heb je in gedachten?'

'Wat dacht je van een Afrikaans ritme?' vroeg hij. Diep vanbinnen voelde ze een trilling. Het deed haar denken aan vroeger. 'Wat dacht je van Rwanda?'

'Erg ver,' zei ze eerlijk.

Hij was net zo eerlijk tegen haar. 'Dat is het ook. En het is geen gemakkelijke opdracht. Er is daar een ziekenhuis in het oerwoud, waar de wezen worden verzorgd die daar de afgelopen jaren naartoe zijn gebracht. Sommige kinderen hebben diepe verwondingen opgelopen en zijn ernstig beschadigd. Ze hebben verschrikkelijke ziektes en verschrikkelijke problemen. En er is daar niet veel hulp voor hen. Een stel Amerikanen heeft samen met een aantal missionarissen uit Frankrijk, België en Nieuw-Zeeland het project zo'n beetje geadopteerd. De onderneming drijft nog steeds op een samenraapsel van vrijwilligers. Als je de opdracht aanneemt, kan het een prachtig verhaal worden. Ik zal geen druk op je uitoefenen. Ik weet dat je ziek bent geweest, en je hebt je kinderen om aan te denken. De keus is aan jou, India. Ik zal niet aandringen. Jij moet beslissen.'

'Hoe lang zou ik ermee bezig zijn?' vroeg ze, nadenkend over wat hij had gezegd.

'Eerlijk zeggen? Ongeveer drie weken, misschien vier. Ik denk dat je het in drie weken kunt doen.' Als ze het deed, moest ze een oplossing vinden voor de kinderen.

'Ik zou het heel graag doen,' zei ze, zonder er echt over na te denken. Dit was precies wat ze had gewild toen ze weer ging werken. En hoewel het een moeilijke plek was, was er daar, afgezien van de gebruikelijke risico's en ziekten in de tropen, geen direct gevaar voor haar. Bovendien waren al haar foto's van dat deel van de wereld inmiddels verouderd. 'Kan ik er een paar dagen over nadenken?'

'Ik moet het morgen weten.'

'Ik zal zien wat ik kan doen.' Ze bleef een poosje nadenkend bij de telefoon zitten, maar toen besloot ze de koe bij de horens te vatten. Ze had niets te verliezen. Hij kon hooguit nee zeggen.

Ze belde Doug op kantoor op en vertelde hem over de opdracht. Ze wilde weten of hij voor de kinderen wilde zorgen terwijl zij weg was. Er was een langdurige stilte aan de andere kant van de lijn. Daarna stelde hij haar een vraag waar ze niet op had gerekend, maar die wel redelijk was.

'Kan ik dan in die tijd naar Westport komen?' Dit keer eens geen beschuldigingen, geen beledigingen, geen dreigementen. Het kon hem niet meer schelen wat ze deed, zolang ze maar op een verantwoordelijke manier omging met de kinderen.

'Zeker, dat lijkt me wel. Dat zal voor hen waarschijnlijk zelfs beter zijn.'

En toen de genadeklap: 'Kan Tanya meekomen?' Ze woonde al een aantal weken bij hem in, samen met haar twee kinderen. India zat niet te popelen om hen allemaal onderdak te bieden, hoewel er ruimte genoeg was. Ze dacht er even over na, maar de reis naar Afrika hing ervan af en ze stemde schoorvoetend toe. Ze vond het niet prettig dat hij het haar vroeg, maar als het betekende dat hij de zorg voor de kinderen van haar overnam, mocht hij van haar Tanya en de kinderen meenemen. Ze vroeg zich wel af wat haar eigen kinderen ervan zouden vinden. 'Dat is dan afgesproken,' zei hij en ze glimlachte. Hij leefde bij afspraken, dat was waar hij het meeste in geloofde.

'Dank je wel,' zei ze en ze meende het. 'Ik denk dat het een prachtverhaal wordt.' Ze was nu helemaal opgewonden en ze keek ernaar uit om Raoul te vertellen dat ze het deed.

'Wanneer ga je weg?'

'Ik laat het je horen zodra ik het weet. Ik verwacht vrij snel.'

'Nog sneller,' vertelde Raoul haar. Ze moest direct haar inentingen gaan halen. Ze ging binnen een week weg. Ze floot toen hij het haar vertelde. Het liet haar weinig tijd om haar zaakjes te organiseren, maar ze wist wat ze te doen had.

Ze belde Doug meteen terug om het hem te vertellen. Hij had er geen problemen mee en ze bedankte hem opnieuw. Ze stonden nu als vreemden tegenover elkaar. Het was moeilijk te geloven dat ze zeventien jaar getrouwd waren geweest. Hun huwelijk was abrupt geëindigd en er was niets van overgebleven. Ze vroeg zich af of hij ooit echt van haar had gehouden en hoe belangrijk ze eigenlijk voor hem was geweest. Ze kon alleen maar veronderstellen dat Tanya veel beter was in het naleven van zijn regels dan zij. India wist dat zij nooit had gewerkt. Haar man was arts geweest. En hij had haar een enorm bedrag geboden toen hij van haar ging scheiden om te trouwen met een verpleegster. Tanya was dus financieel onafhankelijk en ze zou hem niet tot last zijn.

India vertelde de kinderen die avond dat ze op reis ging en dat hun vader in die tijd bij hen zou zijn. Daar waren ze blij om, maar toen ze hoorden dat Tanya en haar kinderen ook meekwamen, kreunden ze.

'Moet dat nou?' steunde Aimee en Jason keek ontzet.

'Ik blijf hier niet,' kondigde Jessica plechtig aan. Ze was nu vijftien. Maar ze kon nergens anders heen.

'Mag ik bij Gail slapen?' kreunde Sam.

'Nee,' zei India vastberaden. 'Jullie blijven allemaal hier en jullie gedragen je. Pappa bewijst me een grote dienst door hierheen te komen, want dan kan ik de opdracht aannemen. En als dat dan op deze manier moet, moeten jullie daar maar mee leven. Het is maar voor drie weken.'

'Drie weken,' schreeuwden ze in koor. 'Waarom?'

'Omdat het heel ver weg is. En zoveel tijd heb ik nodig.'

Ze namen allemaal wraak op haar, ofwel door niet meer tegen haar te praten, ofwel door overal ruzie om te maken, over de kleren die ze droegen tot waar ze naartoe gingen en met wie. De rest van de week was ze ziek. Ze was misselijk van de inentingen en kreeg er koorts van. Maar ze was bereid alles te doen wat nodig was om de reis te kunnen maken en de opdracht te kunnen aannemen.

De avond voor haar vertrek nam ze hen allemaal mee uit eten. Ze stemden er schoorvoetend mee in aardig te zijn tegen Tanya, als dat werkelijk moest. Maar ze zworen dat ze geen van allen een woord zouden zeggen tegen haar kinderen.

'Jullie moeten aardig zijn. Om pappa een plezier te doen,' drukte ze hun op het hart.

Midden in de nacht kwam Sam bij haar in bed liggen. Hij was net tien geworden. En Jason dertien. Aimee was nu twaalf. Maar de enige die af en toe nog bij haar in bed kroop, was Sam. Hij zou haar missen. Maar ze wist dat ze het met Doug prima zouden redden. Tanya had zelfs gebeld om te zeggen dat ze de kinderen zou halen en brengen. Op dat moment drong het voor het eerst tot India door dat ze waarschijnlijk bij Doug zou blijven. Het was vreemd te beseffen dat Dougs leven was doorgegaan alsof er niets gebeurd was. Het was alsof hij haar al helemaal was vergeten. Zij had zelf niet zoveel bezwaren tegen Tanya als de kinderen. Zij vonden haar een 'eng mens'. Volgens hen praatte ze tegen hen alsof ze kleuters waren en ze gebruikte naar hun idee veel te veel make-up en parfum. Vanuit India's standpunt bezien had het echter een stuk erger gekund. Hij had net zo goed een grietje van tweeëntwintig jaar tegen het lijf kunnen lopen die een hekel had aan de kinderen. Dat gold voor Tanya in ieder geval niet. Ze scheen ze redelijk te accepteren.

Doug en Tanya kwamen op de dag dat zij vertrok en ze had alles voor hen klaarstaan. Lijstjes, instructies en voor een week levensmiddelen in de koelkast en in de vriezer. Ze had nog wat magnetronmaaltijden willen invriezen, maar Doug had haar verteld dat Tanya graag kookte en het niet erg zou vinden om voor de kinderen eten te maken.

Na het ontbijt dat India had klaargemaakt, gingen de kinderen naar school. Ze gaf ze allemaal een zoen en herinnerde hen eraan zich goed te gedragen. Ze had telefoonnummers achtergelaten waarmee ze haar in geval van nood konden bereiken, maar ze had iedereen gewaarschuwd dat het niet gemakkelijk zou zijn haar te pakken te krijgen. Het veldhospitaal had een soort radioverbinding en boodschappen die voor haar binnenkwamen, moesten via die radio worden doorgegeven. Ze wist dat het de kinderen vooral moeilijk zou vallen niet met haar te kunnen praten. En voor haar zou het ook niet gemakkelijk zijn. Maar ze wist in ieder geval dat ze in goede handen waren. Dankzij Doug en Tanya konden ze bovendien thuisblijven, zodat hun leventje niet helemaal op zijn kop werd gezet.

Voor ze vertrok belde ze Gail op. Ze vroeg haar een oogje in het zeil te houden en Gail wenste haar het beste. Hoe vervelend ze het ook vond haar te zien weggaan, ze wist dat het haar goed zou doen. Pas sinds ze de opdracht in Afrika had gekregen, was ze weer een beetje de oude geworden. Het was nu twee maanden geleden dat Paul bij haar was weggegaan. Sinds die tijd had India eruitgezien alsof ze halfdood was en in wezen was dat ook het geval en ze voelde zich ook zo. Gail hoopte dat de reis op de een of andere manier de oude India terug zou brengen. Ze zou het zo druk hebben en ze zou zo ver weg zijn, helemaal aan het andere eind van de wereld, dat er niets zou zijn om haar aan hem te herinneren.

India zou haar reis beginnen met een middagvlucht naar Londen. Daar zou ze de nacht doorbrengen in een hotel bij het vliegveld, waarna ze de volgende dag zou doorvliegen naar Kampala in Oeganda. Daar moest ze een klein vliegtuig nemen naar Kigali, de hoofdstad van Rwanda, waarna ze met een jeep door het oerwoud naar Cyangugu, aan de zuidpunt van het Kivu-meer, zou rijden. Ze vertrok in een spijkerbroek, een paar stevige wandelschoenen en een donsjack. Haar oude cameratas had ze over haar schouder gehangen en alle spullen die ze meenam zaten in een kleine draagtas. Toen ze klaar was om weg te gaan, keek ze even om zich heen, klopte de hond op zijn rug en bad in stilte dat alles goed zou gaan in de tijd dat ze weg was.

'Zorg goed voor ze,' zei ze tegen Crockett. De hond keek naar haar op en kwispelde met zijn staart. En toen liep ze met een verwachtingsvol lachje naar de pendelbus die haar naar het vliegveld zou brengen.

De reis bleek eindeloos te duren. De laatste twee etappes waren nog erger dan Raoul had gezegd. Het kleine vliegtuig dat haar van Kigali naar Cyangugu moest brengen, was nauwelijks meer groter dan een eierdoos waarin slechts twee passagiers vervoerd konden worden. Er was bijna geen ruimte voor de enige tas die ze bij zich had. Het vliegtuigje schudde angstaanjagend terwijl het rakelings over de boomtoppen scheerde. Uiteindelijk landden ze op een open plek tussen een paar schriele bosjes. Het landschap was echter onvoorstelbaar mooi en nog voor ze landden, begon ze al foto's te maken. De jeep die hun was beloofd, bleek een oude Russische vrachtwagen te zijn. Joost mocht weten waar ze die vandaan hadden gehaald, maar na een halfuur was het haar duidelijk dat hij door de vorige eigenaars was achtergelaten omdat hij het niet meer deed. De rit van een halfuur bleek tweeëneenhalf uur te duren. Ze moesten ieder halfuur stoppen om de vrachtwagen te repareren of om andere voertuigen uit de modder te duwen. Toen ze halverwege waren, was zij inmiddels een expert in het vervangen van bougies en het slepen met jerrycans.

Ze hadden haar een Zuid-Afrikaanse chauffeur toegewezen en deze had een Nieuw-Zeelander bij zich, die al drie jaar in dit gebied werkte. Hij zei dat hij het er erg naar zijn zin had en hij legde haar veel uit over de stammen in de streek, voornamelijk Hutu's en Tutsi's. Ook vertelde hij haar waar de kinderen vandaan kwamen die verbleven in het ziekenhuis waar zij werkten. 'Het wordt een schitterend verhaal,' verzekerde hij haar. Hij was een knappe jonge vent en het stemde haar treurig toen ze bedacht dat zij waarschijnlijk al twee keer zo oud was als hij. In dit deel van de wereld moest je jong zijn om het zware leven aan te kunnen. Met haar vierenveertig jaar was ze bijna een oude vrouw vergeleken bij de andere mensen in het team. Maar zij bleef slechts drie weken.

'Vanwaar uit worden jullie bevoorraad?' vroeg ze, terwijl ze verder hobbelden. Het was inmiddels allang donker geworden, maar de chauffeur en hij hadden haar allebei verzekerd dat het veilig was. Ze konden hooguit een olifant of een tijger tegenkomen. Maar ze hadden allebei wapens bij zich en ze verzekerden haar dat ze goed konden schieten.

'We halen onze voorraden overal vandaan waar we maar kunnen,' beantwoordde hij haar vraag, terwijl ze rammelend door het donker reden.

'Hopelijk niet van dezelfde plek waar deze vrachtwagen vandaan komt.'

Hij lachte en vertelde haar dat ze veel spullen met vliegtuigen kregen aangevoerd vanuit andere landen. Bovendien kregen ze wat hulp van het Rode Kruis. Om twee uur 's nachts kwamen ze aan en ze brachten haar rechtstreeks naar haar tent. Het was een piepklein, benauwd tentje dat eruitzag als een oud oorlogsrelikwie uit een ontwikkelingsland, maar dat kon haar inmiddels niets meer schelen. Ze gaven haar een slaapzak en een veldbed en raadden haar aan met schoenen aan te slapen, voor het geval er olifanten of neushoorns door het kamp kwamen en ze zich snel uit de voeten moest maken. Verder waarschuwden ze haar dat er slangen waren.

'Fantastisch,' zei ze. Maar dit was Afrika, niet Londen en ze was zo moe dat ze desnoods rechtop in slaap was gevallen.

De volgende ochtend werd ze wakker van geluiden in het kamp. Toen ze haar tent uit kwam, had ze haar kleren nog aan van de vorige dag, haar haren zaten nog in de war en haar tanden moesten nodig gepoetst worden. Voor haar lag het veldhospitaal. Het was een enorme barak van golfplaten die een groep Australiërs twee jaar geleden had gebouwd. Iedereen scheen daar met een duidelijk doel rond te lopen. Ze voelde zich een luilak zoals ze daar nog half slaperig haar omgeving stond op te nemen.

'Goeie reis gehad?' vroeg een kordate Engelse haar met een brede glimlach en ze vertelde haar waar de wc was. Achter het ziekenhuis was een tent waar ze iets kon eten. India poetste haar tanden, waste haar gezicht en alles waar ze verder maar bij kon, kamde en vlocht haar haar en liep daarna in de richting van de eettent.

Het was een heerlijke ochtend en het was al warm. Ze had haar donsjack in de tent gelaten en ze had een verschrikkelijke honger. Er was een vreemde mengelmoes van Afrikaans eten voor de plaatselijke bevolking en een onsmakelijk assortiment van diepvriesvoedsel en eieren in poedervorm voor alle anderen. De meeste mensen kozen voor een stuk fruit, en het enige waaraan zij echt behoefte had was koffie. Vervolgens ging ze de lijst bekijken met mensen die ze moest spreken om met haar werk te kunnen beginnen.

