De lange weg naar huis
Author: Danielle Steel
Date: 1998-01-02T08:00:00+00:00
Keywords: Romance; Fiction; Chick Lit; Drama; Contemporary; Adult; Adult Fiction; Novels; Audiobook; Womens Fiction
Description: In Danielle Steels roman De lange weg naar huis is het leven van de jonge Gabriella Harrison allesbehalve fijn en beschermd…Vanuit haar schuilhoekje ziet de kleine Gabriella de gasten binnenkomen in het fraaie herenhuis van haar ouders in Manhattan. Ze is pas zeven jaar en bang. Later, verstopt in een kast, luistert ze met angst en beven naar het geklak van haar moeders hoge hakken. Zij komt eraan, haar woedende mama! Gabriella's wereld is een verwarrende mengeling van angst, verraad en pijn. Haar aristocratische omgeving vormt helemaal geen bescherming. Kindermishandeling houdt geen rekening
Publisher: Luitingh Sijthoff

Inhoud

Vanuit haar schuilhoekje boven aan de trap ziet de kleine Gabriella Harrison de gasten binnenkomen in het fraaie herenhuis van haar ouders in Manhattan. Ze is pas zeven jaar en beseft dat ze een indringster is in het leven van haar ouders. Later, verstopt in een kast, hoort ze met angst en beven het geklik van haar moeders hoge hakken. Zij komt eraan, haar woedende moeder! Gabriella's wereld is een verwarrende mengeling van angst, verraad en pijn. Haar aristocratische omgeving vormt allerminst een bescherming. Kindermishandeling kent geen grenzen, houdt geen rekening met personen of sociaal-economische klasse.

De wereldberoemde Danielle Steel vertelt het aangrijpende verhaal van een mishandeld kind, van de moed die ze opbrengt om zich van haar verleden te bevrijden. De Lange Weg naar Huis is meer dan een meesterlijke roman. Het is een inspirerende getuigenis tegen schaamteloos geweld, en voor de kracht van vergeving, hoop en liefde.

Voor de kinderen die zijn overleden, hen van wie we het
weten en hen van wie we het hadden moeten weten.

En de kinderen die het hebben meegemaakt, het vreselijke
weten dat hun leven en ziel voortdurend in gevaar was... de
kinderen van een oorlog, waar ieder van ons meer tranen om
zou moeten huilen dan om welke andere ook.

Hopelijk worden we wijs en flink genoeg om hen te
beschermen.

Laat geen enkel kind meer sterven omdat het ons aan liefde,
moed of mededogen heeft ontbroken.

En voor Tom, zoals altijd, want aan hem dank ik de moed
om het te zeggen.

Met heel mijn hart
en liefs

d.s.

1

De klok in de gang tikte luid. Gabriella Harrison stond muisstil in de stikdonkere kast, zo ver mogelijk weggekropen achter de winterjassen die tegen haar gezicht schuurden. Ze struikelde over de winterlaarzen van haar moeder toen ze zich nog kleiner probeerde te maken. Ze wist dat niemand haar hier zou kunnen vinden. Ze had zich hier al vaker verstopt, en het was altijd een goede schuilplaats geweest. Niemand kwam ooit op het idee om haar hier te zoeken, zeker nu niet, in de hitte van een New Yorkse zomer.

Het was verstikkend warm in de kast. Haar ogen waren heel groot in het donker, en met ingehouden adem wachtte ze af toen ze voetstappen naderbij hoorde komen. Het scherpe klikken van haar moeders hakken denderde langs als een sneltrein die door de stad raast, en in die volle kast voelde ze tot haar opluchting bijna de lucht langs haar gezicht strijken. Ze durfde naar lucht te happen, één keer maar, en hield daarna haar adem weer in, alsof zelfs dat geluid haar moeders aandacht zou kunnen trekken. Ook al was ze pas zes, ze wist dat haar moeder over magische krachten beschikte. Overal kon ze haar vinden, bijna alsof ze haar kon ruiken; de moeder werd onvermijdelijk naar het kind getrokken, onontkoombaar, want de gitzwarte ogen van haar moeder zagen alles, wisten alles. Gabriella wist dat haar moeder haar uiteindelijk zou vinden, waar ze zich ook verstopte. Toch moest ze zich verstoppen, moest ze in elk geval proberen te ontsnappen.

Gabriella was klein voor haar leeftijd, tenger en mager, en met haar grote blauwe ogen en zachte blonde krullen leek ze net een elfje. Mensen die haar niet goed kenden, zeiden dat ze eruitzag als een engeltje. Meestal keek ze verschrikt, als een engel die op aarde was gevallen en niet had geweten wat haar te wachten stond. Niets van wat ze in haar zes korte levensjaren had meegemaakt, kon haar in de hemel zijn beloofd.

Weer ratelden de hakken van haar moeder langs, dit keer zwaarder. Gabriella voelde instinctief dat de zoektocht werd opgevoerd. Inmiddels zou de kast in haar eigen kamer overhoop zijn gehaald, net als de bezemkast onder de trap, achter de keuken, en het schuurtje in de tuin. Ze woonden in een smal herenhuis in East Side, met een kleine, goed onderhouden tuin. Haar moeder had een hekel aan tuinieren, maar twee keer per week kwam er een Japanse man om planten te snoeien, het grasveldje te maaien en alles netjes te houden. Haar moeder had een gloeiende hekel aan rommel, aan kabaal, aan vuil, ze verafschuwde leugens en honden, en Gabriella vermoedde niet voor niets dat ze een ontzettende hekel had aan kinderen. Kinderen vertelden leugens, zei haar moeder, ze maakten kabaal, en volgens haar moeder waren ze altijd smerig. Gabriella kreeg voortdurend te horen dat ze zich niet vies mocht maken, dat ze in haar kamer moest blijven, dat ze nergens aan mocht komen. Ze mocht niet naar de radio luisteren, of tekenen met kleurpotloden, want als ze dat deed, maakte ze altijd overal vlekken op. Ze had haar mooiste jurk een keer bedorven. Dat was gebeurd in een tijd dat haar vader weg was, in een land dat Korea heette. Hij was twee jaar weg geweest en een jaar geleden teruggekomen. Ergens achter in een kast hing nog een uniform; Gabriella had het een paar keer gezien toen ze zich verstopte. Het had glimmende knopen, en de stof prikte. Ze had het haar vader nooit zien dragen. Hij was lang, slank en knap, met dezelfde kleur ogen als zij, en blond haar, net als zij, maar iets donkerder. Toen hij na de oorlog thuiskwam, vond ze hem net de prins uit Assepoester. Haar moeder zag eruit als de koningin uit sommige sprookjes. Ze was mooi en elegant, maar ze was altijd boos. Kleine dingen ergerden haar mateloos, zoals de manier waarop Gabriella at, vooral als ze kruimelde of een glas omgooide. Ze had een keer sap gemorst op haar moeders jurk. Door de jaren heen had ze heel veel dingen gedaan die niet mochten.

Ze onthield ze allemaal, ze wist precies wat ze verkeerd deed en deed heel erg haar best om het niet nog een keer te doen, maar ze kon het niet helpen. Ze wilde niet vervelend zijn, ze wilde haar moeder niet boos maken. Ze deed het niet expres, haar jurk vies maken, of dingen op de grond laten vallen, of haar muts vergeten op school. Het ging allemaal per ongeluk, legde ze altijd uit, en met haar grote ogen smeekte ze dan om genade. Maar hoe hard ze haar best ook deed, op de een of andere manier ging het heel vaak mis.

De naaldhakken kwamen weer langs de kast, langzamer dit keer, en Gabriella wist wat dat betekende. De zoektocht liep ten einde. Er waren nog maar een paar mogelijke schuilplaatsen over, en het was nu een kwestie van tijd voordat haar moeder haar zou vinden. Het kind met de grote ogen overwoog om zelf te voorschijn te komen. Haar moeder zei soms dat de straf achterwege zou zijn gebleven als ze flink genoeg was geweest om dat te doen. Maar dat was ze meestal niet. Ze had het een paar keer geprobeerd, maar volgens haar moeder was het dan altijd al te laat, en zou het anders zijn geweest als ze het eerder had bekend. Alles zou anders zijn als Gabriella zich nou maar netjes gedroeg, antwoord gaf wanneer haar iets werd gevraagd of anders haar mond hield, als ze nou maar zorgde dat haar kamer netjes was, als ze nou maar niet speelde met haar eten, zodat de doperwtjes over de rand van het bord vielen en vetvlekken maakten op het tafelkleed, als ze nou maar geen krassen op haar schoenen maakte in de tuin. De lijst van Gabriella's tekortkomingen en vergrijpen was eindeloos. Ze wist maar al te goed hoe vreselijk ze was, dat ze al haar hele leven niet wilde deugen, dat haar ouders heel veel van haar zouden houden als ze gehoorzaam leerde zijn, en dat ze niet van haar konden houden omdat ze hun voortdurend verdriet deed. Ze wist dat ze een stout kind was, een grote teleurstelling voor haar beide ouders, en dat vond ze heel erg. Dat loodzware schuldgevoel torste ze al haar hele leventje met zich mee. Ze zou er alles voor over hebben om daar verandering in te brengen, zodat haar ouders van haar konden houden en haar lief zouden vinden, maar tot nu toe was het mislukt. Dat maakte haar moeder haar steeds weer duidelijk. En de prijs die Gabriella ervoor betaalde, was dat ze voortdurend aan haar mislukkingen werd herinnerd.

Dit keer bleven de voetstappen voor de kastdeur staan, en heel even viel er een oneindig lange stilte voordat de deur onverwacht open werd gerukt. Een vaag schijnsel drong door in de spelonken van de kast waar Gabriella zich verborg, en ze kneep haar ogen dicht alsof het pijn deed. Niet meer dan een streepje licht viel tussen de jassen door, maar voor Gabriella voelde het alsof fel zonlicht haar verried. Ze rook het zware parfum van haar moeder en voelde haar nabijheid. Het ritselen van haar moeders petticoat waarschuwde Gabriella, en het volgende moment werden de jassen langzaam opzij geschoven en ontstond er een gapende kloof naar haar schuilplaats. Lang en zwijgend keek Gabriella haar moeder aan. Er klonk geen enkel geluid, er werd geen woord gewisseld. Gabriella wist dat het dom zou zijn om het uit te leggen, sorry te zeggen, of zelfs te huilen. Haar ogen werden nog groter, leken te groot voor haar gezicht, toen ze haar moeders ogen zag fonkelen van de onvermijdelijke razernij. Met een snel, bovenmenselijk gebaar schoot de arm van haar moeder op haar af, greep de hare beet en sleurde haar omhoog en naar voren, zo snel dat de lucht met een ploffend geluidje uit Gabriella's longen ontsnapte. Ze kwam naast haar moeder terecht, wankelend op haar benen. Meteen werd de eerste klap uitgedeeld, en ze werd met zoveel kracht tegen de grond geslagen dat het haar de adem benam. Er klonk geen kreun van pijn, geen enkel geluid, toen haar moeder haar hard tegen haar hoofd sloeg, en haar met de ene hand omhoogtrok om haar met de andere zo hard mogelijk in haar gezicht te slaan. In Gabriella's oren klonk het geluid van de klap oorverdovend.

'Je verstopt je weer,' krijste de lange, slanke vrouw. Ze was bijna mooi, ze zou echt mooi zijn geweest als haar ogen een andere uitdrukking hadden gehad, als haar gezicht niet vertrokken was geweest van woede. Haar lange, donkere haar was losjes opgestoken. Ze was elegant en gracieus en ze had een beeldschoon figuur. Haar jurk van dure marineblauwe zijde paste perfect. De twee ringen met grote saffieren aan haar handen lieten een afdruk achter op Gabriella's gezicht, en niet voor de eerste keer. Er zat een kleine snee in haar hoofd, en ze had felrode vlekken waar ze was geslagen, met een striem van een ring op haar wang. Eloise sloeg het kind op haar rechteroor, greep haar beide armen beet en rammelde haar door elkaar. 'Je verstopt je altijd!' krijste ze vlak bij het kleine, verwrongen gezichtje. 'We hebben altijd last van je! Waar ben je nu weer bang voor, stom wicht? Wat heb je gedaan? Je hebt iets gedaan, hè? Allicht... waarom zou je je anders in de kast verstoppen?'

'Ik heb niets gedaan... echt niet...' Gabriella snakte naar adem, en de woorden waren niet meer dan een fluistering. Ze was buiten adem van de klappen, en het leek wel of de levenslust uit haar was geslagen. Met betraande ogen keek ze haar moeder smekend aan. 'Het spijt me, mammie. Het spijt me...'

'Nee, het spijt je niet... nooit... het spijt je nooit, hè? Je maakt me compleet gek door altijd van die stomme dingen te doen. Nu verstop je je weer. Wat verwacht je nou van ons, rotkind? Goeie god, het is onvoorstelbaar wat je je vader en mij aandoet.' Ze gaf haar dochter een harde zet, en Gabriella gleed over de glad geboende vloer een eindje bij haar vandaan. Maar niet ver genoeg, want een blauwe suède schoen met hoge hak trapte haar verblind door venijn tegen haar trillende dij. De ergste blauwe plekken zaten altijd op haar benen en armen, en op haar lichaam, waar anderen ze niet konden zien. De schade aan haar gezicht trok steeds na een paar uur weer weg. Het was alsof haar moeder intuïtief wist waar ze de klappen moest uitdelen. Ze had dan ook ruime ervaring. Ze deed dit al jaren. Bijna Gabriella's hele leven.

Spijt had ze niet, en ze had geen troostend woord over voor het kind aan haar voeten. Ze deed geen enkele poging om zich te verontschuldigen of Gabriella te kalmeren. Gabriella wist dat haar moeders woede weer kon oplaaien als ze te snel overeind kwam, dus bleef ze heel lang liggen, haar hoofd gebogen, de wangen nat van de stille tranen, haar gezicht nog vertrokken van pijn. Als ze met haar betraande gezicht opkeek, zou dat haar moeder alleen maar kwader maken, dus hield ze haar blik op de grond gericht, alsof ze kon verdwijnen door altijd te blijven liggen.

'Sta op. Waar wacht je op?' Bijtende woorden, gevolgd door een ruk aan een arm en een laatste klap tegen de zijkant van haar hoofd. 'Mijn hemel, Gabriella... ik haat je, achterlijk kind. Je ziet er niet uit, je bent helemaal smerig. Kijk eens naar je gezicht!' Op het engelachtige gezichtje waren plotseling, uit het niets, twee met tranen vermengde vegen ontstaan.

Zelfs iemand met niet meer dan een greintje menselijk gevoel zou ontzet zijn geweest over haar toestand, maar haar moeder niet. Eloise Harrison was een schepsel uit een andere wereld, en allesbehalve een moeder. Als klein kind was ze door haar ouders in de steek gelaten en naar een tante in Minnesota gestuurd, waar ze in een koude, eenzame wereld had geleefd met een oude vrijster die nauwelijks tegen haar praatte, en haar meestal brandhout liet halen of sneeuw liet ruimen in de ijzige winters. Dat was in de crisistijd geweest, nadat haar ouders bijna al hun geld waren kwijtgeraakt en naar Europa waren gegaan om daar te leven van het weinige dat hun nog restte. In hun wereld, noch in hun hart, was plaats geweest voor Eloise. Hun zoon, Eloises broer, was overleden aan difterie, en geen van beiden hadden ze ooit veel genegenheid voor hun dochter gekoesterd. Eloise was tot haar achttiende bij de tante in Minnesota gebleven en vervolgens teruggegaan naar New York, waar ze introk bij een nicht. Op haar twintigste had ze John Harrison ontmoet, en twee jaar later was ze met hem getrouwd. Ze had hem als kind al gekend, want vroeger was hij een vriendje van haar broer. Zijn ouders hadden meer geluk gehad dan de hare; hun fortuin was tijdens de crisis intact gebleven. John was van goeden huize, goed opgevoed en goed opgeleid, hoewel het hem aan ambitie of een sterk karakter ontbrak. Hij had een baantje gekregen bij een bank en niet lang daarna Eloise leren kennen. Op slag raakte hij in de ban van haar schoonheid.

In die tijd was Eloise jong en knap geweest, een femme fatale, en ze had een koele uitstraling die hem tot waanzin dreef. Hij bad, smeekte, maakte haar het hof, wilde niets liever dan met haar trouwen, en hoe hardnekkiger hij haar voor zich probeerde te winnen, des te afstandelijker ze werd. Bijna twee jaar had hij er voor nodig om haar jawoord los te krijgen. Hij had een prachtig huis voor haar gekocht en was zo trots op zijn verovering dat hij het wel van de daken wilde schreeuwen. Hoewel hij het liefst meteen kinderen wilde, kostte het hem nog eens bijna twee jaar voordat hij haar had overgehaald. Ze beweerde steeds dat ze meer tijd nodig had. Eigenlijk wilde ze helemaal geen kinderen, maar dat zei ze nooit hardop. Ze had een ongelukkige jeugd gehad, en het idee om zelf kinderen te hebben sprak haar niet aan. Het betekende echter zoveel voor John dat ze zich uiteindelijk gewonnen gaf. Ze kreeg er ook bijna onmiddellijk spijt van. De zwangerschap verliep moeizaam, ze was bijna tot het laatst vreselijk misselijk, en de bevalling was een verschrikking die ze nooit en te nimmer zou herhalen en nooit zou vergeten. Ondanks het aanbiddelijke bundeltje dat de volgende dag in haar armen werd gelegd, vond Eloise het al die moeite gewoon niet waard. En het ergerde haar meteen vanaf het begin dat John zo buitensporig veel aandacht aan de baby schonk. Dit was het soort passie die hij eens voor haar had gevoeld, en hij leek opeens alleen nog maar aan Gabriella te denken... had ze het wel warm genoeg... had ze het niet koud... had ze wel gegeten... was haar luier wel verschoond... had Eloise wel gezien hoe lief ze eruitzag als ze glimlachte... Hij vond dat ze sprekend op zijn moeder leek. Moet je hem eens horen, wilde Eloise elke keer gillen als ze haar dochter zag.

Ze hervatte haar eigen activiteiten vrijwel onmiddellijk, winkelen, theevisites, lunchen met vriendinnen. En ze wilde elke avond uit, vaker dan ooit. Ze had volstrekt geen belangstelling voor de baby. Verschillende vrouwen waar ze op woensdagmiddag altijd mee bridgede, vertelde ze onomwonden dat ze het kind onvoorstelbaar saai en weerzinwekkend vond. De manier waarop ze het zei, maakte hen aan het lachen. Ze vonden het grappig dat ze geen blad voor de mond nam. Ze was zo mogelijk nog minder moederlijk dan ze ooit was geweest. Toch bleef John ervan overtuigd dat ze vanzelf wel bij zou draaien. Sommige mensen konden gewoon niet goed met baby's omgaan, vertelde hij zichzelf elke keer dat hij haar met Gabriella samen zag. Ze was nog heel erg jong, pas vierentwintig, en heel erg mooi. Hij wist zeker dat de baby haar moeder in een mum van tijd zou veroveren als er eenmaal schot in haar ontwikkeling zat. Alleen kwam die dag nooit, niet voor Eloise, noch voor Gabriella. Integendeel, toen Gabriella begon te kruipen, aan dingen ging trekken, ging staan met behulp van de salontafel en dan asbakken op de grond gooide, dreef ze haar moeder bijna tot waanzin. 'Mijn hemel, kijk eens wat een troep dat kind maakt. Ze stoot altijd wel iets omver, ze breekt voortdurend van alles, en ze is altijd wel ergens vies.'

'Ze is nog maar zo klein, El,' zei hij vergoelijkend, en hij tilde Gabriella op en omhelsde haar, kietelde haar buik door zijn lippen er tegenaan te laten trillen.

'Hou daar mee op, dat is smerig!' zei Eloise streng, waarbij ze hem vol afschuw aankeek. In tegenstelling tot John raakte Eloise haar vrijwel nooit aan. Het kindermeisje dat ze in het begin hadden gehad, doorzag haar direct en nam de vader in vertrouwen. Volgens haar was Eloise jaloers op de baby. John vond het een bespottelijk idee, maar na verloop van tijd begon hij te twijfelen. Telkens als hij tegen het kind praatte, of haar optilde, werd Eloise kwaad. En tegen de tijd dat Gabriella twee jaar was, gaf Eloise haar een tik op de vingers zodra ze iets in de zitkamer of hun slaapkamer wilde aanraken. Ze vond dat Gabriella op de kinderkamer moest blijven, en zei dat ook.

'We kunnen haar toch niet opsluiten,' protesteerde John, want altijd als hij thuiskwam van zijn werk zat Gabriella op haar kamer.

'Ze maakt alles kapot,' antwoordde Eloise dan, onveranderlijk op boze toon. Maar ze werd nog kwader toen John zei dat Gabriella zulk beeldig haar had, zulke schattige krullen. De dag daarop werd Gabriella's haar voor het eerst geknipt. Eloise nam haar mee naar de kapper, met het kindermeisje, en toen ze weer thuiskwamen, waren de krullen verdwenen. John liet zijn verbazing blijken, waarop Eloise uitlegde dat het gezond was om het kort te knippen.

De rivaliteit begon pas goed toen Gabriella zinnetjes ging zeggen en kraaiend van pret door de gang rende om haar vader te begroeten. Meestal ging ze dan met een grote boog om haar moeder heen, want ze voelde het gevaar. Eloise kon zich nauwelijks beheersen als ze John met haar zag spelen, en toen hij Eloise ten slotte verweet dat ze te weinig aandacht besteedde aan hun kind, ontstond er een gapende kloof tussen Eloise en haar man. Het maakte haar doodziek om hem over de baby te horen jeremiëren. Ze vond het onmannelijk en ronduit walgelijk.

Op haar derde werd Gabriella voor het eerst geslagen, toen ze 's ochtends per ongeluk een bord van de ontbijttafel stootte. Eloise zat ongemakkelijk naast haar een kop koffie te drinken. Op het moment dat het bord kapot viel, deelde ze zonder aarzelen een klap uit.

'Dat mag je nooit meer doen! Hoor je me?' Gabriella had haar alleen aangestaard, met tranen in haar ogen en haar gezicht een masker van schrik en verdriet. 'Hoor je me?' schreeuwde ze nog een keer. Tegen die tijd waren haar krullen weer terug, en met verwarring in haar grote blauwe ogen keek ze haar moeder aan. 'Geef antwoord!'

'Het spijt me, mammie...' John was net binnengekomen en staarde ongelovig naar wat hij zag, maar hij was zo geschrokken dat hij niet tussenbeide durfde te komen. Hij was bang dat hij het alleen maar erger zou maken als hij zich ermee bemoeide. De drie jaar lang opgekropte woede, jaloezie en frustratie kwamen naar buiten, als een vulkaan die al heel lang op uitbarsten had gestaan.

'Als je dat ooit nog een keer flikt, Gabriella, leg ik je over de knie!' zei Eloise dreigend, en ze rammelde het kind aan haar armen door elkaar totdat haar tanden ervan klapperden. 'Je bent heel, heel erg stout, en niemand houdt van stoute kinderen.' Gabriella keek van het woedend vertrokken gezicht van haar moeder naar haar vader, die in de deuropening stond zonder iets te zeggen. Hij durfde niets te zeggen. En zodra Eloise zich van hem bewust werd, tilde ze Gabriella op en bracht haar naar haar kamer, waar ze haar zonder ontbijt achterliet. Voor ze wegging gaf ze haar nog een vinnige pets op haar billen. Gabriella lag zachtjes huilend op het bed toen haar moeder terugging naar de ontbijttafel.

'Dat was niet nodig geweest,' zei John zacht toen Eloise weer aan tafel ging zitten met een tweede kop koffie. Hij zag dat haar handen trilden, en ze keek nog steeds kwaad.

'Als ik het niet doe, zitten we straks met een jeugddelinquent opgescheept. Discipline is goed voor kinderen.'

Johns ouders waren altijd lief voor hem geweest, en hij was heel erg van Eloises reactie geschrokken. Tegelijkertijd was hij zich ervan bewust dat hun dochter haar bijzonder nerveus maakte. Eloise was sinds Gabriella's geboorte nooit meer helemaal de oude geweest, en tegenwoordig greep ze de minste aanleiding aan om ruzie met hem te maken. Zijn hoop op een groot, gelukkig gezin was allang vervlogen.

'Ik weet niet waarom je zo boos op haar was, maar zo erg kan het toch niet zijn geweest,' zei hij rustig.

'Ze heeft expres een bord op de grond gegooid, en het is gebroken. Ik ben niet van plan om dat soort grillen te pikken!' viel Eloise scherp uit.

'Misschien deed ze het per ongeluk.' Hij zei het om haar milder te stemmen, maar het was olie op het vuur. Wat hij ook zei, hij kon hun dochter nooit verdedigen. Eloise wilde het gewoon niet horen.

'Het is mijn taak om haar gehoorzaamheid bij te brengen,' zei Eloise met opeengeklemde kaken. 'Ik bemoei me ook niet met wat jij op kantoor doet.' Na die woorden verliet ze de tafel.

Binnen een halfjaar was het een volledige baan voor Eloise om Gabriella 'gehoorzaamheid bij te brengen'. Ze had altijd wel weer iets gedaan dat een tik verdiende, een pak voor haar broek, of een afranseling. Speelde ze in de tuin, dan maakte ze grasvlekken op haar knieën, of ze speelde met de kat van de buren en liep een haal op haar arm op, of ze maakte haar jurk vuil.

Kort voor haar vierde verjaardag viel ze een keer op straat en schramde haar knieën, en haar jurk en sokken zaten onder het bloed. Dat was wel een bijzonder ernstig vergrijp, en het kwam haar op het ergste pak slaag tot dan toe te staan. John wist dat Gabriella werd geslagen, hij zag het ook heel vaak gebeuren, maar hij had het gevoel dat hij het Eloise toch niet kon afleren. Hij maakte het alleen maar erger, zelfs als hij Gabriella erna troostte, en op den duur vond hij het makkelijker om Eloise te geloven als ze uitlegde waarom ze haar moest slaan, of haar een tik of een pak op haar billen moest geven. Uiteindelijk kwam hij tot de conclusie dat hij maar beter zijn mond kon houden en hij probeerde niet na te denken over wat er met hun dochter gebeurde. Hij probeerde zichzelf wijs te maken dat Eloise misschien wel gelijk had. Hij wist het niet. Misschien was zo'n strenge opvoeding wel goed voor kinderen, als zij het zei.

Zijn ouders waren omgekomen bij een auto-ongeluk, en hij had niemand om mee te praten. Hij durfde niemand te vertellen wat Eloise met Gabriella deed.

Gabriella was onmiskenbaar een modelkind; ze zei haast nooit iets, ruimde altijd zorgvuldig de tafel af, vouwde haar kleren netjes op, deed alles wat haar werd gezegd, en ze gaf haar moeder nooit een grote mond. Misschien had Eloise wel gelijk. Het resultaat was in elk geval indrukwekkend. Als ze 's avonds bij hen aan tafel zat, een klein meisje met enorm grote ogen, gaf ze geen kik. Helaas verwarde hij haar angst met goede manieren. Eloise zag echter niets door de vingers, en in haar ogen was Gabriella verre van voorbeeldig. Er was altijd wel een aanleiding om haar een standje te geven, om haar te straffen, of een nieuwe reden om haar 'een pak voor de broek te geven'. Naar verloop van tijd werd er steeds vaker en steeds langer geslagen; elk contact tussen hen leek te bestaan uit slaag, uit aframmelingen, scherpe tikken, kletsende klappen overal op haar lichaam. Soms was John bang dat Eloise Gabriella ernstig zou verwonden, maar hij slikte aanmerkingen op de opvoeding van zijn dochter in. Hij had het gevoel dat hij door tact ongelukken kon voorkomen en hij deed zijn best om zichzelf ervan te overtuigen dat het niet verkeerd was wat ze deed. Voor de blauwe plekken sloot hij domweg zijn ogen. Volgens Eloise viel het kind voortdurend, was ze zo onhandig dat ze haar niet eens konden leren fietsen of rolschaatsen. Haar moeder wilde haar duidelijk beschermen door haar al die beperkingen op te leggen, en de blauwe plekken bewezen dat ze even onhandig was als Eloise beweerde.

Tegen de tijd dat Gabriella zes werd, waren de afstraffingen een gewoonte geworden, voor hen allemaal. John ging ze uit de weg, Gabriella verwachtte ze, en Eloise genoot er duidelijk van. Als iemand dat tegen haar zou hebben gezegd, zou ze woedend zijn geworden. Ze sloeg Gabriella voor haar eigen bestwil, beweerde ze. Volgens haar was het 'noodzakelijk'. Het voorkwam dat ze een nog erger verwend nest werd dan ze toch al was, zou Eloise hebben verklaard. Gabriella wist zelf hoe ontzettend stout ze was. Als ze niet zo stout was, zou haar moeder haar niet hoeven slaan... als ze niet zo stout was, zou haar vader haar moeder het slaan verbieden... als ze niet zo stout was, hadden ze misschien van haar kunnen houden. Maar ze wist beter dan iedereen dat ze een waardeloos prul was, dat ze heel erg stoute dingen deed. Dat wist ze omdat haar moeder het haar vertelde. Toen ze die zomermiddag aan haar arm overeind werd getrokken, en nog een laatste klap kreeg voordat ze door haar moeder naar haar kamer werd gestuurd, zag ze haar vader in de deuropening staan. Ze wist dat hij alles had gezien en er zoals gewoonlijk niets van had gezegd. Zijn ogen stonden bedroefd toen Gabriella langs hem heen kroop, en hij zei niets. Hij stak geen hand uit om haar te troosten, probeerde haar niet aan te raken, hij wendde alleen zijn blik af, weigerde haar aan te kijken, gewoon omdat hij het niet langer verdroeg.

'Ga naar je kamer en blijf daar!' De woorden van haar moeder weergalmden in haar oren toen ze stilletjes door de gang liep en met trillende vingers haar wang aanraakte. Ze wist dat ze nu een grote meid was, ze wist dat de dingen waar haar moeder zo boos om werd echt heel vreselijk waren. Stil sloop ze haar kamer binnen en deed de deur dicht, en met een gesmoorde snik rende ze naar het bed en trok haar pop tegen zich aan. De pop was het enige speelgoed dat ze mocht hebben, ze had haar gekregen van haar grootmoeder, de moeder van haar vader, voordat ze doodging. Gabriella hield echt van de pop met de blauwe ogen, de lange wimpers en het zachte blonde haar. Ze heette Meredith en was Gabriella's enige bondgenoot. Gabriella zat op het bed met de pop in haar armen, wiegde zachtjes heen en weer, en ze vroeg zich af waarom haar moeder haar altijd zo hard sloeg, waarom ze zelf zo ondeugend was, en ze dacht aan de blik in haar vaders ogen toen ze daarnet langs hem was gelopen. Hij keek zo teleurgesteld, alsof hij had gehoopt dat ze een lief meisje was geweest, in plaats van het monster dat ze volgens haar moeder was. Gabriella geloofde haar. Ze deed alles verkeerd, en ze wist het. Ze deed zo hard haar best, maar in de ogen van haar ouders kon ze geen goed doen, ze kon het onvermijdelijke niet voorkomen, en er niet voor vluchten. En toen ze daar zat met de pop in haar armen wist ze diep in haar ziel dat het nooit op zou houden. Nooit zou ze lief genoeg zijn, nooit zou ze hun harten veroveren. Al haar hele leven lang wist ze dat ze niet van haar hielden, en ze was er al heel lang van overtuigd dat ze hun liefde niet verdiende. Behalve de klappen die haar moeder haar gaf, verdiende ze niets. Dat wist ze, en toch vroeg ze zich nog steeds af waarom het zo'n pijn moest doen, waarom haar moeder altijd zo boos op haar was, wat ze toch had misdaan dat haar ouders zo'n hekel aan haar hadden. Stilletjes lag ze te huilen op haar bed, en het enige wat ze wist was dat er geen antwoorden waren, en dat niemand haar hieruit kon redden. Zelfs haar vader niet. Meredith was haar enige houvast op deze wereld, haar enige vriendin, haar pop. Ze had geen grootouders, ooms of tantes, geen neven, nichtjes of vriendinnetjes. Ze mocht nooit met andere kinderen spelen. Waarschijnlijk omdat ze zo stout was. Vermoedelijk zouden ze haar toch niet aardig vinden. Niemand vond haar aardig. Wie kon haar nou aardig vinden als ze zo stout was en haar ouders haar niet eens lief vonden? Ze kon niemand vertellen wat ze met haar deden, want dat bewees alleen maar hoe slecht ze was, en als ze op school vroegen wat er met haar was gebeurd, zei ze altijd dat ze van de trap was gevallen, of over de hond was gestruikeld, ook al hadden ze niet eens een hond. Ze moest dit geheim houden, dat wist ze, want als ze dat niet deed, zouden alle mensen weten hoe ontzettend mislukt ze was, en ze wilde niet dat iemand dat wist.

Het was niet de schuld van haar ouders, dat wist ze ook. Het was allemaal haar eigen schuld, omdat ze zo vaak stout was, omdat ze alles verkeerd deed en haar moeder boos maakte. Het was allemaal haar eigen schuld. Liggend op haar bed dacht ze erover na, terwijl ze naar de stemmen van haar ouders luisterde. Ze schreeuwden tegen elkaar, wat heel vaak gebeurde; ook dat was haar schuld. Als haar moeder haar had gestraft, hoorde ze haar vader soms tegen haar moeder tekeergaan, zoals nu. De woorden kon ze niet verstaan, maar waarschijnlijk ging het over haar, het was natuurlijk haar schuld, ze was nog slechter dan ze zeiden. Nu hadden ze ruzie om haar. Ze waren kwaad op elkaar, en dat kwam door haar. Ze maakte iedereen zo ongelukkig, bijna net zo ongelukkig als ze zelf was.

Tegen de schemering huilde ze zichzelf in slaap, zonder avondeten, met een wang die gloeide en een dij die nog pijn deed van haar moeders schop. Terwijl ze indommelde, probeerde ze aan andere plaatsen te denken, aan andere dingen... een tuin, of een park met allemaal blije mensen... kinderen die lachten en speelden... Iedereen speelde, en ze vroegen of zij meedeed... een lange, mooie vrouw kwam naar haar toe en spreidde haar armen en zei dat ze van haar hield... Dat was het fijnste gevoel van de hele wereld, en toen ze daaraan dacht, vervaagden alle andere gebeurtenissen in haar leven. Met de pop in haar armen viel ze in slaap.

'Ben je niet bang dat je haar binnenkort nog een keer vermoordt?' zei John bits tegen zijn vrouw, en ze keek hem met geamuseerde minachting aan. Hij had meer dan een paar glazen op, en stond haar enigszins wankel op zijn benen aan te kijken. Het drinken was ongeveer tegelijkertijd met het slaan begonnen. Het was makkelijker dan proberen of hij een eind kon maken aan het slaan, of dan Eloises gedrag te verklaren. De drank haalde de scherpe kantjes eraf en maakte een onverteerbare situatie bijna draaglijk voor hem, maar niet voor Gabriella.

'Misschien raakt ze later niet aan de drank zoals jij, als ik haar een beetje discipline bijbreng. Het zou later een hoop ellende kunnen voorkomen.' Eloise keek hem vanaf de bank kalm en minachtend aan terwijl hij nog een martini voor zichzelf inschonk.

'Weet je wat ik het ergste vind? Je schijnt het zelf nog te geloven ook.'

'Wil jij soms suggereren dat ik te hard voor haar ben?' zei Eloise, zichtbaar woedend omdat ze zich aangevallen voelde.

'Te hard? Te hard? Heb je die blauwe plekken van haar weleens goed bekeken? Hoe denk je dat ze eraan komt?'

'Doe niet zo idioot, mij er een beetje de schuld van geven. Ze valt al op haar gezicht als ze haar schoenen aantrekt.' Ze stak een sigaret op en keek achterovergeleund naar haar man, die zijn martini dronk.

'Eloise, je hebt het tegen mij. Wie probeer je nou voor de gek te houden? Ik weet hoe je over haar denkt, en zij ook, het arme kind. Dit verdient ze niet.'

'Ik verdien dit ook niet. Heb je er enig benul van wat ik allemaal met haar te stellen heb? Onder die krullen is ze een monster, met die grote onschuldige blauwe ogen waar jij zo weg van bent.'

Hij keek haar aan alsof de schellen hem van de ogen vielen, weggerukt door de krachtige invloed van de alcohol in zijn bloed. 'Je bent jaloers op haar, hè, El? Daar draait dit toch allemaal om? Ordinaire jaloezie. Je bent jaloers op je eigen dochter.'

'Je bent dronken.' Ze gebaarde met haar sigaret dat ze geen zin had om te luisteren naar de onzin die hij uitkraamde.

'Ik heb gelijk, en je weet het. Je bent niet goed bij je hoofd. Het spijt me voor haar dat we haar ooit gekregen hebben. Ze verdient het niet dat we haar zo behandelen... dat jij haar zo behandelt.' Hij aanvaardde geen enkele verantwoordelijkheid voor de wreedheden van zijn vrouw en was er trots op dat hij Gabriella nog nooit met een vinger had aangeraakt. Maar hij had ook nooit iets gedaan om haar te beschermen.

'Als jij denkt dat je me een schuldgevoel aan kunt praten, dan heb je het mis. Ik voel me niet schuldig. Ik weet wat ik doe.'

'O, ja? Je slaat haar bijna elke dag bewusteloos. Vind je nou echt dat ze zo'n leven verdient?' Met een van afschuw vertrokken gezicht dronk hij zijn glas leeg, en hij voelde het effect van zijn vierde martini. Soms had hij meer nodig om de herinnering aan wat ze deed te verdrinken.

'Het is geen makkelijk kind, John. We moeten haar een lesje leren.'

'Nou, dat heb je gedaan, El. Ik weet zeker dat ze de lesjes die wij haar leren nooit meer zal vergeten.' Onder het spreken werden zijn ogen wazig.

'Ik hoop het van harte. Het is helemaal niet nodig om kinderen te betuttelen. Dat is niet goed voor ze. Zij weet ook dat ik gelijk heb. Ze protesteert nooit als ik haar straf. Ze weet dat ze het verdient.'

'Ze is te bang voor je om te protesteren, en dat weet je. Ze is waarschijnlijk bang dat je haar zult vermoorden als ze iets zegt, of als ze zich tegen je verzet.'

'God nog aan toe, je zegt het alsof ik een bijlmoordenaar ben.' Ze sloeg het ene welgevormde been over het andere, maar hij kon al jaren geen gevoelens meer voor haar opbrengen. Hij was haar gaan haten door wat ze met hun kind deed, maar niet erg genoeg om tegen haar in te gaan of om bij haar weg te gaan. Daar had hij het lef niet voor, en daar begon hij zichzelf om te haten.

'We zouden haar een paar jaar naar een kostschool moeten sturen, zodat ze hier weg is, bij ons weg is. Dat verdient ze.'

'Eerst verdient ze een behoorlijke opvoeding van ons.'

'Noem je het zo? "Opvoeding"? Heb je de blauwe plek op haar wang gezien toen ze vanavond naar haar kamer ging?'

'Die is morgen weer weg,' zei Eloise kalm.

Hij wist dat ze waarschijnlijk gelijk had, ook al vond hij het vreselijk om dat toe te geven. Eloise leek altijd precies te weten hoe hard ze kon slaan zonder dat Gabriella er voor iedereen zichtbare blauwe plekken aan overhield. De plekken op haar bovenarmen en benen waren meestal een heel ander verhaal. Ze was er een expert in.

'Je bent een gestoord rotwijf,' was het enige dat hij nog tegen zijn vrouw zei voordat hij de kamer verliet en onvast naar hun slaapkamer liep. Dat was ze echt, alleen kon hij er niets aan veranderen. Halverwege bleef hij in de deuropening van zijn dochters kamer staan en staarde in het donker. Er was geen enkel teken van leven, er klonk geen enkel geluid, en het bed zag er leeg uit, maar toen hij op zijn tenen naar binnen liep en beter keek, zag hij een kleine bobbel bij het voeteneinde, en hij wist dat het Gabriella was. Zo sliep ze altijd, diep weggekropen in bed, zodat haar moeder zou denken dat ze er niet was als ze haar kwam zoeken. Hij kreeg tranen in zijn ogen bij het zien van dat kleine, nauwelijks zichtbare hoopje doodsangst - zijn dochter. Hij durfde haar zelfs niet omhoog te trekken naar het lege kussen. Dan zou ze alleen maar blootstaan aan Eloises woede, mocht ze binnenkomen. Zo liet hij haar achter, eenzaam en alleen en schijnbaar vergeten. Hij draaide zich om en liep naar zijn eigen kamer, verbijsterd over de onrechtvaardigheid van het leven, de onmenselijkheid die zijn kind te verduren kreeg. Hoe erg hij het ook vond, hij wist dat hij niets kon doen om haar te redden. Op zijn eigen manier stond hij even machteloos tegenover zijn vrouw als Gabriella. En hij haatte zichzelf erom.

2

Kort na achten arriveerden de eerste gasten in het herenhuis in East Sixty-ninth Street. Tal van bekende jetsetters behoorden tot de genodigden, waaronder een Russische prins met een Engels meisje, en alle dames van Eloises bridgeclubje. De directeur van de bank waar John Harrison werkte was er met zijn vrouw, en butlers in smoking serveerden champagne op zilveren dienbladen om de gasten welkom te heten. Ondertussen zat Gabriella boven aan de trap heimelijk naar hen te kijken. Ze vond het leuk om zich aan de gasten te vergapen als haar ouders feestjes gaven.

Haar moeder zag er in een zwarte satijnen jurk prachtig uit, en haar vader was knap en elegant in een goedzittende smoking. In glanzende japonnen kwamen de vrouwen de hal binnen, en hun juwelen fonkelden in het kaarslicht als ze een glas champagne van het blad pakten. Dan leken ze weg te zweven in de richting van de stemmen en de muziek. Eloise en John genoten ervan om feestjes te geven. Tegenwoordig deden ze het niet meer zo vaak, maar van tijd tot tijd organiseerden ze nog steeds luisterrijke partijen, en Gabriella vond het heerlijk om naar het binnendruppelen van de gasten te kijken en later in bed naar de muziek te luisteren.

Het was september, de opening van het sociale seizoen in New York. En Gabriella was net zeven geworden. Er was die avond geen speciale aanleiding voor het feest, haar ouders hadden gewoon voor de gezelligheid vrienden uitgenodigd. Gabriella herkende sommige gezichten. Er waren een paar mensen die ze altijd aardig had gevonden, mensen die lief voor haar waren als ze haar te zien kregen, al kwam dat bijna nooit voor. Ze werd zelden aan de vrienden van haar ouders voorgesteld, er werd eigenlijk nooit aandacht aan haar besteed. Ze was er gewoon, zonder dat ze werd gezien, want meestal zat ze vergeten op haar kamer. Eloise vond dat kinderen bij sociale gelegenheden niet gezien hoorden te worden, en Gabriella's bestaan was allesbehalve belangrijk voor haar. Nu en dan vroeg een van hun vrienden naar het kind, meestal de vrouwen waarmee ze bridgede, en dan wimpelde ze hun vragen met een gracieus handgebaar weg, als een ergerlijk insect dat haar lastig viel en met even groot gemak kon worden weggejaagd. Nergens in huis stonden foto's van Gabriella, maar wel veel van Eloise en John, in zilveren lijsten. Er werden van Gabriella nooit foto's genomen. Ze vonden het vastleggen van haar jeugd niet belangrijk.

Gabriella glimlachte toen ze een knappe blonde vrouw de hal binnen zag komen. Marianne Marks droeg een japon van witte chiffon die haar als een wolk omhulde als ze bewoog en met haar man praatte. Ze was een van de beste vriendinnen van haar ouders en haar man was een collega van Gabriella's vader. Een diamanten collier flonkerde rond haar hals, en met gracieuze bewegingen van haar handen pakte ze een glas champagne van de butler aan. Opeens keek ze naar boven, alsof ze iets had gevoeld, en ze bleef staan toen ze Gabriella zag. Haar gezicht baadde in het licht, en in combinatie met het kaarslicht van de kroonluchter leek het net alsof ze een stralenkrans om haar hoofd had. Gabriella besefte dat het een fijne diamanten tiara was die flonkerde in haar haren. In Gabriella's ogen was ze net een sprookjeskoningin.

'Gabriella! Wat doe je daar?' Haar stem was lief en hartelijk, en breed glimlachend zwaaide ze naar het kind dat zich in haar roze flanellen nachtjapon op de bovenste tree schuilhield.

'Ssst!' Met een bezorgde frons legde Gabriella een vinger tegen haar lippen. Als ze wisten dat ze daar zat, zou er wat zwaaien. 'O...' Marianne Marks begreep het meteen, of dat dacht ze tenminste, en snel en lichtvoetig rende ze de trap op naar haar toe. Ze droeg hooggehakte sandalen van witte satijn en maakte geen enkel geluid. Haar man bleef beneden op haar wachten en keek glimlachend naar zijn vrouw en het beeldige kind, dat iets fluisterde toen Marianne haar armen om haar heen sloeg. 'Wat doe je hier? Kijk je naar de gasten?'

'Wat zie je er mooi uit!' zei Gabriella vol ontzag, terwijl ze knikte in antwoord op de vraag. Marianne Marks was alles wat haar moeder niet was. Ze was mooi en blond, ze had net zulke grote blauwe ogen als Gabriella, en een glimlach waardoor alles om haar heen op leek te lichten. In Gabriella's ogen zag ze er betoverend uit, en soms kon ze het niet helpen dat ze zich afvroeg waarom zij niet een moeder zoals deze had kunnen hebben. Marianne was ongeveer net zo oud als haar moeder, en ze klonk altijd verdrietig als ze zei dat ze zelf geen kinderen had. Misschien was er wel ergens een vergissing gemaakt, misschien was Gabriella voorbestemd geweest voor een vrouw als deze en was ze per abuis bij haar eigen ouders terechtgekomen... misschien wel omdat ze zo stout was en gestraft moest worden. Ze kon zich niet voorstellen dat Marianne iemand zou straffen. Ze was altijd zo aardig en zo lief en ze leek zo gelukkig, vooral nu ze zich vooroverboog om Gabriella een kus te geven. Ze kon haar zoete, verrukkelijke parfum ruiken. Gabriella had een hekel aan haar moeders parfum. 'Kun je niet even beneden komen?' vroeg Marianne, die het kind het liefst in haar armen zou nemen om haar de trap af te dragen. Er ging iets van dit kind uit dat haar altijd raakte en bezit nam van haar hart. Als ze dit kleine meisje zag, wilde ze van haar houden en haar beschermen. Ze wist niet waarom ze dat voelde, maar Gabriella had een zeldzame fragiliteit die je aantrok en ontroerde, en Marianne voelde die aantrekkingskracht nu ze haar handje pakte en vasthield. Het was klein en koud, en de vingertjes voelden ondraaglijk broos, hoewel haar greep stevig was, haast smekend. 'Nee, nee... Ik mag niet beneden komen... Dan wordt mama boos. Ik hoor in bed te liggen,' fluisterde ze. Hoewel ze wist welke straf haar te wachten stond als ze uit bed kwam en ongehoorzaam was, kon ze de verleiding nooit weerstaan om te kijken naar het arriveren van de gasten als haar ouders een feest gaven. En af en toe was er een bonus, zoals deze. 'Is dat een echte kroon?' Ze vond dat Marianne eruitzag als de goede fee uit Assepoester, en Robert Marks, die aan de voet van de trap geduldig op zijn vrouw stond te wachten, was heel knap.

'Dat noem je een tiara,' zei Marianne giechelend. Gabriella moest haar tante Marianne of mevrouw Marks noemen. Ze werd genadeloos gestraft als ze de vrienden van haar ouders, of willekeurig welke volwassene, bij de voornaam noemde, en dat wist ze. 'Mal, hè? Hij is van mijn oma geweest.'

'Was zij een koningin?' vroeg Gabriella ernstig, en ze keek haar aan met de grote, wijze ogen die Marianne altijd ontroerden op een manier die ze niet begreep maar duidelijk voelde.

'Nee, hoor, ze was gewoon een malle oude dame in Boston. Maar ze heeft de koningin van Engeland wel een keer ontmoet, en toen had ze deze tiara op. Het leek me wel grappig om hem vanavond te dragen.' Terwijl ze het uitlegde, haalde ze voorzichtig de speldjes waarmee de tiara vastzat uit haar elegant gekapte blonde haar, en met een vloeiende beweging zette ze hem op Gabriella's blonde krullen. 'Nu zie je eruit als een klein prinsesje.'

'Echt waar?' Gabriella was diep onder de indruk. Hoe kon iemand die zo stout was als zij er nou uitzien als een prinses?

'Kom, dan laat ik het je zien,' fluisterde Marianne, en ze pakte haar hand en liep door de gang naar een grote antieke spiegel. Met grote ogen staarde Gabriella naar haar spiegelbeeld, diep getroffen door wat ze zag. Naast haar stond een mooie blonde vrouw, die met een lieve glimlach op haar neerkeek en het sierlijke diamanten kroontje vasthield op haar hoofd.

'O... wat is het mooi... net zo mooi als jij...' Het was een van de meest betoverende momenten uit haar korte leventje, een moment dat voor altijd in haar geheugen gegrift zou blijven. Waarom was deze vrouw altijd zo lief voor haar? Hoe kon dat toch? Hoe was het toch mogelijk dat zij en haar moeder zo anders waren? Voor Gabriella was het een onverklaarbaar raadsel. Ze wist alleen dat zij een moeder als deze niet verdiende, en dat wist ze al jaren.

'Je bent een heel bijzonder klein meisje,' zei Marianne zacht, en ze gaf haar nog een kus. Voorzichtig haalde ze de tiara van Gabriella's hoofd en speldde die voor de spiegel snel weer vast op het hare. 'Jouw ouders boffen maar.' Gabriella's ogen kregen alleen maar een dieptreurige uitdrukking toen ze dat zei. Als Marianne wist hoe stout ze was, zou ze zoiets nooit zeggen. Ze wist dat haar moeder haar een heel ander verhaal kon vertellen, en dat waarschijnlijk ook wel had gedaan. 'Ik ga maar eens terug. Die arme Robert staat op me te wachten.'

Gabriella knikte wijs, nog steeds onder de indruk van wat er was gebeurd, de kus, de tiara, de zachte aanraking, de lieve woorden. Ze wist dat ze het zich haar hele leven zou blijven herinneren. Voor haar was het een gift, mooier dan Marianne ooit zou weten of vermoeden.

'Ik wilde dat ik bij jou woonde.' Gabriella flapte de woorden eruit toen ze Marianne een hand gaf en samen met haar naar de trap liep. Marianne wist niet wat ze hoorde en ze had geen idee waarom Gabriella het had gezegd.

'Ik ook,' zei ze zacht. Ze vond het vreselijk om Gabriella's handje los te laten, voelde haar trekken aan haar hart, en ze las zo'n intens verdriet in haar ogen dat het haar lichamelijk pijn deed. 'Maar je mama en papa zouden heel erg verdrietig zijn als jij er niet meer zou zijn om ze gelukkig te maken.'

'Niet waar,' zei Gabriella beslist. Marianne bleef haar heel lang aankijken, en ze vroeg zich af of het meisje die dag soms ondeugend was geweest, of was berispt door haar ouders. In haar ogen, in haar naïviteit, leek het onmogelijk om een kind als dit te berispen.

'Straks kom ik beneden nog een keer naar je zwaaien. Vind je het gezellig als ik even bij je langskom op je kamer?' Alleen door iets te beloven kon ze afscheid van haar nemen, haar eigen geweten sussen omdat ze die ogen achterliet, de smekende blik die trok aan haar hart.

Gabriella schudde wijs haar hoofd. 'Je mag niet naar mijn kamer komen,' verklaarde ze ernstig. De prijs die ze ervoor zou moeten betalen als haar moeder erachter kwam, zou haast ondraaglijk zijn. Eloise vond het vreselijk als haar vrienden met Gabriella praatten. Het zou nog erger zijn als ze merkte dat iemand naar boven was gegaan, naar haar kamer. Gabriella wist dat haar moeder haar zou verwijten dat ze haar gasten lastig viel en haar woede zou geen grenzen kennen. 'Dat vinden ze niet goed.'

'Ik probeer straks nog even weg te glippen,' beloofde Marianne. Ze begon de trap af te lopen en blies haar over een slanke schouder nog een kus toe. Weer leek de japon met elke beweging om haar heen te zweven, en halverwege de trap bleef ze even staan en keek ze voor de laatste keer naar haar om. 'Ik kom terug, Gabriella... Ik beloof het je.' Ze voelde zich raar van binnen, ongemakkelijk, wat ze niet helemaal begreep, en ze rende de rest van de trap af naar haar man. Hij dronk inmiddels zijn tweede glas champagne en stond te praten met een buitengewoon knappe Poolse graaf, wiens ogen direct oplichtten toen hij Marianne zag. Hij kuste haar hand, gadegeslagen door Gabriella. Het was net alsof ze naar een dans keek, zoals ze praatten en lachten en langzaam wegliepen naar de andere gasten. Gabriella wilde het liefst de trap afrennen en zich aan haar vastklampen, veiligheid en bescherming bij haar zoeken. En Marianne, die de blik van het meisje nog steeds voelde op haar rug, keek voor de allerlaatste keer naar boven en zwaaide. Daarna verdween ze aan de hand van haar man, en ze lachte om iets grappigs dat de graaf haar vertelde. Haar lach klonk als zilveren klokjes, en Gabriella liet haar hoofd met gesloten ogen tegen de leuning rusten om weg te dromen. Nog steeds kon ze de kleine tiara voor zich zien op haar eigen hoofd en ze herinnerde zich de blik in Mariannes ogen en de verrukkelijke geur van haar parfum.

Het duurde nog een uur voordat de laatste gasten arriveerden, en Gabriella zat stilletjes naar hen te kijken. Geen van de anderen zag haar, niemand keek zelfs naar boven. Ze kwamen de hal binnen, glimlachten, praatten, lachten, lieten hun mantels achter, pakten een glas champagne, en gingen dan naar de kamer om de andere gasten en haar ouders te begroeten. Er waren meer dan honderd mensen, en ze wist dat haar moeder niet bij haar zou komen kijken. Ze ging er gewoon van uit dat ze in bed lag, zoals het hoorde. Het kwam nooit bij hen op dat ze ongehoorzaam en stout zou kunnen zijn, zoals gewoonlijk, en naar de gasten keek. 'Blijf in bed en heb de moed niet om eruit te komen. Ik wil je zelfs niet horen ademen,' had haar moeder als laatste tegen haar gezegd. Maar de aantrekkingskracht van het sprookje in de hal was te groot geweest. Ze wilde dat ze naar beneden kon gaan om iets te eten te halen. Ze rammelde van de honger tegen de tijd dat de laatste gasten arriveerden en ze wist dat er in de keuken een overdaad aan eten was, pasteitjes en taarten en bonbons en koekjes. Die middag had ze gezien dat er een enorme ham werd klaargemaakt, een rosbief en een kalkoen. Er was kaviaar, zoals altijd, maar dat vond ze niet lekker. Ze had het een keer geproefd en het smaakte vreselijk vissig, maar haar moeder vond het toch niet goed dat ze het at. Ze mocht het zelfs niet aanraken, net zo min als alle andere dingen die er op hun feesten werden geserveerd. Toch zou ze maar wat graag zo'n gebakje hebben geproefd. Er waren éclairs, en aardbeiengebakjes, en kleine roomsoesjes die ze het allerlekkerst vond. Iedereen had het die avond veel te druk gehad, niemand had bedacht dat zij geen avondeten had gehad. En haar moeder om iets te eten vragen als ze zich voorbereidde op een feest was het domste wat ze kon doen. Eloise had zich urenlang in haar kleedkamer opgesloten, heel lang in bad gezeten, haar haren gedaan en zich opgemaakt. Ze had geen tijd om aan haar dochter te denken, en dat was maar goed ook, wist Gabriella. Ze wist wat er zou zijn gebeurd als ze ergens om had gevraagd. Haar moeder was altijd erg zenuwachtig als er een feest werd gegeven.

Gabriella kon de muziek nu duidelijker horen. Helemaal aan het eind van hun kolossale huiskamer werd gedanst, en de eetkamer, de bibliotheek en de huiskamer waren vol mensen. Ze kon hen horen praten en lachen en ze bleef heel lang wachten, in de hoop dat ze Marianne weer zou zien, maar ze kwam niet terug, en Gabriella wist dat ze het recht niet had om het van haar te verwachten. Waarschijnlijk was ze het vergeten. Gabriella zat er nog steeds, hopend op een laatste glimp van haar, toen haar moeder plotseling opdoemde in de hal, kennelijk naar iets op zoek, en onmiddellijk Gabriella's aanwezigheid voelde. Zonder een seconde te aarzelen keek ze omhoog naar de kroonluchter, en erachter, naar de trap, waar Gabriella zat in haar oude roze nachtjaponnetje. Direct stokte haar adem, en ze sprong op blote voeten overeind en deinsde achteruit, waarbij ze struikelde over de bovenste tree en met een harde plof op haar magere achterste viel. En aan de fonkeling in haar moeders ogen wist ze meteen wat er komen ging.

Zonder een geluid te maken of een woord te zeggen kwam Eloise de trap op, alsof ze gevleugelde voeten had en door de duivel zelf was gestuurd. Ze droeg een japon van zwarte satijn, die haar spectaculaire figuur accentueerde en net zo glansde als haar zwarte haar, dat ze in een strakke knot had opgestoken. Ze droeg lange diamanten oorbellen en een kunstig diamanten collier. Maar terwijl Mariannes japon en juwelen haar juist een zachtere uitstraling gaven, haar in een krans van licht en liefheid leken te hullen, werd haar moeders hardvochtigheid er alleen maar door benadrukt, zodat ze er werkelijk angstaanjagend uitzag.

'Wat doe je daar?' Haar gefluisterde woorden zinderden van giftig venijn. 'Ik heb gezegd dat je op je kamer moest blijven.'

'Het spijt me. Ik wilde alleen...' Er was geen excuus voor wat ze had gedaan, laat staan voor het feit dat ze Marianne Marks naar boven had gelokt... en erger nog, haar tiara had gepast. Als haar moeder dat wist... maar gelukkig was dat niet zo.

'Lieg niet tegen me, Gabriella.' Haar moeder greep haar arm zo stevig beet dat de bloedsomloop onmiddellijk werd afgeknepen en de arm vrijwel meteen begon te tintelen. 'Waag het niet om iets te zeggen!' siste ze tussen opeengeklemde kaken door, terwijl ze haar door de gang sleurde, zonder dat de mensen die beneden van haar gastvrijheid genoten het konden zien. Als iemand had kunnen zien wat er gebeurde, zou dat een enorme schok zijn geweest. En het was alsof ze dat wist, want ze bleef giftig tegen haar dochter fluisteren. 'Waag het niet om een geluid te maken, monster dat je bent... anders ruk ik je arm eraf.' En Gabriella wist heel zeker dat ze ertoe in staat was. Ze twijfelde er geen moment aan. Op haar zevende had ze al veel waardevolle lessen over haar moeder geleerd, en ze wist dat de martelingen waarmee ze dreigde doorgaans ook werden toegepast. Dat was nou iets waar je bij Eloise altijd van op aan kon.

Gabriella's voeten werden letterlijk van de grond getild toen haar moeder haar half naar haar kamer droeg, en de rest van haar lichaam bungelde hulpeloos in de lucht omdat ze met haar moeder mee probeerde te rennen om haar niet nog kwader te maken. De deur stond nog open, en ze smeet Gabriella de kamer binnen. Met een doffe plof viel ze op de grond, waarbij ze haar enkel verstuikte, maar ze maakte wijselijk geen geluid en bleef in het donker liggen.

'Nu blijf je hier! Begrepen? Ik wil je niet meer uit deze kamer zien, is dat duidelijk? Als je nog een keer ongehoorzaam bent, Gabriella, ik zweer het je, daar krijg je spijt van. Niemand wil je daar zien... niemand vindt je aardig... niemand vindt het fijn dat je daar als een godvergeten weeskind boven aan de trap zit. Je bent een kind en je hoort op je kamer, zodat niemand je hoeft te zien. Hoor je me?' Er kwam geen geluid over Gabriella's lippen. Gesmoord lag ze te huilen van de pijn in haar enkel en arm, maar ze was te verstandig en te trots om zich er tegenover haar moeder over te beklagen. 'Geef antwoord!' De stem sneed door het donker, en Gabriella was bang dat haar moeder naar haar toe zou komen om haar boodschap kracht bij te zetten.

'Het spijt me, mammie,' fluisterde ze.

'Hou op met dat stomme geblèr. Ga naar bed, waar je hoort!' Eloise sloeg de deur achter zich dicht. Nog steeds geërgerd over het incident snelde ze door de gang naar de trap en terwijl ze zich naar beneden haastte, leek haar gezicht een metamorfose te ondergaan. Tegen de tijd dat ze beneden was, leek ze Gabriella en wat ze met haar had gedaan alweer vergeten te zijn. Drie van haar gasten stonden in de hal hun jas aan te trekken. Ze nam met een hartelijke kus afscheid van hen en ging terug naar de huiskamer om te babbelen en te dansen met de anderen. Het was alsof Gabriella nooit had bestaan. En voor haar bestond ze ook niet. Gabriella betekende niets voor haar.

Bij het afscheid vroeg Marianne Marks haar om vooral de groeten te doen aan Gabriella. 'Ik had beloofd dat ik nog even bij haar langs zou komen, maar ze zal nu wel slapen.' Ze zei het op spijtige toon, terwijl de moeder van Gabriella ontstemd haar wenkbrauwen fronste.

'Ik hoop het van harte!' zei ze streng. 'Heb je haar vanavond dan gezien?' Ze vroeg het bijna afwezig, wel een beetje geschrokken maar niet bijzonder bezorgd.

'Ja,' bekende Marianne in alle onschuld. Ze was alweer vergeten dat Gabriella had gezegd dat ze niet naar de gasten mocht kijken, en ze hechtte er ook niet veel belang aan. Wie kon er nou boos worden op een engeltje zoals Gabriella? Maar Marianne had dan ook geen flauw benul van de dingen waartoe de moeder in staat was. 'Ze is echt om te stelen. Ze zat boven aan de trap toen we binnenkwamen, in een schattig roze nachtjaponnetje. Ik ben naar boven gegaan om haar een knuffel te geven, en we hebben even gebabbeld.'

'Het spijt me,' zei Eloise met lichte ergernis. 'Dat had ze niet moeten doen.' Ze zei het verontschuldigend, alsof Gabriella hen grof had beledigd, en in haar ogen was dat ook zo. Ze had haar aanwezigheid kenbaar gemaakt, hetgeen in de ogen van haar moeder een onvergeeflijke zonde was, maar dat kon Marianne Marks natuurlijk niet weten.

'Het was mijn schuld. Ik kon haar gewoon niet weerstaan, ben ik bang, met die grote ogen van haar. Ze wilde mijn tiara zien.

'Je hebt haar er toch niet aan laten komen, hoop ik.' Marianne zag aan Eloises blik dat ze er verder maar beter haar mond over kon houden.

Wel maakte Marianne er een opmerking over tegen Robert toen ze die avond huize Harrison verlieten en in hun auto met chauffeur naar huis reden. 'Wat is ze ontzettend hard voor dat kind, hè, Bob? Ze deed alsof ze mijn tiara gestolen zou hebben als ik haar de kans had gegeven.'

'Misschien heeft ze gewoon ouderwetse ideeën over het opvoeden van kinderen. Ze was waarschijnlijk bang dat Gabriella je lastig had gevallen.'

'Hoe zou ze me nou lastig kunnen vallen?' vroeg Marianne in haar onschuld. 'Ik heb nog nooit zo'n lief kind gezien... Ze is zo ernstig en zo mooi. En ze heeft van die vreselijk verdrietige ogen.' Ze slaakte een weemoedige zucht. 'Ik wilde dat wij een klein meisje zoals Gabriella hadden.'

'Ik weet het.' Hij klopte op haar hand en draaide zijn hoofd opzij om het verdriet in de ogen van zijn vrouw niet te hoeven zien. Hij wist wat het voor haar betekende dat ze na negen jaar huwelijk nog steeds kinderloos waren. Het was iets dat ze allebei moesten accepteren.

'Voor John is ze ook al zo hard,' merkte Marianne op nadat ze een paar minuten in stilte had nagedacht over de kinderen die ze nooit zouden krijgen en het mooie kleine meisje waar ze die avond mee had gepraat.

'Wie?' Robert dacht alweer aan andere dingen. Hij had een drukke dag gehad op kantoor en dacht nu al aan het vele werk dat hem nog wachtte, dus had hij de Harrisons en Mariannes opmerking over hun dochtertje uit zijn gedachten gezet.

'Eloise.' Marianne herinnerde hem weer aan de avond, en hij knikte. 'John danste met dat Engelse meisje waar prins Orlovsky de laatste tijd veel mee uitgaat, en ik vond dat Eloise naar hem keek alsof ze hem wilde vermoorden.'

Robert Marks glimlachte om haar beschrijving van de situatie. 'En jij zou het zeker niet erg hebben gevonden als ik met haar had gedanst?' Hij trok een wenkbrauw op, en zijn vrouw lachte. 'Die vrouw had bijna geen kleren aan.' Ze had een vleeskleurige satijnen japon gedragen die haar als een tweede huid omsloot en werkelijk niets aan de verbeelding overliet. John Harrison was duidelijk onder de indruk geweest van haar spectaculaire verschijning. Wie niet?

'Eigenlijk kan ik het Eloise niet kwalijk nemen,' gaf Marianne schaapachtig toe, waarop ze, ogenschijnlijk zonder bijbedoelingen, haar man met haar grote blauwe ogen onschuldig aankeek.

'Vond jij haar knap?'

Hij wist dat hij beter geen antwoord kon geven en lachte hartelijk, net toen ze hun huis op East Seventy-ninth Street bereikten. 'Daar trap ik niet in, Miss Marianne! Ik vond dat ze er vreselijk uitzag, een echte harpij, en met zo'n slecht figuur als het hare kan ze zich echt niet in zo'n jurk vertonen. Ik snap niet wat Orlovsky in haar ziet!' Ze lachten om de handigheid waarmee hij haar vraag omzeilde, en ze wisten allebei dat het meisje een opvallende schoonheid was en meer dan een beetje sexy. Maar Robert had nooit een greintje belangstelling voor andere vrouwen gehad en het kon hem geen zier schelen dat ze geen kinderen konden krijgen. Hij aanbad zijn knappe vrouw en wilde het liefst zo snel mogelijk met haar alleen zijn op hun slaapkamer. Orlovsky's nieuwe maîtresse liet hem koud.

Datzelfde gold echter niet voor John Harrison, die in zijn eigen slaapkamer eenzelfde soort gesprek voerde met Eloise, alleen dan veel verhitter.

'God nog aan toe, waarom heb je haar jurk niet gewoon uitgetrokken?' hoonde Eloise op sarcastische toon. Hij had herhaaldelijk gedanst met het veelbesproken Engelse meisje in de nauwsluitende beige satijnen jurk, en zijn ondubbelzinnige avances waren niet onopgemerkt gebleven, noch door Eloise, noch door prins Orlovsky.

'Verdomme, ik was gewoon beleefd, Eloise. Ze had een hoop gedronken en ze wist niet meer wat ze deed.'

'Bof jij even,' zei Eloise ijzig. 'Toen dat bandje van haar schouder gleed en haar borst bloot kwam, was het natuurlijk stom toeval dat je haar op hetzelfde moment zowat kuste.' Ze beende rokend heen en weer door de kamer. Allebei hadden ze die avond stevig gedronken.

'Ik kuste haar niet, en dat weet je. We dansten.'

'Het scheelde een haar of je had haar genomen, midden op de dansvloer. Je hebt me tegenover al onze vrienden vernederd.' Wat haar betreft moest hij daarvoor gestraft worden.

'Als jij wat vaker met me wilde vrijen, Eloise, zou ik het misschien niet nodig hebben om op die manier met een volslagen vreemde te dansen.' Niet dat het hem nog langer iets kon schelen. Hoe kon dat ook, nadat hij had gezien wat ze met Gabriella deed? Hij torende boven haar uit, en ze schreeuwden allebei, maar voor de verandering hoorde Gabriella hun ruzie niet. Ze lag vast te slapen in haar kamer. De laatste gast was om twee uur naar huis gegaan en het was nu bijna drie uur 's nachts. Ze waren elkaar na afloop van het feest in de haren gevlogen en hun woorden werden steeds driftiger, net als hun stemming.

'Ik walg van je,' zei Eloise, die zo dicht bij hem stond als ze durfde. Ze waren allebei rood aangelopen van woede. In werkelijkheid wilde hij maar wat graag met het meisje van Vladimir Orlovsky naar bed, en dat zou hij misschien alsnog doen. Zijn trouw aan, en gevoelens voor, Eloise behoorden allang tot het verleden. Ze was hardvochtig voor hun kind en ijskoud tegen hem, dus wat hem betreft verdiende ze het en was hij haar niets verplicht. 'Jij bent een klootzak, en zij is een hoer!' Eloise zei het om hem te vernederen en te kwetsen, maar dat lukte haar niet. Het maakte hem niet langer uit wat ze dacht of wat ze zei. Hij haatte haar in alle opzichten, en dat wist ze.

'En jij bent een secreet, Eloise. Het is geen geheim meer. Iedereen weet het. Er is in deze hele stad geen fatsoenlijke man die jou zou willen.' Dit keer gaf ze hem niet met woorden antwoord; ze haalde uit en sloeg hem zo hard ze kon, bijna even hard als ze haar dochter geslagen zou hebben.

'Je verspilt je energie. Ik ben Gabriella niet,' zei hij, en hij gaf haar een woedende zet, zodat ze achteroverviel tegen een stoel en die omverstootte. Ze was nog bezig overeind te krabbelen toen hij de kamer al uit beende en de deur met een knal achter zich dichtsloeg. Hij keek niet eens om, het kon hem niet schelen, en in zijn kwaadheid hoopte hij zelfs even dat hij haar flink pijn had gedaan. Ze verdiende het, ze had hem zoveel pijn gedaan, en hun kleine meisje ook, ze verdiende het om een koekje van eigen deeg te krijgen. Hij wist nog niet waar hij naartoe zou gaan, en het deed er ook niet toe. Het Engelse meisje zou op dit moment ongetwijfeld met Orlovsky in bed liggen, dus hij kon niet naar haar toe, al wist hij waar ze woonde. Maar er waren genoeg anderen, callgirls waar hij gebruik van maakte, of getrouwde vrouwen die graag een middag met hem doorbrachten, of ongetrouwde vrouwen die zichzelf wijsmaakten dat hij op een dag wel bij Eloise weg zou gaan. En als hij bij een van die vrouwen was, kon hij naar hartenlust drinken. Er waren een hele hoop vrouwen die graag met hem naar bed gingen, en daar maakte hij zo vaak mogelijk misbruik van. Hij bedroog zijn vrouw zonder aarzelen zodra de kans zich voordeed. Waarom ook niet?

Hij vloog de trap af, riep een taxi aan en stapte in. Eloise hinkte ondertussen op één schoen naar het raam en zag hem wegrijden. Er stond geen verdriet in haar ogen te lezen, geen spijt over wat ze had gezegd of over wat er was gebeurd. Haar gezicht was vertrokken van woede en haat. Ze had haar heup pijn gedaan bij haar val en daarom was ze woedend op hem. Zo kwaad dat ze die woede ergens op moest koelen, en er was maar één plaats waar ze dat kon doen. Met een gezicht als een onweerswolk trok ze de andere schoen uit en smeet die door de kamer, waarna ze op kousenvoeten geruisloos naar de gang liep. Gedreven door alles wat ze voor hem voelde, of niet voelde, rende ze door de gang naar de bekende deur, en het enige dat ze wist toen ze de donkere kamer binnenging, was dat ze hem pijn wilde doen.

Met een razendsnel gebaar deed ze het licht aan zodat ze kon zien wat ze deed, en in één moeite door rukte ze de dekens van het bed. Het ontmoedigde haar niet dat het bed ogenschijnlijk onbeslapen leek. Ze wist dat ze er altijd was, verstopt onder de dekens, even slecht en doortrapt en afschuwelijk als haar vader. Ze was even weerzinwekkend als hij, en Eloise haatte haar met elke vezel in haar lichaam toen de kleine roze bal aan het voeteneinde van het bed zichtbaar werd, met haar pop krampachtig tegen haar aan geklemd... de stomme pop die zijn moeder haar had gegeven en waar ze zich altijd aan vastklampte. Verblind door razernij rukte Eloise de pop weg en ramde die tegen de muur, zodat het hoofd afbrak, net toen Gabriella wakker schrok en zag wat ze deed.

'Nee, mammie, nee! Meredith! Nee... mammie, alsjeblieft...' Gabriella snikte terwijl de pop die jarenlang haar troost was geweest door haar moeder kapot werd gemaakt.

Nog steeds witheet richtte Eloise zich op haar dochter en begon haar te slaan. 'Het is gewoon een stomme pop... en jij bent een doortrapt nest... je hebt Marianne vanavond naar boven gelokt, hè? En wat heb je tegen haar gezegd? Heb je soms gehuild... haar hierover verteld? Heb je haar verteld dat je het verdient... dat je een verziekt rotwicht bent... dat je een kleine hoer bent, en dat papa en ik je haten omdat je zo lastig bent? Heb je haar verteld dat wij je moeten straffen omdat je ons het leven zo zuur maakt... Nou? Heb je het haar verteld? ZEG HET!'

Maar Gabriella kon haar geen antwoord meer geven, want haar snikken werden gesmoord door kreten van pijn, terwijl haar moeder haar meedogenloos bleef slaan, eerst met de onthoofde pop, en daarna met haar vuisten. De vuistslagen regenden neer op haar borst en romp en ribben, vuisten die uit alle macht neerkwamen, en toen greep een hand een grote bos haar beet en rukte die bijna uit haar hoofd. De klappen volgden elkaar zo snel op dat ze niet eens meer adem kon halen.

Met een onmenselijke wreedheid bleef Eloise haar eindeloos slaan. Al haar haat voor het kind, en voor John, de vernedering die haar die avond was aangedaan omdat John niet met zijn vingers van dat Engelse meisje af had kunnen blijven, alles werd afgereageerd op het kind, dat geen idee had waaraan ze dit had verdiend. Ze wist alleen dat ze ergens diep vanbinnen zo slecht was dat ze haar moeders haat ongetwijfeld verdiende.

Gabriella was bijna bewusteloos toen haar moeder haar die avond alleen liet. Er zaten bloedvlekken in haar bed, en als ze adem probeerde te halen, sneed er een mes door haar heen. Ze wisten het geen van beiden, maar er waren twee ribben gebroken. Ze kon niet ademhalen, ze kon zich niet bewegen, en ze moest ontzettend nodig plassen, en ze wist dat haar moeder haar echt zou vermoorden als ze het in bed deed. Haar pop, of wat er van over was, was verdwenen. Haar moeder had Meredith meegenomen toen ze uitgeput en enigszins verzadigd de kamer had verlaten, en de pop weggegooid. Haar woede jegens John was gezakt. Ze had het monster binnen in haar gevoerd. Het had Gabriella opgevreten, haar verslonden en vermalen, en uitgespuugd wat er van haar over was. Het kind lag in bed met bloed in haar haren, en de blauwe plekken die ze de volgende dag zou hebben, zouden de ergste zijn die ze tot nu toe ooit had gehad. Het was de eerste keer dat haar moeder botten had gebroken, en de doodsbange Gabriella twijfelde er niet aan dat het niet de laatste keer zou zijn.

Ze lag in bed, en hoewel haar moeder weg was, kon ze niet huilen, het deed te veel pijn. In plaats daarvan beefde ze als een riet. Haar hele lichaam schokte ervan, en ze had het vreselijk koud. Haar lippen waren dik, haar hoofd bonsde, en elke centimeter van haar lichaam deed pijn, maar het ergst waren de steken vanbinnen als ze adem probeerde te halen en merkte dat het niet ging. Ze dacht dat ze die nacht misschien wel dood zou gaan, en in haar hart hoopte ze het. Ze had niets meer om voor te leven. Haar pop was dood. En ze wist dat haar op een kwade dag hetzelfde lot te wachten stond. Het was slechts een kwestie van tijd voordat haar moeder haar met haar blote handen om het leven zou brengen.

Eloise sliep die nacht in haar zwarte satijnen avondjurk, want ze was te moe om zich uit te kleden. En Gabriella lag in haar eigen bloed op de engel des doods te wachten. Ze probeerde aan Marianne te denken, hoe lief ze die avond voor haar was geweest, maar dat lukte haar nu niet, ze kon nergens meer aan denken. Ze had te veel pijn, en ze haatte haar moeder te diep. De haat die ze voelde overheerste alles. Het maakte de pijn bijna draaglijk. En terwijl zij in haar bedje lag, lag haar vader op hetzelfde moment in de armen van een knappe Italiaanse prostituee die hij kende. Gabriella had geen idee waar hij was, en Eloise ook niet, en voor hen maakte dat ook niet uit. Eloise vertelde zichzelf dat het haar niet kon schelen waar hij was, ze wenste hem naar de hel, en met haar was zijn leven ook een hel. En Gabriella wist dat hij haar nooit zou redden, waar hij ook was. Ze was alleen op de wereld, zonder verlossers, zonder vrienden, nu zelfs zonder pop. Ze had niets en niemand. Die hele nacht kon ze zich niet bewegen van de pijn, zodat ze uiteindelijk toch in bed plaste. Ze twijfelde er niet aan dat haar moeder haar zou vermoorden als ze het de volgende ochtend ontdekte. Daar dacht ze over na, en het was een bevrijdend vooruitzicht. Ze vroeg zich af hoe het einde zou komen, hoeveel pijn het zou doen... of misschien zou het wel helemaal geen pijn meer doen. Denkend aan de dood, aan bevrijd zijn van dit leven, zakte ze weg in een inktzwarte duisternis. Het kwam als een verlossing.

3

De ochtend na het feest ging de voordeur van het herenhuis aan Sixty-ninth Street kort na acht uur zachtjes open. Stilletjes sloop John Harrison de trap op en voor de deur van Gabriella's kamer bleef hij even staan, want hij dacht dat ze nu waarschijnlijk wel wakker zou zijn. Maar toen hij om de hoek van de deur keek, zag hij haar niet bewegen. Haar ogen waren dicht en ze lag op de dekens, wat zelden voorkwam, maar hij beschouwde het als een goed teken. In plaats van zich aan het voeteneinde van haar bed te verstoppen, zoals gewoonlijk, lag ze open en bloot op het bed. Hoogstwaarschijnlijk duidde dat erop dat haar moeder haar die nacht met rust had gelaten. Eloise was na zijn vertrek vast en zeker te moe geweest, en bovendien had ze tijdens het feest te veel gedronken om haar tijd met Gabriella te verdoen. Voor de verandering was zijn kind eens niet gestraft voor de zonden van haar vader. Dat dacht hij tenminste toen hij door de gang naar zijn eigen kamer liep.

Eloise lag te slapen in haar avondjurk, ze had zelfs het collier nog om en de diamanten oorbellen lagen los in bed. Ze sliep zo vast dat ze zelfs niet bewoog toen hij behoedzaam naast haar kwam liggen. Hij kende haar goed genoeg om te weten dat ze weinig over zijn overhaaste vertrek zou zeggen als ze straks wakker werd. Ze maakte er zelden woorden aan vuil. Ze zou hem koel behandelen, een dag of wat afstandelijk zijn, maar een ruzie werd naderhand nooit uitgepraat. Ze koesterde haar grieven tegen hem in stilte.

Om tien uur begon ze wakker te worden, precies zoals hij had verwacht. Ze rekte zich lui uit, en toen ze haar ogen open had, keek ze hem aan, volstrekt niet verbaasd om te zien dat hij naast haar lag. Hij sliep nog half, want van slapen was die nacht in het appartement in Lower East Side niet veel gekomen. Hij had een paar van dat soort adresjes waar hij altijd terecht kon. Eloise had geen idee waar hij naartoe ging als hij haar alleen liet. Ze had wel vermoedens, maar ze zou hem er nooit naar vragen. Zonder een woord tegen hem te zeggen stond ze op, ze legde haar juwelen op de kaptafel en liep langzaam naar de badkamer. Ze herinnerde zich alles wat er die nacht was gebeurd, vooral wat er na zijn vertrek was voorgevallen, maar dat was niet ongebruikelijk en het was niet de moeite waard om er nu een opmerking over te maken. Ze had haar man niets te zeggen.

Gabriella was nog op haar kamer toen Eloise naar beneden ging om het ontbijt te maken. De huishoudster was de vorige avond gebleven om de cateraars te helpen opruimen, en nu had ze vrij omdat het zondag was. Het was een rustige, onopvallende vrouw, die al jaren voor hen werkte. Ze mocht Eloise niet maar was wel beleefd tegen haar, en Eloise was tevreden met haar omdat ze haar neus nooit in andermans zaken stak. Hoewel ze het in haar hart afkeurde, bemoeide ze zich nooit met de manier waarop Eloise Gabriella strafte.

Eloise zette een pot koffie en ging met de krant aan de ontbijttafel zitten. Ze zat te lezen en dronk koffie uit een kopje van Limoges-porselein toen John ten slotte beneden kwam en naar hun dochter informeerde.

'Waar is Gabriella? Ligt ze nog in bed?'

'Ze is gisteravond erg laat gaan slapen,' zei Eloise ijzig, zonder op te kijken van de krant.

'Zal ik haar wakker maken?' Eloise zei niets en haalde alleen haar schouders op. Hij schonk zichzelf een kop koffie in, pakte de financiële bijlage van de Sunday Times, die Eloise nooit een blik waardig keurde, en zat een halfuur te lezen voordat hij Gabriella's afwezigheid opnieuw ter sprake bracht. 'Zou ze ziek zijn?' Hij klonk bezorgd, hoewel hij, tegen beter weten in, niet vermoedde wat er zich die nacht had afgespeeld. Hij besefte niet dat Eloise het onveranderlijk op haar afreageerde als hij na een ruzie op een onzalig uur het huis verliet. Hij had het onmiddellijk moeten vermoeden, maar zoals gewoonlijk wist hij het liever niet. Het liep al tegen elven toen hij uiteindelijk naar boven ging om haar te halen.

Ze was bezig met het verschonen van haar bed en bewoog met de houterige voorzichtigheid van iemand die heel veel pijn had, maar nog steeds leek hij niet te zien wat er was gebeurd.

'Hoe gaat het met je, schattebout?'

Haar ogen waren gezwollen van de niet-geplengde tranen. Ze dacht de hele tijd aan Meredith, haar pop, en ze had het gevoel dat er die nacht iemand dood was gegaan. En er was ook iemand doodgegaan. Niet alleen haar pop, maar zij ook. Nooit eerder had haar moeder haar zo vreselijk afgeranseld. Het kleine beetje hoop dat ze nog koesterde, de hoop dat ze haar kindertijd in dit huis zou overleven, was erdoor de kop ingedrukt. Ze durfde er nu niet meer op te hopen. Het was een kwestie van tijd totdat haar moeder haar helemaal kapot zou maken. Ze had geen enkele illusie meer, geen dromen, alleen nog de onvoorstelbare pijn in haar zij en de herinnering aan haar pop die tegen de muur werd geramd. Ze wist dat haar moeder met haar het liefst hetzelfde zou hebben gedaan, alleen had ze dat nog niet aangedurfd.

'Zal ik je helpen?' Hij bood aan samen met haar de deken weer op het bed te leggen, maar ze schudde haar hoofd. Ze wist maar al te goed wat haar moeder zou zeggen als ze hen betrapte. Ze zou haar ervan beschuldigen dat ze een potje jankte op haar vaders schouder en probeerde hem tegen haar moeder op te zetten. 'Wil je niet beneden komen ontbijten?'

Wat zij niet wilde, was haar moeder zien. Ze had geen trek meer, misschien wel nooit meer. Ze zou het niet erg vinden als ze nooit meer iets te eten kreeg. Elke keer dat ze ademhaalde, brandde de pijn als vuur vanbinnen, was het alsof er een mes tussen haar ribben werd gestoken. Ze kon zich niet voorstellen dat ze de trap af kon lopen, of dat ze naast haar moeder aan tafel kon zitten, laat staan dat ze een hap naar binnen zou kunnen krijgen.