Ze zat net aan haar tweede kop koffie en een stuk droge toast, toen een groep mannen kwam binnenlopen met de Nieuw-Zeelander die ze de vorige avond had leren kennen. Iemand zei dat dat de piloten waren. Ze keek met belangstelling naar de rug van een van hen. Er was iets vaag bekends aan hem. Maar hij droeg een pilotenjack en een honkbalpet en ze kon zijn gezicht niet zien. Bovendien deed het er niet toe. Ze kende hier niemand. Ze vroeg zich af of het iemand was die ze nog kende uit de tijd dat ze over de wereld trok. Maar zelfs dat was onwaarschijnlijk. De meeste mensen die ze had gekend, waren gestopt, ergens anders heen gegaan of omgekomen. In haar branche waren er weinig andere mogelijkheden en de meeste mensen gingen er niet te lang mee door. Er zaten te veel risico's aan vast en de meeste mensen met een beetje verstand verruilden dit werk uiteindelijk maar al te graag voor een rustige kantoorbaan.

Ze zat nog steeds naar hen te kijken, toen de Nieuw-Zeelander naar haar zwaaide en in haar richting kwam lopen. De drie piloten volgden hem. Een van hen was kort en gezet. De tweede was zwart. Toen ze naar de derde keek, hapte ze naar adem. Het was Paul. Hij staarde haar aan zoals zij ook hem aanstaarde, met een mengeling van ontzetting en ongeloof. Inmiddels was het groepje bij haar tafel aangekomen. Ian, de Nieuw-Zeelander, stelde de mannen aan haar voor en het was onmogelijk haar gezichtsuitdrukking te missen toen haar ogen die van Paul ontmoetten. Haar toch al bleke gezicht werd zo wit als een doek toen ze hem recht aankeek.

'Kennen jullie elkaar al?' vroeg Ian ongemakkelijk. Hij zag direct dat er iets helemaal mis was. Als ze een moment in haar leven had mogen bedenken dat ze niet had willen meemaken, was dat dit.

'Ja, wij kennen elkaar,' wist ze er beleefd uit te brengen en ze gaf iedereen een hand. Ze herinnerde zich plotseling weer de verhalen die hij haar had verteld over het organiseren van luchtbruggen naar dit soort gebieden. Hij had dat gedaan voor hij trouwde met Serena, en na die tijd had hij zijn betrokkenheid beperkt tot financiële ondersteuning. Blijkbaar had hij nu weer een actievere rol op zich genomen. Toen de anderen verder liepen, bleef Paul nog even achter.

Hij keek op haar neer en was kennelijk net zo van zijn stuk als zij. Niemand ter wereld had kunnen bedenken dat een van hen hier naartoe zou gaan. Wat India betrof was het een toeval van het ergste soort.

'Het spijt me, India,' zei hij oprecht. Hij zag hoe radeloos ze was. Ze was hierheen gekomen, naar een uithoek van de aarde, om te herstellen en hem te vergeten, en nu was hij hier. Het was een nachtmerrie. 'Ik had geen idee...'

'O, jawel, dat had je wel.' Ze probeerde naar hem te glimlachen. Dat was nu het enige dat erop zat. 'Je hebt dit expres gedaan om mij te kwellen. Ik weet het gewoon.' Hij was opgelucht een lachje op haar gezicht te zien, hoe klein ook.

'Dat zou ik je nooit aandoen. Ik hoop dat je dat weet.'

'Dat weet ik nog zo net niet.' Ze meende het maar half, maar ze wist dat hun ontmoeting op toeval berustte. 'Is dit een scène uit de slechtste film van je leven? Voor mij is het dat wel.'

'Dat weet ik. Wanneer ben je hier aangekomen?' Hij keek verontrust.

'Vannacht.'

'Wij zijn net een uur geleden uit Cyangugu aangekomen.'

'Dat heb ik gehoord. Hoe lang blijf je hier?' Ze hoopte dat hij zou zeggen: 'Alleen vandaag.' Maar nee hoor.

'Twee maanden. We gaan spullen aanvoeren en wegbrengen, maar ik blijf hier. Ik gebruik dit kamp als basiskamp.'

'Geweldig,' zei ze dof. Ze kon nog steeds niet geloven dat dit gebeurde.

'En jij? Hoe lang blijf jij hier?' vroeg hij voorzichtig.

'Drie of vier weken. Ik denk dat we er maar het beste van moeten maken, vind je ook niet?' zei ze gespannen. Alleen hem zien was al pijnlijk. Het was alsof er met een hakmes in een verse wond werd gesneden. Hij zag er beter uit dan ooit. Hij was wel wat magerder geworden en zijn gezicht stond wat betrokken, maar hij was nog steeds pijnlijk knap en hij leek jonger dan ooit. De maanden dat ze elkaar niet hadden gezien, hadden bij hem geen zichtbare sporen achtergelaten.

'Ik zal proberen bij je uit de buurt te blijven,' beloofde hij, maar ze wisten nog geen van tweeën hoe dicht iedereen hier bij het werken op elkaar zat. Ze waren de hele dag voortdurend met z'n allen bij elkaar. Dit was een hecht team, en ze konden nergens naartoe om elkaar te ontvluchten.

'Dank je wel.' Ze stond op en zette haar koffiekopje op een dienblad. Toen ze zich omdraaide, zag ze hoe hij met een pijnlijke uitdrukking op zijn gezicht naar haar stond te kijken. Ze was niet gemeen genoeg om hem te vragen hoe zijn dromen de laatste tijd waren geweest. Zij had sinds maart afschuwelijke nachtmerries gehad, voornamelijk over hem.

'Hoe gaat het met je?' vroeg hij zacht, toen ze aanstalten maakte om weg te gaan.

'Wat denk je?' Hij knikte. Hij kon eerst niet thuisbrengen wat het was, maar er was iets veranderd aan haar gezicht. Toen ze wegliep, kwam hij met een schok tot de ontdekking dat er een vers litteken langs de zijkant van haar gezicht liep. Hij wilde haar ernaar vragen, maar ze was al weg. Terwijl hij terugliep naar de anderen, voelde hij een bekende, stekende pijn. Maar dit keer was niet Serena de oorzaak. Het was India en alles wat hij nog voor haar voelde. Hij had niet verwacht dat deze gevoelens er nog steeds zouden zijn.

25

De volgende twee dagen deden India en Paul er alles aan om elkaar uit de weg te gaan, maar het werd hun allebei duidelijk dat dit onmogelijk was en dat het uiteindelijk meer problemen opleverde dan dat het het waard was.

Aan het eind van de tweede dag kwam hij aan dezelfde tafel zitten waar zij haar avondmaaltijd gebruikte en keek haar wanhopig aan.

'Dit is hopeloos, nietwaar?' zei hij zacht, zodat niemand hem kon horen. Als hij had gekund, was hij weggegaan, maar ze deden belangrijk werk. Hij wist dat zij met een belangrijk verhaal bezig was. Ze konden geen van beiden vertrekken. Het zouden een paar moeilijke weken voor haar worden. En voor hem niet minder. Iedere keer als hij haar zag, sloeg zijn hart een slag over. En ze was overal. Iedere dag keek hij minstens tien keer in haar gezicht. En iedere keer als dat gebeurde, als hun ogen elkaar ontmoetten, voelde hij zich ellendiger. Er was zoveel pijn in haar ogen, het was duidelijk dat ze diep was gekwetst. Iedere keer als hij haar zag, wilde hij het liefste huilen of zijn armen naar haar uitstrekken.

'Zit er maar niet over in,' zei ze op haar rustige, vriendelijke manier. Maar hij kon niet anders. Het was duidelijk te zien wat hij haar had aangedaan. Haar lip trilde als ze de andere kant op keek. Ze wilde hem niet zien, ze wilde niet de dingen voelen die hij in haar had wakker geroepen, maar ze waren er geweest vanaf de allereerste keer dat ze elkaar hadden ontmoet, en ze besefte tot haar verdriet dat ze er nog steeds waren en misschien altijd zouden blijven. Ze begon te geloven dat deze wond haar hele leven niet meer zou genezen. Hij was echt haar grote liefde. Maar zelfs verloren liefdes konden vergeten worden, hield ze zichzelf voor. Er wachtte haar een bovenmenselijke uitdaging en die moest ze aangaan. Hoe dan ook.

Binnen enkele minuten gingen de anderen van tafel en niet wetend wat hij anders moest doen, keek hij haar bezorgd aan. 'Wat is er met je gebeurd?' vroeg hij. Toen hij haar in New York had gezien, had ze het litteken nog niet. Het was een flinke jaap, die er erg vers uitzag. En de vorige dag, toen hij haar in de ochtend had gezien, had ze een orthopedische kraag om haar nek gehad. Ze droeg hem soms nog als haar nek pijn deed. En na de lange reis was dat het geval geweest. Hij raakte het litteken zachtjes aan. Ze dook weg om zijn aanraking te vermijden.

'Dat litteken heb ik bij een duel opgelopen,' zei ze. Ze probeerde er een grapje van te maken, maar hij kon er niet om lachen. 'Ik heb een ongeluk gehad,' zei ze eenvoudig.

'Met de auto?' Ze knikte. 'Wanneer?' Hij wilde tot in de details weten wat er met haar was gebeurd sinds hij bij haar was weggegaan. Hij wist dat de andere littekens die hij bij haar had achtergelaten te diep zaten om te kunnen zien. Met het litteken op haar gezicht was dat anders.

'Een poosje geleden,' zei ze vaag. Maar toen hij haar aankeek, wist hij het. Hij voelde zich doodellendig.

'Was het direct daarna?' Hij werd gekweld door de gedachte aan wat er gebeurd was en hij voelde zich nog schuldiger dan voorheen. Hij hoefde haar maar aan te kijken om te weten dat het moest zijn gebeurd meteen nadat hij hun relatie had beëindigd. 'Die nacht,' was alles wat ze zei.

'Die nacht?' herhaalde hij met een blik vol ontzetting. 'Op weg naar huis?' Ze knikte. 'Ik wist dat ik je niet had moeten laten rijden. Ik had er een afschuwelijk gevoel bij.'

'Ik ook,' zei zij, denkend aan wat hij haar had aangedaan. Ze had dood kunnen zijn. Dat was ook bijna zo geweest. En een poosje had ze graag gewild dat het zo was.

'Was het heel erg?'

'Nogal.'

'Waarom heb je het me niet verteld toen je me de volgende dag opbelde?'

'Het was jouw probleem niet meer. Het was mijn probleem.' Hij herinnerde zich nu hoe vreemd ze had geklonken toen ze hem had opgebeld, duf en afwezig en een beetje onsamenhangend. Maar hij had verondersteld dat ze alleen maar verschrikkelijk van streek was, wat inderdaad het geval was.

'Ik voel me verschrikkelijk. Wat moet ik verder zeggen?'

'Zit er maar niet over in. Met mij gaat het goed.' Maar haar ogen vertelden hem een ander verhaal. Ze probeerde fysiek afstand van hem te houden, omdat ze niet anders kon. Maar tot dusver had niets gewerkt en het hielp niet om voortdurend zo dicht bij hem te zijn en te zien wat zich in zijn ogen afspeelde. Ze kende hem te goed. Ze kende zijn pijn, net zoals hij haar pijn kende. Ze kon ook zien dat hij nog steeds hetzelfde voelde als zij. Dat was altijd zo geweest. Wat hij ook tegen haar had gezegd, hij was niet opgehouden met van haar te houden. Ze kon het nog steeds zien. Op de een of andere manier maakte dat het erger. Het was allemaal zo zonde. Hij had twee levens, hun geluk, hun toekomst vergooid. Ze vroeg zich af of hij om die reden ook hier naartoe was gekomen. Om te vluchten. Net zoals zij hierheen was gekomen om haar herinneringen aan hem te ontvluchten. De bitterzoete ironie van het geval was dat ze allebei naar dezelfde plek waren gekomen. Gods humor had weer toegeslagen. Of het lot misschien.

'Hoe gaan we dit aanpakken?' vroeg ze, en ze keek hem eindelijk aan. Kennelijk konden ze elkaar hier op geen enkele manier ontlopen. De omstandigheden waren hopeloos. Als ze naar hem keek, besefte ze hoe hopeloos het was.

'Misschien moeten we onze tanden op elkaar zetten en er een poosje mee zien te leven,' zei hij, terwijl hij haar onderzoekend in de ogen keek. 'Het spijt me zo, India. Ik had nooit gedacht dat jij hier zou zijn.'

'Ik ook niet. Ze hebben me deze opdracht een week geleden aangeboden. Het klonk goed en Doug en zijn vriendin wilden wel voor de kinderen zorgen.'

'Allebei?' Paul keek verbaasd. Dat was nieuw sinds hij van het toneel was verdwenen.

'Hoe lang doe je dit al?' vroeg ze, doelend op de luchtbruggen die hij organiseerde. Ze had van iedereen op het kamp gehoord wat een geweldig werk hij en zijn vrienden hadden verricht. Paul was de organisator en de eerste piloot en hij leverde het leeuwendeel van het benodigde geld.

'Sinds maart,' zei hij rustig. 'Toen ik terugging naar de boot, wist ik dat ik daar niet de rest van mijn leven stil kon blijven zitten.'

'Waar is de boot nu?'

'In Antigua. Ik dacht dat ik, als ik de luchtbrug weer op gang kon brengen en een van de anderen hem draaiende kon houden, de komende zomer weer naar de boot zou kunnen gaan. Zo niet, dan kan ik altijd hier blijven.' Het zou hem niet gemakkelijk vallen, maar hij deed er goed werk mee. 'Hoe dan ook, ik zal je de komende drie weken zoveel mogelijk met rust laten. We moeten deze week trouwens toch een paar vluchten maken. Verder kan ik niet veel doen. Ze hebben me hier nodig. En ze hebben jou ook nodig.' De belangstelling van de internationale pers die zij hun zou bezorgen, was nodig om het project gaande te houden en fondsen aan te trekken. Zij was net zo belangrijk als hij. Ze konden geen van beiden zomaar vertrekken.

'Het zal wel lukken,' zei ze langzaam. Ze dacht erover na. Er moest een manier zijn om het te laten lukken. Ze waren er allebei met de beste bedoelingen, er was geen reden waarom ze voor hun goede daden gestraft zouden moeten worden. Ze keek verdrietig naar hem op. Zes maanden lang had hij haar zoveel hoop gegeven, en toen had hij het allemaal weer weggenomen. Nu moest ze het voor zichzelf zien te vinden en hij ook. 'Misschien klinkt dit je krankzinnig in de oren, mij wel een beetje.'

Het was niet wat hij had gewild, dat wist ze. Hij had dat volkomen duidelijk gemaakt. 'Maar misschien kunnen we vrienden zijn. Zo is het ooit begonnen en misschien moet het zo ook eindigen. Misschien is dit ons daarom wel overkomen en hebben we elkaar daarom hier gevonden. Misschien heeft een hogere macht besloten dat we elkaar weer onder ogen moeten komen en het weer goed moeten maken.'

'Jij hebt niets goed te maken, India,' zei hij eerlijk. 'Jij hebt mij nooit iets aangedaan.'

'Ik heb je bang gemaakt. Dat is genoeg. Ik heb je geprobeerd te verlokken tot iets dat je niet wilde.' Ze wisten echter allebei dat dat niet waar was. Hij was degene geweest die tegen haar had gezegd dat hij van haar hield. Hij had een deur geopend en haar gevraagd binnen te komen. En vervolgens had hij haar er na een paar dagen weer uit gegooid en de deur voorgoed achter haar dichtgesmeten.