'Het hoeft niet, papa. Ik heb geen trek.' Haar ogen waren zo groot als schoteltjes en stonden verdrietiger dan anders. En hij maakte zichzelf wijs dat ze heel erg moe was. Hij weigerde te zien hoe onbeholpen ze bewoog, dat er bloed in haar haren zat, dat haar lip meer dan een beetje dik was. Hij vertelde zichzelf er sprookjes over, zoals hij vanaf het begin had gedaan.

'Kom, dan bak ik pannenkoeken voor je.' Alsof hij iets goed te maken had. Alsof hij het wist, ook al zou hij dat bij hoog en bij laag ontkennen. Als hij had durven denken aan wat Eloise met haar had gedaan, zou hij zich veel te schuldig hebben gevoeld. Langzaam kwam hij de kamer binnen en hij zag dat Gabriella een trui aanhad over haar jurk. Meestal wees dat erop dat haar magere armpjes bont en blauw waren, iets dat ze altijd angstvallig verborg. Het was een teken dat hij altijd herkende en nooit erkende. Zelfs met haar zeven jaar begreep Gabriella dat ze zichzelf moest bedekken om haar ouders niet te ergeren, vooral haar moeder, met de uiterlijke kenmerken van haar 'slechtheid'. Haar vader vroeg haar niet of ze het koud had, of waarom ze de trui droeg. Soms droeg ze zelfs op het strand een trui, een bloes met lange mouwen of een grote sjaal, om dezelfde reden. En niemand zei er iets van, ze lieten haar gewoon begaan. Het was een stille gelofte, een stilzwijgende afspraak tussen hen.

'Waar is Meredith?' Hij keek om zich heen in de kamer, zich er nu pas van bewust dat de pop er niet was. Op haar kamer had Gabriella de pop altijd bij zich, en dit keer zag hij haar niet.

'Ze is weggegaan,' zei Gabriella met neergeslagen ogen. Ze dacht aan de doffe klappen waarmee haar moeder de pop tegen de muur had geslagen en kapot had gemaakt, en ze probeerde niet weer te gaan huilen. Dat geluid zou ze nooit vergeten, en ze zou haar moeder nooit vergeven wat ze had gedaan. Meredith was haar kind geweest.

'Wat bedoel je?' vroeg hij onschuldig, maar hij besefte vrijwel direct dat hij het onderwerp beter kon laten rusten en krabbelde terug. 'Kom beneden iets eten, schatje. We hoeven pas over een uur naar de kerk, dus we hebben meer dan genoeg tijd om te ontbijten,' zei hij vriendelijk, en meteen snelde hij weer naar beneden, opgelucht dat hij kon ontsnappen aan de intensiteit van haar blik en haar diepe verdriet. Hij wist nu dat er tijdens zijn afwezigheid iets was gebeurd, maar hij waakte er wel voor om ernaar te vragen, want hij wilde de details niet weten. Deze dag verschilde niet van alle andere. Hij deed steevast alsof hij van niets wist zo lang hij niet met zijn neus op de feiten werd gedrukt. En zelfs dan bleef hij passief.

Stilletjes kroop Gabriella de trap af, tree voor tree, haar hand rond de leuning geklemd, en met elke stap snakte ze naar adem. Haar enkel deed pijn, haar armen, haar hoofd, en niet twee, maar al haar ribben voelden alsof ze gebroken waren. Misselijk van de pijn ging ze onopvallend en geruisloos op haar stoel zitten. Ze had haar lakens in de wasmand gestopt nadat ze de vlekken er zorgvuldig uit had gespoeld, haar bed was verschoond, en ze dacht dat er een kans was dat haar moeder haar 'ongelukje' van die nacht nooit zou ontdekken. Dat hoopte ze vurig. 'Wat ben je laat,' zei haar moeder, nog steeds zonder op te kijken van de krant.

'Het spijt me, mammie,' fluisterde Gabriella. Praten deed vreselijk veel pijn, maar ze wist wat er zou gebeuren als ze geen antwoord gaf.

'Als je honger hebt, schenk jezelf dan een glas melk in en neem een stuk toast.' Vanwege de pijn had Gabriella geen zin om weer op te staan, en zonder een woord te zeggen deed haar vader het voor haar. Zodra Eloise dat in de gaten kreeg, keek ze geërgerd op. 'Verwen haar toch niet altijd zo. Waarom doe je dat?' Met fonkelende ogen staarde ze hem aan, boos over vergrijpen die niets met Gabriella's ontbijt te maken hadden. Het was haar een doorn in het oog als hij iets voor haar deed of gewoon aardig voor haar was.

'Het is zondag.' Alsof hij daarmee antwoord gaf op haar vraag. 'Wil je nog een kop koffie?'

'Nee, bedankt,' zei ze kortaf. 'Ik moet me zo verkleden voor de kerk. En jij ook.' Kwaad keek ze Gabriella aan. Maar de gedachte dat ze zich weer moest verkleden, de trui uit moest trekken en andere kleren aan, wetend hoeveel pijn dat zou doen, maakte Gabriella bijna aan het huilen. 'Ik wil dat je die roze gesmokte jurk met de bijpassende trui aantrekt.' Het bevel was duidelijk, evenals de straf als ze niet gehoorzaamde. 'Je blijft op je kamer totdat we weggaan. En probeer je kleren voor de verandering nou eens niet vuil te maken.' Gabriella knikte en even later verliet ze zonder een hap te hebben gegeten stilletjes de tafel. Ze wist dat ze er vandaag langer voor nodig zou hebben om het bevel van haar moeder op te volgen. En haar vader keek haar zonder een woord te zeggen na. Ze waren zwijgende samenzweerders.

Langzaam liep ze de trap weer op, met meer moeite dan het haar had gekost om beneden te komen, maar ten slotte wist ze haar kamer te halen en in haar kast zocht ze naar de jurk waar haar moeder om had verzocht. Die was snel gevonden, maar het aantrekken ervan was een ander verhaal. Ze had er bijna een uur voor nodig om zich om te kleden, en met een van pijn vertrokken gezicht wurmde ze zich in de jurk, waarbij ze steeds weer de tranen van haar wangen moest vegen. De trui was de laatste druppel op een toch al vreselijke ochtend. Maar ze zat aangekleed klaar toen haar vader haar kwam halen, en ze volgde hem naar beneden op haar zwarte lakleren schoenen met kleine witte sokjes. In de roze jurk met smokwerk en de bijpassende trui zag ze er zoals altijd uit als een engeltje.

'Allemachtig, heb je je haar soms met mes en vork gekamd?' viel haar moeder uit zodra ze haar zag. Ze had haar arm die ochtend niet op kunnen tillen om haar haar te kammen en ze was zo dom geweest om te denken dat haar moeder het niet zou merken.

'Vergeten.' Iets anders kon ze niet bedenken, en zo kon haar moeder haar in elk geval niet van liegen beschuldigen. Ze had in elk geval niet gedaan alsof ze het wel had gekamd.

'Ga naar boven en doe het meteen, en dan doe je die roze satijnen strik erin.' Gabriella kreeg tranen in haar ogen bij het horen van het bevel, en wonder boven wonder schoot haar vader haar te hulp. Hij haalde een kam uit de zak van zijn jasje, en in plaats van de kam aan haar te geven, haalde hij hem zelf door de zijdezachte krullen, en in minder dan een minuut was ze toonbaar. Voor het opgedroogde bloed in haar haren sloot hij zijn ogen.

'Ze heeft die strik niet nodig,' zei hij tegen zijn vrouw, en Gabriella keek hem dankbaar aan. In zijn donkere pak, met een wit overhemd en een blauw met rood gestreepte das, zag hij er knapper uit dan ooit. Haar moeder droeg een grijs wollen mantelpak met een nerts om haar hals, een elegant zwart hoedje met een voile, en witte glacéhandschoenen die uiteraard smetteloos waren. Verder droeg ze mooie schoenen van zwarte suède en aan haar arm hing een tas van zwart krokodillenleer. Ze zag eruit als een fotomodel uit een tijdschrift, besefte Gabriella, behalve dat ze, zoals gewoonlijk, boos keek. Maar voor de verandering besloot Eloise niet met John in discussie te gaan over de strik. Het was het gewoon niet waard.

Bijna kwamen ze te laat in de kerk, maar ze arriveerden op het nippertje in een taxi en schoven geruisloos in een bank; Gabriella zat tussen haar ouders in. Ze wist meteen wat dat betekende. Telkens als haar moeder zich ergerde aan haar gedrag, of als ze maar een millimeter verschoof, zou ze haar arm of been in een ijzeren greep nemen, of ze zou een hand onder haar jurk steken en haar knijpen.

Gabriella bleef zo stil mogelijk zitten, bijna als een standbeeld, en ze kon nauwelijks ademhalen door de pijn in haar ribben. Het grootste deel van de dienst ging in een waas van pijn aan haar voorbij. Haar moeder hield haar ogen bijna de hele tijd gesloten, ogenschijnlijk geconcentreerd in gebed verzonken. Af en toe deed ze haar ogen open om naar Gabriella te kijken. Maar vandaag zat Gabriella elke keer dat ze dat deed gelukkig volmaakt stil, met ingehouden adem om de pijn in haar ribben niet nog erger te maken.

Na de dienst volgde ze haar ouders naar buiten, waar ze mensen tegenkwamen die ze kenden en met vrienden babbelden. Verschillende mensen merkten op dat Gabriella er zo schattig uitzag, en haar moeder negeerde zowel hun complimentjes als het kind. En elke keer dat Gabriella aan nieuwe mensen werd voorgesteld, of oude bekenden begroette, moest ze hen een hand geven en een buiging maken. Gezien het feit dat ze de vorige nacht meedogenloos was toegetakeld, was dat een hele prestatie, maar ze deed het omdat ze wist dat ze geen keus had.

'Wat een keurig kind!' zei iemand tegen John, en hij beaamde het, terwijl Eloise deed alsof ze niets had gehoord. Keurigheid was precies wat ze van haar verwachtte. En Gabriella deed haar best om zich volmaakt keurig te gedragen, hoewel dat vandaag een enorme opgaaf was.

Het leek uren te duren voordat ze weggingen bij de kerk om te gaan lunchen in het Plaza. Er was levende muziek, en er werden kleine sandwiches geserveerd van zilveren dienbladen. Haar vader bestelde warme chocolademelk voor haar. Ze kreeg er een hele kom slagroom bij, en Gabriella's ogen werden groot van verrukking. Op dat moment pakte Eloise de kom en zette die aan de andere kant van de tafel.

'Daar blijf je vanaf, Gabriella. Slagroom is ongezond. Dikke kinderen zijn stuitend lelijk.' Ze was allesbehalve dik, en dat wisten ze alle drie. Sterker nog, ze zag eruit als een van de uitgehongerde kinderen in Hongarije, waarmee ze altijd om de oren werd geslagen als ze haar bord niet leegat. Desalniettemin bleef de slagroom buiten haar bereik. En beter dan wie ook wist ze dat ze geen slagroom verdiende. Ze had haar moeder de vorige avond tot waanzin gedreven. Voor haar stond het als een paal boven water dat het haar eigen schuld was dat ze zo was geslagen, ook al begreep ze er niets van.

Ze bleven tot ver in de middag in het Plaza, begroetten vrienden en observeerden vreemden. Het was gezellig om er te lunchen, en onder normale omstandigheden zou Gabriella ervan hebben genoten, maar vandaag kon ze dat niet. Ze had te veel pijn, en ze was opgelucht toen ze ten slotte naar huis gingen. Haar vader was al naar buiten gegaan om een taxi aan te roepen, en Gabriella talmde een beetje. Voetje voor voetje schuifelde ze door de lobby achter haar elegante moeder aan. Hoofden werden omgedraaid, zoals altijd, en Gabriella volgde haar met haar blik, vol ontzag en stille haat. Als ze zo mooi was, waarom kon ze dan niet ook aardig zijn? Het was een van de raadsels waar Gabriella geen antwoord op wist. Ze dacht er nog over na toen ze uit het hotel naar buiten kwam, zodat ze struikelde en per ongeluk heel licht op de teen van haar moeders zwarte suède schoen ging staan. Gabriella huiverde inwendig terwijl ze het deed, en haar moeder reageerde nog veel sneller. Als aan de grond genageld bleef ze staan, ze staarde Gabriella vol verachting aan en wees in stilte kokend van woede op haar schoen.

'Schoonmaken,' gromde ze binnensmonds, zodat haar stem duivels klonk, in elk geval in Gabriella's oren. Haar moeder wees op de schoen met een hooghartigheid waar iedereen die haar had kunnen horen van geschrokken zou zijn, maar zoals gewoonlijk leek niemand iets te merken.

'Het spijt me, mammie.' Haar ogen waren bodemloze poelen van spijt en verdriet.

'Doe er iets aan,' snauwde haar moeder, maar Gabriella had niets om de schoen mee schoon te maken behalve haar vingers, en ze begon koortsachtig te poetsen om het aanstootgevende vlekje te verwijderen. Even overwoog ze haar jurk te gebruiken, maar dat zou haar moeder alleen maar kwader maken... of haar trui. Ze had echt iets nodig, maar er was niets. Geen zakdoek, zelfs geen tissue. Nu ze beter keek, leek de veeg te zijn verdwenen, maar dat weigerde Eloise te geloven toen Gabriella het zei. Ze liet haar voor het hotel op de stoep knielen en eiste dat ze de schoen nog een keer schoonmaakte, en nog een keer. 'Dat mag je nooit meer doen. Hoor je?' siste ze fel, en in stilte zei Gabriella een schietgebedje uit opluchting omdat het was gelukt de vlek eraf te krijgen. Als het haar niet was gelukt, zou ze ongetwijfeld opnieuw worden geslagen, of misschien zou dat toch wel gebeuren. De dag was nog jong.

Met een taxi gingen ze terug naar huis, en Gabriella's hevige pijn werd met de minuut ondraaglijker. Ze zag zo wit als een doek en vouwde haar handen omdat ze zo trilden, in de hoop dat haar moeder het niet zou zien. Maar om de een of andere reden was Eloise voor de verandering in een goed humeur, en hoewel ze niet aardig was voor Gabriella was ze, gezien de scène van de nacht ervoor, verbazend beleefd tegen haar man. Ze verontschuldigde zich nergens voor, dat deed ze nooit. Wat haar betreft was dat nergens voor nodig. In haar optiek was de ruzie van die nacht geheel zijn schuld en had zij niets om excuses voor aan te bieden.

Meteen zodra ze thuiskwamen, stuurde ze Gabriella naar haar kamer. Ze had er een hekel aan om haar ergens te zien, vooral als ze in haar ogen zonder reden door het huis zwierf. Het liefst sloot ze haar op in een kleine ruimte. Als ze op haar kamer in een stoel zat, kon ze ook geen brokken maken. Brokken maken was wel het laatste dat Gabriella wilde. Het was in haar eigen belang om haar moeder niet tegen de haren in te strijken. Gabriella ging dan ook naar haar kamer en bleef daar. Ze had niets te doen, maar ze had zoveel pijn dat ze toch nergens toe in staat was. Nu ze op haar kamer zat, dacht ze onwillekeurig aan Meredith, de pop die de vorige nacht kapot was gemaakt. Ze miste haar vreselijk. Meredith was haar enige vriendin geweest, haar vertrouwelinge, haar troost. En nu had ze niemand meer.

Nog steeds dacht ze erover na toen ze lachen hoorde in de gang, voor haar deur, en tot haar verbazing besefte ze dat het de stemmen van haar ouders waren. Haar moeder lachte zelden, maar nu Gabriella haar oren spitste, vond ze dat ze bijna meisjesachtig klonk. Even later stierven hun stemmen weg, en ze hoorde de deur van hun slaapkamer met een luide klap dichtvallen. Ze had geen idee wat er daar gebeurde en vroeg zich af of ze soms ruzie hadden. Maar zo klonk het niet. Het klonk blij zoals ze lachten en giechelden. Heel lang zat Gabriella domweg te wachten. Op een gegeven moment moesten ze toch weer te voorschijn komen, al was het alleen om haar iets te eten te geven.

Aan het eind van de middag hadden ze zich echter nog steeds niet vertoond, en Gabriella wist dat ze er niets aan kon doen. Ze kon niet op hun deur kloppen, of hen door de dichte deur heen iets vragen. Vragen waarom ze haar vergaten, haar aan haar lot overlieten en haar niets te eten gaven, was uitgesloten. Uiteindelijk lieten ze zich die hele avond niet meer zien. Ze hadden een soort tijdelijke vrede gesloten en die consumeerden ze vrolijk in de beslotenheid van hun slaapkamer. Eloise had hem het incident van de vorige avond vergeven, bij wijze van hoge uitzondering, en daar was hij zo verbaasd over, en ze zag er die dag zo bevallig uit, dat hij zich werkelijk tot haar aangetrokken voelde. Bovendien had hij bij de lunch in het Plaza meerdere borrels gedronken, zodat hij milder gestemd was jegens de vrouw die hij normaal gesproken verafschuwde. Om de een of andere reden waren ze allebei uitzonderlijk ontspannen. Maar hun dochter deelde niet mee in deze herondekte warme gevoelens. John wist dat het niet meer dan een wapenstilstand was, net als Eloise, maar hoe lang het ook duurde, prettig was het wel. En Eloise wilde met volle teugen van elk moment in bed kunnen genieten, dus vond ze het zonde van haar tijd om Gabriella eten te geven.

Gabriella had naar beneden kunnen gaan. Er waren nog restjes van het feest, maar ze had geen idee wat er zou gebeuren als ze er iets van at. Ze kon maar beter op haar kamer blijven en afwachten. Zo lang konden ze zich toch niet op hun slaapkamer opsluiten. Per slot van rekening praatten ze alleen, met de deur dicht. Eerst zag ze het zes uur worden, vervolgens zeven uur, acht uur en ten slotte negen uur, en toen begreep ze dat ze vergeten was. Uiteindelijk ging ze naar bed, opgelucht dat de dag voorbij was zonder dat haar akelige dingen waren aangedaan. Toch kon het nog steeds gebeuren, of ze het nou verdiende of niet, net als de vorige avond, als haar vader haar moeder kwaad maakte, of haar alleen liet en vertrok, zoals zo vaak gebeurde. Alles was mogelijk, want Gabriella betaalde de prijs voor al zijn zwakheden en tekortkomingen. Maar dit keer gebeurde er niets. Hij ging niet weg, en de twee tortelduifjes bleven op hun kamer, en Gabriella viel pas heel laat in slaap, zonder eten.

4

Op haar negende, nadat Gabriella nog twee jaar aan de hardvochtigheid van haar ouders was blootgesteld, had ze zich teruggetrokken in een wereld waarin ze af en toe aan hen kon ontsnappen. Ze schreef gedichten, verhalen en brieven aan denkbeeldige vriendinnen. In de door haar gecreëerde wereld leken de verschrikkingen die haar ouders haar aandeden in elk geval een of twee uurtjes te verdwijnen. Ze schreef over blije mensen in een blije wereld, waar alleen fijne dingen gebeurden. Nooit schreef ze over haar ouders of over de dingen die haar moeder te pas en te onpas nog steeds met haar deed. Schrijven was haar enige soelaas, de enige manier om te overleven. Het was een vlucht uit een wrede wereld, ook al leefde ze ogenschijnlijk in luxe. Gabriella wist beter dan wie ook dat noch haar adres, noch het inkomen van haar vader, noch de goede afkomst van haar beide ouders haar beschermde voor een werkelijkheid die andere mensen als een hel zouden beschouwen. De elegantie van haar moeder en de juwelen die ze droeg en de mooie kleren in haar eigen kast betekenden niets voor haar. Ze kende de betekenis van het leven beter dan de meeste andere mensen en was zich bewust van de bittere tegenstellingen in het hare. Gabriella had al op heel jonge leeftijd begrepen wat belangrijk was en wat niet. Liefde betekende alles voor haar, ze droomde ervan, dacht eraan, schreef erover. Liefde was het enige in haar leven waaraan het haar totaal ontbrak.

Nog steeds zeiden mensen dat ze zo schattig was, zo goed opgevoed, zo onberispelijk, dat ze zich nooit misdroeg of een grote mond gaf, dat ze nooit brutaal was tegen haar ouders. Net als haar onderwijzers, hadden de vrienden van haar ouders het over haar beeldige haar, haar grote blauwe ogen, haar zwijgzaamheid. Ze haalde uitstekende cijfers, en hoewel haar onderwijzers zich erover beklaagden dat ze in de klas zelden iets zei en alleen antwoord gaf als haar iets werd gevraagd, was ze de meeste van haar leeftijdsgenootjes ver vooruit. Ze had al heel jong leren lezen en ze las voortdurend. Net als de dingen die ze schreef, verplaatsten de boeken die ze las haar naar een andere wereld, lichtjaren bij de hare vandaan. Ze hield van lezen, en als haar moeder haar tegenwoordig pijn wilde doen, gooide ze haar boeken weg en pakte ze haar pennen en papier af. Ze had altijd razendsnel in de gaten wat het meest voor haar betekende, en zo kon ze haar vluchtwegen blokkeren. Maar als dat gebeurde, ging Gabriella geheel op in haar gedachten en droomde ze weg. Daar waar het ertoe deed, konden ze haar in elk geval niet meer raken. Verstandelijk kon Gabriella het niet verklaren, maar ze wist nu instinctief dat ze niet kapot te krijgen was.

Vaak moest Gabriella van Eloise helpen in de keuken, met boenen, afwassen of zilver poetsen. Ze klaagde dat Gabriella nog steeds onuitstaanbaar verwend was en het aan haar ouders verplicht was om zich nuttig te maken in huis. Ze deed haar eigen was, verschoonde haar bed, hield haar eigen kamer schoon, en zich wassen en aankleden deed ze zonder hulp. Nooit mocht ze ook maar even nietsen, in tegenstelling tot andere kinderen van haar leeftijd, die buiten of op hun kamer mochten spelen en boeken en speelgoed kregen. Gabriella's leven was nog steeds een voortdurende strijd om te overleven, en naarmate ze ouder werd, kreeg ze steeds meer taken opgedragen en werden de regels dagelijks bijgesteld. Ze had zich de kunst eigen gemaakt om de dreigementen van haar moeder te ontcijferen, haar sterk wisselende stemmingen aan te voelen. Voortdurend streefde ze ernaar om haar moeder niet te ergeren, en ze deed al het mogelijke om te voorkomen dat ze zich haar woede op de hals haalde.

Nog steeds werd ze net zo vaak geslagen, maar ze zat nu langer op school, zodat ze overdag gelukkig minder uren thuis was. Het was al even onvermijdelijk dat de vergrijpen waarvan ze werd beschuldigd ernstiger werden naarmate ze ouder werd. Vergeten huiswerk, kwijtgeraakte kledingstukken, een bord breken met afwassen. Ze waakte er wel voor om zich voor haar zonden te verontschuldigen. Ze zette zich gewoon schrap en liet de gevolgen over zich heen komen. Op school wist ze de blauwe plekken handig te verbergen voor de onderwijzers en de paar kinderen waar ze mee speelde. Meestal was ze erg teruggetrokken. Na school kon ze toch niet met de andere kinderen spelen, want haar moeder zou het nooit goed vinden dat ze een vriendinnetje mee naar huis nam. Wat Eloise betreft, was het al erg genoeg dat Gabriella hun spullen kapot kon maken, en ze peinsde er niet over om haar door andere kinderen een handje te laten helpen. Eén kind was al erg genoeg. Voor haar was een kind erbij een ondraaglijke kwelling.

In de drie jaar dat Gabriella nu naar school ging, hadden haar onderwijzers maar twee keer gemerkt dat er iets niet in orde was. Tijdens het touwtjespringen in de pauze was haar jurk een keer opgewaaid, zodat een schokkende blauwe plek op haar dij zichtbaar werd. Toen ernaar werd geïnformeerd, had Gabriella uitgelegd dat ze thuis in de tuin van haar fiets was gevallen. Uiteraard hadden ze medelijden met haar, de blauwe plek was zo schrikbarend groot en het moest zoveel pijn hebben gedaan, maar daarmee was de kous af. Aan het begin van het huidige schooljaar had zich een tweede incident voorgedaan. Ze had een verstuikte pols en ernstige blauwe plekken op haar beide armen. Haar gezicht was, zoals bijna altijd, opmerkelijk ongeschonden, en met grote, onschuldige ogen had ze uitgelegd dat ze in het weekend van een paard was gevallen. Tot haar pols weer beter was hoefde ze geen huiswerk te maken, maar dat kon ze haar moeder niet uitleggen, dus deed ze haar huiswerk toch en ze leverde het de volgende ochtend op school in.

Haar vader bemoeide zich nog steeds nergens mee. De afgelopen twee jaar was hij nog maar zelden thuis geweest. Hij was vaak op reis voor de bank, en Gabriella voelde aan dat er tussen haar ouders iets mis was gegaan, hoewel ze niet wist wanneer dat was gebeurd, of wat het precies was. Het laatste halfjaar hadden ze gescheiden slaapkamers, en haar moeder leek kwader dan ooit als haar vader thuis was.

Tegenwoordig ging Eloise vaak 's avonds alleen uit. Ze dofte zich op en liet Gabriella alleen thuis als zij uitging met vrienden. Gabriella wist niet zeker of haar vader dit wel wist, aangezien hij zo vaak weg was, en als hij in de stad was, bleef haar moeder thuis. De sfeer tussen hen was echter duidelijk verziekt. Eloise maakte vaak onaangename opmerkingen over hem en ze schold hem onverbloemd recht in zijn gezicht uit, of Gabriella er nou bij was of niet. De meeste opmerkingen gingen over andere vrouwen, die ze snollen of hoeren noemde. Gabriella hoorde haar vaak zeggen dat hij met iemand 'samenhokte', maar ze wist niet precies wat dat betekende en durfde er niet naar te vragen. Haar vader gaf nooit antwoord als haar moeder dit zei, maar hij was wel meer gaan drinken. En als hij dronk, verliet hij uiteindelijk het huis, en dan koelde Eloise haar woede op Gabriella.

Gabriella sliep nog steeds aan het voeteneinde van haar bed om haar moeder in de waan te laten dat ze er niet was, maar meer omdat het een gewoonte was geworden dan omdat ze er succes mee had. Eloise wist altijd precies waar ze haar kon vinden. Tegenwoordig nam Gabriella niet eens meer de moeite om zich te verstoppen. Ze onderging domweg wat haar werd aangedaan en probeerde flink te zijn. Overleven was haar enige doel in het leven.

Ze wist dat zij de kilheid tussen haar ouders op de een of andere manier had veroorzaakt, en hoewel haar moeder haar naam nooit noemde als ze hem de huid vol schold, concludeerde ze dat zij op de een of andere manier verantwoordelijk was voor al hun problemen. Keer op keer verweet haar moeder haar dat alle problemen Gabriella's schuld waren, en dat aanvaardde ze inmiddels als haar lot, net als de klappen.

Tegen Kerstmis van dat jaar leek haar vader bijna niet meer bij hen te wonen. Hij kwam nog maar zelden thuis, en Eloise kreeg onbeheersbare woedeaanvallen als hij wel zijn gezicht liet zien. Ze leek zo mogelijk kwader dan ooit. En nu was er een naam waarmee ze hem voortdurend om de oren sloeg. Ze krijste tegen hem over 'dat snolletje', of 'de hoer waar je mee samenhokt'. Gabriella wist dat ze Barbara heette, maar ze had geen idee wie dat was. Ze kon zich niet herinneren dat ze ooit een vriendin van haar ouders die zo heette had ontmoet. Ze begreep niet wat er aan de hand was, maar haar vader werd nog afstandelijker en hij leek niets meer van haar moeder te willen weten. Hij zei zelden iets tegen Gabriella en als hij thuis was, was hij dronken. Zelfs Gabriella kon dat zien, want hij deed geen enkele poging meer om het te verbergen.

Op eerste kerstdag vertoonde Eloise zich helemaal niet. John was sinds de dag ervoor weg en hij kwam pas 's avonds laat weer thuis. Er was dat jaar geen kerstboom, geen kerstversiering, en er waren geen lichtjes. Er waren geen cadeautjes voor Gabriella, voor niemand trouwens. Haar kerstdiner bestond uit de boterham met ham die ze voor zichzelf klaarmaakte. Ze overwoog ook iets te eten voor haar moeder te maken, maar ze durfde niet op de deur van haar kamer te kloppen en de aandacht op zichzelf te vestigen. Het leek verstandiger om zo ver mogelijk bij haar uit de buurt te blijven. Ze wist hoe boos haar moeder was dat haar vader er niet was, uitgerekend op eerste kerstdag. Inmiddels was ze negen, dus kon ze beter begrijpen wat er gebeurde, hoewel het haar niet duidelijk was waarom haar ouders elkaar zo haatten. Het had iets te maken met de vrouw die Barbara heette, en ongetwijfeld ook met haar. Volgens haar moeder was dat altijd zo, en was het altijd zo geweest ook. Dat begreep Gabriella uitstekend.

Toen John die avond laat thuiskwam, maakten ze niet alleen in hun slaapkamer ruzie. Ze zaten elkaar door het hele huis achterna, schreeuwden, smeten elkaar dingen naar het hoofd en gooiden meubels omver. Haar vader zei dat hij het niet meer aankon, en haar moeder tierde dat ze hen allebei zou vermoorden. Ze sloeg hem, en voor het eerst sloeg hij haar. Instinctief wist Gabriella echter dat zij de volle laag zou krijgen als de ruzie eenmaal achter de rug was. Voor het eerst in lange tijd wenste ze dat ze zich ergens kon verstoppen, ergens waar ze veilig en beschermd was, of dat er mensen waren waar ze naartoe kon gaan. Maar er was niemand, en ze wist dat er maar één ding opzat: afwachten. Ze wist al jaren dat er in haar hachelijke bestaan geen reddende engel te bekennen was.

Uiteindelijk verliet haar vader het huis, en het kwam niet als een verrassing dat haar moeder vervolgens naar haar op zoek ging. Als een grote, woedende zwarte vogel stortte ze zich boven op haar. Haar loshangende haren wapperden achter haar aan. Haar vuisten waren hard en meedogenloos. Vanaf de eerste klap, tegen haar hoofd, was Gabriella zich bewust van een stekende pijn in haar oor, waarna het vuistslagen regende op haar borst, en dit keer gebruikte haar moeder een kandelaar om op een van haar benen te slaan. Gabriella was ervan overtuigd dat ze haar ermee in haar gezicht of op haar hoofd zou slaan, maar wonder boven wonder gebeurde dat niet. Na de schrik van de eerste paar minuten verliep de rest in een waas. Eloise was nog nooit zo buiten zinnen geweest, en Gabriella voelde feilloos aan dat het haar dood kon worden als ze nu iets deed of zei.

Ze deed dan ook niets om de regen van klappen te ontwijken en wachtte gewoon af tot de storm weer zou gaan liggen, zoals altijd. Toen haar moeder eindelijk was uitgeraasd en haar als een zielig hoopje ellende op de grond van haar kamer achterliet, kon Gabriella niet eens naar het bed kruipen. Ze bleef liggen waar ze lag, zwevend tussen bewustzijn en duisternis, en was verbaasd dat ze dit keer geen pijn had. Ze voelde helemaal niets, en de hele nacht lang zag ze een soort stralenkransen om zich heen. Op een gegeven moment meende ze stemmen te horen, maar ze kon niet verstaan wat er werd gezegd. Pas de volgende ochtend besefte ze dat er echt iemand tegen haar praatte, maar net als de afgelopen nacht kon ze niet onderscheiden wat ze hoorde. Ze besefte niet eens dat het haar vader was. Ze zag zijn tranen niet, ze hoorde niet dat hij het uitschreeuwde van pure ontzetting toen hij zag wat Eloise met haar had gedaan. Dit keer lag Gabriella in een plas bloed, haar haren kleefden aan haar hoofd, haar ogen stonden glazig en wezenloos, en aan de binnenkant van haar ene been had ze een afzichtelijke wond. Hij overwoog een ambulance te bellen, maar dat durfde hij niet. In plaats daarvan wikkelde hij Gabriella zonder zelfs maar met Eloise te hebben gepraat in een deken en hij rende met haar naar buiten om een taxi te roepen.

Toen hij in het ziekenhuis aankwam, wist hij zelfs niet zeker of ze nog wel ademde. Hij holde met haar naar binnen, legde haar op een lege brancard, riep door zijn tranen heen om hulp en legde uit dat ze van de trap was gevallen. Gezien de ernst van haar verwondingen was het verhaal bijna geloofwaardig, en niemand stelde hem vragen. Ze zetten een zuurstofmasker op haar kleine, bleke gezichtje, en zorgelijk kijkende zusters brachten haar met vliegende spoed weg, terwijl John hen ongelovig nakeek.

Urenlang zat hij verbijsterd in de wachtkamer, en pas om vier uur 's middags kwamen ze hem vertellen dat zijn dochter het zou overleven. Ze had een hersenschudding, drie gebroken ribben, een gescheurd trommelvlies, en een ernstige wond op haar been. De wonden waren gehecht, haar ribben verbonden, en ze verzekerden hem dat de ergste verwondingen na een paar dagen in het ziekenhuis zouden zijn geheeld. Ze vroegen hem hoeveel tijd er was verstreken tussen haar val en het moment dat hij haar had gevonden, en hij antwoordde dat er wel een paar uur tussen kon zitten, aangezien hij niet precies wist wanneer ze was 'gevallen'. Hij verzweeg dat hij niet thuis was geweest.

'Ze komt er heus weer helemaal bovenop,' stelde een jonge co-assistent hem gerust, en de zusters beloofden dat ze goed voor haar zouden zorgen. Hij ging even bij haar kijken, maar ze sliep, en hij verliet het ziekenhuis zonder nog eens naar haar toe te gaan. In de taxi onderweg naar huis voelde hij zich als verdoofd en hij wist niet wat hij moest zeggen. Hij had geen idee hoe hij Eloise aan moest pakken, hoe hij hier een eind aan kon maken. Hij wist niets, behalve dat hij zichzelf moest zien te redden. In elk geval was Gabriella nu in goede handen. Het leek een regelrecht wonder dat ze de brute mishandeling van de vorige avond had overleefd.

Met angst en beven ging hij het huis binnen en toen hij bovenkwam, constateerde hij tot zijn opluchting dat Eloise niet thuis was. Hij had geen flauw benul waar ze was, en het kon hem niet schelen ook. Hij ging naar de bibliotheek, schonk zichzelf een stevige borrel in en ging zitten wachten, zonder te weten wat hij tegen haar moest zeggen als ze uiteindelijk boven water kwam. Wat kón hij nou zeggen? Ze was een onmens. Ze was een monster, een wezen van een andere planeet, een allesvernietigende machine. Hij vroeg zich af hoe hij ooit van haar had kunnen houden, hoe hij zichzelf wijs had kunnen maken dat ze een vrouw voor hem had kunnen zijn en een moeder voor hun kind. Het enige dat hij nu nog wilde, was zo ver mogelijk bij haar vandaan zijn. Hij verlangde ernaar om bij Barbara te zijn, maar bij wijze van uitzondering durfde hij niet naar haar toe te gaan. Hij moest op Eloise wachten en haar confronteren met wat er was gebeurd, ook al was het voor de laatste keer. Het was zijn plicht.

Kort na middernacht kwam ze thuis, in een donkerblauwe avondjurk. Hij nam haar van hoofd tot voeten op en kon alleen maar denken dat ze eruitzag als een boze koningin. De Koningin van de Duisternis. En toen zij zag dat hij in kennelijke staat languit op de bank lag, nam ze hem met diepe minachting op. 'Wat gezellig dat je langskomt, John,' zei ze met een ijzige verachting die hem zelfs in zijn beschonken toestand niet ontging. 'Wat zie je er goed uit. Waaraan heb ik de eer te danken? Is Barbara de stad uit, of heeft ze het druk met een van haar andere klanten?' Langzaam kwam ze de kamer binnen, een met kraaltjes bezet tasje losjes in haar hand, en hij voelde een haast oncontroleerbare behoefte om zijn whisky in haar gezicht te gooien of haar te slaan, maar hij hield zich in. Wat hij ook zei of deed, ze was zo onmenselijk dat hij haar toch niet kon raken. Ze was in alle opzichten buiten zijn bereik.

'Weet je wel waar onze dochter op dit moment is, Eloise?' Hij lalde, maar wist nu wel precies wat hij wilde zeggen. Na veel te veel jaren was het hem eindelijk duidelijk geworden. Het speet hem alleen dat hij er zo lang over had gedaan. Barbara had hem de moed gegeven om de situatie onder ogen te zien. En Gabriella's toestand had hem in zijn voornemen gesterkt.

'Nee, ik weet niet waar ze is, John. Maar dat ga jij me vast wel vertellen. Heb je haar soms ergens achtergelaten? Of heb je haar wellicht weggegeven?' Ze leek eerder geamuseerd dan bezorgd en gedroeg zich ongegeneerd als het monster dat ze was. Het enige dat hem verbaasde, was dat hij zich al die jaren voor de gek had laten houden. Hij had willen geloven dat ze iemand was die ze niet was, maar dat was een ander verhaal en dat kon hij zelfs nu nog niet onder ogen zien.

'Dat zou je wel willen, hè? Dat ik haar weg zou geven. Waarom hebben we haar niet na haar geboorte naar een weeshuis gebracht, of haar op de trap van een kerk gelegd? Jij zou het allang prachtig hebben gevonden, en voor haar zou het stukken beter zijn geweest.' Onder het spreken dacht hij aan de kleine, zwaar toegetakelde Gabriella op een brancard en hij moest vechten tegen zijn tranen. Nooit zou hij die aanblik vergeten.

'Bespaar me je melodramatische theorieën, John. Is ze bij Barbara? Ben je van plan haar te ontvoeren? Zo ja, dan bel ik de politie.' Ze legde haar tas op tafel en ging gracieus op een stoel tegenover hem zitten. Nog steeds was ze een mooie vrouw, maar door en door slecht. Ze had geen ziel. Ze was een ijsberg, en onmetelijk wreed. De vrouw met wie hij nu samen was, was beduidend minder mooi, maar ze gaf veel meer om hem. Barbara kwam niet uit een aristocratisch nest, maar ze hield van hem en ze had een hart. Hij wilde nog maar één ding: Eloise vergeten, net als het leven dat hij met haar had gedeeld, en zorgen dat hij zo ver mogelijk bij haar uit de buurt bleef. Vanwege Gabriella had hij een jaar lang geaarzeld, maar hij kon toch niets voor haar doen, dit monster was niet te houden. Hij kon zichzelf redden, maar meer ook niet.

'Gabriella ligt in het ziekenhuis,' zei hij dreigend. 'Ze was bijna bewusteloos toen ik haar vanochtend vond.' Alleen al door naar Eloise te kijken, begon hij te trillen van woede. Toch was hij diep in zijn hart nog steeds doodsbang voor haar. Hij wist waartoe ze in staat was, en hij was bang dat hij zijn zelfbeheersing zou verliezen en haar zou vermoorden. Het kwam haar dubbel en dwars toe.

'Gelukkig dat jij net thuiskwam. Boft zij even,' zei Eloise koel. 'Ze had wel dood kunnen gaan als ik niet thuis was gekomen.

Ze heeft een hersenschudding, gebroken ribben en een gescheurd trommelvlies.' Maar uit de uitdrukking op het gezicht van zijn vrouw bleek overduidelijk dat het haar geen zier kon schelen. Het was volstrekt onbelangrijk voor haar, en ze voelde zich allesbehalve schuldig over alles wat ze hun kind had aangedaan. 'Wat denk je nou, dat ik ga huilen? Ze verdiende het.' Volmaakt beheerst en volkomen onverschillig keek ze hem aan terwijl ze een sigaret opstak.

'Je bent krankzinnig,' fluisterde hij hees, en nerveus streek hij met een hand door zijn haar. Dit was moeilijker dan hij had verwacht. Met haar onwankelbare kalmte en schaamteloze wreedheid was ze een formidabele tegenstander. En ze was veel sterker dan hij, dat wist hij al jaren.

'Ik ben niet krankzinnig, John. Maar jij zo te zien wel. Heb je al in de spiegel gekeken? Je ziet eruit als een gek.' Met de blik in haar ogen lachte ze hem uit, en hij wilde opeens wel huilen. 'Je had haar kunnen vermoorden.' Zijn ogen fonkelden en zijn stem klonk hees en geëmotioneerd.

'Maar dat heb ik niet gedaan. Eigenlijk is dat jammer. Bijna al onze problemen hebben we aan haar te danken. Als ik niet zoveel van je hield, zou ik niet zo kwaad zijn op haar. Dit zou allemaal niet zijn gebeurd als zij er niet tussen was gekomen, en als jij niet zo hoteldebotel van haar was geweest.' Ze geloofde er werkelijk in, dat kon hij aan haar zien. Op de een of andere kromme manier had ze zichzelf ervan overtuigd dat Gabriella overal de schuld van was, en dat ze alles verdiende wat ze haar aandeden. Het zou onmogelijk zijn om haar duidelijk te maken dat haar idee kant noch wal raakte, en dat wist hij inmiddels.

'Zij heeft niets te maken met wat er tussen ons is gebeurd, Eloise. Je bent een monster. Je bent krankzinnig jaloers en je haat haar. Geef mij dan de schuld, verdomme, maar niet haar. Mij mag je haten als je wil, omdat ik je heb teleurgesteld, omdat ik je ontrouw ben geweest, omdat ik niet sterk genoeg ben om je te geven wat je wil... maar alsjeblieft... alsjeblieft...' Hij begon te huilen, smeekte haar om de waarheid van zijn woorden in te zien. 'Geef haar alsjeblieft niet de schuld.'

'Zie je dan niet wat ze met ons heeft gedaan? Door haar ben je helemaal veranderd. Voordat zij werd geboren, hield je van me. We hielden van elkaar... en kijk nu eens naar ons...' Voor het eerst in jaren had ze tranen in haar ogen. 'Zij heeft dit gedaan...' Ze gaf Gabriella er zelfs de schuld van dat hij verliefd was geworden op een andere vrouw. Eloise vond dat Gabriella overal verantwoordelijk voor was.

'Jij hebt dit gedaan,' beschuldigde hij haar, ongevoelig voor haar tranen. 'Ik kon niet meer van je houden toen ik ging beseffen hoe diep je haar haat, zag hoe je haar slaat... En je kunt er vergif op innemen dat zij ons op een dag zal gaan haten om wat we haar hebben aangedaan.'

'Ze verdient het.' Eloise stelde zich weer op hetzelfde standpunt, ervan overtuigd dat het waar was. 'Het kan me niet schelen wat ik met haar heb gedaan. Door haar ben ik alles kwijtgeraakt... ons huwelijk... onze liefde...'

'Je hebt haar gehaat vanaf het moment dat ze werd geboren. Hoe kón je?'

'Ik zag toen al wat er komen ging.'

'Je moet ermee ophouden, Eloise, voordat je haar vermoordt,' smeekte hij. 'Je moet je leren beheersen, anders beland je voor de rest van je leven achter de tralies.'

'Dat is ze niet waard,' zei Eloise beslist. Het was iets waar ze al eens over had nagedacht, en ze paste wel op dat ze nooit te ver ging, niet om het kind te sparen, maar zichzelf. De vorige avond was ze er wel gevaarlijk dichtbij geweest. Dat begreep hij beter dan zij. Hij had Gabriella in het ziekenhuis gezien en gehoord wat de doktoren hadden gezegd. Gelukkig had niemand hem van kindermishandeling beschuldigd. Het kwam niet bij ze op, vooral gezien zijn goede manieren, zijn voorname afkomst en deftige adres. Het zou beledigend zijn geweest om het hem op de man af te vragen, en als ze het al vermoedden, wat hij niet hoopte, zouden ze hem er nooit van hebben durven beschuldigen dat hij zijn kind sloeg.

'Ik vermoord haar heus niet, John,' verzekerde Eloise hem, maar het was een loze belofte van een vrouw zonder ziel. 'Dat hoeft ook niet. Ze weet wat ik van haar verwacht. Ze kent het verschil tussen goed en kwaad.'

'Maar jij niet, dat is het probleem.'

'Ik ben moe.' Ze stond op. 'En je verveelt me. Kom je mee naar bed, of ga je terug naar die snol van je? En wanneer komt daar nou eens een eind aan?'

Nooit, beloofde hij zichzelf. Nog in geen duizend jaar. Hij kwam nooit meer terug bij deze vrouw. Maar hij wist dat hij totdat Gabriella thuiskwam moest blijven om haar te kalmeren. Hoe diep hij Eloise ook haatte, dat moest hij voor Gabriella over hebben. Hij was niet van plan om de rest van zijn leven voor haar op te offeren, maar hij kon wel proberen om de zaak te sussen, in elk geval tot ze weer thuiskwam.

'Ik kom straks,' zei hij kalm, en hij schonk zichzelf nog een laatste glas in. Gelukkig hadden ze gescheiden slaapkamers. Ze zou hem wel kunnen vermoorden als hij met haar in één bed sliep. Hij wist waartoe ze in staat was, en dat joeg hem de stuipen op het lijf. Hij had Barbara ervoor gewaarschuwd en haar geprobeerd uit te leggen hoe gevaarlijk Eloise was. Maar Barbara was zo dom om niet bang voor haar te zijn. Ze kon gewoon niet bevatten wat voor monster Eloise was. Dat kon niemand. Behalve hij en Gabriella, en zij wisten het allebei maar al te goed.

'Ik neem aan dat je vannacht in je eigen kamer slaapt,' zei ze toen ze de kamer uit liep, en hij zag de sleep van haar avondjurk door de deuropening verdwijnen. Hij gaf geen antwoord, want hij dacht weer aan Gabriella en hij had de kracht niet om nog een woord uit te brengen. Zwijgend keek hij haar na toen ze langzaam de trap opliep.

Toen Gabriella die avond in het ziekenhuis wakker werd, had ze geen idee waar ze was. Alles was wit en schoon, zonder tierelantijnen. Er waren schaduwen op het plafond en in een hoek van de kamer brandde een klein lampje. Een zuster met een gesteven kapje keek op haar neer, en zodra Gabriella met haar ogen knipperde, glimlachte de jonge vrouw naar haar. Gabriella wist niet wat haar overkwam. De ogen van de zuster keken zo lief.

'Ben ik in de hemel?' vroeg ze, ervan overtuigd dat ze dood was, en dat was geen onprettige gedachte.

'Nee, je bent in het St. Matthew's Hospital, Gabriella. En alles is in orde. Je pappie is een tijdje geleden naar huis gegaan, maar hij komt morgen terug.'

Ze wilde vragen of haar moeder boos was dat ze hier lag, en of ze terug moest naar huis. Als ze nooit meer beter werd, kon ze dan niet gewoon hier blijven? Haar hoofd tolde van de vragen, maar ze durfde niets anders te doen dan knikken, en toen ze knikte, deed het pijn. Heel veel pijn.

'Probeer je maar niet te veel te bewegen.' De jonge verpleegster had haar gezicht zien vertrekken van pijn. Ze wist dat ze erge hoofdpijn moest hebben door de hersenschudding en er liep nog steeds een straaltje bloed uit haar oor. 'Je papa vertelde dat je van de trap bent gevallen, en je boft dat hij je heeft gevonden. We gaan hier heel goed voor je zorgen.' Ondanks de pijn knikte Gabriella opnieuw dankbaar en ze deed haar ogen dicht.

Later huilde ze in haar slaap, en toen de nachtdienst inging, werd ze voor een paar uur aan de zorgen van een oudere verpleegster toevertrouwd. Ze controleerde haar hartslag en ademhaling en verschoonde het verband om haar been. Heel lang staarde ze naar de wond en toen naar het gezicht van het kleine meisje. De zuster had vragen, vragen waarvan ze wist dat ze nooit beantwoord zouden worden, vragen die iemand had moeten stellen, maar niemand had dat aangedurfd. Ze had al eerder kinderen met dit soort verwondingen gezien, maar meestal waren dat arme kinderen. Ze gingen weer naar huis, net zoals dit kind naar huis zou gaan, en meestal kwamen ze terug. Ze vroeg zich af of Gabriella ook terug zou komen, maar misschien waren ze dit keer wel zo erg geschrokken dat herhaling uitbleef. Je wist het nooit.

Gabriella sliep rusteloos tot de volgende ochtend en de dagen erna meestal ook. Haar vader kwam twee keer op bezoek en legde de artsen en de verpleging uit dat haar moeder niet kon komen omdat ze ziek was. Ze begrepen het, zeiden dat ze het zo naar voor hem vonden, en complimenteerden hem met zijn dochtertje. Ze was zo netjes, zo hef, zo welgemanierd. Nooit hadden ze last van haar, ze vroeg nooit iets en was dankbaar voor alles wat ze deden. Ze deed zelfs nooit een mond open. Ze lag daar gewoon te kijken, maar ze glimlachte naar iedereen die ze zag.

Op nieuwjaarsdag kwam hij haar halen. Hij had kleren voor haar meegenomen, en ze verliet het ziekenhuis in een marineblauwe jas, een jurkje van grijze wol, witte kniekousen en rode schoenen. Hij was haar muts en wanten vergeten, en ze zag er heel klein en bleek uit toen ze uit het ziekenhuis weggingen en nadat ze alle zusters had bedankt omdat ze zo lief voor haar waren geweest. En vlak voordat de liftdeuren dichtgingen, glimlachte en zwaaide ze naar hen. Allemaal waren ze het erover eens dat het een schat van een kind was, en ze vonden het jammer dat niet alle kinderen waren zoals zij. De avond ervoor had ze zelfs tegen hen gezegd dat ze helemaal niet naar huis wilde. 'Dat heb ik nog nooit meegemaakt!' merkte een van de zusters grijnzend op, waarna ze wegsnelde om voor haar andere patiëntjes te gaan zorgen, een met kinkhoest en een met ernstige brandwonden. Gabriella was de lieveling van de kinderafdeling geweest, en zij vonden het ook jammer dat ze wegging. Maar ze vonden het lang niet zo jammer als Gabriella zelf. Ze vond het vreselijk om haar veilige toevluchtsoord te verlaten en terug te keren naar een leven in de hel.

Haar moeder zat op haar te wachten toen ze thuiskwam, haar wenkbrauwen dreigend gefronst en met een beschuldigende blik in haar ogen. Niet één keer had ze haar in het ziekenhuis bezocht, en ze had herhaaldelijk tegen John gezegd dat al die verwennerij onzin was en ronduit een schande. Hij protesteerde niet, maar iedereen had kunnen zien hoe bleek Gabriella was toen hij haar thuisbracht, en door de beschadiging aan haar trommelvlies was ze nog steeds onvast ter been.

'Nou, heb je met die aanstellerij van je genoeg aandacht gekregen van al die dokters en zusters?' vroeg Eloise onvriendelijk, terwijl John naar Gabriella's kamer ging om haar spullen neer te zetten en het bed voor haar open te slaan. De dokter had gezegd dat ze veel moest rusten.

'Het spijt me, mammie.'

'Geen wonder. Aanstelster die je bent.' Ze draaide zich om en verdween.

Gabriella at die avond met haar beide ouders, en zoals te verwachten was, verliep de maaltijd in gespannen stilzwijgen. Haar moeder was duidelijk boos op haar, en haar vader, die tegen de tijd dat ze aan tafel gingen te veel had gedronken, ging op in zijn eigen wereld. Gabriella morste wat water op tafel en wreef het met trillende handjes zo snel mogelijk droog.

'Je tafelmanieren zijn er de afgelopen week niet op vooruit gegaan. Hebben ze je soms gevoerd?' vroeg Eloise vals, en Gabriella sloeg haar ogen neer en deed er wijselijk het zwijgen toe. Gedurende de hele maaltijd zei ze geen woord. En zodra ze haar toetje op had, werd ze door haar moeder naar haar kamer gestuurd. Gabriella voelde aan dat er storm op til was, en het was een opluchting dat ze weg kon.

Ze ging meteen naar bed en luisterde in het donker naar haar ruziënde ouders. Het kwam dan ook niet als een verrassing dat ze die avond laat voetstappen in haar kamer hoorde. Ze was ervan overtuigd dat het haar moeder was en zette zich schrap voor wat er komen ging. Dit keer werden de dekens langzaam opgelicht, en met stijf dichtgeknepen ogen, elke spier in haar lichaam gespannen, wachtte ze op de eerste klap. Maar die kwam niet. Ze voelde dat er iemand naar haar keek, maar ze rook haar parfum niet, er klonk geen enkel geluid en er gebeurde niets. Nadat ze eindeloos lang had gewacht, kon ze de spanning niet meer verdragen en opende ze haar ogen.

'Hai... sliep je?' Het was haar vader. Hij fluisterde, en zijn adem rook naar whisky. 'Ik wilde even zeggen... zien... of het goed met je was.'

Ze knikte verward. Hij kwam nooit bij haar kijken. 'Waar is mama?'

'Ze slaapt.' Hoewel ze allebei wisten dat er weinig voor nodig was om haar te wekken, slaakte ze van pure opluchting een diepe zucht. 'Ik wilde je even zien...' Voorzichtig kwam hij op de rand van het bed zitten. 'Het spijt me, van het ziekenhuis... en van de rest. De zusters zeiden dat je zo flink was.' Maar hij wist al beter dan wie ook hoe flink ze was, veel flinker dan hij.

'Ze waren erg aardig,' fluisterde ze. Ze keek naar zijn gezicht in het donker en kon hem duidelijk zien in het maanlicht dat door haar raam binnenviel.

'Hoe voel je je?'

'Gaat wel. Mijn oor doet nog pijn... maar verder gaat het wel.' Ze had nu al twee dagen geen hoofdpijn meer, en haar ribben zaten nog steeds in een strak verband, dat er zeker nog twee weken om moest blijven.

'Pas goed op jezelf, Gabriella... je moet flink zijn. Je bent heel erg sterk.' Ze vroeg zich af waarom hij dat tegen haar zei, wat hij eigenlijk probeerde te zeggen. Waarom dacht hij dat ze sterk was? Ze voelde zich helemaal niet sterk. Het enige dat ze van zichzelf wist, was dat ze slecht was.

Hij wilde tegen haar zeggen dat hij van haar hield, oprecht van haar hield, maar hij wist niet hoe. En zelfs hij wist dat hij haar nooit halfdood zou laten slaan door zijn vrouw als hij werkelijk van haar hield. Maar Gabriella had geen idee wat hij dacht. Hij bleef nog even naar haar kijken, stond op, dekte haar weer toe en liep zonder verder nog een woord te zeggen weg.

Ze zag dat hij in de deuropening nog een fractie van een seconde bleef staan, waarna hij zo zacht mogelijk de deur dichtdeed. Ze zouden het allebei bezuren als Eloise wakker werd, en hij deed alles zo stil dat ze hem niet eens weg hoorde lopen. Ze kroop weer onder de dekens aan het voeteneinde van haar bed en ze sliep nog toen haar moeder de volgende ochtend de deur van haar kamer opensmeet en begon te tieren.

'Sta op!' krijste de bekende stem, en Gabriella sprong nog half in slaap uit bed. Door die snelle beweging kreeg ze onmiddellijk weer hoofdpijn, het was een aanslag op haar ribben en ze wankelde op haar benen door het beschadigde trommelvlies. 'Je wist het, hè, rotwicht! Heeft hij het je verteld? Nou?' Ze pakte Gabriella bij haar armen en rammelde haar door elkaar, zonder er ook maar een seconde rekening mee te houden dat ze haar een week geleden het ziekenhuis in had geslagen.

'Wat weet ik? Ik weet niets, mammie...' Opeens was ze het verleerd en zonder het te willen begon ze te huilen. Aan het gezicht van haar moeder zag ze dat er iets vreselijks moest zijn gebeurd, maar ze had geen idee wat. Voor zover Gabriella het zich herinnerde, was dit de eerste keer dat haar moeder er radeloos en slordig uitzag.

'O, jawel. Heeft hij het je in het ziekenhuis verteld? Vertel op! Wat heeft hij gezegd?' Ze rammelde haar zo ruw door elkaar dat Gabriella nauwelijks antwoord kon geven.

'Niets... hij heeft me niets verteld. Wat is er dan met papa gebeurd?' Misschien had hij wel een ongeluk gehad en was hij gewond geraakt. Ze kon het zich niet voorstellen, maar haar moeder spuugde haar de woorden in het gezicht voordat ze de vraag kon herhalen.

'Hij is weg, en dat wist je. Het is jouw schuld. Jij maakt het ons altijd zo lastig dat hij is weggegaan. Je dacht zeker dat hij van je hield, hè? Nou, mooi niet. Hij laat jou net zo hard barsten als mij. Hij wil ons niet meer... stom rotkind... het is jouw schuld. Jij hebt het gedaan! Hij is weggegaan omdat hij je haat, net zo diep als hij mij haat.' Met een klinkende klap in Gabriella's gezicht zette ze haar woorden kracht bij. 'Vanwege jou is hij weggegaan... en nu is er niemand meer om je te beschermen.' Pas toen ze zich als een furie op het kind stortte, drong het tot Gabriella door. Haar vader was bij hen weggegaan. Daarom was hij gisteravond bij haar gekomen. Hij had haar nog een laatste keer willen zien... hij was gekomen om afscheid te nemen. En nu was hij weg... en had zij alleen dit nog over. De klappen die nooit ophielden, de mishandeling waar haar hele leven om draaide. Hij had tegen haar gezegd dat ze flink moest zijn, dat ze sterk was. Maar zijn woorden hielpen niet tegen deze nachtmerrie, en terwijl haar moeders vuisten haar genadelozer dan ooit bewerkten, vocht Gabriella vergeefs tegen de tranen. Haar moeder zei dat hij haar haatte, maar ze wist dat het niet waar was. Of toch wel? Hij had haar nooit beschermd, haar nooit geholpen, haar nooit de reddende hand geboden. En nu had hij haar in de steek gelaten, wat zijn redenen ook waren. En het enige dat ze nog voelde, als bittere gal die in haar keel omhoogkwam, was angst.

5

Het jaar waarin Gabriella tien werd, was een caleidoscoop van duisternis. De patronen bewogen wel, maar het thema was altijd hetzelfde, en hoe gevarieerd de kleuren ook waren, de verschrikkingen waren altijd even erg.

Het was alsof Gabriella's vader van de aardbodem was verdwenen en nooit meer op zou duiken. Hij belde niet, schreef haar nooit, kwam haar nooit opzoeken, legde nooit uit waarom of hoe het was gebeurd en wat hij had gedaan.

De dag dat haar moeder de eerste brief van zijn advocaat kreeg, ontstak ze in zo'n geweldige razernij dat ze Gabriella bijna bewusteloos sloeg. Ze hield pas op toen ze zelf uitgeput raakte. In de dagen daarna bespaarde ze Gabriella niets. Ze gaf haar overal de schuld van, zoals ze al sinds Gabriella's geboorte had gedaan, en hamerde erop dat hij haar haatte. Hij had haar niet meer nodig, zei ze, want de vrouw met wie hij ging trouwen, had twee dochtertjes die haar plaats hadden ingenomen. 'Ze zijn niet zoals jij,' tierde haar moeder telkens als ze hem ter sprake bracht, en dat deed ze zo vaak mogelijk. 'Ze zijn mooi en lief en netjes en alles wat jij niet bent. En hij houdt van ze,' fluisterde ze met giftig venijn. Eén keer was Gabriella zo dom om tegen haar in te gaan. Ze verdedigde zijn gevoelens voor haar, ook al was ze daar na zijn vertrek aan gaan twijfelen, waarop haar moeder een boender en een stuk zeep pakte en haar mond uitwaste totdat het schuim langs haar hals liep en ze moest overgeven, zowel van de zeep als van de bittere smaak van haar eigen verdriet en verlies. Ze wist dat haar vader van haar had gehouden, vertelde ze zichzelf, ze wist het zeker... dat dacht ze tenminste... of misschien wilde ze het alleen maar geloven. Uiteindelijk wist ze niet meer wat ze moest denken.

Meestal was ze alleen, zat ze thuis te lezen en verhalen te schrijven. Soms schreef ze haar vader een brief, maar ze wist niet waar hij woonde, dus verscheurde ze die weer en gooide de snippers weg. Ze probeerde achter zijn adres te komen toen haar moeder een keer niet thuis was, maar ze kon niets vinden. Ze durfde haar moeder er niet naar te vragen. Ze belde de bank waar hij werkte toen hij wegging en kreeg te horen dat hij weg was en naar Boston was verhuisd. Voor Gabriella had dat net zo goed een andere planeet kunnen zijn. Zelfs op haar tiende verjaardag hoorde ze niets van hem, zodat ze wist dat ze hem voorgoed kwijt was.

Nog steeds sloeg de paniek weleens toe als ze erover nadacht, als ze terugdacht aan die laatste nacht op haar kamer, toen ze in het maanlicht met elkaar hadden gefluisterd. Er waren zoveel dingen die ze tegen hem zou willen zeggen... Als ze hem had verteld hoeveel ze van hem hield, was hij misschien wel gebleven, had hij haar misschien niet in de steek gelaten voor de twee meisjes waar haar moeder het over had... de meisjes die zoveel liever waren dan zij, de meisjes van wie hij nu hield. Als ze harder haar best had gedaan, betere cijfers had gehaald op school, hoewel dat eigenlijk niet kon... Of misschien had het wel te maken met die keer dat ze in het ziekenhuis had gelegen... Als zij er niet voor had gezorgd dat haar moeder hen allebei was gaan haten, was hij misschien niet weggelopen... Of misschien was hij wel dood en was het allemaal een leugen. Misschien had hij wel een ongeluk gehad waar zij niets van wist. Die gedachte benam haar de adem... Stel nou dat ze hem echt nooit meer zou zien? Stel nou dat ze vergat hoe hij eruitzag? Soms staarde ze naar foto's van hem. Op de piano stonden er twee en in de bibliotheek waren er meerdere, maar toen haar moeder haar op een dag betrapte, haalde ze alle foto's uit de lijsten en scheurde die in duizend stukjes. Gabriella had nog een oude foto van hem op haar kamer, van toen ze vijf was en met haar ouders de zomer in Easthampton doorbracht, maar die vond haar moeder ook en ze gooide hem weg.

'Vergeet hem. Hij geef geen zier om je. Waarom zou je dan aan hem denken? Hij kan je nu toch niet meer redden.' Ze lachte haar uit, stak de draak met haar en zag dat Gabriella tranen in haar ogen kreeg. Het enige dat haar nu nog raakte, harder dan haar moeders klappen, was de wetenschap dat ze haar vader nooit meer zou zien en het feit dat hij nooit van haar had gehouden, dingen waar haar moeder haar voortdurend aan herinnerde. Eerst kon ze het nauwelijks geloven, maar op den duur besefte ze dat het waar moest zijn. Zijn stilzwijgen bevestigde het. Maar als hij wel van haar hield, zou ze op een dag iets van hem horen. Ze kon alleen afwachten.

Een jaar na zijn vertrek was ze met Kerstmis alleen thuis. Haar moeder was overdag bij vrienden en 's avonds ging ze uit met een man uit Californië. Hij was groot en donker en knap en leek totaal niet op haar vader. Hij maakte een paar keer een praatje met haar als hij haar moeder kwam halen om haar mee uit eten te nemen, maar Eloise gaf hem duidelijk te verstaan dat ze niet van toeschietelijkheid jegens haar dochter gediend was. Gabriella deugde niet, legde ze hem meer dan eens in een paar woorden uit, ze was zelfs zo slecht dat ze hem de details liever bespaarde. Het werd hem al snel duidelijk dat vriendschap sluiten met Gabriella niet de weg was naar haar hart. Sterker nog, het werkte averechts, dus na een tijdje zei hij helemaal niets meer tegen haar.

Er was een constante stoet mannen geweest waar Eloise mee uitging, maar de man uit Californië kwam het vaakst. Hij heette Frank. Franklin Waterford. Gabriella wist alleen dat hij in Californië woonde en om redenen die haar niet duidelijk waren de winter in New York doorbracht. Hij vertelde haar moeder honderduit over Californië en zei dat ze het er heerlijk zou vinden. Op een gegeven moment liet haar moeder zich ontvallen dat ze zes weken naar Reno zou gaan. Gabriella had geen idee waar dat was, of waarom haar moeder erheen wilde, en het werd haar niet uitgelegd. Van hun gesprekken werd ze ook al niet wijzer; ze ving alleen flarden op als ze geanimeerd babbelend langs haar kamer liepen, of als ze 's avonds laat praatten, dronken en lachten in de bibliotheek. Uiteraard vroeg ze zich af hoe het met school moest als zij en haar moeder naar Reno gingen, maar dat kon ze niet vragen. Haar moeder zou woedend worden als ze het waagde ook maar iets te vragen.

Gabriella leefde gewoon haar leventje, ze wachtte op nieuws en uitleg, en elke dag als ze thuiskwam uit school bekeek ze de post, in de hoop een brief van haar vader te vinden. Maar er kwam geen brief, en toen haar moeder haar op een dag de post zag bekijken, gebeurde het onvermijdelijke. Toch werd ze in die tijd iets minder vaak geslagen, en ook een fractie minder hard. Haar moeder had het tegenwoordig te druk met haar eigen leven om haar tijd met Gabriella's 'opvoeding' te verdoen. Meestal beperkte ze zich ertoe om Gabriella te vertellen dat ze hopeloos was. Daarom was haar vader ook weggegaan. En zij was niet van plan haar tijd te verdoen met pogingen om nog iets van Gabriella te maken. Zonde van de energie. Ze liet Gabriella volkomen aan haar lot over. Vaak moest ze zelfs haar eigen avondeten maken, als er tenminste iets te eten in huis was, en dat was doorgaans niet het geval.

Jeannie, de huishoudster, ging elke dag om klokslag vijf uur naar huis en als ze maar even de kans kreeg, liet ze iets te eten voor Gabriella achter op het fornuis. Ze wist dat het kind het moest ontgelden als ze kouwe drukte voor haar maakte, haar 'verwende', of te vaak met haar praatte, dus veinsde ze onverschilligheid en ze probeerde er niet aan te denken wat er met Gabriella gebeurde als zij weg was. Jeannie had nog nooit een kind met zulke verdrietige ogen gezien; het was hartverscheurend om naar haar te kijken. Dat ze haar niet kon helpen, stond als een paal boven water. De vader was verdwenen, zodat Gabriella volkomen aan de grillen van een helleveeg was overgeleverd. Maar uiteindelijk was Gabriella wel Eloises kind, dus stond Jeannie machteloos. Ze kon alleen af en toe wat soep voor haar laten staan, of een koud kompres op een blauwe plek leggen. Gabriella beweerde dat ze die blauwe plekken op het schoolplein opliep, maar Jeannie wist dat je van spelletjes op het schoolplein nooit van dit soort blauwe plekken kon krijgen, laat staan op die plaatsen. Op een dag had Gabriella een handafdruk op haar rug die eruitzag alsof hij door iemand was getekend, en Jeannie kon zich moeiteloos voorstellen hoe die daar terecht was gekomen. Soms wenste ze bijna dat het kind weg zou lopen, want in haar eentje op straat was ze beter af dan met haar moeder. Ze had warme kleren en een dak boven haar hoofd, maar daar was het ook wel mee gezegd. Ze kreeg geen warmte of liefde, nauwelijks genoeg te eten, en ze had niemand die zich om haar bekommerde. Maar Jeannie wist ook dat de politie Gabriella terug zou brengen als ze weg zou lopen, want met de relatie tussen moeder en kind bemoeiden ze zich niet, wat Eloise haar ook aandeed.

En Gabriella wist het ook. Grote mensen hielpen je niet. Ze kwamen niet tussenbeide, ze kwamen je niet als een ridder uit een sprookje redden. Meestal deden ze alsof ze niets zagen, ze sloten hun ogen of keken de andere kant op. Net als haar vader. Naarmate de winter in de lente overging, leken Eloises uitbarstingen in onverschilligheid te verzanden. Het kon haar niet langer schelen wat Gabriella deed, zolang ze haar maar niet hoefde te zien of te horen. De laatste keer dat ze haar had geslagen, was ze kwaad geworden omdat Gabriella had 'gedaan alsof' ze haar niet hoorde. Maar Gabriella had helemaal niet 'gedaan alsof', haar gehoor was gewoon achteruitgegaan. Meestal hoorde ze goed, maar uit bepaalde hoeken, of als er verwarrende geluiden in de kamer waren, kon ze de woorden niet meer zo goed verstaan als vroeger. Dit had ze overgehouden aan alle klappen, en Gabriella klaagde er nooit over, hoewel ze er op school soms last van had. Niemand leek het te merken, behalve haar moeder.

'Doe niet alsof je me niet hoort, Gabriella!' krijste ze dan, om haar vervolgens als een furie met haar vuisten te bewerken. Maar Frank was er tegenwoordig steeds vaker, en dan hield ze zich in. Tijdens zijn bezoeken raakte ze Gabriella nooit met een vinger aan, maar als hij haar op de een of andere manier teleurstelde door niet te komen als hij het had beloofd, of als hij vergat haar op te bellen, gaf ze Gabriella de schuld. 'Hij haat je, ellendig rotkind! Het komt door jou dat hij vanavond niet hier is!' Gabriella twijfelde er nooit een seconde aan. Ze vroeg zich alleen af wat er zou gebeuren als hij helemaal niet meer kwam. Voorlopig leek dat echter niet waarschijnlijk, hoewel hij het erover had dat hij in april terug zou gaan naar San Francisco. Gabriella merkte hoe nerveus het haar moeder maakte, en haar nervositeit vertaalde zich in iets dat voor Gabriella veel gevaarlijker was.

Het werd maart, en nu deden ze telkens de deur van de bibliotheek dicht als hij kwam, zodat ze ongestoord konden praten, of ze gingen naar haar moeders slaapkamer en bleven daar uren. Ze kon zich niet goed voorstellen wat ze deden, en ze waren altijd heel stil. Hij glimlachte naar Gabriella als hij langs haar kamer liep, maar hij bleef nooit staan om een babbeltje te maken of zelfs maar hallo te zeggen. Het was alsof hij begreep dat dat verboden was. Gabriella werd in haar eigen huis als een melaatse behandeld.

In april ging hij terug naar San Francisco, zoals hij had gezegd. Tot Gabriella's verbazing raakte Eloise niet in alle staten. Integendeel, ze leek vrolijker dan ooit en was de hele tijd bezig. Ze praatte nauwelijks tegen Gabriella, en dat was een zegen. Het leek erop dat ze van alles te regelen had. Ze hing eindeloos met vriendinnen aan de telefoon en liet altijd haar stem dalen als Gabriella de kamer binnenkwam, alsof ze geheimen vertelde. Maar Gabriella kon het toch niet verstaan.

Drie weken na Franks vertrek liet Eloise Jeannie koffers uit de kelder halen en boven brengen. Eloise leek alles wat ze bezat in te pakken, en Gabriella vroeg zich af wanneer zij de opdracht zou krijgen om haar spullen te pakken. Dagen nadat ze zelf begonnen was, droeg ze Gabriella ten slotte op een koffer te pakken.

'Waar gaan we naartoe?' vroeg Gabriella behoedzaam. Het kwam zelden voor dat ze vragen stelde, maar ze wist niet wat voor kleren ze in moest pakken en ze wilde zich de woede van haar moeder niet op de hals halen door het verkeerde mee te nemen.

'Ik ga naar Reno,' zei ze kortaf, zodat Gabriella nog niets wist.

Ze durfde niet te vragen waar dat was of hoe lang ze er zouden blijven en bad dat ze op de gok de juiste kleren zou kiezen. Stilletjes ging ze naar haar kamer, en tijdens het pakken vroeg ze zich onwillekeurig af of Frank ook in Reno zou zijn. Ze wist zelfs niet of ze hem aardig vond. Ze kende hem nauwelijks. Hij was knap en groot en erg beleefd tegen haar moeder, meer wist ze niet. Ze schreeuwden niet tegen elkaar zoals haar vader en moeder vroeger, maar hij zei ook nooit iets tegen Gabriella. Wat voor soort man hij was bleef onduidelijk. En ze vroeg zich af of ze hem teleur zou stellen, zoals ze iedereen altijd teleurstelde. Daar ging ze tegenwoordig van uit, het was een angst waarmee ze leefde. Als ze genoeg van iemand hield, zou hij of zij haar uiteindelijk gaan haten, en haar waarschijnlijk in de steek laten, net als haar vader. Als haar eigen vader het niet met haar uithield, wie dan wel? Maar Frank was misschien anders. Er viel geen peil op te trekken. Om haar zorgen over dit onderwerp te verlichten, begon ze verhalen over hem te schrijven. Haar moeder ontdekte het, verscheurde ze, noemde haar een slet en beschuldigde haar ervan dat ze zelf een oogje op hem had. Ze had geen idee wat haar moeder bedoelde of waarom ze zo kwaad was. Ze had hem in een van haar verhalen als een sprookjesprins beschreven, en daarom werd ze geslagen. Frank zou het ongetwijfeld verschrikkelijk hebben gevonden als hij het had geweten, maar hij wist het uiteraard niet, want hij zat al in Californië.

Op een stralende zaterdagochtend, twee weken na Pasen, keek haar moeder haar aan tijdens het ontbijt en misschien voor het eerst van haar leven glimlachte ze naar haar. Het maakte Gabriella bijna bang. De glinstering in haar ogen waarschuwde haar dat het mis zou gaan als ze niet oppaste. 'Ik ga morgen naar Reno,' kondigde Eloise aan en ze leek er blij om. 'Is je koffer gepakt, Gabriella?' Gabriella knikte zwijgend. Na het ontbijt controleerde haar moeder haar kamer en de koffer en ze knikte. Gabriella was opgelucht dat ze geen onvergeeflijke vergissingen had gemaakt. Haar moeder keek om zich heen in de kamer alsof ze controleerde of Gabriella niets vergeten was, en ze leek tevreden. De muren waren kaal, er hadden nooit prenten gehangen, en de enige foto die ze ooit van haar vader had gehad, was kort na zijn vertrek door haar moeder weggegooid. De kamer was op geen enkele manier gezellig gemaakt; er stond een bed, een kast en een stoel, de gordijnen waren effen wit en er lag linoleum op de vloer, dat ze elke donderdagmiddag samen met Jeannie boende.

'Je hebt geen mooie kleren nodig, Gabriella. Haal die roze jurk maar uit je koffer,' luidde haar enige commentaar, en Gabriella haastte zich om de jurk terug te hangen in de kast. 'Vergeet je schoolkleren niet.' De instructies waren verwarrend, maar ze had al een deel van haar schoolkleren ingepakt omdat ze lekker zaten en warm waren en ze niet wist hoe lang ze in Reno zouden blijven. Haar moeder draaide zich om en keek haar aan, met een sarcastische blik die Gabriella bekend voorkwam. 'Je vader gaat in juni trouwen. Daar zul je vast wel blij om zijn.' Maar Gabriella voelde alleen opluchting, in combinatie met een verpletterende teleurstelling omdat ze nu heel zeker wist dat hij nooit meer terug zou komen, zoals ze al had gevreesd. Toch was het een opluchting voor haar dat hij nog leefde en niet was omgekomen bij een vreselijk ongeluk, wat zijn aanhoudende stilzwijgen zou hebben verklaard. Ze had er een verhaal over geschreven, en onder het schrijven had het zo echt geleken dat ze bang was geworden dat hij hen niet alleen in de steek had gelaten, maar echt was doodgegaan. 'Denk maar niet dat je ooit nog iets van hem hoort,' bevestigde haar moeder voor de tienduizendste keer. 'Wij interesseren hem geen barst. Dat is altijd zo geweest. Hij heeft nooit van je gehouden, en van mij ook niet. Knoop dat goed in je oren, Gabriella. Hij heeft nooit een zier om je gegeven.' Eloise keek op Gabriella neer met een beginnende fonkeling in haar ogen en ze leek op antwoord te wachten. 'Dat weet je toch wel?' Gabriella knikte zwijgend. Eigenlijk wilde ze zeggen dat ze haar niet geloofde, maar dat zou haar dood kunnen worden. Ze was veel te verstandig om haar eigen leven op het spel te zetten door haar vader te verdedigen. En misschien had hij inderdaad nooit van hen gehouden, hoewel ze dat nog steeds onwaarschijnlijk vond. Als ze liever was geweest en minder lastig, had hij misschien meer van hen kunnen houden en zou hij zijn gebleven... Maar ze herinnerde zich nog steeds die laatste avond op haar kamer en de blik in zijn ogen. Zijn ogen hadden haar verteld dat hij van haar hield, ook al beweerde haar moeder voortdurend het tegendeel. Dat maakte het allemaal zo verwarrend.

Haar moeder ging die avond uit met vrienden, en Gabriella maakte een boterham en at die in haar eentje in de keuken op. Het was stil en vredig in huis, en ze zat een hele tijd na te denken over de mysterieuze reis die ze de volgende ochtend zouden gaan maken. Het bleef een raadsel waarom ze naar Reno gingen of wat hen daar wachtte, en ze wist dat ze pas als ze er eenmaal waren antwoord zou krijgen op haar vragen. Het was lastig om helemaal niets te weten, en op een vreemde manier stemde het haar verdrietig om weg te gaan uit dit huis. Hier had ze met haar vader gewoond en ze kon hem nog steeds voor zich zien in de kamers en de gangen, ze herinnerde zich hoe zijn stem klonk en hoe hij rook als hij net aftershave had opgedaan. Maar ze zouden niet lang wegblijven, en misschien was het wel een leuk avontuur. Misschien was Frank er wel en zou hij dit keer wel tegen haar praten. Misschien zou hij wel vriendelijk tegen haar zijn, en als ze nou maar heel erg haar best deed om braaf te zijn en al het mogelijke deed om te voorkomen dat hij boos op haar werd, ging hij haar misschien zelfs wel aardig vinden. Terwijl ze langzaam de trap opliep, nam ze zich voor om haar uiterste best te doen.

Ze sliep toen haar moeder die avond thuiskwam en ze hoorde haar niet door de lange gang naar haar slaapkamer lopen. Eloise glimlachte bij zichzelf onder het uitkleden. Er zou een heel nieuw leven voor haar beginnen, vol nieuwe beloften, en ze zou de deur achter al haar oude teleurstellingen dicht kunnen trekken. Morgenavond zou ze de trein nemen en ze kon bijna niet wachten tot het zover was.

Gabriella wist nog steeds van niets, en om haar moeder niet al voor hun vertrek te ergeren, stond ze de volgende ochtend bij het krieken van de dag op. Toen haar moeder om negen uur beneden kwam om te ontbijten, had Gabriella al koffie voor haar gezet. Ze zette het kopje voor haar moeder neer, uiterst zorgvuldig om vooral niet te morsen. Dat overkwam haar tegenwoordig nog maar zelden. Ze was tot in de perfectie afgericht. De koffie had precies de juiste temperatuur. Eloise zei niets, wat voor Gabriella een teken was dat ze haar in elk geval niet kwaad had gemaakt. Nog niet. Dat kon in een ommezien veranderen, als een bliksemschicht in de zomer.

Het duurde een vol halfuur voordat haar moeder iets tegen haar zei. Ze vroeg of Gabriella klaar was. Dat was ze. Ze had haar koffer dichtgedaan voordat ze naar beneden ging en ze droeg een grijze rok met een witte trui. Ze had haar marineblauwe blazer zorgvuldig over de stoel op haar kamer gelegd, samen met haar blauwe baret en de witte handschoenen die ze altijd droeg als ze samen ergens naartoe gingen. Haar zwarte lakschoenen glommen als spiegels en haar witte sokjes waren smetteloos en keurig omgevouwen, precies zoals haar moeder het wilde. Met haar blonde haar in een keurige paardenstaart en haar grote blauwe ogen bood ze een aanblik die elk hart had doen smelten, behalve dat van haar moeder. Op haar tiende was ze nog steeds een schattig klein meisje. Ze was nog niet slungelig, maar ook geen baby meer, en het was nu al duidelijk dat ze later een schoonheid zou worden, hetgeen haar moeder haar niet in dank afnam.

Eloise stond in de deuropening te wachten terwijl Gabriella naar boven ging om haar baret op te zetten, haar blazer en handschoenen aan te trekken en haar koffer te halen. Toen ze weer beneden kwam, zag ze dat haar moeder haar eigen koffers nog niet had gehaald. Meteen vroeg ze zich af of ze van haar verwachtte dat zij ze zou halen en ze liep de trap al weer op.

'Waar ga je naartoe?' vroeg Eloise op geërgerde toon. Ze had nog duizend en één dingen te doen en wilde geen minuut verliezen.

'Ik ga je koffers halen,' antwoordde Gabriella over haar schouder.

'Dat doe ik straks wel. Schiet op.' Het was allemaal even onbegrijpelijk, maar Gabriella kon haar zelfs te elfder ure, nu ze klaar stonden voor het vertrek, niet om uitleg vragen. Het viel haar op dat haar moeder een grijze rok en een zwarte trui aanhad, kleren die ze alleen in huis droeg of om boodschappen te doen. In tegenstelling tot Gabriella had ze zich niet op de reis gekleed. Maar Gabriella liep zonder een woord te zeggen voor haar uit naar buiten, met haar koffertje in de hand, en toen ze omkeek naar het huis waar ze zoveel ellende had meegemaakt, ging er opeens een steek van angst door haar heen. Ze voelde dat er iets mis was, ook al leek dat een malle gedachte. Plotseling wilde ze niets liever dan weer naar binnen rennen en zich verstoppen in de gangkast. Dat had ze nu al bijna twee jaar niet meer gedaan, nadat ze aan den lijve had ondervonden dat het de afstraffingen alleen maar erger maakte. En toch leek alles opeens beter dan blindelings achter haar moeder aan lopen naar een onbekend lot, een lot dat misschien nog wel erger was dan alles wat ze hier had beleefd.

'Treuzel niet zo, Gabriella. Ik heb niet de hele dag de tijd,' snauwde ze, terwijl ze op haar hoge hakken snel naar de stoeprand liep en een taxi aanriep. Ze had niet één koffer bij zich, zodat Gabriella nu heel zeker wist dat haar moeder niet met haar meeging, waar ze ook naartoe ging. Maar waar kon ze haar op een zaterdagochtend nou mee naartoe nemen? Het bleef een raadsel.

Eloise gaf de taxichauffeur een adres dat Gabriella niet kende, in de East Forties, en tijdens de zwijgende rit erheen voelde ze het bonzen van haar hart. De onzekerheid maakte haar doodsbang, maar haar moeder leek nog steeds niet van plan om ook maar iets uit te leggen. Ze staarde in gedachten verzonken uit het raampje en had haar dochter niets te zeggen. Eén of twee keer keek ze op haar horloge, kennelijk voldaan dat het strakke schema niet in het honderd liep. Tegen de tijd dat ze een groot, grijs gebouw in Forty-eighth Street bereikten, niet ver van East River, trilden Gabriella's handen en was ze misselijk. Misschien had ze dit keer echt iets heel stouts gedaan en bracht haar moeder haar nu naar de politie of iets dergelijks, om haar door iemand anders te laten straffen. In een leven als het hare, dat van verschrikkingen aan elkaar hing, was alles mogelijk. Gabriella had nooit veiligheid gekend, nergens.

Haar moeder betaalde de taxi en stapte uit, terwijl Gabriella ergerlijk traag met haar koffertje worstelde. Aan de buitenkant van het gebouw kon ze niet zien wat het was of waarom ze hier naartoe ging. Haar moeder belde aan en liet een zware koperen klopper neerkomen. Het was een indrukwekkend pand, en Gabriella vond dat het er ongewoon streng uitzag. Ze moesten heel lang wachten voordat er open werd gedaan, en Gabriella keek angstig naar haar moeders gezicht, trillend op haar benen, om vervolgens naar haar voeten te staren zodat haar moeder de tranen in haar ogen niet zou kunnen zien.

Eindelijk ging de deur tergend langzaam open, niet verder dan een kier, en een klein, broos gezicht tuurde naar de bezoekers.

'Ja?'

Gabriella, die achter haar moeder stond, kon niet eens zien of het een man of een vrouw was. Het weinige dat ze van het gezicht kon zien, leek zowel leeftijdsloos als geslachtloos.

'Ik ben mevrouw Harrison en ik heb een afspraak,' zei Eloise kortaf, geïrriteerd over de pijnlijk tijdrovende procedure. 'En ik heb haast,' voegde ze eraan toe. De zware deur viel met een weergalmende dreun weer in het slot, en het onbekende gezicht ging elders op onderzoek uit.

'Mammie...' begon Gabriella, ook al wist ze dat ze beter haar mond kon houden, maar haar angst kreeg de overhand. 'Mammie...' Haar stem was een beverige fluistering, en Eloise draaide haar hoofd met een ruk opzij.

'Hou je mond, Gabriella! Dit is niet het moment voor slechte manieren en al zeker niet de plaats ervoor. Ik heb je gedrein altijd door de vingers gezien, maar hier doen ze dat echt niet.' Dus het was waar, ze ging naar de gevangenis... of naar de politie. Hier zou ze worden gestraft voor alle misdragingen die haar vader na tien jaar uiteindelijk te veel waren geworden. Nu moest ze ervoor boeten. Met tranen in haar ogen luisterde ze naar haar moeder. Ze had het gevoel dat ze hier op haar doodvonnis stond te wachten en begreep niet wat er van hun reis naar Reno was geworden. Of was dit Reno? Noemden ze dit zo? Waar was ze? En wat zouden ze hier met haar gaan doen?

En net toen ze dacht dat de angst niet nog groter kon worden, ging de zware deur open en zagen ze een gapend zwart gat achter een kleine, stokoude, verweerde vrouw in een zwart habijt. Gabriella vond dat ze eruitzag als een heks. Ze droeg een zwarte omslagdoek over haar habijt en steunend op een stok wenkte ze hen naar binnen in de duisternis. Gabriella onderdrukte een kreet toen ze wenkte, en tegen haar wil ontsnapte er een snik aan haar keel. Haar moeder greep haar arm beet en trok haar met een ruk naar binnen, en de deur viel met een dreun achter hen dicht. In de stilte was Gabriella's gesnik het enige geluid.

'Moeder Gregoria kan u zo ontvangen,' zei de oude vrouw tegen Eloise, zonder Gabriella een blik waardig te keuren, en Eloise keek woedend op het kind neer en gaf een harde ruk aan haar arm.

'Hou daar onmiddellijk mee op!' beval ze en ze rammelde haar door elkaar om haar bevel te onderstrepen, maar meer dan dat durfde ze hier niet te doen. 'Ik heb geen zin in dat geblèr van je. Als ik weg ben, kun je zoveel huilen als je wilt, en dat zul je vast de hele tijd doen, maar bespaar mij die onzin. Ik ben je vader niet. Ik heb geen geduld voor je gemekker, en denk maar niet dat de zusters het pikken. Weet je wel wat nonnen met stoute kinderen doen?' Ze gaf geen antwoord op haar eigen vraag, en toen Gabriella doodsbang opkeek, zag ze alleen een enorm crucifix met een bloedende, stervende Christus eraan, zodat ze nog harder begon te huilen. Dit was echt de ergste dag van haar leven en ze wilde alleen nog maar dood, zo snel mogelijk, voordat ze haar straften voor de ontelbare zonden die ze in haar korte leventje had begaan. Ze had geen idee hoe lang ze hier zou moeten blijven, maar het koffertje voorspelde niet veel goeds.

Al snel kon ze haar gesmoorde, ademloze snikken niet meer onderdrukken, ook al waarschuwde haar moeder nog zo streng.

Het ging gewoon niet en ze huilde nog steeds toen de oude non terugkwam en aankondigde dat de moeder-overste hen nu kon ontvangen. Ze volgden haar door een lange, donkere gang, die slechts werd verlicht door zwakke lampjes en flakkerende kaarsen. Het geheel riep associaties op met een zeer afschrikwekkende kerker, en in de verte hoorde Gabriella mensen klaaglijk zingen. Zelfs het geluid van die stemmen was angstaanjagend, en de begeleidende muziek klonk luguber en deprimerend. Ze was nog liever dood dan hier.

Voor een kleine deur bleef de non staan, ze gebaarde dat de bezoekers naar binnen konden gaan en hobbelde weg met haar wandelstok. Haar voeten leken geruisloos over de stenen vloer te glijden, ook al was ze nog zo oud en slecht ter been. Gabriella keek haar na en bibberde alsof ze het ijskoud had. Opnieuw greep haar moeder haar bij de arm en ze trok haar de kamer in. Gabriella keek om zich heen en begon alleen maar harder te huilen. Een non met ogen van ijs en een gezicht van graniet stond op van achter een gebutst bureau om hen te begroeten. Over haar voorhoofd liep een witte, gesteven band, en verder was ze geheel in het zwart gehuld, zoals alle nonnen van deze orde, en tot Gabriella's verbazing was ze heel groot. En wat nog angstaanjagender was, ze leek helemaal geen handen te hebben. Met haar armen gekruist voor haar borst keek ze op Eloise Harrison en haar dochter neer, haar handen onzichtbaar weggestopt in de wijde mouwen van haar habijt, met als enige opsmuk een grote houten rozenkrans om het middel. Haar belang binnen de orde viel nergens uit op te maken, noch dat ze de moeder-overste was, maar Eloise wist het. Ze hadden elkaar de afgelopen twee maanden al twee keer ontmoet om haar plannen voor Gabriella te bespreken. De moeder-overste had alleen niet verwacht dat het kind zo van streek zou zijn. Ze had aangenomen dat haar moeder haar van te voren had verteld wat de bedoeling was.

'Hallo, Gabriella,' zei ze ernstig. 'Ik ben moeder Gregoria, en jij blijft een tijdje bij ons, dat heeft je moeder je vast wel verteld.' Ze glimlachte niet, maar haar ogen stonden vriendelijk, hoewel Gabriella dat nog niet kon zien. Heftig schudde ze haar hoofd, nog steeds in tranen, zowel om aan te geven dat ze niet wilde blijven als om uit te leggen dat haar moeder haar helemaal niets had verteld.

'Jij blijft hier als ik in Reno ben,' zei Eloise toonloos, en de moeder-overste sloeg het tafereel met belangstelling gade. Het was zonneklaar dat Gabriella dit voor het eerst hoorde, en in stilte keurde ze de manier waarop Eloise met haar dochter omging af. Met grote ogen van angst keek Gabriella naar haar moeder. 'Hoe lang blijf je weg?' Ook al had ze haar moeder haar hele leven gehaat, ze was de enige die ze nu nog had. Gabriella keek naar haar en vroeg zich af of dit haar straf was voor die jarenlange stille haat. Misschien had haar moeder het altijd geweten en liet ze haar achter op een plaats waar ze gemarteld en gestraft zou worden voor haar slechte gedachten.

'Ik blijf zes weken in Reno,' antwoordde Eloise zonder een woord van troost. Ze stond zo ver mogelijk bij het radeloze kind vandaan.

'Moet ik niet naar school?' vroeg Gabriella met een stem die bleef stokken door de onbedwingbare tranen. Ze hikte tussen de snikken door en kon bijna geen adem halen.

'Je krijgt hier les,' zei moeder Gregoria met een zachte stem die haar niet geruststelde. Opeens was niets meer vertrouwd, en de hele omgeving maakte haar bang. Het leek haar vele malen beter om thuis door haar moeder geslagen te worden. Als ze op dat moment had kunnen kiezen, zou ze zonder morren naar huis zijn gegaan en had ze Eloise met haar laten doen wat ze maar wilde. Maar ze mocht niet kiezen. Haar moeder ging naar Reno, waar dat ook was. 'Er zijn hier nog twee andere kinderen,' legde moeder Gregoria uit. 'Zusjes. Ze zijn iets ouder dan jij. De een is veertien en de ander zeventien, en ik denk dat je ze heel aardig zult vinden. Ze zijn heel gelukkig bij ons.' Ze vertelde er niet bij dat de meisjes in het klooster waren omdat het weesjes waren. Hun ouders waren het jaar daarvoor omgekomen bij een vliegtuigongeluk en de grootmoeder die hen had opgevangen, hun enige nog levende familielid, was met Kerstmis onverwacht overleden. Het waren nichtjes van een van de zusters en zolang er geen andere oplossing was gevonden, konden ze alleen hier terecht. Voor Gabriella zou het slechts een tijdelijke maatregel zijn. Twee maanden, had haar moeder gezegd, hooguit drie, maar dat legde ze haar dochter niet uit. De wijze oude non observeerde het tweetal met grote belangstelling en stelde vast dat elke vorm van hartelijkheid ontbrak. Ze kreeg zelfs de indruk dat het kind bang was voor haar moeder. Ze wist dat de vader het gezin in de steek had gelaten en van plan was om binnenkort opnieuw te trouwen, maar over haar eigen plannen had Eloise niets gezegd, alleen dat ze opvang voor haar dochter nodig had terwijl zij naar Reno ging om de scheiding te regelen. Het was zeker geen plan dat de moeder-overste goedkeurde, maar voor haar was het veroordelen van de moeder minder belangrijk dan het opvangen van dit kind.

Gabriella bleef huilen terwijl het drietal elkaar opgelaten aankeek, en Eloise wierp een verbaasde blik op haar horloge. 'Ik moet nu echt weg,' zei ze, en opeens werd er een klein handje naar haar uitgestrekt. Gabriella pakte haar rok beet en klampte zich smekend aan haar vast.

'Ga alsjeblieft niet weg, mammie... alsjeblieft. Ik zal lief zijn... ik beloof het je. Ik wil met je mee, alsjeblieft...'

'Doe niet zo idioot!' viel Eloise uit en ze deinsde voor het kind achteruit alsof ze vies van haar was. Dat ze zo dicht bij haar was en dat Gabriella zich aan haar vastklampte, was zo stuitend dat ze het liefst gillend naar de deur was gerend.

'Reno is niets voor kinderen,' kwam moeder Gregoria beslist tussenbeide, 'en ook niet voor volwassenen,' voegde ze er afkeurend aan toe. De moeder-overste wist niet dat Frank kamers voor Eloise had gereserveerd op een van de meest luxueuze ranches van Reno en van plan was om de hele tijd bij haar te blijven. Hij zou haar leren paardrijden, in cowboy-stijl. 'Je moeder blijft niet lang weg, Gabriella. Voor je het weet, is ze weer terug,' zei moeder Gregoria vriendelijk, maar ze zag wel dat Gabriella volkomen in paniek was, iets dat haar moeder koud Het, als ze het al opmerkte. De moeder-overste gaf Eloise met een knikje te kennen dat ze kon gaan, en binnen een paar seconden had Eloise haar tas gepakt en moeder Gregoria een hand gegeven. Met een glimlachje om haar lippen keek ze neer op haar dochter, alsof ze niet kon verhullen hoe blij ze was om weg te gaan. Hoe diep verdrietig Gabriella ook was, ze deed geen enkele poging om haar te troosten. Het enige dat ze wilde, was haar vrijheid.

'Gedraag je,' zei ze alleen. 'Wee je gebeente als je lastig bent. Dan hoor ik het van ze.' Ze wisten allebei wat dat betekende, maar het kon Gabriella niet meer schelen. Ze sloeg haar armen om haar moeders middel en huilde, zowel om de moeder die ze nooit had gehad, als om de verloren vader van wie ze had gehouden. Er was een diepe put van angst en eenzaamheid binnen in haar die met geen pen te beschrijven was. Hoewel het Eloise volmaakt onverschillig liet, had de blik in Gabriella's ogen het hart van de non geraakt. Ze wachtte af om te zien of Eloise haar een kus zou geven, of iets troostends tegen haar zou zeggen, maar ze trok domweg Gabriella's armen los en duwde haar weg. 'Tot kijk, Gabriella,' zei ze kil, en Gabriella keek naar haar op met wijze oude ogen die veel meer begrepen dan goed was voor een kind. Gabriella wist precies wat het betekende en hoe het voelde, om in de steek gelaten te worden. Opeens bleef ze heel stil staan, hoewel haar schouders nog schokten, hoe hard ze ook haar best deed om de snikken te onderdrukken, en ze keek haar moeder aan. Zonder verder een woord te zeggen, verliet Eloise de kamer. Ze keek niet eens om toen ze de deur achter zich dichttrok.

Heel even, een momentopname in een leven, wist Gabriella precies hoe alleen ze was en wellicht altijd zou zijn, en toen keek de wijze oude non haar aan. Ze waren twee zielen die een lange reis achter de rug hadden en veel van het leven hadden gezien, en in Gabriella's geval al op veel te jonge leeftijd. Ze stond daar nog steeds hartverscheurend te snikken, en moeder Gregoria kwam langzaam naar haar toe. Zonder iets te zeggen nam ze haar in haar armen.

Ze wilde Gabriella beschermen tegen een wereld die haar bijna onherstelbaar had verwond. Alles wat moeder Gregoria wist en voelde, alles waarin ze geloofde, alles wat ze wilde voor dit kind, kwam tot uiting in de manier waarop ze haar vasthield. Verbijsterd keek Gabriella naar haar op en zonder dat het haar was gezegd, wist ze precies wat er daarnet tussen hen was uitgewisseld, en wat ze hier had gevonden. Genesteld in die liefhebbende omhelzing brak de dijk, en ze huilde om alle verlies, alle pijn, alle verdriet, alle verschrikkingen en teleurstellingen die ze had meegemaakt. En wat er nu verder ook zou gebeuren, ze wist met alle wijsheid van haar tien jaren dat ze hier veilig was.

6

Gabriella's eerste maaltijd in het St. Matthew's-klooster was een ritueel dat ze in het begin erg vreemd vond, maar later een bron van troost. Het was een van de weinige momenten van de dag dat de nonnen met elkaar mochten praten. Voor het eten ging de hele gemeenschap naar de kapel met moeder Gregoria, waar een vol uur lang in stilte werd gebeden, en Gabriella was diep onder de indruk geweest van hun aantal en soberheid. Maar wat kort tevoren nog een hele zwerm anonieme vrouwen in het zwart had geleken, veranderde in de eetzaal in een menigte vrolijk lachende, pratende en blije mensen.

Nu pas besefte Gabriella tot haar verbazing hoe jong de meesten waren. Er woonden bijna tweehonderd nonnen in het klooster, waaronder meer dan vijftig postulanten en novices die bijna allemaal begin twintig waren. Een aantal nonnen was ongeveer net zo oud als Gabriella's moeder, een andere groep was van moeder Gregoria's leeftijd, en dan was er nog een handjevol hoogbejaarde vrouwen. De meeste nonnen gaven les op de St. Stephen's School in de buurt, en anderen werkten als verpleegster in het Mercy Hospital. Tijdens het eten werd er over van alles en nog wat gepraat, politiek en medische onderwerpen kwamen aan bod, er werden anekdotes verteld over de kinderen die ze lesgaven, en grappige voorvallen in het huishouden, van de keuken tot en met de tuin, werden uitgewisseld. Ze vertelden grapjes en plaagden elkaar en ze gebruikten bijnamen. Tegen het einde van de maaltijd had Gabriella het gevoel dat elke non in het hele klooster even bij haar langs was geweest om iets aardigs tegen haar te zeggen, zelfs de oude heks die hen die ochtend open had gedaan en haar de stuipen op het lijf had gejaagd. Ze heette zuster Mary Margaret, en Gabriella begreep al snel dat alle nonnen dol op haar waren. Vroeger was ze missionaris geweest in Afrika en ze was al meer dan veertig jaar in St. Matthew's. Haar glimlach was breed en tandeloos, en moeder Gregoria berispte haar vriendelijk omdat ze alweer was vergeten haar gebit in te doen. 'Ze haat dat gebit,' legde een van de jongere nonnen Gabriella meisjesachtig giechelend uit.

Voor Gabriella was het allemaal nogal overweldigend; het was alsof ze pardoes midden in een familie van tweehonderd liefhebbende vrouwen terecht was gekomen. Ze kon geen enkele zuurpruim ontdekken, in elk geval niet op dat moment. Nog nooit had ze zoveel blije mensen bij elkaar gezien. En nadat ze tien jaar lang door een mijnenveld had gelopen, uiterst behoedzaam had geprobeerd haar onberekenbare en opvliegende moeder te omzeilen, was dit alsof ze in een wolk van zachte watten was gevallen. Zoveel nonnen kwamen zich aan haar voorstellen en een babbeltje maken, en ze probeerde tevergeefs al die namen te onthouden... zuster Timothy, zuster Elizabeth van de Onbevlekte Ontvangenis, zuster Ave Regina, zuster Andrew, of 'Andy', zoals ze werd genoemd, zuster Joseph, zuster John... De non waarvan ze direct de naam onthield was zuster Elizabeth, zuster Lizzie. Ze was een beeldschone jonge vrouw met een roomkleurige huid en grote groene ogen die lachten vanaf de eerste keer dat ze Gabriella aankeek.

'Je bent wel erg jong voor een non, Gabbie, vind je ook niet? Maar God kan van iedereen hulp gebruiken.' Niemand had haar ooit 'Gabbie' genoemd, en de speels lachende ogen waren de liefste en vrolijkste die ze ooit had gezien. Ze wilde wel altijd met haar blijven praten. Ze was nog maar postulante en zou binnenkort novice worden. Al op haar veertiende had ze zich geroepen gevoeld, toen ze de mazelen had en een visioen van de Heilige Maagd had gezien. 'Dat vind je misschien wel een beetje raar, maar zo gaat het soms.' Ze was eenentwintig, werkte als verpleeghulp op de kinderafdeling van het ziekenhuis en ze voelde zich onmiddellijk tot het kind met de verdrietige blauwe ogen aangetrokken. Het was duidelijk dat ze veel had meegemaakt en dat haar ervaringen bijzonder pijnlijk waren geweest.

Maar de ontmoeting die het meest voor Gabriella betekende, was die met moeder Gregoria na het vertrek van haar moeder. Ze kon niet onder woorden brengen wat er die ochtend met haar was gebeurd, maar ze voelde dat ze de moeder die ze nooit had gehad nu eindelijk had gevonden, en ze begon te begrijpen waarom de anderen hier wilden zijn.

Moeder Gregoria hield nauwlettend in de gaten hoe ze met de andere nonnen omging. Ze was verlegen en leek in sommige opzichten heel broos, hoewel ze in andere opzichten juist weer heel sterk leek en erg wijs voor haar leeftijd. Uit haar behoedzaamheid in het contact met de nonnen maakte moeder Gregoria op dat Gabriella diepe en bijzonder ingrijpende wonden had. En aangezien moeder Gregoria had gezien hoe haar moeder haar had behandeld, vermoedde ze wat de oorzaak was van het verdriet dat ze droeg als een sluier tussen haar en de anderen. Dit kind had de kwellingen van de hel overleefd en was er op de een of andere manier in geslaagd om er niet geestelijk aan onderdoor te gaan. De moeder-overste voelde aan dat Gabriella een uitzonderlijk karakter had en ze was benieuwd of het meisje was voorbestemd voor een leven van dienstbaarheid. Er waren andere leden van de gemeenschap die bijna even beschadigd als zij bij hen waren gekomen. En hoewel de wijze non wist dat de scherven nog moesten helen, ging er van Gabriella een onweerstaanbare ongeschondenheid en innerlijke kracht uit.

Ze werd voorgesteld aan de twee andere meisjes, de weesjes die sinds Kerstmis in het klooster woonden. De jongste was veertien, een knap meisje dat hevig naar de wereld verlangde en een beetje gebukt ging onder de beperkingen van het klooster. Ze heette Natalie en droomde van jongens en kleren en ze was helemaal weg van een zanger die Elvis heette. Haar zus Julie was zeventien en juist opgelucht dat ze van de wereld was verlost. Ze was onvoorstelbaar verlegen en leek de dood van haar ouders en haar grootmoeder nog lang niet te hebben verwerkt. Voor haar was het klooster een veilig toevluchtsoord, en ze verlangde ernaar om op een dag tot de orde toe te treden. Ze smeekte moeder Gregoria nu al maanden of ze mocht blijven, of ze alsjeblieft niet naar een andere oplossing wilde zoeken. Julie zei niet veel tegen Gabriella, maar Natalie was een echte giechel en begon haar meteen allerlei geheimen in het oor te fluisteren, ook al begreep Gabriella er nog niet de helft van. Nadat ze een paar minuten met haar had gepraat, fluisterde Natalie tegen zuster Lizzie dat Gabriella 'nog maar een baby' was, maar ze beloofden dat ze toch aardig voor haar zouden zijn. Ze zou niet lang blijven, en iedereen was ervan overtuigd dat ze ontzettende heimwee naar haar ouders zou krijgen.

Gabriella dacht die avond echter niet aan hen maar aan de vrouw die haar die ochtend in haar armen had genomen om haar te troosten. Ze herinnerde zich de sterke armen die haar hadden vastgehouden, zodat ze zich beschermd had gevoeld tegen de verschrikkingen waaraan ze tien jaar lang vergeefs had geprobeerd te ontkomen. Ze had nog nooit iemand zoals de moeder-overste ontmoet, en net als Julie vroeg ze zich nu al af hoe het zou zijn om hier altijd te blijven.

Ze deelde een kamer met de twee andere meisjes, een klein en kaal vertrek, met een raam dat uitkeek op de kloostertuin. Muisstil lag ze in bed en ze kon de maan zien, die hoog aan de hemel stond, omlijst door het raampje. Ze vroeg zich af waar haar moeder die avond was, of ze al op reis was en hoe snel ze uit het mysterieuze Reno terug zou komen. Maar hoe lang ze ook wegbleef, Gabriella wist honderd procent zeker dat ze hier voor het eerst van haar leven veilig was. Ze kon zich nog niet voorstellen wat voor soort leven ze hier zou leiden, maar voor het eerst in tien jaar tijd had ze niets te vrezen, geen klappen, geen straf, geen verwijten, geen haat om voor te vluchten. Vanochtend was ze er zo zeker van geweest dat ze hier werd gebracht om gestraft te worden, en nu wist ze al net zo zeker dat haar komst in dit klooster een zegen was.

Toen ze die avond in slaap viel, dacht ze aan alle nonnen die in de eetzaal als vogels om haar heen hadden gezwermd... zuster Lizzie, zuster Timothy, zuster Mary Margaret, zuster John... en de grote vrouw met de wijze ogen die haar zonder een woord te zeggen aan haar hart had gedrukt, haar had gekoesterd als een klein vogeltje met een gebroken vleugel. Zoals gewoonlijk lag ze aan het voeteneinde van het bed, en nu al kon ze voelen dat de gebroken delen van haar ziel langzaam begonnen te helen.

De volgende ochtend werden ze volgens de vaste gewoonte om vier uur 's ochtends gewekt. De drie meisjes brachten de eerste twee uur van de dag in de kerk door, ze baden in stilte met de nonnen, en vlak voor zonsopkomst begon de hele gemeenschap te zingen. Gabriella had nog nooit zoiets moois gehoord, deze koorzang om een God te loven tot wie zij jarenlang haar smeekbedes had gericht, ook al had ze vaak betwijfeld of Hij wel luisterde. Maar hier, waar geloof en liefde zo duidelijk voelbaar waren, leek Zijn liefde voor hen vanzelfsprekend en onweerstaanbaar, evenals de veiligheid die Hij hun bood. Tegen de tijd dat ze samen met de anderen naar de eetzaal ging voor de eerste maaltijd van die dag, voelde ze zich vreemd genoeg al helemaal thuis.

Tijdens het ontbijt werd er niet gepraat, het was een moment van bezinning en geestelijke voorbereiding op wat ze de wereld die dag zouden geven, in het ziekenhuis en op de school waar ze werkten. Met knikjes en glimlachjes naar elkaar namen ze afscheid en ze gingen naar hun cellen en slaapzalen, afhankelijk van hun leeftijd en status. De oudere nonnen hadden cellen voor zichzelf, terwijl de novices en postulanten kleine slaapzalen deelden, net als Gabriella met de andere twee meisjes. En net als zij, zou ze les krijgen van twee oudere nonnen, allebei gepensioneerde onderwijzeressen. Er was een klein klaslokaal voor hen ingericht, en om halfacht die ochtend waren de drie meisjes al hard aan het werk, elk met opdrachten die pasten bij hun niveau. Ze werkten tot twaalf uur en gebruikten het middagmaal in de eetzaal, samen met het handjevol nonnen dat niet buiten het klooster werkte.

Gabriella zag moeder Gregoria de hele dag niet. Ze vertoonde zich pas weer tijdens het avondeten, en Gabriella's ogen lichtten op, net als die van moeder Gregoria, zodra ze een glimp van haar opving. Verlegen ging ze naar haar toe, en moeder Gregoria informeerde met een hartelijke glimlach naar haar eerste dag.

'Heb je hard gewerkt op school?' Gabriella knikte met een aarzelend glimlachje. Ze had veel harder moeten werken dan op haar gewone school, zonder pauzes om spelletjes te spelen, maar tot haar verbazing vond ze het prettig. Het leven verliep hier op een vreedzame manier, en het voelde goed om dingen te delen. Iedereen had werk, een doel in het leven. Het was niet de afwezigheid van de buitenwereld die opviel, maar de aanwezigheid van een extra dimensie. Het ging hier niet simpelweg om overleven en nemen, maar om geven. Alle nonnen hadden een reden gehad om tot de orde toe te treden, elk op hun eigen manier, elk in hun eigen tijd, en er werd van ze verwacht dat ze hun leven in dienst stelden van anderen. Dit leek hen niet leeg te zuigen, het leek hen juist te vullen, en zelfs de kinderen merkten het. Gabriella voelde zich thuis, vooral doordat het halve klooster haar al 'Gabbie' noemde. Ze had het gevoel dat ze erbij hoorde.

Alles verschilde van het leven dat ze had gekend. Deze vrouwen waren precies het tegenovergestelde van haar moeder. Er was geen ijdelheid, geen egoïsme, geen boosheid, geen woede. Het was een leven dat geheel in dienst stond van liefde, harmonie en geven. Ze waren hier allemaal verbazend gelukkig en veilig. En voor het eerst van haar leven was Gabriella dat ook.

Die avond kwamen er twee priesters om de biecht af te nemen. Ze kwamen vier keer per week, en de nonnen gingen na het eten zwijgend in de rij staan in de kapel. Zuster Lizzie vroeg haar of ze zin had om mee te gaan. Ze had vier jaar geleden haar eerste communie gedaan, en er werd van haar verwacht dat ze regelmatig biechtte, maar niet zo vaak als de zusters, die elke dag ter communie gingen. De meesten bleven maar kort in het biechthokje, sommigen lang, waarna alle nonnen langdurig baden, nadachten over hun tekortkomingen en zonden, en penitentie deden.

Gabriella's biecht duurde heel kort, maar was voor de priester die luisterde wel verrassend. Nadat ze hem had verteld hoe lang geleden ze voor het laatst had gebiecht, bekende ze hem haar zonde: dat ze haar moeder vaak haatte.

'Waarom, mijn kind?' vroeg hij vriendelijk. Van de twee priesters die de biecht afnamen, was hij veruit de oudste, een goedige man die al veertig jaar priester was en veel van kinderen hield. Door het rooster hoorde hij hoe jong haar stem klonk. Moeder Gregoria had hem al verteld dat er een nieuw meisje bij hen was, maar hij had haar nog niet ontmoet. 'Waarom laat je je door de duivel verleiden om je moeder te haten?'

Het duurde eindeloos lang voordat ze antwoord gaf. 'Omdat zij mij haat,' vertelde ze met een heel klein stemmetje, hoewel ze overtuigd klonk.

'Geen enkele moeder haat haar kind. Nooit. Dat zou God niet toestaan.' Maar God had toegestaan dat haar allemaal dingen waren aangedaan die anderen volgens haar bespaard bleven, misschien wel omdat ze zo slecht was. Of misschien haatte God haar ook wel, ook al kon ze zich dat hier in het klooster moeilijk voorstellen.

'Ik weet dat mijn moeder me haat.'

Opnieuw ontkende hij het, waarna hij haar opdroeg om tien weesgegroetjes te zeggen en met elk gebed liefhebbend aan haar moeder te denken, waarbij hij haar op het hart drukte dat haar moeder echt van haar hield. Gabriella protesteerde niet, ze besefte alleen dat ze een nog grotere zondaar was dan hij wist omdat ze haar moeder zo haatte. Ze kon het niet helpen.

Stilletjes deed ze haar penitentie met de nonnen en daarna ging ze naar haar kamer, waar Natalie een tijdschrift over Elvis las dat ze stiekem had gekocht, terwijl haar zus Julie dreigde dat ze het aan zuster Timmie zou vertellen. Gabriella luisterde niet naar hun gekibbel en dacht na over wat de priester tegen haar had gezegd. Ze vroeg zich af of ze eeuwig zou moeten branden in de hel omdat ze haar moeder haatte. Wat ze niet besefte, en de nonnen ook niet, was dat ze al haar hele leven in de hel was geweest. Als iemand had kunnen zien wat voor leven ze had gehad, zou haar ongetwijfeld een plaatsje in de hemel zijn beloofd. Zoals altijd sliep ze die nacht aan het voeteneinde van het bed, en toen ze zich de volgende ochtend aankleedden, plaagden de andere meisjes haar ermee, maar niet op een kwaadaardige manier. Ze vonden het grappig dat haar bed eruitzag alsof er niemand in lag. Daar was het natuurlijk allemaal om begonnen, ook al had het haar nooit echt gered. Het was een oude gewoonte.

Die dag ging ze weer naar de kerk en naar school, en het leven met de nonnen en de twee andere meisjes begon geleidelijk een routine voor haar te worden. Ze leerde de gezangen, de gebruiken, de gebeden die er 's ochtends, 's middags en 's avonds werden gezegd, en zonder er zelfs bij na te denken knielde ze op de stenen vloeren in de gangen als de kerkklokken luidden, net als de nonnen. In de loop van de maand mei kende ze iedereen van naam en wist ze wat iedereen deed en leuk vond. Meestal glimlachte ze, en tijdens de maaltijden babbelde ze vrolijk met hen allemaal. Wanneer ze maar kon, ging ze naar moeder Gregoria toe, zonder veel tegen haar te zeggen, gewoon omdat ze het fijn vond om bij haar te zijn.

Het was eind mei toen de moeder-overste haar bij zich riep in haar kantoortje. Het was vreemd voor Gabriella om haar daar weer te zien, het herinnerde haar aan haar eerste dag, toen ze hier samen met haar moeder was geweest. Wat leek dat lang geleden. Ze was nu zes weken in het klooster, en in al die tijd had Gabriella niet eens een ansichtkaart van haar moeder gekregen. Hoewel ze niets van haar had gehoord, wist ze dat haar moeder binnenkort thuis zou komen.

Ze was bang dat ze iets verkeerd had gedaan en een uitbrander zou krijgen toen ze het kantoor van moeder Gregoria binnenkwam. Zuster Mary Margaret was naar het klaslokaal gekomen om te zeggen dat ze bij de moeder-overste werd verwacht, en het verzoek had alarmerend officieel geklonken.

'Ben je hier gelukkig, mijn kind?' vroeg moeder Gregoria glimlachend. Het brak haar hart om Gabriella's blauwe ogen te zien, het ontbreken van de onschuld van een kind. Ze glimlachte tegenwoordig wel openlijker, maar desondanks voelde je dat Gabriella zich gereserveerd opstelde, alsof ze bang was dat iemand haar pijn zou doen. Zelfs hier was ze soms nog uiterst behoedzaam. Het was moeder Gregoria ook opgevallen dat ze vaak biechtte en ze vroeg zich bezorgd af of ze nog steeds door demonen werd geplaagd, demonen waarover ze tot nu toe had gezwegen. Gabriella was nog steeds erg teruggetrokken. 'Voel je je hier thuis?'

'Ja, moeder,' antwoordde Gabriella oprecht, maar haar ogen stonden zorgelijk. 'Is er iets mis? Heb ik iets gedaan dat niet mocht?' Ze wist liever meteen wat ze had misdaan en welke straf haar zou worden opgelegd. De onzekerheid was een kwelling.

'Wees maar niet bang, Gabbie. Je hebt niets verkeerd gedaan. Waarom ben je daar zo bang voor?' Er waren zoveel vragen die ze haar wilde stellen, maar zelfs na zes weken durfde ze dat nog niet aan. Het was allemaal nog te vers, en misschien was het iets waar ze nooit over zou kunnen praten. Gabriella had er recht op om verdriet en geheimen voor zichzelf te houden, zelfs op haar leeftijd.

'Ik was bang dat u boos op me was. Zuster Mary Margaret kwam me halen en zei dat ik naar uw kantoor moest komen, dus ik dacht...'

'Ik wilde alleen even met je praten over je moeder.' Meteen ging er een rilling van angst door Gabriella heen. Ze werd al doodsbang bij het horen van haar naam, ook al miste ze haar op een bepaalde manier en wist ze dat ze haar binnenkort weer zou zien. Ze had vaak gebeden om de haat die ze voelde te onderdrukken, en eindeloze weesgegroetjes gezegd. Opeens vroeg ze zich af of de priesters die haar de biecht afnamen soms iets tegen moeder Gregoria hadden gezegd. Moeder Gregoria zag de schaduwen over haar gezicht flitsen en kon slechts gissen naar de achterliggende angsten. 'Ze heeft me gisteren gebeld uit Californië.'

'Is dat Reno?'

'Nee.' Ze glimlachte. 'Zo te horen moeten we je aardrijkskunde een beetje bijspijkeren. Reno is in Nevada. Californië is een andere staat.'

Gabriella keek verward. 'Ze zou toch naar Reno gaan?'

'Ze is ook in Reno geweest. Nu is ze gescheiden, en ze is naar Californië gegaan. Ze vertelde dat ze in San Francisco was.'

'Daar woont Frank,' zei Gabriella bij wijze van uitleg. Maar dat wist moeder Gregoria al. Het was een vrij lang gesprek geweest, en ze had erop aangedrongen dat Eloise zelf met haar dochter zou praten, hetgeen ze in alle toonaarden had geweigerd.

'Het schijnt...' Ze haalde langzaam en diep adem, want ze wilde haar woorden met zorg kiezen en Gabriella niet nodeloos verontrusten. 'Het schijnt dat je moeder en Frank, die je zo te horen kent...' Ze glimlachte hartelijk, alert op een blijk van argwaan of onbehagen, maar het bleef bij de aanvankelijke uitdrukking van angst. 'Je moeder en Frank gaan morgen trouwen.'

'O.' Eerst keek Gabriella niet-begrijpend, toen geschrokken. Ze had nooit meer dan tien woorden met hem gewisseld, en hij had haar altijd min of meer genegeerd. En nu ging haar moeder trouwen met een vreemde, en alleen God wist waar haar vader was. Nog steeds hoopte ze dat ze op een dag iets van hem zou horen, maar het was nu wel erg lang geleden. Het deed pijn om opnieuw te beseffen dat ze alleen was.

Voor moeder Gregoria kwam nu het moeilijkste, de rest van het verhaal dat de moeder haar had toevertrouwd, met het verzoek om Gabriella op de hoogte te brengen. 'Ze gaan in San Francisco wonen.' Meteen sloeg bij Gabriella de teleurstelling toe. Het betekende dat ze hier weg moest en zou gaan wonen in een stad die ze niet kende. Het betekende dat ze weer voor haar leven zou moeten vechten, elke dag, elk uur. Het betekende een nieuwe school, en nieuwe vriendinnen, of helemaal geen. En het betekende ook wonen bij een vreemde en de moeder die ze zowel haatte als vreesde. En ze zou afscheid moeten nemen van alle nonnen van wie ze was gaan houden.

'Wanneer moet ik erheen?' vroeg Gabriella onomwonden, en moeder Gregoria kon zien dat er iets was gestorven in haar ogen. Het was dezelfde blik die ze de eerste keer dat Gabriella in haar kantoor was geweest had gezien.

Opnieuw viel er een lange stilte, terwijl moeder Gregoria haar woorden op een goudschaaltje afwoog en Gabriella nauwlettend in de gaten hield. 'Je moeder denkt dat je het fijner vindt om bij ons te blijven, Gabbie.' Het was de vriendelijkste manier om te vertalen wat haar moeder werkelijk had gezegd, namelijk dat ze haar dochter geen dag langer bij zich wilde hebben, dat ze haar eigen geluk niet op het spel wilde zetten en haar nieuwe man niet wilde opzadelen met een kind dat ze zelf nooit had gewild. Ze was pijnlijk openhartig geweest en had aangeboden voor haar kost en inwoning te betalen voor zolang ze bij de nonnen mocht blijven. Zo mogelijk voorgoed, had moeder Gregoria eruit opgemaakt, en niet ten onrechte. Eloise was absoluut niet van plan om het kind naar San Francisco te laten komen, en daar scheen ze geen enkele wroeging over te hebben. En toen ze naar Gabriella's vader had geïnformeerd en de mogelijkheid dat ze bij hem ging wonen, had Eloise haar verzekerd dat hij haar ook niet wilde. Dit was dus het verdriet dat moeder Gregoria in Gabriella's ogen las, of in elk geval een deel ervan. Het meisje was zich er terdege van bewust dat haar ouders niet van haar hielden en haar liever kwijt dan rijk waren.

'Mijn moeder wil me niet, hè?' concludeerde Gabriella zonder omhaal. Er was niet alleen verdriet in haar ogen te lezen, maar ook opluchting, hetgeen moeder Gregoria nogal bevreemdde.

'Zo kun je het bekijken, Gabriella. Ze is in de war. Ze heeft er nog steeds verdriet van dat je vader bij jullie is weggegaan, en nu heeft ze de kans om een nieuw leven te beginnen. Ik denk dat ze eerst de zekerheid wil dat jij het daar fijn zult vinden voordat ze je laat komen, en dat is verstandig van haar. Het is natuurlijk wel moeilijk voor je om niet bij haar te zijn, maar het is heel lief van haar dat je hier mag blijven, bij mensen die om je geven en je gelukkig willen maken.' Dat was aardig gezegd, maar Gabriella wist dat het gecompliceerder was, en ze begreep de nuances beter dan goed voor haar was.

'Mijn ouders hadden een hekel aan elkaar, en zij zegt dat ze nooit van me hebben gehouden.'

'Dat kan ik niet geloven. Jij wel?' zei moeder Gregoria vriendelijk, en ze bad dat het niet zo was, maar ze vreesde dat ze veel te openhartig waren geweest, net als Eloise aan de telefoon. De vorige dag had Eloise er geen twijfel over laten bestaan. 'Ik wil haar niet in mijn leven.' Moeder Gregoria zou liever haar tong hebben afgebeten dan dat tegen Gabriella te zeggen.

'Ik denk wel dat mijn vader vroeger van me hield... zo'n beetje. Hij heeft nooit... hij heeft nooit iets gedaan om...' Ze kreeg tranen in haar ogen bij de herinnering aan alle keren dat haar vader hulpeloos had toegekeken, of naar haar kreten in een andere kamer had geluisterd als haar moeder haar sloeg. Hoe had hij dat aan kunnen zien als hij van haar hield? En hij was weggegaan. Hij had nooit omgekeken, nooit geschreven, nooit gebeld. Het was nauwelijks voorstelbaar dat hij nog steeds van haar hield, als hij al ooit van haar had gehouden, iets waaraan ze al een hele tijd twijfelde. En nu deed haar moeder hetzelfde. In zekere zin was ze blij. Het betekende dat ze nooit meer slaag zou krijgen, dat ze nooit meer hoefde te bidden en te smeken, ze zou zich nooit meer hoeven te verstoppen, en ze zou nooit meer in het ziekenhuis belanden omdat ze zo genadeloos was geslagen. En ze zou nooit meer bang hoeven zijn dat haar moeder haar op een dag vermoordde. Het was voorbij. Maar het betekende ook dat ze onder ogen moest zien dat haar moeder nooit van haar had gehouden en die liefde ook nooit zou voelen. Ondanks de aardige woorden van de moeder-overste wist Gabriella nu dat haar moeder nooit meer terug zou komen. De oorlog was voorbij. Maar daarmee ook de droom dat ze het ooit goed zou kunnen doen en ze op een dag haar moeders liefde zou kunnen winnen.

'Ze komt nooit meer terug, hè?' Gabriella keek de moeder-overste aan, en de vraag in haar heldere ogen was zo brandend dat moeder Gregoria niet tegen haar kon liegen.

'Dat weet ik niet, Gabriella. Ik denk niet dat ze het zelf weet. Misschien komt ze op een dag terug, maar dat zou weleens heel lang kunnen duren.' Eerlijker dan dat kon ze niet zijn zonder haar de hele waarheid te vertellen. Eigenlijk kwam het erop neer dat ze door haar beide ouders in de steek was gelaten, en wat moeder Gregoria ook zei, Gabriella wist het.

'Ik denk niet dat ze ooit terugkomt... net zo min als mijn vader. Mijn moeder vertelde dat hij met iemand anders zou gaan trouwen, en hij heeft nieuwe kinderen.'

'Daarom houdt hij nog niet minder van jou.' Maar het viel niet te ontkennen dat hij nooit contact met haar had gezocht, en ze vermoedde dat Eloise evenmin iets van zich zou laten horen. Het was onvoorstelbaar dat ze een kind als dit in de steek lieten, al wist moeder Gregoria dat het voorkwam, ze had het zelf gezien. Ze had al eerder gehuild om kinderen zoals Gabriella. Wel was ze blij dat zij er voor haar konden zijn. Misschien was dit wel Gods manier om Zijn wensen kenbaar te maken. Misschien had ze wel een toekomst in het klooster, zou ze Hem op een gegeven moment zelf horen, en voorzichtig verwoordde ze die gedachte. 'Misschien besluit je op een dag wel om bij ons te blijven, Gabriella. Als je volwassen bent. Misschien was dit Gods manier om je bij ons te brengen.'

'Zoals Julie, bedoelt u?' Gabriella leek verbaasd over deze suggestie. Ze kon zich niet voorstellen dat ze non zou worden. Ze waren veel te goed, en zij was veel te slecht, dat wisten ze alleen nog niet. En ze probeerde nog steeds de schrik te verwerken van haar moeders verhuizing naar San Francisco en het feit dat ze haar niet wilde. Onwillekeurig vroeg ze zich af of haar moeder dit al van plan was geweest toen ze haar hierheen bracht. Maar in tegenstelling tot de laatste keer dat ze haar vader had gezien, had ze bij het afscheid van haar moeder geen tederheid, verdriet of wroeging gevoeld. Toen haar moeder haar naar St. Matthew's bracht, waren er zoals gewoonlijk alleen dreigementen en boosheid geweest, en ze had haast gehad om weg te gaan.

'Op een dag zul je weten of je geroepen bent, Gabriella. Je moet heel erg goed luisteren, dan zul je het duidelijk horen. God spreekt zo luid als nodig is tot ons, zodat we Hem horen.'

'Ik hoor niet altijd alles,' zei Gabriella met een verlegen glimlachje.

De moeder-overste lachte gemoedelijk. 'Volgens mij hoor je zoveel als nodig is.' Haar ogen kregen een verdrietige uitdrukking toen ze naar het kind keek. Ze had het goed opgevat, maar het was een enorme opgaaf om te moeten leven met de wetenschap dat je ouders je niet wilden, waar het per slot van rekening op neerkwam. Het was onbegrijpelijk dat mensen dit konden doen, vooral gezien hun omstandigheden. Toch was het niet uniek. En wie weet, misschien was het uiteindelijk in zekere zin een zegen. Dat wist Gabriella ook, ondanks haar verwarde gevoelens. Ze had niet één keer gehuild toen moeder Gregoria het haar vertelde. Het maakte haar alleen een beetje misselijk, de gedachte dat ze wellicht noch haar moeder, noch haar vader ooit terug zou zien. Het was moeilijk te bevatten, en in bepaalde opzichten begreep Gabriella het niet.

'Je bent een sterk meisje,' zei moeder Gregoria raadselachtig, en Gabriella protesteerde door haar hoofd te schudden. Ze was niet sterk, dat wist ze, en ze vroeg zich af waarom mensen dat tegen haar zeiden. Haar vader had hetzelfde gezegd op de avond van zijn vertrek. Hij had gezegd dat ze zo sterk was. Ze voelde zich niet sterk. Ze voelde zich heel erg eenzaam en meestal ook heel erg bang. Zelfs nu was ze bang. Als ze hier nou niet kon blijven? Waar moest ze dan naartoe? Wie zou er voor haar zorgen? Ze hunkerde naar de zekerheid dat ze een plek had waar ze voorgoed kon blijven, een plek waar ze zich niet hoefde te verstoppen, waar ze veilig was en niemand haar pijn zou doen, waar niemand haar in de steek zou laten. En dat begreep moeder Gregoria. Net als de eerste keer kwam ze achter haar bureau vandaan en ze sloeg zwijgend haar armen om Gabriella heen. Dit kind was zo flink, zo sterk, zo waardig, maar de non voelde dat ze trilde in haar armen. Dit keer huilde Gabriella niet, ze smeekte niet, ze maakte zich niet kwaad om haar lot. Ze klampte zich vast aan de enige persoon die haar ooit liefde en troost had geboden, en één enkele traan rolde over haar wang toen ze opkeek. Wat er in haar ogen blonk, was zo verschrikkelijk en zo sterk dat de oude non bijna huiverde.

'Laat me niet in de steek,' fluisterde Gabriella bijna onhoorbaar. 'Stuur me niet weg.' Langzaam voegde zich een tweede traan bij de eerste, en toen nog twee, maar ze behield haar waardigheid terwijl ze de vrouw omarmde die tegenwoordig haar enige steun en toeverlaat was.

'Ik laat je niet in de steek, Gabbie.' Ze wilde haar graag meer geven dan dat, alleen wist ze niet goed hoe ze dat moest doen. 'Je hoeft hier nooit meer weg. Dit is nu je thuis.'

Met haar gezicht begraven in het inmiddels vertrouwde zwarte habijt knikte Gabriella zwijgend. 'Ik hou van u,' fluisterde ze. Moeder Gregoria kreeg zelf tranen in haar ogen. 'Ik hou ook van jou, Gabbie. We houden allemaal van je.'

Hand in hand zaten ze die middag nog een tijd te praten over Gabriella's moeder en waarom ze had besloten om haar dochter hier achter te laten. Al benaderden ze het nog zo verstandelijk, ze begrepen het geen van beiden, en uiteindelijk kwamen ze tot de conclusie dat het niet belangrijk was. Ze had het gedaan. En Gabbie had een nieuw thuis. Moeder Gregoria bracht haar terug naar haar kamer. Het was te laat voor school, en ze liet Gabriella achter met haar eigen gedachten en de herinneringen aan haar moeder... haar schuilplaatsen, alle keren dat ze zich niet had kunnen verstoppen, de wreedheden, de pijn, de blauwe plekken... Ze herinnerde het zich allemaal en was blij dat het nooit meer zou gebeuren. Het was moeilijk om te geloven dat het allemaal voorbij was. Wat ze het liefst had gewild, was een tweede kans, een kans om haar leven te beteren en haar moeders liefde te winnen. Ze zou haar moeder zo graag gelukkig willen maken in plaats van boos. Maar ze had haar zo boos gemaakt, ze was zo slecht geweest, dat haar moeder haar wel in de steek had moeten laten. Haar beide ouders. Dat kon Gabriella moeder Gregoria niet vertellen, ze mocht nooit weten hoe slecht ze was, hoe vreselijk, hoe zeer ze dit verdiende. En omdat ze wist hoe slecht ze was geweest en hoe diep haar ouders haar hadden gehaat, kon ze onmogelijk geloven dat iemand haar ooit zou willen. De nonnen wilden haar. God misschien. Maar Hij wist hoe slecht ze was, wat ze allemaal verkeerd had gedaan, en hoe diep ze haar ouders haatte... maar Hij wist ook hoe erg ze hen miste. Ze lag op haar bed, voor het eerst alleen op de kamer, en begon te snikken. Ze zou hen nooit meer zien, en dat wist ze. Ze had hen allebei weggejaagd met haar slechtheid, en ze kon zich niet langer voor de waarheid verbergen, noch voor de wetenschap dat ze nooit van haar hadden gehouden. Huilend lag ze op het bed en ze besefte dat haar ouders onmogelijk van haar hadden kunnen houden... Hoe kon iemand nou van haar houden? Het was haar lot, haar vonnis, haar straf omdat ze altijd zo slecht was geweest... haar vloek, en daar geloofde ze heilig in. Ze wist heel zeker dat niemand ooit van haar zou kunnen houden, niet als ze haar werkelijk kenden. En daar konden ontelbare weesgegroetjes en bekentenissen en rozenkransen niets aan veranderen.

De rest van die dag deed ze alles werktuiglijk, denkend aan wat moeder Gregoria had gezegd... en aan haar moeder in Californië. Ze zei die avond weinig tijdens het eten en ging erna zoals gewoonlijk biechten. Samen met Natalie en Julie ging ze naar haar kamer. Ze lag als eerste in bed, begraven aan het voeteneinde, en dacht over alles na. Haar ouders trouwden allebei met iemand anders, haar vader had 'nieuwe' kinderen die haar vervingen... en haar moeder wilde helemaal geen kinderen. Maar nu misschien wel... lieve kinderen dit keer, geen slechte... Ze hadden een nieuw leven, nieuwe partners, en Gabriella wist waarom... als zij minder slecht was geweest, had alles anders kunnen zijn. Ze had een heel leven om het goed te maken, zichzelf aan God te geven en aan andere mensen, om boete te doen voor haar zonden, spijt te hebben van alles wat ze had misdaan en alles te vergeven wat haar was aangedaan. Die avond had de priester in het biechthokje tegen haar gezegd dat het nu haar verantwoordelijkheid was en dat ze de rest van haar leven naar vergiffenis moest streven. Ze herhaalde het eindeloos tegen zichzelf voordat ze in slaap viel... vergiffenis, vergiffenis, ze moest hen vergeven... het was allemaal haar schuld... ze moest hen vergeven... vergeven... Halverwege de nacht hoorden ze haar gillen, haar kreten weergalmden in de lange, donkere gangen, weerkaatsten tussen de muren. Met zijn drieën moesten ze haar wakker maken, en uiteindelijk moest moeder Gregoria eraan te pas komen om haar tot bedaren te brengen. De herinneringen aan de afstraffingen waren veel te echt geweest; ze kon het bloed op haar hoofd weer voelen, de stekende pijn in haar oor, het breken van haar ribben, de pijn in haar benen als ze weer eens was geschopt... en ze wist dat ze het nooit zou vergeten. Snikkend lag ze die avond in moeder Gregoria's armen en ze herhaalde het telkens weer: 'Ik moet hen vergeven... ik moet hen vergeven...' Moeder Gregoria bleef haar vasthouden tot ze weer sliep, en zwijgend zat ze naar haar te kijken tot haar gezichtje eindelijk weer een vredige uitdrukking had. Beter dan wie ook begreep ze hoeveel Gabriella hen te vergeven had, of dat dacht ze tenminste. En zij wist net zo goed als Gabriella dat ze er een heel leven voor nodig zou hebben.

7

Er verstreken vier vreedzame jaren voor Gabriella. Ze woonde in het rustige, veilige klooster en kreeg les van de nonnen. Julie trad als novice tot de orde toe, en haar zus Natalie vertrok met een beurs naar de universiteit. Elvis was tegen die tijd niet langer haar enige idool, ze was nu ook smoorverliefd op alle vier de Beatles. Ze studeerde aan een college in het noorden van de staat New York, en uit haar brieven bleek dat ze daar gelukkig was, met jongens uitging, en alle, of bijna alle dingen deed waarvan ze in het klooster had gedroomd.

Tegen die tijd waren er twee nieuwe meisjes in het klooster komen wonen, allebei uit Laos, gestuurd door een zuster die daar als missionaris werkte. Ze waren veel jonger dan Gabriella, maar deelden wel een kamer met haar, net zoals zij vroeger met Natalie en Julie.

Vier jaar lang hoorde Gabriella niets van haar moeder, maar ze dacht nog steeds af en toe aan haar, en ook aan haar vader. Van hem wist ze alleen dat hij naar Boston was gegaan om daar te gaan trouwen met een vrouw die twee dochters had. Ze had geen idee hoe het hem verder was vergaan en kon daar ook niet achter komen. Ze wist dat haar moeder nog steeds in San Francisco woonde, en moeder Gregoria ontving elke maand stipt op tijd een cheque voor haar kost en inwoning, maar er zat nooit een brief bij, zelfs geen kattebelletje om naar Gabriella te informeren. Er kwamen geen kaartjes of cadeautjes voor Kerstmis of haar verjaardag. Gabriella's leven draaide nu helemaal om St. Matthew's, en alle nonnen hielden van haar. Er was bijna niemand die zo hard werkte als zij, ze was bereid om elke vloer te boenen, elke tafel, elke wc, en ze deed klusjes waar de nonnen zelfs tegen protesteerden. En haar schoolwerk was uitmuntend. Ze schreef nog steeds verhalen en gedichten, en de nonnen die haar lesgaven, waren het erover eens dat ze werkelijk talent had.

Ze sliep nog steeds weggekropen aan het voeteneinde van haar bed en ze had nog steeds veel te vaak nachtmerries, zonder dat ze er ooit over praatte. Moeder Gregoria hield haar van een afstand in de gaten en was bezorgd om bepaalde dingen die ze zag. De pijn in Gabriella's ogen was nu gedempter en ze was nog mooier geworden, hoewel ze zich daar zelf niet van bewust was. Het kon haar ook niet schelen hoe ze eruitzag, ze leefde in een wereld zonder ijdelheid. Er waren geen spiegels in het klooster, en ze droeg de afdankertjes van de meisjes die als postulanten in het klooster kwamen, maar daar dacht ze zelfs niet bij na. Haar leven stond in dienst van anderen, zoals ze zich op haar tiende had voorgenomen. Toch bleef ze, als het onderwerp ter sprake kwam, volhouden dat ze geen roeping had. Als ze zichzelf vergeleek met Julie of meisjes van buiten, zag ze duidelijk het verschil. Zij waren zo overtuigd, zo onwankelbaar in hun geloof en roeping. Bij zichzelf kon Gabriella alleen de fouten zien, haar tekortkomingen, de vergissingen die ze soms maakte, of de keren dat ze anderen in haar ogen nodeloos had gekwetst. In de praktijk was haar nederigheid veel groter dan die van de vrouwen die prat gingen op hun roeping. Jaar na jaar probeerde moeder Gregoria haar dit duidelijk te maken. Ze bleef haar deugden echter ontkennen en haar tekortkomingen benadrukken en ze kon zich niet voorstellen dat ze zelf ooit non zou worden. Aan de andere kant leek weggaan uit St. Matthew's haar ook uitgesloten. Ze leefde in volledige afzondering temidden van de liefde en bescherming van de nonnen en voor haar stond vast dat ze zonder dat vangnet dood zou gaan.

'Ik denk dat ik mijn hele leven hier moet blijven om vloeren te schrobben,' grapte ze op haar vijftiende verjaardag tegen zuster Lizzie. 'Niemand anders wil het doen. En ik vind het niet erg. Ik kan nadenken over mijn verhalen terwijl ik aan het schoonmaken ben.'

'Je kunt ook verhalen blijven schrijven als je toetreedt tot de orde, Gabbie,' hield zuster Lizzie vol, net als de anderen. Iedereen in het klooster wist hoe sterk haar roeping was. Gabriella was de enige die het ontkende. En soms glimlachten de nonnen zonder iets te zeggen om de malle dingen die ze beweerde. Uiteindelijk zou ze haar roeping horen, dat wisten ze allemaal. Het was onmogelijk dat ze er doof voor zou blijven en ondertussen moest ze nog een hoop leren.

Op haar zestiende was ze klaar met al het werk voor de middelbare school, en hoe graag ze haar ook bij zich wilden houden, ze moesten toegeven dat ze aan een voortgezette studie toe was. Gabriella wilde niet studeren en hield voet bij stuk. Ze was hier gelukkig, ze vond het fijn om kleine dingen voor de nonnen te doen, boodschappen en klusjes en attenties waarvoor ze niet eens bedankt wilde worden. Maar gezien haar schrijftalent vond modder Gregoria het niet goed dat ze haar opleiding verwaarloosde. Er bleek uitzonderlijk talent, observeringsvermogen en inzicht uit haar aangrijpende verhalen. Het waren aandoenlijke verhalen, geschreven met een ontroerende tederheid, hoewel er ook kracht van uitging. Haar stijl was die van een veel ouder iemand en zeker niet van een jong meisje dat al zes jaar in een klooster woonde.

'Nou, wat doen we met je studie?' vroeg moeder Gregoria haar op haar zestiende verjaardag, nadat ze met haar docenten had overlegd. Ze waren het er volmondig over eens dat Gabriella helemaal klaar was voor een studie en dat het een misdaad zou zijn om haar niet naar een college te sturen.

'Daar doen we niets aan,' antwoordde Gabriella beslist. Ze was doodsbang voor de buitenwereld en had er totaal geen behoefte aan om terug te keren naar een leven waaraan ze alleen maar pijnlijke herinneringen had. Ze wilde nooit meer weg uit dit veilige toevluchtsoord, zelfs niet voor een seconde. Ze plaagden haar dat ze net zo was als de oude nonnen, die steen en been klaagden als ze buiten het klooster naar de dokter of de tandarts moesten. De jongere nonnen vonden het leuk om af en toe even weg te zijn, familie te bezoeken of naar de bibliotheek of de film te gaan. Maar Gabbie niet. Ze zat liever op haar kamer verhalen te schrijven.

'We zijn hier niet om de wereld te mijden, Gabriella,' zei moeder Gregoria. 'We zijn hier om God te dienen door Hem ons talent te schenken. De wereld heeft nodig wat wij te bieden hebben, en als wij onszelf beroven van onze talenten omdat we te bang zijn voor de buitenwereld, zijn we op de verkeerde weg. Denk eens aan de zusters die elke dag in het ziekenhuis werken. Stel nou dat zij ervoor kozen om op hun kamers te dagdromen omdat ze het te eng vonden om manlijke patiënten te verzorgen? Lafheid is niets voor ons, Gabriella, wij zijn er om andere mensen te dienen.' Het meisje keek haar angstig aan, en moeder Gregoria las het stille verzet in haar blik. Gabriella piekerde er niet over om het klooster op te geven en te gaan studeren. Natalie was inmiddels eerstejaars aan de universiteit van Ithaca, maar zelfs haar enthousiaste brieven of het vooruitzicht om samen met haar te gaan studeren, kon Gabriella niet op andere gedachten brengen.

'Ik doe het niet.' Voor het eerst in al die jaren trotseerde ze de moeder-overste, en ze was uitzonderlijk koppig.

'Als het zo ver is, heb je geen keus.' Moeder Gregoria's mond vertrok tot een smalle streep. Ze dwong haar liever niet, maar als ze bleef weigeren, zat er niets anders op. 'Je bent lid van deze gemeenschap en je doet wat ik zeg. Je bent nog te jong om dit soort beslissingen te nemen, Gabriella, en ik vind je houding echt absurd.' Daarmee sloot ze de discussie af, geërgerd over Gabriella's verzet. Moeder Gregoria wist dat het voortkwam uit haar angst voor de buitenwereld, maar ze zou niet toestaan dat Gabriella zich door angst liet leiden. Hoewel Gabriella zelf ook wist dat het ongezond was, gaf ze geen duimbreed toe. Ze voelde zich hier veilig en wilde geen deel uitmaken van een wereld die ze met pijn associeerde. Zowel spiritueel als lichamelijk had ze zich er op haar zestiende uit teruggetrokken, en ze was vast voornemens om als kluizenaarster in St. Matthew's te blijven.

Moeder Gregoria gaf Gabriella's docenten opdracht om haar aan te melden bij Columbia, en ze stonden erop dat Gabriella het aanvraagformulier invulde. Het liep uit op een opmerkelijke strijd, maar uiteindelijk deed Gabriella het, mopperend en tierend dat ze toch niet zou gaan. Uiteraard werd ze aangenomen, met een volledige beurs, en iedereen was in de wolken, behalve Gabriella. Ze hadden voor Columbia gekozen omdat het een prestigieuze universiteit was, en Gabriella bovendien de colleges kon volgen en toch in het klooster kon blijven wonen.

'En nu?' vroeg ze somber, toen moeder Gregoria haar van de beurs vertelde. Het was juni en ze was bijna zeventien, en voor het eerst sinds ze in het klooster was komen wonen, gedroeg ze zich als een verwend kind.

'Je hebt tot september de tijd om je erbij neer te leggen, mijn kind. Je kunt hier blijven wonen, maar je moet wel de colleges volgen.'

'En als ik dat nou niet doe?' vroeg ze voor haar doen ongewoon strijdlustig; zodat moeder Gregoria een uitroep van frustratie moest onderdrukken.

'Dan staat de hele gemeenschap in september klaar om je over de knie te leggen, en geloof me, dan heb je het verdiend. Je gedraagt je heel erg ondankbaar. Dit is een fantastische beurs, en je kunt met jouw schrijftalent belangrijke dingen doen.'

In Gabbies oren klonk het bespottelijk. 'Ik kan hier dezelfde dingen doen,' protesteerde ze bedrukt, en de wilde angst stond duidelijker in haar ogen te lezen dan ooit, hoewel de moeder-overste nog steeds niet begreep waarvoor ze nou ze vreselijk bang was.

'Wil je soms beweren dat je zo wijs en zo briljant en zo getalenteerd bent dat niemand je meer iets kan leren? Hemeltjelief, we mogen weleens iets aan onze bescheidenheid gaan doen, vind je niet? Misschien is mediteren een goed idee.' Daar kon Gabriella gelukkig om lachen, en het onderwerp kwam in de drie maanden daarna nog regelmatig ter sprake, altijd met onenigheid als gevolg, maar uiteindelijk ging ze, aangemoedigd door tweehonderd nonnen, in september naar de universiteit. En of ze wilde of niet, binnen een week moest ze schoorvoetend toegeven dat ze het leuk vond. Na drie maanden vond ze het niet alleen leuk, ze genoot er zelfs van.

Vier jaar lang miste ze niet één college. Ze deed mee aan alle werkgroepen creatief schrijven, zoog de colleges literatuur op als een spons, en ze hing aan de lippen van al haar favoriete hoogleraren. Maar ze deed zelden haar mond open, tenzij haar iets werd gevraagd, en ze ging met een grote boog om al haar medestudenten heen. Ze ontweek zowel jongens als meisjes, volgde ijverig de colleges en haastte zich terug naar het klooster zodra ze afgelopen waren. Sociaal gezien was de ervaring niet aan haar besteed. Ze schreef het ene werkstuk na het andere, volgde facultatieve werkcolleges en in haar vierde jaar begon ze aan een novelle. Uiteindelijk studeerde ze magna cum laude af. De zusters trokken lootjes voor het bijwonen van de slotceremonie, en twintig nonnen vergezelden moeder Gregoria als evenzovele trotse moeders. Ze was bijna eenentwintig toen ze afstudeerde en reed triomfantelijk naar huis in een van de twee gehuurde busjes. De nonnen raakten niet uitgepraat over alle prijzen die haar waren toegekend en ze waren niet half zo verbaasd als Gabriella. Haar jaren op de universiteit betekenden een grote overwinning voor haar, en voor de nonnen stond vast dat ze ooit een beroemde schrijfster zou worden, hoewel Gabriella daar zelf nog steeds haar twijfels over had. Zelfs haar docenten hadden tegen haar gezegd dat ze veel te onzeker was over haar talent. Zij vonden haar zeer begaafd.

Op de avond van haar afstuderen, een warme dag in juni, liep ze met moeder Gregoria door de tuin en praatte aarzelend over haar toekomst als schrijfster.

'Ik weet niet of ik het wel kan,' bekende ze zoals gewoonlijk. De schuldgevoelens en bescheidenheid uit haar jeugd waren nu ze volwassen was omgeslagen in een pijnlijk gebrek aan zelfvertrouwen. Moeder Gregoria was zich daar terdege van bewust en ze praatte er vaak met haar over.

'Natuurlijk kun je het. Kijk eens naar je proefschrift, de novelle die je hebt geschreven. Waarom denk je nou dat je cum laude bent afgestudeerd?'

'Dat heeft met jullie te maken. Ze wilden niet dat jullie je voor me zouden schamen, en bovendien is de rector magnificus katholiek.' Daar moest ze zelf om grinniken.

'Niet waar. Hij is joods. En je weet heel goed waarom al je docenten je met lof hebben overladen. Dat was heus geen liefdadigheid. Je verdiende het. De vraag is alleen wat je er nu mee gaat doen. Wil je proberen of het je lukt om een boek te schrijven? Wil je als freelancer voor een krant of tijdschrift gaan werken? Je kunt echt alle kanten op. Je zou zelfs les kunnen geven op St. Stephen's en in je vrije tijd aan een boek werken.' Ze wilde haar op weg helpen en wist als geen ander dat Gabriella een zetje in de goede richting nodig had.

'Zou ik dan hier kunnen blijven wonen? Als ik zoiets ga doen?' vroeg ze zorgelijk, en moeder Gregoria fronste van pure consternatie haar wenkbrauwen. Soms maakte het haar wanhopig dat Gabriella er zo op gebrand bleef om de seculiere wereld te mijden als de pest. Ze had zichzelf nooit toegestaan om van de vrijheid te proeven, zelfs niet voor even. Ze had geen vrienden gemaakt, kende geen mannen. Moeder Gregoria vond dat ze iets meer van de buitenwereld moest weten voordat ze die voorgoed de rug toekeerde.

De gedachte om weg te gaan uit het klooster of er geen deel meer van uit te maken, was een schrikbeeld voor Gabriella, en moeder Gregoria wist het. 'Ik kan betalen voor mijn kost en inwoning van het geld dat ik verdien, zodat ik hier kan blijven,' betoogde ze vol overtuiging. 'Als ik tenminste iets ga verdienen, want dat zou wel een tijd kunnen duren.' Ze maakte zich er al maanden zorgen over en had als een berg tegen dit gesprek opgezien. Ze woonde nu al meer dan tien jaar in St. Matthew's, meer dan de helft van haar leven, en ze kon zich niet voorstellen dat ze weg zou gaan. Ze wilde er zelfs niet over nadenken. Wel liep ze al een hele tijd met een ander idee rond en ze had gewacht op het juiste moment om het met moeder Gregoria te bespreken. Dat moment was nu aangebroken.

'Om antwoord te geven op je vraag, Gabriella, natuurlijk kun je hier blijven wonen. Je zou iets kunnen betalen als je er het geld voor hebt. Je draagt nu al meer dan genoeg bij met al het werk dat je hier doet, en dat heb je altijd gedaan. Het is altijd geweest alsof je een van de zusters was.' De cheques van haar moeder waren opgehouden op de dag dat ze achttien was geworden. Er was geen briefje geweest, geen uitleg, geen telefoontje. Ze kwamen gewoon niet meer. Eloise Harrison-Waterford vond dat ze haar plicht had gedaan en ze wilde geen contact met haar dochter. Dat was er al niet meer geweest sinds de dag dat ze haar naar het klooster had gebracht, en Gabriella was al jaren geleden tot de conclusie gekomen dat haar vader geen idee had waar haar moeder haar had achtergelaten. Niet dat hij contact met haar had opgenomen toen ze nog bij haar moeder woonde en hij wel wist waar ze was. Het kwam er domweg op neer dat ze geen van beiden iets met haar te maken wilden hebben. Gedurende haar hele studietijd had ze iedereen verteld dat ze wees was en in het St. Matthew's-klooster woonde, hoewel er behalve door haar docenten zelden naar werd gevraagd. De meisjes uit haar jaar vonden haar pijnlijk teruggetrokken, en de jongens die ze ontmoette vonden haar wel aantrekkelijk, maar zodra ze belangstelling toonden, kregen ze de kous op hun kop. Ze koos zelf voor een volledig isolement en zelfs in de tijd dat ze studeerde, draaide haar hele sociale leven om de nonnen. In veel opzichten was het voor een meisje van haar leeftijd een ongezond leven geweest. Moeder Gregoria zag al een hele tijd wat er komen ging, maar ze wilde haar zelf een keuze laten maken. Gabriella moest afgaan op haar eigen stemmen, zoals zij allemaal. Toch was ze niet verbaasd over wat Gabriella haar vervolgens vertelde.

'Ik heb de laatste tijd veel nagedacht,' begon ze verlegen, want ze voelde zich opeens slecht op haar gemak, ook al was moeder Gregoria als een moeder voor haar geweest, de enige moeder die ze had gekend en van wie ze had gehouden sinds de nachtmerrie van haar jeugd. Tegenwoordig praatte ze er een doodenkele keer over en vertelde ze dat ze bij haar ouders erg ongelukkig was geweest, en dat ze 'onvriendelijk' voor haar waren geweest. Ze repte nooit met een woord over de klappen en alle verschrikkingen die ze had meegemaakt. Maar door de nachtmerries en de littekens die moeder Gregoria door de jaren heen had gezien, was ze veel over haar vroegste jeugd aan de weet gekomen en had ze een deel van het verhaal kunnen reconstrueren. Twee jaar geleden had Gabriella een zware bronchitis gehad, en op de röntgenfoto's was te zien geweest dat haar ribben meerdere keren gebroken waren. Een klein litteken bij haar oor sprak boekdelen en het verklaarde waarom ze soms niet zo goed hoorde. De moeder-overste wist veel zonder dat het haar ooit was verteld. En nu Gabriella een diepe zucht slaakte terwijl ze haar gedachten onder woorden probeerde te brengen, had moeder Gregoria een voorgevoel van wat er komen ging. De tijd was gekomen. 'Ik denk dat ik dingen hoor, moeder... en ik heb dromen. Eerst dacht ik dat ik het me verbeeldde, maar het wordt steeds sterker.'

'Wat voor soort dromen?' vroeg moeder Gregoria belangstellend.

'Dat weet ik eigenlijk niet. Het is bijna alsof ik in een bepaalde richting word gestuurd, terwijl ik altijd heb gedacht dat ik het niet zou kunnen... dat ik er niet goed genoeg voor was. Ik geloof niet... ik weet niet zeker...' Met betraande ogen keek ze moeder Gregoria hulpeloos aan. 'Ik weet het niet. Wat zou ik moeten horen?' Moeder Gregoria wist precies wat ze vroeg. Voor sommigen was het glashelder, terwijl anderen, meestal zij die er werkelijk voor waren voorbestemd, altijd bleven twijfelen of ze er wel goed genoeg voor waren. En het was typisch iets voor Gabriella om zo onzeker te zijn en te twijfelen aan zichzelf en wat ze hoorde.

'Je zou je hart moeten horen, mijn kind. Maar je moet ook voldoende in jezelf geloven om te luisteren. Je kunt niet blijven twijfelen aan wat je hoort, terwijl je weet dat het goed is. Volgens mij weet je het al heel lang.'

'Dat dacht ik.' Gabriella zuchtte opnieuw, opgelucht over de geruststellende woorden. Ze had zo vreselijk graag de juiste beslissing willen nemen, maar meestal voelde ze zich niet goed genoeg om zichzelf aan te bieden. De anderen waren allemaal zoveel beter. 'Verleden jaar was ik er zo zeker van dat ik het u in de zomer bijna had verteld, en toen met Kerstmis weer. Maar ik dacht dat ik het alleen wilde horen. Ik wist niet zeker wat u ervan zou zeggen.'

'En nu?' vroeg moeder Gregoria kalm, haar handen weggestopt in de wijde mouwen van haar habijt, terwijl ze in de schemering hun vredige wandeling door de tuin maakten. Het was nu bijna donker. 'Wat probeer je te zeggen, Gabbie?' Ze wilde haar de woorden zelf horen zeggen. Daar mocht ze haar niet van beroven, daarvoor was dit moment veel te belangrijk.

Ze bleven staan en keken elkaar aan. Gabbies stem was nauwelijks hoorbaar.

'Ik wil me graag aansluiten bij de orde.' Haar gezicht stond zorgelijk en met haar diepblauwe ogen smeekte ze om bevestiging. 'Vindt u het goed?' Het was een moment van totale nederigheid, totale onbaatzuchtigheid en totale overgave. Ze wilde zichzelf geven aan God en aan de mensen die haar zoveel hadden gegeven - veiligheid, vrijheid, liefde, troost. Ze was hen zoveel verschuldigd. Ze hadden alles wat haar ouders haar hadden ontnomen meer dan goed gemaakt, en ze wilde haar leven verder aan hen wijden.

'Die beslissing is niet aan mij,' zei moeder Gregoria vriendelijk. 'Het is aan jou, en aan God. Ik ben er alleen om je te helpen. Ik had wel gehoopt dat je deze beslissing zou nemen. Ik zie je er nu al twee jaar mee worstelen.'

'Wist u het?' Gabriella glimlachte verbaasd en haakte haar arm weer door die van moeder Gregoria toen ze hun wandeling hervatten.

'Misschien al eerder dan jij.'

'En? Wat vindt u ervan?' Ze vroeg dit aan de moeder-overste van de orde waar ze zich bij wilde aansluiten.

'In augustus begint er een nieuwe klas postulanten. Je had geen beter moment kunnen kiezen.' Ze bleven staan en glimlachten naar elkaar, en Gabriella sloeg haar armen om haar heen.

'Dank u wel... voor alles... voor mijn leven... U hebt geen idee waarvan u me hebt gered toen ik hier kwam.' Zelfs nu kon ze zichzelf er niet toe brengen om er meer over te zeggen. Het was nog steeds veel te pijnlijk.

'Ik heb al vanaf het begin mijn vermoedens.' Als mens kon ze de verleiding niet weerstaan om haar te vragen naar iets dat haar al een hele tijd dwarszat. 'Mis je ze nog steeds?' Het was de adoptiefmoeder die vroeg naar de biologische ouders waar het kind misschien nog steeds naar verlangde.

'Soms wel. Ik mis wat ze hadden moeten zijn, of wat ik me had voorgesteld. Alles wat ze nooit zijn geweest. Soms vraag ik me af waar ze nu zijn... wat voor soort leven ze leiden... of ze andere kinderen hebben. Het is niet belangrijk.' Maar dat was het wel, en ze wisten het allebei. 'Nu al helemaal niet meer.' Gabriella loog meer tegen zichzelf dan tegen moeder Gregoria. 'Ik heb nu familie... in elk geval vanaf augustus.'

'Je hebt al familie sinds je hier bent komen wonen, Gabbie.'

'Dat weet ik,' zei ze zacht, en ze gaf de non weer een arm toen ze terugliepen naar het huis waar ze nu voorgoed zou blijven. Voor haar was het een belangrijke beslissing. Het betekende dat ze nooit meer weg hoefde en dat ze de nonnen nooit kwijt zou raken. Het betekende dat ze nooit meer in de steek gelaten zou worden. Ze had nu de zekerheid dat ze altijd bij hen zou horen. Meer had ze niet nodig.

Moeder Gregoria keek glimlachend op haar neer. 'Je zult een geweldige zuster worden.'

'Ik hoop het,' antwoordde Gabriella, zelf ook met een glimlach. Ze zag er zielsgelukkig uit. 'Meer verlang ik niet.'

Arm in arm liepen de twee vrouwen door de gang en er ging een golf van opluchting door Gabriella heen. Dit was nu echt haar thuis en dat zou het altijd blijven.

De volgende dag vertelde moeder Gregoria de andere nonnen tijdens het eten van Gabriella's beslissing en de vreugdekreten waren niet van de lucht. Iedereen feliciteerde en omhelsde Gabriella en ze vertelden haar hoe blij ze waren, dat ze altijd wel hadden geweten dat ze een roeping had. Het was een groot feest, en toen ze die avond terugging naar haar kamer wist ze heel zeker dat niets behalve de dood haar van hen zou kunnen scheiden. Het was wat ze altijd had gewild. Ze viel vredig in slaap, maar haar rust werd wreed verstoord door nachtmerries, met alle geluiden en gruwelijkheden die ze zich zo goed herinnerde, de beelden van haar moeders gezicht, de klappen, haar haat... de geur van het ziekenhuis... en haar vader die vanuit de deuropening hulpeloos toekeek. Alles kwam weer boven, zoals zo vaak gebeurde. Zo diep mogelijk weggekropen in bed probeerde ze eraan te ontsnappen. Maar ook al zou dat onmogelijk zijn en zouden de herinneringen haar altijd blijven achtervolgen, toen ze wakker werd, rechtop ging zitten om op adem te komen en om zich heen keek in de kamer, wist ze dat ze hier veilig was. Een van de zusters stak haar hoofd om de hoek van de deur en ze zag Gabriella zitten, nog helemaal overstuur van de schijnwerkelijkheid uit haar nachtmerrie. De anderen hadden haar horen gillen. Ze schrokken er niet zo erg meer van als vroeger, maar ze hadden wel medelijden met haar.

'Gaat het een beetje?' fluisterde de non, en Gabriella knikte, glimlachte door haar tranen heen en probeerde bij te komen.

'Sorry dat ik je wakker heb gemaakt.' Maar de zusters waren er inmiddels aan gewend. Ze had al sinds haar eerste dag hier nachtmerries gehad. Ze praatte er nooit over, legde nooit iets uit, en de nonnen konden slechts gissen naar de herinneringen die haar achtervolgden en naar wat ze in de eerste tien jaar van haar leven had meegemaakt. Maar hier, in het veilige klooster waar ze haar hele leven zou blijven, konden de demonen haar niet langer raken. Ze ging weer liggen en dacht na over haar ouders en moeder Gregoria's vraag of ze hen nog miste. Ze miste hen niet meer, maar ze dacht nog wel aan hen, en in nachten als deze vroeg ze zich nog steeds af waarom ze toch nooit van haar hadden gehouden. Was ze echt zo slecht als zij altijd hadden gezegd? Was het hun schuld of de hare? Hadden zij het haar aangedaan of zij hun? Hadden zij haar leven vergald of zij het hunne? En zelfs na al die jaren kon ze haar vragen nog steeds niet beantwoorden.

8

In augustus sloot Gabriella zich aan bij de postulantenklas in St. Matthew's. Ze deed alle dingen die ze de anderen altijd had zien doen, ze gaf haar gewone kleren op, liet haar haren afscheren en hulde zich in het eenvoudige, korte habijt dat ze droegen totdat ze over een jaar novices zouden worden. Na het eerste jaar had ze nog een lange weg te gaan, twee jaar als novice, en dan nog eens twee jaar opleiding als aankomend non voordat ze de gelofte kon afleggen. Voor haar en de anderen die tegelijk begonnen, zou het langer duren dan een studie, maar het zou ook bevredigender zijn. Dit was het moment waarvan ze allemaal hadden gedroomd.

Ze moest keihard werken, maar dat was Gabriella gewend, en ze vond de taken die haar werden opgedragen niet vervelend. Door de jaren heen had ze zo vaak huishoudelijk werk in het klooster gedaan dat ze nergens meer vies van was. Wat voor vernederende klussen haar ook werden opgedragen, ze deed alles zonder morren en zonder haar goede humeur erdoor kwijt te raken. De postulantenmeesteres, de novicenmeesteres en moeder Gregoria waren het er dan ook roerend over eens dat Gabriella de juiste keuze had gemaakt. Ze had de naam zuster Bernadette aangenomen, en de andere postulanten noemden haar zuster Bernie.

Met de meesten kon ze goed opschieten. Er zaten acht postulanten in haar klas, en zes daarvan hadden duidelijk ontzag voor zuster Bernie. De achtste was een meisje uit Vermont dat bits inging tegen alles wat Gabriella zei en de anderen tegen haar probeerde op te zetten. Ze vertelde de postulantenmeesteres dat Gabriella in haar ogen arrogant was en geen respect had voor de oudere nonnen. De postulantenmeesteres legde haar uit dat Gabriella al bijna haar hele leven in het klooster woonde en zich er thuis voelde. Vervolgens klaagde de jonge postulante uit Vermont dat Gabriella ijdel was, en ze durfde erop te zweren dat ze haar in een raam naar haar spiegelbeeld had zien kijken, bij gebrek aan een spiegel.

'Misschien dacht ze gewoon ergens over na.'

'Ja, over haar uiterlijk,' hield ze nors vol. Het was een onaantrekkelijk meisje dat een halfjaar na een verbroken verloving had besloten om tot de orde toe te treden. De postulantenmeesteres twijfelde nog steeds een beetje aan haar roeping, maar volstrekt niet aan die van Gabriella. Niemand in het klooster twijfelde er ooit een seconde aan. En Gabriella was duidelijk nog nooit zo gelukkig geweest, ze bloeide op in dit nieuwe leven. Alle nonnen die haar al haar hele leven kenden, straalden als ze haar zagen.

Dat jaar schreef Gabriella een kerstverhaal voor hen en daar maakte ze voor iedereen een boekje van, waar ze tot 's avonds laat aan werkte in moeder Gregoria's kantoor. Op kerstochtend lag er voor elke non een eigen exemplaar op hun plaats aan de eettafel. Het was een verhaal waar ze maandenlang aan had gewerkt, en de novicemeesteres vond dat het gepubliceerd moest worden.

'Wat slooft ze zich weer uit!' klaagde zuster Anne, het meisje uit Vermont, weinig edelmoedig en geheel in strijd met de kerststemming. Ze liep weg van tafel en ging naar haar kamer, en Gabriella's handgemaakte boekje gooide ze in de prullenbak. Later die middag ging Gabriella naar haar toe en ze probeerde haar uit te leggen dat ze al jaren in het klooster woonde en vanzelfsprekend in de wolken was over haar toetreding. 'Jij denkt zeker dat ze allemaal verliefd op je zijn omdat ze je kennen. Nou, je bent geen haar beter dan de rest van onze klas, en als je het niet zo druk had met die uitsloverij van je, zou je misschien een betere non zijn. Heb je daar weleens bij stilgestaan?' Ze spuugde Gabriella de woorden in het gezicht, en opeens deed ze haar aan haar moeder denken. Het voelde alsof er een dolk in haar hart werd gestoken dat ze te horen kreeg hoe bespottelijk en verkeerd ze zich gedroeg, en later die middag besprak ze het voorval onder vier ogen met moeder Gregoria.

'Misschien heeft ze gelijk. Misschien ben ik wel arrogant... en schep ik op zonder het te merken.' Moeder Gregoria probeerde haar het voor de hand liggende uit te leggen, namelijk dat het meisje uit Vermont jaloers was.

De drie maanden erna werd het een soort heilige vendetta. Ze klaagde voortdurend over Gabriella en confronteerde haar telkens als de gelegenheid zich voordeed met haar tekortkomingen. Het werd een bron van zorgen voor Gabriella, die de hele tijd bang was dat het meisje haar terecht bekritiseerde en dat ze door al haar fouten niet in staat zou zijn om Christus met oprechte nederigheid en gepaste toewijding te dienen. Gabriella ging zo vaak mogelijk biechten en begon aan haar roeping te twijfelen. Tegen het aanbreken van de lente raakte ze er min of meer van overtuigd dat het meisje gelijk had, dat ze de verkeerde keuze had gemaakt en dat ze haar leven zou moeten beteren voordat ze tot de orde kon toetreden. De manier waarop ze werd belaagd was zo pijnlijk en herkenbaar dat ze er tot diep in haar ziel door werd geraakt, en op een avond tijdens de biecht bekende ze de priester aan de andere kant van het rooster dat ze ernstig twijfelde aan de roeping waarvan ze eens zo zeker was geweest.

'Waarom zeg je dat?' De onbekende stem klonk verbaasd, en Gabriella besefte met een schok dat ze niet biechtte bij een van de priesters die ze al zo lang kende.

'Zuster Anne beschuldigt me de hele tijd van ijdelheid en trots en arrogantie, ze zegt dat ik verwaand ben en mezelf steeds probeer te rechtvaardigen, en misschien heeft ze wel gelijk. Wat heeft God nou aan me als ik geen bescheidenheid en eenvoud kan tonen en als ik Hem niet kan gehoorzamen? En bovendien,' - ze bloosde in het donker, maar dat was niet erg, want ze kende hem toch niet - 'voel ik dat ik haar begin te haten.'

Het bleef even stil aan de andere kant voordat er vriendelijk een vraag werd gesteld. Hij had een aardige stem, en om de een of andere reden vroeg ze zich onwillekeurig af hoe hij eruit zou zien.

'Heb je weleens eerder iemand gehaat?'

Ze gaf zonder aarzeling antwoord. 'Mijn ouders.'