'Ik heb mezelf bang gemaakt,' zei Paul eerlijk, 'dat heb jij niet gedaan. Ik ben degene die jou heeft gekwetst, vergeet dat in ieder geval niet. Als iemand zich schuldig moet voelen, ben ik het.' Ze kon dat niet ontkennen, maar het leek haar toch het eenvoudigst als ze het verder van zich af zouden zetten. Wat ze dan ook nog voor hem voelde en hoeveel pijn hij haar ook had bezorgd, daar was hier nu geen plaats voor.

'Lang voordat je naar huis kwam, heb je tegen me gezegd dat je voor mij niet het licht aan het eind van de tunnel wilde zijn. Dat ben je ook niet. Maar je hebt me van tevoren gewaarschuwd, je hebt het duidelijk gezegd.' Ze herinnerde zich nog hoe ze in de ijskoude telefooncel naar hem had staan luisteren. Zijn woorden hadden haar nog kouder geleken dan de lucht om haar heen. Het enige dat haar in verwarring had gebracht, was dat hij in maart van gedachten was veranderd. Maar dat had slechts een paar dagen geduurd. Die korte periode was een misstap geweest, een droom die in rook was opgegaan, een tijd die nooit meer terug zou komen. En welke hoop ze nu dan ook nog koesterde, ze wist dat ze het nu zelf moest vinden, net als hij. Ze kon het hem niet langer geven. En hij wilde het niet van haar aannemen. Hij wilde vasthouden aan zijn herinneringen aan Serena, aan zijn verleden, aan zijn angsten. En India wilde hij niet. Ze wist dat heel zeker. 'We moeten wat gebeurd is van ons afzetten. Dit is een test, voor ons allebei. We moeten de uitdaging aangaan.'

Ze glimlachte triest naar hem, stond op en raakte zijn hand aan. Maar terwijl hij naar haar keek en luisterde naar wat ze zei, raakte hij weer in verwarring. Hij begreep wel dat het verstandig was wat ze zei. 'Kunnen we vrienden zijn?' vroeg ze hem rechtstreeks.

'Ik weet niet of ik dat kan,' zei hij eerlijk. Het was voor hem onmogelijk zo dicht bij haar te zijn.

'We moeten wel. In ieder geval drie weken.' Zij had gekozen voor openheid. Hij had er de voorkeur aan gegeven de deur voor haar neus dicht te doen, haar niet op te bellen en haar niet naar hem te laten bellen. En zij was niet van plan hem ooit nog op te bellen. Maar de komende drie weken zou ze op de een of andere manier moeten proberen zijn vriendin te zijn. Ze stak haar hand naar hem uit, maar Paul weigerde en hield zijn hand in zijn zak.

'Ik zal zien wat ik kan doen,' was het enige dat hij zei. Daarna stond hij op en liep weg. Hij was niet boos op haar, maar hij voelde zich nog steeds ellendig en nu hij haar zag, werd dat alleen maar erger. Hij had haar ook iedere dag wanhopig gemist. En nu hij haar zag, werden alle wonden weer opengereten. Hij wist dat hij nog steeds toebehoorde aan Serena. Maar hij wist ook dat er veel wijsheid en grootmoedigheid school in wat India had gezegd. Nu moest hij de woorden op zich laten inwerken en zijn gevoelens bepalen. India wist al wat ze voor hem voelde. Als ze geen minnaars meer konden zijn, was ze voor nu althans bereid zijn vriendin te zijn.

'Zijn jullie aartsvijanden uit een vorig leven?' vroeg Ian haar later op de avond toen ze naar hun tenten terugliepen.

'Zoiets,' zei ze. Dat was gemakkelijker dan te zeggen dat ze minnaars waren geweest, ook al had dat maar een paar dagen geduurd. 'We komen er wel overheen. Er is geen betere plek om dat te doen dan hier.' Maar toen ze die avond in haar slaapzak op het smalle veldbed lag, dat iedere keer als ze bewoog of ademhaalde leek in te storten, kon ze alleen maar aan hem denken. Ze had die dag een heleboel prachtige foto's gemaakt en goede achtergrondinformatie verzameld, maar de gedachte die steeds door haar hoofd bleef spoken was dat Paul niet eens haar vriend wilde zijn. Zelfs dat beetje kon hij haar niet geven. Het was weer een nieuwe klap voor haar. Maar zij had haar aandeel geleverd en het had haar heel wat moeite gekost. Iedere keer als ze hem had gezien of met hem had gesproken, had ze het liefst willen huilen. En toen ze alleen in haar tent lag, deed ze dat ten slotte. Ze snikte het uit.

De volgende dag vertrok hij voor twee dagen naar Kinshasa. Het viel haar gemakkelijker nu ze hem niet zag in het kamp en ze concentreerde zich op haar werk. Ze bracht een bezoek aan de zieke kinderen, ze maakte foto's van hen en praatte met de wezen. Ze zag hoe de artsen de leprapatiënten behandelden met moderne medicijnen die Paul had gefinancierd en per vliegtuig had aangeleverd. Ze scheen iedereen in het kamp te raken met haar rustige aanwezigheid en haar vriendelijke manier van doen. Ze keek diep in hun ziel, altijd met haar camera in haar hand. Toen Paul terugkwam, had ze inmiddels heel wat vrienden gemaakt en leek ze zich weer wat beter te voelen.

Op vrijdagavond gaven de verpleegsters een feestje en ze moedigden iedereen aan om te komen. India besloot dit niet te doen, omdat ze zeker wist dat Paul erbij zou zijn. Zij had hem haar vriendschap beloofd, maar hij was weggelopen. Ze kon hem echt niet onder ogen komen en dit was nu tijdelijk zijn thuis. Ze hoefde niet naar een feestje te gaan waar ze hem gegarandeerd tegen zou komen. Zij was hier maar voor drie weken. Het was gemakkelijker gewoon in haar tent te blijven.

Ze zat rustig te lezen bij het licht van een zaklamp, met haar ene elleboog steunend op haar veldbed en haar haar op haar hoofd samengebonden vanwege de hitte. Plotseling hoorde ze buiten zachtjes iets bewegen en toen een onverwacht geluid. Ze schrok op. Ze was ervan overtuigd dat het een beest was, misschien wel een slang. Ze richtte haar zaklamp op de ingang van de tent, klaar om te schreeuwen als het een beest was. En toen keek ze recht in het gezicht van Paul.

'O,' zei ze, opgelucht maar nog steeds geschrokken. Hij kneep zijn ogen dicht tegen het felle licht.

'Heb ik je aan het schrikken gemaakt?' Hij hief zijn arm op om zijn ogen af te schermen en zij liet de lantaarn zakken.

'Ja. Ik dacht dat je een slang was.'

'Dat ben ik ook,' zei hij, maar hij lachte er niet bij. 'Waarom ben je niet naar het feestje gekomen?'

'Ik was moe,' loog ze.

'Nee, dat is niet zo. Jij bent nooit moe.' Hij kende haar daar goed genoeg voor. Feitelijk kende hij haar veel te goed. Ze was bang dat hij in haar hart zou kunnen kijken. Ze had hem lange tijd al haar hartsgeheimen verteld. Hij wist wat ze voelde, wat ze dacht en hoe ze in elkaar zat.

'Nou, vannacht ben ik wel moe. Ik had het een en ander te lezen.

'Je zei dat we vrienden konden zijn.' Hij klonk wanhopig. 'En dat wil ik proberen.'

'We zijn vrienden,' bevestigde ze. Maar hij wist wel beter. En zij ook.

'Nee, dat zijn we niet. We draaien nog steeds om elkaar heen als een paar gewonde leeuwen. Dat doen vrienden niet,' zei hij triest. Hij leunde tegen de stok die haar tent omhoog hield en keek haar met gekwelde ogen aan.

'Soms moeten ze wel. Soms brengen zelfs vrienden elkaar in gevaar, of maken ze elkaar kwaad.'

'Het spijt me dat ik je pijn heb gedaan, India,' zei hij op gemartelde toon. Zij probeerde hem uit haar hart te weren zoals ze een leeuw zou hebben geweerd uit haar tent. Maar het een was net zo moeilijk als het ander. 'Het was niet mijn bedoeling... ik wilde niet... Ik kon het niet helpen. Ik was bezeten.'

'Dat weet ik wel. Ik begrijp het,' zei ze. Ze legde haar boek neer en ging rechtop zitten. 'Het geeft niet.' Ze keek hem verdrietig aan. Er scheen geen eind te komen aan de pijn die ze elkaar bezorgden, zelfs nu nog.

'Nee, het geeft wel. We zijn allebei nog steeds dood. Ik tenminste wel. Niets heeft geholpen. Ik heb alles geprobeerd, op een duivelbezweerder en voodoo na. Ze heeft me nog steeds in haar bezit. Dat zal altijd zo blijven.' Hij had het over Serena.

'Jij hebt haar nooit in je bezit gehad, Paul. Dat liet ze niet toe. En ze heeft jou ook niet in haar bezit. Gun jezelf de tijd, dan komt het vanzelf goed.'

'Ga met me mee naar het feest. Als vriendin, als je dat wilt. Ik wil met je praten. Ik mis dat,' zei hij triest, en er stonden tranen in zijn ogen. Haar uitnodigen om naar het feestje te komen was het enige middel dat hij kon bedenken om vrede met haar te sluiten.

'Ik mis het ook.' Ze hadden elkaar zes maanden lang zoveel gegeven dat ze er maar moeilijk aan konden wennen het niet meer te hebben en het ook nooit meer terug te krijgen. Maar zij was eraan gewend. En het had geen zin de klok terug te draaien. 'We kunnen het maar beter rustig aan doen.'

'Wat moeten we anders?' zei hij met een treurig lachje. 'Ik heb alles al kapotgemaakt. We kunnen nu net zo goed bij elkaar gaan zitten en huilen om de brokken.' Hij stond daar naar haar te kijken en dwong zichzelf niet te denken aan hoe het was om haar te kussen. Hij zou op dat moment alles hebben gegeven om haar in zijn armen te nemen. Maar hij wist dat dat krankzinnig was. Hij had haar niets te bieden. 'Kom mee. Kleed je aan. We hebben hier maar drie weken. We zitten midden in de rimboe. Waarom zou je in je tent gaan zitten lezen bij een zaklamp?'

'Dat is goed voor je karakter.' Ze glimlachte naar hem en probeerde niet te zien dat hij knapper was dan ooit. Zelfs bij het licht van haar zaklamp zag hij er fantastisch uit.

'Je krijgt nog staar als je niet oppast. Laten we gaan.' Hij keek alsof hij niet van plan was zonder haar weg te gaan.

'Ik wil niet,' zei ze koppig.

'Dat kan me niet schelen.' Hij was nog koppiger dan zij. Het was net een pingpongspel. 'Kom dat bed uit, India. Anders neem ik je over mijn schouder mee naar buiten.' Ze lachte. Hij was gek en ze wist dat ze altijd van hem zou houden. Ze moest hem nu weer helemaal opnieuw proberen te vergeten, maar wat maakten die drie weken haar uit? Ze was hem toch al kwijt. Waarom zou ze niet genieten van een beetje tijd samen? Ze had twee maanden om hem getreurd. Dit was geen uitstel van executie. Het was slechts een bezoekje, een korte terugblik op het verleden en op wat had kunnen zijn.

Ze kroop langzaam uit haar slaapzak. Hij zag dat ze haar kleren nog aan had, een T-shirt en een spijkerbroek. Nadat ze haar schoenen op insecten en slangen had gecontroleerd, trok ze ze aan en keek ze hem aan. 'Oké, mannetje, de komende drie weken zijn we vrienden. En daarna verdwijn je voorgoed uit mijn leven.'

'Ik dacht dat ik dat al had gedaan,' bromde hij tegen haar terwijl ze de heuvel op liepen naar het veldhospitaal, waar de verpleegsters het feestje gaven.

'Je hebt er in ieder geval goed je best voor gedaan,' zei India. Ze keek hem aan, maar ze zorgde er wel voor hem niet aan te raken. 'Dat afscheidstafereel in het Carlyle-hotel kwam op mij behoorlijk echt over.'

'Op mij ook,' zei hij zacht. En het litteken ook, dacht hij, terwijl hij haar een hand gaf om haar over een stukje ruw terrein heen te helpen. Het was een prachtige nacht en overal om hen heen hoorden ze de geluiden van Afrika. Rwanda had zijn eigen speciale vergezichten en geuren. Er waren overal bloesems en de zware, zoete geur die ze verspreidden, zou India nooit vergeten. En dan was er ook altijd de geur van houtskoolvuurtjes, vermengd met etensluchtjes uit het kamp.

Ze mengden zich rustig onder de feestgangers. Paul zocht een paar vrienden op en maakte daarna een praatje met de twee andere piloten. Hij voelde zich beter nu hij haar had meegekregen. Zij had ook recht op een beetje plezier, maar hij wilde haar niet te dicht op de huid zitten. Hij had het gevoel alsof hij haar iets schuldig was en ook al kon hij het op geen enkele manier goedmaken, hij voelde zich er prettiger bij als hij in ieder geval met haar op goede voet stond.

India praatte een hele poos met de verpleegsters, waarbij ze nog wat extra informatie opdeed voor haar reportage. Zij was een van de laatsten die het feestje verlieten. Paul zag haar weggaan, maar hij deed geen poging haar te volgen. Hij was alleen maar blij dat ze het kennelijk naar haar zin had gehad. Hij had veel gedronken, maar hij was nog steeds nuchter toen hij terugging naar de tent die hij met de andere piloten deelde. Ze hadden hier geen van allen enige luxe. Het was zo sober als maar enigszins mogelijk was, meer nog dan destijds tijdens haar verblijf bij het vredescorps van Costa Rica. Zij putte er echter veel voldoening uit. Ze vond het goed voor de ziel en het kwam haar allemaal heel vertrouwd voor.

De volgende dag had India het druk met het fotograferen van een aantal nieuw aangekomen weeskinderen. Toen ze met hen probeerde te praten in het kleine beetje Kinyarwanda-dialect dat ze had geleerd, moesten ze allemaal om haar lachen en zij lachte met hen mee. Ze begon langzaam haar gevoel voor humor terug te krijgen. Ze had het de hele week druk. Op zondag werd er een kerkdienst gehouden in de nabijgelegen kerk die Belgische missionarissen hadden gebouwd en India woonde deze met een aantal anderen bij. Die middag nodigde Ian, de Nieuw-Zeelander, haar uit voor een ritje in de jeep. Hij wilde haar de omgeving laten zien, zodat ze nog wat meer foto's kon maken. Ze was Paul de hele dag nog niet tegengekomen en Ian vertelde haar dat hij naar de markt was gegaan in Cyangugu. Ze hadden nu in ieder geval wat ruimte voor zichzelf, wat hier weinig voorkwam. De afgelopen week waren ze elkaar voortdurend overal tegen het lijf gelopen.

De volgende dag, toen ze zich stond aan te kleden, hoorde ze een eigenaardig klopje op de stok van haar tent. Ze keek onder het zeildoek door terwijl ze haar spijkerbroek dichtritste. Ze stond daar op blote voeten, en dat was precies wat ze haar hadden afgeraden. Haar haar hing los en omlijstte haar gezicht met blonde zijde. Ze keek wie er buitenstond. Het was Paul.

'Doe je schoenen aan.'

'Daar ben ik mee bezig.'

'Je wordt nog eens gebeten.'

'Bedankt voor de waarschuwing.' Het was nog vroeg en ze was niet in de stemming om hem te zien. Hij zag het aan haar gezicht.

'Ik vroeg me af of je zin had om een paar uur naar Bujumbura te gaan. We moeten daar wat spullen ophalen. Je kunt er schitterende foto's maken.' Ze keek hem aarzelend aan. Hij had gelijk. Het zou goed zijn voor haar verhaal. Maar ze zou ook veel in Pauls gezelschap zijn. Ze wist niet wat ze het liefste wilde, de foto's maken of hem uit de weg gaan. Ten slotte koos ze voor haar verhaal.