'Heb je dat al eerder gebiecht?' Hij klonk oprecht geïnteresseerd, en ze vertelde hem hoe vaak ze haar zonde al in de biecht had beleden, jaar in jaar uit, al sinds ze in het klooster was komen wonen. 'Waarom haatte je hen?'

'Omdat ze me sloegen,' antwoordde ze simpelweg, en ze klonk nederiger dan hij had verwacht, en ook een stuk openhartiger. Hij wist alleen dat ze een van de postulanten was, maar dit was pas de tweede keer dat hij hier de biecht kwam afnemen en hij wist verder niets van haar. De andere priesters kenden Gabriella, maar hij niet. 'Dat wil zeggen, mijn moeder sloeg me,' legde ze uit. 'Mijn vader liet het haar gewoon doen. Daar heb ik later veel over nagedacht en ik ben hem erom gaan haten.' Bij geen enkele biecht had ze ooit eerder zo onverbloemd antwoord gegeven en ze wist niet precies waarom ze het nu deed, alleen dat ze haar hart moest luchten om zichzelf te bevrijden van de negatieve gevoelens voor zuster Anne. Ze werd tot het uiterste gekweld en toch schaamde ze zich ervoor dat ze een hekel aan haar had.

'Heb je je ouders ooit van je gevoelens verteld?' Hij klonk heel modern, hoorde niet alleen haar biecht aan, maar probeerde de wonden te helen en de pijn te verzachten.

'Daar heb ik de kans niet voor gekregen. Mijn vader is weggelopen toen ik negen was en ik heb hem sindsdien nooit meer gezien. Hij is naar Boston verhuisd, en een paar maanden daarna liet mijn moeder me hier achter en ze is nooit teruggekomen. Ze zei tegen me dat ze voor zes weken naar Reno ging, en ze is met een andere man getrouwd en vond dat ik niet in haar nieuwe leven paste. In veel opzichten was het een zegen. Als ik naar haar terug was gegaan, zou ze me op een dag hebben vermoord.' Weer viel er aan de andere kant van het traliewerk een geschokte stilte.

Ze besloot hem de rest ook maar te vertellen en alles op te biechten. 'Zuster Anne doet me aan mijn moeder denken, en ik denk dat ik haar daarom zo haat. Ze gaat de hele tijd tegen me tekeer en ze zegt dat ik slecht ben... net als mijn moeder. En ik geloofde haar.'

'Geloof je zuster Anne ook?' Gabriella's knieën begonnen pijn te doen van het lange knielen, en het was vreselijk warm in de biechtstoel. Het voelde als knielen in een telefooncel in de volle zon, en door de duisternis leek het nog warmer. 'Geloof je wat ze over je zegt, zuster? Dat je slecht bent?' Hij klonk gefascineerd door haar probleem.

'Soms. Ik geloofde mijn moeder altijd. Zelfs nu denk ik nog weleens dat ze gelijk had. Als ik niet zo slecht was geweest, waarom zouden ze me dan in de steek hebben gelaten? Mijn beide ouders. Ik moet me echt heel erg hebben misdragen.'

'Of zij,' klonk de zware stem vriendelijk, en ze probeerde zich het gezicht voor te stellen dat erbij hoorde. 'Zij begingen een zonde, niet jij. Misschien gaat dat ook op voor zuster Anne, al ken ik haar natuurlijk niet. Misschien is ze om de een of andere reden jaloers op je, omdat je je hier zo op je gemak voelt. Als jij hier een groot deel van je leven hebt gewoond, is zij wellicht gewoon rancuneus.'

'Maar wat kan ik eraan doen?' vroeg Gabriella wanhopig, en dit keer grinnikte hij.

'Zeg dat ze ermee op moet houden en dat ze anders haar bokshandschoenen moet gaan zoeken. Toen ik op het seminarie zat, heb ik een keer gebokst met een seminarist met wie ik een paar keer onenigheid had gehad. Het leek de enige oplossing.'

'Hoe ging het erna?' fluisterde ze, glimlachend om deze ongewone biecht. Het was meer als een sessie met een therapeut dan een gewone biecht. Maar wie de onbekende priester ook was, ze vond hem aardig en had het gevoel dat hij haar echt had geholpen. Hij klonk meelevend en wijs en had nog gevoel voor humor ook. 'Heeft die bokswedstrijd geholpen?' vroeg ze nieuwsgierig.

'Nou en of. Hij sloeg me bijna buiten westen, en ik hield er een geweldig blauw oog aan over, maar daarna waren we dikke vrienden. Met Kerstmis hoor ik nog steeds van hem. Hij werkt tegenwoordig als missionaris bij de lepralijders in Kenia.'

'Als we zuster Anne nou versneld novice maken, wil ze hem misschien wel gaan helpen,' opperde ze gniffelend. Zelfs op de universiteit had ze nooit op deze manier gekheid gemaakt, niet met de studenten en niet met de docenten. En de priester met de jeugdige stem grinnikte discreet.

'Gooi maar eens een balletje op. Maar zeg nu eerst tien weesgegroetjes en een onze vader. En zorg dat je ze meent,' voegde hij er nadrukkelijk aan toe, weer ernstig na het grapje. Ze was verbaasd dat hij haar zo weinig penitentie oplegde voordat hij haar absolutie gaf.

'Ik ga wel erg makkelijk vrijuit, pater.'

'Klaag je soms?' Hij klonk weer geamuseerd.

'Nee, ik ben gewoon verbaasd. Ik krijg altijd veel meer penitentie opgelegd.'

'Zo te horen moet je het maar eens wat rustiger aan doen, zuster. Wees niet te hard voor jezelf. Waarom zet je het niet een tijdje van je af? Ik krijg de indruk dat het meer haar probleem is dan het jouwe, zo zou het althans moeten zijn. Verwar haar niet met je moeder. Ze is niet dezelfde persoon. En jij bent ook niet meer dezelfde. Niemand kan je kwellen, alleen jezelf. Heb uw naaste lief zoals uzelve, zuster. Daar moet je tot je volgende biecht aan werken.'

'Bedankt, pater.'

'God zij met je, zuster,' fluisterde hij, en ze verliet de biechtstoel en nam op een van de achterste banken in de kapel plaats om haar gebeden te zeggen. Toen ze weer opkeek, zag ze zuster Anne naar de biechtstoel gaan. Ze bleef er heel lang en kwam met een rood gezicht weer naar buiten, alsof ze had gehuild. In haar goedheid hoopte Gabriella dat hij niet te streng voor haar was geweest, en opeens had ze er spijt van dat ze hem zoveel had verteld. Toch voelde ze zich beter dan ze zich in tijden had gevoeld en voordat ze de kapel verliet, ging ze een babbeltje maken met de postulantenmeesteres. Ze stonden zo lang te praten over een van de nonnen die al een tijd ziek was, dat Gabriella het licht in de biechtstoel aan zag gaan, waarop de priester die ze had gesproken naar buiten kwam.

Ze was stomverbaasd toen ze hem zag. Zijn haar was bijna net zo blond als het hare en hij was heel groot en zag er met zijn brede schouders atletisch uit. Hij glimlachte zodra hij de twee nonnen zag staan.

'Goedenavond, zusters,' begroette hij hen vriendelijk. 'Wat is dit een prachtige kapel.' Hij keek om zich heen en bewonderde de kerk waar ze allemaal zo trots op waren, terwijl de postulantenmeesteres naar hem glimlachte en Gabriella haar best deed om hem niet aan te staren. Zijn uitstraling was even krachtig als onweerstaanbaar. Hoewel hij nog atletischer en nog knapper was, deed hij haar vaag aan haar vader denken, zoals hij eruit had gezien toen hij terugkwam uit Korea en zij nog heel klein was geweest.

'Bent u voor het eerst hier, pater?' vroeg de postulantenmeesteres hem.

'Dit is de tweede keer. Ik vervang pater O'Brian. Hij is een halfjaar met verlof in Rome om het Vaticaan te bezoeken en een project voor de aartsbisschop te doen. Ik ben pater Connors, Joe Connors.' Hij glimlachte naar hen.

'Wat leuk voor hem.' De oudere non was onder de indruk van pater O'Brians reis naar het Vaticaan, maar Gabriella onthield zich van commentaar.

'Ben jij een van de postulanten?' vroeg hij haar uiteindelijk rechtstreeks, en ze knikte, bang dat hij haar stem zou herkennen na de lange, openhartige biecht. Ze probeerde zich hem voor te stellen met een blauw oog na de bokswedstrijd met de seminarist aan wie hij een hekel had gehad.

'Dit is zuster Bernadette.' De postulantenmeesteres stelde haar trots voor. Ze had al van Gabriella gehouden toen ze nog maar een kind was, en nu was ze haar beste leerling. Het was een persoonlijke vreugde voor haar geweest dat Gabbie had besloten om tot de orde toe te treden. 'Ze woont al jaren bij ons,' legde ze uit, 'en nu heeft ze besloten dat ze blijft. We zijn allemaal heel erg trots op haar.'

Met een vragende blik in zijn ogen stak hij zijn hand uit, en Gabriella gaf hem de hare. 'Leuk je te ontmoeten, zuster,' zei hij met een warme glimlach. Gabbie ontspande zich een beetje en glimlachte terug.

'Prettig kennis met u te maken, pater. Ik vrees dat we u vanavond wel erg lang bezig hebben gehouden.' Aan de blik in zijn ogen zag ze dat hij haar stem direct herkende, maar uiteraard zei hij niets. 'O, dus jij bent het meisje dat zuster Anne haat', zou ook erg misplaatst zijn geweest, en bij die gedachte kon ze een glimlach nauwelijks onderdrukken.

'Ik hou wel van langdradige verhalen,' bekende hij met een grijns die onder andere omstandigheden de harten van duizenden vrouwen had doen smelten. Gabriella schatte hem op een jaar of dertig, hoewel ze daar gezien haar weinig wereldse leven niet veel kijk op had. 'Maar ook van korte boetstraffen.' Hij knipoogde naar haar, en ze bloosde. Hij wist precies wie ze was, en ze kon het niet helpen dat ze naar hem lachte.

'Blij toe. Het is zo gênant als je een uur lang op je knieën moet zitten om vierhonderd weesgegroetjes te zeggen. Iedereen weet meteen hoe slecht je bent geweest. Geef mij maar een korte penitentie.'

'Ik zal het onthouden. Aan het eind van de week kom ik terug. Ik moet naar Boston op verzoek van de aartsbisschop en pater George vervangt me in de tussentijd.'

'Goede reis, pater,' zei de postulantenmeesteres vriendelijk, en hij bedankte haar en vertrok. 'Wat een aardige jongeman,' merkte ze tegen Gabriella op toen ze langzaam wegliepen uit de kapel. 'Ik wist helemaal niet dat pater O'Brian in Rome was. Ik hoor tegenwoordig nooit meer iets, zo druk heb ik het met jullie.' Ze wensten elkaar welterusten, en Gabriella liep peinzend naar haar slaapkamer, in de hoop dat zuster Anne niet ergens op de loer lag om zich over haar te beklagen of haar verwijten te maken. Maar ze was nergens te bekennen en in gedachten bij de jonge priester die haar de biecht had afgenomen, liep ze de trap op. Hij was werkelijk erg knap en intelligent. Door hem voelde ze zich stukken beter over de strubbelingen tussen zuster Anne en haar. Opeens leek het niet belangrijk meer. En voor het eerst in weken was Gabriella in een goed humeur toen ze in bed kroop op de kamer die ze met twee andere postulanten deelde. Gelukkig niet met zuster Anne. Bij wijze van uitzondering had ze die nacht niet eens nachtmerries. Daar had ze de laatste tijd veel last van gehad, vooral omdat zuster Anne haar zo aan haar moeder deed denken.

'Welterusten, zuster Bernie,' zei een van de andere meisjes in het donker.

'Welterusten, zuster Tommy... slaap lekker, zuster Agatha.' Ze vond het heerlijk om hier te zijn, om een van hen te zijn, elke dag haar habijt te dragen. Opeens drong het tot haar door hoe fijn ze het allemaal vond, hoeveel ze van de anderen hield en van wat ze hier deden en deelden. Het was wat ze haar hele leven had gewild, zonder het te weten. Tot nu toe had ze niet zeker geweten of ze er wel goed aan deed om tot de orde toe te treden, maar nu leefde ze ervoor. Toen ze die avond in slaap viel, besefte ze dat pater Connors haar enorm had geholpen met zijn opgewektheid en wijze woorden. Ze was blij dat hij later die week terug zou komen. Hij was veel redelijker en behulpzamer dan pater O'Brian. Opeens zag alles er rooskleurig uit en ze viel met een glimlach in een diepe, vredige slaap waaruit ze pas de volgende ochtend ontwaakte.

9

De rest van die week vloog voorbij. De postulanten moesten een hele hoop karweitjes opknappen. Gabriella had aangeboden om extra werk te doen in de tuin, want ze wilde voor de zomer nog allerlei groente planten. Het waren vreedzame momenten voor haar, zodat ze kon nadenken en bidden, en ze vond het altijd ontspannend om met haar handen te werken. 's Avonds, nadat ze haar gebeden had gezegd, probeerde ze wat te schrijven, maar ze had er nog maar weinig tijd voor. Bovendien had zuster Anne er een domper op gezet. Ze zei dat het ijdel van haar was om zo trots te zijn op wat ze schreef. Maar in werkelijkheid was Gabriella er helemaal niet trots op, ze vond het gewoon fijn om te doen. Ze was er nooit van overtuigd geweest dat ze iets had geschreven dat andere mensen wilden lezen; voor haar was het een venster waar haar ziel doorheen kon kijken, een pad dat ze gemakkelijk en zonder erbij na te denken bewandelde. De andere nonnen lazen haar verhalen graag, en zoals gewoonlijk was zuster Anne jaloers.

Gabriella probeerde haar die week zoveel mogelijk uit de weg te gaan en de adviezen van pater Connors ter harte te nemen. Aan het eind van de week kwam hij terug, zoals hij had beloofd. Hij droeg de mis op en nam daarna de biecht af. Zodra hij in het donker Gabriella's stem herkende, vroeg hij gemoedelijk hoe het ging. Hij was ongekunsteld en had een hartelijke, vriendelijke stijl, zodat het biechten minder grimmig leek en een stuk minder intimiderend, ook al was het een ritueel dat Gabriella altijd rustgevend had gevonden. Ze had het gevoel dat ze alleen in de biechtstoel vergiffenis zou kunnen vinden voor de vreselijke, onuitgesproken zonden waarvan ze in haar jeugd altijd was beschuldigd. Het was een van de zeldzame momenten dat ze zich in de donkerste uithoeken van haar ziel niet door en door slecht voelde.

Gabriella verzekerde hem dat het beter ging met zuster Anne en dat ze vaak voor haar had gebeden. Hij droeg haar op vijf weesgegroetjes te zeggen voor de verschillende onbeduidende dagelijkse zonden die ze had gebiecht en liet haar gaan. De volgende dag kwam hij bij de nonnen ontbijten en zag hij haar weer. Hij dronk koffie aan moeder Gregoria's tafel en zwaaide ongedwongen naar haar, en ze glimlachte naar hem vanaf haar plekje aan tafel. Weer viel het haar op dat hij zo op haar vader leek. Hij was forser gebouwd en zijn glimlach was innemender, maar op een vreemde manier leek hij heel erg vertrouwd. Het kwam als een donderslag bij heldere hemel dat zuster Anne een insinuerende opmerking tegen haar maakte toen ze later die middag aan het werk waren in de tuin.

'Heb je zuster Emanuel al over pater Connors verteld?' Zuster Emanuel was de postulantenmeesteres, en Gabriella keek stomverbaasd op van haar werk.

'Pater Connors?' vroeg ze niet-begrijpend. 'Wat is er met hem?'

'Ik zag laatst dat je met hem stond te praten, en vanochtend flirtte je met hem in de eetzaal.' Eerst dacht Gabriella dat ze een grapje maakte. Dat kon niet anders. Ze kon haar beschuldiging niet serieus menen, en lachend boog Gabriella zich weer over de basilicum die ze aan het planten was.

'Heel grappig,' zei ze, en ze was de opmerking bijna onmiddellijk weer vergeten. Maar toen ze weer opkeek, schrok ze van de blik in zuster Annes ogen.

'Ik meen het. Je zou moeten biechten bij zuster Emanuel.'

'Doe niet zo mal, zuster Anne,' zei Gabriella met lichte ergernis. Ze verzon altijd wel nieuwe beschuldigingen, maar dit keer voelde Gabriella zich echt niet aangesproken. 'Ik heb hem alleen tijdens de biecht gesproken.'

'Dat is een leugen, en dat weet je,' viel het meisje scherp uit. Het had haar tegen gezeten in het leven, en ze was vanuit bittere teleurstelling naar het klooster gekomen. Ze was lelijk, en haar oude liefde had haar nauwelijks een week voor de bruiloft de bons gegeven. Gabbie zag nu duidelijk hoe rancuneus ze was. 'Ik zag dat hij naar je keek in de eetzaal. Als jij het niet doet, vertel ik het aan zuster Emanuel.'

Nu richtte Gabriella zich in haar volle lengte op, en met plotselinge boosheid keek ze op zuster Anne neer. 'Je hebt het over een priester, een man die zichzelf aan God heeft gegeven en hier komt om de mis op te dragen en de biecht af te nemen. Het moet een zonde zijn dat je zo aan hem durft te denken. Je beledigt niet alleen mij, je trekt ook zijn roeping in twijfel.'

'Hij is een man, net als de rest. Ze denken maar aan één ding. Ik weet meer van die dingen af dan jij.' Ze wist drommels goed dat Gabriella al tien jaar in het klooster woonde en een beschermd leven had geleid. Zij was verloofd geweest, bijna getrouwd, en de man van wie ze had gehouden, had haar bedrogen met haar beste vriendin van de middelbare school. Ze wist meer van het wereldse leven en ze was veel cynischer dan Gabriella, die nog steeds uitzonderlijk naïef was.

'Wat je zegt en denkt is walgelijk, en volgens mij zou zuster Emanuel precies hetzelfde tegen je zeggen. Ik weet niet waar je het over hebt, maar ik zou zoiets nooit van een priester durven zeggen. Als je dit soort dingen denkt, moet jij misschien maar eens met zuster Emanuel gaan praten. Het zou je sieren als je wat meer geloof en naastenliefde zou tonen.' Gabriella was nog steeds boos toen ze verder ging met haar werk, en de rest van die middag werd er tussen de twee jonge nonnen geen woord meer gewisseld. Op een gegeven moment ging zuster Anne weer naar binnen om de lange tafels in de eetzaal te dekken. Gabriella bleef in de tuin tot ze klaar was, en tegen de tijd dat ze naar haar kamer ging om haar handen te wassen en haar gebeden te zeggen, had ze haar zelfbeheersing herwonnen en was ze in een beter humeur. Als ze het niet van zich had afgezet, zou ze opnieuw woedend zijn geworden over zuster Annes beschuldigingen aan het adres van pater Connors. Hij was een toonbeeld van christelijke vroomheid en hij straalde een warmte en vriendelijkheid uit waaraan ze allemaal een voorbeeld konden nemen. Gabriella voelde niets dan bewondering voor hem, en het idee dat hij met haar had 'geflirt' was ronduit stuitend.

De rest van dat weekend verliep vreedzaam, en Gabriella dacht pas weer aan pater Connors toen hij die zondag de mis opdroeg. Na de mis lunchte hij met de nonnen in de tuin. Het was Palmzondag, en ze droeg nog steeds de palmtakken die ze uit de kerk had meegenomen toen hij een babbeltje met haar kwam maken. 'Goeiemiddag, zuster Bernadette. Ik hoor dat je al de hele week in de moestuin werkt. Ik heb begrepen dat je groene vingers hebt en zeldzame kruiden en enorme tomaten kweekt. Vergeet ons niet als je gaat oogsten.' Zijn ogen waren net zo blauw als de lucht, en ze zag de twinkeling erin toen ze onschuldig naar hem glimlachte.

'Wie heeft je dat verteld?'

'Zuster Emanuel. Ze zegt dat niemand in het klooster betere groente kweekt dan jij.'

'O, dus daarom mocht ik hier zeker zo lang blijven wonen. Ik wist wel dat er een reden voor moest zijn.' Ze zei het op vrolijke toon, en ze begonnen zonder een bepaald doel door de tuin te slenteren.

'Er zijn vast nog wel andere redenen,' verzekerde hij haar. Hij was nog maar een paar keer in St. Matthew's geweest, maar het lag er duimendik bovenop dat de oudere nonnen dol op haar waren. Hij wist dat ze sinds haar jeugd de protégee van moeder Gregoria was geweest, en hij begreep heel goed waarom ze zoveel voor hen betekende. Ze straalde evenwichtigheid uit en haar gratie ging verder dan haar uiterlijk en houding. Ze had een natuurlijke elegantie en tegelijkertijd ging er een warmte en zachtmoedigheid van haar uit die niemand onberoerd kon laten. In de jaren dat ze hier woonde was ze heel erg mooi geworden en ze was zich er totaal niet van bewust. Ze dacht nooit na over haar uiterlijk. Maar zelfs als priester moest hij haar wel bewonderen. Het was alsof je keek naar een kostbaar schilderij, of een sierlijk beeld, bijna als een kunstwerk waar je niet genoeg van kon krijgen. Maar wat je werkelijk zag, was het licht binnen in haar dat zo helder scheen. Het leek alsof ze van binnenuit werd verlicht, met een helderheid die hij onweerstaanbaar vond, en hij vertelde zichzelf dat het vertrouwen in haar roeping haar schoonheid verhoogde.

Ze wandelden door het deel van de tuin waar ze haar groente had geplant, en ze liet hem zien wat ze die week had gedaan, met uitleg over alle verschillende groentes en kruiden. 'Ik kan voor jullie wel wat extra planten, als je wilt, maar ik denk dat er deze zomer meer dan genoeg is om alles met jullie te delen. Als ik tenminste kan voorkomen dat de zusters in hun enthousiasme onrijpe vruchten gaan plukken! We hebben daar een heel bed met aardbeien.' Ze wees erop. 'Verleden zomer waren ze erg lekker.'

Opeens herinnerde hij zich iets uit zijn jeugd in Ohio en hij glimlachte naar haar. 'Vroeger ging ik vaak bramen plukken. Als ik terugkwam in St. Mark's zat ik altijd onder de schrammen en de blauwe vlekken.' Hij grijnsde. 'Ik heb er een keer zoveel gegeten dat ik er een week lang buikpijn van heb gehad. De broeders zeiden dat God me strafte voor mijn gulzigheid, maar ik bleef het doen, ook daarna. Ik had het er wel voor over.'

'Heb je op een kostschool gezeten?' Het was haar opgevallen dat hij St. Mark's en de broeders had genoemd, en ze ontmoette zo zelden nieuwe mensen dat ze vanzelfsprekend nieuwsgierig naar hem was. Normaal gesproken was ze verlegen met mensen van buiten haar beschermde wereldje, en het verbaasde haar dat ze zich met hem volkomen op haar gemak voelde. En zuster Annes lelijke beschuldiging van twee dagen geleden was volkomen vergeten.

'Zo zou je het kunnen noemen,' beaamde hij. 'Mijn ouders zijn overleden toen ik veertien was en ik had geen andere familieleden, dus woonde ik in het weeshuis in de stad waar ik ben opgegroeid. Het werd geleid door de franciscanen. Ze zijn geweldig voor me geweest.' Zijn hele gezicht straalde bij de herinnering.

'Mijn moeder heeft me hier achtergelaten toen ik tien was,' zei Gabriella zacht, starend naar de tuin. Maar dat wist hij al.

'Dat is nogal ongebruikelijk.' Van wat ze hem tijdens de biecht had verteld, wist hij al dat haar moeder verre van gewoon was geweest. Ze had gezegd dat ze werd geslagen en dat het eigenlijk een zegen was geweest om hier achtergelaten te worden. 'Had het met geldgebrek te maken?'

'Nee,' zei Gabriella met een zucht. 'Ze is hertrouwd, en ik paste zeker niet in het plaatje. Mijn vader had ons het jaar daarvoor in de steek gelaten voor een andere vrouw. Om de een of andere reden gaf mijn moeder me altijd de schuld van al haar problemen.' Ze praatte heel zacht, en hij keek haar vol medelijden aan.

'En jij? Had jij ook het gevoel dat het jouw schuld was?' Hij vond het leuk om met haar te praten en wilde graag beter begrijpen waarom ze hier was gebleven. Voor hem was het belangrijk om begrip te hebben voor de mensen die hij probeerde te helpen.

'Eigenlijk wel, ja. Ze gaf me altijd overal de schuld van, zelfs als kind al... en ik geloofde haar. Ik bedacht dat mijn vader het wel voor me zou hebben opgenomen als zij ongelijk had, en dat deed hij niet, dus nam ik de schuld op me van alles wat ze me verweet. Het waren per slot van rekening mijn ouders.'

'Het klinkt nogal pijnlijk.' Hij glimlachte naar haar toen ze hem aankeek. Het was inderdaad pijnlijk geweest, maar na tien jaar rust en veiligheid leek het minder erg.

'Dat was het ook. Maar wees worden op je veertiende zal ook niet makkelijk zijn geweest. Zijn ze omgekomen bij een ongeluk?' Ze praatten met elkaar als twee vrienden, zo vanzelfsprekend en open dat ze niet eens merkten dat de tijd verstreek. Het was fijn om met hem te praten, en het kwam zelden voor dat Gabriella zich zo op haar gemak voelde.

'Nee,' legde hij uit. 'Mijn vader overleed aan een hartaanval, heel onverwacht, want hij was pas tweeënveertig. Drie dagen later pleegde mijn moeder zelfmoord. Ik was nog te jong om het allemaal te kunnen begrijpen, maar ik denk dat ze de schrik en het verdriet gewoon niet aan kon. Het was misschien anders geweest als ze professionele hulp had gehad. Daarom vind ik die dingen ook zo belangrijk. Het kan wonderen doen.' Gabriella knikte, hoewel ze zich in stilte afvroeg wat voor soort professionele hulp haar moeder had kunnen helpen. 'Het heeft me jaren gekost voordat ik haar kon vergeven wat ze heeft gedaan. Maar tegenwoordig praat ik met zoveel mensen in vergelijkbare situaties, mensen die zich gevangen voelen, of bang of alleen, of overdonderd, en geen oplossing zien voor hun problemen. Je hebt geen idee hoeveel mensen niemand hebben om mee te praten, en ze raken in paniek als ze worden geconfronteerd met problemen die andere mensen helemaal niet zo erg of belangrijk vinden.'

'Zoals zuster Anne.' Ze glimlachte naar hem, en dit keer lachten ze allebei. Ze hadden elkaar een aantal belangrijke dingen over zichzelf verteld, en ze hadden veel gemeen. Allebei waren ze onverwacht en voorgoed een normaal gezinsleven kwijtgeraakt en ze hadden verlossing gevonden in een wereld waar hen de problemen uit hun jeugd bespaard bleven. 'Wanneer heb je besloten dat je priester wilde worden?' vroeg ze, terwijl ze langzaam terugliepen door de tuin.

'Ik ben meteen na mijn eindexamen naar het seminarie gegaan. Ik heb die keus al gemaakt toen ik een jaar of vijftien was. Het paste bij me. Ik kan me geen beter leven voorstellen.'

Met een naïeve glimlach keek ze hem aan. Hij was zo knap dat de bekende priesterboord in bepaalde opzichten uit de toon leek te vallen. 'Ik durf te wedden dat een hele hoop meisjes dat jammer vonden.'

'Niet echt. Ik heb nooit meisjes gekend. Er woonden alleen jongens in St. Mark's. Daarvoor was ik te jong en ik was erg verlegen. Ik heb nooit een seconde aan mijn keus getwijfeld.'

'Ik ook niet, toen ik het eenmaal zeker wist,' bekende ze ernstig. 'Ik heb erover nagedacht sinds ik hier kwam wonen. De nonnen hadden het altijd over mijn "roeping", maar ik vond mezelf niet goed genoeg. Ik bleef denken dat ik stemmen zou moeten horen, of zoiets, en op een gegeven moment wist ik gewoon heel zeker dat ik hier nooit meer weg wilde. Hier hoor ik thuis.' Hij knikte, want hij begreep haar volkomen. Voor hen allebei voelde dit leven alsof ze ervoor in de wieg waren gelegd.

'Je hebt nog de tijd voordat je definitief moet kiezen.' Hij klonk nu weer als een priester, niet alleen als een vriend.

Ze schudde haar hoofd. 'Ik heb geen tijd nodig. Toen ik studeerde, wist ik al dat ik nooit meer in de wereld wil leven. Het is te hard. Ik weet niet hoe ik het moet doen. Ik ben nooit met jongens uit geweest, ik heb nooit mannen willen ontmoeten. Ik zou niet weten wat ik tegen ze moet zeggen.' Ze keek hem grijnzend aan, waarbij ze vergat dat hij er een was. 'En ik wil nooit, maar dan ook nooit kinderen.' Alleen dat trof hem als merkwaardig, en ze zei het zo heftig dat zijn belangstelling was gewekt.

'Waarom niet?' vroeg hij nieuwsgierig.

'Dat wist ik al toen ik nog heel klein was. Ik ben altijd bang geweest dat ik op mijn moeder zou gaan lijken. Stel nou dat ik het in me heb, en dat ik de dingen zou gaan doen die zij heeft gedaan?'

'Dat is mal, zuster Bernadette. Je hoeft niet vervloekt te zijn met dezelfde demonen die je moeder plaagden. Er zijn heel veel kinderen die een nare jeugd hebben gehad en toch geweldige ouders worden.'

'En als het nou niet zo is, wat dan? Laat je je kinderen dan achter in het dichtstbijzijnde klooster? Dat risico wil ik niet nemen met het leven van een ander. Ik weet veel te goed hoe het voelt.'

'Het moet vreselijk voor je zijn geweest dat ze je achterliet,' zei hij verdrietig, denkend aan de dag dat hij zijn moeder had gevonden. Zijn leven lang had hij gebeden en God gediend, en toch had hij het nooit kunnen vergeten. Ze lag in bad, met doorgesneden polsen. Het was de eerste en enige keer geweest dat hij haar ooit naakt had gezien. Ze had haar handen er bijna afgesneden met het scheermes van zijn vader.

'Dat was het ook,' beaamde Gabriella nuchter, 'maar het was ook een opluchting toen ik eenmaal begreep dat ik hier veilig zou zijn. Moeder Gregoria heeft mijn leven gered. Ze is echt een moeder voor me geweest.'

'Uit wat ze me heeft verteld, maak ik op dat ze er heel trots op is dat je hebt besloten om tot de orde toe te treden. Je zult een prima non zijn, zuster Bernadette. Je bent een goed mens.' En hij keek alsof hij het meende.

'Dank je. Jij ook. Ik vond het leuk om met je te praten.' Ze bloosde een beetje, weer helemaal verlegen nu ze terug waren bij de anderen. Het afgelopen uur, tijdens hun gesprek, had het gevoeld alsof de anderen niet bestonden.

'Pas goed op jezelf, zuster,' zei hij hartelijk toen ze naar hem glimlachte en wegliep. Hij ging het hoofdgebouw binnen om zijn spullen te pakken. Het was een fijne zondag geweest. Hij vond het leuk om hier te komen en met de nonnen te praten. Ze vormden een belangrijk deel van zijn leven, al die verwante zielen, en hij had altijd bewondering gehad voor de onvermoeibaarheid waarmee ze in ziekenhuizen en op scholen werkten, en op de missieposten die vaak zo gevaarlijk voor hen waren. Onwillekeurig vroeg hij zich af wat zuster Bernadette in de toekomst zou gaan doen. Het was nu al duidelijk dat ze een grote troost voor anderen zou zijn, vooral voor kinderen. Hij dacht nog steeds aan haar nadat hij een paar oudere nonnen dag had gezegd en langzaam terugliep naar St. Stephen's.

Tegen die tijd dweilde Gabriella de keukenvloer samen met twee andere postulanten, en ze zag niet eens hoe haatdragend zuster Anne naar haar keek toen ze langs haar liep. Ze had net zo min gemerkt dat moeder Gregoria haar met de jonge priester door de tuin had zien lopen. De moeder-overste had voor het raam van haar kantoor naar hen staan kijken en zorgelijk haar wenkbrauwen gefronst toen ze zag dat Gabriella naar hem glimlachte. Ze zagen er allebei nog zo jong uit, zo onschuldig. Het was een opvallend tweetal, en ze hadden duidelijk veel met elkaar gemeen. Moeder Gregoria was peinzend teruggegaan naar haar bureau nadat Gabriella afscheid van hem had genomen en ze was nog een hele tijd in gedachten verzonken blijven zitten, maar ze zei die avond niets tegen Gabriella. Ze was zo zachtmoedig en lief, en ze bruiste van leven en blijdschap temidden van haar zusters. Het leek onnodig dat ze zich zorgen maakte, maar ze was wel degelijk geschrokken van wat ze die dag had gezien. Ze vertelde zichzelf dat ze van een mug een olifant maakte.

De week daarna kwam pater Connors niet meer in het klooster. Een andere priester verving hem. Hij was weer op reis en kwam pas op paaszondag weer naar St. Matthew's om de biecht af te nemen. De nonnen waren blij hem te zien, hij had een geweldig gevoel voor humor en het was geen beproeving om bij hem te biechten. Zuster Emanuel stond over hem te praten met de novicemeesteres toen hij even een babbeltje met hen kwam maken.

'Komt u morgen bij ons lunchen, pater?' vroeg zuster Immaculata, de novicenmeesteres, met een verlegen glimlachje. Eens was ze mooi geweest, maar ze was nu al veertig jaar non.

'Heel graag,' zei hij enthousiast. Hij was dol op de oude nonnen, hun heldere ogen, verlegen glimlachjes en hun scherpe verstand, waarvan hij vaak versteld stond. Hier zag je geen door spanningen getekende gezichten. De problemen waar veel mensen in het gewone leven onder gebukt gingen, bleven hen bespaard. Daardoor zagen ze er vaak jonger uit dan hun jaren.

'De postulanten en novices maken dit jaar de paaslunch voor ons. Ze zijn er al sinds gisteravond mee bezig,' legde zuster Emanuel uit, trots op haar groepje leerlingen. Ze deden het geweldig. Er zouden kalkoenen zijn en verschillende hammen, maïs uit de tuin, aardappelpuree en verse doperwtjes, en een paar oudere nonnen waren al sinds die ochtend taarten aan het bakken. 'Ik verheug me er nu al op.' Hij zou de volgende dag samen met drie andere priesters komen, en op feestdagen kwamen er altijd familieleden van de nonnen op bezoek. En dit jaar was het zulk mooi weer dat moeder Gregoria had besloten om buiten picknicktafels neer te zetten. 'Kan ik iets meenemen? Een van onze parochianen heeft ons een paar kisten lekkere wijn gegeven.'

'Dat is een goed idee.' Zuster Immaculata straalde, want ze wist dat ze er hun gasten een groot plezier mee zouden doen. Moeder Gregoria vond het zelden goed dat de nonnen wijn dronken. Als ze bij familie op bezoek gingen, of met familieleden uit eten gingen, dronken ze wel wijn, maar in het klooster was alcohol op een enkele uitzondering na taboe. De priesters kregen wijn als ze op bezoek kwamen, maar moeder Gregoria vond dat dit voorrecht tot hen beperkt moest blijven. 'Dank u voor het aanbod.' De beide zusters glimlachten naar hem, en toen hij de volgende dag kwam om de mis op te dragen, had hij een paar kisten uitstekende Californische wijn in de achterbak van zijn auto.

Hij tilde ze er moeiteloos uit en bracht ze naar de keuken, waar hij ze toevertrouwde aan de oudere non die daar de scepter zwaaide. Novices renden af en aan, en het water liep hem in de mond van alle heerlijke geuren. De picknick beloofde een feestmaal te worden.

Die dag droegen de vier priesters samen de mis op, en de kapel zat vol met nonnen en hun familieleden. Overal liepen kleine kinderen rond, en het crucifix achter het altaar en de kruiswegstaties waren weer zichtbaar nadat ze gedurende de grote vasten bedekt waren geweest. Overal heerste blijdschap, en na de mis vormden zich groepjes opgewekte mensen in de tuin.

Moeder Gregoria begroette de bezoekers en drukte oude vrienden de hand, en de jonge nonnen brachten het eten op dienbladen naar de tafels. Gabriella was er ook bij, en zij en zuster Agatha droegen voorzichtig een van de hammen naar buiten op een enorme schaal. Pater Connors schoot hen te hulp zodra hij ze zag en droeg de schaal met gemak naar de lange tafel. Daar prijkten al een andere ham en vier met zorg bereide kalkoenen. Er waren verschillende soorten broodjes, maïsbrood, alle mogelijke soorten groente, aardappelpuree, verschillende salades, en wel zes verschillende taarten en eigengemaakt ijs.

'Wow!' Hij voelde zich weer net een kind en keek met grote ogen en een brede grijns naar al dat lekkere eten. 'Jullie weten wel hoe je een picknick onvergetelijk moet maken.' Zuster Emanuel keek naar hem, en bij het zien van de uitdrukking op zijn gezicht voelde ze zich reuze trots op haar leerlingen.

De gasten bleven bijna de hele middag, en Gabriella zat een stuk appeltaart te eten toen pater Connors naar haar toe kwam. Hij had een hele tijd met moeder Gregoria en een paar oudere nonnen zitten praten. Ze hadden hem aan hun familieleden voorgesteld, en hij had zich kostelijk vermaakt. Moeder Gregoria was zo goed op de hoogte, zo intelligent en wijs. En zij had het leuk gevonden om hem beter te leren kennen. Hij was nog maar kort in St. Stephen's. Daarvoor had hij in Duitsland gewerkt en ook een half jaar in het Vaticaan, en hij was bijzonder goed geïnformeerd over de gang van zaken daar.

'Het is nog lekkerder met vanille-ijs.' Hij gebaarde naar Gabriella's bord en liet zien dat hij een flinke portie ijs bij zijn eigen taart had genomen. 'Mmmm... een fantastische lunch. Jullie zouden een restaurant moeten beginnen. De kerk zou er een fortuin mee verdienen.'

Gabriella lachte, zowel om de uitdrukking van extase op zijn gezicht als om zijn opmerking. 'We zouden het Moeder Gregoria kunnen noemen. Dat vindt ze vast wel leuk.'

'Of De Nonnen, dat klinkt wel pakkend. Ik heb gehoord dat er ergens in de stad net een nieuwe nachtclub is geopend, in een kerk. Ze gebruiken het altaar als bar.' Dat was natuurlijk heiligschennis, maar ze moesten er toch om lachen. 'Als jongetje was ik dol op dansen,' bekende hij terwijl hij aan het tweede stuk taart op zijn bord begon. Het was bosbessentaart, en dat deed haar denken aan het verhaal dat hij haar had verteld over de bramen die hij vroeger plukte. 'Hou jij van dansen, zuster Bernadette?' Hij vroeg het alsof ze oude vrienden waren, en ze schudde glimlachend haar hoofd.

'Ik heb het nooit geprobeerd. Ik ben hier al sinds mijn tiende.' Maar dat wist hij al. 'Ik vond het vroeger heerlijk om naar het dansen te kijken als mijn ouders een feest gaven, maar ik mocht niet beneden komen. Ik zat altijd boven aan de trap naar ze te gluren. Ze zagen er allemaal zo mooi uit, net koninginnen en prinsen uit een sprookje. Ik droomde ervan om erbij te horen als ik groot was.' Ze had geen idee wat er met hun huis was gebeurd, of met de meubels. Ze wist niet of haar moeder ze had meegenomen, of dat ze waren verkocht. Het hoorde bij een grijs verleden, en ze zou er waarschijnlijk nooit achter komen.

'Waar woonde je vroeger?' voeg hij belangstellend, en hij schepte wat van het verrukkelijke ijs op haar laatste stuk taart.

'Bedankt.' Ze nam een hap en sloot haar ogen. 'Erg lekker... mmm. We woonden in New York, hier niet zo ver vandaan. Ik weet niet wat er met ons huis is gebeurd.'

'Ben je nooit gaan kijken?' Dat vond hij vreemd. Hij zou terug zijn gegaan, gewoon uit nieuwsgierigheid, en het verbaasde hem dat zij dat niet had gedaan.

'Ik heb het weleens overwogen toen ik studeerde, maar...' Ze haalde haar schouders op en keek hem met haar grote ogen aan, ogen die bijna net zo blauw waren als de zijne. 'Te veel herinneringen. Ik weet niet of ik het wel terug wil zien. Het is zo lang geleden.' En haar leven was nu zo anders.

'Ik wil er best een keer langsrijden, als je wil, gewoon om te zien of het er nog staat. Het is een kleine moeite. Geef me het adres maar.'

'Dat zou ik fijn vinden.' Hij kon in haar plaats gaan, zodat ze niet zelf met de demonen geconfronteerd hoefde te worden. Ze wist vrij zeker dat moeder Gregoria het niet erg zou vinden. 'Ga jij weleens terug naar St. Mark's?'

'Af en toe.' Hij keek haar aan terwijl hij van zijn laatste hap taart genoot. 'Het huis van mijn ouders is gesloopt en er is nu een parkeerterrein. Ik heb geen familie. Ik heb alleen nog mijn jeugd in St. Mark's.' Ze hadden allebei een problematische jeugd gehad, en een verleden waar weinig van over was. Pijnlijke herinneringen en onherstelbaar verbrijzelde dromen, maar ze waren allebei dankbaar voor het feit dat ze leefden. Ze hadden hun toevlucht gezocht in de kerk en daar voelden ze zich goed, zoals het ook goed voelde om nu in de tuin van St. Matthew's naast elkaar te zitten. De zon voelde warm op haar gezicht toen ze hem aankeek, en weer viel het haar op hoe knap hij was. Het leek nog steeds onvoorstelbaar dat hij liever priester was dan midden in de wereld stond, en op dat moment dacht hij precies hetzelfde over de jonge postulante die hij steeds beter leerde kennen.

Ze zaten een tijdje te kletsen en keken naar de nonnen die geanimeerde gesprekken voerden met hun gasten. Tegelijkertijd beseften ze dat zij allebei niemand hadden behalve de nonnen en priesters.

'Vreemd, hè?' zei hij peinzend. 'Om geen familie te hebben.

Vroeger miste ik mijn ouders op feestdagen heel erg, in elk geval de eerste paar jaar, maar later raakte ik eraan gewend. De broeders in St. Mark's waren echt geweldig voor me. Ik voelde me altijd een held als ik thuiskwam van het seminarie. Broeder Joseph, de directeur, was een vader voor me.' Ook dit was een gemeenschappelijke ervaring, afgezien van het soort leven waarvoor ze hadden gekozen, en ze begrepen elkaar volkomen. Niemand anders leek dit soort eenzaamheid te kennen, en dat schiep een band.

'In het begin was ik alleen maar blij dat ik niet meer werd geslagen,' zei ze. Hij kon het zich zelfs niet voorstellen, hoewel hij regelmatig met kindermishandeling was geconfronteerd in de tijd dat hij als jonge kapelaan in een ziekenhuis werkte. Het had hem intens verdrietig gemaakt om te zien wat mensen hun kinderen aandeden.

'Was het dan zo erg?' vroeg hij voorzichtig.

Ze dacht er even over na, starend in het niet en knikte. 'Soms,' beaamde ze nauwelijks verstaanbaar. 'Ik ben zelfs een keer in het ziekenhuis beland. Ik vond het er heerlijk, iedereen was zo lief voor me. Ik zag er als een berg tegenop om weer naar huis te gaan, maar dat durfde ik ze niet te vertellen. Ik praatte er nooit over, ik loog altijd tegen iedereen. Ik had het gevoel dat ik ze moest beschermen en ik was bang dat mijn moeder me zou vermoorden als ik dat niet deed. Als het nog een paar jaar langer had geduurd, zou ze me waarschijnlijk echt dood hebben geslagen. Ze haatte me.' Ze keek naar de jonge priester die haar vriend was geworden. Ze hadden elkaar zoveel ontboezemingen over hun jeugd gedaan, en daardoor voelden ze zich verbonden. 'Waarschijnlijk was ze jaloers op je,' betoogde hij. Hij had haar inmiddels gevraagd om pater Joe tegen hem te zeggen, in plaats van pater Connors, en zij had hem verteld dat ze Gabriella heette, ook al noemden de andere postulanten en sommige oudere nonnen haar tegenwoordig zuster Bernie.

Beslist wees Gabriella zijn idee van de hand. 'Waarom zou ze jaloers zijn op een kind?' Vragend en overstelpt door herinneringen keek ze hem aan.

'Sommige mensen zijn nu eenmaal zo. Je moeder had ze vast niet allemaal op een rijtje.' Gabriella wist beter dan ieder ander dat dit nog zacht uitgedrukt was. 'Wat was je vader voor iemand?'

'Dat weet ik eigenlijk niet. Soms denk ik dat ik hem nooit echt heb gekend. Hij leek heel erg op jou,' vertelde ze hem glimlachend. 'Dat geloof ik tenminste, van wat ik me herinner. Hij was als de dood voor haar. Hij ging nooit tegen haar in, hij liet het haar gewoon doen.'

'Hij zal zich wel schuldig voelen. Misschien is hij daarom wel weggelopen. Hij kon het waarschijnlijk gewoon niet meer aanzien. Mensen doen soms rare dingen als ze zich hulpeloos voelen.' Het deed hen allebei denken aan de zelfmoord van zijn moeder, maar Gabriella wilde geen pijnlijke herinneringen oprakelen door hem ernaar te vragen. Het moest een nachtmerrie zijn geweest. 'Misschien moet je een keer proberen hem te vinden, zodat je erover kunt praten.' Soms had ze daar fantasieën over en ze vond het opvallend dat hij erover begon. Maar ze wist niet waar ze hem moest zoeken. Ze wist alleen dat hij twaalf jaar geleden naar Boston was verhuisd.

'Volgens mij heeft hij nooit geweten dat ik hier zat. Ze heeft het hem vast niet verteld. Ik was van plan om er een keer met moeder Gregoria over te praten, maar ze zegt altijd dat ik het verleden moet laten rusten. Ik denk dat ze gelijk heeft. Hij heeft me na zijn vertrek nooit gebeld of geschreven.' Ze zei het met een trieste blik in haar ogen. Het deed nog steeds pijn om over haar ouders te praten.

'Misschien stak je moeder er wel een stokje voor,' opperde hij, maar dat was een schrale troost, en misschien had moeder Gregoria gewoon gelijk. Ze had nu een heel ander leven en moest zich ontdoen van de geesten uit het verleden, al was dat makkelijker gezegd dan gedaan. 'Waar is ze nu?' vroeg hij, doelend op haar moeder.

'In San Francisco. Daar woonde ze tenminste toen ze ophield geld te sturen voor mijn kost en inwoning.' Hij vond het verbijsterend dat haar ouders haar volkomen aan haar lot hadden overgelaten, haar nooit schreven, haar nooit bezochten, haar nooit zagen. Het was hem een raadsel dat mensen zo konden zijn.

'Nou, zuster Bernie, je hebt hier een goed leven, en St. Matthew's heeft je nodig. Alle nonnen houden van je. Volgens mij hoopt moeder Gregoria dat je het op een dag van haar over zult nemen. Dat zou een hele eer zijn. We hebben het een heel eind geschopt, hè?' vroeg hij met een glimlach. Maar toen ze elkaar aankeken, beseften ze allebei hoeveel moeite het had gekost, hoe ver ze waren gekomen, en hoeveel ze achter hadden gelaten. Hij klopte gemoedelijk op haar hand, en ze leek te schrikken van zijn aanraking. Zijn hand voelde zo stevig, zo sterk, en weer moest ze aan haar vader denken. Elke vorm van intimiteit met een man was zo lang geleden dat er onwillekeurig herinneringen bovenkwamen aan de enige andere man met wie ze ooit een persoonlijke relatie had gehad. Het was alsof pater Connors aanvoelde dat ze met haar herinneringen worstelde, en hij stond langzaam op. 'Ik kan maar beter eens gaan kijken hoe dronken mijn collega's zijn, nadat ze hier de hele middag hebben zitten pimpelen. Straks krijg ik ze niet eens meer terug naar St. Stephen's.' Hij riep een beeld bij haar op van dronken priesters die temidden van de nonnen in zwijm vielen, en ze lachte hartelijk. 'Volgens mij valt het wel mee.' Ze stond ook op en keek om zich heen. Twee priesters zaten met de moeder-overste te praten en de derde was in gesprek met een familie die hij kende. Zuster Emanuel begon aanstalten te maken om de postulanten in de keuken aan het werk te zetten, en de meeste kinderen en bezoekers zagen er blij maar moe uit. Het was voor iedereen een fijne dag geweest, en voor Gabriella was haar gesprek met pater Connors het hoogtepunt geweest. 'Ik praat er nooit over,' bekende ze voordat ze weg moest om de handen uit de mouwen te steken. 'Het maakt me nog steeds een beetje bang.'

'Dat mag je niet laten gebeuren,' zei hij verstandig. 'Ze kunnen je nu geen kwaad meer doen, Gabbie. Ze zijn weg, al jaren. Hier ben je veilig. Ze komen heus niet terug om je pijn te doen, en jij hoeft nooit meer terug naar je ouders.' Het was alsof hij haar bevrijdde met zijn vriendelijkheid en zijn woorden en rustgevende aanwezigheid. Het was alsof hij haar kon beschermen, gewoon door bij haar te zijn. 'Ik zie je bij de biecht,' zei hij met een scheve grijns. 'En probeer geen ruzie te maken met zuster Anne,' waarschuwde hij geamuseerd. Soms voelde hij zich zo vreemd als hij met haar praatte. Ze was pas eenentwintig en wist zo weinig van de wereld buiten deze muren, en hij was ruim tien jaar ouder en in zijn eigen ogen veel wereldser en veel wijzer.

'Ze zal wel weer heel wat aan te merken hebben op ons gesprek.' Gabriella's gezicht stond een beetje vermoeid en geërgerd terwijl ze het zei. Ze vond het erg vervelend dat ze de hele tijd van die kwaadaardige beschuldigingen naar haar hoofd geslingerd kreeg.

'Echt waar?' vroeg hij geschrokken. 'Waarom?'

'Ze heeft altijd wel ergens de pest over in. Verleden week klaagde ze over de verhalen die ik schrijf. Ze beweert dat ik schrijf als ik eigenlijk mijn gebeden hoor te zeggen, of zoiets. Wat ik ook doe, ze heeft eigenlijk altijd commentaar.'

'Blijf maar voor haar bidden,' raadde hij haar aan. 'Op een gegeven moment krijgt ze er vanzelf genoeg van.' Gabriella knikte, niet bijzonder zorgelijk, en ze liet pater Joe achter in gezelschap van zuster Emanuel, terwijl ze zelf naar de keuken snelde. Er moesten bergen schalen en borden afgewassen worden, plus de pannen waar de hammen en kalkoenen in waren gebraden, en de vloer was een absolute ramp. Gelukkig had zuster Anne het dit keer zo druk dat ze Gabriella niet eens binnen zag komen. Gabbie bond een schort voor, stroopte haar mouwen op, en ging de vette pannen met staalwol en afwasmiddel te lijf. Het duurde uren voor ze klaar waren. Tegen die tijd zaten de oudere nonnen met elkaar te praten over de memorabele lunch die de postulanten en novices hadden klaargemaakt, waren de bezoekers naar huis, en was pater Joe terug in St. Stephen's, waar hij opvallend ernstig uit het raam van zijn kamer staarde.

10

De twee maanden daarna had Gabriella het erg druk. Ze deed karweitjes samen met de andere postulanten, woonde de mis bij, studeerde ijverig, en werkte met veel plezier in de moestuin. Ze was nu al een tijdje bezig met een nieuw verhaal. Moeder Gregoria had het gedeeltelijk gelezen, en het was zo lang dat het volgens haar op een echte roman begon te lijken. Ze was trots op haar, op wat ze had bereikt, en zelfs zuster Anne had al een tijdje niet over haar geklaagd.

Het was al erg warm in New York, en half juni ging een aantal oudere nonnen voor een retraite naar hun zusterklooster in de Catskills. De jongere nonnen bleven in de stad, werkten in het Mercy Hospital en gaven vakantiecursussen, maar de postulanten en novices verlieten het klooster zelden, en de zomer vormde daarop geen uitzondering. Moeder Gregoria bleef ook; ze had de supervisie en zag nauwgezet toe op het reilen en zeilen van haar klooster. Ze was al jaren niet meer op vakantie geweest en vond dat dit voorrecht maar tot de ouderen beperkt moest blijven.

Een groep missiezusters kwam in het klooster logeren, en de verhalen die ze over Afrika en Zuid-Amerika vertelden waren zo fascinerend dat Gabriella zich afvroeg of dit werk in de toekomst iets voor haar zou zijn. Dat vertelde ze niet aan moeder Gregoria, uit angst dat ze van streek zou raken. In plaats daarvan luisterde ze geboeid naar alle verhalen, en toen de zusters weer weg waren, schreef ze er een paar prachtige korte verhalen over. Zuster Emanuel las ze en vond dat ze beslist gepubliceerd moesten worden. Maar Gabriella schreef ze alleen omdat ze het leuk vond. Schrijven maakte altijd iets in haar los. Het voelde nooit alsof ze zelf schreef, meer alsof ze een soort doorgeefluik was. Voor haar bestond eigendunk niet, ze had meer het gevoel dat ze helemaal niet bestond, alsof zij een venster was waar een andere geest doorheen keek. Het was moeilijk te beschrijven, en de enige die ze het ooit probeerde uit te leggen, was pater Joe, toen hij haar op een dag achter in de kloostertuin aantrof, waar ze driftig zat te schrijven en onderwijl een appel at. Hij vroeg of hij mocht zien wat ze had geschreven, en ze gaf hem het verhaal. Het ging over een kind dat was gestorven en terugkeerde op aarde om onrecht te bestrijden en mensen te verzoenen, en hij was diep ontroerd.

'Dit moet je echt laten publiceren,' zei hij, duidelijk onder de indruk. Hij was heel bruin en vertelde dat hij met vrienden had getennist op Long Island. Het deed haar onmiddellijk aan haar ouders denken. Ze had al sinds haar jeugd niemand meer over tennis horen praten, ook al waren er vast wel studenten geweest die tennisten. Maar die had ze nooit gesproken, want na de colleges was ze altijd stilletjes teruggegaan naar St. Matthew's. 'Ik meen het,' benadrukte hij, wijzend op het verhaal. 'Je hebt echt talent.'

'Helemaal niet. Ik vind het alleen leuk om te doen.' En toen vertelde ze hem van het gevoel dat ze had, van de geest die door haar heen leek te gaan. 'Als ik nadenk over wat ik doe, krijg ik geen woord op papier. Maar als ik mezelf vergeet en me laat gaan, lijkt het vanzelf door me heen te komen.'

'Wat klinkt dat griezelig,' plaagde hij met een grijns, maar hij begreep wat ze bedoelde en was onder de indruk. 'Hoe het ook gaat, je moet het vooral blijven doen. Hoe is het verder met je?' Hij was een week met vakantie geweest en had het gevoel dat hij haar eeuwen niet had gezien.

'Prima. We maken plannen voor de picknick op vier juli. Kom jij ook?' Er was elk jaar een barbecue op onafhankelijkheidsdag. Moeder Gregoria vond het belangrijk om feestdagen te vieren. Het was hun manier om contact te houden met vrienden en familieleden en mensen die van belang waren voor hun gemeenschap. Bovendien was het een ontspannen manier om iedereen te zien. Gabriella keek hem aan en ze had het gevoel dat ze met haar broer praatte. Ze waren goede vrienden geworden, zonder dat ze daar moeite voor hadden gedaan.

'Is dat een officiële uitnodiging?' Hij voelde vrijwel hetzelfde als zij.

'Die heb je niet nodig,' zei ze losjes. 'Iedereen van St. Stephen's komt, alle priesters en secretarissen en zelfs de koorknapen. Er komen ook allemaal mensen uit het ziekenhuis en van de school. En natuurlijk familieleden, maar de meesten zijn dan al op vakantie.'

'Nou, ik niet. Ze laten me deze maand zes dagen per week werken. Ik heb mijn handen vol aan het redden van zondaars.'

'Goed zo.' Ze glimlachte en gaf hem een takje munt en een handje aardbeien. 'Ze zijn niet gewassen, maar wel erg lekker.' Hij proefde een aardbei en sloot zijn ogen alsof hij in de zevende hemel was.

'Verrukkelijk.' Iemand die op dat moment de blik in zijn ogen had gezien, had niet geweten of hij haar bedoelde of de aardbeien. Hij leek blij haar te zien. Na een tijdje bracht hij haar terug naar het hoofdgebouw, waar ze nieuw zaad moest bestellen bij de zuster die de aankopen deed voor de tuin. Hij vertelde haar dat hij de volgende dag de mis zou opdragen en dat hij zich enorm op de picknick verheugde.

Hun volgende ontmoeting was in de biechtstoel, de dag erna. Ze herkenden elkaars stemmen en babbelden gedurende de hele biecht. Inmiddels was ze aan zijn informele stijl gewend geraakt en ze had hem weinig te vertellen. Hij gaf haar absolutie en kwam nog even naar haar toe nadat ze haar gebeden had gezegd.

'Wat vind je ervan als de priesters en ik de barbecue voor onze rekening nemen?' vroeg hij, en haar hele gezicht klaarde op. Vlees roosteren was het enige klusje waar ze echt een hekel aan had. Ze kreeg altijd rook in haar ogen, en door het volumineuze habijt was het lastig om met houtskool en vuur om te gaan. De priesters hadden het een stuk makkelijker, want zij kwamen altijd in jeans of kaki broeken en sporthemden naar de picknick.

'Ik zal het aan zuster Emanuel vragen, maar ik weet zeker dat ze het fijn zal vinden,' zei Gabriella dankbaar. 'Barbecuen is niet ons sterkste punt.'

'En honkbal?'

'Wat bedoel je?' Ze wist niet of hij een grapje maakte of het meende, of misschien gewoon het gesprek gaande wilde houden.

'Wat vind je van een robbertje honkbal? St. Matthew's tegen St. Stephen's? Of we kunnen gemengde teams samenstellen als je denkt dat jullie te veel in het nadeel zijn. Ik bedacht het vanochtend opeens.'

'Wat een enig idee. We hebben het twee jaar geleden ook gedaan, met twee teams van nonnen, en we hebben vreselijk gelachen.'

Met gespeelde ernst keek hij op haar neer, alsof hij diep beledigd was. 'Het is niet de bedoeling dat er wordt gelachen, zuster Bernie. Dit is menens. De priesters van St. Stephen's hebben het beste team van het hele aartsbisdom. Nou, wat vind je ervan?'

'Vraag het maar aan moeder Gregoria. Ik kan niet voor haar beslissen, maar ik denk dat ze het erg leuk zal vinden. Wat speel je?' vroeg ze plagend, maar de picknick zou zo te horen een spannend festijn worden.

'Pitcher natuurlijk! Deze arm is ooit gerecruteerd voor een van de beste teams uit de minor league in Ohio.' De minor league was niet bepaald topsport, maar uit de manier waarop hij naar haar keek, maakte ze op dat hij zichzelf niet al te serieus nam. Hij vond het gewoon heerlijk om honkbal te spelen.

'Wat is er misgegaan? Hoe komt het dat je niet voor de Yankees speelt?'

'God deed me een beter aanbod,' zei hij met een glimlach, blij dat hij over zoiets alledaags als honkbal met haar kon praten. Meestal voerden ze ernstige gesprekken, over hun leven, hun achtergrond, hun roeping, of over de verhalen die ze schreef. Ze hadden elkaar altijd veel te vertellen. 'En jij? Wat speel jij?'

'Volgens mij ben ik een geboren ballenjongen,' zei ze aarzelend.

Om voor de hand liggende redenen had ze als kind nooit aan sport gedaan. Vanaf haar tiende was ze zelfs niet meer naar een gewone school gegaan, totdat ze ging studeren, en in het klooster was wandelen in de tuin al een sport.

'We zetten je wel op het buitenveld,' stelde hij haar gerust, en hij beloofde met moeder Gregoria te gaan praten voordat hij wegging.

Binnen een paar dagen gonsde het hele klooster van de opwinding over de Grote Wedstrijd, de naam die eraan was gegeven. Pater Connors had het met moeder Gregoria besproken, en ze was meteen enthousiast geweest. Alle nonnen lachten en giechelden en fluisterden. Sommigen hadden al sinds hun jeugd geen honkbal meer gespeeld, anderen schepten op dat ze zo goed waren geweest, en de postulanten kibbelden gemoedelijk over de opstelling. De mollige zuster Agatha stond erop dat ze shortstop mocht spelen. Alles verliep in precies de juiste sfeer.

Eindelijk brak de grote dag aan, en iedereen was er klaar voor. Zoals gewoonlijk was er eten in overvloed, allemaal gerechten die pasten bij een picknick. De priesters van St. Stephen's hadden flink uitgepakt, en er waren hotdogs, hamburgers, kip en varkenskrabbetjes van de barbecue, frietjes en de eerste maïskolven van het seizoen. Er was zelfgemaakt ijs en meer appeltaart dan iemand voor mogelijk hield. Het leek wel alsof de nonnen uit hun bol waren gegaan in de keuken, zoals een van de priesters opmerkte, maar het was duidelijk dat iedereen het prachtig vond. Na Kerstmis was het de favoriete feestdag in het klooster, en de picknick was altijd één groot feest. Toen al het eten op was, in elk geval bijna alles, en de laatste ijsreep was uitgesmeerd over het gezichtje van het laatste kind, kwam het gesprek op honkbal.

Pater Joe was uiteraard de aanvoerder van het team van St. Stephen's, en hij organiseerde alles zeer professioneel en eerlijk. De priesters en nonnen hadden erover gestemd en besloten dat de wedstrijd een stuk spannender zou zijn met beide seksen in de beide teams, en zoals beloofd stelde pater Joe Gabriella op in het buitenveld, voor het team van St. Stephen's. Zelfs zuster Anne was die dag ontspannen. Ze speelde eerste honk voor St. Matthew's. De priesters waren vanzelfsprekend in het voordeel doordat ze jeans en T-shirts droegen. De nonnen droegen hun habijt, maar ze schoven hun kap naar achteren en bonden die zo goed mogelijk vast. Ze verbaasden iedereen door in hun lange habijt bijna net zo hard te rennen als de mannen in hun spijkerbroeken. Sommige nonnen hadden zelfs gympen opgeduikeld. Iedereen juichte toen zuster Timmie het derde honk wist te bereiken zonder haar benen te laten zien, hoewel de non die de wasserij bestierde zei dat haar habijt nooit meer hetzelfde zou zijn. Zuster Immaculata maakte een homerun voor St. Matthew's, en de beide teams juichten zo luid dat de kinderen er bijna bang van werden.

Het was een fantastische dag en iedereen vermaakte zich kostelijk. St. Stephen's won met één enkel punt, en moeder Gregoria verraste iedereen met limonade en kratten bier, en de novices hadden lekkere citroenkoekjes gemaakt. Gabriella kon zich niet herinneren dat ze ooit zo'n leuke dag had gehad, en toen zij en pater Joe napraatten over de wedstrijd, prees hij haar inzet.

'Maak je soms een grapje?' Grijnzend nam ze een slok limonade en de laatste hap van haar koekje. 'Ik stond daar alleen maar te bidden dat de bal niet mijn kant op zou komen. Godzijdank gebeurde dat ook niet, want dan had ik niet geweten wat ik had moeten doen.'

'Je zou er waarschijnlijk voor zijn weggedoken,' plaagde hij haar. Ze hadden allemaal enorm genoten en vonden het jammer dat het voorbij was. De familieleden gingen voor het eten naar huis, en de priesters en nonnen aten wat er over was van de barbecue. Er was genoeg voor iedereen, en later zaten ze vanuit de kloostertuin naar het vuurwerk te kijken. Het was voor iedereen een echte feestdag en het voelde bijna als een hele vakantie.

'Wat deed jij vroeger op onafhankelijkheidsdag?' vroeg hij met de donkere stem die haar inmiddels zo vertrouwd was geworden.

Ze kon alleen maar lachen om zijn vraag. Ze waren allebei nog steeds erg vrolijk. 'Meestal verstopte ik me in de kast en bad ik dat mijn moeder me niet zou vinden en me zou slaan.'

'Dat is ook een manier om een feestdag door te brengen.' Hij probeerde een iets luchtiger draai te geven aan een onderwerp waarvan ze allebei wisten dat het waarschijnlijk altijd pijnlijk zou blijven.

'Ik had er in die tijd een dagtaak aan om in leven te blijven. Hier heb ik pas voor het eerst feestdagen gevierd. Ik heb altijd genoten van de picknick op vier juli.'

'Ik ook,' zei hij, en hij keek haar aan met een tederheid die haar verbaasde. 'Toen ik klein was, gingen we altijd kamperen met vrienden. Mijn broer en ik probeerden altijd rotjes te kopen om mee te nemen, maar niemand wilde ze ons verkopen.'

Verbaasd keek ze hem aan. 'Je hebt me nooit verteld dat je een broer hebt.' In de vier maanden dat ze hem nu kende, had hij nooit een broer of zus genoemd.

Hij bleef een hele tijd zwijgen voordat hij haar weer aankeek. 'Hij is verdronken toen ik zeven was. Hij was twee jaar ouder dan ik... We gingen zwemmen in de rivier en hij kwam in een draaikolk terecht. Onze ouders vonden het helemaal niet goed dat we naar de rivier gingen...' Onder het praten kreeg hij ongemerkt tranen in zijn ogen, en zonder erbij na te denken raakte ze zijn hand aan. Het leek wel of er een elektrische schok door hen heen ging. 'Ik zag hem kopje onder gaan en wist me geen raad. Ik zocht een tak waar hij zich aan vast zou kunnen houden, maar het was zomer en alles was groen, en ik kon niets vinden dat lang genoeg was. Ik stond daar aan de kant en zag hem telkens weer kopje onder gaan, en toen ben ik weggerend om hulp te halen. Maar toen ik terugkwam...' Hij kon niet verder gaan, en zij wilde hem het liefst in haar armen nemen en hem troosten, maar ze wist dat zoiets taboe was. 'Hij was al verdronken voordat we terugkwamen... Ik kon niets meer doen... ik had hem nooit kunnen redden, maar ik heb altijd het gevoel gehad dat mijn ouders mij de schuld gaven. Ik heb het altijd geweten, ook al hebben ze het nooit met zoveel woorden gezegd. Hij heette Jimmy.' Er rolden tranen over zijn wangen, en ze raakte nogmaals zijn hand aan en bleef hem dit keer vasthouden. 'Waarom zouden ze jou verwijten maken? Het was niet jouw schuld, Joe.' Het was de eerste keer dat ze hem geen 'pater' noemde, maar ze merkten het allebei niet.

Hij aarzelde voordat hij antwoord gaf en trok zijn hand weg uit de hare om de tranen van zijn wangen te vegen. 'Ik had hem overgehaald om samen naar de rivier te gaan. Het was mijn schuld. Ik had het hem niet moeten vragen.'

'Je was zeven. Hij had toch nee kunnen zeggen.'

'Jimmy zei nooit nee als ik hem iets vroeg. Hij was stapelgek op me... en ik was stapelgek op hem. Na zijn dood was niets meer hetzelfde. Mijn moeder kon het niet verwerken.'

Gabriella vroeg zich af of dat verklaarde waarom ze na de plotselinge dood van haar man zelfmoord had gepleegd. Misschien was het haar gewoon te veel geworden, nadat ze zeven jaar eerder haar kind had verloren. Toch was het wreed geweest, want Joe was moederziel alleen achtergebleven. Gabriella vond het erg egoïstisch, hoewel ze die gedachte voor zich hield.

'Het is moeilijk om te begrijpen waarom dat soort dingen gebeuren. Dat weten wij beter dan ieder ander.' Het kwam vaak voor dat ze God moesten verdedigen als mensen vragen stelden over dit soort situaties.

'Helaas komt het maar al te vaak voor,' gaf hij toe, 'maar dat maakt het niet makkelijker voor de mensen die bij me komen, en voor mij ook niet. Ik mis hem nog steeds, Gabbie.' Het was vierentwintig jaar geleden gebeurd, maar het verdriet was nog even vers. 'In sommige opzichten heeft het mijn hele jeugd beïnvloed. Ik heb me altijd verantwoordelijk gevoeld voor wat er is gebeurd.' Daarna had hij tot overmaat van ramp zijn beide ouders verloren. Maar ze begreep precies wat hij bedoelde. Zelf wist ze maar al te goed wat het betekende om je verantwoordelijk te voelen.

'Ik heb altijd het gevoel gehad dat alles wat er in ons gezin gebeurde mijn schuld was,' bekende ze. 'Dat zeiden ze tenminste. Hoe komt het toch dat kinderen bereid zijn om zo'n last op zich te nemen?' Ze had er nooit een seconde aan getwijfeld dat ze alles wat er in haar eigen jeugd was gebeurd aan zichzelf te wijten had. 'Jij hebt het niet gedaan, Joe. Het was niet jouw schuld. Je had zelf wel kunnen verdrinken, in plaats van je broer. We weten niet waarom dit soort dingen gebeuren.'

'Vroeger heb ik vaak gewenst dat ik zelf dood was en niet hij,' zei hij zacht en verdrietig. 'We waren allemaal zo dol op hem. Hij was de ster van ons gezin, overal het beste in, hun eerstgeborene, hun lieveling.' Het leven was zo gecompliceerd, het was onmogelijk om de dingen die je overkwamen te verklaren, en moeilijk om ermee te leven. Dat wisten ze allebei. 'Hoe dan ook, op een dag zie ik hem terug,' zei hij met een trieste glimlach. 'Ik was helemaal niet van plan om je dit te vertellen. Het komt doordat ik op feestdagen altijd aan hem denk. We honkbalden vroeger vaak. Hij was een kei van een speler.' Het was een jongetje van negen geweest, niet meer dan een kind, besefte Gabriella, maar voor zijn kleine broertje was hij altijd een held geweest, tot op de dag van vandaag.

'Ik vind het heel erg voor je, Joe,' zei ze uit de grond van haar hart. Hij had zoveel meegemaakt, en ze had vreselijk met hem te doen.

'Ik waardeer het dat je meeleeft, Gabbie,' zei hij dankbaar, en op dat moment kwam een van de priesters naar hen toe om na te praten over de wedstrijd en pater Joe te feliciteren met zijn overwinning voor St. Stephen's.

'Je speelt als een prof, jongen.' Joe was werkelijk een erg goede pitcher. De sombere stemming werd verdreven, en toen de priesters die avond naar huis gingen, kwam pater Joe Gabriella nog even dag zeggen. Ze stond met zuster Timmie en zuster Agatha te praten en ze lachten en plaagden elkaar. Iedereen was nog steeds in een opperbest humeur.

'Bedankt voor de fijne wedstrijd, zusters,' zei hij joviaal, en het ontging de anderen dat hij Gabbie aankeek toen hij eraan toevoegde: 'Bedankt voor alles.' Ze wisten allebei dat hij aan Jimmy dacht.

'God zegene je, pater Joe,' zei ze vol overtuiging. Ze hadden allebei behoefte aan zegeningen in hun leven, aan vergiffenis, aan het helen van oude wonden, en ze wenste het hem vurig toe. In haar ogen verdiende hij het, meer nog dan zij zelf.

'Bedankt, zuster. Tot zondag. Goedenavond, zusters,' riep hij over zijn schouder en hij zwaaide naar hen voordat hij zich bij de anderen voegde om de spullen te verzamelen die mee terug moesten naar St. Stephen's. Het was een heerlijke dag geweest, een heuglijke feestdag. Gabriella liep langzaam naar binnen met de andere postulanten en met een schok besefte ze wat haar van die dag het duidelijkst was bijgebleven: dat ze zijn hand had aangeraakt.

'Vind je ook niet, zuster Bernadette?' Een van de oudere nonnen had haar iets gevraagd, en ze had het niet gehoord. Ze dacht aan pater Joe, en aan zijn broer Jimmy.

'Sorry, zuster... ik verstond je niet.' Ze wisten allemaal dat Gabriella soms niet goed hoorde, vooral niet nu ze een kap over haar oren droeg, en ze vonden het niet erg om geduldig woorden te herhalen. Het kwam bij niemand op dat ze aan de jonge priester en zijn overleden broertje zou denken.

'Ik zei dat zuster Mary Martha's citroenkoekjes zo lekker waren. Ik ga het recept vragen voor volgend jaar.'

'Erg lekker,' beaamde Gabriella toen ze achter hen aan de trap opliep, maar in gedachten was ze duizenden kilometers ver weg. Ze dacht aan de twee kleine jongetjes, de een gevangen in een draaikolk, de ander snikkend aan de kant. Haar hart ging naar hem uit, en het liefst wilde ze teruggaan in de tijd en haar armen om hem heen slaan. Ze zag voor zich hoe hij die avond in de schemering had gekeken, het verpletterende verdriet dat ze in zijn ogen had gelezen, en door daaraan te denken, kreeg ze zelf tranen in haar ogen. Die avond kon ze alleen voor hem bidden en hopen dat hij het zichzelf op een dag zou vergeven. Ze bad voor de man die een dierbare vriend van haar was geworden en voor de ziel van zijn broer Jimmy.

11

Na de picknick zag Gabriella pater Joe een paar dagen niet. Het feest was nog steeds het gesprek van de dag, en het klooster had geschiedenis geschreven met de honkbalwedstrijd. Ze verheugden zich er nu al op om het het volgend jaar weer te doen. Omdat iedereen nog steeds zo vrolijk was, verbaasde het Gabriella dat pater Joe weinig toeschietelijk was, de eerste keer dat ze hem weer zag. Hij bejegende haar bijna kil toen ze een praatje met hem maakte, en in stilte bestempelde ze zijn gedrag als ronduit nors. Ze wist niet goed of hij nijdig op haar was, of gewoon in een slecht humeur, of dat hij zich misschien ergens zorgen om maakte. Wel wist ze dat hij allesbehalve vriendelijk was en haar afstandelijk behandelde. Heel even vroeg ze zich af of hij zich er soms voor geneerde dat hij haar in vertrouwen had genomen over Jimmy. Misschien had hij er wel spijt van.

Ze wilde hem vragen of er iets aan de hand was, maar dat durfde ze niet. Er stonden mensen om hen heen, en hij was per slot van rekening priester en tien jaar ouder dan zij. Niet dat hij zich ooit op zijn rang liet voorstaan, maar ze wist niet wat ze ervan moest denken dat hij na de picknick opeens als een blad aan een boom was omgeslagen.

Hij nam haar die dag de biecht af en was zo kortaf en afwezig dat ze zich afvroeg of hij wel naar haar had geluisterd. Hij gaf haar twee weesgegroetjes en twaalf onzevaders, en dat was ook al niets voor hem. In een opwelling, leek het, voegde hij er nog eens vijf aktes van berouw aan toe. Vlak voordat ze de biechtstoel verliet, hield ze het niet meer uit.

'Gaat het niet goed met je?' fluisterde ze na een lange aarzeling. 'Het gaat prima.' Hij klonk zo bruusk dat ze niet aan durfde te dringen. Er was iets helemaal mis met hem. Van zijn gebruikelijke jovialiteit was niets te bespeuren en hij klonk erg afwezig. Het was duidelijk dat hem iets was overkomen. Misschien had hij onenigheid gehad met een andere priester, of was hij op de vingers getikt door een van zijn superieuren. Na zoveel jaren in het klooster wist ze uit ervaring dat politiek binnen religieuze ordes een belangrijke rol speelde.

Ze stapte uit de biechtstoel, zei haar gebeden en verliet de kapel om iets voor zuster Emanuel te doen. Gabriella had haar beloofd om een aantal onvindbare ordners te zoeken. Ze waren voor het laatst gezien in een kantoor dat niet meer werd gebruikt, wist Gabriella, en door de gang vanuit de kapel liep ze erheen. Ze stond over een doos boeken gebogen toen ze voetstappen langs hoorde komen in de gang. Ze hielden halt en kwamen terug, maar Gabriella nam niet eens de moeite om op te kijken. Ze deed niets wat niet mocht en concentreerde zich geheel op het vinden van de ordners.

Ze wist dat degene die langs was gelopen geen non was, want zij liepen altijd geruisloos, en de voetstappen die ze had gehoord weergalmden luid op de stenen vloer. Als ze erbij stil had gestaan, wat ze niet deed, zou ze hebben beseft dat het de voetstappen van een man waren.

Pas toen ze voelde dat er van dichtbij iemand naar haar stond te kijken, richtte ze zich op van de doos en draaide ze zich om. Pater Joe stond in de deuropening, en met een gepijnigde uitdrukking op zijn gezicht keek hij haar aan.

'Hoi,' zei ze zacht, nauwelijks verbaasd hem te zien. De kamer waar ze zich bevond, lag aan de gang die van de kapel naar de buitendeur liep. Meestal liep hij door de centrale tuin omdat het daar zo vredig was, en die route was bovendien korter, maar dit keer had hij de langere weg via de gang genomen. 'Is er iets aan de hand?'

Hij schudde zijn hoofd en keek haar met zijn blauwe ogen zwijgend aan, maar zijn gezicht stond erg zorgelijk.

'Je kijkt zo ontdaan.'

Zonder antwoord te geven kwam hij langzaam de kamer binnen, en hij bleef haar strak aankijken. Ze wisten allebei dat er niemand anders in de buurt was, want de kamers aan deze gang werden allang niet meer gebruikt.

'Ik ben ook ontdaan,' zei hij ten slotte zonder verdere uitleg. Hij had geen idee waar hij moest beginnen, of hoe hij zijn gedachten onder woorden moest brengen.

'Is er iets gebeurd?' Ze praatte tegen hem alsof hij een kind was, hoewel ze weinig ervaring had met kinderen. Het kwam doordat hij haar op dat moment aan een kind deed denken. Hij zag er heel jongensachtig en heel bezorgd en heel jong uit, allemaal tegelijkertijd. Bijna had ze hem gevraagd of er die dag op school soms iemand gemeen tegen hem was geweest, maar zo te zien was hij niet in de stemming om te lachen, wat zelden voorkwam. Aarzelend kwam hij naar haar toe, en hij pakte een van de boeken die zij opzij had gelegd. De ordners waren tot nu toe nog niet opgedoken. 'Wat doe je hier, Gabbie?' Hij noemde haar niet Gabriella, zelfs niet zuster Bernie, en toen ze elkaar weer aankeken, wisten ze allebei dat ze elkaar nu als vrienden beschouwden. Voor haar was hij bijna een broer.

'Zuster Emanuel is op zoek naar een paar oude ordners die niemand meet kan vinden. Ik dacht dat iemand ze misschien per ongeluk hier had opgeborgen.' Er zat stof op haar habijt, en ze was lieftalliger dan ooit. Het was warm, en er liep een veeg over haar gezicht. Het rommelen in oude dozen was een smerig werkje. Hij stond heel dicht bij haar, pakte de boeken uit haar handen en legde die zwijgend op het bureau.

'Ik heb veel aan je gedacht, na ons laatste gesprek,' zei hij haast verdrietig. Ze wist niet goed wat hij ermee bedoelde, maar noch zijn houding noch zijn woorden waren dreigend. 'Te veel,' voegde hij eraan toe.

'Heb je er spijt van dat je me over Jimmy hebt verteld?' Ze vroeg het zacht, en in die stille kamer was haar stem haast een streling. Hij sloot zijn ogen en schudde zijn hoofd, en zonder een woord te zeggen nam hij haar hand in de zijne. Het duurde heel lang voordat hij zijn ogen weer opende. Gabriella zocht ondertussen nog steeds naar de juiste woorden van troost.

'Natuurlijk niet, Gabbie. Je bent een goede vriendin. Ik heb nagedacht... over allerlei dingen... over jou... over mezelf... over onze achtergrond, de mensen die ons verdriet hebben gedaan... de mensen van wie we hielden en die we kwijt zijn geraakt.' Hij had meer dierbaren verloren dan zij. Ze wist zelfs niet of ze voordat ze hier was gekomen ooit wel van iemand had gehouden. 'Ons leven hier betekent heel veel voor ons. Zo is het toch?' Hij vroeg het alsof hij wanhopig zocht naar het antwoord op een vraag die hij haar niet durfde te stellen.

'Natuurlijk. Dat weet je toch.'

'Ik zou dat nooit op het spel willen zetten, ik wil onze positie niet aan het wankelen brengen... iets bederven. Dat wil ik niet.' Nog steeds had ze geen idee waarover hij het had. Tot op dat moment was ze nog nooit met een man alleen geweest.

'Dat heb je toch ook niet gedaan, Joe. We hebben niets gedaan dat ongeoorloofd was.' Ze zei het met zoveel rustige overtuiging dat het als een mes door zijn hart sneed. Nu biechtte hij zijn zonden bij haar op, zoals zij het zo vaak bij hem had gedaan.

'Ik wel.'

'Dat is niet waar.' Niet dat zij wist tenminste.

'Ik heb gevaarlijke gedachten.' Deze beschrijving benaderde het dichtst wat hij op zijn hart had.

'Wat bedoel je?' vroeg ze, haar ogen en haar ziel wijd open. Ze kwam iets dichter bij hem staan, zonder het te merken, maar de magneet die hen langzaam naar elkaar toe trok, was krachtiger dan alle andere dingen waaraan ze voor dit moment ooit waren blootgesteld.

'Ik weet niet hoe ik het je moet vertellen... wat ik moet zeggen...' Met tranen in zijn ogen keek hij haar aan, en zacht legde ze een hand tegen zijn wang. Het was voor het eerst dat ze hem zo aanraakte, dat ze welke man dan ook zo aanraakte. 'Ik hou van je, Gabbie.' Hij kon het niet langer voor haar verbergen, en niet voor zichzelf. 'Ik weet niet wat ik tegen je moet zeggen, of wat ik eraan kan doen... Ik wil je niet kwetsen, ik wil je leven niet kapot maken. Ik wil heel zeker weten dat dit is wat je wilt, voordat ik dit leven voorgoed de rug toekeer, mijn werk voor St. Stephen's opgeef en wegga. Ik ga de aartsbisschop om overplaatsing vragen.' Hij worstelde al de hele ochtend met dat idee.

'Dat kun je niet doen,' zei ze geschrokken. De gedachte dat ze hem kwijt zou raken was veel beangstigender dan de rest van wat hij net had gezegd. 'Je kunt niet weggaan.' Hij was haar vriend en ze wilde hem niet kwijt.

'Ik moet wel. Hier kan ik niet blijven, zo dicht bij jou. Het maakt me dol... O, Gabbie...' Zijn stem stierf weg toen hij haar in zijn armen nam, en ze begroef haar gezicht tegen zijn brede borst, weggekropen in zijn onstuimige omhelzing. Nooit in haar hele leven had ze zo'n sterke aantrekkingskracht gevoeld, nooit had ze zich ergens zo veilig gevoeld, zelfs niet in het klooster. 'Ik hou zoveel van je... Ik wil de hele tijd met je samen zijn, ik wil met je praten, je in mijn armen houden, voor je zorgen... Ik wil voor altijd bij je zijn... maar hoe kunnen we dat doen? Het drijft me al vier dagen tot waanzin. Ik hou zoveel van je.' Hij zei het met een gevoel van wanhoop en hij wilde niets liever dan haar tot in lengte van dagen in zijn armen houden. Tot nu toe had ze geen woord gezegd en ze keek hem nu verwonderd aan, met tranen in haar ogen, tranen van spijt en verdriet en verlangen.

'Ik hou ook van jou, Joe... Ik wist niet goed wat ik voelde... ik denk wel dat ik besefte dat het verkeerd was. Ik dacht dat we gewoon vrienden konden zijn.' Ze keek zowel gelukkig als hevig ontdaan.

'Misschien dat we op een dag vrienden kunnen zijn, maar nu niet... nog niet. Hier horen we, allebei. Ik kan niet van je vragen dat je weggaat uit het klooster. Ik weet zelfs niet wat ik moet doen.' Hij zat met zichzelf in de knoop, werd verscheurd door schuldgevoelens, en opeens werd het haar een stuk duidelijker. Ze sloeg haar armen om hem heen en hield hem vast, ze liet hem haar kracht voelen en gaf hem alles wat ze te bieden had.