'Oké. Bedankt voor de uitnodiging. Wanneer vertrek je?'

'Over tien minuten.' Hij grijnsde. Hij was blij dat ze met hem meeging. Hij vond het zelfs leuk als ze hem bot behandelde, dat deed hem denken aan Serena. Zij was altijd nogal opvliegend geweest, India normaal gesproken niet. Maar het was voor haar verschrikkelijk pijnlijk om zo dicht bij hem in de buurt te zijn. 'Ik zal opschieten. Heb ik nog tijd voor koffie?'

'We kunnen nog wel een paar minuten wachten. Het is geen British Airways.'

'Bedankt. Ik zie je wel bij de jeep.'

'Tot zo,' zei hij en hij liep met gebogen hoofd weg. Ze had geen idee waar hij aan dacht. Waarschijnlijk aan de spullen die ze gingen ophalen, zei ze tegen zichzelf terwijl ze haar camera pakte en zich naar de eettent haastte. Het eten stelde overigens weinig voor. Het was iedere dag hetzelfde. Ze wist wel dat ze op deze reis niet zou aankomen. En Paul was er ook niet dikker op geworden. Ze waren allebei afgevallen, maar om verschillende redenen.

Ze nam gauw een kop koffie, pakte wat vochtige crackers die smaakten alsof ze daar al jaren hadden gelegen en rende toen snel naar plek waar ze hem zou ontmoeten. Hij stond daar met de zwarte Amerikaanse piloot, die Randy heette. Hij kwam uit Los Angeles en India vond hem aardig.

Hij had tien jaar geleden bij de luchtmacht gezeten, waarna hij naar de filmacademie was gegaan en wat regisseurswerk had gedaan. Hij had echter zo lang zonder werk gezeten, dat hij had besloten zijn spaargeld te gebruiken om hier naartoe te gaan en voor de verandering eens iets voor de mensheid te doen. Net als veel anderen zat hij er nu twee jaar. India wist dat hij een relatie had met een van de verpleegsters. Er waren geen geheimen in het kamp. In veel opzichten was het net het vredescorps, alleen veel volwassener.

Ze vlogen met een oud militair vliegtuig dat Paul en zijn vrienden hadden gekocht. Ze brachten het toestel gemakkelijk in de lucht. India zat achter hen in een klapstoeltje en maakte aan één stuk door foto's. In de heuvels onder hen liepen kuddes neushoorns en overal zag ze bananenplantages. Ze ging helemaal op in haar werk. Het liefst was ze uit het vliegtuig gaan hangen om nog betere opnamen te maken. Paul vloog zo laag mogelijk zonder dat ze hem daarom had gevraagd, maar ze wist dat hij het voor haar deed. Ze wist ook dat hij een langere route nam om haar betere foto's te laten maken. Toen ze eindelijk landden bij Bujumbura, bedankte ze hem.

Op de markt wemelde het van de mensen en ze maakte een aantal prachtige foto's die niet direct met haar verhaal te maken hadden. Ze konden in ieder geval dienen als achtergrond en er was altijd een kans dat ze ze kon gebruiken. Ze nam geen enkel risico. Ze fotografeerde alles wat los en vast zat. Toen Paul en Randy vertrokken om de voorraden te gaan halen, fotografeerde zij hoe ze met de hulp van een aantal Hutu's in inheemse kleding het vliegtuig inlaadden.

Uiteindelijk waren ze klaar om te vertrekken, maar eerst gingen ze op de rand van de landingsbaan zitten en aten ze wat fruit dat ze op de markt hadden gekocht. Af en toe kwam er een gordeldier langs rennen. Ze greep een paar keer haar camera en uiteindelijk had ze hem erop staan. Maar na een poosje raakte zelfs zij verzadigd van wat er om hen heen te zien was.

'Het is hier ongelofelijk, hè?' zei Randy met een brede glimlach. Hij was een knappe vent. Hij zag er meer uit als een filmster dan als een regisseur, maar hij was helemaal niet arrogant. En het was overduidelijk dat hij India erg graag mocht. Hij had toevallig haar artikel over kindermisbruik in Harlem gelezen en hij kende ook het stuk over kinderprostitutie dat ze in Londen had gedaan. Toen hij er met haar over sprak, moest ze weer denken aan de telefoongesprekken die ze destijds met Paul had gevoerd. Haar hart kneep samen. 'Je doet fantastisch werk, India,' prees Randy haar.

'Jij ook. Hier, bedoel ik.' Ze glimlachte naar hem en toen bedankte ze hem. Paul had sinds die ochtend erg weinig tegen haar gezegd. Maar hij had haar in ieder geval uitgenodigd mee te gaan. Het was een fascinerende ervaring geweest en ze had genoten.

Toen ze klaar waren met eten, gingen ze terug naar het kamp. Het was maar een korte vlucht en dit keer ging ze rustig achterover zitten en keek ze door het raampje naar het landschap onder haar. Paul zat voor haar. Hij bestuurde het vliegtuig en sprak noch tegen haar, noch tegen Randy. Hij was pijnlijk stil. Nadat ze waren geland en uit het vliegtuig waren gestapt, bedankte zij hem voor de vlucht en hielp ze met het uitladen, tot er een paar mannen kwamen om hen te helpen. Toen de vrachtwagen kwam om hen op te halen, stapten Paul en zij daarin, terwijl Randy de jeep naar huis reed.

Paul had haar met een vreemde uitdrukking op zijn gezicht zitten aankijken, en wees toen naar het litteken dat ze aan haar ongeluk in maart had overgehouden. 'Doet dat nog pijn, India?' Hij was er nog steeds nieuwsgierig naar. Het begon al weg te trekken, maar als je er van dichtbij naar keek, zoals hij had gedaan als ze niet op hem lette, zag het er nog steeds erg gemeen uit.

'Niet echt. Het prikt af en toe een beetje. Het moet nog verder genezen. Ze hebben gezegd dat het een hele tijd zal duren voordat het wegtrekt, maar dat zou uiteindelijk toch moeten gebeuren. Het kan me niet zoveel schelen.' Ze haalde haar schouders op, maar ze was nog steeds de plastisch chirurg dankbaar die het had gehecht. Het zou veel erger zijn geweest als hij geen dienst had gehad.

Hij wilde opnieuw tegen haar zeggen hoe erg het hem speet, maar dat leek hem nu misplaatst. Ze hadden het allebei al te vaak gezegd, en het veranderde niets aan wat er was gebeurd, wat hij had gedaan en hoe hij zich voelde.

Ze liep met hem het kamp binnen en was net van plan een douche te nemen en te gaan opruimen, toen een van de verpleegsters haar hoofd uit een raam van het veldhospitaal stak en haar riep.

'Toen je weg was, hebben we een boodschap voor je ontvangen op de radio.' Ze aarzelde een fractie van een seconde. India's hart stond stil. En toen ze de boodschap hoorde, wist ze dat ze het bij het rechte eind had. 'Je zoon is gewond, hij heeft een ongeluk gehad op school en hij heeft iets gebroken. Ik weet niet wat. De boodschap kwam slecht door en uiteindelijk viel de verbinding weg.'

'Weet je wie er belde?' vroeg India met een bezorgd gezicht. Het kon Doug zijn, of Gail, of de oppas, of wie weet Tanya wel. Of misschien zelfs de dokter, als iemand hem het nummer had gegeven.

'Nee, dat weet ik niet.' De jonge verpleegster schudde haar hoofd. En toen bedacht India iets en vroeg: 'Welke zoon?' Ze riep het omhoog naar het raam waar de verpleegster stond.

'Dat weet ik ook niet. Er was te veel storing. Cam, geloof ik. Ik geloof dat degene die belde Cam zei.'

'Dank je wel!' Het was dus Sam en hij had iets gebroken en zij had geen idee of het ernstig was. Ze was erg bezorgd en voelde zich zeer schuldig. Toen ze zich omdraaide, zag ze dat Paul er nog steeds stond en had meegeluisterd. Ze draaide zich naar hem toe met bange ogen. Zijn hart ging uit naar haar en naar de jongen die met hem had gezeild op de Zeester. 'Hoe kan ik hiervandaan naar huis bellen?' Ze dacht dat hij dat wel zou weten. Hij was hier langer dan zij.

'Net zoals zij jou hebben gebeld. Maar het is bijna niet te verstaan. Ik heb weken geleden al de moed opgegeven om te bellen. Ik ga ervan uit dat als er iets belangrijks gebeurt, ze me wel weten te vinden. Zo nodig kunnen ze het Rode Kruis in Cyangugu bellen. Het is hiervandaan twee uur rijden, maar daar is een echte telefoonverbinding.'

Ze raapte al haar moed bij elkaar. 'Wil jij me daar naartoe brengen?' vroeg ze hem met bevende stem.

Hij aarzelde slechts een ogenblik. Maar het leek het enige dat ze konden doen. Ze moest weten wat er gebeurd was. Hij knikte 'Natuurlijk. Ik zal wel zeggen dat we de jeep weer meenemen. Ik ben zo terug.' Hij was inderdaad in een oogwenk terug en India sprong naast hem in de auto. Vijf minuten nadat ze het had gehoord van Sam, waren ze al onderweg naar Cyangugu. Lange tijd spraken ze geen van beiden een woord, maar ten slotte probeerde Paul haar gerust te stellen.

'Het is waarschijnlijk niets ergs,' zei hij. Hij probeerde rustiger te klinken dan hij zich voelde. Zelfs hij was bezorgd.

'Ik hoop dat je gelijk hebt,' zei ze kortaf. Toen, terwijl ze door het raam keek naar het landschap dat aan hen voorbijgleed, begon ze met een verstikte stem vol paniek en schuldgevoel te praten. 'Misschien heeft Doug gelijk. Misschien heb ik niet het recht dit te doen. Ik ben aan het andere eind van de wereld. Als een van mijn kinderen iets overkomt, kost het me twee dagen om thuis te komen, als ik geluk heb tenminste. Ze kunnen me niet eens gemakkelijk opbellen. Misschien doe ik ze hiermee wel tekort.' Hij zag hoe ellendig ze zich voelde.

'Ze zijn bij hun vader, India,' bracht hij haar in herinnering. 'Als het ernstig is, kan hij het opvangen tot jij thuiskomt.' En toen, zowel om haar af te leiden als om zijn eigen nieuwsgierigheid te bevredigen, stelde hij haar een vraag. 'Hoe zit dat met die vriendin? Is het serieus?'

'Ik denk het wel. Ze is samen met haar twee kinderen bij hem ingetrokken. Mijn kinderen haten die kinderen, en haar erbij. Ze vinden haar stom.'

'Ze haten waarschijnlijk iedereen die op dit moment op het toneel verschijnt, bij jou zowel als bij hem,' zei hij, denkend aan hoe hij zelf in Westport aan tafel had gezeten. Op dat moment had hij het leuk gevonden, maar toen hij er later aan terugdacht, was hij tot de conclusie gekomen dat ze allemaal een hekel aan hem hadden en dat dat altijd zo zou blijven. In feite had alleen Jessica koel tegen hem gedaan. De anderen hadden hem aardig gevonden. Maar hij had ervoor gekozen dat uit zijn gedachten te bannen. De woorden van zijn zoon Sean hadden ook doel getroffen. Het vooruitzicht haar te helpen vier potentiële jeugddelinquenten op te voeden, die volgens Sean stuk voor stuk in de gevangenis zouden belanden, had hem de stuipen op het lijf gejaagd. Om maar niet te spreken van zijn zijdelingse opmerking dat India zwanger zou kunnen raken, hoewel dat kennelijk niet was gebeurd. Het had echter allemaal bijgedragen aan zijn paniek. Maar nu kon hij alleen maar denken aan Sam, zoals hij naast hem op de brug had gestaan en hem had geholpen de Zeester te zeilen... en daarna, toen hij met zijn hoofd op zijn moeders schoot op de bank in de stuurhut had gelegen, terwijl zij zijn haar had gestreeld en had gepraat over haar huwelijk. En nu waren ze hier, in Afrika, en Sam was gewond. In plaats van dat hij haar had gekalmeerd, had zij hem ook ongerust weten te krijgen. Ze wilden allebei zo snel mogelijk de Rode Kruispost in Cyangugu bereiken om naar huis te bellen.

De weg was zwaar beschadigd en had te lijden gehad van hevige regenval. Nadat eerst een kudde vee de weg was overgestoken, werd een stuk verderop de doorgang volledig versperd door een dood paard en later door een groep Tutsi-soldaten, die een tijdelijke controlepost had ingericht. Ten slotte kwamen ze na een reis van drie uur op de plaats van bestemming aan. Het Rode Kruiskantoor ging net dicht toen ze aan kwamen rijden. India sprong al uit de auto voor hij helemaal stilstond. Ze zwaaide wild naar de vrouw die de deur stond af te sluiten en legde uit wat ze van haar wilde. De vrouw luisterde en knikte, terwijl India aanbood haar alles voor het telefoontje te willen betalen wat ze wilde.

'Het kan zijn dat je niet direct verbinding krijgt,' waarschuwde de vrouw. 'Soms zijn de telefoonlijnen beschadigd en moeten we uren wachten. Maar je kunt het proberen.'

India pakte met bevende handen de kostbare telefoon. Paul keek met een barse uitdrukking op zijn gezicht toe en zei niets. De vrouw liep terug naar haar kantoor en pakte wat papieren. Ze had geen haast en ze was erg vriendelijk geweest tegen India. De telefoonverbinding was in ieder geval in orde. Het leek een wonder toen ze de telefoon in Westport hoorde overgaan. Ze had besloten naar huis te bellen. Ze wist niet waar ze anders het beste aan informatie zou kunnen komen. Ze hoopte alleen maar dat er iemand thuis zou zijn. Gelukkig nam Doug al op nadat de telefoon twee keer was overgegaan. India vocht tegen haar tranen toen ze de bekende stem hoorde en onderdrukte uit alle macht een nieuwe golf van paniek over haar jongste zoon.

'Hallo, ik ben het.' Ze liet hem snel horen wie hij aan de lijn had. 'Hoe is het met Sam? Wat is er gebeurd?'

'Hij heeft op school zijn pols gebroken met honkbal spelen,' zei hij zakelijk.

'Zijn pols?' Ze keek onthutst. 'Is dat alles?'

'Had jij gehoopt dat het meer zou zijn?'

'Nee, ik dacht alleen dat het iets ernstigs zou zijn, omdat je me hier opbelde. Ik had geen idee wat hij gebroken zou hebben. Ik dacht de afschuwelijkste dingen, een schedelbreuk of een coma of zo.' Paul keek haar gespannen aan.

'Ik vind dit al erg genoeg,' zei Doug met een dramatische klank in zijn stem, 'hij heeft veel pijn. Tanya heeft de hele dag voor hem gezorgd. En hij mag de rest van het seizoen niet in het team meespelen.'

'Zeg maar tegen hem dat ik van hem houd,' was het enige dat India uit kon brengen, 'en bedank Tanya van me.' Ze stond op het punt te vragen of ze Sam zelf kon spreken, maar Doug had haar nog meer te vertellen en het was duidelijk dat hij niet over haar te spreken was.

'Tanya heeft een medaille verdiend. Hij is tenslotte niet eens haar zoon en ze gaat fantastisch met hem om. Als je hier zou zijn om zelf voor hem te zorgen, India, zou je je eigen verantwoordelijkheid kunnen dragen en zou je ons niet hoeven vragen dat voor je te doen.' Altijd weer dezelfde oude Doug. Hetzelfde oude liedje. Hetzelfde oude schuldgevoel. Maar het raakte haar niet meer zoals vroeger. Ze was het afgelopen jaar volwassen geworden en hoewel ze zich nog steeds bezorgd maakte over de kinderen, had Doug niet meer zoveel vat op haar. Ze voelde zich niet meer zo schuldig, behalve wanneer er iets gebeurde zoals dit. En als er iets ernstigs was geweest, was haar wereld ingestort. Maar goddank was dat niet het geval.