'Stil nou maar... We moeten bidden... sssst... het geeft niet, Joe. Ik hou van je.' Zij was nu de sterkste van hen tweeën, en hij was degene die haar nodig had. Hij voelde al haar kracht en de warmte en liefde die ze voor hem koesterde, en zonder iets te zeggen, trok hij haar nog dichter tegen zich aan en kuste haar. Het was een moment dat ze geen van beiden ooit zouden vergeten, een moment dat werelden botsten en twee levens met een enkele ademhaling voorgoed veranderden.

'O mijn god, Gabbie... Ik hou zoveel van je.' Opeens was hij blij dat hij het haar had verteld. Na alle kwellingen van de afgelopen week voelde hij zich nu bevrijd van spijtgevoelens. Nog nooit van zijn leven had hij zich zo gevoeld als op dat moment.

'Ik hou ook van jou, Joe.' Ze klonk opeens zo volwassen, zo dapper en zo overtuigd. Het was riskant wat ze deden, en ze zouden een nog veel gevaarlijker spel moeten spelen. 'Wat doen we nu?' vroeg ze zacht, en hij kwam naast haar zitten op de hoek van het oude bureau.

'Ik weet het niet,' zei hij oprecht. 'We hebben tijd nodig om erover na te denken.' Maar ze wisten allebei dat ze hun huidige leven onmogelijk voort konden zetten als ze te ver gingen. Nu was het nog niet te laat, nu konden ze nog terug. Ze waren Adam en Eva in de Hof van Eden, ze hielden de appel nog onaangeroerd in hun handen en staarden ernaar. Maar de verleiding zou heel snel groter worden, en met onbezonnenheid zouden ze elkaars leven kapot maken. Zich bewust van een geweldige verantwoordelijkheid keken ze elkaar aan, en hij trok haar naar zich toe en kuste haar opnieuw. 'Kunnen we elkaar ergens ontmoeten?' vroeg hij na het verbreken van de kus. 'Gewoon om ergens koffie te drinken of een wandeling te maken. Ergens in de echte wereld, met echte mensen. We moeten even alleen kunnen zijn, zodat we erover kunnen praten.'

'Ik weet het niet,' zei ze peinzend. 'Ik zou niet weten hoe ik dat moet doen. Normaal gesproken komen postulanten nooit buiten het klooster.'

'Dat weet ik, maar jij bent anders. Jij bent als een dochter voor de nonnen, je hebt hier je hele leven gewoond. Kun je er niet voor zorgen dat ze je om een boodschap sturen, of dat je iets voor iemand moet doen? Ik kan je waar je maar wilt ontmoeten.'

'Ik zal er vanavond over nadenken.' Ze trilde in zijn armen. Plotseling, in een halfuur tijd, stond haar hele wereld op zijn kop. Toch wilde ze zich er niet tegen verzetten. Ze wist dat ze nu nog terug kon, maar ze peinsde er niet over om dat te doen. Nooit van haar leven had ze ergens zo vurig naar verlangd als bij hem te zijn. Al die maanden had ze het niet geweten en opeens besefte ze dat zuster Anne gelijk had gehad. Dat vertelde ze hem ook. 'Misschien was ze slimmer dan wij,' zei hij wijs. 'Ik heb dit niet aan zien komen, ik zweer het je.' Maar hij had nog nooit van zijn leven een relatie gehad met een vrouw, en Gabriella niet met een man. Ze was nooit met jongens uit geweest, ze had nooit geflirt, ze had zelfs nooit persoonlijke gesprekken gevoerd met de studenten op Columbia, laat staan dat ze vriendschap met hen had gesloten. In haar hart, in haar manier van leven, in haar gedrag, al van kleins af aan, was ze altijd een non geweest. En nu was dat alles in een oogwenk veranderd. Opeens was ze een vrouw en heel erg verliefd op hem. 'Ik kwam hier alleen om de mis op te dragen en de biecht af te nemen.' Hij en pater Peter hadden het aanvankelijk om beurten gedaan, maar de oudere priester voelde zich de laatste tijd niet goed en had zijn handen vol aan zijn gewone werk. Pater Joe kon duidelijk goed met de nonnen opschieten, dus was hem gevraagd het over te nemen. 'Vertel me morgenochtend maar wat je hebt verzonnen.'

'Ik heb er misschien wel een paar dagen voor nodig,' waarschuwde ze hem, maar ze zei het met een schalkse grijns, en hij voelde een wild verlangen om de kap van haar hoofd te schuiven, zodat hij meer zou kunnen zien dan de paar plukjes goudkleurig haar. Hij wilde zien hoe lang het was, hoe dik het was. Hij wilde meer van haar zien dan mocht, hij wilde haar vasthouden, haar kussen totdat ze allebei buiten adem waren. Maar hij wist dat ze niet eeuwig in deze verlaten kamer kon blijven, en dat hij haar snel terug moest laten gaan naar de anderen. Het was een vreselijke gedachte om haar op te moeten geven, zelfs voor een paar uurtjes, totdat ze elkaar weer konden zien.

'Misschien moet ik er maar een gewoonte van maken om hier twee keer per dag de biecht af te nemen,' zei hij met een jongensachtige glimlach. Ze voelden tegelijkertijd dezelfde magnetische kracht, en weer kusten ze elkaar, dit keer met stijgende heftigheid.

'Ik hou van je,' fluisterde ze. Ze verlangde naar meer, maar durfde niet.

'Ik hou ook van jou. Je kunt nu maar beter teruggaan. Ik zie je morgenochtend.' Hij kuste haar nog een keer. 'Ik wil helemaal geen afscheid van je nemen.'

'Toch moet het. We kunnen elkaar hier weer ontmoeten. Er komt hier nooit iemand, en ik weet waar zuster Emanuel de sleutel van dit kantoor bewaart.'

'Wees voorzichtig,' waarschuwde hij haar, 'en doe geen gekke dingen. Dat meen ik.' Hij klonk heel doortastend, en ze keek hem lachend aan.

'Dat moet jij zeggen. Alsof dit niet al gek genoeg is.' Maar ze wisten allebei dat het nog veel gekker zou worden als ze elkaar buiten deze muren zouden ontmoeten.

'Ben je boos op me, Gabbie? Had ik het je niet moeten vertellen?' Opeens stond zijn gezicht zorgelijk en hij ging staan en keek haar recht in de ogen. Hij had een enorm risico genomen door het haar te vertellen, en nu had hij hen allebei in gevaar gebracht. Toch leek ze nergens spijt van te hebben. Totaal niet.

'Hoe kan ik nou boos op je zijn, Joe? Ik hou van je.' Ze glimlachte verlegen. 'Ik ben blij dat je het me hebt verteld.' In sommige opzichten was de situatie makkelijker voor haar, want ze was nog maar postulante en had nog geen gelofte afgelegd. Ze was zelfs nog geen novice. Joe was al meer dan zes jaar priester en voor hem waren de consequenties dramatischer dan voor haar. Zijn hele leven stond op het spel.

'Ik weet eigenlijk niet wat we nu moeten doen, Gabbie. Ik kan je zelfs niet onderhouden,' voegde hij er met een zucht aan toe. 'We zien wel wat er gebeurt. Komt tijd, komt raad.' Er was een kracht binnen in haar die ze nooit eerder had gevoeld, en in sommige opzichten voelde ze zich sterker dan hij. 'Het is nog veel te vroeg om over dat soort dingen na te denken. Weet gewoon dat ik van je hou, Joe. Voorlopig is dat genoeg.'

'Dat wilde ik horen, meer niet. Ik dacht dat je nooit meer met me zou willen praten als ik het je vertelde... Ik was zo bang...' Met haar vingers raakte ze zijn lippen aan, en hij kuste haar hand. 'Vergeet niet hoeveel ik van je hou,' fluisterde hij, en hij dwong zichzelf bij haar weg te gaan. In de deuropening bleef hij nog even staan, hij glimlachte naar haar en verdween. Heel lang hoorde ze nog de echo van zijn voetstappen in de gang. Ze stond ernaar te luisteren en dacht na over alles wat hij had gezegd. Ze kon het nog steeds niet geloven, ze begreep niet hoe hen dit had kunnen overkomen. In veel opzichten leek het een zegen, maar aan de andere kant was het een draak die hen elk moment kon verslinden. Ze vroeg zich af hoe lang ze het geheim zouden kunnen houden. Misschien wel heel lang. Dat moest ook, in elk geval voorlopig, totdat ze zouden beslissen wat ze met hun toekomst wilden doen. En ze wist dat haar omstandigheden hier weliswaar delicaat waren, maar het was Joe die de grootste beslissing moest nemen.

Ze zocht nog in de rest van de stoffige dozen en vond uiteindelijk een van de ordners. Die was genoeg om zuster Emanuel voor vandaag tevreden te stellen, en zo had Gabriella een excuus om hier terug te komen. Ze zouden elkaar in elk geval een tijdje in het leegstaande kantoor kunnen ontmoeten. Ze verliet de kamer, sloot de deur af, en nog steeds half verdoofd ging ze op zoek naar zuster Emanuel. Hij hield van haar... hij had haar gekust... hij wilde met haar samen zijn... Het was onmogelijk om het allemaal zo snel te verwerken, of er zelfs maar iets van te begrijpen. Ze dacht nog steeds aan zijn stem en zijn woorden toen ze zich bij de anderen voegde, en er speelde een glimlachje om haar lippen dat niemand opviel of begreep, behalve zuster Anne, die haar met haviksogen in de gaten hield.

12

De volgende ochtend stond Gabriella in de rij voor de biechtstoel. De anderen leken nog half te slapen, maar zij was al sinds drie uur 's nachts klaarwakker. Ze had het gevoel dat het een eeuwigheid duurde voordat ze hem weer kon zien, en ze was zich af gaan vragen of ze het zich soms allemaal had verbeeld, of hij er misschien spijt van zou hebben en tegen haar zou zeggen dat hij tot bezinning was gekomen en haar nooit meer wilde zien. Dat was heel goed mogelijk, en met een bange uitdrukking op haar gezicht ging ze uiteindelijk de biechtstoel binnen, na een van de oudste nonnen uit het klooster, en ze zei de vertrouwde woorden om de biecht te beginnen. Het rustgevende ritueel was nu alleen nog een façade.

Hij herkende haar stem onmiddellijk, had op haar gewacht en geruisloos opende hij het traliewerk, zodat zij de contouren van zijn gezicht kon zien, bijna alsof het een droom was.

'Ik hou van je, Gabbie,' fluisterde hij nauwelijks verstaanbaar, en ze slaakte een zucht van opluchting zodra ze zijn woorden hoorde.

'Ik was bang dat je je had bedacht.' Gespannen keek ze hem aan in het donker.

'En ik was bang dat jij je had bedacht.' Hij kuste haar door de piepkleine opening, en na een korte stilte vroeg hij haar of ze elkaar buiten het klooster konden ontmoeten.

'Misschien. Morgen wordt de post weggebracht, meestal door een van de andere zusters. Ik kan aanbieden om het voor haar te doen. Er wordt heel gewichtig over gedaan. Moeder Gregoria laat het me een enkele keer doen, maar dan weet ik het pas op het allerlaatste moment.'

'Bel me in St. Stephen's. Zeg dat je de assistente van mijn tandarts bent en dat er iemand heeft afgezegd. Je hoeft alleen de plaats en de tijd te zeggen. Naar welk postkantoor gaan jullie?' Ze vertelde het hem, en hij verzekerde haar dat hij er zou zijn als ze belde.

'En als je er nou niet bent?' vroeg Gabriella bezorgd.

'Ik hoef niet weg. Ik heb een hoop administratief werk te doen en verder heb ik alleen afspraken met parochianen in de refter. Ik zorg dat ik er ben en ik kan zo nodig heel snel weg. Doe nou maar gewoon wat je kunt.'

'Ik hou van je,' fluisterde ze.

'Ik hou ook van jou.' De samenzwering was nu compleet en ze waren vastbesloten om elkaar te zien, al was het nog zo kort, hoe hoog de prijs ook was. Na hun ontmoeting in het verlaten kantoor hadden ze allebei bijna de hele nacht wakker gelegen, maar voor hen voelde het goed wat ze deden, ondanks de risico's. Ze twijfelden geen van beiden. 'Zeg zoveel weesgegroetjes als je wilt. En bid voor me, Gabbie. Dat meen ik. We hebben het allebei nodig. Ik zal voor jou bidden. Bel me als je kunt.'

'Als het me niet lukt, zie ik je hier morgenochtend.'

Met gebogen hoofd verliet ze de biechtstoel en ze keek heel ernstig, in de hoop dat niemand de twinkeling in haar ogen zou kunnen zien. Ze was blij dat moeder Gregoria het de vorige avond te druk had gehad om tijdens het eten een praatje met haar te komen maken. Moeder Gregoria kende haar veel te goed, en Gabbie was bang dat ze haar geheim zou ontdekken als ze de blik in haar ogen zag.

Toen hij die ochtend de mis opdroeg, keek ze naar hem met andere ogen dan voorheen. Ze vond hem niet langer zo afstandelijk, zo mystiek. Opeens zag ze hem als man. Dat vond ze een beetje eng, en als ze er al te gericht over nadacht, voelde ze een vingertje van angst langs haar ruggengraat omhooggaan. Maar ze wist ook dat ze niet terug kon. Dat wilde ze niet. Ze verlangde naar zijn kussen, naar zijn sterke handen en zijn armen om haar heen.

Samen met de andere nonnen verliet ze de kerk en het was een opluchting dat ze in de tuin kon gaan werken. Het hield haar bezig en er waren daar geen nieuwsgierige ogen. Na het ontbijt zei ze terloops tegen zuster Emanuel dat ze die dag best de post weg wilde brengen, mochten ze haar hulp nodig hebben. Het werk in de tuin ging goed en ze had genoeg tijd om hen te helpen.

'Dat is lief van je, zuster Bernadette. Ik zal het tegen de anderen zeggen. Ik denk niet dat het vandaag nodig is, maar misschien een andere keer.'

Het werd een frustrerende week voor hen. Er was geen enkele reden en geen enkele manier om het klooster te verlaten. Wel ontmoetten ze elkaar nog twee keer in het lege kantoor. Ze waren zich allebei terdege van het risico bewust, en hij zorgde ervoor dat hij ongezien naar het kamertje kon komen. Gabriella had de laatste ordners gevonden, maar die hield ze daar verborgen zodat ze een reden had om terug te komen en ernaar te zoeken. Als ze in het kamertje waren, deden ze de deur op slot en ze kusten en fluisterden en hielden elkaar zo innig vast als ze durfden. Op een warme middag in juli zaten ze op de grond over hun leven te praten. Ze hadden geen van beiden alles op een rijtje. Joe had tijd nodig. Ze moesten zich een keer als normale mensen kunnen gedragen, ongehinderd met elkaar kunnen praten en hand in hand door een park wandelen. Maar zelfs als ze elkaar buiten het klooster zouden kunnen ontmoeten, zouden ze voorzichtig moeten zijn, en zij kon niet lang wegblijven zonder argwaan te wekken bij de zusters.

Voorlopig droomden ze alleen van een wandeling, een paar minuten samen, een moment van zorgeloos plezier dat voor andere paren vanzelfsprekend was, terwijl zij moesten wachten tot de gelegenheid zich voordeed.

Een volle week na zijn eerste ontboezeming brak het moment eindelijk aan, volkomen onverwacht. Zuster Immaculata gaf haar de sleutels van de oude stationcar die voor het doen van boodschappen werd gebruikt. Er waren rollen stof voor de habijten binnengekomen, en de nonnen van de naaikamer wilden er graag aan kunnen werken nu ze er tijd voor hadden. Niemand anders kon de stof ophalen en ze moest er helemaal voor naar het centrum van de stad. Het pakhuis was in Delancey Street en Gabriella wist waar het was, want ze was er al vaker geweest. En omdat ze toch weg moest, kon ze meteen boodschappen doen voor twee andere nonnen. Ze had een hoop te doen, maar als ze zich haastte, had ze net genoeg tijd om Joe even te kunnen zien.

Met trillende handen pakte ze de boodschappenlijstjes aan en ze hoopte dat niemand het zag. Ze had de autosleutels en een envelop met geld, en zodra ze voor haar goede fatsoen weg kon, snelde ze de deur uit. De stationcar stond voor de deur. Ze zwaaide naar moeder Gregoria voordat ze instapte, en de moederoverste glimlachte naar haar. Het deed haar goed dat Gabbie de laatste tijd zo opgewekt was. Haar ogen hadden een prachtige en vrolijke glinstering. Iedereen nam aan dat ze zich gelukkig voelde als postulante. Ze werkte hard in de tuin, en moeder Gregoria hoopte dat Gabbie ook nog tijd had om te schrijven. Ze nam zich voor haar ernaar te vragen.

Gabbie reed weg van de stoeprand, trapte het gaspedaal zo diep in als ze durfde en ging met een flinke vaart de hoek om. Twee straten verder stopte ze bij een telefooncel en met trillende handen draaide ze het nummer. Nadat de telefoon drie keer was overgegaan nam een jonge broeder op, en ze deed wat Joe haar had gezegd, zei dat ze de assistente van pater Connors' tandarts was, dat er iemand had afgezegd en of hij die ochtend misschien vrij was.

'Het spijt me,' zei de jonge broeder beleefd. 'Ik geloof niet dat hij er is.' De moed zonk haar in de schoenen. 'Ik zal even kijken, maar volgens mij zag ik hem net weggaan, en dan kan het wel even duren voor hij terug is.' Het bleef heel lang stil aan de andere kant, en in stilte wond ze zich op over de pech dat ze hem net had gemist en ze wilde dat ze een halfuur eerder weg was gegaan. Even vroeg ze zich af of ze zich schuldig moest voelen, of dit Gods manier was om er een stokje voor te steken. Ze hadden er veel over gepraat wat het zou betekenen als ze de kerk allebei de rug toekeerden. Ze wist dat ze zich er schuldig over zou voelen, maar nu nog nier. Het was allemaal nog te nieuw en te opwindend, en ze hadden zo gespannen uitgekeken naar een kort moment van vrijheid. Misschien kwam er uiteindelijk niets van terecht en zouden ze bijtijds tot inkeer komen. Maar als dat zo was, dan hadden ze in elk geval een paar dagen van deze liefde kunnen genieten en dat wilde ze nu nog niet opgeven. Ze had een heel leven om boete te doen en zich aan God te wijden, als dat was wat Hij wilde.

Buiten adem kwam de broeder weer aan de lijn, en Gabbie slaakte bijna een vreugdekreet toen hij haar vertelde dat hij pater Connors nog net te pakken had gekregen. Als ze nog even wilde wachten, kwam hij er zo aan.

Even later hoorde ze Joe's stem, en hij klonk alsof hij had gerend. Dat had hij ook. Hij was al bijna de deur uit geweest en de trap weer op gestoven toen hij hoorde dat ze aan de telefoon was. 'Waar ben je?' vroeg hij met een brede grijns. Ze hadden de hoop op deze dag al bijna opgegeven. Voor hun gevoel hadden ze er een eeuwigheid op gewacht.

'Niet ver bij St. Matthew's vandaan. Ik moet naar de stad om een aantal dingen op te halen. Ik moet meerdere dingen voor ze doen, dus ik denk niet dat ze me snel terug verwachten,' legde ze hem uit.

'Zal ik met je meegaan? Of is dat te riskant? We kunnen ook ergens afspreken. Waar moet je precies zijn?'

'In Delancey Street en in een paar winkels in Lower East Side, waar we korting krijgen.'

'Wat vind je van Washington Square Park? Daar herkent vast niemand ons. Of Bryant Park, achter de bibliotheek?' Ondanks de duiven en de dronkaards was het daar rustig en mooi.

Ze spraken over een uur af in Washington Square Park, zodat ze eerst de stof kon ophalen en als ze opschoot, kon ze ook de andere dingen doen.

'Ik zie je om tien uur,' beloofde hij. 'En Gabbie... fijn dat je dit wilt doen, liefste. Ik hou van je.' Zo had nog nooit iemand haar genoemd, haar hele leven niet, en niemand had ooit zo geklonken als hij nu.

'Ik hou van je, Joe,' fluisterde ze, nog steeds bang dat iemand haar kon horen. Het duurde even voordat ze besefte dat ze echt alleen was.

'Ga je boodschappen nou maar doen. Ik zie je over een uur.'

In het pakhuis werd ze voor de verandering snel geholpen. Ze hielpen haar de enorme rollen stof in de auto te laden. Voor elk habijt was vijf meter stof nodig, en er waren tweehonderd nonnen in St. Matthew's. De rollen die ze nu meekreeg waren genoeg voor niet meer dan een paar habijten, en toch was de laadruimte van de auto bijna vol. In recordtijd deed ze de rest van de boodschappen en om vijf over tien reed ze over Sixth Avenue. Ze sloeg af en de bekende boog kwam in zicht, net de Arc de Triomphe in Parijs die ze weleens op foto's had gezien. Joe was er al. Ze parkeerde de auto en deed het portier op slot, maar toen bedacht ze zich, maakte het portier weer open, nam haar kap af en legde die op de voorbank. Ze nam niet eens de moeite om in de spiegel te kijken, ging alleen met haar vingers door haar haren en ze hoopte dat ze er ondanks de sombere zwarte jurk uitzag als ieder ander. Gelukkig droeg ze als postulante een korte jurk, want als novice of non zou ze een habijt hebben gedragen, en/dat was voor iedereen herkenbaar.

Ze rende stralend naar hem toe zodra ze hem zag, en zonder een woord te zeggen trok hij haar in zijn armen om haar te kussen. Hij had zijn priesterboord afgedaan en die samen met zijn jasje in de auto achtergelaten, zodat hij eruitzag als een doodgewone man in een zwart overhemd met korte mouwen en een bijpassende broek en niet opviel.

'Wat ben ik blij je te zien,' zei hij ademloos, opgetogen dat hij voor het eerst in de gewone wereld met haar samen kon zijn. Het was een wereld vol kleuren en vrolijkheid en mensen, zelfs op dat uur. Er waren kinderen met ballonnen, paartjes die hand in hand op bankjes zaten, oude mannen die schaakten, en het bladerdak verzachtte het zomerse zonlicht. Bij een karretje kocht hij een ijsje voor haar en ze gingen hand in hand op een bankje zitten om hun ijsje te eten. Hij glimlachte en kuste haar, en ze had hem nog nooit zo gelukkig gezien. Voor hen was het net een droom, een droom die in een oogwenk in een nachtmerrie kon omslaan, maar daar wilden ze niet aan denken.

'Ik ben zo blij dat je me hier wilde ontmoeten, Gabbie.' Hij keek haar dankbaar aan, want hij wist maar al te goed hoe moeilijk het voor haar was geweest. Het lange wachten op dit moment maakte elke minuut nog kostbaarder. Ze benutten elke minuut, praatten over van alles, deelden zoveel gedachten als in die korte tijd mogelijk was, alles gericht op het heden, niet op de toekomst. Hij wilde weten wanneer ze elkaar weer zouden kunnen ontmoeten, en ze had geen idee wat ze tegen hem moest zeggen. Het voelde als een wonder dat ze samen waren, zodat het haast onvoorstelbaar leek dat ze het nog een keer kon doen, maar het was wat ze wilde. De gestolen momenten in het klooster leken nu niet meer dan kruimels. Het was zo heerlijk om ongedwongen samen te kunnen zijn, eindelijk vrij.

'Ik zal doen wat ik kan. Ik denk dat moeder Emanuel wel vaker zal vragen of ik boodschappen voor haar wil doen. Als ik nou maar alles doe en niet te lang wegblijf, zal niemand er, denk ik, bezwaar tegen hebben.' Voor haar maakten de nonnen vaak een uitzondering op de regels, dat was altijd zo geweest, en ze was altijd enorm behulpzaam geweest. Dat zou nu heus niet veranderen, zolang ze maar keurig met de andere postulanten meedeed. Ze had de hele week geen woord geschreven, maar wel uren in de tuin gewerkt.

'Ik wil graag een keer met je naar Central Park, of wandelen langs de rivier.' Er waren zoveel dingen die hij met haar wilde doen en daar was maar zo weinig tijd voor.

Om halfelf bracht hij haar terug naar de auto, en ze hadden zo intens van elkaar genoten dat het voelde alsof ze uren samen waren geweest. Hun hooggespannen verwachtingen waren uitgekomen, en dat maakte hen nog verlangender naar een volgende keer. Hoewel ze allebei een enorm risico liepen, was het nu te laat om de klok terug te draaien. Hij kuste haar nog een laatste keer, en het contact met zijn lichaam was zo intiem dat ze er eerst van schrok, maar zodra ze zich weer ontspande, smolt ze in zijn armen.

'Pas goed op jezelf, Gabbie. Wees voorzichtig. Vertel het aan niemand,' waarschuwde hij haar geheel overbodig.

'Zelfs niet aan zuster Anne?' plaagde ze glimlachend, en hij grijnsde. Hij wilde haar weer in zijn armen nemen, met haar samen zijn, haar die avond kunnen bellen. Hij wilde alle dingen kunnen doen die verliefde mannen nu eenmaal doen, alle dingen die hij nooit had gedaan. Hij was eenendertig en had nog nooit van een vrouw gehouden, had zichzelf niet eens toegestaan eraan te denken. Nog nooit was hij verliefd geweest, nog nooit had hij geflirt, nog nooit had hij gefantaseerd zoals nu. Voor hem was het als het breken van een dam, en de waterval van gevoelens die bezit van hem nam, was onmogelijk te stuiten.

Hij stond naast de auto te wachten terwijl zij haar kap weer opzette. Ze was net een klein meisje zoals ze met haar grote blauwe ogen naar hem omhoogkeek. Alleen door haar zo te zien, verlangde hij er al naar om met haar weg te lopen, nu meteen. En ze hadden allebei niet het flauwste idee wanneer ze elkaar weer in vrijheid zouden kunnen zien.

'Ik zie je morgen bij de biecht,' zei ze voorzichtig, en hij knikte spijtig. Hij wilde helemaal geen afscheid van haar nemen.

'Heb je de sleutels van dat kantoor nog?' vroeg hij hoopvol.

'Ik weet waar ze zijn,' verzekerde ze hem met een glimlach.

Het was gevaarlijk, maar beter dan fluisteren in de biechtstoel. Hij wilde nu al veel meer van haar dan hij krijgen kon.

Ze kusten elkaar voor de allerlaatste keer en ze zwaaide naar hem toen ze optrok. Ze reed zo hard als ze durfde en bereikte zonder problemen het klooster. Een van de andere postulanten hielp haar bij het uitladen van de auto. De rollen stof waren zwaar, maar na haar ontmoeting met Joe en de tederheid die ze hadden gedeeld, had Gabriella het gevoel dat ze zo sterk was als een paard.

Ze lunchte met de andere nonnen, werkte die middag in de tuin, was op tijd voor het eten, nadat ze met de anderen had gebeden, en die avond ging ze in haar vrije tijd naar haar kamer om te schrijven. Moeder Gregoria kwam bij haar langs en vroeg of ze nog nieuwe verhalen had geschreven. Ze had het gevoel dat ze elkaar al een hele tijd niet hadden gesproken. Gelukkig zag Gabbie er goed uit, en uit alle verslagen van de laatste tijd bleek dat zuster Bernadette in haar element was. Ze verheugde zich nu al op het moment dat ze haar gelofte zou afleggen. Dat zou nog een hele tijd duren, maar ze was al een eind op weg. Toen moeder Gregoria de kamer weer verliet, voelde Gabbie zich voor het eerst sinds de hele odyssee met Joe was begonnen oprecht schuldig. Het leek onvoorstelbaar dat het nog maar twee weken geleden onafhankelijkheidsdag was geweest; het voelde als een heel mensenleven.

Onwillekeurig bedacht ze hoe teleurgesteld moeder Gregoria in haar zou zijn, hoe verdrietig ze zou zijn. Toch wist Gabbie dat ze er niet mee kon ophouden. Ze leefde nu nog maar voor één ding: samen zijn met Joe Connors.

Ze zag hem de volgende dag in de biechtstoel, en aan het eind van de middag ontmoetten ze elkaar in het lege kantoor, maar ze voelden zich er opgesloten nu ze van de vrijheid hadden geproefd. En voorlopig was er geen hoop dat ze weer weg kon. Uiteindelijk duurde het twee volle weken voordat ze weer iets buiten het klooster kon doen, en het wachten op dat moment dreef hen allebei bijna tot waanzin.

Zoals hij had gehoopt, zagen ze elkaar in Central Park. Ze maakten een rondje om de vijver waar kinderen en volwassenen met hun modelscheepjes speelden en liepen daarna langzaam terug in de richting van de stad. Het park was weelderig groen, in de verte speelde ergens een steelband, en zoals altijd als ze met hem samen was, leek alles wel een droom, een hele vakantie samengeperst in één enkel uurtje. Ze hadden maar zo weinig tijd samen en ze wilden meer. Meer van elkaar en meer van hun leven. Elk moment samen was kostbaar. Een paar dagen later konden ze opnieuw samen naar Central Park. Dit keer lagen ze in het gras onder een boom, hij legde zijn hoofd in haar schoot en ze streelde zijn haar terwijl ze met elkaar praatten. Er was zoveel te zeggen en veel te weinig tijd. Onderweg naar de auto kocht hij opnieuw een ijsje voor haar. Ze zagen elkaar elke dag, heimelijk verscholen in de biechtstoel, of in het lege kantoor dat ze als het hunne beschouwden, en ze waren nog maar drie keer in de buitenwereld samen geweest.

Nog steeds was er zoveel te zeggen, er moesten zoveel hindernissen worden genomen. Ze hadden geen idee waar ze moesten beginnen. Ze hadden een zware reis voor de boeg, hoewel ze zich zeker voelden van elkaar. Het was al eerder gebeurd, onder gelijksoortige omstandigheden. Priesters vertrokken meestal met nonnen, hij zou niet de eerste zijn, noch de laatste. Maar ze wisten allebei hoeveel ophef het zou veroorzaken, hoeveel mensen zich verraden zouden voelen. Soms was Joe bang. Hoewel hij zeker wist dat hij van haar hield, zag hij er vreselijk tegenop om de kerk te verlaten en dat vertelde hij Gabbie ook.

'We hebben gewoon meer tijd nodig,' betoogde Gabriella. 'Zoiets kun je niet doen zonder er heel goed over na te denken, Joe.' En dat deed hij ook. Hij dacht er voortdurend aan, vooral als hij 's nachts alleen was en wanhopig verlangde naar hun heimelijke kussen in de biechtstoel. Hij deed iets dat hij nooit voor mogelijk had gehouden, totdat hij haar had ontmoet.

Gabriella was begonnen aan een dagboek gericht aan hem, over hun liefde en haar dromen over hun toekomst. Ze hoopte het hem op een dag te kunnen geven. Het was een eindeloos lange liefdesbrief aan hem, en die verborg ze onder haar ondergoed in haar enige lade, waar niemand haar geheim zou vinden. Het was een manier om met hem samen te zijn als ze alleen was, om met hem te praten als hij er niet was.

'Wanneer denk je dat je weer weg kunt?' vroeg hij op een middag verdrietig toen hij haar terugbracht naar de auto.

'Dat weet ik nog niet. Misschien volgende week.' De oudere nonnen gingen allemaal naar Lake George. Iemand had hen daar een huis ter beschikking gesteld, en moeder Gregoria zou een paar dagen meegaan totdat ze geïnstalleerd waren. Mogelijk betekende het meer vrijheid voor Gabriella, maar misschien ook niet; dat soort dingen waren in het klooster altijd onvoorspelbaar.

Maar op de dag van hun vertrek was Gabriella een hele middag zo vrij als een vogeltje. De andere postulanten gingen die dag naar de tandarts en zouden uren wegblijven. Gabriella was twee maanden daarvoor nog naar de tandarts geweest, dus bleef ze thuis, zonder verplichtingen en zonder plannen. Ze vertelde de plaatsvervangster van moeder Gregoria dat ze problemen had met sommige groentes en een middel tegen bladluis nodig had. De oude non had al dagenlang erge hoofdpijn en zonder vragen te stellen gaf ze haar de autosleutels. Gabriella vertrok met de vage belofte dat ze straks weer terug zou zijn. Ze reed zoals gewoonlijk naar de telefooncel om de hoek om Joe te bellen, en gelukkig was hij er. Hij had niet op haar telefoontje gerekend, maar hij ging tegenwoordig niet graag meer weg, uit angst een van haar zeldzame telefoontjes en de kans om haar te zien mis te lopen.

'Hoeveel tijd heb je?' Die vraag stelde hij haar altijd, en tot zijn verbijstering antwoordde ze dit keer dat ze een paar uur weg kon blijven. Ze maakten dit soort afspraakjes nu al meer dan een maand. 'Kun je naar Fifty-third Street komen?' Hij gaf haar een adres. Ze had geen idee waar het was, maar het was niet meer dan een paar straten bij het klooster vandaan. Dit keer was ze er eerder dan hij en met haar kap naast haar op de voorbank wachtte ze gespannen op zijn komst.

Hij parkeerde aan de overkant, en met zijn arm om haar heen geslagen liepen ze langzaam door de straat. Hij was stil voor zijn doen.

'Wil je niet naar het park?' vroeg ze verbaasd.

'Ik vind het een beetje te warm.' Hij draaide zijn hoofd opzij en keek haar aan voordat hij haar met een zorgelijk gezicht in zijn armen nam. Niemand kon hen hier zien, daarom had hij deze ontmoetingsplaats ook voorgesteld. En hij legde haar uit wat hij had gedaan. Een oude vriend van hem, iemand die hij nog kende uit St. Mark's, was net naar New York verhuisd. Hij maakte carrière in de reclame en hij en Joe hadden onlangs lang met elkaar gepraat. Joe had hem verteld dat hij ernstige bedenkingen had over zijn leven, zonder uit te leggen waarom. Zijn oude vriend had hem de sleutels van zijn appartement gegeven en gezegd dat Joe er zo vaak hij wilde gebruik van kon maken om even weg te zijn uit St. Stephen's, zodat hij op zijn gemak kon nadenken. Joe wist dat zijn vriend die week de stad uit was. Hij had zomervakantie en logeerde bij vrienden in Cape Cod.

'Heb je zin om naar dat appartement te gaan, zodat we met elkaar alleen kunnen zijn? Ik wist niet of je bang zou zijn, of dat je het juist prettig zou vinden om niet over straat te zwalken.' Hij wilde haar niet onder druk zetten met een kant en klaar plan. Hij had de sleutels meegenomen, maar wilde haar zelf laten kiezen. 'Het is aan jou,' zei hij beminnelijk, en ze glimlachte naar hem.

'Dat lijkt me heel leuk,' zei ze, en ze volgde hem naar binnen. Het was de eerste keer dat Joe er kwam, en ze waren allebei onder de indruk. Er was een ruime, comfortabele zitkamer met leren stoelen en een lange bank van bruin leer. Alles was heel erg modern en typisch manlijk. De grote, lichte keuken had een robuuste bar. Aan de achterkant, met uitzicht op een tuintje, waren twee slaapkamers, een ervan duidelijk die van de heer des huizes, de andere een logeerkamer.

Joe zette de airconditioning aan en floot bewonderend bij het zien van de stereo-installatie. In overleg met haar zette hij muziek op en hij schonk zichzelf een glas wijn in uit de bar. Ze waren nog nooit op deze manier samen geweest, en Gabbie leek meer dan een beetje beduusd toen ze naast elkaar op de bank gingen zitten. Ze was in zijn bijzijn nog nooit zo nerveus geweest, vooral ook omdat dit allemaal nieuw voor haar was. Maar nadat ze een tijdje naar de muziek had geluisterd en een klein slokje van zijn wijn had genomen, begon ze zich te ontspannen. Het was nog steeds Joe, de man van wie ze hield, ook al waren de omstandigheden dit keer anders. Hij vroeg of ze met hem wilde dansen.

Ze glimlachte om zijn verzoek. Ze had nog nooit met iemand gedanst, maar hij hield haar dicht tegen zich aan en het bewegen ging vanzelf. Nog nooit was hij zo gelukkig geweest, en ze leek te smelten in zijn armen terwijl ze elkaar kusten en langzaam bewogen op de maat van de muziek. Hij had een bandje van Billy Joel opgezet.

Dit was anders dan alle andere dingen die ze samen hadden gedaan, maar het was waar ze allebei heel lang naar hadden verlangd, de kans om met elkaar alleen te zijn, om te zijn wie ze waren en alles te doen wat ze wilden. Onder het dansen keek hij op haar neer, en geleidelijk nam hun passie toe. Hij voelde het bonzen van haar hart tegen zijn borst en kon de verleiding om haar te blijven kussen niet weerstaan. Ze waren allebei opgewonden en buiten adem toen ze stil bleven staan.

'Ik weet wel wat ik graag zou willen,' zei hij. Hij verlangde wanhopig naar haar, maar wist niet zeker of zij er al aan toe was om een zo ingrijpende stap te zetten. Het was nu vijf weken geleden dat hij haar zijn liefde had verklaard, en toch verlangden ze naar elkaar op een manier die ze niet geheel konden begrijpen. Hij was nog nooit intiem geweest met een vrouw, en zij niet met een man. Ook al was alles even nieuw, voor hen allebei voelde het goed, en ze begreep wat hij bedoelde. Liefdevol keek ze naar hem op.

'Ik ook,' fluisterde ze, en hij voelde het heftige bonzen van haar hart.

'Wees niet bang, Gabbie... Ik hou zoveel van je.' Hij tilde haar op alsof ze een veertje was en droeg haar langzaam naar de logeerkamer. De kamer zag er uitnodigend uit, en hij zette haar voorzichtig neer op het bed. Ze droeg nog steeds haar zwarte jurk, en zijn vingers gleden zoekend over de stof. Terwijl ze elkaar kusten, hielp ze hem met de knoopjes, de plooien en de spelden, en opeens zat hij naar haar te kijken, haar huid als room, haar borsten de eerste die hij ooit zag, haar ledematen langer en sierlijker dan hij ooit had durven dromen.

Ze voelde geen angst voor hem toen hij zich uitkleedde, en hij kroop in bed om de rest van zijn kleren uit te trekken, net als zij. Hun kleren belandden op de grond en brandend van hartstocht begon hij haar te verkennen. Ze hadden geen van beiden ooit iets gevoeld dat hiermee te vergelijken was. Het was een moment van verkennen en van vertrouwen, en hoewel ze niet goed wisten wat ze konden verwachten, wisten ze heel zeker dat ze dit wilden, dat ze bij elkaar moesten zijn. Het was een weg die ze samen af moesten leggen, de weg naar een nieuw en gezamenlijk leven.

Hij kuste haar overal, en trillend onder zijn handen begon ze aarzelend naar hem te zoeken. Ze zette grote ogen op bij wat ze voelde. Niemand had haar hier op voorbereid. Ze had geen idee wat ze moest doen, maar de natuur hielp haar, en hij wist instinctief wat hij voor haar moest doen. Ze schrok toen hij bij haar binnenging, maar hij was heel voorzichtig met haar, ondanks zijn stijgende hartstocht, die steeds moeilijker te bedwingen was. Hij wist dat het haar pijn zou doen, want het was de eerste keer, en hij beheerste zich zo lang mogelijk, totdat hij het niet langer uithield. Met een wilde huivering bereikte hij zijn climax, onder het uitroepen van haar naam, en terwijl ze hem stevig tegen zich aan hield, kreunde ze van een merkwaardige mengeling van pijn en intens genot. Erna bleef hij haar strelen en hij keek op haar neer. Ze had tranen in haar ogen, maar het waren tranen van blijdschap om hun nieuwe leven, het verdriet dat ze achter zich hadden gelaten, de band die hen nu voorgoed aan elkaar zou smeden. De weg hierheen was lang geweest, maar ze wist dat ze nu altijd bij hem zou blijven en hij bij haar. Hij kuste haar lippen en haren en ogen, en kwam naast haar liggen, met haar in zijn armen. Het duurde heel lang voordat hij zichzelf ertoe kon brengen om haar los te laten zodat hij naar haar kon kijken, vol ontzag over de schoonheid die zorgvuldig verborgen was geweest in het lelijke habijt.

'Je bent zo mooi...' Hij had nooit gedacht dat het zo zou zijn en hij wilde haar opnieuw, maar was bang om haar pijn te doen. Maar toen hij haar opnieuw hartstochtelijk kuste, voelde hij dat ze ook naar hem verlangde, en dit keer was het anders voor haar. Ze leken elkaar een eeuwigheid in extase te beminnen, genietend van wat ze elkaar te bieden hadden, en erna nam hij haar mee naar de badkamer om samen te douchen. Het verbaasde haar dat ze zich zo op hun gemak voelden met elkaar, ondanks hun gebrek aan ervaring en hun aangeboren verlegenheid. Samen stonden ze onder de douche en ze kusten elkaar terwijl het stromende water hen schoon waste. Nu wisten ze allebei wat hen te doen stond, wat ze hierna zouden gaan doen. De teerling was geworpen. Ze hadden geen twijfels meer over de toekomst.

Samen verschoonden ze het bed, ze stopten de lakens en handdoeken in de wasmachine en gingen terug naar de zitkamer om te wachten tot de was klaar zou zijn. Naast elkaar op de bank bespraken ze de toekomst.

'We kunnen niet eeuwig zo doorgaan, liefste,' zei hij praktisch, en ze wisten allebei dat deze middag hun leven voorgoed had veranderd. Ze kon zelfs niet bedenken wat ze uiteindelijk tegen moeder Gregoria zou gaan zeggen. Ze kon alleen maar aan hem denken, aan wat ze die middag hadden gedaan. Wat de toekomst hen ook zou brengen, ze wist dat ze nu voor altijd de zijne was. Na wat ze hier hadden ervaren, zou het moeilijk zijn om nog genoegen te nemen met een wandeling in het park of een snelle kus in het biechthokje.

'Maar nog wel een tijdje,' zei Gabriella uit bezorgdheid over hem. Hij had zoveel aan zijn hoofd.

'Kun jij in troosteloze armoede leven?' vroeg hij. Hij was er niet gerust op, want hij wist dat ze nooit armoede had gekend. In het klooster had ze altijd zonder luxe geleefd, maar ze had alles gehad wat ze nodig had en ze was er volkomen veilig. Als hij met haar trouwde, zouden ze in het begin waarschijnlijk weinig tot niets te eten hebben.

'Ik kan toch ook werken.' Ze had gestudeerd en kon lesgeven of voor een tijdschrift gaan werken. En ze kon natuurlijk altijd proberen om haar verhalen te verkopen. Ze had geen idee hoeveel geld ze ervoor zou krijgen, maar moeder Gregoria en de andere nonnen hadden er altijd op aangedrongen dat ze haar werk zou proberen te verkopen.

'Ik kan misschien les gaan geven op een school,' opperde hij nerveus. St. Stephen's betaalde hem een salaris, maar in de gewone wereld zat niemand op een ex-priester te wachten. Hij had zich nooit eerder zorgen hoeven maken over het verdienen van de kost.

'Je kunt van alles gaan doen,' stelde ze hem gerust, 'als dat tenminste is wat je wil.' Ze wilde hem niet het gevoel geven dat ze hem onder druk zette om het priesterschap op te geven. Hij moest weggaan omdat hij het zelf wilde, anders zou hij het haar misschien zijn hele verdere leven verwijten, vooral als ze het moeilijk kregen. En ze wist dat dit een tijdlang onvermijdelijk zou zijn. Het vergde een enorme aanpassing.

'Je weet dat ik niets liever wil dan met jou samenzijn.' Hij kuste haar, opnieuw overweldigd door alle emoties van de afgelopen twee uur. Nu was hij blij dat er nooit iemand anders was geweest. Hij had nooit beseft hoeveel het voor hem zou betekenen dat hij op haar had gewacht. En hun gebrek aan ervaring maakten ze met hun passie ruimschoots goed.

'Ik moet terug,' zei ze uiteindelijk spijtig. Eigenlijk was het onvoorstelbaar dat ze nog steeds terug moest naar het klooster, maar Joe moest nog met zichzelf in het reine zien te komen. Ze hadden afgesproken om geduld te hebben, zodat hij de tijd had om alles voor zichzelf op een rijtje te zetten, maar ze hadden hun beslissing allebei al genomen. Het was een kwestie van tijd. Ze konden niet eindeloos doorgaan met deze schertsvertoning, en voor Gabriella voelde dat aspect ervan heel erg verkeerd. Ze moest het nu bekennen, haar zonden opbiechten, en dan kon ze haar blik op de toekomst richten. Ze wilde niet tegen moeder Gregoria blijven liegen.

Voor de zoveelste keer controleerde ze of haar jurk goed zat, en hij nam haar nog een laatste keer in zijn armen voordat ze samen het appartement verlieten. 'Ik zal je heel erg missen.' Zijn stem klonk nog schor van hartstocht. 'Ik zal deze dag nooit vergeten.'

'Ik ook niet,' fluisterde ze. Haar liefde voor hem was gemengd met schuldgevoelens omdat ze moeder Gregoria had bedrogen door zich aan hem te geven, maar in haar hart voelde ze zich al getrouwd.

Ze verlieten het appartement en liepen langzaam naar de auto, waar ze haar kap opzette. Ze was weer een postulante, een non in de ogen van de wereld. Maar hij wist beter. Hij herinnerde zich elke centimeter van haar lichaam, haar betoverende schoonheid en hun passie voor elkaar.

'Pas goed op jezelf,' zei hij, en hij boog zijn hoofd om haar een kus te geven. 'Tot morgenochtend.' Tegenwoordig kwam hij elke dag om de mis op te dragen en de biecht af te nemen. Het was niet veel, maar meer zat er buiten de wereld van het geleende appartement niet in.

'Ik hou van je,' zei ze na een laatste kus, en met een zwaar hart reed ze weg. Ze vond het vreselijk om bij hem weg te gaan. Eenmaal terug in het klooster voelde ze zich nog depressiever. Ze verlangde er zo wanhopig naar om bij hem te zijn, en de nonnen om haar heen herinnerden haar aan wat ze had gedaan, en hoe ver ze hen achter zich had gelaten. Toch moest ze voorlopig hier blijven. Zolang ze geen definitieve beslissing over hun plannen hadden genomen, kon ze nergens anders naartoe, en Joe evenmin. Er moesten allerlei praktische details uitgewerkt worden voordat ze iets bekend konden maken. En nog steeds wilde ze dat Joe honderd procent zeker zou zijn van zijn beslissing om het priesterschap op te geven. Voor haar was het echter boven elke twijfel verheven dat het haar dood zou worden als hij haar nu in de steek liet.

Die nacht lag ze urenlang wakker, en het was verschillende postulanten opgevallen dat ze tijdens het eten bijna niets had gezegd. Ze leek op te gaan in haar eigen gedachten, en de zuster die hen die week begeleidde, was bang dat ze ziek werd. De volgende ochtend drong ze er dan ook op aan dat Gabbie naar de dokter zou gaan. Hoewel ze er moe en bleek uitzag, hield ze vol dat haar niets mankeerde, en zoals gewoonlijk woonde ze de mis bij en ging ze biechten.

Joe wachtte op haar in de biechtstoel en meteen opende hij het luikje om haar te kussen.

'Gaat het goed met je?' vroeg hij bezorgd. De hele nacht had hij over haar liggen tobben en naar haar verlangd. Ze had een onverzadigbare begeerte in hem gewekt en toen hij terug was gegaan naar het appartement om op te ruimen, had het zonder haar zo leeg gevoeld. 'Geen spijt?' Met ingehouden adem wachtte hij op antwoord.

'Natuurlijk niet. Het was zo triest om hier gisteren terug te komen. Ik voelde me zo eenzaam zonder jou.'

'Ik ook.' Hij wilde graag terug naar het appartement, maar ze had geen idee wanneer ze weg kon.

Aan het begin van de middag zagen ze elkaar in het lege kantoor en dit keer waren ze allebei erg nerveus. Tot nu toe hadden ze geluk gehad, maar Gabriella begon zich zorgen te maken dat ze op een gegeven moment zouden worden betrapt.

De rest van de middag werkte ze in de tuin. Ze dacht voortdurend aan hem en verlangde naar hem en ze nam zelfs het risico om hem uit moeder Gregoria's kantoor op te bellen. Ze wisselden niet meer dan een paar woorden, zonder hun namen of hun geheim te onthullen. Het risico was hoog en er stond veel op het spel. De tijd drong, maar Joe had nog steeds niet besloten wanneer hij het zou vertellen.

Voordat moeder Gregoria terugkwam, lukte het haar nog één keer om hem in het appartement te ontmoeten, maar dit keer kon ze niet zo lang blijven, en bij het vertrek was hun honger naar elkaar nog niet gestild. Voor hun gevoel lagen ze veel te kort in elkaars armen in bed, en de weinige uurtjes met elkaar waren oneindig kostbaar.

Moeder Gregoria schrok van wat ze zag toen ze terugkwam uit Lake George. Ze vond Gabriella veel te stil en ze las iets in haar ogen dat haar verontrustte. Ze kende haar al heel lang en voelde intuïtief aan dat het meisje met grote problemen worstelde. De eerste avond probeerde ze er met haar over te praten, maar Gabriella verzekerde haar dat er niets aan de hand was. De volgende ochtend knapte ze weer een beetje op nadat ze aan Joe had geschreven in haar dagboek, maar ze miste hem vreselijk en had het gevoel dat ze niet langer in het klooster thuis hoorde.

De volgende dag ging ze naar het postkantoor en ze maakte een wandeling in het park met Joe. Ze had geen tijd om naar het appartement te gaan, want ze was te bang dat moeder Gregoria iets zou merken.

'Volgens mij voelt ze iets, Joe,' zei Gabbie met zorgelijk gefronste wenkbrauwen. Ze luisterden naar een groep straatmuzikanten en aten een ijsje. 'Ze weet dingen van mensen die niemand haar ooit vertelt.' Een beetje angstig keek ze hem aan. 'Zou iemand ons hebben gezien?' Ze hadden vaak samen gewandeld en met hun regelmatige ontmoetingen een groot risico genomen. Ook kon iemand hen in Fifty-third Street hebben gezien, toen ze naar het appartement gingen.

'Dat denk ik niet,' zei Joe kalm. Hij was beduidend minder bezorgd dan zij. Hij had veel meer vrijheid. Priesters werden niet zo scherp in de gaten gehouden als nonnen en ze hadden het recht om naar plaatsen te gaan waar zij nooit van zou dromen. Niemand stelde vragen over zijn komen en gaan. Hij was consciëntieus en verantwoordelijk en werd volledig vertrouwd. 'Ze waakt gewoon over haar kuikens.'

'Ik hoop het.' Inmiddels was het augustus en de zomer ging snel voorbij. Binnenkort zouden de lessen op school weer beginnen, en de oudere zusters zouden terugkomen uit Lake George en de Catskills. In de keuken werden al plannen gemaakt voor de picknick op Labor Day, in september. Maar voor Gabbie was dat alles minder belangrijk dan haar toekomst.

Op Labor Day werd Gabbie door een fikse griep geveld, en moeder Gregoria begon zich nu ernstig zorgen te maken. Er was meer aan de hand dan een lichamelijke ziekte, ze had ernstige emotionele problemen en moeder Gregoria voelde dat feilloos aan.

Joe kwam samen met de andere priesters naar de picknick, zoals de gewoonte was, maar dit keer leek hij Gabbie uit de weg te gaan. Ze hadden het de ochtend ervoor besproken en waren tot de conclusie gekomen dat ze beter bij elkaar uit de buurt konden blijven, want het gemak waarmee ze tegenwoordig met elkaar omgingen, zou weleens op kunnen vallen. Halverwege de dag ging Gabbie terug naar haar kamer. Ze voelde zich te ziek om te eten, of zelfs om met de anderen samen te zijn. Het ontging moeder Gregoria niet, net zo min als zuster Emanuel, en ze bespraken het op gedempte toon.

'Wat zou er met haar aan de hand zijn?' vroeg de postulantenmeesteres oprecht bezorgd. Ze had Gabbie nog nooit zo meegemaakt.

'Ik weet het werkelijk niet,' verzuchtte moeder Gregoria verdrietig. Ze had al besloten om met haar te gaan praten en die middag ging ze naar haar kamer. Gabbie zat ingespannen in haar dagboek te schrijven. 'Schrijf je een nieuw verhaal?' informeerde ze vriendelijk en ze ging zitten op de enige stoel in het kale vertrek. 'Mag ik het lezen?'

'Nu nog niet,' zei Gabriella lusteloos en ze schoof het dunne boekje onder haar kussen. 'Ik heb tegenwoordig niet veel tijd.' Ze keek haar verontschuldigend aan, zonder dat de moederoverste precies wist waarom. 'Het spijt me dat ik vanmiddag niet ben gebleven.' Het was bloedheet geweest buiten, en Gabriella's gezicht was tegen de tijd dat ze wegging bijna groen geweest.

'Ik maak me zorgen over je,' zei moeder Gregoria naar waarheid.

'Het is niets,' antwoordde Gabbie nerveus. 'Gewoon griep. Iedereen is ziek geweest toen u weg was.' Maar moeder Gregoria wist dat het niet waar was. Alleen een heel oude non was ziek geweest, en dat had met haar galblaas te maken. De laatste tijd was er geen enkele non ziek geweest.

'Heb je soms twijfels, mijn kind? Dat overkomt ons allemaal weleens. Ons leven is niet makkelijk, net zo min als de keus die we maken, zelfs niet als je hier al heel lang woont, zoals jij. Op een gegeven moment worstelen we ermee, voordat we een definitieve beslissing nemen. Als het eenmaal zo ver is, kun je rekenen op een periode van sereniteit, misschien wel voorgoed.' Terwijl ze het zei, wenste ze in stilte dat Gabriella haar jaren op de universiteit beter had benut. Misschien vond ze het jammer om een wereld te verlaten die ze nooit werkelijk had gekend, zelfs niet in haar jeugd. 'Je hoeft niet bang te zijn om het me te vertellen.'

'Echt, moeder, er is niets.' Het was de eerste keer dat ze tegen haar loog en ze haatte zichzelf erom. De situatie werd nu echt onhoudbaar. Ze wilde haar vertellen dat ze verliefd was op Joe, dat ze weg moest uit het klooster. Hoe moeilijk dat ook zou zijn, het was beter dan dit.

'Misschien moet je nog een laatste keer rondkijken in de wereld, nu het nog kan. Je kunt ergens gaan werken en hier blijven wonen, Gabriella. Je weet dat we bereid zijn om voor jou een uitzondering te maken.' Het was precies de opening die ze nodig had, maar ze wist dat ze zelfs die vrijheid zou misbruiken als ze Joe in het appartement bleef ontmoeten. Als ze wegging, moest ze het eerlijk doen, met een zuiver geweten.

'Dat wil ik niet,' zei ze beslist. 'Ik hou van mijn leven met de zusters.' Dat was in elk geval waar, maar nu hield ze meer van Joe, dat was het probleem. En hij had de knoop nog steeds niet doorgehakt. Ze moesten het allebei zeker weten. Haar besluit stond vast, en hij zei wel dat hij weg wilde, maar tot nu toe had hij haar nog steeds niet verteld hoe hij het zou aanpakken. Hij was er nog steeds niet aan toe, ook al zei hij nog zo vaak dat hij van haar hield, en ze wist het. Er waren nog maar twee maanden verstreken sinds het allemaal was begonnen.

De komende paar weken werden een nachtmerrie voor haar. Ze deed zo vaak mogelijk boodschappen, maar moeder Gregoria was zo bezorgd dat ze regelmatig weigerde haar de deur uit te laren gaan. Ze bleef Joe in het lege kantoor ontmoeten, en in de biechtstoel, maar tegenwoordig praatten ze bijna alleen nog maar over hun plannen en zijn overduidelijke schuldgevoelens. Ze wilde niet dat hij er spijt van zou krijgen als hij de kerk eenmaal vaarwel had gezegd. Ze konden elkaar nog maar twee keer in het geleende appartement ontmoeten. Zijn vriend was inmiddels terug, maar Joe mocht het gebruiken als zijn vriend op kantoor zat.

Tot overmaat van ramp voelde Gabbie zich sinds half september bijna voortdurend doodziek. Ze probeerde het voor de anderen te verbergen, maar het viel iedereen op hoe bleek ze was en hoe weinig ze at, en er ontstond regelrechte paniek toen ze op een dag flauwviel in de kerk. Joe was erbij, hij droeg de mis op en keek geschrokken naar de postulanten zodra er beroering ontstond. Hij wist zichzelf met moeite te beheersen toen ze naar buiten werd gedragen. Pas de volgende dag kon hij haar in de biechtstoel vragen wat er was gebeurd.

'Ik weet het niet, het was gewoon heel erg warm in de kerk.' De hittegolf wist van geen wijken maar, protesteerde hij met ogen die glinsterden van zorgen en angst, geen van de andere nonnen was flauwgevallen, zelfs de hoogbejaarde niet.

Ze wachtte nog twee weken, tot eind september. Toen wist ze het zeker, ook zonder medische bevestiging. Alle symptomen klopten, en ook al was ze nog zo onervaren, ze twijfelde er niet aan dat ze in verwachting was. Uiteindelijk wist ze het klooster te verlaten en ze belde Joe om af te spreken. Die middag zagen ze elkaar in het appartement en hij wist dat er iets aan de hand was zodra hij haar zag. Ze vertelde het hem, en Joe nam haar doodsbang in zijn armen en huilde. Hij vond het vreselijk. In zijn ogen was dit geen manier om aan een huwelijk te beginnen. Bovendien waren ze nu gedwongen om de knuppel in het hoenderhok te gooien. Voor zover zij het kon bepalen, was het al de eerste keer gebeurd, dus was ze nu bijna twee maanden in verwachting. Ze kon haar eigen beslissing niet veel langer uitstellen. Wat hij nu ook deed, zij zou het klooster moeten verlaten. Abortus kwam niet eens bij haar op en dat verwachtte hij ook niet van haar. Hij zou zelfs alles hebben gedaan om haar tegen te houden. Op dat punt hadden ze allebei diep religieuze gevoelens.

'Het is niet erg, Joe,' zei ze, want ze voelde dat hij volkomen van de kaart was nu de onhoudbare situatie nog verder onder druk kwam te staan. 'Misschien heeft het zo moeten zijn. Misschien had ik dit nodig om mijn beslissing te kunnen nemen.'

'O Gabbie, het spijt me zo... het is allemaal mijn schuld. Ik had nooit gedacht... het was stom van me.' Maar hoe kon een priester nou condooms kopen? En voor haar was het al helemaal onmogelijk om aan voorbehoedmiddelen te komen. Ze hadden geen keus gehad en geen mogelijkheden en daarom het risico op de koop toe genomen. En naïef als ze nu eenmaal waren, was het nooit bij hen opgekomen dat zoiets als dit zo snel kon gebeuren.

Nu moest hij met twee mensen rekening houden, een vrouw en een baby, en hij kon ze op geen enkele manier onderhouden. Plotseling zag hij zich geconfronteerd met een voor zijn gevoel uitzichtloze situatie en de druk was haast ondraaglijk.

'Ik ga over een maand uit St. Matthew's weg,' zei Gabbie. Ze had de consequenties van haar toestand aanvaard en een beslissing genomen. 'Ik vertel het moeder Gregoria in oktober.' Dat gaf hem een maand de tijd om te bedenken wat hij wilde. Meer kon ze hem onder deze omstandigheden niet bieden. Hij mocht wel langer wachten als hij wilde, maar zelf moest ze iets doen voordat de anderen het zagen, met een groot schandaal als gevolg.

Hij hield haar die middag een tijdlang in zijn armen, zonder haar verder aan te raken omdat hij bang was dat het schadelijk zou zijn voor haar of de baby, en begon weer te huilen. 'Ik ben zo bang dat ik niet voor je kan zorgen, Gabbie... Stel nou dat het me niet lukt?' Dat was nu zijn grootste angst.

'Je kunt het best, Joe, als je maar wilt. We kunnen het allebei. Dat weet je.' Gezien hun gebrek aan ervaring klonk ze opmerkelijk overtuigd.

'Ik weet alleen hoeveel ik van je hou,' zei hij. Hij wilde de kerk vaarwel zeggen, met haar samen zijn, voor haar zorgen, voor haar en de baby, maar hij wist nog steeds niet of hij het wel kon. 'Je bent zo sterk, Gabbie, je begrijpt het niet. Ik heb nooit iets anders dan het priesterschap gekend.' En zij had nooit iets anders dan St. Matthew's gekend, na een jeugd die een hel was geweest. En waarom dacht iedereen toch dat ze zo sterk was? Het herinnerde haar aan haar vader, aan wat hij had gezegd op de avond voor zijn vertrek, en opeens sloeg de angst haar om het hart. Stel nou dat Joe haar ook in de steek liet? Haar en hun baby? Ze raakte bij de gedachte al in paniek, maar ze koesterde zich zwijgend in zijn omhelzing om hem niet nog banger te maken.

Hij kuste haar voordat ze wegging, en in gedachten verzonken reed ze terug naar het klooster. Ze merkte zelfs niet dat moeder Gregoria naar haar keek toen ze binnenkwam en ze zag evenmin dat zuster Anne een envelop achterliet voor haar kantoor. En ze kon niet weten dat moeder Gregoria later die dag St. Stephen's belde. Die avond ging ze naar de monseigneur en met een zwaar hart keerde ze terug naar St. Matthew's. Niemand had zekerheid, maar er deden geruchten de ronde, en er waren een aantal telefoontjes geweest van een jonge vrouw die telkens een andere naam opgaf. Pater Connors was de laatste tijd veel weg geweest en, besefte moeder Gregoria opeens, veel te vaak in St. Matthew's. Die avond maakten zij en de monseigneur een afspraak. Pater Connors zou voorlopig niet meer naar het klooster komen om de mis op te dragen of de biecht af te nemen.

Gabriella kon dat onmogelijk weten en toen ze de volgende ochtend knielde in de biechtstoel en zei: 'Hoi, ik hou van je,' gaf een onbekende stem antwoord. Er viel een lange stilte, waarna ze de biecht hervatte alsof er niets aan de hand was. Met bonzend hart verliet ze de biechtstoel en ze kon zich zelfs haar penitentie niet herinneren. Ze vroeg zich af of Joe misschien ziek was. Of misschien had hij hen wel verteld dat hij wegging, of erger nog, misschien waren ze wel tegen de lamp gelopen. Het leek haar onwaarschijnlijk dat hij iets had gezegd zonder het eerst met haar te overleggen, maar misschien had hij na wat ze hem de vorige middag had verteld wel besloten direct schoon schip te maken.

Nog steeds was ze in alle staten toen moeder Gregoria haar later die ochtend bij zich riep in haar kantoor. Ze keek Gabriella een tijdlang zwijgend en verdrietig aan.

'Ik denk dat je me iets te vertellen hebt, Gabriella.'

'Waarover?' Gabbie zat zo wit als een doek voor het bureau en keek naar de moeder-overste. Ze had haar niet alleen twaalf jaar lang 'moeder' genoemd, ze had ook innig van haar gehouden.

'Je weet best waarover ik het heb. Over pater Connors. Heb je hem gebeld, Gabriella? Ik wil dat je eerlijk tegen me bent. Een van de priesters van St. Stephen's gelooft dat hij jullie in augustus een keer in Central Park heeft gezien. Ik weet niet zeker of jij het was, en hij ook niet, maar alle priesters van St. Stephen's hebben hun vermoedens. Het is nog niet te laat om een schandaal te voorkomen, maar dan moet je me nu wel de waarheid vertellen.'

'Ik...' Dit keer wilde ze niet liegen. Aan de andere kant kon ze haar onmogelijk vertellen wat er werkelijk aan de hand was. Althans nog niet. Eerst moest ze er met Joe over praten. Hij was inmiddels ongetwijfeld al aan de tand gevoeld en ze moest weten wat hij hen had verteld. 'Ik weet niet wat ik moet vertellen, moeder.'

'Wat dacht je van de waarheid?' zei moeder Gregoria grimmig en ze keek met pijn in haar hart naar de jonge vrouw van wie ze hield alsof het haar dochter was.

'Ik... ik heb hem gebeld, ja... en we hebben elkaar twee keer in het park ontmoet.' Meer wilde ze niet loslaten. De rest was van hen en dat ging niemand iets aan.

'Mag ik vragen waarom, Gabriella? Of is het dom van me om naar de bekende weg te vragen? Hij is een knappe jongeman en jij bent een mooie jonge vrouw. Je hebt nog geen gelofte afgelegd, maar je hebt gezegd dat je zeker was van je roeping, en ik geloofde je. Nu ben ik er niet meer zo zeker van. En wat hem betreft, hij is nu al een aantal jaren priester. Dit soort vrijheden kunnen jullie je niet permitteren. Het is een schending van jullie belofte.'

'Dat begrijp ik.' Er stonden tranen in haar ogen, maar ze wilde niet huilen of om genade smeken.

'Is dit lelijke verhaal nu compleet, Gabriella? Als er meer is, wil ik het weten.' Het was geen lelijk verhaal en het sneed door Gabriella's hart dat het zo werd genoemd. Aangezien ze zich had voorgenomen niet meer te liegen, kon ze alleen haar hoofd schudden. 'Het zal je niet verbazen dat er een onderzoek wordt ingesteld. St. Stephen's belt vandaag de aartsbisschop. En voorlopig blijft onze deur gesloten voor pater Connors.' Ze keek Gabriella diep in de ogen, maar het meisje weigerde iets prijs te geven. 'Ik stel voor dat je er de tijd voor neemt om je serieus op je geweten en je roeping te bezinnen. Je gaat naar het huis van onze zusters in Oklahoma.' In Gabbies oren klonk het als een doodvonnis en bijna slaakte ze een gil.

'Oklahoma?' Het kwam eruit als een krakend geluid dat ze niet herkende. Meer kon ze niet uitbrengen. 'Ik ga hier niet weg.' Het was voor het eerst dat Gabriella zich tegen de moeder-overste verzette sinds de kortstondige onenigheid over haar studie.

Dit keer was moeder Gregoria meer dan doortastend. Uiterlijk was ze kalm, maar innerlijk ziedde ze van woede. Ze was kwaad op Gabriella en op de priester die haar in verleiding had gebracht en haar levenslust bijna had gebroken. Wat haar betreft was het een zonde tegen God, en ze zou zelf veel moeten bidden om het hun te kunnen vergeven. Hij had het recht niet gehad om dit met haar te doen en het in hem gestelde vertrouwen met voeten te treden. Ze was een jong, onschuldig meisje, en hij had beter moeten weten.

'Je hebt geen keus, Gabriella. Morgen ga je weg. En er wordt op je gelet, dus probeer hem niet te bereiken. Als je ervoor kiest om bij ons te blijven, en die keus heb je nog steeds, moet je diep nadenken over wat je hebt gedaan voor je een beslissing neemt. Ik heb je de gelegenheid geboden om een tijdje terug te gaan naar de wereld om er deel van uit te maken, en daar heb je nee tegen gezegd. Daarmee bedoelde ik niet dat je clandestiene afspraakjes kon maken met een priester.'

'Dat heb ik ook niet gedaan,' protesteerde Gabbie gekweld, ziek van haar eigen leugens, maar ze had het gevoel dat ze geen keus had. Ze deed het voor hem.

'Ik wilde dat ik je kon geloven.' Moeder Gregoria stond op en gaf met een gebiedend gebaar te kennen dat het onderhoud ten einde was. 'Je kunt teruggaan naar je kamer. Ik verbied je om met de andere postulanten te praten totdat je weggaat. Een van de zusters in de keuken zal je eten brengen, maar je mag ook niet met haar praten.' Van het ene moment op het andere was ze een paria geworden. Zonder een woord te zeggen verliet ze het kantoor en ze ging terug naar boven, ten einde raad dat ze hem niet kon bellen. Ze wist alleen dat ze niet naar Oklahoma zou gaan. Ze zou hem niet in de steek laten.

Bijna de hele dag lag ze op bed aan hem te denken en tegen het vallen van de duisternis was ze in alle staten. Ze had vele pagina's aan hem geschreven in haar dagboek en als ze niet schreef of op bed lag, liep ze rusteloos heen en weer. Ze voelde zich opgesloten en wilde dat ze in elk geval even naar de tuin mocht, maar ze kon moeder Gregoria's bevelen niet trotseren. De hele dag lang vroeg ze zich af wat ze met hem deden en wat hij tegen de aartsbisschop zou zeggen. Maar ze hadden geen van beiden verwacht dat dit makkelijk zou zijn. Nu het eenmaal zo ver was, moesten ze zich door de pijn en de vernedering heen zien te slaan totdat ze samen konden zijn.

Ze at geen hap van het eten dat haar werd gebracht, en het was na etenstijd dat ze onder in haar buik een vreemde pijn voelde. Eerst benam het haar de adem, en toen zakte de pijn weer, maar er volgde een tweede steek. Gabriella had geen idee wat het betekende, maar door haar zorgen om Joe besteedde ze er nauwelijks aandacht aan. Tegen de tijd dat de andere twee postulanten terugkwamen, lag ze krimpend van pijn in bed, maar ze zei niets tegen hen. Wat het ook was, de pijn was het gevolg van ware doodsangst.

De anderen zeiden geen woord tegen haar. Ze hadden te horen gekregen dat Gabriella problemen had en dat ze niet met haar mochten praten. Ze wisten niet wat ze had gedaan of welke straf haar was opgelegd, maar ze probeerden te raden wat er was gebeurd en fluisterden er voortdurend over zodra zuster Emanuel de kamer verliet. Alleen zuster Anne bleef merkwaardig stil.

Gabriella deed die nacht geen oog dicht. Ze dacht aan hem, maakte zich zorgen over wat hij had gezegd of wat er tegen hem werd gezegd. Ze stelde zich voor dat hij aan een soort Spaanse inquisitie werd onderworpen. Tegen twee uur 's nachts had ze zoveel pijn dat ze overwoog de anderen te wekken, maar dat kon ze niet doen. Wat kon ze tegen hen zeggen? Ze kon moeilijk vertellen dat ze bang was voor een miskraam. In plaats daarvan sleepte ze zichzelf naar de wc, haast kruipend, en daar zag ze de eerste veelzeggende tekenen dat er iets ernstig mis was. Maar ze kon niemand om hulp vragen, dit keer zelfs moeder Gregoria niet, en de anderen al helemaal niet. En Joe kon ze niet bereiken. Ze moest wachten tot ze iets van hem hoorde. Ze was ervan overtuigd dat hij naar haar toe zou komen en dat de bom voor de ochtend zou barsten. Als hij had verteld dat hij voor haar het priesterschap opgaf, was het alleen een kwestie van tijd voordat hij naar St. Matthew's zou komen.

En dan, nam ze zich voor, zou ze moeder Gregoria alles vertellen, in elk geval alles wat ze moest weten. Ze weigerde hier weg te gaan met een spoor van leugens achter zich aan, als ratelende blikjes.

De uren verstreken en Gabriella was bijna verblind door pijn en angst. Ze had geen idee hoe laat ze haar zouden komen halen, maar ze was vastbesloten om zich niet naar Oklahoma te laten sturen. Ze zou weigeren om weg te gaan, en ze konden haar moeilijk in haar nachtjapon naar buiten dragen.

Ze hoorde de anderen zachtjes opstaan en wachtte tot ze weg waren voordat ze zelf overeind kwam in bed. Er zat bloed op de lakens en ze wist niet wat ze eraan moest doen. Ze kroop weer onder de deken en bleef zachtjes huilend liggen. Bij het krieken van de dageraad, nadat ze het gezang in de kapel had gehoord, ging de deur van haar kamer open en zuster Emanuel keek met onmetelijk verdriet op haar neer. Ze kreeg zelfs de indruk dat de oude non had gehuild.

'Moeder Gregoria wil je spreken, Gabbie,' zei ze bedroefd. Het was voor hen allemaal een trieste dag, vooral voor Gabriella, die hen zo smadelijk had verraden.

'Ik ga niet naar Oklahoma,' zei ze hees. De pijn was alleen maar erger geworden en ze wist niet eens of ze wel op kon staan.

'Dan zul je toch naar beneden moeten om er met haar over te praten.'

Ze durfde niet te zeggen dat ze dat niet kon, dus wachtte ze tot zuster Emanuel weg was voordat ze met veel pijn en moeite haar kleren aantrok. Het deed haar denken aan vroeger, als ze door haar moeder was geslagen en ze zich vechtend tegen de vreselijkste pijn in haar kleren had moeten hijsen. Tot haar eigen verbazing merkte ze dat ze dit moeilijker vond.

Terwijl ze zich aankleedde, was de pijn erger dan ooit. Ze kwam de trap bijna niet af en moest zich haast kruipend naar moeder Gregoria's kantoor slepen. Ze dwong zichzelf met geheven hoofd naar binnen te gaan, zo verblind door pijn dat ze bijna van haar stokje ging. Zodra Gabbie binnenkwam, schrok ze zichtbaar. Er stonden twee priesters naast moeder Gregoria. Ze waren er al bijna een uur en hadden besproken wat ze tegen Gabriella zouden zeggen.

Moeder Gregoria zag direct hoe erg Gabriella eraan toe was. Ze ging duidelijk door een hel, en ze had er al haar zelfbeheersing voor nodig om niet naar haar toe te gaan.

'Pater O'Brian en pater Dimeola willen je spreken, zuster Bernadette.' Ze gebruikte opzettelijk de naam die ze als postulante had gekozen om het voor hen allebei minder persoonlijk te maken en haar een beetje te beschermen voor wat ze te horen zou krijgen. In stilte ging echter haar hele hart en ziel naar Gabbie uit.

'Moeder Gregoria zal later vandaag over je lot beslissen,' begon pater O'Brian. Er stond verdriet te lezen in zijn ogen, maar dat had niets met Gabriella's situatie te maken. Ze haalde hijgend adem en werd met de seconde bleker, maar wat hen betreft had ze elke kwelling dubbel en dwars verdiend. 'We zijn gekomen om met je te praten over pater Connors.' Dus hij had het hun verteld, concludeerde Gabbie opgelucht. Ze zag de twee priesters door een waas en had zoveel pijn dat de woorden nauwelijks tot haar doordrongen.

'Hij heeft een brief voor je achtergelaten,' vulde pater Dimeola aan. 'Daarin legt hij uit dat hij gewetenswroeging heeft omdat hij zich door jou in verleiding heeft laten brengen.'

'Heeft hij dat gezegd?' Geschokt staarde Gabbie hem aan. Dat kon Joe niet hebben gezegd. Het was duidelijk hun eigen interpretatie; kennelijk hadden ze besloten haar de schuld te geven. Ze hoorde het tikken van de klok aan de muur en wilde dat ze een beetje opschoten, zodat ze hier weg kon.

'Dat heeft pater Connors niet met zoveel woorden gezegd, maar hij heeft het wel duidelijk laten blijken.'

'Mag ik die brief alstublieft zien?' Met verbazingwekkende waardigheid stak Gabbie een trillende hand uit, en diep in hun hart bewonderden ze haar erom, al zouden ze dat nooit toegeven.

'Dadelijk,' antwoordde pater O'Brian. 'Eerst moeten we je iets vertellen. Iets waarmee je van nu af aan zult moeten leven, en je moet inzien welke rol jij erbij hebt gespeeld. Je hebt een man tot de hel veroordeeld, zuster Bernadette. Voor de eeuwigheid. Er zal geen verlossing zijn voor zijn ziel. Dat kan niet, na wat hij heeft gedaan... waar jij hem toe hebt gebracht. Jij hebt dit op je geweten, en dat is jouw hel.' Ze verafschuwde de nare klank van hun woorden en hun wrede gebrek aan vergiffenis, voor hen allebei. Wat ze ook hadden gedaan, dit verdienden ze niet. Ze besefte hoe vreselijk Joe door hen moest zijn gefolterd en verachtte hen erom. Ze wilde hem zien, hem vertellen hoeveel ze van hem hield en hem troosten. Deze priesters hadden het recht niet om hem zo genadeloos te veroordelen.

'Ik wil hem spreken,' zei ze met een vaste stem waarvan ze zelf versteld stond. Ze weigerde hem dit aan te laten doen en ze konden haar niet verbieden om hem te zien. Daar hadden ze niet langer het recht toe.

'Je zult hem nooit meer zien.' Pater O'Brian zei het op een zo onheilspellende toon dat Gabriella letterlijk huiverde.

'Dat mag u niet bepalen. Pater Connors heeft het recht om zelf te beslissen. En als dat is wat hij wil, zal ik zijn beslissing respecteren.' Ze zag er mooi en sterk en waardig uit terwijl ze het zei, en inwendig zwol moeder Gregoria onwillekeurig van trots. Ze was zo bleek dat ze er bijna engelachtig uitzag.

'Je zult hem nooit meer zien,' herhaalde pater O'Brian met klem, en dit keer keek Gabriella hem onbeweeglijk aan. En toen deelde hij de genadeslag uit, de klap die ze nooit en te nimmer had verwacht, en ze deden het met zoveel wreedheid dat het haar geloof bijna voorgoed ondermijnde.

'Hij heeft zich vanochtend vroeg van het leven beroofd. Hij heeft deze brief voor je achtergelaten.' Pater Dimeola wapperde er dreigend mee.

De kamer begon langzaam te draaien. 'Hij... ik...' Ze had de woorden wel gehoord, maar de betekenis drong nog niet helemaal tot haar door. Nog niet. Dat zou later pas komen. Ze keek hen aan, smeekte hen met haar ogen te zeggen dat ze tegen haar hadden gelogen. Maar dat was niet zo.

'Hij kon niet leven met wat hij had gedaan... met het vooruitzicht dat hij de kerk moest verlaten. Hij kon niet op zich nemen wat jij van hem verwachtte en doen wat jij wilde. Hij gaf er de voorkeur aan om een eind aan zijn leven te maken. Vannacht heeft hij zich verhangen in zijn kamer, en voor die zonde zal hij eeuwig branden in de hel. Hij wilde liever sterven dan de God verlaten van wie hij meer hield dan van jou, zuster Bernadette... En jij zult dit je leven lang op je geweten hebben.'

Ze keek hem aan en stond op met een kracht die ze zelf niet voor mogelijk had gehouden. Even hield ze roerloos haar blik op hen gericht, en in haar ogen stond duidelijk te lezen dat ze weigerde te geloven wat ze net had gehoord. Opeens maakte ze een geschrokken geluidje, en het leven week uit haar. Haar laatste gedachte voordat ze flauwviel, was dat Joe haar in de steek had gelaten, hij was weg. Hij had haar alleen achtergelaten, net als alle anderen.

Voordat ze nog een woord kon uitbrengen, was ze opgeslokt door een duisternis die als geroepen kwam. Drie paar ogen staarde haar aan toen ze viel, en nu pas zagen ze de plas bloed die zienderogen groter werd.

13

Gabriella was zich bewust van een hoog gejengel ergens in de verte. Het was een aanhoudend geluid, het huilen van klaagvrouwen, en in haar oren klonk het als de doodskreten van haar eigen ziel. Ze probeerde iets te zeggen, maar merkte dat het niet lukte. Alles was vaag en grijs, nu en dan afgewisseld met een stille duisternis. Ze had geen idee waar ze was en begreep niet dat het gillen de sirene was van de ambulance waarin ze werd vervoerd.

Het leek jaren te duren voordat ze eindelijk een stem iets tegen haar hoorde zeggen, maar ze kon niet ontcijferen wat het was. Iemand bleef haar naam roepen, bleef haar ergens vandaan trekken, sleurde haar met geweld terug naar een leven dat ze niet langer wilde. Ze wilde wegzweven naar de duisternis en de stilte, maar de vage stemmen die ze af en toe hoorde, wilden haar niet laten gaan.

'Gabriella! Gabriella! Toe nou! Doe je ogen open... Gabriella!' Ze schreeuwden tegen haar, ze voelde graaiende handen en iemand met een mes sneed haar hart eruit. Geleidelijk begon ze de pijn te voelen. Het was als een draak die vanbinnen uit met haar vocht en haar van top tot teen verscheurde. Ze wilde niet wakker worden, kon niet verdragen wat ze voelde, want ze wist dat er iets verschrikkelijks was gebeurd. Uiteindelijk opende ze haar ogen, maar er waren allemaal lichten die haar verblindden, meedogenloos en verzengend, net als de pijn. Mensen deden iets met haar, maar ze had geen idee wat, alleen dat de pijn ondraaglijk was. Ze kon zelfs bijna geen adem meer halen. En opeens, terwijl er een onbeschrijflijk vreselijke pijnscheut door haar heen ging, wist ze waarom ze hier was... Haar moeder had haar geslagen... en haar pop kapotgemaakt... ze had Meredith vermoord en haar bijna ook... en ze wist dat haar vader ergens in de buurt moest zijn en toekeek.

'Gabriella!' Weer schreeuwden ze haar naam en de mensen om haar heen klonken boos. Nog steeds kon ze alleen licht en donker onderscheiden en hoe hard ze haar best ook deed, vechtend met de kwelduivels van de pijn, ze kon hun gezichten niet zien. Ze bleef het proberen, luisterde naar wat ze zeiden, maar haar lichaam leek uit elkaar te worden gereten, en ze vocht wanhopig om zichzelf van de pijn te bevrijden. Het lukte niet, de klauwen wilden haar niet loslaten. Plotseling kon ze heel helder zien en ze zag niet haar vader maar Joe, die glimlachend op haar neerkeek. Hij stak zijn hand naar haar uit en wenkte haar, zei iets dat ze niet kon verstaan... de mensen om haar heen overstemden hem. Toen ze weer naar hem keek, hem probeerde te vragen waar ze was, lachte hij.

'Ik kan je niet verstaan, Joe...' Telkens bleef ze het herhalen. Op een gegeven moment bewoog hij bij haar vandaan en ze schreeuwde dat hij op haar moest wachten, probeerde naar hem toe te lopen, maar haar voeten wilden niet bewegen. Het was alsof ze vol zat met lood. Hij bleef nog even op haar wachten, schudde zijn hoofd en verdween. Opeens voelde ze zich bevrijd en kon ze naar hem toe rennen. Maar hij ging te snel, ze kon hem niet bijhouden, en de mensen die nu achter haar waren, leken boos dat ze hem wilde volgen. Nog steeds riepen ze haar naam, en toen ze dit keer haar ogen opende, zag ze in het felle licht waarom ze Joe niet kon volgen. Ze hadden haar vastgebonden, met haar benen hoog in de lucht en riemen om haar lichaam en armen. 'Nee... ik moet weg...' protesteerde ze zwakjes. 'Hij wacht op me... hij heeft me nodig...' Joe draaide zich om en zwaaide en hij zag er zo gelukkig uit dat ze er bang van werd. De mensen om haar heen waren heel erg boos, en ze wist dat ze iets vreselijks met haar deden. Ze scheurden alles uit haar, ze rukten haar ziel weg en ze hielden haar bij hem vandaan. 'Nee!' riep ze onafgebroken. 'Nee!' Maar ze wilden niet naar haar luisteren.

'Wees maar niet bang, Gabriella... het komt goed...' Er waren vrouwen en mannen en ze leken allemaal messen te hebben waarmee ze haar staken, en toen Gabriella ze aankeek, zag ze dat ze geen gezichten hadden.

'Haar bloeddruk daalt weer,' zei een stem ergens in de kamer. Gabriella had geen idee waarover ze het hadden en het kon haar ook niet meer schelen.

'In godsnaam,' zei een andere stem, 'hou daarmee op!' En net als de anderen klonk hij boos op haar. Ze had kennelijk iets heel ergs gedaan, en ze wisten allemaal wat het was, behalve zij. Ze deed haar ogen weer dicht, huilde dit keer van pijn, en in de verte hoorde ze hetzelfde geluid als voorheen, en nu besefte ze dat het sirenes waren. Er was een ongeluk gebeurd, er was iemand gewond geraakt, en voordat de duisternis haar opnieuw opslokte, hoorde ze een vrouw gillen. Er kwamen nog meer mensen, overal om haar heen waren mensen, maar ze kon hen niet helpen. Haar ledematen waren veel te zwaar, er was alleen beweging waar de demonen woedden. Ze probeerde haar armen op te tillen om ze weg te duwen, maar die waren nog steeds vastgebonden, en ze twijfelde er nu niet langer aan dat ze haar gingen vermoorden.

'Verdomme,' vloekte een stem in het donker, 'geef me nog eens twee eenheden.' Ze hadden tevergeefs bloed in haar gepompt en inmiddels waren ze er allemaal zeker van dat ze de strijd dit keer zouden verliezen. Ze konden haar niet redden. Haar bloeddruk was vrijwel helemaal weg en toen haar hart begon te fibrilleren, gaven ze haar op.

De stemmen zwegen een hele tijd, en Gabriella lag er rustig en vredig bij. Eindelijk lieten ze haar met rust, zelfs de duivel in haar binnenste. Joe kwam terug, doemde langzaam op uit de schaduw, maar nu zag hij er niet langer gelukkig uit. Hij zei iets tegen haar, en dit keer kon ze hem duidelijk verstaan. Haar armen waren bevrijd en ze stak haar hand naar hem uit, maar die weigerde hij aan te pakken.

'Ik wil niet dat je met me meegaat,' zei hij duidelijk verstaanbaar, en hij leek niet langer boos of verdrietig. Hij zag er heel vredig uit.

'Ik moet mee, Joe. Ik heb je nodig.' Ze liep met hem mee, maar hij bleef staan en weigerde verder te gaan.

'Je bent sterk, Gabriella,' zei hij.

'Ik ben niet sterk,' protesteerde ze moeizaam. 'Ik kan niet... ik wil niet terug zonder jou.' Maar hij schudde slechts zijn hoofd en begon op te lossen, en op hetzelfde moment voelde ze een verpletterend gewicht op haar neerkomen en ze werd bij hem vandaan gesleurd door een kolkende stroom van pijn. Opeens wist ze dat ze aan het verdrinken was, net als Jimmy. Ze snakte naar adem omdat ze met hem werd meegezogen in een draaikolk, maar toen ze hem probeerde te vinden, zag ze dat het niet ging. Hij had haar in de steek gelaten, net als Joe, en in haar eentje vocht ze tegen het bulderende water. Plotseling duwde een ongekend grote kracht haar naar de oppervlakte. Ze kwam boven, snakte naar adem, sputterde, huilde, gilde.

'Oké, we hebben haar...' Ze kon de stemmen nu weer horen, en van alle kanten leken er handen aan haar te trekken. Met elke ademhaling voelde ze haar gebroken ribben, haar hele gezicht vertrok van pijn, ze hadden haar armen weer vastgebonden en op de plaats waar de demonen waren geweest, brandde nu een witheet vuur.

'Nee!! Nee! Hou op!' Ze probeerde te gillen, maar dat lukte niet en ze besefte dat ze iets uit haar trokken. Ze voelde het op de plaats waar haar hart was geweest, en wist dat ze Joe van haar af probeerden te pakken, maar dat konden ze niet. Nooit eerder had ze zulke ondraaglijke pijn gehad en ze dacht aan haar moeder, vroeg zich af of zij haar dit had aangedaan. 'Gabriella! Gabriella!' Ze praatten tegen haar, vriendelijker dit keer, maar ze kon alleen huilen. Er was geen uitweg voor de pijn die ze haar hadden aangedaan.

Eindeloos herhaalden ze haar naam, en ze voelde dat iemand haar haren streelde. Het was een zachte hand, maar het gezicht dat erbij hoorde kon ze niet onderscheiden. Ze zag alles nog steeds door een waas en de lichten verblindden haar, maar er was wel iemand bezig om de demon uit haar te trekken.

'Jezus, dat was op het nippertje,' zei een mannenstem met een zucht. 'Ik dacht dat we haar kwijt waren.' Dat was ook gebeurd, meer dan eens. Maar ze leefde nog, ook al had ze nog zo hard geprobeerd om bij hen weg te gaan. Ze was gebleven vanwege Joe. Joe had geweigerd haar mee te nemen. Ze deed haar ogen weer open en besefte dat hij nooit meer terug zou komen. Nooit kwam er iemand terug. Ze gingen allemaal weg en lieten haar alleen.

'Gabriella, hoe voel je je nu?' Ze hoorde de stem en zag de ogen van een vrouw, maar de mensen hadden nog steeds geen gezichten. Ze droegen allemaal maskers, maar ze waren niet meer zo boos. Gabriella probeerde antwoord te geven, maar dat lukte nog steeds niet. Ze had gegild en nu wilde er geen enkel geluid meer uitkomen. Elk deel van haar lichaam en ziel leek leeg. 'Ze hoort me niet,' klaagde de stem, alsof ze hen opnieuw teleur had gesteld, en ze vroeg zich af of ze nu geslagen zou worden. Het kon haar niet schelen, ze mochten doen wat ze wilden, zolang de demonen maar niet terugkwamen met hun messcherpe staarten die als rapieren door haar ziel sneden.

Ze lieten haar een tijdje alleen en ze zweefde weg, alleen naar een andere plaats dan daarvoor en toen ze wakker werd, had ze een masker voor haar gezicht. Het stonk vreselijk en ze was erg slaperig. Het volgende moment reden ze haar zonder iets te zeggen weg, ze zag mensen en gangen en deuren langsflitsen en iemand zei tegen haar dat ze haar naar haar kamer brachten. Misschien was ze wel in de gevangenis, waar ze haar zouden straffen voor alle vreselijke dingen die ze hen had aangedaan. Ze wisten allemaal dat ze schuldig was. Toch zei niemand iets tegen haar, en ze reden haar een kamer binnen en lieten haar achter, sluimerend op de brancard.

Na een hele tijd kwamen er twee vrouwen in het wit binnen, met gesteven kapjes. Ze keken somber en zonder een woord tegen haar te zeggen, tilden ze haar voorzichtig van de brancard op een bed. Het infuus met bloed werd ernaast gezet, en ze lieten haar achter. Gabriella wist nog steeds niet waarom ze hier was, hoewel ze zich het gillen van een vrouw herinnerde. Het was een kreet van pijn geweest, een huilen van ondraaglijk verdriet. Later, nadat ze had geslapen, kwam er een dokter bij haar. Ze huilde weer, maar dit keer begreep ze wat er was gebeurd. Ze had een miskraam gehad.

'Het spijt me heel erg,' zei de dokter ernstig. Hij wist niet dat ze postulante was, maar omdat ze in het klooster woonde, nam hij aan dat ze een ongehuwde moeder was en daar door haar ouders naartoe was gestuurd. 'Op een dag komen er heus andere kinderen,' verklaarde hij optimistisch. Maar Gabriella wist dat het niet zo was. Ze had nooit kinderen gewild, uit angst dat ze net zo'n monster zou worden als haar moeder. Ze durfde het risico niet te nemen. Maar met Joe aan haar zijde had het anders kunnen zijn. Het was een kans geweest op een nieuw leven, met een man van wie ze hield, en het kind dat voortgekomen was uit hun liefde voor elkaar. Het was een droom geweest die ze veel te kort had gekoesterd en niet verdiende, en zonder hem was het een nachtmerrie geworden.

'Je zult een tijdje heel erg voorzichtig moeten zijn,' waarschuwde de dokter haar. 'Je hebt veel bloed verloren en,' voegde hij er dreigend aan toe, 'je had het bijna niet gehaald. Als je twintig minuten later binnen was gebracht, hadden we je niet meer kunnen redden.' Twee keer had ze in de verloskamer een hartstilstand gehad en het was de ergste miskraam die hij ooit had meegemaakt. Met dat enorme bloedverlies was het een wonder dat ze het had overleefd.

'We houden je een paar dagen hier, ter observatie, en vanwege de bloedtransfusies. Dan kun je naar huis, als je tenminste belooft dat je veel zult rusten en het kalm aan doet. Niet rennen, niet dansen, geen feesten, geen bezoek,' zei hij met een glimlach. Hij dacht aan een heel ander leven dan ze ooit had gekend, want ze was jong en mooi, en hij nam aan dat ze ernaar verlangde om haar vrienden weer te zien, en waarschijnlijk de man die haar zwanger had gemaakt. Hij vroeg of ze wilde dat hij iemand voor haar belde, en Gabriella keek hem ontzet en intens verdrietig aan. 'Mijn man is dood,' fluisterde ze hees, waarmee ze Joe postuum de gedroomde rol toebedeelde, en de dokter keek haar wijs en meelevend aan.

'Ik vind het heel naar voor je.' Het was een dubbele klap voor haar en het verklaarde veel. Gedurende de operatie en de bevalling had hij meer dan eens het vreemde gevoel gehad dat ze zich ertegen verzette, dat ze niet wilde leven, en nu wist hij het zeker. Ze had willen sterven om bij de man te zijn die ze haar echtgenoot noemde, hoewel hij nog steeds betwijfelde of ze getrouwd waren. In dat geval zou ze nooit uit St. Matthew's bij hen zijn gekomen. 'Probeer nu maar te slapen.' Meer kon hij haar niet bieden en nadat 'hij haar nog een paar minuten had geobserveerd, liet hij haar alleen. Het was een mooi meisje, ze was jong en had nog een heel leven voor zich. Ze had dit overleefd en zou andere dingen overleven. Op een dag zou het allemaal een vage herinnering zijn, maar hij wist dat ze op dit moment het gevoel had dat haar hele wereld in elkaar was gestort. In Gabriella's ogen was dat inderdaad zo. Ze was er volkomen van overtuigd dat ze niets meer had om voor te leven. Zonder Joe wilde ze niet leven. Ze dacht voortdurend aan hem, aan het dagboek dat ze aan hem had geschreven, aan de tijd die ze samen hadden doorgebracht, de gesprekken, de ontboezemingen, het gedempte lachen, de wandelingen in Central Park, de gestolen momenten en de korte uren van passie in het geleende appartement. Liggend in dat bed wist ze niet eens meer waar het was en ze deed haar uiterste best om zich alles te herinneren, elk woord, elke stembuiging, elk moment. En telkens als ze aan het eind kwam, zag ze de twee priesters in moeder Gregoria's kantoor voor zich die haar diezelfde ochtend hadden verteld dat hij zijn eigen leven had genomen en dat zij dit op haar geweten had. Ze was er ook van overtuigd dat het haar schuld was. Ze herinnerde zich dat ze hem die ochtend in haar dromen had gezien terwijl ze met haar bezig waren en dat ze bijna naar hem toe was gegaan. Dat had ze niet gedaan en ze vond het vreselijk, ze had er alles voor over gehad om bij hem te kunnen zijn. In haar rusteloze slaap probeerde ze hem terug te halen, maar hij wilde niet komen. Ze kon zich hem niet voor de geest halen, hij leek onwerkelijk. Hij had haar in de steek gelaten, net als de anderen. Ze dacht aan wat hij voor zijn dood gevoeld moest hebben, het zielenleed dat hem tot zijn daad gebracht moest hebben, het verdriet en de pijn. Het deed haar aan zijn moeder denken. Zeventien jaar geleden had zij dezelfde beslissing genomen, waardoor haar zoon wees was geworden. Maar Joe Het niemand achter, alleen haar. Ze had zelfs hun baby niet meer. Ze was helemaal alleen. Ze had niets. Alleen verdriet.

Moeder Gregoria kwam haar die avond opzoeken. Ze had de dokter die middag twee keer gesproken en wist dat Gabriella op het randje van de dood had gezweefd. Hij vertelde haar wat Gabriella zelf had gezegd, dat de vader van het kind dood was, en zei dat hij medelijden met haar had. Moeder Gregoria zou het nooit hardop zeggen, maar ze had zelf ook medelijden met haar. Gabriella was lijkbleek, haar wangen waren even wit als de lakens op het bed en haar lippen waren blauw en bijna doorschijnend. Het was duidelijk te zien dat ze door het oog van de naald was gegaan. Tegen die tijd had ze een nieuwe bloedtransfusie gehad, maar tot nu toe had het weinig verschil gemaakt. Ze had zoveel bloed verloren, had de dokter moeder Gregoria verteld, dat het maanden zou kunnen duren voor ze was hersteld. Voor moeder Gregoria betekende dat een ernstig probleem.

Een tijdlang zat ze naast Gabriella's bed, zonder veel te zeggen. Gabbie was haast te zwak om te kunnen spreken, elk woord kostte haar enorme inspanning en ze kon niets zeggen zonder te gaan huilen.

'Zeg maar niets, mijn kind,' zei moeder Gregoria uiteindelijk. Ze zat naast haar, hield haar hand vast en was blij dat ze op een gegeven moment weer in slaap viel. Ze zag eruit alsof ze dood was, en moeder Gregoria huiverde.

Het nieuws van pater Connors' dood had het klooster die ochtend al bereikt. Er was de hele dag koortsachtig gefluisterd, en tijdens het eten had moeder Gregoria iedereen ernstig toegesproken. Ze vertelde alleen dat de jonge priester onverwacht was overleden, dat er geen dienst voor hem zou zijn en dat zijn stoffelijke resten gecremeerd zouden worden en bij zijn familie in Ohio begraven zouden worden. Zo had de aartsbisschop het besloten.

Joe's moeder was niet op een katholiek kerkhof begraven omdat ze zelfmoord had gepleegd, en de beslissing van aartsbisschop Flaherty was de meest menslievende. Er moest immers iets met hem gebeuren. Een verdere verklaring bleef uit, maar de nonnen wisten dat een crematie op zich al verdacht was. Het was verboden door de katholieke kerk en alleen speciale dispensatie maakte het mogelijk. Moeder Gregoria vroeg om een moment van stil gebed voor zijn zielenheil, en er werden vele vragende blikken uitgewisseld. Later keek ze naar alle gezichten en ze kon zien dat zuster Anne had gehuild.

Een paar uur daarna kwam zuster Anne aan de deur van moeder Gregoria's kantoor en ze zag er verslagen uit. 'Is er iets aan de hand?' vroeg moeder Gregoria terwijl ze gebaarde dat het meisje binnen kon komen.

Aanvankelijk zei zuster Anne niets maar zodra ze voor moeder Gregoria's bureau zat, barstte ze in tranen uit. 'Het is allemaal mijn schuld,' jammerde ze. Ze wist dat er iets vreselijks moest zijn gebeurd en werd verscheurd door wroeging.

'Ik ben ervan overtuigd dat het niets met jou te maken heeft,' zei moeder Gregoria kalm. 'Pater Connors' dood is voor ons allemaal een grote schok, maar jij hebt er niets mee te maken, zuster Anne. De omstandigheden zijn nogal gecompliceerd. Kennelijk had hij een probleem met zijn gezondheid waar niemand iets van wist.'

'Een van de koorknapen heeft de kruidenier verteld dat hij zich heeft opgehangen,' snikte ze. Ze had het verhaal zelf uit de derde hand van de postbode gehoord, die bij de kruidenier een glas limonade had gedronken voordat hij de post bij het klooster ging afleveren.

Moeder Gregoria was er niet blij mee. 'Geloof me, zuster Anne, dat is klinkklare onzin.'

'En waar is Gabriella? Zuster Eugenia zei dat ze in een ambulance is weggebracht, en niemand weet waarom. Waar is ze?'

'Ze maakt het uitstekend. Ze kreeg vannacht een acute blindedarmontsteking, en dat kwam ze me vanochtend vroeg vertellen.' Maar zuster Anne had de somber kijkende priesters weg zien gaan uit moeder Gregoria's kantoor. Het klooster vormde een kleine gemeenschap, een gesloten wereld, en zelfs in de armen van God waren roddel en achterklap er aan de orde van de dag. Er hadden die ochtend de wildste geruchten de ronde gedaan, tot ergernis van moeder Gregoria. Het was voor haar van het grootste belang om de jonge postulante gerust te stellen.

'Ik heb u een anonieme brief geschreven,' hakkelde ze snikkend, 'over hen, omdat ik dacht dat ze met hem flirtte. O moeder... ik was jaloers... ik gunde ze niet wat ik kwijt ben geraakt voordat ik hier kwam...'

'Dat had je niet moeten doen, mijn kind,' zei moeder Gregoria rustig. Ze herinnerde zich de brief maar al te goed, net als haar zorgen over de inhoud. 'Maar die brief heeft geen consequenties gehad. Ik heb er destijds geen aandacht aan besteed, en je vrees was ongegrond. Ze waren alleen goede vrienden en ze bewonderden elkaar omdat ze hun leven allebei aan Christus hebben gewijd. Niemand van ons hoeft zich druk te maken om de zorgen van de wereld. Daar staan wij boven. En nu moet je dit allemaal vergeten en teruggaan naar je zusters.' Ze troostte het meisje en stuurde haar na een tijdje terug naar zuster Emanuel, met een briefje waarin ze haar verzocht naar haar kantoor te komen als de postulanten in bed lagen. Ze stuurde eenzelfde briefje naar zuster Immaculata en nodigde de anderen persoonlijk uit voor een gesprek.

Om tien uur die avond zat ze tegenover twaalf verwachtingsvolle gezichten en ze drong er bij elk van hen op aan om de geruchten de kop in te drukken. Dit was een moment van groot verdriet voor hen allemaal, met name voor de priesters van St. Stephen's, en ze wilde de gemeenschap sparen. Het diende geen enkel doel om te speculeren over de details of om de vlammen van een potentieel schandaal aan te wakkeren. Integendeel, ze hadden er juist belang bij om de fluisterende duivel het zwijgen op te leggen. Ze was kordaat en hard en kwam heel overtuigend over. Op de vraag waar Gabriella was, gaf ze hen hetzelfde antwoord als ze zuster Anne had gegeven. Ze was met een acute blindedarmontsteking in het ziekenhuis opgenomen en zou over een paar dagen terugkomen.

'Zijn de geruchten dan waar, moeder? Is het waar wat ze zeggen?' Zuster Mary Margaret was de oudste non in het klooster en ze ondervroeg haar veel jongere superieur zonder aarzelen. 'Ze zeggen dat zij en pater Connors verliefd op elkaar waren.' Maar gelukkig niet dat ze zwanger was, en in stilte was moeder Gregoria God er dankbaar voor. 'Is dat mogelijk? Heeft hij zelfmoord gepleegd? Dat werd vanochtend door de novices gefluisterd.'

'Maar niet door ons, zuster Mary Margaret,' zei moeder Gregoria streng. 'Pater Connors' dood is omgeven door bepaalde omstandigheden waarvan ik niet op de hoogte ben en waarvan ik niet op de hoogte wil zijn. Ik wil ook niet dat jullie je er zorgen over maken. Hij is in Gods handen, en het is niet aan ons om ons af te vragen hoe hij daar is gekomen. Wij moeten bidden voor zijn ziel. Wat er ook tussen hem en zuster Bernadette is gebeurd, ik ben ervan overtuigd dat het niet onoorbaar was. Ze waren allebei jong, intelligent en onschuldig. Als ze zich op wat voor manier dan ook tot elkaar aangetrokken voelden, waren ze zich daar ongetwijfeld niet van bewust. En nu wil ik er verder geen woord meer over horen. Is dat duidelijk, zusters? Van nu af aan zijn er geen geruchten meer. Dat is mijn uitdrukkelijke wens, en die van de paters van St. Stephen's, en daarom leg ik iedereen gedurende zeven dagen een spreekverbod op. Vanaf morgenochtend wordt er geen enkel gesprek meer gevoerd, wordt er tussen ons geen woord meer gewisseld. En als we weer spreken, laat het dan over gewijde onderwerpen zijn.'

'Ja, moeder,' zeiden ze gelijktijdig, onder de indruk van de kracht waarmee ze het zei.

Dit was echter meer dan een gebod van de moeder-overste. Ze verdroeg het niet om te horen wat er over Gabriella werd gezegd. Ze hield nog steeds veel te veel van haar om te horen dat haar naam in verband werd gebracht met het schandaal dat een jonge priester ertoe had gebracht om zelfmoord te plegen. En ze was dankbaar dat niemand had ontdekt dat ze in verwachting was. Gelukkig waren de priesters die erbij waren geweest toen ze was gevallen er net zo op gebrand om de hele kwestie stil te houden als zij. Voordat ze haar kantoor die ochtend hadden verlaten, hadden ze eensgezind een afspraak gemaakt. Gabriella's overhaaste vertrek per ambulance had op hen allemaal grote indruk gemaakt, en het was een klein wonder dat niemand had gezien wat er werkelijk was gebeurd. Voorlopig leek het verhaal over de blindedarmontsteking een afdoende verklaring.

Moeder Gregoria liet de andere nonnen gaan en bleef nog even achter haar bureau zitten. Daarna ging ze naar de kerk, waar ze zich op haar knieën liet vallen en de Heilige Maagd bad om hulp, en nu pas kwamen de hartverscheurende tranen vrij waartegen ze al sinds die ochtend had gevochten. Ze kon het niet verdragen om Gabriella kwijt te raken en ze stond duizend angsten uit bij de gedachte aan wat haar zou kunnen overkomen in de wrede wereld waarvan ze al eerder het slachtoffer was geweest en waarop ze totaal niet was voorbereid. Waren ze nou maar verstandig geweest, hadden ze het nou maar niet zo ver laten komen... maar ze waren allebei nog zo jong en onschuldig en zich niet bewust van het risico dat ze namen. Ze zat op haar knieën en bad, denkend aan het kind dat Gabriella was geweest toen ze bij hen was gekomen. Ook bad ze voor Joe Connors' ziel, want ze wist maar al te goed hoe gekweld hij zich moest hebben gevoeld in de nacht van zijn dood, en hoe beroofd Gabriella zich moest voelen. Voor hen allebei bestond er geen vreselijker hel dan deze.

14

Moeder Gregoria ging Gabriella niet nog een keer opzoeken in het ziekenhuis, maar ze belde wel regelmatig om naar haar te informeren en de berichten stelden haar gerust. Uiteindelijk hadden ze het toedienen van bloed gestaakt. Ze hadden haar zoveel mogelijk transfusies gegeven als medisch gezien verantwoord was, en nu moest het lichaam verder zelf herstellen. Dat zou tijd kosten, maar moeder Gregoria wist dat het lichaam veel sneller heelt dan het hart.

Verder was ze blij dat de ambulance haar naar het gemeentelijke ziekenhuis had gebracht en niet naar het Mercy Hospital, want dan zou het echt onmogelijk zijn geweest om de geruchten de kop in te drukken. Het verhaal van de acute blindedarmontsteking had zich de vorige avond snel verspreid, en door het spreekverbod kon er verder niet over worden gepraat. Maar voor moeder Gregoria was de zaak nog niet afgedaan. Ze had opnieuw met de paters van St. Stephen's overlegd, en de aartsbisschop kwam de volgende ochtend bij haar. Ze hadden een moeilijke beslissing genomen, maar moeder Gregoria wist dat het de enige manier was om het gebeurde aan te pakken. Haar opnieuw in hun midden opnemen, zou te vergelijken zijn met het planten van een zaadje met een fatale smet in een gewijde tuin. Dat was althans wat ze tegen haar zeiden.

Aanvankelijk protesteerde ze, smeekte ze om genade voor haar, hoewel ze in haar hart wist dat ze tot dezelfde conclusie zou zijn gekomen als het elk ander meisje was geweest en niet het kind waarvan ze hield. Het was duidelijk dat het ongepast zou zijn als Gabriella onder deze omstandigheden naar het klooster terugkeerde, en misschien zou het zelfs voorgoed onmogelijk zijn. Misschien op een dag, ergens anders, later, zeiden ze... maar op dit moment... Aartsbisschop Flaherty hield onwrikbaar vast aan zijn besluit. En nu was het aan moeder Gregoria om het haar te vertellen.

Op de ochtend dat Gabriella naar huis mocht, stuurde ze een van de zusters naar het ziekenhuis. Ze herinnerde haar aan het spreekverbod en benadrukte dat er geen enkel gesprek mocht worden gevoerd. En zodra ze terug waren, moest Gabriella direct naar het kantoor van de moeder-overste. Ze twijfelde er niet aan dat de zuster haar bevelen zou opvolgen.

Ze was er niet op voorbereid dat Gabriella er nog zo slecht uit zou zien. Haar gezicht was lijkbleek en ze keek zo angstig dat ze wel een geest leek. Onbehaaglijk zat ze op dezelfde rechte stoel als op de ochtend dat haar van Joe's zelfmoord was verteld. De ochtend dat ze bijna dood was gegaan, en nog steeds wilde ze liever dood zijn. Ze keek moeder Gregoria aan en haar ogen stonden leeg en moedeloos.

'Hoe is het met je, mijn kind?' Maar het was een overbodige vraag. Het leed geen twijfel hoe ze eraan toe was. Vanbinnen was ze dood, net zo dood als Joe Connors en hun baby.

'Het gaat wel, moeder. Het spijt me dat ik u zoveel last heb bezorgd.' Haar stem klonk zwak en ze maakte een broze indruk, en de zwarte kap en dito jurk versterkten het sombere beeld. Het woord 'last' was zwak uitgedrukt voor twee verloren levens en het overgebleven leven dat was verwoest.

'Dat weet ik.' En dat meende ze ook, ze wist dat Gabriella werd verteerd door schuldgevoelens, maar niemand kon haar helpen. Ze moest met zichzelf in het reine zien te komen voordat ze zichzelf uiteindelijk zou kunnen vergeven. En moeder Gregoria wist dat dit niet makkelijk zou zijn, misschien zelfs onmogelijk.

'Ik ben volledig verantwoordelijk voor de dood van pater Connors, moeder. Dat besef ik heel goed.' Haar lippen beefden en haar kin trilde. Ze kon haar zin nauwelijks afmaken. 'Ik zal mijn leven lang boete doen.'

Even trok de moeder-overste zich terug en liet ze haar hart spreken. 'Eén ding moet je goed onthouden, mijn kind. Zijn moeder heeft jaren geleden hetzelfde gedaan. Het is slecht, niet alleen in de ogen van God, maar ook voor degenen die achterblijven. Wat jouw aandeel ook is geweest, hij had zelf iets in zich dat sterker was dan hij, anders had hij het nooit zover laten komen.' Het was haar eigen manier om Gabriella absolutie te verlenen, om haar erop te wijzen dat alleen een fatale tekortkoming hem ertoe had kunnen brengen. In haar ogen was het een teken van onvergeeflijke zwakheid. 'Je bent heel erg sterk,' vervolgde ze, vechtend om zelfbeheersing, 'en wat het leven ook voor je in petto heeft, je moet onthouden dat je ertegen bent opgewassen. God geeft je niet meer dan je aankunt. En als je denkt dat het echt ondraaglijk is, bedenk dan dat je er weer bovenop zult komen. Dat mag je nóóit vergeten.' Het was een boodschap uit het diepst van haar hart, maar Gabriella verdroeg het niet meer. Ze zeiden allemaal tegen haar dat ze zo sterk was. Het was wat ze altijd tegen haar zeiden voordat ze haar pijn gingen doen.

'Ik ben niet sterk,' fluisterde Gabriella gebroken. 'Echt niet. Waarom zeggen mensen dat toch tegen me? Weten ze dan niet hoe zwak ik ben?' Er blonken tranen in haar ogen.

'Je hebt meer kracht dan je zelf weet, en veel meer moed. Op een dag zul je het beseffen. De mensen die je pijn doen zijn zwak, Gabriella, niet jij. Zij zijn het die de problemen niet aankunnen.' Zoals Joe, en haar vader, en haar moeder. 'Maar jij kunt het wel.'

Gabriella wilde het niet horen en ze wilde niet horen wat moeder Gregoria tegen haar ging zeggen, zonder te weten dat de moeder-overste het bijna nog erger vond dan zij. 'Ik ben bang dat ik nieuws voor je heb waar je niet blij mee zult zijn.' Het was snel en hard en wreed, maar moeder Gregoria had geen keus, ze kon hun wijsheid niet aanvechten, hoezeer ze ook twijfelde aan hun mededogen. Als non was ze gehoorzaamheid verschuldigd en ze kon haar gelofte niet breken, zelfs niet voor Gabriella. 'De aartsbisschop heeft besloten dat je bij ons weg moet. Wat er ook tussen jou en... pater Connors is gebeurd...' Ze had het gevoel dat ze naar adem snakte, maar ze kon niet terug, ondanks de blik van ontzetting in Gabriella's ogen. 'Wat er ook is gebeurd of niet, er zit een barst in de muur die we om je heen hebben gebouwd. Het kan nooit meer hetzelfde zijn. De barst is niet te repareren en zal alleen maar groter worden. Wat je hebt gedaan, wat je met hem hebt gedeeld, is misschien een teken dat je hier niet thuis hoort. Misschien hebben we je onder druk gezet, misschien ben je hier uit angst gebleven, mijn kind...'

'Nee, moeder, nee!' onderbrak Gabriella haar haastig. 'Ik vind het hier heerlijk en dat is altijd zo geweest. Ik wil hier blijven!' Haar stem had een ondertoon van paniek en ze vocht nu voor haar leven. Maar moeder Gregoria dwong zichzelf kalm te blijven en haar verhaal af te maken. De uitkomst was onvermijdelijk en ze moesten dit nu zo snel mogelijk achter de rug hebben. 'Je kunt hier niet blijven, mijn kind. De deuren van St. Matthew's zijn voorgoed voor je gesloten. Niet ons hart, niet onze ziel. Ik zal tot op de dag van mijn dood voor je blijven bidden. Maar nu moet je gaan. Je gaat zo naar de kleedkamer om je te verkleden. Je krijgt twee jurken mee en de schoenen die je aan hebt. De aartsbisschop heeft ons toestemming gegeven om je honderd dollar te geven.' Haar stem trilde alarmerend terwijl ze het zei en het kostte haar de grootste moeite om verder te gaan. Ze dacht aan de dag dat Gabriella hier was gekomen, met ogen die groot waren geweest van angst. Nu zag ze dezelfde blik in haar ogen, maar ze kon haar niet langer helpen, ze kon alleen van haar houden. 'En ik geef je vierhonderd dollar van mezelf. Je moet een kamer gaan zoeken en een baan. Je hebt veel kwaliteiten. God heeft je intelligentie gegeven en een goed hart, en Hij zal je beschermen. En je schrijftalent is een gave. Maak er gebruik van, zodat anderen er op een dag van kunnen genieten. Maar van nu af aan moet je voor jezelf zorgen. Neem wijze beslissingen, haal jezelf geen narigheid op de hals, en weet dat je onze gebeden meeneemt, mijn kind, waarheen je ook gaat. Wat je hebt gedaan was verkeerd, Gabriella, heel erg verkeerd, maar je hebt er een hoge prijs voor betaald. Je moet het jezelf vergeven,' zei ze haast onhoorbaar zacht, en voor de laatste keer strekte ze haar hand uit naar het meisje waar ze zoveel van hield. 'Je moet het jezelf vergeven, mijn kind... net als ik...'

Gabriella legde haar hoofd op het bureau en snikte, de hand van de oude non in de hare geklemd. Ze kon niet geloven dat ze bij haar weg moest. Dit was het enige echte thuis dat ze ooit had gekend, de enige plek waar ze zich veilig had gevoeld, en dit was de enige echte moeder die ze in haar leven had gehad. Maar ze had haar verraden, ze had hun vertrouwen met voeten getreden, en nu de appel tot op het klokhuis was opgegeten, had de slang gewonnen en moest ze de Hof van Eden verlaten.

'Ik kan hier niet weg,' snikte ze, smekend om genade.

'Je moet. We hebben geen keus. Het is niet meer dan rechtvaardig tegenover de anderen. Je kunt niet langer in hun midden wonen, na alles wat er is gebeurd.'

'Ik zweer dat ik het ze nooit zal vertellen.'

'Maar ze weten het. In hun hart weten ze allemaal dat er iets vreselijks is gebeurd, ook zonder dat ze weten hoe de vork precies in de steel zit. Als je zou blijven, zou het voor jou ook nooit meer hetzelfde zijn, je zou altijd het gevoel houden dat je hen had bedrogen, en op een dag zou je hen en jezelf erom gaan haten.'

'Ik haat mezelf nu al,' zei ze met een gesmoorde snik. Ze had de enige man van wie ze ooit had gehouden de dood in gejaagd en zijn kind was ze kwijt. En nu zou ze ook de rest kwijtraken. Moeder Gregoria dwong haar weg te gaan. Het besef dat ze letterlijk alles kwijtraakte, vervulde haar van een zo onbeheersbare angst dat ze eraan dood wilde gaan. Maar haar grootste angst was dat dit niet zou gebeuren.

'Gabriella,' zei moeder Gregoria zacht, en ze ging staan. Het was voor hen allebei een vreselijk dag, en ze keek neer op Gabriella, die zichtbaar trilde. 'Nu moet je gaan.' Gabbie kon geen woord uitbrengen toen moeder Gregoria haar de envelop met het beloofde geld overhandigde, geld dat ze had gespaard van wat haar broers en zussen haar soms toestopten. En met de envelop gaf ze Gabriella ook het dagboek dat ze voor Joe had bijgehouden. Een jonge non had het onder haar kussen gevonden, maar omdat ze wel vermoedde dat het een dagboek was, had ze het niet gelezen. Gabriella herkende het direct en met een trillende hand pakte ze het aan.

De twee vrouwen stonden elkaar nog een hele tijd aan te kijken. De stilte in de kamer werd alleen verbroken door Gabriella's snikken, en moeder Gregoria nam haar in haar armen, net als op de dag dat haar moeder haar had achtergelaten.

'Ik zal altijd van je blijven houden.' Ze zei het tegen het kind dat Gabriella was geweest, en de vrouw die ze zou worden als ze de andere kant van de bergen des levens zou bereiken. Moeder Gregoria twijfelde er niet aan dat ze veilig de andere kant zou bereiken, maar ze wist dat ze een lange weg voor de boeg had, en die weg zou verre van makkelijk zijn.

'Ik hou zoveel van u... ik wil niet bij u weg...' Gabriella klampte zich als een klein kind aan haar vast. Ze voelde de stugge wol van het habijt tegen haar wang en wist dat het hare haar zou worden afgenomen.

'Ik blijf altijd bij je. Ik zal voor je bidden.' Zonder verder nog een woord te zeggen, bracht ze Gabriella naar de deur en opende die, en ze gebaarde naar de wachtende non dat ze naar de kleedkamer gebracht moest worden, waar ze twee lelijke, slecht passende jurken van iemand anders zou krijgen en een gebutst koffertje. Wat ze verder nodig had, zou ze moeten kopen van het geld dat ze haar hadden gegeven.

Met knikkende knieën liep Gabriella de gang in en terwijl de tranen haar over de wangen stroomden, keek ze nog een laatste keer om naar moeder Gregoria. 'Ik hou van u,' zei ze zacht. 'Ga met God,' zei moeder Gregoria. Langzaam draaide ze zich om en zonder om te kijken deed ze de deur weer achter zich dicht. Gabriella stond er ongelovig naar te staren. Het was alsof ze de deur van iemands hart dicht zag gaan. Aan de andere kant had de oude non haar gezicht stilletjes snikkend in haar handen begraven. Maar dat zou Gabriella nooit weten.

Zwijgend volgde ze de non naar de kleedkamer, in overeenstemming met het spreekverbod. Daar wees de jonge non op de twee jurken die er voor Gabriella klaar lagen, een lelijke blauwe bloemetjesjurk van polyester die haar twee maten te groot was, zeker na de week ervoor, en een nog lelijker zwart exemplaar met vlekken aan de voorkant die niemand eruit had kunnen wassen. Die jurk paste haar echter beter dan de blauwe, en de zwarte kleur was in overeenstemming met haar omstandigheden, want ze was in diepe rouw om Joe. Ze verwisselde de ene zwarte jurk voor de andere en nam haar kap af, hetgeen haar herinnerde aan alle keren dat ze het voor hem had gedaan, wanneer ze gingen wandelen in het park of zich afzonderden in het appartement. Dit was de prijs die ze ervoor moest betalen. Ze was de kap, en alles wat die dracht voor haar vertegenwoordigde, voorgoed kwijt.

Ze stond voor de non die haar bij moest staan bij haar vertrek, en ze keken elkaar lang aan. Zonder een geluid te maken, omhelsden ze elkaar, hun wangen nat van de stille tranen. Het was voor hen allebei een verdrietige dag, en de non wist dat ze niemand ooit zou kunnen vertellen wat ze had gezien, hoe gebroken en verdrietig Gabriella was geweest bij haar vertrek. Het was een lesje voor hen allemaal. Ze werd verstoten en ze zou alleen op de wereld zijn, met niets en niemand om haar te helpen.

Gabriella stopte het geld, het dagboek en de blauwe bloemetjesjurk zorgvuldig in het kartonnen koffertje en liep achter de non die twaalf jaar lang haar zuster was geweest de kleedkamer uit.

Veel te snel bereikten ze de buitendeur. Daar bleef ze even staan, en de bejaarde non die bezoekers ontving en uitliet, kwam naar voren en opende heel langzaam de deur. Zwijgend bleef het drietal staan, totdat de oude non knikte en met haar arm naar de straat gebaarde. Met één enkele, trillende stap was Gabriella buiten. Dit was een hemelsbreed verschil met alle keren dat ze naar buiten was gesneld om Joe te ontmoeten, onder het mom dat ze boodschappen moest doen. Dit was een stap in het duister. In het felle zonlicht stond ze op de stoep en ze draaide zich om en keek naar hen, en terwijl ze elkaar aan bleven kijken, sloot de oude non de deur. Voorgoed.

15

Gabriella stond voor het klooster op de stoep en bleef een eeuwigheid naar de dichte deur staren. Ze had geen idee waar ze naartoe moest of wat ze nu moest doen. Ze kon alleen maar denken aan wat ze de afgelopen vier dagen kwijt was geraakt, een man, een leven en een baby. Het verlies was zo overweldigend groot dat het haar duizelde.

Uiteindelijk pakte ze haar koffertje en langzaam liep ze weg. Ze moest ergens heen, een kamer en een baan zoeken, maar ze had geen flauw benul waar ze moest beginnen. Besluiteloos keek ze naar de bussen die langsreden, en opeens herinnerde ze zich de meisjes waarmee ze had gestudeerd. Sommige meisjes woonden in pensions of kleine hotels. Ze probeerde te bedenken welke wijken ze had horen noemen. De meesten woonden in Upper West Side, herinnerde ze zich, maar ze had er nooit veel aandacht aan besteed.

Nog steeds verdoofd stapte ze in een bus in noordelijke richting, zonder precies te weten waar ze heen ging. Opeens bedacht ze dat ze haar vader kon zoeken in Boston. Op de hoek van Eighty-sixth en Third stapte ze uit en vanuit een telefooncel belde ze de inlichtingen in Boston. Ze hadden geen vermelding van John Harrison en Gabriella wist niet waar hij werkte, zelfs niet of hij nog leefde, laat staan of hij wel blij zou zijn met haar telefoontje. Het was dertien jaar geleden dat ze hem voor het laatst had gezien. Ze was tweeëntwintig jaar en begon aan haar leven alsof ze een baby was. De telefooncel was voor een cafetaria, en toen ze eruit kwam voelde ze zich plotseling heel erg duizelig. Ze besefte dat ze sinds het ontbijt niets meer had gegeten, maar ze had geen honger.

Mensen snelden langs, en moeders met kinderen in wandelwagens moesten haar ontwijken. Iedereen leek ergens naartoe te gaan en Gabriella was de enige zonder doel, zonder bestemming. Ze voelde zich net een rots in een rivier temidden van stromend water waarin van alles werd meegevoerd. Ten slotte ging ze de cafetaria binnen om een kop thee te drinken, en starend in de dampende kop kon ze alleen maar denken aan wat moeder Gregoria tegen haar had gezegd voordat ze haar wegstuurde. Nog steeds begreep ze niet waarom mensen haar altijd sterk noemden. Wel wist ze nu dat het een doodsklok was, een teken dat de mensen van wie ze hield haar in de steek gingen laten. Ze waarschuwden haar dat ze sterk moest zijn omdat ze het nodig zou hebben, zonder hen.

Terwijl ze haar thee dronk, pakte ze een krant die iemand had laten liggen. Ze had een kamer nodig en keek naar de kleine advertenties van hotels en pensions. Haar blik viel op een pension in East Eighty-sixth Street, bij de East River, niet zo ver bij de cafetaria vandaan. Ze kende de buurt niet, maar het was een begin. Ze wist alleen niet of ze de huur wel zou kunnen betalen, want werk had ze nog niet.

Ze rekende de thee af en liep langzaam weer naar buiten. Nog steeds voelde ze zich dood vanbinnen en de thee had haar maar een klein beetje verwarmd. Door alle bloedverlies had ze het al dagenlang ijskoud, en de warme thee had niet wezenlijk geholpen. Ze was lijkbleek en haar hele lichaam deed pijn. Moeizaam liep ze het hele eind naar de East River en ze maakte zich zorgen over de prijs van de kamer. Ze wist dat ze van vijfhonderd dollar niet lang zou kunnen leven, of dat dacht ze althans. Ze had nog nooit in haar eigen levensonderhoud hoeven te voorzien en had geen benul van prijzen, of het nou kleren, restaurants, kamers of kleren waren. Wat ze wel of niet van het geld zou kunnen doen was ongewis, maar ze was blij met wat moeder Gregoria haar had gegeven. Zonder die extra vierhonderd dollar zou haar situatie nog hopelozer zijn geweest.

De eerste keer miste ze het kleine bord en liep ze langs het pension. Het was een oud bakstenen gebouw met een afgebladderde gevel en achter een groezelig raam hing alleen een klein bordje met kamers te huur. Het pand zag er niet bepaald uitnodigend uit. Ze ging naar binnen en kwam in een gang die weliswaar schoon was, maar onmiskenbaar sjofel. Het rook er naar eten. Een groter contrast met het sobere en smetteloze klooster was haast niet denkbaar.

'Ja?' Een vrouw stak haar hoofd om de hoek van een deur toen ze Gabriella's voetstappen hoorde. Ze had haar door het raam al op straat gezien en vroeg zich af wat ze wilde. 'Wat kan ik voor u doen?'

'Ik... eh... zijn er kamers te huur? Ik zag het bordje en ik heb de... advertentie gelezen in de krant.'

'Misschien.' De vrouw sprak met een zwaar accent dat Gabriella als Pools of Tsjechisch herkende. Ze kon zich de verschillende accenten van de mensen die op de feesten van haar ouders kwamen nog herinneren, hoewel deze vrouw in niets op de gasten van vroeger leek. Ze nam Gabriella van hoofd tot voeten op. Ze wilde geen verslaafden of prostituees, en Gabriella zag er jonger uit dan ze was. De vrouw wilde ook geen weglopers of problemen met de politie. Ze bestierde een respectabel pension en ze had heel wat liever oude mensen. Die kregen hun pensioen en betaalden de huur, maakten niet veel kabaal en bezorgden haar over het algemeen weinig last, behalve als ze ziek werden of doodgingen. Koken op de kamers was niet toegestaan en jonge mensen deden altijd dingen die ze niet hoorden te doen. Roken, eten, drinken, koken op hun kamers, eeuwig en altijd op de raarste tijden bezoek en ze waren veel te luidruchtig. Ze hielden zich nooit aan de regels en presteerden het altijd om ontslagen te worden. De hospita kon problemen missen als kiespijn.

'Heb je werk?' vroeg de pensionhoudster zorgelijk. Zonder werk zou dit meisje de huur niet kunnen betalen, en daar zat ze niet op te wachten.

'Nee... nog niet,' zei Gabriella verontschuldigend. 'Ik ben ernaar op zoek.' Ze wilde niet liegen en beweren dat ze wel werk had.

'Nou, kom dan maar terug als je werk hebt gevonden.' Dit was geen rijk meisje met een vette bankrekening of ouders op Park Avenue die de huur voor haar betaalden. In dat geval zou ze hier ook niet zijn, uiteraard. 'Waar kom je vandaan?' Gabriella voelde de achterdocht van de hospita en dat kon ze haar niet kwalijk nemen.

Gabriella aarzelde even, want ze wist niet hoe ze uit moest leggen dat ze geen werk had en niet eens een dak boven haar hoofd. Het klonk alsof ze net uit de gevangenis kwam, besefte ze, en ze zag wel dat de vrouw niet van haar onder de indruk was. Met die lelijke zwarte jurk vol vlekken was dat ook niet meer dan logisch. 'Ik kom uit Boston,' besloot ze, denkend aan de vader die ze vergeefs had proberen te vinden. 'Ik ben net naar New York verhuisd.'

Het was een geloofwaardig verhaal, en de vrouw knikte. 'Wat voor soort werk doe je?'

'Ik wil alles aanpakken,' antwoordde ze naar waarheid. 'Ik ga morgen op zoek.'

'Er zijn veel restaurants op Second Avenue en allemaal Duitse eetgelegenheden in Eighty-sixth Street. Daar kun je misschien wel iets vinden.' Ze had medelijden met haar. Gabriella zag er moe en bleek uit, erg ongezond, vond de hospita. Maar zo te zien was ze geen junkie. Ze was heel schoon en leek erg keurig. Mevrouw Boslicki streek met de hand over haar hart. 'Ik heb een kleine kamer op de bovenste verdieping. Je mag hem wel zien, als je wilt. Niets bijzonders. Je deelt een badkamer met drie anderen.'

'Hoeveel is de huur?' vroeg Gabriella bezorgd, denkend aan haar kleine budget.

'Driehonderd per maand, zonder eten. En je mag niet koken. Geen elektrische plaatjes, geen dompelaar, geen waterkoker. Je eet in een restaurant of je neemt een broodje of een pizza mee naar huis.'

Zo te zien was dat geen probleem. Gabriella zag eruit alsof ze nooit at. Ze was broodmager en haar ogen waren zo groot in het smalle gezichtje dat de hospita de indruk kreeg dat ze uitgehongerd was. 'Wil je de kamer zien?'

'Heel graag.' Ze was erg beleefd en had een beschaafd accent en dat beviel mevrouw Boslicki zeer. Ze wilde geen gehaaide grietjes in haar huis. Ze verhuurde nu al twintig jaar kamers, sinds de dood van haar man, en ze had ook nooit hippies gehad.

Gabriella volgde haar naar boven en mevrouw Boslicki informeerde of ze van katten hield. Ze had er negen, wat de geur in de gang verklaarde, en Gabriella antwoordde dat ze dol was op katten. Als ze in de tuin van het klooster werkte, was er weleens een kat bij haar komen zitten. Tegen de tijd dat ze de bovenste verdieping bereikten, was mevrouw Boslicki buiten adem, maar Gabriella was degene die eruitzag alsof ze het niet zou halen. De dokter had haar op het hart gedrukt alle inspanningen te vermijden, geen zware dingen te tillen en vooral geen trappen te lopen, want dan kon ze weer gaan bloeden, en na alles wat ze had doorstaan, kon ze geen druppel bloed meer missen. 'Voel je je niet goed?' Ze zag dat Gabriella nog bleker was geworden, haar gezicht was haast lichtgevend groen en ze bewoog heel erg langzaam.

'Ik ben een beetje ziek geweest,' legde Gabriella vermoeid uit, en de oude vrouw in het gebloemde schort knikte. Ze droeg vilten pantoffels en haar haar was opgestoken in een keurig knotje. Ze straalde gezelligheid uit, als een gemoedelijke grootmoeder.

'Er heerst een gemene griep en daar moet je erg mee oppassen. Voor je het weet, heb je een longontsteking te pakken. Heb je soms gehoest?' Ze wilde ook geen huurders met tuberculose.

'Nee, ik ben weer helemaal beter,' verzekerde Gabriella haar, terwijl mevrouw Boslicki de deur van een kleine kamer openhield. Het was een somber hok dat nauwelijks groot genoeg was voor het smalle eenpersoonsbed, de rechte stoel en een ladenkastje met een gehaakt kleedje erop. Ze had de kamer jarenlang verhuurd aan een oude dame uit Warschau, maar die was de vorige zomer overleden en ze had de kamer niet meer kunnen verhuren. Zelfs zij wist dat driehonderd dollar per maand nogal buitensporig was. De jaloezieën hingen er lusteloos bij, de gordijnen waren oud en een beetje rafelig en het kleed was bijna tot op de draad versleten. Ze zag Gabriella's gezicht, die gewend was geweest aan de spartaanse cellen in St. Matthew's, maar die waren op de een of andere manier lang niet zo deprimerend geweest. En voor het eerst keek mevrouw Boslicki een beetje zorgelijk.

'Je mag hem wel voor tweehonderd vijftig hebben,' zei ze, trots op haar generositeit. Maar ze wilde de kamer verhuren want ze had het geld nodig.

'Ik neem hem,' zei Gabriella zonder aarzelen en ze gaf de vrouw ter plekke de helft van haar geld. Het was een troosteloze kamer, maar ze kon nergens anders naartoe en ze was allang blij dat ze iets had gevonden. Bovendien was ze zo uitgeput van de trappen dat ze de kamer alleen al wilde om meteen te gaan liggen. Ze had een plek nodig waar ze die nacht kon slapen, maar ze kreeg tranen in haar ogen bij de gedachte dat dit haar nieuwe thuis was.

'Ik geef je lakens en handdoeken. Je doet je eigen was. Er is een wasserette verderop in de straat en er zijn allerlei restaurants. De meesten eten in de cafetaria op de hoek.' Gabriella herinnerde zich dat ze erlangs was gekomen en hoopte dat het eten er niet te duur was. Ze had nu nog maar tweehonderdvijftig dollar over, maar in elk geval had ze een maand lang een dak boven haar hoofd.

Mevrouw Boslicki ging haar voor door de gang om haar een kleine badkamer te laten zien. Het bad had een douche en een douchegordijn van roze plastic. Afgezien van een toilet was er een kleine wastafel met een spiegel aan een spijker erboven. Mooi Was het niet, maar meer had ze niet nodig. 'Houd alles schoon voor de anderen. Ik maak de badkamer een keer per week schoon, maar jullie moeten het zelf bijhouden. Beneden is een zitkamer. Daar kun je zitten wanneer je maar wilt. Er is een televisie, en,' voegde ze er met een trotse glimlach aan toe, 'een piano. Kun je pianospelen?'

'Nee, het spijt me,' verontschuldigde Gabriella zich. Haar moeder had piano gespeeld, maar ze had het niet nodig gevonden om haar dochter les te laten geven, en in het klooster deed ze andere dingen, zoals tuinieren. Ze was niet muzikaal en de nonnen plaagden haar er weleens mee. Ze vond het heerlijk om te zingen, maar ze zong te hard en een beetje vals.

'Zorg nou maar dat je snel een baantje vindt, dan kun je hier blijven. Je bent een leuk meisje en ik vind je aardig,' zei mevrouw Boslicki hartelijk. Ze was tot de conclusie gekomen dat Gabriella deugde. Ze had goede manieren en was beleefd, en het leek haar geen type om domme dingen te doen. 'Je moet wel goed voor jezelf zorgen, hoor. Je ziet er niet goed uit. Je moet goed eten, dan word je weer helemaal gezond.' Na die laatste goede raad stommelde ze de trap weer af en ze beloofde straks terug te komen met handdoeken. Gabriella bood aan zelf naar beneden te komen om haar al die trappen te besparen. Mevrouw Boslicki zwaaide nog even naar haar met de hand waarmee ze het geld omklemde.

Gabriella ging terug naar het kamertje en keek om zich heen. Ze ging op de ongemakkelijke stoel zitten en vroeg zich af hoe ze de kamer een beetje gezelliger kon maken. Als ze eenmaal geld verdiende, zou ze een paar dingen kunnen kopen, maar nu nog niet. Een nieuwe sprei, prenten aan de muur en een bos bloemen zouden wonderen doen.

Met een zucht zette Gabriella haar koffer in de ingebouwde kast en ze hing haar enige andere jurk op. Verder bevatte het koffertje alleen haar dagboek aan Joe, en dat liet ze erin zitten zonder ernaar te kijken. Het besef dat hij het nooit had gezien, maakte haar nog verdrietiger. Uiteindelijk kon ze de verleiding toch niet weerstaan en ze haalde het eruit, ging op het bed zitten en sloeg het schrift open. Het stond vol met aantekeningen over hun ontmoetingen en haar liefde voor hem. Zijn eerste liefdesverklaring en haar opwinding erover was uitgebreid beschreven, en de verrukkelijke spanning van hun eerste clandestiene ontmoetingen... en verderop de passie die ze in zijn armen had ontdekt. Het hele verhaal stond erin, tot aan het eind, toen ze had geschreven over het leven dat ze samen tegemoet gingen en de hoop die ze koesterde voor hun baby. Toen ze de laatste bladzijde omsloeg, viel er een brief naast haar op het bed, een brief die ze nooit eerder had gezien. Op de envelop stond 'zuster Bernadette' in een onbekend handschrift en met een schok realiseerde ze zich dat het een brief van Joe was en ze maakte de envelop met trillende vingers open. Het duurde even voordat het tot haar doordrong wat het was. Het was zijn afscheidsbrief, het laatste dat hij haar had geschreven voordat hij de hand aan zichzelf had geslagen. Pater O'Brian had de brief aan moeder Gregoria gegeven en zij had hem in het dagboek geschoven, maar zonder het aan Gabbie te vertellen. Gabriella kreeg tranen in haar ogen. Het was zo vreemd dat hij dit papier nog maar een paar dagen geleden had aangeraakt en dat dit het enige was dat ze nog van hem had. Alleen deze woorden, zorgvuldig geschreven op twee velletjes wit papier.

'Gabbie,' begon hij. Kennelijk had hij alleen 'zuster Bernadette' op de envelop geschreven om er zeker van te zijn dat ze de brief zou krijgen. Daarmee had hij ook al hun geheimen onthuld. Had hij dat niet gedaan, dan zouden ze het misschien nooit aan de weet zijn gekomen en zou zij nu misschien nog in St. Matthew's zijn. Maar het was nu eenmaal gebeurd en ze moest ermee leren leven. Ze kon niet meer terug.

'Ik weet niet wat ik moet zeggen, of waar ik moet beginnen. Je bent zoveel beter dan ik, zoveel bewonderenswaardiger en sterker. Mijn hele leven heb ik geweten hoe zwak ik ben, wat mijn tekortkomingen zijn, hoeveel mensen ik heb teleurgesteld... Mijn ouders toen Jimmy stierf omdat ik hem niet kon redden.' Hoewel zijn broer twee jaar ouder was geweest en een stuk sterker, was het de jongere broer die zich schuldig voelde omdat hij geen heldhaftig wonder had kunnen verrichten. Misschien hadden ze het hem in stilte verweten, en als dat zo was, verfoeide ze hen erom. 'Ik heb iedereen teleurgesteld, de mensen die me kenden en van me hielden en op me rekenden. Dat heeft me er uiteindelijk toe gebracht om priester te worden. Hoezeer ik hen heb teleurgesteld.' Ze kende hem goed genoeg om te weten dat hij op zijn ouders doelde. Het was alsof ze naar hem luisterde nu ze zijn brief las en het sneed door haar hart. Ze wilde tegen hem zeggen dat hij zich vergiste, hem overhalen om te blijven... Had ze die avond maar bij hem kunnen zijn... had hij haar maar verteld wat hij voelde, de laatste keer dat ze bij elkaar waren... 'Als ik hen niet zo diep had teleurgesteld,' vervolgde hij, 'of als ik hun leven had kunnen veranderen, zou mijn moeder na de dood van mijn vader misschien niet tot haar daad zijn gekomen. Dan zou ze hebben geweten dat ik er was om haar te helpen. Maar dat wist ze niet. Ze wilde liever sterven dan zonder hem leven.

Toen ik naar St. Mark's ging, gaven ze me alles wat ik nooit had gehad, alle liefde, alle kansen, alle begrip. Ze hadden zoveel vertrouwen in me, ze vergaven me alles en ik wist hoeveel ze van me hielden, zoals ik nu weet hoeveel ik van jou hou en jij van mij. Dit zijn de enige zekerheden die ik ooit heb gekend, de zegeningen waaraan ik me vastklamp, zelfs nu, in mijn donkerste uren.

Voor hen ben ik priester geworden, voor de broeders van St. Mark's, omdat ik wist dat ik ze geen groter plezier kon doen. Het was het enige dat ze van me wilden, en ik heb ze mijn hele hart en mijn leven gegeven. Ik dacht dat ik zo misschien eindelijk iets goeds zou doen, dat ik goed kon maken wat er met mijn moeder en Jimmy is gebeurd en dat God het me wellicht zou vergeven.

Ik ben er heel lang tevreden mee geweest. Ik was hier gelukkig, Gabbie. Ik vond het een fijn idee dat ik mijn leven had geruild voor het hunne... totdat ik jou ontmoette en besefte hoe graag ik mijn leven terug wilde. Totdat ik jou ontmoette, heb ik nooit werkelijk geluk of echte liefde gekend, ik wist niet hoe het leven kon zijn. Vanaf het eerste moment dat ik jou leerde kennen, wilde ik alleen nog maar jouw man en minnaar zijn. Ik wilde bij je zijn, mijn leven met je delen en je mijn ziel en zaligheid geven. Maar ik kon je mijn leven en mijn ziel niet langer geven, die behoorden mij niet meer toe.

Ik heb op alle mogelijke manieren geprobeerd me voor te stellen hoe het zou zijn om met je samen te zijn, met je te leven, met je te trouwen, alles te zijn wat jij in het leven verdient. Maar als ik dat zou doen, zou ik je alleen teleurstellen. Ik weet niet hoe ik je alles kan geven wat je verdient en ik kan mijn gelofte niet intrekken. Ik kan mijn leven niet terugnemen van God omdat ik iemand heb gevonden van wie ik meer hou, omdat ik liever met jou samen wil zijn dan Hem te dienen. Dat kan ik de broeders van St. Mark's niet aandoen en de priesters van St. Stephen's al evenmin. Ik heb mijn leven geruild voor dat van Jimmy en mijn moeder omdat ik in gebreke ben gebleven, en als ik het nu terugneem, zou ik opnieuw in gebreke blijven, ten opzichte van jou, ten opzichte van mezelf en ten opzichte van degenen die ik mijn ziel al heb gegeven. Mijn hart zal altijd van jou zijn, ik zal altijd van je houden, altijd bij je zijn. Ik kan het niet verdragen om zonder jou te leven, maar het is net zo goed onverdraaglijk om hen allemaal weer teleur te stellen. Ik kan niet bij hen weggaan en bewijzen hoe waardeloos ik ben. Als ik dat zou doen, zouden wij nooit gelukkig worden. Hoe hoog de prijs ook is, ik moet hier blijven. Die belofte is lang geleden gedaan en ik had het recht niet om jou beloften te doen. Maar ik weet ook met heel mijn hart en ziel dat ik niet zonder je kan. Ik verdraag het niet om hier nog een dag langer te blijven en te weten dat jij vlakbij bent en ik niet met je samen kan zijn. Gabbie, ik kan niet zonder jou leven.

Ik ga nu naar Jimmy en mijn moeder. Het is mijn tijd. Ik heb gedaan wat ik kon. In mijn jaren als priester heb ik een aantal mensen kunnen helpen, maar ik kan hen niet meer onder ogen komen nu ik weet hoe weinig ik om hen geef en hoeveel ik van jou houd. Ik kan alleen met jou samen zijn of anders helemaal nergens. Ik heb hen beloften gedaan, en jou, en ik kan ze niet nakomen. Ik kan hier niet weg en ik kan niet weg bij jou. Ik ben verscheurd. En hoe zou ik, slecht als ik ben, ooit een goede vader voor onze baby kunnen zijn?

Je bent heel erg sterk, Gabbie' - weer die vreselijke woorden, en haar betraande gezicht vertrok - 'je bent zoveel sterker dan ik. Je zult een geweldige moeder zijn voor ons kind. En ik zal veel gelukkiger zijn als ik vanuit de hemel op jullie kan neerkijken, als ik tenminste in de hemel kom. Vertel ons kind op een dag hoeveel ik van hem hield, of van haar, en weet hoeveel ik van jou hou, dat ik heb geprobeerd een goed mens te zijn... en Gabbie, vertel hem hoeveel ik van je hou. Vergeet dat nooit, en alsjeblieft, vergeef me wat ik heb gedaan en vergeef me wat ik ga doen. Moge God jullie allebei beschermen... bid voor me, Gabbie... Ik hou van je... moge God het me vergeven...' Hier werd het handschrift onduidelijker en hij had simpelweg met 'Joe' getekend.

Zacht snikkend zat ze een hele tijd naar de brief te staren. Alles was haar nu duidelijk. Hij dacht dat hij een grote mislukkeling was, hij dacht dat zij zo sterk was, maar alleen omdat hij te bang was geweest om te doen wat hij wilde. Hij was veel banger geweest dan zij. En het kind waarover hij het had, was er al niet meer. Had hij nou maar de moed gehad om het priesterschap op te geven, had hij nou maar geprobeerd om samen te zijn, dan had ze hem kunnen laten zien dat hij zich vergiste, dat hij nooit eerder iemand in de steek had gelaten. Maar nu wel. Hij had iedereen teleurgesteld en haar verlaten, tegen haar gezegd dat ze sterk moest zijn omdat hij het niet was. In veel opzichten deed hij haar aan haar vader denken, en nu had hij haar alleen achtergelaten, met niets dan een brief als tastbaar aandenken. Het liefst had ze tegen hem tekeer willen gaan, maar ze kon alleen huilen. Heel lang bleef ze op het bed zitten en ze herlas de brief nog een paar keer. Het stond er allemaal, zijn angsten, zijn zorgen, zijn schuldgevoelens over dingen waar hij nooit verantwoordelijk voor was geweest, zoals de dood van zijn broer en de zelfmoord van zijn moeder.

En wie was er nu verantwoordelijk? Wiens schuld was het? De hare, wist ze, want zij had hem meegevoerd naar een plaats waar hij niet kon leven, ze had hem recht in de armen van de volgende mislukking gevoerd. Dat had zij met hem gedaan, domweg door van hem te houden. Ze had hem meegevoerd naar de rand van een klif, en omdat hij geen uitweg meer zag, was hij ervan afgesprongen, de kloof in, en hij had haar meegesleept in zijn val. Maar zij was blijven leven en hij was dood. Hiertoe had hij haar veroordeeld, tot een kamer in een pension, ver bij alles wat haar vertrouwd was geweest vandaan. Hij had haar moederziel alleen achtergelaten, met niets dan herinneringen en een brief waarin hij haar vertelde dat ze zo sterk was, en dat zou ze nu ook moeten zijn, omdat hij voor zwakheid had gekozen. Voor de tiende keer las ze de brief en opeens was ze kwaad op hem, om wat hij niet had gedurfd, niet had geprobeerd. Het had hem aan wilskracht ontbroken en hij was weggelopen voor het leven om bij zijn moeder en Jimmy te kunnen zijn. Hij had hetzelfde gedaan als zijn moeder. Hij wilde liever sterven dan vechten voor een kans om te winnen. Als hij had willen vechten, zouden ze misschien gelukkig zijn geworden. Hij had haar geen enkele keus gelaten. Hij had gekozen voor de weg van de minste weerstand, en Gabbie moest zich zonder hem maar zien te redden. Ze wilde tegen hem schreeuwen en tieren, hem door elkaar rammelen. Had ze nou maar geweten wat hij voelde... dan had ze met hem kunnen praten, met hem in discussie kunnen gaan, dan had ze zelfs bij hem weg kunnen gaan als ze hem daarmee had kunnen redden. Maar hij had zijn gevoelens niet met haar gedeeld. Hij was gewoon weggegaan, aan het eind van een stuk touw in een donkere kast.

Het was de vlucht van een lafaard, en deels haatte ze hem erom, hoewel ze ook wist dat ze diep in haar hart altijd van hem zou blijven houden. Bij het vallen van de duisternis, na etenstijd, zat ze uit het raam te staren en ze dacht aan moeder Gregoria's woorden over hem, dat zijn moeder hetzelfde had gedaan en alleen een fatale tekortkoming hem tot zijn daad had kunnen brengen. Dat wist ze, en toch voelde ze zich schuldig. In het diepst van haar hart wist ze dat zij hier verantwoordelijk voor was, net als hij het wist over Jimmy. In het donker ging ze weer op het bed liggen, denkend aan hem. Hoeveel ze ook van hem had gehouden en hij van haar, ze wist dat zij zijn dood op haar geweten had. Ze had er een hoge prijs voor betaald, maar voor haar stond vast dat God het haar nooit zou vergeven, wat er verder ook zou gebeuren.

16

De eerste week nadat Gabriella de kamer in het pension had gehuurd, liep ze stad en land af op zoek naar werk. Ze probeerde alles wat ze maar kon bedenken, winkels, warenhuizen, cafetaria's, restaurants, en zelfs het kleine, smerige eethuis tegenover mevrouw Boslicki's pension. Niemand wilde haar in dienst nemen, ondanks haar universitaire graad, haar ervaring met tuinieren, haar keurige manieren of haar schrijftalent. Bij alle restaurants werd ze weggestuurd omdat ze geen ervaring als serveerster had. En in de winkels en warenhuizen vonden ze haar gebrek aan ervaring als verkoopster een bezwaar.

Ze liep zo lang en zo ver dat ze bang was dat ze weer zou gaan bloeden, en ze had geen geld voor de dokter. Er was nog maar schrikbarend weinig van haar geld over. Ze had de moed al bijna opgegeven, toen ze op een dag aan het eind van de middag naar een kleine konditorei in Eighty-sixth Street ging om een kop koffie te drinken met een stuk gebak erbij. Ze had al sinds die ochtend niets meer gegeten uit angst dat ze anders te veel geld uit zou geven, maar ze kon deze ene traktatie niet weerstaan.

Ze nam een eclair en een kop koffie met dikke, zoete slagroom. Terwijl ze aan een tafeltje zat, zag ze de Duitse eigenaar een bordje met serveerster gevraagd ophangen voor het raam. Inmiddels wist ze hoe hopeloos het was, maar ze vroeg het hem toch toen ze haar consumpties betaalde. Ze vertelde hem onomwonden dat ze zat te springen om werk en geen ervaring had, maar dat ze zeker wist dat ze de baan als serveerster aankon. In haar wanhoop vertelde ze hem dat ze in een klooster had gewoond en daar aan tafel had bediend. Hij was de eerste aan wie ze dit vertelde, want ze had geen zin om antwoord te geven op allerlei vragen, maar ze had de baan zo hard nodig dat ze bereid was om zo ongeveer alles te vertellen, als ze maar werd aangenomen. Zijn nieuwsgierigheid was duidelijk meteen gewekt.

'Ben je non geweest?' vroeg hij en hij nam haar belangstellend op. Hij had een borstelige witte snor en een glimmende kale schedel, en in stilte bedacht ze dat hij eruitzag als Pinocchio's vader, Geppetto.

'Nee, ik was postulante,' legde ze uit en haar ogen stonden zo verdrietig dat hij haar het liefst had willen troosten. Zo te zien kon ze wel een behoorlijk maal en wat vriendelijkheid in haar leven gebruiken. Ze was broodmager en akelig bleek, en hij had medelijden met haar.

'Wanneer kun je beginnen?' vroeg hij terwijl hij haar bestudeerde. Ze had een elegant voorkomen en goede manieren en ze was een mooi meisje. Hij vond haar direct intrigerend, maar schrok van haar lelijke jurk. Ze droeg nog steeds de glimmende zwarte met de hardnekkige vlekken die ze haar in het klooster hadden gegeven, want ze durfde haar geld niet uit te geven aan een nieuwe. Wat hij zo merkwaardig aan haar vond, was dat ze zeer aristocratisch overkwam, alsof ze vroeger ooit rijk was geweest, maar het was wel duidelijk dat ze moeilijke tijden doormaakte.

'Ik kan direct beginnen,' antwoordde ze hem. 'Ik woon in de buurt. En ik ben vrij.'

'Dat geloof ik graag.' Hij glimlachte. Je hoefde haar jurk maar te zien en je wist dat ze geld nodig had. 'Oké, je kunt morgen beginnen. Zes dagen per week. Van twaalf tot middernacht. Op maandag zijn we gesloten.' Het was een dienst van twaalf uur en ze wist dat dit veel te zwaar voor haar was, maar ze was zo blij met het baantje dat ze alles had willen doen wat hij van haar vroeg, desnoods ter plekke de vloeren dweilen. Maar dat zou later pas komen.

Hij vertelde haar dat hij Baum heette en uit München kwam. Er werkten vier andere vrouwen in zijn zaak, allemaal van middelbare leeftijd, en drie ervan waren Duits. Het was een familiebedrijf, een leuke en schone zaak, en ze serveerden voedzame Duitse maaltijden en tussendoor, zowel 's middags als 's avonds, gebak. Mevrouw Baum kookte het eten en bakte de taarten.

Gabriella grijnsde van oor tot oor toen ze het pension binnenkwam, waar ze door mevrouw Boslicki werd begroet.

'Alsjemenou, heb jij de prins op het witte paard ontmoet, of heb je eindelijk werk?' Mevrouw Boslicki had zich zorgen gemaakt. Ze was de hele dag weg, op zoek naar werk, en 's avonds zat ze in haar eentje op haar kamer met het licht uit. Dat was geen vrolijk bestaan voor een meisje van haar leeftijd, zelfs niet normaal.

'Ik heb werk,' zei ze stralend. Ze betaalden haar twee dollar per uur, dus ze wist dat ze de huur zou kunnen betalen. 'Ik heb een baantje in een konditorei in Eighty-sixth Street.' Het was vier straten verderop, en ondanks de lange uren leek het absoluut volmaakt. Ze bad alleen dat ze de komende weken geen bloedingen zou krijgen doordat ze de hele dag op de been zou zijn. De miskraam was nog maar twee weken geleden... Joe was nog maar twee weken dood... het was pas een week geleden dat ze uit het klooster was weggegaan... Er waren zoveel afschuwelijke dingen gebeurd, en nu was er eindelijk een lichtpuntje.

'Gefeliciteerd!' zei mevrouw Boslicki lachend. 'Dan kom je nu misschien ook eens uit je kamer om televisie te kijken of naar muziek te luisteren. Iedereen denkt dat ik je kamer aan een handelsreiziger heb verhuurd.'

'Ik ben het grootste deel van de tijd weg, mevrouw Boslicki,' legde Gabriella uit. 'Ik werk van twaalf uur 's middags tot twaalf uur 's nachts. Maar vanavond kom ik beneden. Ik beloof het.'

'Maar eerst ga je iets eten. Heremetijd, je ziet eruit als een bezemsteel. Je vindt nooit een man als je niet eet. Jongens houden niet van bezemstelen.' Vermanend stak ze een wijsvinger op, en Gabriella lachte. Ze deed haar denken aan een paar van de oude nonnen in het klooster, ook al hadden die haar nooit op mannenjacht gestuurd. Integendeel.

Die avond volgde Gabriella wel haar advies op en ze ging naar het eethuisje aan de overkant van de straat, waar ze een portie gehaktbrood bestelde. Het was eenvoudig maar voedzaam en het herinnerde haar aan het eten in St. Matthew's, waardoor ze heimwee kreeg. Ze had er alles voor over gehad om moeder Gregoria te kunnen zien, al was het maar een glimp, zoals ze door de gang snelde met haar armen over elkaar geslagen en haar handen weggestopt in haar mouwen en haar zware houten rozenkrans die rammelde. Het zou haar ook goed hebben gedaan om een van de anderen te kunnen zien, zuster Agatha of zuster Timothy of zuster Emanuel... of zuster Immaculata. In gedachten was ze bij het klooster toen ze terugliep naar het pension en ze herinnerde zich haar belofte aan mevrouw Boslicki dat ze vanavond even naar de zitkamer zou komen. Eigenlijk had ze er' geen zin in, maar ze vond het onbeleefd om niet te gaan. Ze hoefde niet langer dan een paar minuutjes te blijven en ze dwong zichzelf naar binnen te gaan. Ze zag veel meer mensen dan ze had verwacht. Er zaten wel zes of zeven mensen te kaarten en te babbelen. De televisie stond aan en een oude man met wit haar die eruitzag als Einstein prutste aan de piano. Hij zei dat de pianostemmer erbij gehaald moest worden, maar mevrouw Boslicki protesteerde dat de piano in haar oren nog nooit zo goed had geklonken.

Ze keken allemaal verbaasd op toen ze binnenkwam en dat maakte Gabriella verlegen. Er waren mannen en vrouwen, vrijwel allemaal in de zestig, behalve de man bij de piano, die zo te zien nog ouder was. De vrouwen hadden wit haar, sommigen met een blauwe spoeling, en ze glimlachten naar Gabriella. Ze bracht een jeugdige bries met zich mee en ze was zo opvallend knap. Ze droeg de blauwe bloemetjesjurk en oude, versleten schoenen, maar het blonde haar dat haar gezicht omlijstte leek wel een stralenkrans. In haar grote blauwe ogen stond onschuld te lezen, en geen van hen was opmerkzaam genoeg om het verdriet erachter op te merken. Ze leek te jong om veel van het leven te hebben gezien, laat staan te hebben geleden. Het gaf hun een blij gevoel om haar alleen al in hun midden te hebben.

Mevrouw Boslicki stelde haar aan iedereen voor. Het waren bijna allemaal Europeanen en een van hen, mevrouw Rosenstein, vertelde niet zonder trots dat ze het kamp in Auschwitz had overleefd. Ze woonde al twintig jaar bij mevrouw Boslicki. Ze stelde de man bij de piano voor als professor Thomas. Gabriella wist niet of het zijn voor- of achternaam was, maar hij liet de piano in de steek om een buiging voor haar te maken en legde het uit. Zijn naam was Theodore Thomas en hij was niet langer professor, hij was gepensioneerd. Tot haar verrassing bleek hij professor in de literatuur te zijn geweest aan Harvard, gespecialiseerd in Engelse romans uit de achttiende eeuw.

'En waar heb jij gestudeerd?' informeerde hij met een schalkse glimlach. Het kwam niet bij hem op dat ze misschien helemaal niet had gestudeerd.

'Aan Columbia,' vertelde ze hem bedeesd.

'Een prima universiteit.' Hij glimlachte naar haar. Mevrouw Boslicki had hen al over haar verteld, maar in de week dat ze hier nu woonde, had niemand haar nog gezien.

'En wat ben je nu van plan, jongedame?' Met zijn pluizige haar en afzakkende broek zag hij er een beetje wild en verstrooid uit, typisch een excentrieke oude professor. Hij was onmiskenbaar ouder dan de rest, en Gabriella schatte hem tegen de tachtig, maar zijn verstand was nog steeds scherp, zijn ogen stonden helder en ze voelde aan dat hij een goed gevoel voor humor had. 'Ik heb net werk gevonden als serveerster in een restaurant in Eighty-sixth Street,' zei ze trots. Het was een echte overwinning voor haar, en eentje die ze heel hard nodig had. 'Ik begin morgen.'

'Toch wel zo'n gezellig tentje waar ze gebak verkopen, hoop ik. Als mevrouw Rosenstein en ik toevallig in de buurt zijn, komen we beslist bij je langs.'

Haar verhalen over het verleden boeiden hem en hij woonde al bijna net zo lang in het pension als zij. Zijn vrouw was achttien jaar geleden overleden, waarna hij zijn appartement had opgegeven en een kamer bij mevrouw Boslicki had genomen. Hij leefde tegenwoordig van een karig pensioentje en had geen familieleden en hij vond mevrouw Boslicki en haar huurders prettig gezelschap. Maar de nieuwste aanwinst was buitengewoon fascinerend en lieftallig. Nadat ze weg was, merkte hij op dat ze het gezicht van een engel had en een opmerkelijke natuurlijke elegance en stijl.

Maar op dit moment vroeg hij haar wat ze precies had gestudeerd en er ontspon zich een lang en interessant gesprek over de boeken die ze tijdens haar studie had gelezen. Tot zijn verrassing hoorde hij dat ze weleens wat had geschreven, maar ze deed er heel bescheiden over en zei dat niemand haar verhalen zou willen lezen. Ze was ervan overtuigd, ook al zei ze dat niet tegen hem, dat alleen de nonnen van haar verhalen hielden. Joe had er uiteraard een paar gelezen die ze hem op een middag tijdens een ontmoeting in het park had gegeven, en hij had gezegd dat hij ze fantastisch vond. Maar dat was alleen omdat hij haar kende en van haar hield, net als de nonnen.

'Ik wil graag eens wat van je lezen,' zei de professor.

Ze glimlachte verlegen, want ze wist dat haar werk niet de moeite waard was. 'Ik heb niets bij me.'

'Waar kom je vandaan?' vroeg hij belangstellend. Het was lang geleden dat hij met een meisje van haar leeftijd had kunnen babbelen en hij vond het enorm verfrissend. Het herinnerde hem onmiddellijk aan zijn studenten op Harvard. Hun jeugdigheid en originaliteit gaven hem altijd nieuwe energie, en hij zou het liefst uren met haar hebben gepraat.

'Ze komt uit Boston,' antwoordde mevrouw Boslicki in haar plaats, en opeens werd Gabriella nerveus. Als hij professor was geweest aan Harvard kende hij Boston goed en zij uiteraard niet. 'Mijn moeder woont in Californië,' zei ze bij wijze van afleiding. 'En mijn vader in Boston.' Zelf woonde ze nergens. Alleen hier.

'Waar in Californië?' vroeg een van de dames. Ze had een dochter in Fresno.

'In San Francisco.' Ze zei het alsof ze haar moeder de vorige dag nog had gesproken, in plaats van twaalf jaar geleden.

'Dat zijn allebei leuke steden,' merkte professor Thomas losjes op. Ze had iets dat hem raakte, hij las diepte en verdriet in haar ogen en ook oneindige eenzaamheid. Mevrouw Boslicki zou het heimwee hebben genoemd, maar het ging dieper dan dat, het was ook rauwer. Hij voelde dat er een waas van tragedie om haar heen hing.

Ze vonden haar allemaal innemend en ze maakte met iedereen een praatje. Uiteindelijk ging ze weer naar boven, met een paar schone handdoeken die mevrouw Boslicki haar had gegeven en waar ze haar beleefd voor bedankte.

'Wat een lief kind,' merkte mevrouw Rosenstein op, en een van de andere dames zei dat ze haar aan haar kleindochter deed denken. 'Keurig opgevoed. Haar ouders zijn vast reuze aardige mensen.'

'Dat hoeft niet,' zei professor Thomas wijs. 'Sommige van mijn beste studenten, en de keurigste, hadden ouders die zich ongeveer net zo gedroegen als Attila de Hun, en de slimsten hadden soms onvoorstelbaar stomme ouders. Er valt geen peil op te trekken hoe het met de genen in zijn werk gaat.'

Gabriella zou opgelucht zijn geweest als ze dat had gehoord. Haar hele leven was ze bang geweest dat haar moeders persoonlijkheidsstoornissen bij haar de kop op zouden steken, maar tot haar opluchting was dat tot nu toe nog niet gebeurd. Dat was ook de reden geweest dat ze geen kinderen had gewild, totdat ze Joe leerde kennen.

'Hoe dan ook, ze is erg aardig. Ik hoop dat ze een tijdje bij ons blijft,' zei hij enthousiast.

'Ik denk wel dat ze blijft, nu ze dat baantje heeft,' stelde mevrouw Boslicki het gezelschap gerust. Het was leuk om weer eens een jong iemand in huis te hebben, al was ze erg stil. 'Volgens mij heeft ze hier geen vrienden. En haar ouders hebben de hele week nog niet één keer gebeld. Ik had gedacht dat ze wel zouden bellen, maar ze vraagt nooit of er boodschappen voor haar zijn. Ze schijnt niet te verwachten dat er iemand voor haar belt.' De bewoners van het pension wisten alles van elkaar, want zonder werk of partner hadden ze toch niets beters te doen. Af en toe kwam er een jonge kamerbewoner in hun midden, maar altijd tijdelijk, totdat hij of zij wat geld had gespaard en ergens anders naartoe ging. Tot nu toe was de jongste bewoner van het pension een pas gescheiden vertegenwoordiger van begin veertig. Toen hij die avond, onderweg naar de bioscoop, zijn hoofd even om de hoek van de deur had gestoken, was hij blij verrast geweest toen zij aan hem werd voorgesteld. Haar knappe gezichtje was hem niet ontgaan. Maar zij leek hem niet eens op te merken. Ze vond haar gesprek met professor Thomas veel interessanter.

'Ik hoop haar nog vaak uitgebreid te spreken,' zei professor Thomas, en mevrouw Rosenstein glimlachte naar hem.

'Als je vijftig jaar jonger was, zou me dat zorgen baren, maar nu niet.' Ze was al jaren verkikkerd op hem, maar hun relatie was strikt platonisch.

'Ik weet niet of ik nu gevleid moet zijn.' Over de rand van zijn bril keek hij haar aan. 'Ik snap niet dat een meisje met een universitaire graad en haar intelligentie als serveerster werkt.'

'De banen liggen vandaag de dag niet voor het oprapen,' merkte mevrouw Boslicki praktisch op, maar hij had het gevoel dat er meer achter stak, want ze had een merkwaardig mysterieuze uitstraling.

Hij zag haar de volgende dag de deur uitgaan en bleef staan om een praatje te maken. Ze was onderweg naar haar werk en droeg dezelfde blauwe jurk als de dag daarvoor. Het onflatteuze geval paste totaal niet bij haar en haar schoonheid viel extra op in contrast met de lelijke jurk. Ze was zo knap, bedacht hij in stilte, dat ze er zelfs in een jutezak beeldig uit zou zien.

'En waar ga jij naartoe?' vroeg hij grootvaderlijk. Ze zag er bleek en moe uit, en hij vroeg zich onwillekeurig af of ze soms slecht had geslapen.

'Naar Baum's Restaurant,' antwoordde ze met een glimlach. Zijn haar was nog wilder en wolliger dan de vorige avond, alsof hij een natte vinger in een stopcontact had gestoken.

'Mooi zo. Ik kom straks langs en ik zal ervoor zorgen dat ik aan een van jouw tafeltjes ga zitten.'

'Dat is erg aardig van u.' Zijn overduidelijk belangstelling ontroerde haar, en toen ze het huis verliet, zwaaide mevrouw Boslicki naar haar vanuit de huiskamer. Ze gaf de plantjes op de vensterbank water, terwijl een van haar vele katten haar hand kopjes gaf. Het was een raar huis, vol met grappige mensen, maar Gabriella merkte tot haar eigen verbazing dat ze hen aardig vond. Het was er gezellig en dat had ze hard nodig nadat ze zo lang deel had uitgemaakt van de hartelijke kloostergemeenschap. Als ze het zich had kunnen veroorloven, en dat verwachtte ze zelfs in de toekomst niet, zou ze toch geen appartement willen. Veel te eenzaam.

Ze was tien minuten te vroeg in het restaurant en ze knoopte een schoon schort voor haar jurk, terwijl mevrouw Baum haar uitlegde wat ze moest doen en meneer Baum de kassa natelde, iets dat een ware obsessie van hem was. Hij was blij om te zien dat ze er keurig uitzag. Haar jurk was onflatteus maar schoon, haar schoenen waren gepoetst en haar haar zat netjes. Ze had het naar achteren gekamd en droeg een haarband die ze in een goedkoop warenhuis had gekocht. Het was nog wel een beetje kort omdat ze het in het klooster had afgeschoren, maar het was tenminste schoon.

De Baums waren in hun nopjes met haar en in de loop van de middag kwamen ze tot de conclusie dat ze de volmaakte serveerster was. Ze was tegen alle klanten even beleefd, noteerde zorgvuldig de bestellingen en ze had zich bij het serveren niet één keer vergist. Bovendien was ze snel en ze kon met gemak verschillende tafels aan. In sommige opzichten leek dit werk op het bedienen aan tafel in het klooster. Je moest snel en netjes en efficiënt zijn als je zoveel mensen tegelijk bediende en dat was ze allemaal. Tegen de tijd dat professor Thomas langskwam, in gezelschap van mevrouw Rosenstein, voelde Gabriella zich er al helemaal thuis.

Ze bestelden strudel en pruimentaart en koffie met extra slagroom en ze gaven haar een grote fooi. Dat vond ze gênant, maar ze bedankte hen omstandig. Ze zag dat ze onderweg naar de deur even met meneer Baum bleven praten en ze hoorde dat ze hem een complimentje maakten over de strudel. Meneer Baum beloofde dat hij het door zou geven aan zijn vrouw. Ze stonden nog steeds met elkaar te praten toen ze in de keuken een nieuwe bestelling ging halen. Even later zag ze hen de deur uitgaan. Ze zwaaide naar hen en ging verder met haar werk.