'Het zijn ook jouw kinderen, Doug.' Ze speelde de bal vastberaden terug. 'En je hebt ze nu fijn drie weken om je heen. Zo kun je het ook bekijken.'

'Ik ben blij dat je dit zo gemakkelijk naast je neer kunt leggen, India,' zei hij kil. Toen ze hem antwoordde, zag Paul dat haar ogen vuur schoten.

'Ik heb net drie uur gereden om bij een telefoon te komen om je te bellen en ik heb nog eens drie uur nodig om naar het kamp terug te gaan. Ik zou dat niet "gemakkelijk" willen noemen.' Ze had inmiddels schoon genoeg van hem. Ze hield de telefoon van het Rode Kruis bezet en de vrouw die de post bemande kon niet vertrekken, en dat alles voor niets. Sam maakte het goed en er was gelukkig niet veel bijzonders aan de hand. 'Kan ik hem nu spreken?'

'Hij slaapt,' zei Doug kortaf. 'En ik vind niet dat ik hem wakker moet maken. Hij is de hele nacht wakker geweest van de pijn en Tanya heeft hem er net iets voor gegeven.' De wetenschap dat Sam pijn had gehad, deed haar maag samenknijpen, vooral als ze bedacht dat zij niet bij hem was geweest.

'Zeg als hij wakker wordt maar tegen hem dat ik heel veel van hem houd,' zei ze, terwijl de tranen haar in de ogen sprongen. Plotseling miste ze niet alleen Sam, maar al haar kinderen. Het was in Westport nu zes uur vroeger. Ze wist dat de anderen om die tijd op school zaten en dat ze ook hen dus niet zou kunnen spreken.

'Ik had trouwens verwacht dat je hem gisteren wel gebeld zou hebben, toen het net gebeurd was.' Hij vond het nodig haar nog een laatste hatelijkheid toe te voegen. De toon waarop hij sprak maakte haar zo kwaad dat haar verdriet er tijdelijk door werd verdrongen.

'Ik heb de boodschap pas drie uur geleden gekregen. Ik heb je gezegd dat het een poos kan duren voor een boodschap me bereikt. Zeg maar tegen hem dat ik mijn handtekening op het gips zet als ik thuiskom. Laat maar een plekje voor me open.' Ze besloot Dougs hatelijke beschuldigingen verder te negeren.

'Zorg dat je een volgende keer wat eerder opbelt,' zei hij vals. Ze wilde iets grofs terugzeggen, maar ze wilde de vrouw van het Rode Kruis niet in verlegenheid brengen, die duidelijk kon horen wat er gezegd werd.

Ze hing op en keek Paul met een zucht aan. 'Hij maakt het goed. Het is zijn pols. Het had veel erger gekund.'

'Dat begreep ik al.' Hij keek nors en ze dacht dat hij boos op haar was omdat ze hem zo'n eind had laten rijden. Ze kon het hem niet kwalijk nemen. Zoals gewoonlijk was Doug weer knap vervelend geweest. Maar wat kon je anders verwachten?

'Het spijt me dat je voor niets helemaal hier naartoe bent gereden.' Ze keek hem wat gegeneerd, maar toch opgelucht aan. Ondanks alles was ze blij dat hij bij haar was.

'Hij is nog steeds een schoft, hè?' Uit haar reacties had hij precies kunnen afleiden wat er aan de andere kant van de lijn was gezegd.

'Ja, dat is hij zeker,' zuchtte ze, 'en dat zal hij altijd blijven. Zo is het nu eenmaal. Maar hij is nu tenminste Tanya's probleem en niet meer het mijne. Hij laat geen kans voorbijgaan om steken onder water te geven.'

'Vroeger had ik een hekel aan hem,' bekende Paul. Maar het kon hem, tot op dit moment althans, niet zoveel meer schelen. Hij was van het toneel verdwenen. Hij had alleen te doen met India en hij vond het erg dat ze zoveel van hem moest slikken. Maar hij was onder de indruk van de manier waarop ze hem had aangepakt. Het lukte Doug niet meer haar zo te treiteren en haar zo'n schuldgevoel te bezorgen als voorheen. Hij maakte zich alleen maar belachelijk met zijn vervelende spelletjes.

'Vroeger hield ik van hem.' India glimlachte. 'Kan je nagaan.'

Ze liep naar de vrouw van het Rode Kruis om haar te bedanken en om te betalen voor het telefoontje. Ze gaf haar vijftig Amerikaanse dollars. Ze wist zeker dat dat ruim voldoende was om de kosten te dekken en dat er dan zelfs nog geld overbleef voor een kleine donatie.

Paul en zij stapten in de jeep en reden terug naar het kamp. De terugweg duurde nog langer dan de heenweg, omdat ze nu in het donker over de slechte weg moesten rijden. Het was negen uur toen ze in het kamp aankwamen. Ze hadden het avondeten gemist en hadden allebei vreselijke honger.

'Ik zou je graag meenemen naar La Grenouille, maar dat is een beetje ver,' zei hij met een treurig lachje. De eettent was donker en de kasten met het voedsel zaten op slot.

'Zit er maar niet over in. Een ouwe kikker is ook goed,' zei ze op haar beurt met een glimlach. Ze had bijna genoeg honger om er een op te eten.

'Ik zal zien wat ik voor je kan vangen.' Hij zag er uitgeput uit toen ze langzaam de tent uit liepen. Het was een lange dag voor hem geweest met eerst het vliegtochtje om de voorraden op te halen en daarna een autorit van zeven uur om te horen dat Sam bij het honkballen zijn pols had gebroken.

'Ik vind het echt heel vervelend dat je voor niks hebt moeten rijden,' zei ze weer. Ze had op de terugweg verscheidene keren haar verontschuldigingen aangeboden en kon zich er niet van weerhouden het nog eens te doen.

'Ik maakte me ook bezorgd om hem,' gaf Paul toe. Ze stonden op de open plek midden in het kamp en vroegen zich af wat ze moesten eten. Ze konden nergens anders naartoe. Ze waren kilometers verwijderd van iedere vorm van beschaving. Opeens had India een idee en ze keek hem ondeugend aan.

'In het ziekenhuis moeten ze eten hebben voor de patiënten,' zei ze met een hoopvolle blik. 'Misschien kunnen we daar wat van stelen.'

'Kom op, laten we het proberen,' zei hij met een grijns en hij haastte zich met haar naar het ziekenhuis.

Ze vonden verschillende dozen crackers die zacht waren geworden van het vocht, een doos oude biscuits, verborgen in een kastje, een doos vol grapefruits, verschillende pakjes Wheaties die er nog redelijk goed uitzagen en waar geen beestjes in zaten, een stuk of zes enorme flessen melk en een bak ietwat zachte rode Jell-O puddinkjes. Ze hadden er kratten vol van staan, toegezonden door een kerkelijke gemeenschap in Denver.

'Nou, Scarlett... dat lijkt mij een prima maaltijd,' zei hij, in een imitatie van Rhett Butler. Zij schudde de Wheaties in een schaaltje melk en schepte wat Jell-O in bakjes en hij maakte een paar grapefruits klaar. Het was geen Daniel, maar ze hadden zo'n honger dat ze het er heerlijk vonden uitzien. Zo nodig hadden ze de doosjes van de Wheaties ook nog opgegeten. Ze hadden sinds hun picknick op de landingsbaan geen van beiden nog iets gegeten.

'Oude biscuitjes of zachte crackers?' vroeg ze, terwijl ze hem de beide doosjes toestak.

'Wat heerlijk, ik kan haast niet kiezen,' zei hij, wijzend op de biscuits.

Ze aten genoeg om hun honger te stillen. Ze voelden zich beter bij elkaar op hun gemak dan de afgelopen week het geval was geweest. Ze praatten over Sam en over haar andere kinderen en hij vertelde haar over het gesprek dat hij twee maanden geleden met zijn zoon Sean had gehad. Dit keer moest hij erom lachen.

'Hij zei dat ik "op mijn leeftijd" geen vrouw nodig had. Hij zag niet in waarom ik niet tot het eind van mijn leven ongetrouwd zou blijven. Hij scheen trouwens te denken dat ik honderdveertien zou worden.' Hij grijnsde. 'Dat bedoelde hij volgens mij tenminste toen hij me een man van "middelbare leeftijd" noemde. Kinderen schijnen vreemde opvattingen te hebben over hun ouders, vind je ook niet?' Zij wist echter dat hij er zelf ook een aantal vreemde ideeën op na hield en van plan was eeuwig trouw te blijven aan zijn nagedachtenis aan Serena. Daar herinnerde ze hem echter niet aan. Hij zag er zo gelukkig uit terwijl hij zijn biscuits en zijn pudding zat te eten, dat ze het niet voor hem wilde bederven.

Het was fijn om zich weer bij hem op haar gemak te voelen. De crisis rond Sam scheen het ijs tussen hen te hebben gebroken.

Ze verwachtte niets meer van hem, maar ze hadden nu tenminste wel echt het gevoel dat ze vrienden waren. Deze wetenschap was haar nog steeds dierbaar. Daarmee was het voor hen allemaal begonnen en ze hadden zoveel vertrouwelijke gesprekken met elkaar gevoerd, dat dit hen dichter bij elkaar had gebracht dan sommige mensen ooit kwamen. Het was voor hen allebei moeilijk geweest dat kwijt te raken.

'En jij dan?' vroeg hij, terwijl hij voor zichzelf nog een grapefruit klaarmaakte. Zij had genoeg gegeten, maar hij had kennelijk nog steeds honger. 'Ben jij nog met iemand uit geweest?' Het was een vraag die hij haar aldoor al had willen stellen en ze keek geschrokken op.

'Nee. Ik heb het te druk gehad met het likken van mijn wonden en met volwassen worden. Ik moest mezelf vinden, zo noemen ze dat geloof ik. Ik heb het zo druk gehad met mezelf te vinden dat ik geen tijd had voor iemand anders. Bovendien wil ik het niet echt.'

'Dat is stom,' zei hij bot.

'O, is dat zo? Dat moet jij nodig zeggen. Ik zie jou ook nog geen afspraakjes maken met de beau monde van New York. Jij zit boven in een boom in Rwanda grapefruits en Jelly-O te eten.' Het was een grappig beeld en hij moest erom lachen.

'Jij stelt het net voor of ik een soort aapmens ben.'

'Ja, misschien wel.' En toen vroeg ze zich opeens iets af. 'Of heb je wel iemand?' Ze realiseerde zich plotseling dat ze eigenlijk geen idee had wat hij had gedaan. Misschien had hij wel een relatie met de helft van de verpleegsters, wist zij veel? Niemand had haar echter zoiets verteld. Integendeel, verscheidene mensen hadden haar gezegd dat hij een aardige vent was, maar een echte eenling.

'Nee, ik heb niemand,' zei hij, terwijl hij het sap uit zijn tweede grapefruit lepelde. Hij zag er jongensachtig en ontspannen uit en net als voorheen vond hij het fijn om bij haar te zijn. Ze was intelligent en grappig en gemakkelijk in de omgang. Het probleem was dat hij wist dat hij dat niet was. Niet gemakkelijk in ieder geval. Hij beschikte over alle mogelijke andere deugden, maar gemakkelijk was hij zeker niet. Toen zei hij bijna trots: 'Ik ben nog steeds trouw aan Serena.' Het was treurig voor hem, maar zij begreep het.

'Hoe is het de laatste tijd met de nachtmerries?' vroeg ze behoedzaam. Het was lang geleden dat ze hem dat soort vragen had kunnen stellen.

'Beter. Ik denk dat ik hier gewoon te moe ben om nachtmerries te hebben. Ik raak kennelijk pas in de problemen als ik weer terugkom in de beschaafde wereld.'

'Ja, ik herinner me zoiets.' Hij had het de laatste keer precies negen dagen volgehouden. En haar had het een gebroken hart, een gebroken arm en een hersenschudding opgeleverd.

'Waarom ben je met niemand uitgegaan?' drong hij aan en zij zuchtte.

'Ik denk dat het antwoord op die vraag duidelijk is, meneer Ward. Of het zou duidelijk moeten zijn. Ik had tijd nodig om jou te boven te komen... en Doug. Dat was een dubbele klap voor me, de ene ramp pal op de andere.' Eigenlijk had ze het niet ervaren als een dubbel verlies, maar als één heel groot verlies. Doug was ze al veel eerder kwijtgeraakt. Maar met Paul had ze alles verloren waar ze in had geloofd en op had gehoopt, met hem was ze haar laatste illusie kwijtgeraakt. 'Misschien was het wel goed voor me. Ik denk dat ik er in sommige opzichten sterker van ben geworden, dat ik nu duidelijker weet wat ik wil en wat ik nodig heb. Als ik tenminste ooit de moed heb om het opnieuw te proberen, wat ik op dit moment betwijfel. Maar je weet nooit. Misschien zien de dingen er over een poosje anders uit.'

'Je bent te jong om dat allemaal op te geven.' Hij fronste zijn wenkbrauwen terwijl hij naar haar luisterde. Zij klonk nu hopelozer dan hij. Maar ze klonk ook sterker. Ze had sinds hij haar voor het laatst had gezien een subtiele ontwikkeling doorgemaakt. Het was hem opgevallen toen hij haar op de Rode Kruispost tegen Doug had horen praten. Ze liet niet meer toe dat hij over haar heen liep. En in zekere zin liet ze ook niet meer toe dat Paul dat deed. Ze was eindelijk begonnen haar grenzen te stellen. Ze scheen niet meer zo bang om de mensen kwijt te raken van wie ze ooit had gehouden, maar dat was omdat ze ze al kwijt was. Afgezien van haar kinderen, van wie ze altijd zou houden, had ze nu niets meer te verliezen en dat maakte haar in sommige opzichten moediger.

'Ik heb niemand ontmoet waar ik iets mee zou willen,' zei India eerlijk. Nu ze alleen nog vrienden waren, kon ze dat soort dingen tegen hem zeggen.

'Wat wil je dan?' Hij was benieuwd naar haar antwoord. Ze dacht er lange tijd over na.

'Ofwel ik kies voor een rustig, vredig leventje alleen,' zei ze voorzichtig, 'ofwel ik probeer het opnieuw met iemand, maar ik geef mijn hart alleen weg als ik de juiste man tegenkom.'

'Hoe zou je die dan beschrijven?' vroeg hij met schijnbaar objectieve belangstelling. Net als voorheen, speelde hij de rol van biechtvader. Hij vond het leuk om dat bij haar te doen.

'Hoe ik die zou beschrijven?' herhaalde ze. 'Ik weet niet of het me iets kan schelen hoe hij eruitziet. Als hij er knap uitziet is dat leuk, maar ik vind het veel belangrijker dat hij aardig is, goed, intelligent, vriendelijk, meelevend... maar zal ik je eens iets zeggen?' Ze keek hem recht in de ogen en besloot eerlijk tegen hem te zijn. 'Ik wil dat hij gek op me is. Ik wil dat hij mij beschouwt als het beste dat hem in zijn leven is overkomen. Ik wil dat hij zich een enorme bofkont voelt dat hij mij heeft. Ik ben altijd degene geweest die heeft liefgehad en die heeft gegeven en alle concessies heeft gedaan. Misschien moeten de rollen maar eens worden omgedraaid en moet ik nu zelf eens iets krijgen van wat ik altijd heb gegeven.'

Ze was smoorverliefd op hem geweest en ze had hem alles willen geven wat ze had, inclusief haar kinderen, en hij was smoorverliefd geweest op Serena. Het deed pijn om tot deze slotsom te moeten komen. Ze was hem kwijtgeraakt aan een vrouw die weg was en nooit meer terug zou komen. Hij had liever vastgehouden aan zijn herinnering dan zijn armen uit te strekken naar India en haar lief te hebben. 'Misschien klinkt dit je vreemd in de oren,' zei ze, zonder zich dit keer te verontschuldigen. Ze was hem geen verklaringen meer schuldig en ze verwachtte niets meer van hem. 'Ik wil een man die voor me door het vuur zou gaan omdat hij van me hield... die desnoods een orkaan voor me zou trotseren. Wat ik waarschijnlijk wil zeggen,' zei ze met een glimlach, die haar er verrassend jong en ongelofelijk knap deed uitzien, 'is dat de juiste man voor mij iemand is die echt van me houdt. Niet half. Niet misschien. Niet als tweede keus na iemand anders, niet omdat hij een "overeenkomst" met me heeft gesloten, zoals Doug. Ik wil gewoon een man van wie ik met heel mijn hart houd... en die net zoveel van mij houdt. En tot ik die gevonden heb, ben ik net zo lief hier, in Rwanda, om foto's te maken, of alleen thuis, bij mijn kinderen. Ik neem geen genoegen meer met tweede keus, ik verontschuldig me nergens meer voor, ik smeek niemand meer,' zei ze. Paul wist dat ze niet alleen op Doug doelde, maar ook op hem, omdat hij haar had gezegd dat hij niet echt van haar hield. Hij was blij te horen dat ze nog steeds dromen had, hoewel hij zich afvroeg of ze ze ooit zou verwezenlijken. Maar ze wist tenminste wat haar dromen waren en wat ze wilde. In die zin was ze een stuk beter af dan hij.

Toen besloot ze de aandacht op hem te vestigen en ze stelde hem dezelfde vraag. 'En wat wil jij, meneer Ward? Je vraagt het immers ook aan mij? Nu vraag ik het aan jou. Wie is de volmaakte vrouw waar jij naar op zoek bent?'

Hij aarzelde echter niet zoals zij had gedaan. Hij wilde tegen haar zeggen dat zij het was en hij kwam in de verleiding dat ook te doen, omdat er zoveel dingen aan haar waren die hij leuk vond. In plaats daarvan zei hij echter één woord: 'Serena.' India was even stil. Het woord kwam nog steeds als een vuistslag bij haar aan, maar ze had het al half en half verwacht. Ze had alleen niet verwacht dat hij het zo onomwonden zou zeggen. 'Achteraf bezien realiseer ik me dat ze zo goed als volmaakt was, voor mij tenminste. Dat laat weinig ruimte over voor verbetering.'

'Nee, maar er zou wel ruimte over kunnen blijven voor iets of iemand anders.' Toen besloot ze weer eerlijk tegen hem te zijn. Misschien moest hij het horen, voor de volgende.

'Ik heb altijd het gevoel gehad dat ik niet tegen haar op kon, dat ik altijd tweede keus zou zijn... behalve die ene week. Alleen toen was ik er echt zeker van dat je van me hield.' En hij had ook van haar gehouden, dat wist ze. Wat hij later ook gezegd had. Toen hij zei dat hij niet van haar hield, had alleen zijn angst gesproken.

'Ik hield wel van je, India,' zei hij duidelijk, 'dat dacht ik tenminste... een week lang... en toen werd ik bang, door wat Sean zei, door jou, door je kinderen, door het steeds heen en weer reizen... door mijn nachtmerries en mijn herinneringen aan Serena. Mijn schuldgevoel over wat ik voelde was gewoon te groot.'

'Je zou over de nachtmerries heen zijn gekomen. Dat gebeurt gewoon,' zei ze rustig. Hij schudde echter zijn hoofd terwijl hij haar aankeek. Hij herinnerde zich nog maar al te goed waarom hij van haar had gehouden. Ze was zo zacht en zo liefdevol en zo verrekte mooi.

'Ik zou nooit over Serena heen zijn gekomen. Dat gebeurt nooit. Dat weet ik gewoon.'

'Je wilt niet over haar heen komen.' Het waren harde woorden, maar ze zei ze heel vriendelijk.

'Waarschijnlijk is dat zo.' India vermoedde ook dat hij Serena een stuk minder volmaakt had gevonden toen ze nog leefde, maar dat durfde ze niet tegen hem te zeggen. Zijn herinneringen aan Serena waren omgeven met een sprookjesachtig waas, en de magische werking van tijd, verlies en afstand deed de rest. Zoals Serena in werkelijkheid was, was voor hem veel moeilijker te hanteren geweest en India vermoedde dat hij dat diep in zijn hart ook wel wist.

'Trouwens, nu we het er toch over hebben, Paul, laat Sean je leven niet verpesten. Hij heeft het recht niet dat te doen. Hij heeft zijn eigen leven en zijn eigen gezin en hij zal niet voor je zorgen en je hand vasthouden, of je aan het lachen maken, of zich zorgen maken als je nachtmerries hebt. Ik denk dat hij jaloers op je is en dat hij je het liefst in je eentje zou opsluiten in een kast om er zeker van te zijn dat je niet te gelukkig wordt. Laat hem je dat niet aandoen, in je eigen belang.'

'Sinds ik hier ben, heb ik daar veel over nagedacht. Over hoe egoïstisch kinderen zijn, op iedere leeftijd, als het hun ouders betreft althans. Ze verwachten van je dat je geeft en geeft en geeft en altijd voor ze klaarstaat als ze je nodig hebben, of het je uitkomt of niet. Maar als je een beetje begrip van ze wilt, laten ze je in de kou staan en zeggen ze tegen je dat je niet het recht hebt op dezelfde dingen als zij. Als mijn schoondochter zou overlijden, wat God verhoede, en ik tegen Sean zou zeggen dat hij de rest van zijn leven alleen zou moeten blijven, zou hij me laten opsluiten en zeggen dat ik gek was.' Er school veel waarheid in wat hij zei, dat wisten ze allebei. Kinderen van iedere leeftijd konden erg egoïstisch zijn en hun ouders niet erg aardig behandelen. Zo was het soms nu eenmaal, niet altijd, maar in Pauls geval zeker wel.

'Ik verwachtte wel dat hij dat van ons niet leuk zou vinden,' zei India rustig, zonder zijn woorden te weerleggen, 'en ik vroeg me af hoe jij daarmee zou omgaan.'

'Het antwoord op die vraag, India, is "erg slecht". Zoals ik met alles ben omgegaan. Ik heb er een vreselijke puinhoop van gemaakt.' Hij wist het nu iedere keer als hij haar litteken zag en weer herinnerd werd aan hoe het tussen hen was afgelopen.

'Misschien was je er gewoon nog niet aan toe,' zei ze mild.

'Het was vrij kort na...' Het was slechts zes maanden na Serena's dood geweest. Dat was niet lang, maar hij schudde zijn hoofd.

'Ik was er niet aan toe, maar ik zal er nooit aan toe zijn.' Toen keek hij naar haar op met een trieste glimlach. Ze hadden samen heel wat meegemaakt, dat zag hij nu wel in. Maar uiteindelijk hadden ze de strijd verloren. Hij tenminste wel. 'Ik hoop alleen maar dat je die man vindt die een orkaan voor je trotseert, mijn vriendin... je verdient hem... meer dan wie dan ook. Ik hoop dat je hem vindt.' En hij meende het. Het enige dat hij haar nu toewenste was liefde en bevrijd te zijn van de pijn die hij haar had bezorgd.

'Ik ook,' zei ze triest. Ze kon zich niet voorstellen hoe of waar of wanneer ze iemand zou vinden. Ze dacht dat het lang zou duren voor dat zou gebeuren, als het al ooit zover zou komen. Er was nog steeds veel waarmee ze in het reine moest komen. Met Paul bijvoorbeeld. Maar ze konden nu tenminste met elkaar praten en een avond als vrienden samen doorbrengen.

'Zorg maar dat je klaar bent als hij komt,' raadde Paul haar aan, 'en dat je niet met je ogen dicht onder je bed gaat liggen of afreist naar zo'n plek als deze, zover mogelijk verwijderd van de bewoonde wereld. Dat is niet de manier om zo iemand te vinden als jij wilt, India. Je moet erop uit.' Ze wisten echter allebei dat zij dat net zomin wilde als hij.

'Misschien vindt hij mij wel.'

'Ik zou er maar niet op rekenen. Je moet een beetje moeite doen, of in ieder geval naar hem zwaaien, zodat hij weet waar hij moet zijn. Het is niet gemakkelijk om een orkaan te trotseren, weet je, het waait hard en het is slecht weer en de omstandigheden zijn erg gevaarlijk. Als je hem wilt, India, zul je als een gek moeten zwaaien.' Ze wisselden een lange glimlach uit en ze wensten elkaar in stilte al het goede toe, ongeacht wat de ander zou willen.

Het was inmiddels bijna middernacht. Paul stond ten slotte op en ze ruimden hun rommel op. Ze hadden die dag veel zaken met elkaar besproken die voor hen van belang waren en ze hadden een goede tijd gehad samen.

'Ik ben blij dat Sam het goed maakt,' zei Paul terwijl zij de doos Wheaties wegzette. Ze knikte. En toen moest hij grinniken.

'Trouwens, als je die vent vindt die een orkaan voor je wil doorstaan, kun je je kinderen maar beter ergens verstoppen, anders vlucht hij misschien regelrecht de orkaan weer in. Een vrouw met vier kinderen is behoorlijk angstaanjagend, hoe geweldig ze verder ook is.' Ze geloofde echter niet meer in wat hij zei. Haar kinderen hadden hem angst aangejaagd, maar dat zou niet bij iedereen zo gaan. Terwijl ze de resten van hun 'diner' opruimden, zei ze zoiets ook tegen hem.

'Het zijn fantastische kinderen, Paul, maar het blijven natuurlijk kinderen. En de juiste man zal niet alleen mij willen hebben, maar ook mijn kinderen. Ze zijn niet voor iederen een probleem en ze worden uiteindelijk ook groot.' Paul had haar het gevoel gegeven dat er iets aan haar mankeerde toen hij haar wegstuurde, alsof ze niet goed genoeg voor hem was. Ze haalde het niet bij Serena en ze had te veel kinderen. Maar het waren stuk voor stuk lieve kinderen. En met haar was ook niets mis. Nu ze terugdacht aan wat hij allemaal tegen haar had gezegd, begon ze zelfs te geloven dat zij dingen had waar Serena niet aan kon tippen. In ieder geval was het iets om over na te denken.

Hij liep langzaam met haar naar haar tent, stopte en keek haar aan. Het was fijn geweest om de dag samen door te brengen. En het was voor hen allebei een keerpunt geweest, een soort afscheid van wat ze ooit samen hadden gehad en een welkom aan hun nieuwe vriendschap. Ze hadden een aantal goede dingen meegenomen, een paar slechte dingen weggegooid en wat nieuwe dingen aan elkaar ontdekt.

'Ik zie je morgen wel weer,' zei hij. 'Ga maar lekker slapen.' Het was een lange dag geweest en ze waren allebei moe. Toen keek hij haar met een verlegen glimlach aan en zei iets dat haar diep raakte: 'Ik ben blij dat je hierheen bent gekomen.'

'Ik ook,' zei ze en ze verdween toen met een stille armzwaai in haar tent. Ze was blij dat hun paden elkaar weer hadden gekruist. Misschien was het het lot. Ze hadden sinds ze elkaar hadden ontmoet veel meegemaakt. Ze waren langs steile paden en over moeilijk begaanbaar terrein gekomen. En ze kon eindelijk de zon weer boven de bergen zien opkomen. Maar nadat ze naar hem had geluisterd, wist ze dat hij nog een lange reis voor de boeg had. En ze hoopte voor hem dat hij op een dag zijn bestemming zou bereiken.

26

De volgende twee weken vlogen voorbij, bijna te snel voor India, hoewel ze haar kinderen miste. Ze maakte een paar transportvluchten met Paul en ze ging een aantal keren met Randy en Ian mee in de jeep. Ze maakte een eindeloze reeks foto's van de kinderen die ze zag en ze interviewde iedereen die ze te pakken kon krijgen. Ze had tassen vol filmpjes als bewijs en ze wist dat ze een fantastisch verhaal had.

Paul en zij zaten avond na avond met elkaar te praten. Nu ze met het verleden in het reine waren gekomen, hadden ze een heerlijke tijd samen. Ze lachten om gekke dingen, ze zagen dezelfde humor in bijna alles en ze ontdekte dat ze, zelfs zonder de relatie die ze ooit hadden gehad, nog steeds enorm veel om elkaar gaven. Hij scheen altijd zo'n beetje bij haar in de buurt te blijven, haar te beschermen en over haar te waken. Hij stond steeds klaar om het haar gemakkelijk te maken en ze voelde zich diep bij hem betrokken.

Ze slaagden erin hun laatste avond samen door te brengen. Hij vertelde over wat hij hierna ging doen. Hij was van plan in juni weer uit Rwanda te vertrekken en dan een luchtbrug te gaan verzorgen in Kenia. Ook had hij nog steeds vage plannen om in de zomer terug te gaan naar Europa of naar de Verenigde Staten en enige tijd op de Zeester door te brengen.

'Bel me maar als je in de buurt bent,' zei ze en hij vroeg of ze weer naar Cape Cod ging. Dat was zo, in juli en de eerste week van augustus. Daarna zou ze het huis en de kinderen aan Doug en Tanya overdragen.

'Het klinkt alsof het allemaal prettig is geregeld,' zei hij, terwijl ze samen een cola dronken.

'Dat is het ook.'

'Wat ga je de rest van augustus doen?' Hij wist dat ze nergens anders naartoe kon dan naar Westport.

'Werken, hoop ik. Ik heb Raoul gevraagd een sappig verhaal voor me te regelen.' Ze had genoten van haar tijd in Rwanda. Het was veel fijner geweest dan ze had verwacht en het feit dat ze Paul had teruggevonden, had het gemaakt tot een tijd die ze nooit zou vergeten en altijd in haar gedachten zou koesteren. Een laatste stukje van de puzzel was voor haar nu op zijn plaats gevallen. Ze wist dat ze nog steeds van hem hield, maar ze kon hem nu loslaten.

Hij vloog haar de volgende dag zelf naar Kigali, dus ze hoefde niet met het wrakke vliegtuigje te gaan waarmee ze was aangekomen. Ze hoefde nu alleen nog het vliegtuig te nemen naar Kampala en dan terug te vliegen naar Londen. Daarna was het eenvoudig.

Ze wist dat de kinderen op haar zouden zitten te wachten en ze popelde om hen te zien. Terwijl ze wachtten tot haar vliegtuig kwam, vroeg Paul haar opnieuw Sam het beste te wensen en de anderen de groeten van hem te doen.

'Dat zal ik doen, als ze tenminste niet in de gevangenis zitten,' plaagde ze hem. Het was gemakkelijker nu zijn oude angsten niet langer tussen hen in stonden en ze geen verwachtingen meer jegens hem koesterde. Haar dromen waren niet meer van hem afhankelijk. En hoewel ze iets waren kwijtgeraakt dat voor haar van heel grote waarde was, hadden ze daar in Afrika iets heel kleins en waardevols voor in de plaats gevonden.

Ten slotte kwam haar vliegtuig aan. Ze keek hem teder aan, sloeg toen haar armen om hem heen en hield hem tegen zich aan. 'Zorg goed voor jezelf, Paul... wees goed voor jezelf. Je verdient het.'

'Jij ook... en als ik een vent zie in een oliejas die op zoek is naar een orkaan, dan stuur ik hem wel naar je toe.'

'Maak je maar geen zorgen,' zei ze met een glimlach en ze meende het. Ondanks datgene dat niet meer tussen hen bestond, wist ze echter dat ze hem zou missen.