Na die eerste keer kwamen ze elke dag terug, altijd op dezelfde tijd. Het werd een soort ritueel, maar na die eerste keer weigerde ze steevast een fooi aan te nemen. Ze vond hun klandizie en het plezier om hen te zien al meer dan genoeg. Ze hoefden alleen te betalen voor de appelstrudel.

Op maandag, haar vrije dag, kwam ze op de terugweg van de wasserette mevrouw Rosenstein tegen, die net naar de tandarts was geweest. Ze nodigde Gabriella uit om die avond gezellig bij hen te komen zitten en later merkte ze tegen mevrouw Boslicki op dat het meisje er beter uitzag. Ze leek sterker en gezonder en was niet meer zo bleek als voorheen. Na het eten zag professor Thomas haar de huiskamer binnenkomen en het viel hem op dat ze niet meer zo intens verdrietig keek. Ze zaten gemoedelijk met elkaar te kletsen, terwijl de anderen kaartspeelden. Op een gegeven moment liet de professor zijn stem dalen zodat niemand anders hem zou kunnen horen, en Gabriella keek hem verbaasd aan.

'Meneer Baum vertelde me dat je non bent geweest,' zei hij. Het was nooit bij haar opgekomen dat meneer Baum er met derden over zou praten. Ze had het hem alleen verteld om het baantje te krijgen, in de hoop hem te overtuigen met de enige ervaring die ze had. De professor vroeg zich af of dat soms haar verdriet verklaarde, maar misschien was er wel een ander en dieper verhaal. Hij vermoedde het laatste.

'Niet echt,' legde ze uit. Even sloeg ze peinzend haar ogen neer. 'Ik was postulante. Dat is niet hetzelfde.'

'O jawel. Het is gewoon een kikkervisje in plaats van een kikker,' zei hij met een grijns.

Ze lachte hardop om die vergelijking. 'Ik denk niet dat de zusters dat een compliment zouden vinden.'

'Ik heb op Harvard altijd wel een of twee priesters onder mijn hoede gehad. Meestal jezuïeten. Ik heb ze altijd aardig gevonden, goed opgeleid, intelligent en verbazend ruimdenkend.' In één adem bracht hij het gesprek terug op Gabriella. 'Hoe lang heb je in het klooster gezeten?'

Ze aarzelde even voordat ze antwoord gaf. Er viel een hoop uit te leggen en dat wilde ze eigenlijk niet. Het was zelfs pijnlijk om te denken aan alles wat ze nog maar zo kort geleden had verloren. Ze mocht hem echter zo graag dat ze eerlijk tegen hem wilde zijn en hij zag dat het verdriet terug was in haar ogen toen ze antwoord gaf.

'Twaalf jaar,' zei ze. 'Ik ben er opgegroeid.'

'Was je wees?' vroeg hij meelevend, en ze had het gevoel dat hij het haar vroeg omdat hij om haar gaf, niet omdat hij met de anderen over haar wilde roddelen. Hij was aan aardige, gevoelige man, en ze was nu al erg op hem gesteld.

'Ik ben er achtergelaten door mijn ouders. Eigenlijk heb ik nooit een ander thuis gehad.' Toch was ze er weggegaan en hij was genoeg met haar begaan om niet naar de reden te vragen. Hij voelde wel aan dat ze het hem niet wilde vertellen.

'Dat lijkt me een heel moeilijk leven, als non. Ik kan het me niet voorstellen. Het celibaat heeft me nooit aangesproken,' voegde hij er met twinkelende ogen aan toe, 'tot de laatste tijd.' Veelbetekenend keek hij naar mevrouw Rosenstein die aan de andere kant van de kamer geconcentreerd zat te bridgen, en ze lachten allebei. Veertig jaar lang had hij zijn vrouw aanbeden en hoewel hij hier goede vrienden had, voelde hij er niets voor om te hertrouwen. 'Ik heb met mijn jezuïeten heel wat interessante gesprekken over dat onderwerp gevoerd en ze hebben me er nooit van kunnen overtuigen dat het ergens goed voor was.' Wat hij zei, deed haar onmiddellijk aan Joe denken en hij kon haar bijna letterlijk terug zien deinzen, zodat hij er meteen spijt van had. 'Heb ik iets gezegd waarmee ik je verdriet doe?' vroeg hij bezorgd.

'Nee... natuurlijk niet. Het is alleen... ik mis het heel erg.' Verdrietig keek ze hem aan, en hij zag dat ze tranen in haar ogen had. 'Het was moeilijk om bij ze weg te gaan.' Uit de manier waarop ze het zei, maakte hij op dat ze ertoe gedwongen was geweest en hij besloot dat het tijd was om van onderwerp te veranderen.

'Vertel me eens over de verhalen die je schrijft,' zei hij uitnodigend.

'Er valt niets te vertellen,' zei ze met een dankbare glimlach. 'Ik schrijf alleen af en toe een verhaal. Niets om ophef over te maken en zeker niet te vergelijken met wat u op Harvard gewend was.'

'Dat zeggen de beste schrijvers. Alleen de allerslechtsten vertellen je hoe goed hun werk is. Als een schrijver tegen je zegt dat je zijn roman prachtig zult vinden, weet je al hoe laat het is. Ik verzeker je dat je voor het eind van het eerste hoofdstuk al in slaap valt, en reken maar dat je snurkt ook!' Hij gebaarde waarschuwend met zijn wijsvinger om zijn woorden kracht bij te zetten en hij maakte haar opnieuw aan het lachen. 'Goed, dat weten we nu, dus wanneer mag ik je werk dan eens zien, Gabriella?' Hij vroeg het vriendelijk, maar liet zich duidelijk niet met een kluitje in het riet sturen.

'Ik heb niets bij me.'

'Schrijf dan iets nieuws,' zei hij, en hij gebaarde als een goochelaar met zijn handen. 'Het enige dat je nodig hebt, is pen en papier en een beetje inspiratie.' En tijd en doorzettingsvermogen en ze zou er ook haar hart in moeten leggen, terwijl ze het gevoel had dat het hare na Joe's dood gebroken was. 'Ik stel voor dat je morgen een stevig schrift koopt.' En daarmee raakte hij opnieuw een gevoelige snaar zonder dat het zijn bedoeling was geweest en hij besefte dat praten met haar te vergelijken was met het behoedzaam verkennen van een mijnenveld. 'Heb je weleens een dagboek bijgehouden?' vroeg hij in alle onschuld en hij was ontzet bij het zien van haar diepe verdriet.

'Eh... ja, vroeger... maar dat doe ik niet meer.' Hij vroeg haar niet waarom ze ermee was opgehouden. Hij kon zien dat het een pijnlijk onderwerp was. Voor een zo jong meisje had ze erg veel littekens en de meeste leken nog vers.

'Wat doe je het liefst? Gedichten of korte verhalen?' Hij vond het fijn om met haar te praten en haar een beetje uit haar tent te lokken. En hij genoot ervan om naast haar te zitten, ze was zo jong en zo knap. Het deed hem denken aan duizend jaar geleden, toen hij en Caroline nog aan de universiteit van Washington studeerden en ze nauwelijks meer dan kinderen waren geweest. Een week na hun afstuderen waren ze getrouwd en het enige dat hij betreurde was dat ze nooit kinderen hadden kunnen krijgen. In de veertig jaar daarna waren zijn studenten altijd zijn kinderen geweest. Zij doceerde musicologie, zowel theorie als compositie, en ze schreef soms liedjes voor hem, met prachtige teksten. Hij vertelde Gabriella er honderduit over, en die luisterde geboeid.

'Zo te horen was ze een vrouw uit duizenden.'

'Klopt,' beaamde hij met een zucht. 'Ik zal je weleens een foto van haar laten zien. Als jong meisje was ze heel erg mooi. Alle jongens die haar kenden, waren jaloers op me. We waren twintig toen we ons verloofden.' Hij vroeg Gabriella hoe oud ze was en ze vertelde hem dat ze tweeëntwintig was. De herinnering aan zijn eigen jeugd maakte hem een beetje melancholiek en hij klopte met zijn verweerde hand op de hare.

'Je mag jezelf gelukkig prijzen, lieve kind. Laat je geluk niet ondersneeuwen door spijt over verloren plaatsen of mensen. Je hebt een heel leven te vullen, er liggen zoveel fijne momenten en goede jaren en interessante mensen voor je in het verschiet. Je zou erheen moeten rennen.' Maar de laatste tijd had ze geen haast. Ze kroop nog maar nauwelijks. Toch ontroerden zijn woorden haar diep.

'Soms is het moeilijk om niet terug te kijken,' peinsde Gabriella hardop, en in haar geval had ze een hoop om op terug te kijken en niet alles was even mooi.

'Terugkijken doen we allemaal. Je moet het alleen niet te vaak doen, dat is het geheim. Neem alleen de goede tijden mee en laat de slechte achter.'

Er waren alleen zoveel slechte tijden geweest en de goede tijden waren zo zoet en kort geweest, en zo zeldzaam, afgezien van de vreedzame jaren in het klooster. Nu was zelfs de herinnering daaraan pijnlijk omdat ze dat leven kwijt was. Gabriella bewonderde de professor. Zijn leven lag grotendeels achter hem en toch keek hij met enthousiasme en opwinding en belangstelling vooruit. Hij praatte graag met haar, verloor het contact met de jeugd niet en zijn energie en gevoel voor humor lieten hem niet in de steek. Daar was ze diep van onder de indruk en ze vond hem een waardig voorbeeld voor de andere mensen in de kamer. Die klaagden steen en been over hun gezondheid, hun kwaaltjes, hun karige uitkeringen, dé overleden vrienden, de slechte staat van de trottoirs in New York en alle hondenpoep. Hem hoorde je daar nooit over. Hij had veel meer belangstelling voor Gabriella en het leven dat ze voor zich had. Hij hield haar een landkaart naar geluk en vrijheid voor.

Die avond zat ze heel lang met hem te praten. Hij had geen zin om te bridgen met mevrouw Rosenstein en haar vriendinnen, hij zei dat hij het spel verfoeide, maar uiteindelijk speelde hij wel domino met Gabriella en daar genoot ze oprecht van. Hij versloeg haar elke keer, waar ze veel van leerde, en ze ging ten slotte na een reuze gezellige avond naar haar kamer. Het waren kleine genoegens die ze met elkaar deelden en toch had ze opeens het gevoel dat ze nieuwe avonturen beleefde. Ze had de hele avond met een man van tachtig zitten praten, maar ze vond hem veel boeiender dan iemand die half zo oud was als hij, of daar weer de helft van. Ze verheugde zich op nieuwe gesprekken met hem en ze had hem zelfs beloofd dat ze de volgende dag op weg naar haar werk een schrift zou kopen.

De volgende dag kwam hij weer naar het restaurant, dit keer zonder mevrouw Rosenstein, die naar de uroloog moest. 'Nou, heb je het gedaan?' vroeg hij gewichtig.

Ze noteerde zijn vaste bestelling, koffie met appelstrudel, en keek hem niet-begrijpend aan. 'Wat heb ik gedaan?' Ze had het die middag heel erg druk gehad en was een beetje afwezig.

'Heb je het schrift gekocht?'

'O.' Ze grijnsde triomfantelijk naar hem, geamuseerd over zijn vasthoudendheid. 'Ja, ik heb het gekocht.'

'Ik ben trots op je. Nu moet je er nog in gaan schrijven als je thuiskomt van je werk.'

'Ik ben veel te moe als ik 's avonds thuiskom,' klaagde ze. Het bloedverlies van de miskraam speelde haar nog steeds parten, maar dat wilde ze aan niemand vertellen. De dokter had gezegd dat het maanden kon duren voordat ze volledig hersteld zou zijn, en ze begon te beseffen dat hij gelijk had gehad. Professor Thomas nam echter geen genoegen met smoesjes.

'Dan doe je het 's ochtends, voordat je naar je werk gaat. Ik wil dat je van nu af aan elke dag iets schrijft. Het is goed voor het hart, de ziel, de geest, de gezondheid en het lichaam. Als je echt voor schrijven in de wieg bent gelegd, Gabriella, houdt dat je op de been. Je moet echt élke dag schrijven,' benadrukte hij met een quasi-dreigende blik. 'Ga nu mijn strudel maar halen.'

'Ja meneer.' Hij was net een lieve grootvader, eentje die ze nooit had gehad en waarvan ze zelfs nooit had kunnen dromen. In haar jeugd draaide haar hele leven om haar ouders en wat zij voor haar vertegenwoordigden. Het was een geschenk uit de hemel dat professor Thomas in haar leven was gekomen en ze was dol op hem.

Hij bleef elke dag naar het restaurant komen en maakte er een gewoonte van om haar op maandag, haar vrije dag, mee uit eten te nemen. Hij vertelde haar over de tijd dat hij nog colleges gaf, over zijn vrouw en zijn jeugd in Washington, waar hij aan het eind van de vorige eeuw was opgegroeid. Het leek zo lang geleden dat ze zich er nauwelijks iets bij kon voorstellen, en toch stond hij met beide benen in het heden en was hij onmiskenbaar modern. Ze vond het heerlijk om met hem te praten en zo mogelijk nog fijner om naar hem te luisteren. Schrijven was hun favoriete onderwerp. Uiteindelijk had ze een kort verhaal geschreven en hij was er zeer van onder de indruk, bracht een paar verbeteringen aan en legde uit hoe ze het effect van de plot had kunnen verhogen. Volgens hem had ze echt talent. Ze probeerde zijn complimentjes weg te wimpelen, zei dat hij alleen maar aardig probeerde te zijn en hij stak geërgerd en vermanend zijn beruchte wijsvinger op. Voor zijn studenten was dat altijd een onheilspellend teken geweest, maar Gabriella was absoluut niet bang voor professor Thomas. Ze begon steeds meer van hem te houden.

'Als ik zeg dat je talent hebt jongedame, dan meen ik dat. Harvard heeft me echt niet aangesteld om bananen te kweken. Je moet je stijl nog een beetje bijschaven, maar je hebt een intuïtief gevoel voor de juiste toon en het juiste moment. Het is allemaal een kwestie van timing, van aanvoelen wanneer je wat moet zeggen en hoe, en dat kun je. Hoor je me? Of ben je gewoon laf? Is dat het? Ben je soms bang om te schrijven, Gabriella? Bang om goed te zijn? Nou, je bent goed, dus accepteer dat dan en zorg dat je het waarmaakt. Het is een gave die maar heel weinig mensen hebben. Die mag je niet verkwanselen!' Ze wisten allebei dat ze geen lafaard was en ze glimlachte triest naar hem, denkend aan de woorden waaraan ze altijd zo'n hekel had gehad.

'Meestal zeggen mensen tegen me dat ik zo sterk ben.' Het was een geheim dat ze met hem deelde, het eerste van vele. 'En dan gaan ze bij me weg.'

Hij knikte wijs en wachtte tot ze verder zou gaan, maar dat deed ze niet. 'Dan zijn zij misschien de lafaards. Zwakke mensen complimenteren anderen vaak met hun kracht zodat ze zelf niet sterk hoeven te zijn, of ze gebruiken het als een excuus om je te kwetsen. Eigenlijk zeggen ze: "Jij kunt het wel aan, jij bent sterk." Van de sterke mensen in deze wereld wordt een hele hoop verwacht, Gabbie. Het is een zware last.' En hij kon zien dat het voor haar inderdaad een zware last was. 'Ze hebben wel gelijk, je bent sterk. En op een dag zul je iemand leren kennen die net zo sterk is als jij. Dat verdien je.'

'Die heb ik al ontmoet.' Ze glimlachte naar hem en klopte op de knokige hand met de nu ontspannen, vermanende wijsvinger.

'Je hebt mazzel dat ik niet vijftig of zestig jaar jonger ben. Dan zou ik je leren wat het leven is. Nu moet jij het mij leren, of me er in elk. geval aan herinneren.' Ze lachten allebei.

Elke week nam hij haar mee uit, naar grappige restaurantjes in West Side of in hun eigen buurt of in de Village en soms gingen ze er met de metro naartoe. Hij stond er altijd op om haar te trakteren, ondanks het feit dat hij van heel weinig geld rond moest komen, en daar hield ze rekening mee met wat ze bestelde. Hij klaagde dat ze niet genoeg at, want hij was nog niet vergeten dat mevrouw Rosenstein haar veel te mager had genoemd en soms bestelde hij voor haar, ook al protesteerde ze nog zo hard. Nu en dan mopperde hij op haar dat ze niet genoeg jonge mensen ontmoette, hoewel hij in zijn hart blij was dat hij haar voor zichzelf had.

'Je zou meer met kinderen van je eigen leeftijd moeten spelen,' bromde hij, en ze glimlachte.

'Die spelen veel te ruwe spelletjes. Bovendien ken ik niemand. En ik geniet ervan om met u te praten.'

'Bewijs dat dan maar eens door iets nieuws te schrijven.' Altijd moedigde hij haar aan en twee maanden nadat ze elkaar hadden leren kennen, rond Thanksgiving, had ze drie schriften vol korte verhalen. Sommige waren uitstekend, en hij zei regelmatig dat haar stijl door haar ijver vooruitging. Meer dan eens drong hij erop aan dat ze haar werk aan tijdschriften zou proberen te verkopen, net als moeder Gregoria, maar daar peinsde ze niet over. Ze had veel minder vertrouwen in haar eigen capaciteiten dan hij.

'Ik ben er nog niet klaar voor.'

'Nou klink je net als Picasso. Wat is "klaar"? Was Steinbeck er klaar voor? Hemingway? Shakespeare? Dickens? Jane Austen? Ze hebben het gewoon gedaan. We streven niet naar perfectie, we communiceren met elkaar. En nu ik het daar toch over heb, lieve schat, ga je met Thanksgiving naar huis?' Ze zaten in een klein Italiaans restaurant in East Village en ze schrok van zijn vraag.

'Ik... nee...' Ze wilde hem niet vertellen dat ze geen ouders had waar ze naartoe kon gaan. Hij wist wel dat ze in het klooster was opgegroeid, maar ze had hem nooit met zoveel woorden verteld dat elk contact met haar ouders verbroken was en dat de deuren van het klooster voor haar gesloten waren. 'Dat denk ik niet.'

'Daar ben ik blij om,' zei hij verheugd. Mevrouw Boslicki maakte elk jaar een kalkoen voor haar huurders, en hij verheugde zich erop dat Gabriella bij het diner aanwezig zou zijn. Bijna niemand van de huurders had nog familie, en de jonge gescheiden handelsreiziger was alweer naar een andere stad verhuisd. 'Ik had al gehoopt dat we met Thanksgiving iets gezelligs konden doen.'

'Ik ook,' verzekerde ze hem met een glimlach en ze kwam meteen weer terug op haar laatste verhaal. De plot rammelde een beetje en ze wist niet goed hoe ze het moest oplossen, met geweld of een onverwachte liefde.

'Nou noem je wel twee uitersten, lieve schat,' verzuchtte hij, 'ook al bestaat er soms een verband tussen geweld en romantiek.' Zijn woorden deden haar aan Joe denken, maar hij deed alsof hij het plotselinge verdriet in haar ogen niet zag. Hij vroeg zich af of ze hem ooit zou vertellen welke tragedies ze had meegemaakt. Voorlopig kon hij er alleen maar naar gissen, want hij was wijs genoeg om haar er nooit rechtstreeks naar te vragen. 'Eigenlijk is de liefde heel gewelddadig,' vervolgde hij. 'Het kan soms zo pijnlijk zijn, zo verschrikkelijk. Niets is erger. Of mooier. Ik vond de hoogtepunten even onverdraaglijk als de dieptepunten. Aan de andere kant is het ontbreken ervan nog veel onverdraaglijker.' Ze vond het ontroerend en romantisch dat een man van zijn leeftijd zoiets zei en ze kon zich hem bijna voorstellen als de jonge held, smoorverliefd op zijn bruid. 'En jij, Gabriella, ik vermoed dat de liefde voor jou ook pijnlijk is geweest. Telkens als het onderwerp ter sprake komt, lees ik het in je ogen.' Hij zei het met de tederheid van een jonge minnaar en raakte haar hand aan. 'Als je jezelf er op een dag toe kunt brengen om erover te schrijven, zul je merken dat het minder pijnlijk wordt. Het is een soort catharsis, maar het kan een zwaar proces zijn. Doe het pas als je eraan toe bent.'

'Ik...' begon ze hakkelend en ze aarzelde. Ze wilde het wel vertellen, maar ze vond het eng omdat het nog zoveel pijn deed. 'Ik heb een keer heel veel van iemand gehouden.' Ze vertelde het hem alsof het een verschrikkelijk geheim was en in hun geval was het dat ook geweest. Hij vermoedde direct dat er meer achter stak.

'Op jouw leeftijd, Gabriella, is één keer niet meer dan normaal. Het zal nog wel een keer gebeuren.' Hij had nooit van iemand anders gehouden, maar een liefde zoals hij en Charlotte die hadden gekend was zeldzaam. De meeste mensen hadden niet zoveel geluk. 'Ik begrijp dat het niet goed is afgelopen,' raadde hij op grond van haar woorden.

Ze knikte en haalde diep adem voor ze verder ging. 'Hij is in september overleden,' fluisterde ze haast onhoorbaar. Meer dan dat liet ze niet los, en hij vroeg er ook niet naar. 'Ik dacht dat ik dood zou gaan en dat is ook bijna gebeurd.' Ze herinnerde zich de miskraam maar al te levendig en ze was er nog steeds niet geheel van hersteld, ook al voelde ze zich wel een stuk beter.

'Het doet me verdriet om dat te horen.' Hij had wel geweten dat ze een tragedie had meegemaakt, misschien zelfs meerdere. Hij kon het ruiken. 'Liefde eindigt niet altijd op die manier. Het is afschuwelijk als het zo gaat. Alles blijft zo onaf. Zelfs na veertig jaar had ik Charlotte nog steeds zoveel te vertellen.'

Gabriella wist precies wat hij bedoelde, maar ze kon er verder niet over praten, en dat merkte hij. Hij ontzag haar door over zijn vrouw te vertellen en over Gabbies verhalen te praten. In stilte vroeg hij zich af hoe de man was overleden - een ongeluk, nam hij aan, maar dat zou hij haar nooit vragen. Hij was dood en zij was met een gebroken hart achtergebleven, daar ging het om. Welk drama zich precies had afgespeeld kon hij zelfs niet vermoeden, noch de tol die het had geëist. Gabriella wist dat zelfs hij dat verhaal nooit had kunnen schrijven; het was veel te lelijk voor zijn zachtmoedige verbeelding.

Die avond gingen ze met een taxi terug naar het pension. Het was koud, hij voelde zich een beetje grieperig, zijn pensioen was net binnen en hij wist dat het haar een hele hoop had gekost om te vertellen over de man die nog maar twee maanden geleden was overleden. Hij wilde iets extra's voor haar doen, en ze was hem er dankbaar voor. Voor mevrouw Boslicki's haveloze pension stapten ze uit en tegelijkertijd keken ze omhoog naar de lucht. Het sneeuwde. Het was de eerste sneeuw van die winter, en opeens herinnerde ze zich hoe mooi de kloostertuin altijd was geweest onder een vers pak sneeuw. Als kind had ze er graag gespeeld en de nonnen hadden het altijd goed gevonden. Ze zei er iets over toen ze naar binnen gingen, glimlachend bij de herinnering, en hij was blij voor haar. Goede herinneringen waren belangrijk voor haar. Voor iedereen.

'Ik heb een heerlijke avond gehad,' zei ze toen ze voor de deur van zijn kamer afscheid van hem nam. 'Heel erg bedankt, professor Thomas.'

'Graag gedaan. Het genoegen is geheel aan mijn kant, lieve schat,' zei hij met een zwierige buiging. Ze had geen idee hoezeer hij zich op deze avonden verheugde, nu meer dan ooit. Voor hem was ze bijna een dochter... of een dierbaar kleinkind, zeker na wat ze hem vanavond het verteld. Het was een blijk van vertrouwen en dat koesterde hij. 'Ik verheug me op Thanksgiving,' zei hij hartelijk.

'Ik ook,' zei ze met een glimlach, en ze meende het. Daarvoor had ze er als een berg tegenop gezien, maar nu niet meer. Ze had heel veel verloren, maar ze had ook iets gevonden, als een glinsterende diamant in de sneeuw. Langzaam liep ze naar boven en ze bedacht hoe triest het zou zijn geweest als ze zo'n kostbaar geschenk over het hoofd had gezien.

17

Thanksgiving werd voor iedereen een dag uit duizenden. Er lag een dik pak sneeuw en het gewone leven in de stad kwam geheel tot stilstand. Mensen skieden in Central Park en kinderen speelden op straat, maakten sneeuwpoppen en gooiden sneeuwballen. En mevrouw Boslicki maakte een kalkoen die niemand ooit zou vergeten. Hij was zo groot dat hij bijna niet in de oven paste. Traditiegetrouw sneed professor Thomas het gebraad aan. Iedereen vertelde grappige anekdotes over Thanksgiving-diners met ergerlijke familieleden, of malle blunders uit hun kinderjaren.

Na het eten gingen ze met zijn allen wandelen en ze hadden allemaal het gevoel dat ze ploften. Baum's Restaurant was die dag gesloten en Gabriella vond het gezellig om thuis te zijn. Ze was de lieveling van iedereen, net een dochter of nicht of kleinkind. In de twee korte maanden dat ze nu in het pension woonde, waren ze allemaal van haar gaan houden.

Er werd dat weekend veel over de kerstinkopen gepraat en opeens dook er overal kerstversiering op. Mevrouw Boslicki en mevrouw Rosenstein gingen naar de stad om te winkelen bij Macy's en ze raakten niet uitgepraat over de drommen mensen. Gabriella bleef haar hele vrije zondag op haar kamer om aan een verhaal te werken en zondagavond liet ze het triomfantelijk in de schoot van de professor vallen.

'Alsjeblieft! Nu mag u niet meer klagen!'

'Al goed... al goed. Eens even kijken wat we hier hebben.' Dit keer was hij in extase. Haar verhaal was briljant. Het was een soort kerstverhaal, hier en daar zo ontroerend dat zelfs hij er tranen van in zijn ogen kreeg, prachtig en vlot geschreven en de onverwachte wending aan het eind was ronduit geniaal. Hij slaakte een kreet van bewondering en vreugde toen hij het uit had. Ze had met over elkaar geslagen armen vanuit een leunstoel in de hoek van de kamer naar hem zitten kijken.

'Vond u het leuk?' vroeg ze nerveus, ook al was zijn enthousiasme overduidelijk.

'Leuk? Ik vond het prachtig!' Hij was er helemaal lyrisch over en hield bij hoog en bij laag vol dat het gepubliceerd moest worden. Haar protesten waren tegen dovemansoren gezegd.

'Ik moet het eerst nog helemaal bijwerken.' Zelf vond ze het nog steeds een eng idee om het aan te bieden.

'Weet je wat? Ik redigeer het eerst een beetje,' opperde hij en handig stopte hij het schrift in zijn zak voordat ze zich ertegen kon verzetten. Vervolgens stelde hij voor om een spelletje domino te spelen om haar af te leiden. Maar ze was in de wolken dat hij het goed vond en bereid om alles voor hem te doen, vooral die avond. Ze had er hard aan gewerkt en was blij met het resultaat. Zelfs zij moest toegeven, zij het schoorvoetend, dat het haar beste verhaal tot nu toe was. Ze versloeg hem die avond zelfs met domino en met een triomfantelijk gevoel ging ze naar bed, opgelucht dat het verhaal af was. Ze had er die nacht tot drie uur aan gewerkt. Voor het eerst had ze het gevoel gehad dat ze het onderwerp volledig beheerste en dat was zowel bedwelmend als verslavend.

De volgende dag ging ze nog steeds bruisend van enthousiasme weer aan het werk. Omdat het restaurant een lang weekend dicht was geweest, had meneer Baum besloten om maandag weer open te gaan. Professor Thomas kwam haar nog steeds elke dag opzoeken, soms met een van de andere huurders, soms alleen, en die dag waarschuwde Gabriella hem dat hij extra voorzichtig naar huis moest lopen omdat de natte sneeuw was opgevroren. Maar hij was buitengewoon onafhankelijk.

De klanten waren die dag allemaal in een goed humeur en er werd druk gepraat over de voorbereidingen voor de kerst. De Baums waren hartelijker dan anders nadat ze Thanksgiving met hun drie dochters hadden gevierd en ze begroetten de klanten opgewekter dan normaal. Ze vroegen zelfs of Gabriella een leuk weekend had gehad en dat was nog nooit voorgekomen, want ze zagen haar alleen als een werkneemster en toonden geen enkele belangstelling voor haar persoonlijke leven.

Die avond stak mevrouw Boslicki haar hoofd om de hoek van de deur toen ze Gabriella thuis hoorde komen. Ze wenkte haar dichterbij en Gabbie was meteen bang dat er iets met de professor was gebeurd, maar mevrouw Boslicki keek te vrolijk voor iemand die een slechte tijding te brengen heeft.

'We hebben een nieuwe huurder,' kondigde ze vol trots aan. Ze had wekenlang tevergeefs geprobeerd om de verhuisde handelsreiziger te vervangen.

'Wat fijn,' feliciteerde Gabriella haar, opgelucht dat de professor niets was overkomen. Hij was enorm belangrijk voor haar geworden. In korte tijd was ze hem als haar enige familie gaan beschouwen en soms was ze zo bezorgd voor hem dat ze er nachtmerries van had. Ze sliep nog steeds zoveel mogelijk weggekropen aan het voeteneinde van het bed, zoals altijd, al helemaal sinds ze uit het klooster weg was.

'Hij is heel erg knap,' vertrouwde mevrouw Boslicki haar toe.

'Leuk,' zei Gabriella toonloos, want ze had geen idee wat het met haar te maken had. Maar mevrouw Boslicki leek vergenoegd en ze vroeg zich af of de hospita soms een oogje op de nieuwe huurder had.

'Hij is zevenentwintig en reuze intelligent. Hij heeft gestudeerd.' Gabriella glimlachte beleefd. Ze had geen belangstelling voor welke man dan ook, jong of oud, hoe intelligent of aantrekkelijk hij ook was. De enige man die ze in haar leven nodig had, was de professor.

'Welterusten, mevrouw Boslicki,' zei Gabriella beslist. Het was een lange dag geweest, maar ze had goede fooien gehad. Ze had de afgelopen tijd wat nieuwe kleren kunnen kopen en ze vermoedde dat ook de Baums opgelucht waren. Ze hadden een paar keer aanmerkingen gemaakt op de afdankertjes uit het klooster. Tegenwoordig droeg ze meestal een rok met een trui en ze had zelfs een snoer namaakparels gekocht. Op een dag bekeek ze zichzelf in de spiegel en ze werd opeens bang dat ze op haar moeder ging lijken, maar de professor complimenteerde haar altijd zonder aarzelen. Hij vergeleek haar met Grace Kelly.

Gabriella ging naar boven, opgelucht dat de nieuwe huurder een kamer op de eerste verdieping had, zodat ze de badkamer niet met een onbekende man hoefde te delen. De badkamer op haar verdieping werd alleen door dames gebruikt. Ze hoopte dat het een hele tijd zou duren voordat ze hem te zien zou krijgen.

Maar meteen de volgende dag kwam ze hem voor het eerst tegen, toen ze naar haar werk ging, dik ingepakt tegen de kou in haar dikke grijze jas, een van de nieuwe aankopen, en een paar witte oorwarmers op haar hoofd. Hij stond bij de deur, hielp mevrouw Boslicki met een zware boodschappentas en glimlachte beminnelijk naar Gabriella.

'Hallo. Ik ben Steve Porter,' stelde hij zichzelf voor. 'Ik ben de nieuwe jongen in de klas.'

'O hallo,' zei Gabriella koeltjes, en zonder zich ervan bewust te zijn, voelde ze opluchting dat ze hem niet aantrekkelijk vond. Hij had dik, donker haar en donkere ogen en hij was lang en slank, hoewel hij brede schouders had. Hij zag er goed verzorgd uit, maar hij had iets dat haar niet aanstond en onderweg naar haar werk bedacht ze dat het zijn arrogantie was. Hij was veel te zeker van zichzelf en veel te vrijpostig. Hij leek in geen enkel opzicht op Joe die voor haar, als de enige man die ze ooit werkelijk had gekend, het toonbeeld van perfectie was geworden. Voor deze man voelde ze meteen al antipathie en dat stak ze niet onder stoelen of banken toen ze de eerstvolgende keer domino speelde met de professor.

'Mopper toch niet zo,' bromde hij ontstemd. 'Het is een leuke knul, Gabbie. Hij is knap, en dat weet hij. Nou en? Dat betekent nog niet dat het een schurk is.'

'Ik vind hem gewoon niet aardig,' hield ze vol.

'Je bent gewoon bang voor nieuw verdriet. Ze gaan niet allemaal dood, weet je, ze lopen niet allemaal weg en ze zullen je heus niet allemaal verdriet doen,' zei hij vriendelijk, maar ze schudde haar hoofd en wilde er verder niet meer over praten. Ze deed alsof ze zich moest concentreren om te winnen, maar ze wisten allebei dat ze het veinsde. De oude professor voelde intuïtief aan dat ze bang was.

Voor haar was Steve Porters aanwezigheid in het pension daadwerkelijk bedreigend. Dat was ook niet verwonderlijk na twaalf jaar in een klooster. 'Maak je nou maar geen zorgen over hem,' stelde de professor haar gerust. 'Waarschijnlijk heeft hij toch geen belangstelling voor je.' Hij kon zien dat het haar opluchtte, hoewel hij in zijn hart hoopte dat hij zich vergiste en Steve door haar gefascineerd zou raken. Zo te zien was het een aardige jongen en de professor vond het de hoogste tijd dat ze een keer met iemand van haar eigen leeftijd uitging. Hij vond het wel vleiend dat ze voor niemand anders warm kon lopen, maar voor haar vond hij het ongezond. Hij concludeerde dat hij er beter aan deed om zich er niet mee te bemoeien en vertrouwde erop dat de twee jonge mensen elkaar vanzelf wel zouden vinden.

In de weken daarna stelde Gabriella echter alles in het werk om Steve Porter zoveel mogelijk uit de weg te gaan. Ze was zelfs beledigend tegen hem en dat was niets voor haar. Ze was tegen iedereen altijd even beleefd, maar niet tegen Steve. Voor hem spaarde ze al haar gemopper op, maar hij scheen het niet eens te merken. Het leek wel of hij onveranderlijk in een goed humeur was en met name voor de oude mensen was hij reuze attent. Hij kocht een prachtige kerstboom voor in de zitkamer en ook de ballen kocht hij zelf omdat mevrouw Boslicki nooit een kerstboom had willen hebben uit angst dat ze haar joodse huurders voor het hoofd zou stoten. Maar dat bleek niet zo te zijn en ze vonden hem allemaal een alleraardigste jongeman. Hij was net verhuisd uit Des Moines en op zoek naar werk in de computerbranche. Elke ochtend en middag ging hij solliciteren en hij was altijd keurig gekleed, of in een tweedjasje of in een pak. Iedereen in het huis was over hem te spreken, behalve Gabbie, en heimelijk hoopten ze allemaal vurig dat er iets moois zou groeien tussen de twee jonge mensen. Steve was aardig genoeg voor haar, maar Gabbie liet duidelijk blijken dat ze geen enkele belangstelling voor hem had.

Op een middag liep ze nijdig op hem naar haar werk. Hij had voor iedereen een kleine kerstkrans gekocht en er zonder het te vragen een op haar deur gehangen. Ze wilde hem op geen enkele manier iets verschuldigd zijn, zelfs geen dankjewel, en het ergerde haar mateloos dat hij het had gedaan. Ze voelde zich verplicht om de krans te laten hangen omdat ze niet onbeleefd wilde zijn, en tijdens de hele wandeling naar Baum's liep ze er in stilte over te mopperen.

'Wat zie jij er vanmiddag vrolijk uit,' plaagde meneer Baum toen ze binnenkwam. Gabbie was zelden in een slecht humeur maar die dag duidelijk wel en hij durfde haar niet te vragen wat er was gebeurd.

Over een week zou het al Kerstmis zijn, en sommige mensen waren op van de zenuwen, maar de meesten waren vrolijk. Feestdagen brachten altijd het beste en het slechtste in mensen boven. Meneer Baum hield zelf erg van Kerstmis en zijn vrouw was al weken bezig met het maken van prachtige huisjes van peperkoek, die de mensen voor hun kinderen konden kopen. Dat deed ze elk jaar en het waren de mooiste van de hele straat. Ze stonden in de etalage en er kwamen altijd veel mensen op af en die dag vormde daarop geen uitzondering. Er stonden wel zes mensen met kinderen voor de toonbank, en de kinderen mochten het huisje aanwijzen dat ze het liefst wilden hebben. Er zaten allemaal kleine snoepjes op en ze waren met chocola en gesponnen suiker versierd. Een klein rendier van chocola was het pronkstuk. Gabriella vond het leuk om ernaar te kijken en ze wilde dat zij vroeger een keer zo'n sprookjesachtig huisje had gekregen. Maar Gabriella's jeugd was bepaald geen sprookje geweest; geen huisjes van peperkoek, geen bezoekjes aan de kerstman. Met Kerstmis was haar moeder altijd uitzonderlijk kwaadaardig en gespannen geweest en ze had haar onveranderlijk geslagen.

Ze probeerde er niet aan te denken en net toen ze een bestelling naar een tafeltje bracht, zag ze een vrouw binnenkomen met een klein meisje dat opgetogen naar een van de huisjes wees. 'Die wil ik! Die wil ik!' Ze was een jaar of vijf en helemaal door het dolle heen van opwinding. Haar moeder hield haar hand vast en zei dat ze zich rustig moest houden, ze gingen een huisje kopen.

Ze stonden achter verschillende mensen in de rij en toen ze eindelijk aan de beurt waren, begon het meisje op en neer te springen en ze klapte met kleine rode wantjes aan in haar handen. Ze had een grappig mutsje op met een belletje eraan dat rinkelde als ze sprong, en Gabriella vond het geluid helemaal bij de kerstsfeer passen. Maar plotseling struikelde het meisje bij het neerkomen en ze viel. Haar moeder sleurde haar zonder aarzelen aan haar ene arm weer overeind en het kind begon te huilen en omklemde haar arm, terwijl de moeder tegen haar tekeer ging.

'Ik had toch gezegd dat je op moest houden. Dat komt er nou van. Denk erom, Allison, als je het nog een keer doet, krijg je een pets.' Gabriella bleef als aan de grond genageld naar het tweetal staren. De klanten en de bestellingen die ze net had opgenomen, waren op slag vergeten. Ze was volkomen in de ban van wat ze net had gezien en van de al te vertrouwde woorden en ze bestudeerde de uitdrukking op het gezicht van de vrouw. De boosaardigheid straalde ervan af en het kind huilde nog steeds. Het leek wel of de arm door de harde ruk was ontwricht en het meisje huilde onbedaarlijk. Het was Gabriella ook een keer overkomen, haar moeder had een harde ruk gegeven aan haar arm en de elleboog uit de kom getrokken. Ze herinnerde zich maar al te goed hoe het had gevoeld. Later had haar vader het bot zo voorzichtig mogelijk weer op zijn plaats gebracht, met een snelle, korte draaibeweging. Haar ouders hadden er naderhand ruzie over gekregen en toen was haar moeder haar pas serieus te lijf gegaan. Deze vrouw was woedend op haar huilende dochtertje en Gabriella liep langzaam naar hen toe om tegen haar te zeggen dat de arm, de elleboog om precies te zijn, weleens ontwricht zou kunnen zijn.

'Doe niet zo idioot,' snauwde de vrouw onder het wakend oog van de Baums. 'Ze stelt zich aan. Er is niets aan de hand.' Maar Allison omklemde haar elleboog nog steeds en ze leek zich in de verste verte niet aan te stellen. 'Wil je nou nog zo'n huisje of niet?' krijste de vrouw tegen haar en weer gaf ze een ruk aan de arm. De mensen die toekeken, krompen eensgezind ineen. Het was duidelijk dat de moeder het kind ontzettend veel pijn deed. 'Allison, als je nou niet ophoudt met huilen, trek ik hier ter plekke je broek omlaag en krijg je billenkoek waar al deze mensen bij zijn.'

'Geen sprake van,' zei Gabriella rustig, met een kracht die ze nog nooit van haar leven had gevoeld, en opeens golfde de adrenaline door haar heen. Ze was niet van plan om lijdzaam toe te kijken terwijl deze vrouw haar kind sloeg. 'U blijft van haar af.'

'Welk recht heb jij om je ermee te bemoeien als ik mijn dochter een lesje leer?' De vrouw leek te barsten van woede. Ze droeg een nertsjas en was komen lopen van Madison, op de terugweg naar hun appartement op Park Avenue. Het hele tafereel kwam Gabriella maar al te bekend voor. En de woorden die ze gebruikte, 'een lesje leren', gingen haar door merg en been.

'U leert haar geen lesje,' antwoordde Gabriella met een stem die ze zelf niet herkende, 'u vernedert haar, u maakt haar belachelijk waar al deze mensen bij zijn. Waarom zegt u niet tegen haar dat het u spijt? Waarom kijkt u niet even naar haar arm? Als u haar jas uittrekt, zult u zien dat de elleboog is ontwricht.'

Met aristocratische verontwaardiging richtte de vrouw zich tot meneer Baum. 'Wie is dit meisje? Hoe durft ze zo'n toon tegen me aan te slaan?' Terwijl ze het zei, gaf ze nogmaals een venijnige ruk aan het armpje en het meisje slaakte een kreet waarvan Gabriella's ongeschonden, trommelvlies bijna scheurde. Zonder erbij na te denken verloste ze het kind met zachte hand uit haar moeders greep en ze begon haar rode jasje uit te trekken. Zodra de jas uit was, zag ze dat er was gebeurd wat ze al had gevreesd. De onderarm bungelde erbij en het kind gilde toen Gabriella de zere arm aanraakte.

'Blijf met je handen van mijn kind af!' krijste de vrouw. 'Bel de politie!'

Gabriella draaide zich naar haar om en sprak tegen haar met een stem die bijna duivels klonk. 'Ja, laten we de politie bellen en uitleggen wat u met haar hebt gedaan. Als u nog een kik durft te geven, krijgt u een klap van mij, waar al deze mensen bij zijn.' Terwijl de vrouw haar met openhangende mond aanstaarde, pakte Gabriella de arm van het kind en ze deed snel wat ze zich van vroeger herinnerde, in de hoop dat het haar zou lukken. Er klonk een doordringende krak en een angstaanjagend geluid toen ze de arm eerst bij het kind vandaan trok en er een scherpe draai aan gaf, maar het kind hield vrijwel onmiddellijk op met huilen en glimlachte zelfs. De ontwrichte elleboog zat weer op zijn plaats. Nu kwam de vrouw echter weer tot leven, ze griste Gabriella het rode jasje uit haar handen, hees het kind er trillend weer in en sleurde haar mee naar de deur, onderwijl tierend tegen Gabriella.

'Als je de moed hebt om mijn kind nog een keer aan te raken, bel ik de politie en laat ik je arresteren.'

'En als u de moed hebt om dat nog een keer te doen, getuig ik tegen u voor de rechtbank. Dan zullen we wel zien wie er wordt gearresteerd.' Ze kreeg stank voor dank, maar ze wist dat ze in een situatie als deze ook niet op dankbaarheid hoefde te rekenen. Gabriella was alleen maar blij dat ze het kleine meisje had kunnen helpen en de pijn weg had kunnen nemen. Het kind was al halverwege de deur en ze begon opnieuw te huilen, nu vanwege het beloofde huisje dat ze aan haar neus voorbij zag gaan. 'Maar mammie, je had het beloofd!'

'Niet nu, Allison. Je bent ondeugend geweest, het is je eigen schuld. We gaan nu meteen naar huis en ik zal papa vertellen hoe stout je bent geweest. Reken maar dat je billenkoek krijgt! Je hebt mama voor schut gezet, waar al die mensen bij waren.' Ze concentreerde zich geheel op het kind, zodat ze de geschokte gezichten van de andere mensen in de zaak niet eens zag. Deze vrouw was echt een monster, en voor Gabriella was het hele voorval pijnlijk herkenbaar.

'Maar je hebt mijn arm pijn gedaan!' protesteerde het meisje smekend en ze keek over haar schouder om naar Gabriella. Ze wilde blijven, bescherming zoeken bij de enige vriendelijke vrouw die ze ooit had ontmoet. Het deed Gabriella meteen aan Marianne Marks denken, die haar de tiara had laten passen, en hoe vurig ze toen had gewenst dat ze haar dochter was geweest. Soms kruisten dat soort mensen het pad van ongelukkige kinderen en ze hadden geen idee hoeveel hoop en verlangen ze bij hen wekten.

Gabriella zag Allison de deur uitgaan, meegesleurd door haar moeder. Ze kreeg geen huisje van peperkoek. Ze kreeg niets. Ze kreeg alleen verwijten dat ze zo stout was geweest, dat het allemaal haar schuld was, dat mama haar wel moest slaan omdat ze zo ondeugend was. Gabriella werd er lichamelijk ziek van en met wazige ogen draaide ze zich weer om naar de Baums. Ze schrok nog erger van wat ze nu zag dan van wat ze met Allison had zien gebeuren. De Baums waren woedend op haar. Er had zich nog nooit zo'n scène in hun restaurant afgespeeld en ze waren kwaad op haar dat ze hen in verlegenheid had gebracht, een klant had beledigd en de verkoop van een huisje had gesaboteerd. Mevrouw Baum had haar nauwlettend in de gaten gehouden en was tot de conclusie gekomen dat Gabriella waarschijnlijk gek was. En dat was ze ook werkelijk geweest, niet langer dan een minuut. Het had maar heel weinig gescheeld of ze had de vrouw in de nertsjas een klap gegeven, gewoon om haar te laten beseffen hoe het voelde. Zelf herinnerde ze het zich als de dag van gisteren, met name het fluitende geluid toen haar moeder haar zo hard had geslagen dat haar trommelvlies was gescheurd.

'Doe je schort af,' beval meneer Baum haar op gedempte toon, want de ogen van alle klanten en andere medewerkers waren op hen gericht. 'Je bent ontslagen.' Hij stak zijn hand uit om het witte schort aan te pakken, terwijl zijn vrouw instemmend knikte.

'Het spijt me, meneer Baum,' zei Gabriella, niet omdat het haar speet dat ze haar baan kwijt was, maar omdat het kleine meisje niemand in de wereld had om haar te verdedigen. 'Ik moest het doen.'

'Je had het recht niet om je ermee te bemoeien. Het is haar kind en ze kan met haar doen wat ze wil.' Dit was de echo van de stemmen van alle mensen die van mening waren dat ouders het volste recht hebben om alles met hun kinderen te doen wat ze maar willen, ook al waren ze nog zo wreed, onmenselijk of gewelddadig. Maar wat zou er gebeuren als niemand hen tegenhield? Wie moest die kinderen verdedigen? Alleen sterke en dappere mensen. Geen lafaards zoals de Baums, of haar vader, die het allemaal had laten gebeuren. Niemand had het ooit voor haar opgenomen.

'En als ze haar nou vermoordt? Wat dan? Als ze nou hier in uw winkel haar eigen kind zou vermoorden? En als ze nu naar huis gaat en het daar doet, meneer Baum? Wat zegt u dan morgen als u het in de krant leest? Dat u spijt hebt, dat u had gewild dat u had geholpen... dat u het niet kon weten? U wist het wel. We weten het allemaal. We zien het, en de meeste mensen lopen er met een grote boog omheen omdat ze het niet willen weten, omdat ze het in hun broek doen van angst, omdat ze zich dood generen en ze het allemaal veel te pijnlijk vinden. Denk eens aan dat kind, meneer Baum. Denkt u dat het haar geen pijn doet? Het was haar arm die erbij bungelde, niet die van haar moeder.'

'Eruit, Gabriella,' zei hij luid en duidelijk. 'En waag het niet om ooit nog een voet in mijn restaurant te zetten. Je bent gevaarlijk en je bent krankzinnig.' Met die woorden liep hij terug naar zijn klanten, die het hele voorval het liefst zo snel mogelijk wilden vergeten.

'Als dat soort mensen mij gevaarlijk vindt, ben ik er alleen maar blij mee,' zei ze kalm, terwijl ze haar schort op de toonbank legde. 'Ik hoop het ook altijd te blijven. Mensen zoals u, die er de ogen voor sluiten, die zijn pas echt gevaarlijk.' Ze richtte zich tot de klanten en haar werkgevers, die haar van pure gêne niet eens aan durfden te kijken. Waardig liep ze naar het haakje bij de deur om haar jas te pakken en nu pas zag ze professor Thomas. Hij was net binnen gekomen toen het kind begon te huilen en hij had alles zien gebeuren. Met starre verbijstering had hij ernaar staan kijken. Zonder een woord te zeggen hielp hij haar in haar jas en met zijn arm om haar heen geslagen liep hij met haar naar buiten. Hij voelde dat ze beefde als een riet, maar toen ze eenmaal buiten waren, keek ze hem met trots geheven hoofd huilend aan.

'Hebt u dat gezien?' fluisterde ze. Nu het achter de rug was, kon ze bijna geen woord meer uitbrengen en ondanks haar warme jas bleef ze trillen. Samen liepen ze bij het restaurant vandaan, en hij bedacht dat hij waarschijnlijk nog nooit van zijn leven iemand zo had bewonderd. Dat wilde hij ook tegen haar zeggen, maar het lukte hem niet meteen want hij had een brok in zijn keel.

'Je bent een bijzondere vrouw, Gabriella. Ik ben er trots op dat ik je ken. Wat je daarnet hebt gedaan is bewonderenswaardig. Jammer genoeg begrijpen de meeste mensen dat niet.'

'Daar zijn ze te bang voor,' zei ze verdrietig en ze koesterde zich in zijn arm om haar schouders. Hij wilde niets liever dan haar beschermen, zowel voor het verleden als voor de toekomst. 'Het is veel makkelijker om te doen alsof je het niet ziet. Dat deed mijn vader altijd. Hij liet het haar gewoon doen.' Het was voor het eerst dat ze hem over haar jeugd vertelde. Hij wist dat dit nog maar het topje van de ijsberg was en had het gevoel dat ze hem vanzelf de rest wel zou vertellen als ze eraan toe was. 'Heb je het zelf meegemaakt?' vroeg hij, bijna bang voor het antwoord. Zelf had hij nooit kinderen gehad, maar hij kon zich niet voorstellen dat iemand zijn of haar kinderen zo zou mishandelen. Het ging zijn bevattingsvermogen te boven.

'Het was veel erger,' antwoordde Gabriella eerlijk. 'Mijn moeder sloeg me bewusteloos en mijn vader liet haar begaan. Wat me uiteindelijk heeft gered, is dat ze me hebben verstoten. Ik ben aan een oor bijna doof, bijna al mijn ribben zijn gebroken geweest, ik heb littekens, ik moest een paar keer worden gehecht, ik heb blauwe plekken en builen gehad en een paar keer een hersenschudding. Ze liet me bloedend op de grond liggen en dan sloeg ze me nog harder omdat ik vlekken maakte op het kleed. Ze is ermee doorgegaan totdat ze me in het klooster achterliet.'

'O mijn god.' De tranen sprongen hem in de ogen en opeens voelde hij zich heel erg oud. Voor hem was het onvoorstelbaar dat haar jeugd zo'n nachtmerrie was geweest, maar hij geloofde haar. Het verklaarde veel, waarom ze altijd zo op haar hoede was en zo verlegen, waarom ze in het klooster had willen blijven waar ze zich veilig voelde. Nu begreep hij des te beter waarom mensen tegen haar zeiden dat ze zo sterk was, hij zag het zelf. Ze was meer dan sterk. Ze had de kracht van een ziel die de duivel had getrotseerd, ze was door de hel gegaan. En ondanks alle littekens en de verschrikkingen die ze hem nu beschreef, was ze niet geknakt. Haar moeder had er alles aan gedaan om haar kapot te maken, maar ze had haar geest niet kunnen breken. Gabriella was te sterk voor haar geweest en onderweg naar huis zei hij dat tegen haar.

'Daarom haatte ze me ook.' Ze was trots op wat ze voor het kind had gedaan. Het had haar haar baan gekost, maar het was het waard geweest. 'Ik heb altijd geweten dat ze me dood wilde hebben.'

'Het is vreselijk om zoiets van je eigen moeder te zeggen, maar ik geloof je.' Zorgelijk fronste hij zijn wenkbrauwen. 'Waar is ze nu?'

'Ik heb geen idee. In San Francisco, denk ik. Ik heb nooit meer iets van haar gehoord sinds ze me achter heeft gelaten.'

'Dat is maar goed ook. Het is beter als je nooit meer contact met haar hebt. Ze heeft je voor een heel leven genoeg pijn gedaan.' De vader die nooit had geprobeerd zijn dochter te beschermen, begreep hij nog minder. In gedachten bestempelde professor Thomas hen als beesten.

Samen gingen ze het pension binnen, hand in hand, en mevrouw Rosenstein zag ze meteen. Ze wist dat Gabriella nog helemaal niet thuis hoorde te komen en de schrik sloeg haar om het hart. Ze dacht dat hem misschien iets was overkomen en dat Gabriella hem thuisbracht, maar het bleek Gabriella te zijn die een probleem had.

'Is er iets gebeurd?' vroeg ze hen angstig, en ze stelden haar direct gerust.

'Ik ben ontslagen, dat is alles,' vertelde Gabriella haar kalm. Ze trilde niet langer. Ze was merkwaardig rustig en professor Thomas ging naar zijn kamer om voor hen allebei een glas cognac in te schenken.

'Hoe kan dat nou?' vroeg mevrouw Rosenstein verbaasd. Hij had voor haar ook een glaasje meegenomen maar ze sloeg het af en hij vond het geen probleem om het zelf op te drinken. 'Ik dacht dat het allemaal zo goed ging.'

'Dat was ook zo,' zei Gabriella glimlachend. Plotseling voelde ze zich heel vrij en sterk. Ze nam een slokje cognac. Het brandde op haar tong en in haar ogen en neus, maar nadat ze het branden ook in haar keel had gevoeld, besloot ze dat ze het lekker vond. 'Alles ging prima, totdat ik mijn mond voorbijpraatte. Ik heb vanavond gedreigd dat ik een klant een klap zou geven.' Ze vond het opeens erg grappig, alleen wisten zij en de professor natuurlijk dat het helemaal niet grappig was geweest. 'Heeft iemand je lastig gevallen?' Ze dacht aan een man en werd al kwaad bij de gedachte dat Gabriella zoiets werd aangedaan. 'Ik leg het je straks wel uit,' zei de professor en hij sloeg ook het tweede glaasje achterover, net toen mevrouw Boslicki op de stemmen in de gang af kwam.

'Wat is dit nou? Vieren jullie een feestje en zijn jullie vergeten mij uit te nodigen?'

'We hebben inderdaad iets te vieren,' beaamde Gabriella lachend. Ze begon zich een beetje tipsy te voelen en dat vond ze niet erg. Het was een zware avond voor haar geweest, vol nare herinneringen, maar uiteindelijk voelde ze zich er sterker door. 'Wat vieren jullie dan?' vroeg mevrouw Boslicki stralend.

'Dat ik mijn baan kwijt ben,' zei Gabriella giechelend.

'Is ze dronken?' vroeg ze met een beschuldigende blik op de professor.

'Geloof me, ze heeft het verdiend,' zei hij en opeens herinnerde hij zich dat ze echt iets te vieren hadden. Daarom was hij ook naar het restaurant gegaan. Hij haalde een envelop uit zijn zak en gaf die aan Gabriella. Al na twee weken had hij antwoord gehad. Hij had gedacht dat het veel langer zou duren. 'Als je niet te dronken bent,' zei hij liefhebbend, 'moet je dit maar eens lezen.'

Ze maakte de envelop open en haalde er zorgvuldig een brief uit, met de langzame gebaren van iemand die een slokje te veel op heeft. Ze had nooit eerder cognac gedronken, maar het had haar zowel gekalmeerd als opgewarmd. Terwijl ze de brief las, zette ze grote ogen op en ze was meteen weer nuchter. 'O mijn god... lieve hemel! Ik kan het niet geloven. Hoe is het u gelukt?' Verbijsterd keek ze hem aan en vervolgens begon ze met de brief nog in haar hand als een klein kind op en neer te springen.

'Wat is dat?' vroeg mevrouw Boslicki. Iedereen was vanavond een beetje gek. Misschien waren ze wel allemaal dronken. 'Heb je de hoofdprijs in de loterij gewonnen?'

'Dit is veel beter.' Gabriella omhelsde eerst haar, toen mevrouw Rosenstein en tot slot de professor.

Hij had haar laatste verhaal naar The New Yorker gestuurd, zonder het haar te vertellen, en ze zouden het in hun maartnummer publiceren. Ze lieten haar weten dat ze haar een cheque zouden sturen en informeerden of ze een literair agent had. Ze betaalden haar duizend dollar. Van het ene moment op het andere was ze opeens een schrijfster met een publicatie op haar naam, dankzij de professor. Hij had zich een zekere vrijheid gepermitteerd met haar werk, maar hij wist net zo goed als zij dat ze het op eigen houtje nooit gedaan zou hebben.

'Hoe kan ik u bedanken?' vroeg ze hem. Dit bewees dat hij haar niet voor niets had gecomplimenteerd, en moeder Gregoria evenmin. Ze hadden gelijk. Ze was goed. En ze kon het. Ze kon het niet geloven.

'Je hoeft me niet te bedanken. Ik wil alleen dat je meer schrijft. Ik wil je agent wel zijn, tenzij je natuurlijk een echte wilt.' Nu had ze nog geen agent nodig, maar in de toekomst wel, daarvan was hij overtuigd. Ze had het in zich om een groot schrijfster te worden, dat had hij geweten zodra hij haar eerste verhalen las.

'Als u mijn agent wilt zijn, graag. Dit is het mooiste kerstcadeau dat ik ooit heb gehad.' Het kon haar opeens niets meer schelen dat ze haar baan kwijt was. Ze was nu schrijfster, en ze kon altijd een ander baantje als serveerster vinden.

Nadat de anderen naar bed waren gegaan, zaten zij nog tot diep in de nacht in de zitkamer te praten over wat er die avond in het restaurant was gebeurd en wat het voor haar betekende. Ze hadden het over haar jeugd en over haar schrijftalent en wat ze er op een dag mee hoopte te kunnen doen. Professor Thomas zei dat ze het heel ver zou kunnen schoppen, als ze tenminste echt schrijfster wilde worden en bereid was ervoor te werken. Ze vertelde hem dat ze niets liever wilde, en hij geloofde haar. Maar wat het mooiste was, met de brief van The New Yorker in haar hand geloofde ze het zelf eindelijk ook.

Voordat ze die avond naar bed ging, bedankte ze hem opnieuw omstandig en eenmaal op haar kamer dacht ze aan Joe, hoe trots hij op haar geweest zou zijn. Als het allemaal anders was gelopen, zouden ze nu getrouwd zijn geweest. Ze zouden straatarm in een piepklein appartement hebben gewoond, maar ze zouden zo blij zijn geweest als twee kinderen. Ze zouden hun eerste Kerstmis hebben gevierd en zij zou vijf maanden zwanger zijn geweest. Maar zo was het leven nu eenmaal niet gelopen. Hij was niet bereid geweest om ervoor te vechten. En opeens wist ze wat hij had bedoeld toen hij had gezegd dat zij zo sterk was. Dat was het verschil tussen hen. Zij was bereid geweest om de brug over te steken, om voor iemand te vechten. Ze had er voor hem willen zijn, maar ook al hield hij nog zoveel van haar, of zij van hem, hij was er niet toe in staat geweest. Ze vroeg zich af of hij tussenbeide zou zijn gekomen in het restaurant en dat zag ze hem ook niet doen. Hij was een zachtaardig mens geweest, en ze wist dat ze nooit meer van iemand zou houden zoals ze van hem had gehouden. Maar wat hij ook was geweest, hoe groot zijn liefde voor haar ook was geweest, hij had niet genoeg van haar gehouden om voor haar te willen vechten. Op het laatste moment was hij teruggedeinsd en had hij alles opgegeven en ze waren alles kwijtgeraakt. Nu moest zij voetje voor voetje opnieuw beginnen. Ze haatte hem niet om wat hij had gedaan, maar ze was nog steeds erg verdrietig en ze had het gevoel dat ze nooit zonder verdriet aan hem zou kunnen denken. Die avond keek ze uit haar raam en ze kon hem zich zo levendig voor de geest halen dat het bijna leek of ze hem kon aanraken. De brede glimlach, de blauwe ogen, de manier waarop hij haar in zijn armen had gehouden... de manier waarop hij haar had gekust. De herinneringen wekten een pijnlijk verlangen in haar op. Ondanks haar liefde voor hem, werd haar nu nog iets duidelijk. Ze was iemand die zich wist te handhaven. Hij had haar in de steek gelaten en ze was er niet aan onderdoor gegaan. En voor het eerst van haar leven was ze opgetogen over wat de toekomst voor haar in petto had, zonder bang te zijn.

18

Twee dagen voor Kerstmis, minder dan een week nadat ze was ontslagen, ging Gabriella naar een boekwinkel om een cadeautje voor professor Thomas te kopen. Ze wilde hem iets heel bijzonders geven, iets waar hij echt blij mee zou zijn, een boek dat hij niet al in de overvolle boekenkast op zijn slaapkamer had staan.

Ze zou pas na de kerst op zoek gaan naar nieuw werk. Ze had genoeg geld gespaard om de huur voor januari te kunnen betalen. En het geld van The New Yorker was een echte meevaller zodat ze echt iets moois voor de professor kon kopen. Voor alle andere huurders had ze al kleine cadeautjes gekocht, behalve voor Steve Porter, want ze kende hem niet goed genoeg om te weten wat hij leuk zou vinden.

Even had ze overwogen om iets voor moeder Gregoria te kopen, maar gezien de omstandigheden zou de moeder-overste het toch niet aan kunnen nemen. In plaats daarvan zou ze haar het maartnummer van The New Yorker sturen, met haar verhaal erin. Ze wist dat ze er blij mee zou zijn, en trots op haar. Ze zou het als een geschenk beschouwen dat ze haar had kunnen helpen, en Gabriella wist in haar hart hoeveel moeder Gregoria van haar hield, zelfs als ze nooit meer iets van zich liet horen. Het was gewoon moeilijk dat ze haar niet meer kon zien. Dit zou na twaalf jaar de eerste Kerstmis zonder haar worden. Er was niets aan te doen.

Gabriella ging een mooie boekwinkel op Third Avenue binnen en snuffelde rond. Naast nieuwe boeken hadden ze ook een afdeling met oude, in leer gebonden boeken, en enkele zeldzame eerste drukken. Ze schrok bij het zien van de prijzen. Er was zelfs een boek van een paar duizend dollar. Uiteindelijk maakte ze haar keuze en ze wist dat hij er blij mee zou zijn. Het was een werk in drie delen van een schrijver die hij haar meer dan eens als voorbeeld had genoemd, oud en in leer gebonden en duidelijk veel gelezen. Langzaam en zorgvuldig telde ze op de toonbank haar geld uit. Ze had nog nooit van haar leven zoiets duurs gekocht, maar de boeken waren het meer dan waard.

'Een prima keus,' zei de jonge Engelsman die de boeken afrekende. 'Ik heb ze verleden jaar in Londen gekocht en ik was verbaasd dat ze er niet meteen uit werden gepikt. Het is een heel zeldzame uitgave.' Ze babbelden nog een tijdje over de boeken en toen keek hij haar nieuwsgierig aan en vroeg of ze soms zelf schrijfster was.

'Ja,' beaamde ze voorzichtig, 'maar ik sta nog helemaal aan het begin. Ik heb net een verhaal verkocht aan The New Yorker, dankzij de man aan wie ik deze boeken geef.'

'Is hij uw agent?' vroeg hij belangstellend.

'Nee, een vriend.'

'Juist.' Hij vertelde haar dat hij zelf ook schreef en al een heel jaar worstelde met zijn eerste roman.

'Ik doe alleen nog maar korte verhalen.' Ze glimlachte. 'Misschien dat ik op een dag de moed heb om aan een roman te beginnen, maar ik betwijfel het.'

'Vast wel,' verzekerde hij haar vol vertrouwen, 'al weet ik niet of ik het u toewens. Ik ben zelf met korte verhalen en poëzie begonnen, maar het is erg moeilijk om er de kost mee te verdienen.' Hij was ervan overtuigd dat ze dat al wist.

'Ik weet het,' beaamde ze met een zucht. 'Ik werkte als serveerster.'

'Dat heb ik ook gedaan.' Hij grijnsde. 'Ik ben barkeeper geweest in East Village, daarna ober bij Elaine's, en nu werk ik hier. Ik ben de bedrijfsleider en soms mag ik zelfs inkopen. De eigenaars van de winkel wonen op de Bermuda-eilanden. Ze zijn gepensioneerd en hebben de winkel gekocht omdat ze zo van boeken houden. Het zijn allebei schrijvers.' Hij noemde twee namen waarvan ze onder de indruk was en keek haar aarzelend aan. 'Zou u er wat voor voelen om het serveren op te geven?' Hij wist dat de fooien goed konden zijn, maar het betekende erg lange dagen, meestal onder slopende omstandigheden.

'Het serveren heeft mij opgegeven,' zei ze lachend. 'Ik ben net ontslagen. Vrolijk kerstfeest.'

'De vrouw die hier normaal gesproken helpt, is in verwachting en volgende week vrijdag gaat ze voorgoed weg. Hebt u soms belangstelling? Het betaalt vrij goed en als het rustig is, kunt u zoveel lezen als u wilt.' Hij glimlachte bescheiden. 'En ze zeggen dat ik geen al te vervelende baas ben. Ik heet trouwens Ian Jones.' Hij stak zijn hand uit en ze stelde zich voor, dolgelukkig met zijn aanbod. Hij vertelde haar hoeveel ze zou gaan verdienen en dat was meer dan ze bij Baum's had verdiend, inclusief de fooien, en ze had er twaalf uur per dag voor moeten werken. En deze baan was precies wat ze zocht. Ze vroeg of hij referenties wilde, maar hij wilde er niet van horen. Hij vond haar aardig en beschaafd en ze praatte netjes. Ze was duidelijk intelligent en bovendien schreef ze zelf. Wat Ian betreft kwam ze als geroepen. Ze spraken af dat Gabriella op de dag na nieuwjaar zou beginnen.

Hij maakte een pakje van de boeken en dat stak ze onder haar arm. Breed grijnzend nam ze de bus naar huis en ze stormde het pension binnen.

'Heb je soms weer een verhaal verkocht?' vroeg mevrouw Boslicki opgewonden toen ze haar in de gang tegemoet snelde.

'Nee, beter dan dat, bijna tenminste. Ik heb een baan in een boekwinkel! Ik begin de dag na nieuwjaar.' Later die middag vertelde ze professor Thomas haar goede nieuws en hij vond het fijn voor haar en was blij dat ze zo straalde. Zelf voelde hij zich al de hele dag niet lekker. Een griepje speelde hem parten en er kwam nu bronchitis bij. Hij bleef op zijn kamer, warm ingepakt in zijn kamerjas, en ze kwam bij hem zitten om te praten. Ze popelde om hem zijn kerstcadeau te geven, maar ze was vastbesloten om tot kerstochtend te wachten.

Onderweg naar boven kwam ze Steve Porter tegen. Hij keek een beetje sip en merkte op dat zij er zo vrolijk uitzag. Ze vertelde hem dat ze net een baan had gevonden en hij feliciteerde haar en liet zich ontvallen dat hij haar een beetje benijdde. Hij was nu een maand in New York, had overal gesolliciteerd en tot nu toe had hij geen geluk gehad. Zijn geld begon op te raken.

'Ik hoorde dat je ook een verhaal aan The New Yorker hebt verkocht,' zei hij bewonderend. 'Zo te horen gaat het je voor de wind. Ik ben blij voor je.' Hij wist natuurlijk niet dat ze genoeg pech had gehad voor een heel mensenleven en een hoge tol had moeten betalen. Maar hij zag er zo terneergeslagen uit dat ze medelijden met hem kreeg. Het leek oneerlijk dat zij zo vrolijk was terwijl hij het zo moeilijk had en opeens voelde ze zich schuldig omdat ze zoveel onaardige dingen over hem had gezegd.

'Zeg, nog bedankt voor de krans.' Nu pas bedankte ze hem er echt voor. Hij was voor iedereen even aardig en zij had alleen maar kritiek op hem gehad en daar had ze nu spijt van. 'Ik zal voor je duimen, Steve.'

'Bedankt, ik heb het nodig.' Hij wilde weglopen, maar hij draaide zich om en keek haar aarzelend aan en ze zag het. 'Ik wil je eigenlijk al een hele tijd iets vragen, maar ik was bang dat je het raar zou vinden. Ik vroeg me af of je op kerstavond zin hebt om samen naar de nachtmis te gaan.' Ze was geroerd door zijn verzoek. Ze wist dat het een moeilijke kerst voor haar zou worden, zonder Joe, weg uit St. Matthew's. Maar ze was sinds ze weg was uit het klooster niet één keer meer naar de mis geweest.

'Ik weet eigenlijk niet of ik dat wel wil,' zei ze openhartig, 'maar als ik ga, gaan we samen. Bedankt voor de uitnodiging.'

'Niets te danken.' Hij glimlachte en ging naar beneden om te vragen of er voor hem was gebeld. Omdat hij werk zocht, telefoneerde hij uiteraard veel. En opeens besefte Gabriella dat ze hem helemaal verkeerd had beoordeeld. Professor Thomas had gelijk. Het was een aardige jongen. En datzelfde gold voor Ian Jones, haar nieuwe baas. Het leek haar leuk om voor hem te werken. Hij had verteld dat hij samenwoonde en zijn belangstelling voor Gabbie was duidelijk strikt zakelijk en intellectueel en niet romantisch, waar ze alleen maar blij om was. Een relatie of afspraakjes was wel het laatste waar ze behoefte aan had. Ze miste Joe nog steeds en ze vroeg zich af of ze ooit aan een nieuwe relatie toe zou zijn. Ze kon zich niet voorstellen dat ze weer iemand zoals hij zou kunnen vinden. Toch was het lief van Steve om haar mee te vragen naar de mis. Het zou leuk zijn als ze vrienden konden worden. Tegenwoordig was ze in zo'n goed humeur dat ze veel meer openstond voor vriendschap met hem. Dat vertelde ze die avond aan professor Thomas. Ze had eten gehaald aan de overkant van de straat en ze aten samen op zijn kamer.

'Ik begin te denken dat u misschien wel gelijk had,' gaf ze toe toen het gesprek op Steve kwam. 'Hij lijkt me toch wel aardig. Hij vertelde me dat hij geen werk kan vinden.'

'Dat lijkt me vreemd voor een intelligente jongen zoals hij. Ik heb hem een paar keer gesproken. Hij is niet de eerste de beste. Hij is summa cum laude afgestudeerd aan Yale en hij heeft bedrijfskunde gestudeerd aan Stanford. Dat is niet niks.' Onder andere daarom zou hij het leuk vinden als het iets werd tussen hem en Gabbie. Hij was intelligent, had een uitstekende opleiding en de professor was ervan overtuigd dat hij carrière zou maken als hij eenmaal werk vond. Met een beetje geduld kwam hij er wel. Nu Gabbie hem dit hoorde zeggen, besefte ze opnieuw hoeveel geluk ze had gehad dat ze binnen een paar dagen nieuw werk had gevonden. Ze dacht nog vaak aan het voorval in het restaurant en ze wist dat ze altijd blij zou zijn dat ze het kind te hulp was geschoten. Misschien dat Allison er nu op kon vertrouwen dat er ergens op de wereld mensen waren die wel om haar gaven.

Ze bleef die avond nog een tijdje met de professor praten, maar hij begon steeds erger te hoesten, dus liet ze hem alleen zodat hij kon gaan slapen. Zelf ging ze naar haar kamer om te gaan schrijven en tot haar verbazing zat er een briefje van Steve op de deur. Het was beleefd en netjes geschreven.

'Beste Gabbie, bedankt voor de morele steun. Ik kan het op dit • moment goed gebruiken. Er zijn de laatste tijd nogal wat problemen geweest in mijn familie. Mijn moeder is al een jaar ziek en de afgelopen winter is mijn vader overleden. We hebben allemaal behoefte aan een beetje vrolijkheid. Ik kan voorlopig niet terug naar Des Moines, dus als je op kerstavond met me mee zou willen gaan naar de nachtmis, zou ik dat heel erg waarderen. Zo niet, dan gaan we een andere keer. Misschien kunnen we een keer samen eten. (Ik kan erg lekker koken, dus ik hoop dat ik mevrouw Boslicki's keuken een keer mag gebruiken! Biefstuk, spaghetti, pizza's, wat je maar wilt!) Het beste, en ik hoop dat het kerstseizoen even goed eindigt als het begonnen is. Het komt je echt toe. Hartelijke groeten, Steve.'

Ze las het briefje aandachtig, geroerd door wat hij over zijn ouders vertelde. Het zat hem duidelijk niet mee en ze nam zich voor om van nu af aan aardig voor hem te zijn. Ze begreep niet waarom ze hem aanvankelijk had gewantrouwd. Ze vond hem gewoon te gladjes, hij deed te hard zijn best en hij was te vriendelijk. Maar je kon iemand moeilijk verwijten dat hij aardig was. Ze schaamde zich nu voor haar achterdocht en besloot met hem mee te gaan naar de nachtmis, al was het alleen al om hem een plezier te doen. En misschien was ze het sowieso wel verplicht aan Joe en moeder Gregoria om voor hen te bidden. Het zou dit jaar een hele opgaaf zijn, maar ze zou het wel overleven.

Ze legde Steves briefje op de kast, pakte haar schrift en vergat hem op slag. Pas op de middag van kerstavond kwam ze hem weer tegen en ze vertelde hem dat ze graag met hem meeging. Hij was dolgelukkig en bedankte haar hartelijk voor haar vriendelijkheid. 's Avonds haalde ze opnieuw eten voor professor Thomas en ze vertelde hem dat ze zich schuldig voelde over alle dingen die ze over Steve had gezegd.

'Terecht,' berispte hij haar. 'Hef is een aardige jongen en hij heeft het niet makkelijk.' Hij kreeg elke dag ontelbare boodschappen, maar zonder een baan te vinden. De professor vroeg zich af of hij soms te hoge eisen stelde en verwachtte dat hij directeur van General Motors zou worden. Wat Gabbie in het begin ook over hem had gezegd, hij vond hem helemaal niet arrogant, alleen intelligent en ongedwongen.

Ze hadden om halftwaalf afgesproken in de gang en Steve hield de deur voor haar open. Het was een bitter koude nacht, er lag ijs op de straten en hun adem vormde witte wolkjes met elk woord dat ze tegen elkaar zeiden. Ze praatten weinig want de ijskoude lucht brandde in hun longen als ze ademhaalden, en Gabriella's hele gezicht tintelde tegen de tijd dat ze St. Andrew's bereikten. De kleine kerk zat stampvol met parochianen en hun familieleden en vrienden. Gabbie werd overspoeld door een golf van vertrouwde gevoelens toen ze naast hem kwam zitten op een van de banken. Overal brandden kaarsen en het rook er naar wierook en naar de dennentakken op het altaar. Het was alsof ze thuiskwam en ze werd overstelpt met verdriet en nostalgie. Ze zat bijna de hele tijd geknield en Steve zag op een gegeven moment dat ze huilde. Hij wilde niet indiscreet zijn maar legde wel zacht een hand op haar schouder om haar te laten weten dat hij er was. Hij haalde zijn hand weer weg om haar niet het gevoel te geven dat hij zich aan haar opdrong.

Er werd die nacht prachtig gezongen en ze kende alle liederen. De hele congregatie zong 'Stille Nacht', en ze huilden allebei toen het koor 'Ave Maria' zong. Het was duidelijk dat hij ook met pijnlijke herinneringen worstelde. Hij had zijn vader verloren en zijn moeder was ziek en hij kon niet bij haar zijn.

Na afloop van de dienst ging Gabriella naar een van de kleinere altaars en ze stak drie kaarsjes aan bij de Heilige Maagd, een voor moeder Gregoria, een voor Joe en de derde voor hun baby. Ze bad voor hun zielenheil en was heel stil toen ze samen de kerk verlieten. Steve was zo attent om een tijdje te wachten voordat hij opmerkte hoe verdrietig het was om ver van huis te zijn en mensen van wie je hield te verliezen. Ze haalde diep adem, zei niets en knikte.

'Ik krijg de indruk dat dit voor jou ook geen makkelijk jaar is geweest,' zei hij tegen haal. Hij had uiteraard gezien dat ze had gehuild, hoewel hij er niets van zei.

'Dat klopt,' beaamde ze.

Ze liepen naast elkaar, maar Steve zorgde ervoor dat hij haar niet aanraakte, hoewel ze in de kerk zijn hand op haar schouder had gevoeld. 'Ik heb dit jaar twee mensen verloren van wie ik heel veel hield... en er is een derde die ik niet meer kan zien. Ik had het heel moeilijk toen ik bij mevrouw Boslicki kwam wonen.' Ze probeerde hem te laten weten dat ze alle begrip had voor zijn situatie.

'Ze is erg aardig voor me,' zei Steve dankbaar. 'Ze loopt zich het vuur uit de sloffen om al mijn telefoontjes aan te nemen, het arme mens.'

'Dat vindt ze vast niet erg,' verzekerde Gabbie hem. Ze waren nu bijna thuis en in een opwelling, zo leek het, vroeg hij of Gabbie zin had om nog een kop koffie te gaan drinken. Het was al één uur, maar de cafetaria op de hoek was nog open. 'Best. Waarom niet?' zei ze zonder aarzelen. Als ze nu naar haar kamer ging, zou ze toch alleen maar aan Joe denken en gaan huilen. Het was kerstavond en het was begrijpelijk dat ze zich eenzaam voelde. Misschien hadden ze allebei behoefte aan gezelschap. Hij had ook heel wat verdriet en zorgen te verwerken.

Hij vertelde over zijn jeugd in Des Moines, zijn jaren op de universiteit, Yale en Stanford, en hoe heerlijk hij het had gehad in Californië. Hij was naar New York gekomen omdat hij dacht dat hij hier makkelijker werk zou kunnen vinden en hij was bang dat hij de verkeerde keus had gemaakt.

'Je moet gewoon geduld hebben,' stelde ze hem gerust. Hij vertelde haar dat hij had gehoord dat ze in een klooster had gezeten en ze knikte. 'In een klooster dat St. Matthew's heet. Ik heb er twaalf jaar gewoond. Ik was postulante en de reden dat ik ben weggegaan is nogal gecompliceerd.'

'De meeste dingen in het leven zijn gecompliceerd, vind je niet? Jammer genoeg. Soms heb ik het gevoel dat niets ooit makkelijk is.'

'Soms maken we het zelf onnodig moeilijk. Volgens mij hebben we allemaal die neiging. Zo begin ik er tenminste over te denken. Het kan best makkelijker zijn, als we het maar gewoon laten gebeuren.'

'Ik wilde dat ik er zo over kon denken,' zei hij, terwijl de serveerster hen voor de derde keer bijschonk. Ze waren op cafeïnevrije koffie overgegaan. Hij vertelde haar dat hij verloofd was geweest met een meisje dat hij op Yale had ontmoet en dat ze verleden zomer zouden gaan trouwen, op onafhankelijkheidsdag. Twee weken voor de bruiloft was ze onderweg naar hem omgekomen bij een auto-ongeluk. Het had zijn leven voorgoed veranderd. Hij besloot Gabriella in vertrouwen te nemen en vertelde haar met tranen in zijn ogen dat het een dubbel verlies voor hem was geweest omdat ze in verwachting was. Ze gingen niet trouwen omdat het moest, dat waren ze toch al van plan geweest, ze hadden de bruiloft gewoon een paar maanden vervroegd en hij had zich er enorm op verheugd om vader te worden. Gabbie luisterde naar hem en keek hem verbijsterd aan. Het was bijna het omgekeerde van Joe. Zij had Joe verloren en hun baby. Ze wilde hem er wel over vertellen, maar durfde niet goed. De meeste mensen waren niet gecharmeerd van een liefdesverhaal tussen een priester en een postulante. Ze had het zelfs professor Thomas niet verteld.

'Ik voelde me net zo toen Joe overleed,' bekende ze. 'We wilden wel trouwen, maar er zaten veel haken en ogen aan.' Met grote, verdrietige ogen keek ze hem aan en ze besloot een van haar geheimen met hem te delen. 'Hij heeft in september zelfmoord gepleegd.'

'O mijn god... o Gabbie... wat vreselijk.' Zonder erbij na te denken raakte hij haar hand aan, en ze trok de hare niet terug. 'Als ik eraan terugdenk' - en het was nog maar drie maanden geleden - 'begrijp ik niet hoe ik me er doorheen heb geslagen. Iedereen vond dat het mijn schuld was, en zo zag ik het zelf ook. Ik zal mezelf nooit wijs kunnen maken dat het niet zo was,' verzuchtte ze triest. Dit schuldgevoel kwam boven op alle andere, maar dit was veel erger dan de rest.

'Je moet jezelf geen verwijten maken. Als mensen zelfmoord plegen, zijn daar meestal meerdere redenen voor. Ze staan vaak onder enorme druk en dan zien ze door de bomen het bos niet meer.'

'Zo is het ook min of meer gegaan. Zijn moeder had zelfmoord gepleegd toen hij veertien was en volgens mij gaf hij zichzelf er de schuld van. En zijn oudere broer kwam op zijn negende om, toen Joe zeven was, en hij voelde zich verantwoordelijk voor zijn dood. Maar ik kan mezelf ook niet helemaal vrijpleiten. Eigenlijk heeft hij het vanwege mij gedaan. Hij was bang dat hij niet aan mijn verwachtingen kon voldoen.'

'Zo zadel je iemand wel met een flinke last op.' In zijn oren klonk het onredelijk om haar er de schuld van te geven, maar dat wilde hij niet tegen haar zeggen. Ze had het moeilijk gehad, en hij ook. Samen liepen ze terug naar het pension en ze verzette zich niet toen hij troostend een arm om haar schouders sloeg. Het was kerstavond en ze hadden elkaar een hoop ontboezemingen gedaan. Het was verbijsterend hoeveel ze met elkaar gemeen hadden.

Onder aan de trap naar haar kamer nam hij afscheid van haar omdat hij niet indiscreet wilde zijn en hij zwaaide naar haar voordat hij zijn eigen kamer binnenging. Ze dacht die nacht nog een hele tijd aan hem. Hij was erg aardig en veel van de narigheid die hij had meegemaakt, was te vergelijken met de hare. Na een tijd ging ze op het bed zitten om Joe's brief te herlezen, zoals ze nog steeds te vaak deed, en ze huilde hete tranen. Had ze maar met hem kunnen praten, had ze maar bij hem kunnen zijn, dan had alles anders kunnen lopen. Als ze er voor hem had kunnen zijn, was ze op kerstnacht misschien niet alleen geweest, had ze een volslagen vreemde man niet van haar verdriet en haar liefde voor Joe hoeven vertellen. Het leek nog steeds zo oneerlijk en zo verkeerd wat hij had gedaan. Toch was ze niet meer boos op hem, daar was ze overheen, ze was alleen nog verdrietig. Die nacht droomde ze dat ze hem zag en dat hij nog steeds op haar wachtte in de kloostertuin.

19

Op eerste kerstdag trakteerde mevrouw Boslicki haar huurders traditiegetrouw op een feestmaal met kalkoen, en dit keer was Steve er ook bij. Hij vertelde grappige verhalen en maakte hen aan het lachen, en ze wisselden kleine cadeautjes uit. De dag ervoor had Gabriella een fles aftershave voor Steve gekocht omdat ze het gênant vond dat ze geen cadeautje voor hem had en hij was er heel blij mee. De zijne was net op, vertelde hij, en hij had geen geld voor nieuwe.