'Ik zal je weleens opbellen, als ik ooit in de beschaafde wereld terugkom.' Er was geen sprake meer van een bedreiging voor hem en ook niet van een belofte.

'Dat zou ik fijn vinden.'

Toen nam hij haar in zijn armen en hield haar nog een paar laatste ogenblikken tegen zich aan. Er was veel dat hij haar had willen zeggen, maar hij wist niet hoe. Meer dan wat dan ook wilde hij haar bedanken, hij wist niet eens precies waarvoor. Misschien alleen voor het feit dat ze wist wie hij was en hem zichzelf liet zijn. Ze waren er op de een of andere manier in geslaagd elkaar onvoorwaardelijk te accepteren.

Er stonden tranen in haar ogen toen ze in het vliegtuig stapte en hij stond op de landingsbaan en keek lange tijd naar haar. Toen keek hij toe hoe het vliegtuig opsteeg, een cirkel beschreef boven het vliegveld en toen langzaam wegvloog in de richting waaruit ze was gekomen.

Hij stapte vervolgens weer in zijn eigen vliegtuig en vloog terug naar Cyangugu. Hij had een vreemd vredig gevoel terwijl hij aan haar dacht. Ze bezorgde hem geen angst meer, ze gaf hem niet meer het gevoel dat hij moest vluchten, en over de gevoelens die hij wel voor haar koesterde, wat die dan ook waren, voelde hij zich niet eens meer schuldig. Hij hield alleen maar van haar, als van een vriendin, een moeder, een zus. Hij wist dat hij het zou missen als hij niet meer met haar zou kunnen lachen. Hij zou de ondeugende blik in haar ogen missen en haar woedende uitbarstingen als ze vond dat hij iets stoms had gezegd. Ze was niet meer gekwetst of boos of bang voor hem. Ze zat niet meer wanhopig te wachten op zijn liefde, ze verwachtte niets meer van hem. Ze zat nergens meer wanhopig op te wachten. Ze was een vogel die vloog door haar eigen lucht en nu hij zo over haar kon denken, gaf hem dat een vreemd gelukkig gevoel. Pas toen hij terugkwam in het kamp en iedereen zei hoe erg ze haar zouden missen, voelde hij echt haar afwezigheid. Het raakte hem dieper dan hij had verwacht.

Later die dag liep hij langs haar tent. Hij voelde een lichamelijke pijn toen hij zich realiseerde dat hij haar niet zou zien. Plotseling leek de afleiding die ze hem had bezorgd belangrijker dan hij had beseft. En ook al was hij naar zijn eigen zeggen nog zo onafhankelijk, hij voelde zich verloren zonder haar. Alleen al het feit dat hij daar was zonder haar, bezorgde hem pijn.

Die nacht in de pilotentent kreeg hij de eerst nachtmerrie die hij in maanden had gehad. Hij droomde dat India in een vliegtuig zat en terwijl hij vanaf de grond toekeek, spatte het toestel in de lucht in miljoenen stukjes uiteen. In zijn droom zocht hij overal naar haar, huilend, snikkend, mensen om hem heen smekend hem te helpen. Maar waar hij ook zocht, wat hij ook deed en hoeveel hij ook huilde, hij kon haar niet vinden.

27

Toen India het huis in Westport binnenkwam, lag het er smetteloos bij. De oppas was er en de kinderen zaten aan de avondmaaltijd. Zodra ze haar zagen, schreeuwden ze het uit van blijdschap. Sam zwaaide uitzinnig naar haar om haar zijn gipsarm te laten zien en iedereen had haar honderd dingen te vertellen. Vanuit hun standpunt bezien hadden de afgelopen drie weken eindeloos geduurd en zo voelde zij het ook. Maar in veel opzichten, zowel op persoonlijk als professioneel gebied, had ze veel bereikt.

Toen ze zag hoe goed alles was geregeld en hoe zorgvuldig Tanya alles had gedaan, was India haar eigenlijk dankbaar. Ze belde haar die avond in New York op en bedankte haar voor alles wat ze had gedaan. Ze wist dat Doug niet veel meer had gedaan dan de kinderen af en toe meenemen naar de film en om 18.51 uur thuiskomen om te eten. De kinderen gaven zelfs schoorvoetend toe dat ze Tanya aardig vonden. Het was voor India nog steeds een beetje moeilijk te accepteren dat ze in Dougs ogen zo gemakkelijk was vervangen. Het maakte haar tot datgene wat ze altijd gevreesd had te zijn, en in het laatste jaar van haar huwelijk inderdaad was geweest: een kleurloze huisvrouw die gemakkelijk voor een ander kon worden ingewisseld. Ze wist echter dat ze niet meer met Doug getrouwd zou willen zijn. En nog steeds schokte het haar te beseffen hoe weinig ze hem na zeventien jaar miste.

Ze schrok echter toch toen hij haar die avond door de telefoon vertelde dat Tanya en hij gingen trouwen zodra hun echtscheiding er in december door was. Het bleef een minuut lang helemaal stil. Toen India haar adem terug had, zei ze dat ze hoopte dat hij heel gelukkig zou worden. Maar nadat ze had opgehangen, zag ze tot haar stomme verbazing dat haar handen beefden.

'Wat is er aan de hand, mam?' vroeg Jessica. Ze liep door de kamer om te controleren of haar moeder er nog was en om een trui van haar te lenen.

'Niets... Ik... Wist jij dat je vader en Tanya gaan trouwen?' Ze wist dat het waarschijnlijk niet de goede manier was om het haar te vertellen, maar ze was zelf zo geschokt dat ze er niet bij nadacht.

'Ja, zoiets. Haar kinderen hebben het me verteld.'

'Vind je het niet erg?' vroeg India haar met een bezorgde blik.

Jessica lachte en haalde haar schouders op.

'Heb ik een keus dan?'

'Nee,' zei India eerlijk. Zij ook niet. Zij had haar keuzemogelijkheden verspeeld toen ze had geweigerd in het gareel te lopen en te doen wat hij wilde. Maar misschien was het maar beter zo. Ze had iets gevonden dat ze nooit zou hebben gevonden als ze bij hem was gebleven. Zichzelf. Het was een stuk van haar leven waarvan ze wist dat ze het nu niet meer zou kunnen missen. Nu ze het had gevonden, kon ze het voor niemand meer opgeven, en ze wist dat ze dat ook eerder nooit had moeten doen.

Toen ze de middag daarop de kinderen van school ging ophalen en Gail tegenkwam, was haar ego echter nog steeds een beetje gekwetst. Tot haar verbazing wist Gail er al van.

'Wist iedereen het behalve ik?' vroeg ze, nog steeds verbaasd dat het haar iets deed. Want het deed haar inderdaad iets. Het stemde haar somber te horen dat Doug weer ging trouwen. En ze nam het zichzelf kwalijk.

'Kom nou zeg,' sprak Gail haar vermanend toe. 'Je bent zeventien jaar met die vent getrouwd geweest. Natuurlijk kan het je iets schelen.' Daar kwam nog bij dat Tanya jonger was dan zij. Ze viel ook meer op, ook al zeiden de kinderen honderd keer dat ze stom was. Maar dat was kennelijk wat Doug graag wilde. En India had zelf ondervonden dat Tanya een onberispelijke huisvrouw was.

Het was vreemd nu over dit alles na te denken. In India's ogen had iedereen nu iemand, behalve zij. Tanya en Doug hadden een leven samen en gingen trouwen. India had niemand. En Paul ging de rest van zijn leven over de wereld zwerven en dromen van Serena. Zelfs Gail scheen zich tegenwoordig gelukkiger te voelen met Jeff. Ze hadden voor de zomer een huis gehuurd in Ramatuelle, in het zuiden van Frankrijk, dicht bij Saint-Tropez, en ze scheen zich er voor de verandering eens echt op te verheugen. Ze zei dat ze in de herfst een facelift zou nemen. Plotseling leek het haar of alle mensen die ze kende het beter getroffen hadden in hun leven en hun zaakjes beter voor elkaar hadden dan zij. En net als in de ark van Noach hadden ze allemaal iemand bij wie ze graag wilden zijn. India had alleen haar werk en haar kinderen.

Het was echter meer dan sommige andere mensen hadden, hield ze zichzelf ten slotte voor. En meer dan ze een jaar eerder had gehad, toen Doug en zij ruzie maakten over haar werk en zijn opvatting van het huwelijk. Toen ze terugdacht aan de ellende die ze toen had meegemaakt en hoe eenzaam ze zich had gevoeld toen ze met hem getrouwd was, zag ze alles weer wat meer in het juiste perspectief. Ze was nu alleen, maar niet altijd eenzaam. Integendeel, meestal was ze dat niet.

Voor de kinderen was het de laatste schoolweek en zij pakte hun spullen in voor Cape Cod. Iedereen was er zoals altijd opgewonden over, behalve Jessica, die niet weg wilde bij haar nieuwe vriendje. Zoals ze treurig opmerkte had ze op Cape Cod niks anders dan 'die saaie jongens van Boardman'.

'Je vindt wel iemand,' stelde India haar de avond voor hun vertrek gerust. Jessica huilde en keek haar gekweld aan.

'Mam, er is daar niemand!' Zodra ze dit hoorde, besefte India hoezeer de absurditeit van Jessica's woorden haar eigen gevoelens weerspiegelde. Het grappige was dat het haar nu niet zoveel kon schelen. Ze begon eraan te wennen om haar moeilijkheden alleen op te lossen, dingen te doen die voor haar belangrijk waren en bij haar kinderen te zijn. Als haar werk werd aangeboden, kon ze daar bevrediging in vinden. Maar ze had geen man die van haar hield en soms miste ze dat.

'Jessica,' verbeterde ze haar dochter met een glimlach, 'als er niemand zou zijn voor iemand van vijftien, zou er voor de rest van ons helemaal geen hoop meer zijn.' Maar natuurlijk kon Jessica zich niet voorstellen waarom er voor India, op haar leeftijd, een man zou moeten zijn. India was dat even vergeten.

'Mam, jij bent stokoud!'

'Dank je wel,' zei ze rustig, 'dat wilde ik graag horen.'

In Jessica's ogen was het leven van haar moeder met vierenveertig jaar in wezen voorbij. Het was een interessant gegeven en het deed India denken aan haar gesprek met Paul, waarin ze hem had gewaarschuwd Sean niet zijn leven te laten verpesten. Zij werd nu kennelijk over dezelfde kam geschoren als Paul. Oud en nutteloos. Een fossiel.

Ze reden de volgende dag naar Harwich en doorliepen de vertrouwde rituelen. Ze deden het huis open, maakten de bedden op, controleerden de ramen en deuren en renden de straat over om hun vrienden op te zoeken. Toen India die nacht in bed lag, glimlachte ze terwijl ze naar de oceaan luisterde.

De volgende dag bracht ze een bezoekje aan de Parkers en wat andere oude vrienden. De Parkers nodigden haar zoals altijd uit voor hun barbecue van vier juli en vroegen haar ook de kinderen mee te nemen. Toen ze weer weggingen, dwong India zichzelf niet te lang stil te staan bij de herinnering aan vorig jaar, toen Paul en Serena er waren. Het had geen zin daar nu over na te denken.

Terwijl de weken voorbijvlogen, besefte ze dat het een volmaakte zomer zou worden, ook al had ze geen man om de weekends mee door te brengen en geen romance in het vooruitzicht. Het was ontspannen en gemakkelijk en comfortabel en ze vond het heerlijk om bij haar kinderen te zijn.

In zekere zin miste ze Paul toch, maar ze had een ansichtkaart van hem gekregen, waarop stond dat hij in Kenia was, waar hij ongeveer hetzelfde deed als destijds in Rwanda. Zo te lezen was hij gelukkig. Hij had een ps toegevoegd waarin hij schreef dat hij nog steeds voor haar zocht naar een man in een oliejas en zij had geglimlacht toen ze het las.

Het was vreemd om terug te denken aan vorig jaar, toen ze hem op zijn jacht had ontmoet en Sam en zij met hem hadden gevaren. Het was voor haar het begin geweest van een droom, maar ze had tenminste niet meer het gevoel dat het was geëindigd in een nachtmerrie. Het stemde haar nog steeds verdrietig terug te denken aan wat ze voor hem had gevoeld, maar de littekens op haar hart begonnen te vervagen, net als het litteken op haar hoofd dat ze had opgelopen in de nacht dat hij haar had verlaten. Ze had geleerd dat je niet eeuwig aan je verdriet kon vasthouden.

Eind juli belde ze Raoul op, in de hoop dat hij haar een opdracht kon geven voor augustus, in de periode dat de kinderen met Doug op de Cape zouden zijn. Op dit moment had Raoul echter nog niets.

Het gekste van alles was te bedenken dat slechts een jaar geleden Doug en zij nog bij elkaar waren geweest en constant ruzie hadden gehad. Het scheen haar nu toe dat ze al jaren uit elkaar waren. Het maakte haar melancholiek te bedenken hoe levens veranderen en hoe anders alles nu was. Een jaar eerder was ze nog getrouwd geweest met Doug en had ze hem gesmeekt haar weer aan het werk te laten gaan. Serena had toen nog geleefd. Er was in dat jaar voor hen allebei zoveel veranderd. Er waren zoveel levens gekomen en gegaan die onverwacht hun leven hadden beroerd. Ze vroeg zich soms af of Paul aan dezelfde dingen dacht als zij. Hoe in een jaar tijd voor hen allebei de dingen waren veranderd.

Sam had in juli een zeilcursus gedaan, waar hij erg van had genoten en ze had hem opgegeven voor een tweede cursus in augustus. Hij praatte nog steeds met ontzag over de Zeester. Voor India leek dat deel van haar leven nu een droom.

Het weer was dat jaar ook goed geweest, maar eind juli sloeg het plotseling om en werd het koud. Het regende twee dagen achter elkaar, en het werd zo kil dat ze de kinderen moest dwingen truien aan te trekken, iets waar ze een hekel aan hadden.

Ze bleven binnen en bekeken video's en zij nam hen samen met een stel vriendjes mee naar de bioscoop. Het was met slecht weer moeilijker dingen te vinden die ze konden doen. Jessica was in ieder geval gelukkig, want een van de jongens van Boardman, die ze eerst zo saai vond, was haar vakantievriendje geworden. Iedereen vermaakte zich. India vond het alleen jammer dat haar laatste week op de Cape een beetje werd bedorven door het slechte weer, maar de kinderen vonden het niet zo erg als zij.

Het ging van kwaad tot erger met het weer, en vijf dagen voor ze het huis en de kinderen aan Doug en Tanya zou overdragen, keken ze naar het nieuws en zagen ze dat er een orkaan regelrecht hun kant op kwam. Sam vond het geweldig.

'Wauw!' zei hij, terwijl ze met z'n allen naar het nieuws luisterden. 'Denk je dat het huis wegwaait?' Dat was jaren geleden iemand overkomen die ze kenden en Sam was er altijd door gefascineerd geweest.

'Ik hoop het niet,' zei India rustig. Ze hadden bij de nieuws-waarschuwingen gehoord wat ze moesten doen. Orkaan Barbara werd over twee dagen verwacht en te oordelen naar de weerkaarten lag hun huis precies op de route die de orkaan waarschijnlijk ging volgen en waar ze haar spoor van vernietiging zou achterlaten. De eerste orkaan van het jaar, Adam, had twee weken eerder de Carolina-eilanden getroffen en had daar een ongelofelijke schade veroorzaakt. Ze hoopte dat deze bij hen niet hetzelfde zou doen. Ondanks haar geruststellende woorden tegen de kinderen, maakte ze zich eigenlijk een beetje ongerust. Doug belde hen bezorgd op en gaf haar wat handige instructies. In wezen konden ze echter niet veel doen. Als het er te gevaarlijk ging uitzien en ze moesten evacueren, zou ze de kinderen terugbrengen naar Westport. India hoopte echter nog steeds dat de orkaan wat van koers zou wijzigen, zodat zij gespaard zouden blijven.

In de laatste uren ging haar wens in vervulling. Orkaan Barbara verlegde haar koers precies genoeg om een ongelofelijke storm op hen los te laten, maar de kern van de orkaan ging nu in de richting van Newport op Rhode Island. Desondanks werden door de storm hun voorzetramen weggerukt, waaiden er bomen omver en werd het dak zo beschadigd dat er een lek ontstond in de keuken. Twee dagen voor haar verblijf op de Cape erop zat was ze nog druk bezig emmers onder de lekplekken te zetten en de ramen te controleren, toen ze de telefoon hoorde. Ze nam zelf nooit meer op, het was altijd voor de kinderen. Ze waren echter allemaal uit en ze nam uiteindelijk met een geërgerd gezicht de hoorn van de haak. Er was niemand aan de lijn. Anders zou ze gedacht hebben dat het een grap was, maar nu hadden ze al de hele ochtend problemen gehad met de telefoon. Hij ging opnieuw over en weer vond er hetzelfde plaats. Ze was ervan overtuigd dat ofwel een aantal telefoonlijnen kapot was, ofwel de stroom op het punt stond uit te vallen. Toen ze voor de derde keer de telefoon opnam, hoorde ze plotseling gekraak op de lijn. Er was zoveel geruis dat ze de stem aan de andere kant niet duidelijk kon horen. Het enige dat ze hoorde waren losse woorden die telkens werden onderbroken en geen betekenis hadden. Ze kon de beller met geen mogelijkheid herkennen, ze kon zelfs niet bepalen of het een man of een vrouw was.

'Ik kan u niet verstaan,' schreeuwde ze, zich afvragend of ze zelf wel te verstaan was. Ze dacht dat het misschien Doug weer was om te horen hoe ze het maakten. Hij was erg uit zijn doen geweest toen hij had gehoord dat het dak lekte en hij had al geklaagd over wat het zou kosten om het te repareren.

De telefoon ging voor de vierde keer over, maar ze nam niet meer op. Wie het ook was zou later terug moeten bellen. Bij haar slaapkamer was net een voorzetraam half weggewaaid en terwijl ze daarmee worstelde en wenste dat de kinderen thuis waren om haar te helpen, bleef de telefoon overgaan. Ze nam hem weer op met een geërgerde blik. Dit keer kon ze door de ruis heen dezelfde woorden duidelijker horen, maar de meeste vielen weg. Het was net het ontcijferen van een puzzel.

'India... kom... storm... kom...' En dan iets dat leek op 'oppas'. Daarna viel de verbinding weg. De boodschap was duidelijk voor haar bestemd, maar als ze haar wilden waarschuwen voor de storm, waren ze daar wel een beetje laat mee. Ze voelde zich net Dorothy van The Wizard of Oz. Een voor een werden de voorzetramen van het huis geblazen en vielen te pletter. Als je zag hoe de storm buiten om het huis raasde, was het moeilijk te geloven dat de orkaan hen had gemist. Ze had medelijden met de mensen in Newport.

De kinderen waren allemaal bij vrienden terwijl zij worstelde met het lek in de keuken en met een nieuw lek dat was ontstaan in de huiskamer. Toen ze even uit het raam keek, zag ze tot haar schrik plotseling Sam met een vriendje van het strand naar het huis rennen. Ze waren doorweekt. Ze gebaarde hem binnen te komen, maar hij reageerde niet. Hij vond het heerlijk om met slecht weer buiten te zijn.

Ze stak haar hoofd om de hoek van de deur, vechtend tegen de wind. Ze riep naar hem, maar hij was nog te ver weg om haar te horen. De lucht was zo donker dat het eerder nacht leek dan ochtend. Ze probeerde hem duidelijk te maken binnen te komen, maar hij deed net of hij haar niet zag.

Ze greep haastig zijn regenjas, werkte zich met moeite in de hare en rende naar hem toe. Ze hield haar hoofd gebogen tegen de wind, maar toen ze opkeek om Sam te zoeken, viel het haar opeens op hoe mooi het was. Er hing een zware, donkere lucht en het waaide zo hard dat ze hem bijna niet kon bereiken. Ze had een onweerstaanbaar gevoel van opwinding en blijdschap bij de kracht van de natuur om haar heen. Ze begreep waarom Sam er zo van genoot.

'Ga naar binnen!' schreeuwde ze naar hem. Ze probeerde hem zijn jas aan te trekken, maar ze zag dat hij zo nat was dat het geen zin had. Terwijl ze hem de regenjas voorhield, rukte de wind hem uit haar handen en ze zagen hoe hij als een stuk papier wegwaaide. Sam wees echter naar de zee. Hij zei iets tegen haar. Terwijl haar ogen de regenjas volgden die door de lucht vloog, zag ze daarachter iets in de donkere wolkenmassa. Toen realiseerde ze zich wat Sam zei.

'Het... is... de... Zee... ster...' hoorde ze hem eindelijk zeggen. Ze keek hem aan en schudde haar hoofd. Ze wist dat het niet zo was. De Zeester was nog in Europa. Als Paul deze kant op kwam, zou hij haar hebben opgebeld of in ieder geval een ansichtkaart hebben gestuurd. Sam stond echter op en neer te springen en te wijzen, terwijl zij door de regen tuurde. Het was een soort boot, maar het zag er niet uit als een zeilboot.

'Nee, het is hem niet!' schreeuwde ze terug. 'Ga... naar... binnen... Je krijgt nog longontsteking...' En toen, terwijl ze hem probeerde mee te trekken, zag ze wat Sam zag. De boot die daar lag te deinen op de woeste zee leek wel op de Zeester, maar het kon hem niet zijn. Maar welke boot het ook was, ze voer met volle zeilen, recht voor de wind. Het leek bijna alsof ze door de lucht zeilde, zo snel als de weerlicht. India kon zich niet voorstellen dat Paul, als hij hier al zou zijn geweest, zoiets krankzinnigs zou doen als zeilen tijdens een orkaan. Hij was daar een veel te verstandige zeiler voor. Maar ze stond toch samen met Sam geboeid te kijken naar de boot. India was ervan overtuigd dat het een ander schip was, maar het leek heel veel op de Zeester. Ten slotte nam ze Sam ondanks zijn protesten mee naar binnen en zijn vriendje ging met hem mee. India bleef zelf nog even buiten staan om te kijken hoe de zeilboot over de hoge golven raasde. Ze maakte een enorme boeggolf en de masten gingen als lucifershoutjes op en neer. De boot was nog een aanzienlijk stuk van de kust verwijderd, maar ze scheen precies in hun richting te varen.

India vroeg zich af of de zeilboot ver op zee was geweest toen de storm losbarstte en nu wanhopig de kust probeerde te bereiken om in veiligheid te komen. Onwillekeurig vroeg ze zich af of ze misschien in moeilijkheden waren en of zij de kustwacht moest bellen.

Verderop langs de kust, dicht bij de pier, waren rotsen. In een storm als deze zou ieder vaartuig gevaar lopen, zelfs een groot schip als dit. Toen India zich omdraaide, zag ze hoe Sam en zijn vriendje door het raam nog steeds naar de boot stonden te kijken. Ze stond net op het punt om naar binnen te gaan en warme chocolademelk voor hen te gaan klaarmaken, toen het zicht helderder werd en ze de boot duidelijker kon zien. Op dat moment herinnerde ze zich opeens het telefoontje... kom... storm... kom... Probeerden ze haar te vertellen dat er storm op komst was, wat ze al wist, of probeerden ze haar iets heel anders duidelijk te maken? De stem had haar naam gezegd, maar ze kon hem niet herkennen, de telefoonverbinding was te slecht geweest. Toen keek ze weer naar de boot en ze wist het. Ze voelde hoe een onzichtbare hand haar hart samenkneep. Ze wist niet of ze gek begon te worden of zich alleen maar dwaas aanstelde. Maar opeens wist ze dat Sam gelijk had. Het was de Zeester. Geen enkele boot zag er zo uit als zij en ze was de laatste paar minuten veel dichterbij gekomen.

India draaide zich om om Sam aan te kijken door het raam, maar hij was met zijn vriendje verdwenen, waarschijnlijk naar zijn kamer... of om tv te gaan kijken. Zij draaide zich weer terug en keek toe hoe de boot zich een weg baande door de storm. Ze hoorde de woorden weer... kom... kom... en misschien niet 'oppas' maar 'oliejas'... Alleen hij zou gek genoeg zijn en goed genoeg kunnen zeilen om dit te doen. Plotseling wist ze zeker dat hij haar had gebeld. Maar waar was hij mee bezig?

In plaats van naar binnen te gaan, liep ze door de razende storm naar het water. Ze zag hoe de boot in de richting van de haven zeilde. Ze had geen idee waarom en hoe hij hier was gekomen, maar ze wist dat Paul eraan kwam... eraan kwam... door de storm. En hij had opgebeld om het haar te vertellen. Eerst begon ze te lopen en toen rende ze naar het punt waar ze op aanvoeren. Ze wist dat met de kinderen alles goed was. Maar ze wist nu ook nog iets anders... ze wilde het geloven... maar het was te krankzinnig om waar te zijn. Hij zou dat nooit doen. Of toch wel? En als ze nu te pletter sloegen tegen de rotsen... als ze... waarom had hij dit gedaan? Het was onzinnig... of toch niet? Ooit was het zinnig geweest, heel lang geleden... ze hadden het allebei zinnig gevonden, niet alleen zij. En terwijl zij begon te rennen in de richting van de zeilvereniging, door de wind, wist ze dat ze gek was om het te denken, om het te hopen, om het te geloven... Hij zou dit nooit doen. Maar terwijl de boot ondanks de zware zeegang haar weg onverstoorbaar vervolgde, wist ze dat hij het had gedaan.

Ze zag hem de rotsen bij de pier passeren en India keek toe hoe de boot haar strijd tegen de wind en de golven voortzette. Misschien was hij niet eens aan boord, zei ze tegen zichzelf, om te voorkomen dat ze teleurgesteld zou zijn. Misschien was het wel een andere boot en toch niet de Zeester. Of misschien was hij net zo dwaas als zij en geloofde ook hij in iets dat ze ooit hadden gehad en waren kwijtgeraakt, iets waar ze soms nog steeds van droomde. Ze wilde nu dat hij het was, ze wilde dat hij hier was, meer dan ze ooit iets in haar leven gewild had. Ze wilde dat het Paul was geweest die haar opbelde. Toen ze eindelijk bij de zeilvereniging aankwam, was ze buiten adem. Ze rende naar de pier en wachtte op hem.

Boten lagen woest aan hun anker te rukken en een paar eigenaars waren naar de haven gekomen om hun boot in veiligheid te brengen. Ze zag hen koortsachtig werken en terwijl ze weer uitkeek over zee, stokte haar de adem in de keel toen ze hem zag. Hij stond op het dek in zijn oliegoed en er stonden twee mannen bij hem. Ze waren nu dicht genoeg genaderd om hen te kunnen zien. Ze veronderstelde dat de mannen die bij hem stonden bij de bemanning hoorden. Ze voerden in hoge snelheid handelingen uit terwijl hij gebaarde en met hen meewerkte. Er was bij haar nu geen spoor van twijfel meer. Het was Paul. Ze herkende hem gemakkelijk, en terwijl ze naar hem keek, draaide hij zich plotseling in haar richting. Ze waren nu heel dichtbij, en ze voerden een ingewikkelde manoeuvre uit om veilig de haven binnen te varen.

Ze bleef zo goed ze kon stilstaan in de wind. Haar ogen lieten hem niet los. Hij zwaaide naar haar. Turend door de storm zag ze hem glimlachen en ze tilde haar arm op om terug te zwaaien. Hij stond op het dek en zwaaide weer naar haar. Ondanks haar regenjas was ze doorweekt. Maar het kon haar niet schelen. Het kon haar niet schelen of hij haar opnieuw zou teleurstellen, ze wilde het nu gewoon weten. Ze moest weten waarom hij hier naartoe was gekomen.

Ze zag nu de hele bemanning aan dek komen en hij stopte met zwaaien om hun orders te geven. Ze schenen te worstelen met dingen die ze niet kon zien. Hij liet de zeilen strijken en zette de motoren aan. Hij was vastbesloten zo dicht mogelijk bij haar in de buurt te komen. Ze zag hoe ze het anker uitgooiden en hoe twee mannen de bijboot lieten zakken. Ze vroeg zich af wat hij ging doen. Het water was in de haven rustiger dan op zee, maar ze zag toch niet in hoe hij in de bijboot aan wal moest komen zonder om te slaan. Ze keek met ingehouden adem toe. Het enige waar ze aan kon denken was wat ze in Rwanda tegen hem had gezegd. Dat ze een man wilde die voor haar een orkaan zou trotseren. Uit zijn ps op de ansichtkaart had ze begrepen dat hij het had onthouden. Ze was er nu van overtuigd dat hij dat tegen haar had willen zeggen door de telefoon... het was iets over een oliejas. Maar wat was de rest? Was hij haar alleen maar aan het plagen? Maar toen ze de bijboot zag naderen en zag hoe hij ermee worstelde, wist ze dat het hem bittere ernst was. En ze was als de dood dat hij voor haar ogen zou omslaan en verdrinken.

Het scheen uren te duren voor hij de korte afstand naar de trap van de kade had overbrugd, maar het waren slechts minuten. Terwijl hij naderbij kwam, zag ze hoe hij naar haar keek, en ze rende de trap af naar hem toe. Hij gooide haar de lijn toe en zij ving hem op en hield hem vast terwijl hij uit de boot sprong en de lijn aan een van de ringen vastmaakte. Toen was hij met een paar grote passen bij haar en keek haar strak aan. Er was een blik in zijn ogen die ze eerder had gezien. Het was als een stem die haar vanuit de verte toeriep. Het was de stem van haar dromen. De stem van de hoop. Het was de bitterzoete herinnering aan wat ze hadden gehad en zo snel weer waren kwijtgeraakt. Ze wilde hem vragen wat hij hier deed, maar ze kon de woorden niet uitbrengen. Ze kon alleen maar naar hem kijken terwijl hij haar naar zich toe trok.

'Het is geen orkaan... maar kan dit er ook mee door?' zei hij, zo dicht bij haar oor dat ze hem kon horen. 'Ik heb geprobeerd je te bellen.'

'Dat weet ik,' zei ze en hij kon haar verstaan. 'Ik kon niet horen wat je zei.' Toen keek ze in zijn ogen, bang voor wat ze daarin zou zien. Bang dat ze het mis had en dat de dromen nooit hadden bestaan.

'Ik zei dat ik eraan kwam. Het is geen orkaan, het is maar een storm.' Maar het was een goeie. 'Als je een orkaan wilt, India... dan neem ik je mee naar Newport... als je me wilt...' zei hij, terwijl zijn tranen zich vermengden met de regen die over zijn wangen stroomde. 'Ik ben er. Het spijt me dat ik er zo lang over heb gedaan om hier te komen.' Het leek niet lang toen ze hem aankeek. Het leek helemaal niet lang. Ze hadden er een jaar over gedaan om door de storm te komen. Een heel leven om elkaar te vinden. De droom was eindelijk werkelijkheid geworden. Ze hadden hem gevonden. Ze raakte met bevende hand zijn wang aan. Vlak achter hem zag ze de Zeester. Ze waren allebei zo lang verdwaald geweest. En als door een wonder hadden ze elkaar door de stormen van het leven heen gevonden.

Ze keek glimlachend naar hem op, op een manier die hem alles vertelde wat hij wilde weten. En zij wist dat hij eindelijk thuis was gekomen, bij haar. Hij trok haar tegen zich aan onder zijn oliejas en kuste haar.

Table of Contents

- Inhoud
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26
- 27