Professor Thomas was helemaal in de wolken met de boeken die ze voor hem had gekocht. Hij vond het onvoorstelbaar lief van haar dat ze zoveel moeite voor hem had gedaan en ze vertelde hem dat ze zo haar nieuwe baan had gevonden. Het was een gelukkige samenloop van omstandigheden, net als haar ontmoeting met Steve. Ze zaten die avond een hele tijd met elkaar te kletsen en het deed de professor goed om het te zien, hoewel Gabriella ook een hele tijd met hem praatte, en zoals gewoonlijk versloeg hij haar met domino. Na het eerste spelletje nodigde hij Steve uit om mee te doen.

Gabriella maakte zich zorgen over de professor. Hij zag er niet goed uit, had nog steeds griep en hij hoestte nu al weken. Mevrouw Boslicki gaf hem thee met citroen en honing te drinken. Hij deed er een scheutje cognac bij en bood Steve ook een glas aan, die het dankbaar accepteerde. Steve zei dat het zonder hen allemaal een vreselijke kerst zou zijn geweest en dat zij er een feest van hadden gemaakt. Terwijl hij het zei, keek hij vooral naar Gabriella.

Hij bracht haar die avond naar haar kamer en in de deuropening bleven ze nog even met elkaar staan praten. Hij had haar een mooi in leer gebonden opschrijfboekje gegeven. Ze wist dat hij het zich eigenlijk niet kon veroorloven en toch had hij hen allemaal leuke cadeaus gegeven en de professor een warme sjaal.

'Het voelt net alsof ze een beetje mijn familie zijn geworden,' zei hij, en Gabriella begreep hem volkomen. Zo voelde het voor haar ook. Ze praatten over haar nieuwe baan en de verhalen die ze schreef, zonder het verleden aan te roeren. Ze hadden zo al genoeg te stellen. Die avond tijdens het diner had ze iedereen in het klooster gemist en ze wilde dat ze een foto van Joe had om naar te kunnen kijken. Ze hadden nooit foto's genomen, ze had alleen herinneringen en ze was bang dat ze hem zou vergeten, zijn gezicht, zijn ogen, zijn grappige glimlach. Opeens dacht ze aan de honkbalwedstrijd die hij op onafhankelijkheidsdag had georganiseerd en ze lachte toen ze terugdacht aan iets dat hij had gezegd. Nog steeds liet hij haar niet los, en dat voelde Steve. Hij wilde haar niet onder druk zetten, maar hij genoot ervan om met haar samen te zijn en hij raakte die avond haar gezicht aan met zijn hand voordat hij haar welterusten wenste. Later zat ze erover te piekeren. Het was nog te vroeg om al aan een nieuwe relatie te beginnen. Ze wist niet of ze het ooit zou kunnen en Steve was volkomen anders. Hij stond met beide benen in de wereld, hij was een zakenman, hij had niet Joe's onschuld of naïviteit, niet dat betoverende. Maar hij was erg aardig en hij leefde en was hier, en Joe niet. Joe had haar in de steek gelaten omdat het hem aan de moed had ontbroken om voor haar te vechten. Dat viel niet langer te ontkennen.

Op de dag na Kerstmis kwam Steve boven en klopte op haar deur. Hij had een wandeling gemaakt en een beker warme chocolademelk voor haar meegenomen. Ze waardeerde zijn attenties en hij was onder de indruk toen hij zag dat ze zat te schrijven.

'Zou ik een keer iets van je mogen lezen?' vroeg hij vol ontzag, en ze gaf hem een paar verhalen. Hij vond ze zeer imponerend en ze was blij met zijn complimentjes. Ze zaten een hele tijd met elkaar te praten en later die middag gingen ze samen een blokje om. Het was nog steeds koud en het voelde alsof er sneeuw in de lucht zat. De volgende dag lag de stad inderdaad onder een dik pak sneeuw en Steve en zij gingen naar buiten en gooiden als kleine kinderen sneeuwballen naar elkaar. Hij zei dat het hem aan zijn jeugd deed denken, maar zij zweeg in alle talen over haar kinderjaren. Ze was er nog niet aan toe om hem erover te vertellen. Ze hadden de grootste lol samen en toen ze later weer naar binnen gingen, bekende hij haar dat hij grote geldzorgen had. Hij stuurde geld naar huis om zijn moeder te helpen en als hij niet snel werk vond, zou hij waarschijnlijk terug moeten, of in elk geval een goedkopere kamer moeten zoeken, misschien ergens in een van de wat louchere buurten in West Side. Dat leek haar een vreselijk vooruitzicht. Ze wilde hem niet in verlegenheid brengen en ze had geen idee hoe ze erover moest beginnen, maar door het geld van The New Yorker zou ze iets overhouden van haar spaargeld. Ze kon hem het geld voor de huur makkelijk voorschieten totdat hij werk had gevonden. Na veel onhandige pogingen zei ze dat uiteindelijk tegen hem en hij bedankte haar met tranen in zijn ogen. Ze zou de huur voor januari voor hem betalen. Zijn kamer kostte bijna net zoveel als de hare en hij kon het als een lening beschouwen en haar later terugbetalen. Zij had een baan, het ging haar voor de wind en ze was erg zuinig.

De volgende dag gaf Gabbie het geld voor zijn huur aan mevrouw Boslicki, die het met een opgetrokken wenkbrauw aannam.

'Wat nu? Onderhoud je hem? Hoe heeft een straatarme sloeber dat voor elkaar gekregen?' Ze wilde niet dat iemand misbruik maakte van Gabriella, zelfs geen aardige jongen als Steve Porter. Die middag maakte ze er een opmerking over tegen mevrouw Rosenstein. Wat wisten ze nou helemaal van hem? Ze wist alleen dat hij erg vaak werd gebeld. Maar Gabbie verzekerde haar dat het een lening was en alleen voor deze ene keer. 'Ik hoop het van harte,' zei mevrouw Boslicki terwijl ze het geld wegstopte. Ze wilde graag dat de huur werd betaald, maar wel door de mensen die er verantwoordelijk voor waren.

De volgende dag praatte Gabbie erover met professor Thomas. Ze vertelde hem wat ze had gedaan en hij keurde het niet af.

Hij dacht dat ze hem wel kon vertrouwen en was blij dat ze het zo goed met elkaar konden vinden.

Steve nodigde haar uit om op oudejaarsavond mee naar de film te gaan. Het was haar eerste oudejaarsavond buiten het klooster en ze aarzelde, maar ze kreeg de indruk dat hij het louter voor de gezelligheid vroeg. Ze gingen naar de nieuwe James Bond en vonden het allebei een leuke film. Na afloop aten ze hotdogs en ze waren voor middernacht terug, op tijd voor het traditionele televisieprogramma. Tot haar opluchting maakte hij om twaalf uur geen aanstalten om haar een kus te geven. In plaats daarvan praatte hij over zijn verloofde en zij dacht aan Joe toen hij haar naar haar kamer bracht. Hij leek het gewoon fijn te vinden om bij haar te zijn, maar toen ze in de deuropening stonden, keek hij haar aan en nam haar zonder een woord te zeggen in zijn armen. Ze had zich kunnen verzetten en dat wilde ze ook wel, maar de manier waarop hij haar aankeek was onweerstaanbaar, en ze smolt toen hij haar kuste. Ze probeerde gedachten aan Joe van zich af te zetten en geneerde zich omdat ze Steves passie zo hartstochtelijk beantwoordde. Het wond hem al op om haar vast te houden en ze kusten elkaar opnieuw. Dit keer raakte Gabbie in een roes en hij trok haar mee naar binnen en deed de deur achter hen dicht. Bijna willoos lag ze in zijn armen terwijl hij haar bloes openmaakte en haar aanraakte, en het kostte haar de grootste moeite om hem weg te duwen. 'Dit lijkt me geen goed idee,' fluisterde ze hees.

'Mij ook niet,' fluisterde hij terug, 'maar ik kan je niet weerstaan.' Hij zag er jongensachtig uit en heel erg knap en hij was veel hartstochtelijker dan ze had vermoed. Hij kuste haar weer en ze merkte opeens dat ze naar hem verlangde en maakte zijn overhemd open. Ondertussen maakte hij het haakje van haar beha los. Hij streelde haar borsten en boog zijn hoofd om haar tepels te kussen. Ze wilde wel zeggen dat hij op moest houden, maar dat lukte haar niet. Uiteindelijk maakte ze zich van hem los, maar tegen die tijd waren ze allebei half uitgekleed en buiten adem en Gabriella keek zorgelijk en geschrokken.

'Steve, ik wil niets doen waar we allebei spijt van krijgen,' hakkelde ze, wetend dat ze er nu een eind aan moest maken, anders zou ze het niet meer kunnen. Ze waren allebei volwassen en niemand verantwoording verschuldigd en ze hadden allebei dierbaren verloren, dus was het logisch dat ze naar elkaars warmte hunkerden.

'Ik denk niet dat ik ooit spijt zal krijgen van wat we doen,' hijgde hij. 'Ik hou van je, Gabbie.'

Ze kon niet hetzelfde tegen hem zeggen, want ze hield niet van hem. Ze hield nog steeds van Joe, maar Steves handen verrichtten duizend wonderen. Ze wilde dat hij terug zou gaan naar zijn eigen kamer en tegelijkertijd ook niet. Ze wilde bij hem zijn, samen slapen, eindelijk een keer niet alleen zijn. Het was nieuwjaar, en vannacht wilde ze nergens aan denken, alleen aan het heden.

'Laat me bij je blijven, Gabbie. Ik wil niet terug naar mijn kamer, daar voel ik me zo eenzaam... Ik beloof dat ik niets zal doen dat jij niet wil. Ik wil gewoon bij je zijn.'

Aarzelend keek ze hem aan, hoewel ze hetzelfde wilde als hij. Ze wilde niet alleen zijn met haar herinneringen en ze konden best samen slapen zonder iets te doen waarvan ze later spijt zouden krijgen. Daar waren ze allebei sterk genoeg voor.

Uiteindelijk knikte ze en ze hield haar bloes en kousen aan toen ze bij hem in bed kroop. Hij droeg zijn overhemd en ondergoed en ze lagen tegen elkaar aan onder de dekens, hun armen om elkaar heen geslagen. Voor haar voelde het allemaal heel anders. Hij was niet zo sterk gebouwd als Joe en ze hield niet van hem, maar hij was erg aardig en ze vroeg zich af of ze op den duur van hem zou kunnen gaan houden. Dat kon best. Hij streelde haar haren en fluisterde tegen haar en ze voelde zich veilig bij hem en dat betekende veel voor haar. Ze waren allebei zo ontzettend eenzaam.

Ze lagen heel lang in het donker te fluisteren en ten slotte begon ze in te dommelen in zijn armen. Het was heerlijk om zo tegen hem aan te liggen.

'Gelukkig nieuwjaar, Steve,' fluisterde ze slaperig en even later was ze bijna in slaap, maar opeens voelde ze hem. Hij lag nog steeds naast haar, maar op de een of andere manier waren zijn ondergoed en overhemd opeens verdwenen, en hij trok voorzichtig haar slipje omlaag. Haar kousen waren al uit en ze wist eigenlijk niet of ze zich wel tegen hem wilde verzetten. Hij raakte haar heel behoedzaam aan, en onwillekeurig kreunde ze in het donker. Hij was sensueel en ervaren en wekte een passie in haar die door Joe, onschuldig als hij nu eenmaal was geweest, nooit was opgeroepen. Bij haar en Joe was het de passie van twee harten geweest, twee zielen, en ze hadden zich onvoorwaardelijk aan elkaar gegeven. Wat er nu begon met Steve was volkomen anders, het was een puur seksuele begeerte, en wat hij in haar ontketende, zou haar bang hebben gemaakt als hij niet zo goed was geweest in wat hij deed. Hij kuste en streelde haar en dreef haar langzaam tot waanzin en ze zou er voor geen goud een einde aan hebben gemaakt. Integendeel, ze zou hem hebben gesmeekt om door te gaan. Hun kleren lagen in een berg op de grond en hij bespeelde haar lichaam als een harp, terwijl zij haar rug kromde en hunkerde naar meer. Tergend traag gaf hij haar ten slotte alles wat ze van hem wilde. Ze was totaal overdonderd door hem, dronken van extase doordat hij haar keer op keer tot een climax bracht, totdat ze hem uiteindelijk smeekte om op te houden omdat ze niet meer kon. Erna slopen ze samen naar de douche, waar hij staand de liefde met haar bedreef. Hij legde haar neer op de grond, allebei kletsnat, en hij nam haar met een kracht en een hernieuwde sensualiteit die haar verbijsterde en de adem benam. Met Joe was het nooit zo geweest, het was een volkomen nieuwe ervaring voor haar en ze zou deze nacht nooit vergeten. In het holst van de nacht gingen ze terug naar bed, allebei verzadigd en uitgeput, en hij hield haar tegen zich aan. Ze sliep als een baby in zijn armen.

20

De passie die er in de nacht van oud en nieuw tussen Steve en Gabriella was ontketend, was met het daglicht niet verdwenen. Voor ze opstonden, bedreven ze opnieuw de liefde met elkaar en die middag nog verschillende keren en binnen een paar dagen na het begin van hun verhouding leken ze niets anders meer te doen. Beneden in de zitkamer waren ze beleefd en terughoudend in het bijzijn van mevrouw Boslicki's andere huurders, maar zodra ze de kans kregen, holden ze afzonderlijk van elkaar naar boven om op haar kamer stilletjes met elkaar te vrijen. Ze deden het op alle mogelijke manieren, waar ze maar konden, en hij leerde haar dingen waar ze nooit van had durven dromen. Het was niet te vergelijken met de pure, zoete liefde tussen haar en Joe. Wat ze met Steve deelde, was heel sterk en verslavend. Ze kon zichzelf er nauwelijks toe brengen om bij hem weg te gaan als ze 's ochtends naar haar werk moest.

Zoals afgesproken begon ze op twee januari met haar nieuwe baan, en ze vond het werk heerlijk. De boekwinkel was een paradijs voor haar. De nachten bracht ze door met Steve, geheel in de ban van zijn betovering. Als ze niet in bed lagen, praatten en lachten ze en plaagden ze elkaar, en meestal namen ze niet eens de moeite om iets te gaan eten. In plaats daarvan verslonden ze elkaar en ze leefden op chips en koekjes.

'Ik kan het me toch niet permitteren om je mee uit eten te nemen,' plaagde hij haar, maar als ze zichzelf ertoe konden brengen om uit bed te komen, trakteerde ze hem. Ze wist dat de rollen vroeg of laat omgekeerd zouden zijn en hij zou haar het geld dat ze hem voor zijn kamerhuur had geleend terugbetalen. Nu had hij het gewoon niet. Op een gegeven moment liet hij vallen dat hij in februari zou verhuizen, maar ze moest er niet aan denken dat hij weg zou gaan. Ze betaalde ook de huur voor februari voor hem, hoewel ze het geld dit keer aan hem gaf, zodat niemand zou weten wat ze had gedaan. Professor Thomas was blij dat ze het zo goed met Steve kon vinden en hij had nog steeds een hoge pet van hem op. Ze wist echter dat een aantal anderen hun vermoedens hadden over de aard van hun relatie en er minder enthousiast over waren. Steve zat nu al vier maanden zonder werk en de mensen begonnen aanmerkingen te maken. Nog steeds kreeg hij elke dag evenveel telefoontjes, maar wat hij ook probeerde, alles liep op niets uit, ondanks zijn knappe uiterlijk, zijn intelligentie en zijn dure kleren. Mensen met zijn kwalificaties werden gewoon niet aangenomen, zei hij tegen Gabriella, en ze geloofde hem. Hij zei dat zijn hoge opleiding mensen nerveus maakte en anderen waren domweg jaloers, en dat begreep ze heel goed. Hij had zoveel te bieden.

Tegenwoordig had ze minder tijd om te schrijven, en de professor klaagde erover. In maart stond haar verhaal in The New Yorker en hij herinnerde haar eraan dat het tijd werd om een nieuw verhaal te schrijven. Hij zei dat ze het ijzer moest smeden als het heet was. Maar de enige hitte waar ze nu nog naar verlangde, was die van Steves lichaam. Met hem ontdekte ze een wereld die opwindender was dan ze ooit voor mogelijk had gehouden en ze leefde in een constante roes. Het enige dat aan haar knaagde, was dat de professor zich al sinds Kerstmis niet goed voelde. Mevrouw Rosenstein drong erop aan dat hij zich zou laten onderzoeken, maar hij zei dat hij dokters verfoeide, dat ze altijd problemen verzonnen terwijl er niets aan de hand was, en Gabriella was geneigd hem te geloven. Toch viel het niet te ontkennen dat hij er slecht uitzag en hij hoestte nog steeds voortdurend. Het was een zware, rochelende hoest, en zelfs als ze niet door Steve in beslag zou zijn genomen, had de professor haar door zijn slechte gezondheid niet mee uit eten kunnen nemen. Hij was blij dat ze het zo druk had met Steve, ze zag er beter uit dan ooit. Door Steve leek ze helemaal op te bloeien.

Soms kwam Steve langs op haar werk en hij voerde altijd interessante gesprekken met Ian. De twee mannen mochten elkaar graag, tot vreugde van Gabbie, en meer dan eens gingen ze met Ian en zijn vriendin uiteten. Gabriella moest Steve dan altijd geld lenen. Hij had het gewoon niet. Er stond al drie maanden niets meer op zijn bankrekening, hij had geen rooie cent, behalve het geld dat Gabbie hem leende. Het kwam erop neer dat zij hem onderhield van wat ze in de boekwinkel verdiende. Het betekende dat ze zichzelf bepaalde dingen moest ontzeggen, maar dat kleine offer had ze er graag voor over om hem te helpen. Hij was haar altijd even dankbaar en betaalde haar terug door voor haar te zorgen, lief voor haar te zijn, haar was te doen als zij op haar werk was en haar vrijwel elke dag urenlang te beminnen zodra ze thuiskwam. Soms lag hij al naakt in bed op haar te wachten. Dan wilde ze niet tegen hem zeggen dat ze moe was, dat ze een lange dag achter de rug had, of dat ze er gewoon geen zin in had. Hij genoot ervan om haar te behagen, meer kon hij haar niet geven en hij schonk haar zijn lichaam met overgave.

Het was al mei toen ze begon te beseffen dat hij haar niet langer over zijn sollicitatiegesprekken vertelde of over de bedrijven die hij had gebeld. Hij leek het zoeken naar een baan geheel te hebben opgegeven en geneerde zich er helemaal niet meer voor om haar onomwonden om geld te vragen. En hij noemde het niet langer een lening. Deze subtiele verandering in hun relatie zat haar dwars. Hij leek het van haar te verwachten. Meer dan eens zag ze hem in haar handtas naar geld zoeken en hij haalde er schaamteloos uit wat erin zat. Vanaf dat moment begon ze haar geld voor hem te verstoppen. Ze vertelde hem nooit op welke dag ze werd uitbetaald. Op 1 juni besefte ze dat ze al een halfjaar zijn huur betaalde en ze vroeg hem of hij wilde overwegen om zijn kamer op te geven. Van de twee kamers vond ze de hare de leukste ook al was de zijne iets goedkoper. Het idee sprak hem niet aan.

'Dan zou ik me doodschamen,' zei hij trots. 'Iedereen zou weten dat jij me helpt. Bovendien is het slecht voor jouw reputatie.' Het betekende echter een grote aanslag op haar budget dat ze zijn huur moest betalen. Van een salaris waar ze in haar eentje aardig van kon rondkomen, al was het niet overdreven royaal, bleef bitter weinig over nadat ze zijn huur had betaald, alle taxi's die hij nam naar afspraken en sollicitatiegesprekken en zijn dagelijkse eten. Ze kwam dan ook tot de conclusie dat hij in een restaurant moest gaan werken, net als zij had gedaan. Nadat ze voor de zoveelste keer zijn huur had betaald en niet genoeg geld over had om haar eigen kleren uit de stomerij te halen, bracht ze het onderwerp uiteindelijk ter sprake. Hij viel woedend tegen haar uit.

'Noem je me soms een gigolo?' verweet hij haar tijdens de verhitte discussie op haar kamer.

'Dat heb ik niet gezegd,' protesteerde ze verontwaardigd. 'Ik zeg alleen dat ik het me niet kan permitteren om je te onderhouden.' Ze had dit onderwerp nog nooit met iemand hoeven bespreken, het was onbekend terrein voor haar en ze vond het vreselijk. Hij gaf haar het gevoel dat ze een monster was en hij scheen te denken dat ze hem iets schuldig was. Bovendien was hij snel op zijn teentjes getrapt.

'Zie je het zo?' schreeuwde hij tegen haar, gekwetst tot in zijn ziel. 'Vind je dat je me onderhoudt? Hoe durf je!' Maar het was de realiteit, hoe hij het ook wilde noemen. 'Je schiet me alleen geld voor, Gabriella, meer niet.'

'Dat weet ik, Steve. Sorry. Ik kan alleen... ik kan niet altijd rondkomen. Ik verdien gewoon niet genoeg. Ik vind echt dat je een baantje moet nemen.'

'Ik heb niet aan Yale en Stanford gestudeerd om te leren hoe ik eten rond moet brengen.'

'Ik ook niet en ik heb aan Columbia gestudeerd. Dat is ook een goede universiteit, maar ik moest wel eten toen ik uit het klooster kwam.' Datzelfde gold voor hem, alleen moest zij ervoor betalen. Elke keer dat het onderwerp ter sprake kwam, bezorgde hij haar een schuldgevoel, zodat ze er uiteindelijk maar niet meer over begon. Ze besloot te proberen om wat extra's te verdienen en schreef een aantal verhalen, maar dit keer lukte het niet om er ook maar één geplaatst te krijgen. Op de dag dat de laatste afwijzing binnenkwam, betrapte ze Steve er opnieuw op dat hij haar handtas plunderde. Hij had het grootste deel van haar salaris in zijn hand toen ze terugkwam uit de badkamer.

'Wat ga je daarmee doen?' vroeg ze in paniek. 'Ik heb de huur nog niet betaald.'

'Dan wacht ze maar even. Ze vertrouwt ons. Ik ben iemand geld schuldig.'

'Waarvoor? Wie?' vroeg ze bijna in tranen. Hij creëerde een situatie die ze niet kon overzien en ze kon geen andere bronnen aanspreken. Het begon in sneltreinvaart in een nachtmerrie te veranderen. Hij reageerde ronduit vijandig op haar vraag, waarschijnlijk omdat hij zich schaamde, redeneerde ze bij zichzelf. 'Mensen,' antwoordde hij, zoals altijd even vaag.

'Wat voor mensen?' vroeg ze hem. Hij kende niemand in New York. Aan de andere kant kreeg hij wel erg veel telefoontjes voor een man die niemand kende. Mevrouw Boslicki klaagde al maanden dat ze zich net een telefoniste voelde. Gabriella besefte dat er heel veel dingen waren die ze niet van hem wist en hij was bepaald niet scheutig met ontboezemingen.

'Ik ben kotsmisselijk van al je vragen,' tierde hij toen ze bleef aandringen. Ook nu deed hij wat hij tegenwoordig wel vaker deed, hij stormde haar kamer uit, smeet de deur met een knal achter zich dicht en verdween. Soms bleef hij uren weg en ze had geen idee waar hij naartoe ging, maar hij gaf haar altijd het gevoel dat ze zijn verdwijningen aan zichzelf te wijten had. Hij was er erg goed in om haar een schuldgevoel te bezorgen en het was een rol die zij haar hele leven had gespeeld. Ze was altijd bereid om zichzelf verwijten te maken en aan te nemen dat anderen onschuldig waren. En ze wist dat hij onder grote druk stond. Hij was nu acht maanden in New York en hij schaamde zich ervoor dat hij nog steeds geen werk had. Dat vertelde hij haar tenminste.

Als ze er met professor Thomas over praatte, had ze altijd het gevoel dat ze Steve ontrouw was en hij bleef erop aandringen dat ze geduld moest hebben. Steve zou nu heus binnenkort een baan vinden. 'Als hij bij mij om werk kwam vragen, zou ik hem terstond aannemen. Geloof me, op een dag wordt hij ergens met open armen ontvangen.' Ze vond het vervelend om hem lastig te vallen met haar problemen. Hij tobde al sinds de winter met een slechte gezondheid. Hij begon er oud uit te zien en heel erg broos. Die lente was er bij mevrouw Rosenstein kanker geconstateerd. Ze hadden allemaal hun zorgen en de hare vielen erbij in het niet. De hele kwestie met Steve zou opgelost zijn zodra hij werk vond.

In juli ontdekte ze echter dat hij haar cheques stal en haar handtekening vervalste. Tegen die tijd had hij er al verschillende verzilverd en ze kreeg dreigende brieven van de bank. Steve had in de hele stad ongedekte cheques rondgestrooid en de rest van de maand zaten ze allebei op zwart zaad. Niet meer dan een week daarna kreeg mevrouw Boslicki op één middag drie telefoontjes van een reclasseringsambtenaar in Kentucky. Ze had geen idee wat ze ervan moest denken, dus ging ze met de professor praten. Hij zei dat ze niet in paniek moest raken, want er was vast een logische verklaring voor.

Niet lang daarna opende de professor per ongeluk een paar brieven voor Steve en zo ontdekte hij door stom toeval dat Steve verschillende andere namen had gebruikt, overal gestolen cheques had verzilverd en zowel in Kentucky als in Californië was veroordeeld wegens valsheid in geschrifte. Voor professor Thomas was dit aanleiding om zelf op onderzoek uit te gaan en wat hij ontdekte was geen mooi verhaal. Steve Porter had gelogen dat het gedrukt stond. Hij had noch aan Yale, noch aan de Stanford Business School gestudeerd en zijn naam was niet eens Steve Porter. Nu eens was hij Steve Johnson, dan weer John Stevens of Michael Houston. Hij wisselde als een kameleon van naam en identiteit en hij had een strafblad dat even lang was als zijn lijst verzinsels. Hij was naar New York gekomen nadat hij voorwaardelijk was vrijgelaten, niet in Des Moines maar in Texas. De professor vond het vreselijk dat hij zich zo in hem had vergist en hij had spijt als haren op zijn hoofd dat hij Gabriella had aangemoedigd om vriendschap met hem te sluiten. Die man was een monster.

Professor Thomas wist niet wat hij tegen haar moest zeggen en na lang en diep nadenken besloot hij Steve zelf met zijn verleden te confronteren. Hij zou hem voor de keus stellen: de stad onmiddellijk verlaten, of anders zou de professor hem ontmaskeren. Het leek een eenvoudig plan en in ruil voor zijn snelle vertrek was de professor bereid om niets tegen Gabriella te zeggen. Hij wilde niet dat ze zou weten hoe schaamteloos ze was misbruikt en dat de man die deed alsof hij van haar hield een oplichter en een leugenaar was. Na alle verdriet dat ze in haar leven had meegemaakt, vond de professor dat Steve haar dat tenminste kon besparen.

Hij wachtte hem op in de zitkamer en toen hij Steve binnen hoorde komen, stond hij op en liep naar de deur. De professor droeg een schoon overhemd en zijn beste pak, want hij wilde dat het een ontmoeting zou worden tussen twee redelijke mannen die een herenakkoord zouden sluiten om Gabriella te beschermen. Hij was er volkomen van overtuigd dat Steve het met hem eens zou zijn.

Maar zodra Steve binnenkwam, zag hij dat het niet zo soepel zou verlopen als hij had verwacht. Hij zag eruit alsof hij danig de pest in had, en de professor vermoedde terecht dat hij had gedronken. Hij was naar Lower East Side geweest om marihuana te kopen die hij zelf door wilde verkopen, en de deal was misgegaan. De dealer had hem afgezet en zo was hij Gabriella's laatste geld kwijtgeraakt.

'Steve, ik zou je graag even willen spreken, als je dat goedvindt,' zei de professor beleefd, en Steve gromde bijna tegen hem toen hij langs hem liep. Zijn manieren waren niet langer zo onberispelijk.

'Niet nu, professor. Ik heb het druk.' Hij wilde haar kamer zorgvuldig doorzoeken. Soms verstopte ze geld voor hem en hij wist precies waar hij moest zoeken. Maar hij moest het wel nu doen, voordat ze thuiskwam.

'Het is belangrijk, Steve,' zei de professor gebiedend. Zijn studenten hadden altijd voor hem gesidderd als hij zo streng keek, maar Steve was er niet van onder de indruk.

'Wat is er?' Steve draaide zich om en keek de oude man aan, waarop de professor hem een stapeltje brieven overhandigde. Het waren de belastende documenten op grond waarvan de professor achterdochtig was geworden. En hij had zijn huiswerk goed gedaan. Hij had Stanford en Yale gebeld en strafinrichtingen in vier verschillende staten. Hij wist alles van Steve Porter en Steve besefte het zodra hij de brieven zag. Hij was er niet blij mee. 'Hoe kom je hieraan?' Langzaam liep hij naar de oude man toe, maar de professor was allesbehalve bang.

'Ik heb ze bij vergissing in handen gekregen en ze in alle onschuld opengemaakt. Ik denk dat we allebei liever niet willen dat Gabriella dit te zien krijgt.'

'Ik kan je niet volgen,' zei Steve nadrukkelijk. 'Probeer je me soms te chanteren, professor?'

'Nee. Ik vraag alleen of je weg wilt gaan, zodat ik het haar niet hoef te vertellen.' Er was op dat moment niemand thuis, zelfs mevrouw Boslicki niet, want die was naar de dokter. De twee mannen waren de enigen in het hele huis, en Steve wist het.

'En als ik nou niet wegga?' Hij keek de professor met tot spleetjes geknepen ogen aan.

Professor Thomas aarzelde geen seconde. 'Dan ontmasker ik je. Zo simpel is het.'

'O ja?' Steve gaf de professor een zetje en hij wankelde naar achteren maar wist zijn evenwicht snel te herstellen. 'Ga je me ontmaskeren? Dat dacht ik niet. Ik denk niet dat je iets tegen Gabriella zegt, opa, want dan zou er de volgende keer dat je over straat loopt weleens een vervelend ongeluk kunnen gebeuren en dat vinden jij en Gabriella vast niet fijn. Je weet wel wat ik bedoel, zo'n akkevietje dat eindigt met een gebroken heup of gebarsten schedel. Een tragisch verkeersongeval met onbekende dader. Ik heb reuze handige vrienden.'

'Je bent een gemene smeerlap,' viel de professor woedend uit. Steve was door en door slecht en hij had Gabriella's vriendelijkheid en naïviteit volledig uitgebuit. Het maakte de professor misselijk. 'Dit verdient ze niet. Ze is een engel voor je geweest. Je hebt alles van haar genomen wat ze had. Waarom laat je haar nu dan niet met rust?'

'Waarom zou ik?' vroeg Steve vals. 'Ze houdt van me.'

'Ze kent je niet eens, meneer Johnson, meneer Stevens... meneer Houston. Wie ben je nou eigenlijk, afgezien van een kruimeldief, een doortrapte oplichter die op vrouwen jaagt? Je bent een vod.'

'Ik vaar er wel bij, opa. Je ziet mij toch niet van negen tot vijf zwoegen? Laten andere mensen dat maar doen, als ze er zin in hebben.'

'Je bent een verachtelijk sujet,' zei de oude professor. Hij kwam naar hem toe, maar het was alsof hij tegenover een cobra stond. De professor maakte geen schijn van kans om dit gevecht te winnen, daar was Steve veel te gevaarlijk voor, maar dat wist hij nog niet. Hij dacht nog steeds dat hij Steve ertoe kon bewegen om weg te gaan, en dat was een fatale vergissing. Zonder een woord te zeggen schoot Steve naar voren en hij gaf de oude man uit alle macht een duw. De professor wankelde naar achteren totdat hij struikelde en viel en hij sloeg met de zijkant van zijn hoofd tegen een tafel. Er zat bloed op zijn slaap en hij was meer dan een beetje versuft toen Steve zich bukte en hem bij zijn kraag pakte.

'Als je me nog een keer durft te bedreigen, zielige klootzak, dan vermoord ik je. Gesnopen?' Maar de professor was nog steeds zo kwaad dat hij heel erg begon te hoesten en opeens snakte hij naar adem, terwijl Steve hem bleef vasthouden, hem verstikte door aan zijn kraag te trekken. Wanhopig probeerde hij adem te halen, tevergeefs, en zijn hele gezicht vertrok terwijl hij in de lucht bungelde. Dat was ook Steves bedoeling geweest, dus bleef hij hem vasthouden. Een hartaanval zou ideaal zijn. Dat gebeurde echter niet, het was erger, hij rochelde en kreeg geen lucht en verloor in Steves handen het bewustzijn. Steve liet hem op de grond vallen en de professor bleef ogenschijnlijk levenloos liggen. Onverstoorbaar zette Steve het tafeltje weer overeind en hij maakte langzaam een rondje door de kamer om te controleren of alles in orde was. Toen pas liep hij heel langzaam naar de telefoon om het alarmnummer te bellen. Zodra hij iemand aan de lijn kreeg, legde hij zogenaamd over zijn toeren uit dat een oude man in het pension waar hij woonde bewusteloos op de grond lag. De vrouw beloofde binnen vijf minuten een ambulance te sturen.

Hij raapte de belastende brieven op van de grond en stopte ze in zijn zak. De ambulance kwam en hij legde de broeders uit dat hij de professor op de grond had aangetroffen, en dat het er alle schijn van had dat de oude man met zijn hoofd tegen een tafeltje was gevallen. De broeders zagen vrijwel onmiddellijk dat er meer aan de hand was. De bewusteloosheid was waarschijnlijk de oorzaak van de val, niet het gevolg ervan. Ze schenen met een lampje in zijn ogen, voelden zijn pols en legden hem op een brancard, zonder Steve naar de details te vragen. Er was geen tijd te verliezen.

'Komt het weer goed?' riep Steve hen na. 'Wat is er met hem?'

'Waarschijnlijk een beroerte,' riepen ze terug en twee minuten later reden ze met gillende sirenes weg. Steve ging op zijn gemak weer naar binnen, grijnzend als een kat, en deed de deur achter zich dicht.

21

Gabriella was net bezig met het wegzetten van een stapel nieuwe boeken toen de telefoon ging. Ian was met lunchpauze dus ze klauterde zo snel mogelijk van de ladder omlaag om op te nemen. In gedachten was ze nog bij de boeken die ze net had bekeken, maar zodra ze Steves stem hoorde, voelde ze dat er iets was gebeurd. Hij klonk radeloos en was bijna in tranen.

'Is er iets gebeurd?' Ze had hem nog nooit zo van streek meegemaakt. De laatste tijd waren er nogal wat spanningen tussen hen geweest, want ze waren allebei ontdaan omdat hij nog steeds geen werk had gevonden. Ze wilde hem niet het gevoel geven dat ze hem onder druk zette, maar ze maakte zich voortdurend zorgen om hun benarde financiële situatie. 'Wat is er?'

'O... o god, Gabbie, ik weet niet hoe ik het je moet vertellen...' Hij wist hoeveel ze van de professor hield en terwijl ze naar hem luisterde, sneed de angst als een mes door haar hart. Ze kon zich zelfs niet voorstellen wat hij haar probeerde te vertellen. 'De professor...'

'O nee, Steve... vertel het me... snel...'

'Hij lag in de zitkamer op de grond toen ik thuiskwam... Waarschijnlijk heeft hij zijn hoofd gestoten want er zat bloed op zijn slaap en hij lag naast een tafeltje. Misschien was hij duizelig en is hij daardoor gevallen of hij is gestruikeld. Ik weet niet wat er is gebeurd.'

'Was hij bewusteloos?' vroeg ze ademloos... of erger nog, was hij dood? Ze durfde er zelfs niet aan te denken.

'Zo'n beetje. Hij mompelde iets onsamenhangends en toen verloor hij het bewustzijn. Ik heb meteen een ambulance gebeld. De ziekenbroeders dachten dat het misschien een hartaanval was, of een beroerte. Ze wisten het niet. De ambulance is net weg, ik heb je meteen gebeld. Ze brengen hem naar het City Hospital in het centrum.' Het was een groot openbaar ziekenhuis en Gabbie was er niet gerust op dat hij daar de beste verzorging zou krijgen. Ze had hem al maanden gesmeekt om naar de dokter te gaan, net als mevrouw Boslicki en mevrouw Rosenstein. Zijn gezondheid was sinds de winter steeds verder achteruitgegaan en de hardnekkige hoest had hem uitgeput. Hij nam haar nooit meer mee uit eten, hij voelde zich nauwelijks goed genoeg om de deur uit te gaan, zelfs niet voor korte wandelingen.

'Ze bellen ons zodra ze iets weten. Ik wacht hier wel bij de telefoon,' bood hij dapper aan.

Gabriella was dankbaar dat hij haar had gebeld. 'Het is een geluk dat je erbij was, of dat je hem in elk geval hebt gevonden. Ik ga naar het ziekenhuis zodra Ian terug is. Hij is net weggegaan om te lunchen.' Het liefst zou ze haar tas pakken en meteen weggaan, maar ze wilde de winkel niet afsluiten terwijl Ian ergens zat te eten zonder hem te vertellen wat er was gebeurd. 'Misschien kun je beter wachten tot ze ons bellen,' opperde Steve, maar ze wilde er niet van horen. Ze moest naar hem toe. Voor haar was de professor de enige familie die ze had, en ze wilde bij hem zijn.

'Ik hou het niet uit om te wachten tot de telefoon gaat,' zei ze nerveus. 'Ik ga weg zodra Ian terugkomt,' en terwijl ze het zei, zag ze hem binnenkomen en ze gebaarde dat hij op moest schieten. 'Ik bel je uit het ziekenhuis,' zei ze gejaagd, want ze wist dat hij net zo ongerust was als zij. Ook de anderen zouden gebrand zijn op nieuws als ze eenmaal hoorden wat er was gebeurd.

In een paar woorden vertelde ze Ian wat er aan de hand was en ze verontschuldigde zich dat ze halsoverkop weg moest, maar hij had er alle begrip voor en wenste haar sterkte voordat ze met haar tas onder de arm de winkel uitholde. Ze hield meteen een taxi aan en gaf de naam van het ziekenhuis op en toen ze haar portemonnee pakte om te betalen, schrok ze van het weinige geld dat erin zat. Ze wist zeker dat ze de dag ervoor meer had gehad en in een flits ging het door haar heen dat Steve waarschijnlijk weer een graai in haar portemonnee had gedaan. Meestal schaamde hij zich te erg om geld van haar te vragen en 'leende' hij het zonder het haar te vertellen, maar soms zat zij opeens zonder als ze er totaal niet op had gerekend. Ze had maar nauwelijks genoeg om de taxi te betalen.

Ze was het alweer vergeten zodra ze bij de eerste hulp naar binnen stormde, en daar werd ze van het kastje naar de muur gestuurd. Ze gaf de naam van de professor op, maar er heerste zoveel verwarring dat ze hem niet eens konden vinden. Pas na bijna een uur kreeg ze iets te horen, gelukkig niet dat hij onderweg naar het ziekenhuis was overleden. Maar toen ze hem eindelijk te zien kreeg, schrok ze van zijn toestand. Zijn gezicht was grijs, zijn ogen waren gesloten, hij was op allerlei monitors aangesloten en een heel team van artsen probeerde verwoed hem in leven te houden. Ze wilden haar pas bij hem laten nadat ze had verteld dat ze zijn dochter was.

Niemand scheen te beseffen dat ze de kamer binnen was gekomen en het team wisselde alleen korte aanwijzingen uit. Hij kreeg zuurstof toegediend en was aangesloten op een infuus en er werd een elektrocardiogram gemaakt terwijl Gabriella stilletjes in een hoek stond. Het duurde een hele tijd voordat haar aanwezigheid werd opgemerkt en ze aan haar vroegen wat ze daar deed. Ze hadden geen idee hoe lang ze er al was. De tranen stroomden over haar wangen, zo bang was ze dat hij het niet zou halen.

'Hoe is het met hem?' vroeg ze aan de verpleegster die naar haar toe kwam.

'Is hij uw grootvader?' vroeg ze, kortaf maar niet onvriendelijk. 'Mijn vader.' Ze besloot vast te houden aan hetzelfde verhaal en wist dat de professor zich gevleid zou voelen. Hij had vaak tegen haar gezegd dat hij en Charlotte het zo heerlijk zouden hebben gevonden om een dochter zoals zij te hebben.

'Hij heeft een beroerte gehad,' legde de zuster uit. 'Hij is rechtszijdig verlamd, dus hij heeft zijn motoriek maar gedeeltelijk onder controle en hij kan niet praten. Maar ik denk wel dat hij ons kan horen als hij bij bewustzijn is.' Gabriella schrok hevig van wat de vrouw haar vertelde. Hoe was het mogelijk dat hem zoiets vreselijks was overkomen? En zo plotseling?

'Komt het weer goed?' Ze durfde de woorden nauwelijks te fluisteren, maar ze had enige geruststelling nodig.

'Dat kunnen we nu nog niet met zekerheid zeggen. Het elektrocardiogram ziet er niet goed uit en hij heeft bij zijn val een flinke klap tegen zijn hoofd gehad. Dat maakt het erger.'

'Mag ik met hem praten?' vroeg Gabriella, vechtend tegen paniek.

'Over een paar minuutjes,' zei de zuster, waarna ze terugging naar de anderen.

De minuten werden uren. Ze deden meer onderzoeken, sloten nog meer apparaten op hem aan en tegen de tijd dat hij naar de intensive care werd gebracht, was Gabriella in alle staten. Ze had gezien wat ze deden en het kostte hen duidelijk de grootste moeite om zijn ademhaling op gang te houden. Op de intensive care lieten ze haar eindelijk bij hem.

'Zeg maar niet te veel tegen hem en verwacht niet dat hij iets terugzegt. Hou het kort,' droeg de verpleegster Gabriella op toen ze naar zijn bed liep. Zijn haar zat wilder dan anders en zijn ogen waren gesloten, maar ze gingen langzaam open zodra hij haar stem hoorde.

'Hoi,' zei ze zacht. 'Ik ben het... Gabbie.' Het leek alsof hij naar haar wilde glimlachen en in zijn ogen registreerde ze onmiddellijk herkenning, maar hij kon zich niet bewegen en niet praten. Voorzichtig nam ze zijn linkerhand in de hare en die bracht ze naar haar lippen. Eén enkele traan rolde over zijn wang en viel op het kussen. 'Het komt allemaal weer goed.' Ze probeerde hem moed in te spreken, hem met haar wilskracht in leven te houden. 'Dat hebben de dokters gezegd,' loog ze, maar zo te zien geloofde hij haar niet. Hij fronste alsof hij pijn had en keek haar doordringend aan. Ze had het gevoel dat hij iets tegen haar wilde zeggen, maar dat lukte hem niet. Hij zat gevangen achter een stenen muur en kon alleen haar hand vasthouden en een zacht kreunend geluid maken. Hij leek zich op te winden en de verpleegster die op hem moest letten, merkte het direct en zei dat ze weg moest.

'Mag ik niet blijven?' smeekte Gabriella. Zijn zwakke greep op haar vingers verslapte.

'U mag over een paar uur terugkomen. Hij heeft rust nodig,' berispte ze haar. Het ergerde haar dat mensen niet begrepen wat de intensive care betekende. Bezoekers waren lastig en konden de patiënt zelfs in gevaar brengen.

'Ik kom straks terug,' fluisterde ze. Zacht streelde ze zijn wang en hij deed zijn ogen even dicht, maar ze gingen meteen weer open en hij maakte een diep keelgeluid. Het was duidelijk dat hij iets probeerde te zeggen. 'Probeer nou maar niet te praten. Je moet rusten.' Ze drukte een kus op zijn wang en vertelde hem wat hij toch al wist. 'Ik hou van je.' Ze meende het uit de grond van haar hart en wenste vurig dat hij beter zou worden.

In de metro naar huis huilde ze onafgebroken. Ze had niet genoeg geld voor een taxi en ze nam zich voor Steve te vragen naar het geld in haar portemonnee. Maar iedereen in het pension was zo van streek dat ze het vergat. Steve zat op haar te wachten, samen met mevrouw Boslicki en mevrouw Rosenstein en verschillende andere huurders. Ze wachtten al uren in de zitkamer op nieuws en Steve had telkens opnieuw uitgelegd hoe hij eruit had gezien, waar hij had gelegen en wat er volgens hem was gebeurd voordat hij hem had gevonden.

'Hoe is het met hem?' vroegen ze bijna in koor zodra ze haar zagen.

'Ik weet het niet,' zei ze naar waarheid. 'Hij heeft een beroerte gehad en zijn hoofd gestoten toen hij viel. Hij kan niet praten en hij is rechtszijdig verlamd, maar hij herkende me wel. Hij probeerde iets tegen me te zeggen, maar dat lukte niet, en ik kreeg de indruk dat hij heel erg van streek was.' Ze wilde hen niet vertellen hoe slecht hij eruitzag, maar dat stond toch wel op haar gezicht te lezen en mevrouw Rosenstein barstte in tranen uit. Gabriella ging naar haar toe, sloeg haar armen om haar heen en probeerde haar gerust te stellen, maar niemand wist of het wel goed zou komen.

'Hoe kan zoiets nou zo plotseling gebeuren?' Steve brak zich het hoofd over de feiten en iedereen bleef zeggen dat het zo'n geluk was dat Steve hem nog op tijd had gevonden. Als hij niet toevallig binnen was gekomen, zou de professor nu dood zijn. Dat stond buiten kijf. 'Zo af en toe is het handig om geen werk te hebben,' zei hij cynisch, en Gabbie keek begrijpend. Ze wist hoe gênant dit voor hem was. Hij had de hele tijd pech, en dat vond ze erg vervelend voor hem. Ze had er nu spijt van dat ze zich de laatste tijd herhaaldelijk over hem had beklaagd en hem onder druk had gezet. Ze voelde zich schuldig nu het leven van de professor aan een zijden draadje hing. Hierdoor besefte ze hoe grillig het leven kon zijn en dat je de mensen van wie je hield zomaar kon verliezen. Maar dat wist ze natuurlijk al. In vergelijking hiermee leken de problemen tussen hen zo triviaal.

Hij kwam naar haar toe en nam haar in zijn armen. 'Ik vind het zo erg voor je, Gabbie.' Hij wist hoeveel de professor voor haar betekende, of dat dacht hij tenminste. Eigenlijk wist hij het niet. De professor was het laatste symbool geworden van de familie die ze nooit had gehad, haar rots in de branding, de enige persoon op wie ze kon rekenen, afgezien van Steve. Hij was de vader die ze nooit had gehad, degene aan wie ze alles kon toevertrouwen, haar dierbare mentor. Hij had haar de complimenten en de hoop en de onvoorwaardelijke liefde gegeven waarnaar ze altijd had verlangd. Hij betekende evenveel voor haar als moeder Gregoria vroeger, ook al kende ze hem minder lang. Ze was in haar leven al zoveel kwijtgeraakt, ze had zoveel mensen verloren en de gedachte dat ze hem zou verliezen was onverdraaglijk. Hij mocht niet doodgaan. Ze zou hem niet dood laten gaan. Gabriella belde het ziekenhuis meerdere keren en mevrouw Boslicki en mevrouw Rosenstein dwongen haar iets te eten, terwijl Steve naar boven ging omdat hij dingen te doen had. Ze kon nauwelijks een hap door haar keel krijgen en at om hen een plezier te doen een paar happen ragout en twee van mevrouw Boslicki's beroemde knoedels. Zodra ze klaar was, sprong ze op van tafel.

'Ik ga terug naar het ziekenhuis,' kondigde ze aan. Ze zocht naar haar tas en herinnerde zich nu dat ze geen geld had. Ze rende naar boven naar haar kamer. In een la had ze een envelop met geld verstopt en die griste ze onder haar kousen vandaan. Tot haar ontzetting was de envelop leeg. Gisterochtend had er nog tweehonderd dollar in gezeten en het was wel duidelijk wat ermee was gebeurd. Ze had op dit moment geen zin in een ruzie met Steve, maar ze wilde 's avonds ook niet met de metro.

Ze stoof naar beneden. Steve zat op zijn kamer een paar brieven te lezen die hij had geschreven. 'Ik heb geld nodig voor een taxi,' viel ze met de deur in huis.

'Ik heb geen geld, liefje. Het spijt me heel erg. Ik moest vandaag nieuw postpapier bestellen en het heeft me een fortuin gekost om mijn curriculum vitae opnieuw te kopiëren.' Hij zei het oprecht verontschuldigend, maar ze was er niet voor in de stemming.

'Toe nou toch, Steve. Je hebt tweehonderd dollar uit mijn envelop gehaald en bijna al het geld uit mijn portemonnee.' Ze wisten allebei dat niemand anders het gedaan kon hebben.

'Echt niet, schatje, eerlijk waar. Ik heb gisteravond ongeveer veertig dollar gepakt voor de kopieën. Ik wilde het je vanavond vertellen, maar ik ben het vergeten door alles wat er is gebeurd. Sorry, het kwam er gewoon niet van. Ik heb nog maar twee dollar.' Hij maakte zijn portemonnee open om het haar te laten zien en het ergerde haar nog meer dat hij loog. Ze wist dat hij zich ervoor schaamde om geld van haar aan te nemen en dat hij er soms over loog. Maar van zijn smoesjes kon ze geen taxi betalen.

'Steve, alsjeblieft, ik heb het nodig. Ik heb geen geld voor een taxi en ik krijg pas vrijdag weer uitbetaald. Je moet hier echt mee ophouden.' De laatste tijd ontdekte ze telkens als ze haar portemonnee opendeed om iets te betalen dat er niets meer in zat, en op dit moment had ze haar buik vol van zijn uitvluchten.

'Ik heb niets gedaan,' protesteerde hij, direct kwaad en gekwetst. 'Je beschuldigt me altijd. Snap je dan niet hoe moeilijk dit voor me is? Denk je soms dat ik het leuk vind?'

'Ik kan er nu niet over praten.' Ze begon weer in paniek te raken, want ze wilde zo snel mogelijk terug naar de professor.

'Hou toch op mij altijd de schuld te geven. Het is niet eerlijk.'

'Sorry.' Ze probeerde hem altijd rechtvaardig te behandelen, maar de scheve verhoudingen maakten hen allebei prikkelbaar. 'Mevrouw Rosenstein doet het echt niet,' betoogde ze zo rustig mogelijk. 'Toch blijft mijn geld verdwijnen. Ik wilde je niet beledigen.'

'Ik vergeef het je.' Hij kwam naar haar toe en gaf haar een kus. 'Wil je dat ik met je meega?' Haar verontschuldiging leek hem milder te stemmen, hoewel hij nog steeds zichtbaar gekwetst was. Ze voelde zich altijd vreselijk als ze hem had beschuldigd. Misschien deed hij het echt niet. Haar deur zat vaak niet op slot, dus het kon best dat een van de andere huurders de boosdoener was, en ze was bereid dat te geloven nu ze Steves gezicht zag.

'Ik red me wel. Ik bel je als er iets is.' Nadat ze hem een kus had gegeven, rende ze de trap af en ze vroeg mevrouw Boslicki opgelaten of ze haar geld voor een taxi wilde lenen. Het was de eerste keer dat Gabriella haar iets vroeg, en mevrouw Boslicki was niet verbaasd, want iedereen wist dat ze een klaploper onderhield. Ze hadden allemaal schoon genoeg van Steve, met zijn opschepperige verhalen over Stanford en Yale en zijn eeuwige smoesjes over zijn aanhoudende werkeloosheid. Niemand snapte het, want alle anderen konden wel werk vinden. Misschien voelde hij zich wel te goed voor de baantjes die hij aangeboden kreeg. Hij werd vaak genoeg gebeld, en dat moest toch een reden hebben. Mevrouw Boslicki had er nu spijt van dat ze Steve met Kerstmis aan Gabbie had gekoppeld. Ze vond dat Gabbie een betere man verdiende.

'Bel ons om te vertellen hoe het met de professor is,' riep mevrouw Boslicki Gabriella nog na, toen ze de deur uitvloog om een taxi aan te houden.

Zodra ze hem zag, wist ze dat de vooruitzichten niet rooskleurig waren. Hij maakte een rusteloze indruk en leek pijn te hebben en telkens als hij naar haar keek, raakte hij zo opgewonden dat ze er bang van werd. Na een tijdje verzocht de verpleging haar om weg te gaan, maar ze besloot toch te blijven en op de bank in de gang te slapen, voor het geval er iets zou gebeuren. Tegen het aanbreken van de dag ging ze terug. Een verpleegster kwam haar vertellen dat hij wakker was en hij leek iets rustiger.

'Hoi,' fluisterde Gabbie toen ze naast hem kwam zitten. 'Je krijgt de groeten van iedereen.' Dat was ze de vorige avond vergeten te zeggen, maar ze twijfelde er niet aan dat hij het toch wel wist. 'En ik moest van mevrouw Rosenstein zeggen dat je braaf je medicijnen moet nemen en geen kouwe drukte moet maken.' Dat had ze letterlijk tegen haar gezegd terwijl ze een zakdoekje tegen haar ogen drukte. 'We houden allemaal van je,' zei ze, zoveel dat ze het niet onder woorden kon brengen.

Die nacht had ze besloten om een tijdje vrij te nemen, zodat ze hem kon verplegen als hij naar huis mocht. Ze wist zeker dat Ian het zou begrijpen en haar in elk geval een paar weken vrij zou willen geven. Ze had vakantiedagen opgespaard en ze wilde op dit moment niets liever dan bij hem zijn. Ze vertelde hem over een verhaal waaraan ze een week geleden was begonnen en merkte op dat Steve erg enthousiast was. Zodra ze dat zei, fronste de professor zijn wenkbrauwen, hij hief zijn linkerhand en gebaarde langzaam met zijn wijsvinger. Hij was heel erg zwak en kon zelfs zijn goede hand nauwelijks optillen en ze glimlachte bij het zien van wat mevrouw Rosenstein zijn 'beruchte vingertje' noemde. Het was vaste prik dat hij wees en zwaaide met zijn wijsvinger om iets te benadrukken of mensen ergens voor te waarschuwen. Zij dacht dat hij haar een standje gaf omdat ze niet vaak genoeg schreef.

'Ik zal echt meer schrijven,' verzekerde ze hem, denkend dat ze hem begreep, maar dat was niet zo. 'Ik heb het zo druk met mijn werk en met Steve. Hij heeft het er moeilijk mee dat hij nog steeds geen werk heeft en ik probeer hem zoveel mogelijk te helpen.' Weer stak hij vermanend zijn wijsvinger op en dit keer was hij bijna in tranen. 'Probeer nou niet te praten,' berispte ze hem. 'Ze sturen me weg als je over je toeren raakt. Als je weer thuis bent, mag je alles lezen.'

Na die eerste keer had ze geen enkel verhaal meer verkocht, maar ze werkte ook niet hard genoeg. Ze had gewoon te veel aan haar hoofd. En nu dit. Ze wist dat ze geen woord op papier zou kunnen krijgen zolang ze zich zorgen maakte over de professor. Voor haar telde nu nog maar één ding: hem nieuw leven inblazen en hem helpen weer gezond te worden.

Zijn ogen vielen dicht en hij sliep een tijdje, maar hij woelde rusteloos en elke keer dat hij zijn ogen opende en Gabbie naast zijn bed zag zitten, keek hij haar doordringend aan, alsof hij zijn uiterste best deed om haar te laten voelen wat hij dacht. De hoofdzuster die vandaag dienst had, was zo aardig om haar te laten blijven; de anderen hielden zich strikt aan de regels en stuurden haar regelmatig weg. Dit keer mocht ze rustig in een hoekje blijven zitten en naar hem kijken als hij sliep. Ze bad voor hem, ze had al sinds haar dagen in het klooster niet meer zo vurig en zo lang gebeden. Onwillekeurig dacht ze aan de zusters en moeder Gregoria en ze herinnerde zich de hechte gemeenschap, hun rustige kracht en de zekerheid dat God hen altijd zou beschermen. Ze verlangde ernaar om moed en kracht te putten uit het geloof dat haar overal doorheen had gesleept en dat gevoel probeerde ze op de professor over te brengen.

Hij doezelde nog toen ze die middag bij hem wegging om naar huis te gaan, te douchen en de anderen op de hoogte te brengen. Zijn toestand leek nu stabieler en ze dacht dat ze hem met een gerust hart een tijdje alleen kon laten. Liefhebbend drukte ze een kus op zijn wang voordat ze wegging, maar dit keer verroerde hij zich niet. Eindelijk was hij vast in slaap, en in de deuropening keek ze glimlachend naar hem om. Hij zou er wel bovenop komen, hij was sterk en hij zou vechten voor zijn leven, dat voelde ze. Dat probeerde ze de anderen ook duidelijk te maken. Mevrouw Rosenstein zou die middag bij hem op bezoek gaan en mevrouw Boslicki had het nu al over de lekkere hapjes die ze voor hem zou maken als hij eenmaal weer thuis was. Steve was er niet toen ze terugkwam, maar hij had wel een briefje voor haar achtergelaten. Hij was gaan honkballen in het park met een vriend, iemand die een baan voor hem wist, en hij zou straks weer thuiskomen.

Gabbie stond heel lang onder de douche, ze liet het warme water over zich heen stromen en ze dacht aan de man die op de intensive care vocht voor zijn leven en alles wat hij voor haar betekende. Hij was zoveel meer dan gewoon een vriend, hij vormde een deel van haar ziel en ze zou het niet verdragen om hem te verliezen. Ze zou al het mogelijke doen om hem te behouden, desnoods haar eigen levenskracht op hem overdragen. God had hem aan haar gegeven en ze weigerde hem te laten gaan. Ze liet niet toe dat ze hem afpakten. God had het recht niet om dat te doen. Hij had al veel te veel van haar afgepakt. Haar eigen rechtvaardigsheidsgevoel kwam er fel tegen in opstand.

Toen ze aan het eind van de middag terugkwam in het ziekenhuis, gingen mevrouw Rosenstein en mevrouw Boslicki net weg. Ze waren allebei in tranen en vertelden haar dat zijn toestand achteruit was gegaan. De verlammingsverschijnselen waren erger geworden en hij had ademhalingsproblemen. Ze hadden een snede in zijn luchtpijp gemaakt en hij werd beademd en in het felle licht in de kamer zag hij er uitgeput uit.

'Ik hoor dat je vandaag ondeugend bent geweest,' zei ze toen ze ging zitten. 'Ze hebben me verteld dat je de zusters knijpt.' Zijn ogen twinkelden zwakjes en hij bleef haar doordringend aankijken. Maar zijn wijsvinger bewoog niet en hij maakte geen enkel geluid. Dat kon ook niet met het ademhalingsapparaat. Hij was duidelijk verder verzwakt maar hij had wel iets meer kleur. Ze babbelde tegen hem, want ze wist dat hij haar kon horen, en ze somde alle dingen op die ze zouden gaan doen als hij weer thuis was. Ze deed alsof ze klaagde dat hij haar al in geen eeuwen meer mee uit eten had genomen. 'Dat ik Steve heb, betekent nog niet dat wij niet meer samen uit kunnen. Hij is niet jaloers op je, weet je, al heeft hij daar alle reden toe.' Ze gaf hem nog een kus op wijn wang en zijn ogen gingen dicht. Zo te zien streed hij een zware strijd. Ze vertelde dat Steve die middag honkbalde met iemand die een baan voor hem wist, en zijn ogen vlogen weer open en hij staarde haar aan, maar hij maakte geen enkel geluid. Alleen de apparaten die hem in leven hielden en zijn hartslag registreerden, verbraken de stilte.

Gabbie bleef de rest van de middag bij hem en ze overwoog die avond naar huis te gaan, maar uiteindelijk belde ze het pension om Steve te laten weten dat ze wilde blijven. Hij zou uit eten gaan met zijn nieuwe vrienden. Ze hadden een leuke middag gehad en zijn team had gewonnen. Het waren aardige jongens en ze werkten allemaal bij bedrijven op Wall Street, dus dat was een veelbelovend contact. Gabbie was opgelucht dat hij het druk had en het niet erg vond dat ze bleef. Ze voelde zich een beetje schuldig dat ze hem in de steek liet en nadat ze had opgehangen, vroeg ze zich af hoe hij voor zijn eten zou moeten betalen. Onderweg terug naar de intensive care dacht ze er nog steeds over na en ze nam haar vertrouwde plekje naast de professor weer in.

Hij was die avond veel kalmer. Doordat hij werd beademd, hoefde hij niet langer naar lucht te happen. In de loop van de avond pakte hij met zijn goede hand die van Gabbie en hij bleef haar vasthouden.

'Ik hou van je,' fluisterde ze, en een paar keer vroeg ze zich af of hij soms dacht dat ze Charlotte was. Zijn ogen stonden heel zwak als hij ze opendeed. Meestal waren ze gesloten, maar als ze de hare opendeed, zag ze soms dat hij naar haar keek. En later die avond had ze het merkwaardige gevoel dat hij gelukkig was. Misschien voelde hij ook dat het goed zou komen, dacht ze. Misschien had ze haar kracht op hem over kunnen brengen en daarom wilde ze ook bij hem zijn.

Ze sliepen die nacht allebei een paar uur, hand in hand. Er waren zoveel dingen waar ze over nadacht en ze had vreemde dromen over Joe en haar vader en Steve en de professor. Ze dacht aan hem toen ze wakker werd. De hemel begon grijs te kleuren en er verschenen roze strepen aan de horizon. Een nieuwe dag brak aan en het gevecht duurde nog steeds voort. Maar ze twijfelde er niet langer aan dat hij het zou halen en toen ze haar hoofd opzij draaide om naar hem te kijken, zag ze dat hij er volkomen ontspannen bij lag, zijn ogen gesloten en zijn kaak verslapt. Het ademhalingsapparaat haalde ritmisch voor hem adem en ze schrok toen een van de monitors een hoge fluittoon produceerde en een tweede begon te piepen. Twee broeders kwamen de kamer binnen rennen en ze kreeg de tijd niet om te vragen wat er aan de hand was. Er ging een blauw lampje branden en de broeders duwden Gabbie ruw opzij en probeerden hem te reanimeren door krachtig op zijn borst te drukken terwijl ze in stilte telden. Opeens stroomde de kamer vol mensen en Gabbie keek doodsbang toe, ze hoorde wat er werd gezegd en begreep wat er was gebeurd. Het apparaat bleef voor hem ademen, maar zijn hart stond stil. Nadat ze een tijd lang koortsachtig hadden gewerkt, schudde een van mannen zijn hoofd en een zuster kwam naar Gabbie toe.

'Hij is heengegaan,' zei ze zacht. 'Mijn deelneming...'

Gabbie staarde ongelovig naar de mensen in de kamer, wetend dat ze logen. Dat kon niet anders. Hij kon niet dood zijn. Ze had naast hem gezeten... hij had haar aangekeken... ze had zijn hand vastgehouden en uit alle macht gebeden dat hij zou blijven leven. Hij kon niet doodgaan. Ze zou het niet laten gebeuren. Maar het was nu eenmaal gebeurd. Zacht was hij weggegleden en nu was hij herenigd met zijn beminde Charlotte.

Het ademhalingsapparaat werd uitgeschakeld en de verpleging verliet de kamer. Gabbie bleef stil naar hem staan kijken en weigerde te geloven wat er was gebeurd. Ze ging weer naast hem zitten, ze nam zijn hand in de hare en ze praatte tegen hem alsof hij haar nog steeds kon horen.

'Dit kun je me niet aandoen,' fluisterde ze door haar tranen heen. 'Ik heb je zo hard nodig... laat me niet alleen... ga nou alsjeblieft niet weg... kom terug...' Maar ze wist dat hij niet terug zou komen. Hij had rust gevonden na een lang en rijk gevuld leven. Eenentachtig jaren. En hij was niet van haar. Dat was hij nooit geweest. Hij behoorde God toe, en Charlotte. En hij had haar, net als alle anderen, alleen gelaten. Zonder kwaadaardigheid, zonder boosheid, zonder beschuldigingen of verwijten. Ze had hem nooit gekwetst, ze had hem niet weggejaagd. Hij verweet haar niets. Er waren tussen hen alleen goede dingen gebeurd. Toch was hij weggegaan toen zijn tijd gekomen was, naar een plaats waar zij niet bij hem kon zijn.

Een verpleegster kwam haar vragen of ze iets nodig had en ze schudde haar hoofd. Ze wilde alleen zo lang mogelijk bij hem blijven. De vrouw vroeg haar waar het stoffelijk overschot naartoe zou gaan.

'Ik weet het niet. Ik weet niet wat hij zelf wilde. Dat moet ik navragen.' Ze wist zelfs niet bij wie. Misschien wist mevrouw Rosenstein het. Hij had geen familie of kinderen, alleen de mensen in het pension waar hij bijna twintig jaar had gewoond, en Gabbie. Het was een triest einde van een rijk leven en een groot verlies voor hen allemaal. Hij had haar zoveel gegeven, zoveel liefde, zoveel wijsheid, en hij had haar zo gestimuleerd. Ze kon zich haar leven niet zonder hem voorstellen.

Uiteindelijk stond ze op en ze kuste hem voor de allerlaatste keer. Ze kon nu zien dat hij er niet meer was. Zijn ziel was opgestegen, alleen het omhulsel was nog over, vermoeid en gebroken en onbelangrijk. Het beste van hem was er niet meer. Voorzichtig legde ze zijn hand terug op het bed. 'Doe Joe de groeten van me,' zei ze heel zacht, want voor haar stond vast dat ze samen zouden zijn.

Langzaam liep ze weg van de afdeling, ze ging met de lift naar beneden en naar buiten, het zonlicht tegemoet. Het was een schitterende dag in juli en de hemel was strakblauw. Mensen liepen het ziekenhuis in en uit en het deed merkwaardig aan om hen te horen praten en lachen. Voor haar voelde het zo raar dat het leven gewoon verder ging, dat de wereld niet stil was blijven staan, al was het maar even, als eerbetoon aan de overleden professor. Het zware gewicht op haar hart herinnerde haar aan de dag dat ze het klooster had moeten verlaten en ze kon het dichtvallen van de deur nog bijna horen. In gedachten verzonken liep ze terug naar het pension. Ze had geen cent meer, zodat ze geen taxi kon nemen en zelfs geen metrokaartje kon kopen, maar het kon haar niet schelen. Ze had behoefte aan frisse lucht en ze had tijd nodig om aan hem te kunnen denken, in haar eentje. Tijdens haar wandeling in het zomerse zonlicht kon ze haast voelen dat hij bij haar was. Hij had haar toch niet in de steek gelaten. Hij had haar zoveel nagelaten, zoveel woorden, zoveel gevoelens, zoveel verhalen. Hoewel hij er niet meer was, evenmin als de anderen, wist ze dat het dit keer anders was.

22

Tot stomme verbazing van iedereen had professor Thomas zijn zaken keurig achtergelaten. Hij was altijd een beetje verstrooid geweest en Gabbie had een chaos verwacht, maar in plaats daarvan liet hij keurige mappen achter, een verzegeld testament en duidelijke instructies. Hij wilde een bescheiden herdenkingsdienst, liefst in de buitenlucht, en hij vroeg om het voorlezen van een passage uit Tennyson en een kort gedicht van Robert Browning dat hem altijd aan Charlotte had herinnerd. Hij had een kluis in een bank in het centrum en een enorme archiefkast vol correspondentie.

Mevrouw Rosenstein was geheel van streek en gedroeg zich als een ontroostbare weduwe, maar mevrouw Boslicki en Steve hielpen ijverig met alle voorbereidingen. Ze gingen naar een begrafenisondernemer in de buurt en kozen een sobere kist. Hij zou worden begraven op Long Island, naast Charlotte. Al zijn instructies werden nauwgezet opgevolgd.

Een handjevol mensen ging per gehuurde limousine naar Long Island voor de begrafenis, en Gabbie stond heel lang in haar eentje aan het graf. Ze liet één enkele rode roos op zijn kist achter. Als enige aanvulling op de door hem gekozen plechtigheid las Gabbie een gedicht voor dat ze voor hem had geschreven, haar stem trillend van emotie. Steve stond naast haar en hield haar hand vast en ze probeerde niet aan Joe te denken. Ze was blij dat ze Steve had en zijn steun, in deze moeilijke tijd. Hij was voor iedereen even lief geweest en had zich zelfs met mevrouw Boslicki verzoend.

Professor Thomas werd in zijn enige donkere pak begraven en de rest van zijn kleren werden weggegeven aan een liefdadige instelling. Er was een klein in memoriam verschenen in The New York Times en hij bleek gedurende zijn carrière meermalen te zijn onderscheiden voor zijn wetenschappelijk werk, iets waarvan niemand zich bewust was geweest. Het testament werd officieel voorgelezen in de zitkamer door een van de huurders, een oude notaris. In bijzijn van alle huurders werd het zegel verbroken. Het was geschreven in het keurige handschrift van de professor en het was meer een formaliteit dan een gewichtige juridische aangelegenheid, aangezien ze allemaal wisten dat hij niet rijk was geweest.

Wat de notaris voorlas, kwam voor hen allemaal dan ook als een volslagen verrassing. Hij somde de legaten op en zette grote ogen op, net als alle anderen. De professor had een klein fortuin opgespaard en dat verstandig belegd. Hij was niet uit noodzaak in het pension gebleven, maar omdat hij het er zo fijn vond. Aan elk van zijn goede vriendinnen Martha Rosenstein en Emma Boslicki, liet hij de som van vijftigduizend dollar na, met liefs en dankbaarheid voor hun hartelijkheid gedurende de vele jaren van vriendschap. Mevrouw Rosenstein kreeg bovendien zijn gouden horloge, het enige sieraad dat hij bezat, omdat hij wist dat het veel voor haar zou betekenen. Ze huilde toen de notaris het voorlas. Wat de rest van zijn wereldse goederen betreft, hechtte hij alleen waarde aan zijn bibliotheek en die liet hij na aan zijn jonge vriendin en protégee, Gabriella Harrison, plus wat er over was van zijn bankrekening en investeringen, hetgeen ten tijde van zijn dood neerkwam op een bedrag van iets meer dan zeshonderdduizend dollar. Er klonk een gemeenschappelijke kreet in de kamer en de notaris staarde Gabriella sprakeloos aan. Kennelijk zat zijn aandelenportefeuille in zijn kluis in de bank en was alles netjes in orde. Gabriella kon haar oren niet geloven. Waarom zou hij haar dat allemaal nalaten? Maar dat had hij uitgelegd in zijn brief. Hij had het gevoel dat ze het geld verstandig zou gebruiken en op die manier kon ze zich serieus op een literaire carrière storten zonder dat ze in hoefde te zitten over geld of werk, zodat niets haar meer in de weg zou staan. Ze was nog jong, schreef hij, en het geld zou haar leven kunnen veranderen. Hij wilde haar de bescherming geven waaraan het haar de laatste jaren jammer genoeg had ontbroken, als ze al ooit bescherming had gekend. En hij schreef ook nog dat hij haar beschouwde als de dochter die hij nooit had gehad en wat hij haar gaf, gaf hij met zijn liefde en heel zijn hart, uit grote bewondering voor haar, als schrijfster maar vooral als mens. Tot slot bedankte hij hen allemaal en hij wenste hen het allerbeste. Hij had de brief formeel ondertekend met professor Theodore Rawson Thomas. De brief was keurig gedateerd en ondertekend en de notaris verzekerde hen dat het document juridisch volkomen in orde was.

Verbluft keken ze elkaar aan toen hij klaar was en opeens praatte iedereen door elkaar heen, er werden uitroepen geslaakt en Gabbie werd gefeliciteerd. Iedereen gunde het haar van harte, niemand was jaloers op haar onverwachte geluk. Ze voelde zich net een rijke erfdochter en toen ze naar Steve keek, glimlachte hij naar haar. Hij was duidelijk blij voor haar en tot haar opluchting niet boos of afgunstig. Niemand misgunde het haar. Ze vonden allemaal dat ze het verdiende.

'Nu ga je zeker bij ons weg,' zei mevrouw Boslicki verdrietig. 'Je kunt nu je eigen huis kopen.' Ze glimlachte door haar tranen heen en Gabbie omhelsde haar.

'Doe niet zo mal, ik ga echt niet weg.' Ze kon het nog steeds niet geloven en ze waren allemaal stomverbaasd dat de professor zo'n fortuin bij elkaar had weten te schrapen. Niemand had ooit vermoed dat hij meer had dan zijn pensioentje, maar het verklaarde wel waarom hij Gabbie vaak op etentjes had kunnen trakteren. Het testament verklaarde een hele hoop, vooral wat hij voor haar had gevoeld, en ze vond het alleen jammer dat ze hem niet kon bedanken. Maar hij had geen bedankje van haar verlangd, hij wilde alleen dat ze carrière zou maken als schrijfster en ze was vast van plan zich daarvoor in te zetten, niet alleen ter ere van hem, maar ook voor haar eigen plezier. 'Nou, prinses, wat gaan we doen? Een limousine of een vakantie in Honolulu?' plaagde Steve haar, en hij sloeg een arm om haar heen. Maar zelfs zij moest toegeven dat haar toekomst er opeens een stuk rooskleuriger uitzag. Er zouden een hoop dingen veranderen en het speet haar dat ze haar nieuws niet aan moeder Gregoria en de zusters kon vertellen. Misschien was het uiteindelijk een zegen geweest dat ze uit St. Matthew's was weggestuurd. Als zij de deur niet voor haar hadden gesloten, zou dit nooit zijn gebeurd. Er was het afgelopen jaar zoveel gebeurd en het was haast niet te geloven dat ze het klooster nog maar tien maanden geleden had verlaten. De professor had in juni zijn testament opgemaakt, bijna alsof hij had gevoeld dat zijn einde naderde. Nadat mevrouw Rosenstein die lente ziek was geworden, en gezien zijn eigen aftakeling, had hij zijn laatste wensen kenbaar willen maken, alsof de Voorzienigheid het hem had ingefluisterd.

Die avond gingen ze met zijn allen uit eten en Gabriella trakteerde, hoewel mevrouw Boslicki haar het geld moest voorschieten. Toen ze weer thuis waren, ging Gabriella naar de kamer van de professor om de bibhotheek die ze had geërfd te bekijken. Er waren heel bijzondere boeken bij, onder andere het werk dat ze hem zelf met Kerstmis had gegeven. Ze ging aan zijn bureau zitten en trok een la open om te zien of daar misschien nog meer papieren in zaten. Haar oog viel op een keurig stapeltje brieven met de naam 'Steve Porter' erop. Verbaasd haalde ze het eruit. Het waren kopieën van de correspondentie die hij Steve een week daarvoor had laten zien. De brieven aan Stanford en Yale en hun antwoorden, plus een hele trits brieven van verschillende strafinrichtingen. Ze las de brieven zorgvuldig, één voor één, en haar ogen werden groot van afschuw. Er kwam een man uit naar voren die ze nooit had gekend, een 'monster', zoals de professor hem had bestempeld. Ze las de lijst van alle valse namen waarvan hij zich had bediend, zijn misdrijven, zijn veroordelingen, bijna allemaal voor valsheid in geschrifte en afpersing, en alle keren dat hij had gezeten. In verschillende staten had hij vrouwen opgelicht en hij stond bekend als een profiteur en een gigolo. Hij begon een verhouding en gebruikte de vrouwen dan op alle mogelijke manieren totdat hij al hun geld erdoorheen had gejaagd. Hij deinsde nergens voor terug als hij iemand geld afhandig kon maken. Uit een brief van een maatschappelijk werker die hem in de gevangenis had gesproken, bleek dat hij zijn middelbare school niet eens had afgemaakt. Hij had Stanford en Yale dus uit zijn duim gezogen. Maar voor haar was de ontdekking dat hij geen diploma had een bagatel vergeleken bij de rest. Opeens besefte ze wat er de afgelopen zeven maanden met haar was gebeurd en wat hij met haar had gedaan. Hij had haar gebruikt, wreed en meedogenloos, hij gaf geen barst om haar, noch om wie ze was. Er was geen ongeluk geweest, geen verloofde, zijn ouders waren overleden toen hij nog heel klein was en hij was opgegroeid in pleeggezinnen en weeshuizen. Er was geen zieke moeder in Des Moines, zijn vader was niet een jaar geleden overleden. Alle dingen die hij haar had verteld om haar medelijden te wekken, waren van het begin tot het eind gelogen. Alles. Zelfs de naam die hij gebruikte was niet zijn echte. De Steve Porter die ze kende, de man van wie ze dacht te houden, was van a tot z een verzinsel.

Het was erger dan alle dingen die ze tot nu toe had meegemaakt, zelfs erger dan de dood van Joe. Dat was hartverscheurend geweest, maar het was tenminste geen leugen en ze had geweten dat hij van haar hield. Deze man was een oplichter en een crimineel. Hij had tegen haar gelogen, haar gebruikt, hij had haar bestolen, had op alle mogelijke manieren misbruik van haar gemaakt. Opeens voelde ze zich misselijk en smerig. Het maakte haar ziek om aan hem te denken, aan alle dingen die hij met haar had gedaan, de intimiteiten die ze hadden gedeeld. Ze voelde zich net een hoer, alleen was hij de prostitué. Hij was erger. Ze bleef een hele tijd met de brieven in haar hand zitten voordat ze het stapeltje teruglegde in de la en die op slot deed. Ze had geen idee wat ze tegen hem moest zeggen, hoe ze aan hem zou kunnen ontsnappen. De angst sloeg haar om het hart toen ze zich plotseling afvroeg of de professor hem wellicht met zijn wandaden had geconfronteerd, of Steve wist wat de professor over hem aan de weet was gekomen en hem mogelijk te lijf was gegaan. Ze begon te trillen bij de gedachte, voelde misselijkheid opkomen. Opeens wist ze dat er iets vreselijks moest zijn gebeurd.

Stilletjes verliet ze de kamer en ging terug naar boven. Ze zat op het bed, worstelend met haar verwarde gedachten, toen Steve binnenkwam.

'Gaat het?' Hij vond dat ze er een beetje vreemd uitzag, maar dat was ook logisch na wat ze net had gehoord. Het was een leuke bonus, en eentje die hij totaal niet had verwacht. Hij had altijd gedacht dat die ouwe bok straatarm was en hij had zich helemaal op Gabbies salaris en zielige spaarcentjes geconcentreerd. Dit was een echte meevaller en hij twijfelde er niet aan dat hij haar in zijn zak had.

'Ik heb erge hoofdpijn,' zei ze, en ze klonk een beetje versuft. Ze was helemaal van de kaart na haar ontdekking en ze keek Steve aan alsof hij een vreemde was. Dat was hij ook; de man die ze meende te kennen bestond niet eens.

'Nou, schatje,' zei hij gladjes en heel vrolijk, 'van zeshonderdduizend dollar kun je heel wat aspirine kopen. Zullen we morgenavond uit eten gaan om het te vieren? En misschien kunnen we dan een reisje maken... Parijs... Rome... Atlantic City...' De mogelijkheden waren eindeloos. Er was nu nog meer reden om haar te bewerken en daar was Europa ideaal voor.

'Daar staat mijn hoofd niet naar, Steve. Bovendien kan ik Ian niet van de ene dag op de andere laten zitten. En de professor wilde dat ik het geld in mijn carrière zou steken. Ik kan het niet zomaar over de balk smijten, dat zou niet eerlijk zijn tegenover hem.' Ze wist dat ze net zo goed tegen de muur kon praten, maar ze moest toch iets zeggen. Het was belangrijk om tijd te rekken, zodat ze kon bedenken wat ze moest doen. Op dit moment was het al pijnlijk om naar hem te kijken, vooral als hij op de een of andere manier verantwoordelijk was geweest voor het 'ongeluk' van de professor, of zelfs voor zijn dood, zoals ze vermoedde.

'Geloof me, schat,' zei hij, geamuseerd omdat ze naar haar geweten luisterde, 'de professor zal nooit weten wat je ermee doet. Het is nu van jou.' Ze knikte alleen, want ze had geen idee wat ze tegen hem moest zeggen. Nu al toonde hij zijn ware gedaante.

Ze sliepen die nacht zoals gewoonlijk in haar kamer. Hij gebruikte de zijne als kantoor en kast. Ze herhaalde dat ze zich zo beroerd voelde. Als hij probeerde haar aan te raken, zou ze hem een klap geven. Hij had haar mishandeld op een manier die nieuw voor haar was, daar twijfelde ze niet langer aan. Hij had haar niet lichamelijk mishandeld, zoals haar moeder, maar het was minstens net zo erg.

De volgende ochtend deed ze alsof ze naar haar werk ging, gewoon om bij hem uit de buurt te zijn, maar ze belde Ian uit een telefooncel verderop in de straat en vertelde hem dat ze ziek was. Daarna liep ze naar het park en ze ging op een bankje zitten om na te denken.

Ze wist dat Steve die dag niet thuis zou zijn, want hij ging lunchen met vrienden. Die ochtend was hij opnieuw over Europa begonnen, maar ze had gedaan alsof ze het te druk had gehad met aankleden om antwoord te geven, dus hij had geen reden om onraad te ruiken.

Mevrouw Boslicki was die dag ook weg. Ze had gezegd dat ze een nieuwe matras ging kopen, want een van haar vorige huurders had de oude in de fik laten vliegen. En mevrouw Rosenstein had een afspraak bij de dokter. De anderen werkten allemaal. Als ze tot lunchtijd wachtte, zou ze alleen thuis zijn en op haar gemak in de kamer van de professor rond kunnen kijken. Misschien waren er nog meer belastende documenten. Ze zou ook met de notaris gaan praten, hem om advies vragen. Het stond voor haar als een paal boven water dat Steve zo snel mogelijk het veld moest ruimen. Ze wilde nooit meer met hem slapen, ze wilde niet dat hij haar nog één keer zou aanraken. Ze zou mevrouw Boslicki vragen om hem eruit te gooien. Hij had al maanden zijn huur niet betaald en als zij de huur niet voor hem betaalde, kon hij geen kant op. Maar zelfs dat zou tijd kosten, in elk geval weken. En ze had geen tijd, want ze wist zich totaal geen raad met de situatie. Bovendien was er niemand met wie ze kon gaan praten.

Tegen twaalven ging ze terug naar huis en het was doodstil in het pension. Iedereen was weg. Ze snelde de trap op naar de kamer van de professor en liet de deur wijd open. Er was toch niemand die zou kunnen zien wat ze deed. Ze maakte de la open en haalde de brieven er weer uit om ze te herlezen en dit keer was het allemaal nog vreselijker. Ze bestudeerde alle details, alle schuilnamen, de misdrijven, de lijst van vrouwen die hij geld had afgetroggeld. Gezien zijn leeftijd had hij niet stilgezeten. Ze was nog steeds verdiept in de documenten toen ze opeens een geluid achter zich hoorde. Ze draaide zich om en zag Steve glimlachend in de deuropening staan.

'Ben je nu je geld al aan het tellen, Gabbie? Of hoop je soms dat je meer zult vinden? Nou moet je niet opeens hebberig worden, schatje.' Hij glimlachte op een merkwaardige manier en ze schrok toen ze hem zag. De kleur trok meteen weg uit haar gezicht en ze glimlachte niet naar hem. Dat kon ze gewoon niet.

'Ik wilde gewoon een paar dingen bekijken. Ian heeft me een lange lunchpauze gegeven.' Zonder iets te zeggen slenterde Steve langzaam naar haar toe. Ze vroeg zich af of hij de lunch had afgezegd, maar misschien was dat ook wel een leugen geweest en was het van meet af aan zijn bedoeling geweest om haar in de val te lokken. Misschien wist hij wel precies wat ze zat te lezen. Ze wist niet meer wat ze moest denken.

'Interessante brieven, hè?' Hij wees op het keurige stapeltje en aan de blik in zijn ogen wist ze dat hij het eerder had gezien. Het kon hem niet langer schelen wat ze wist. Hij was op haar geld uit.

'Ik weet niet wat je bedoelt,' zei ze vaag, en ze draaide een van de brieven om, zodat de rest verborgen bleef.

'O, jawel. Heeft hij het je nog verteld voordat hij doodging? Of heb je ze net gevonden?' Hij was naar huis teruggegaan om te kijken of er misschien nog ergens afschriften lagen. Typisch iets voor die bemoeial om zichzelf in te dekken.

'Wat heb ik dan volgens jou gevonden?' Ze speelde kat en muis met hem en ze wisten het allebei.

'Mijn echte curriculum vitae. De professor is reuze grondig geweest. Er is natuurlijk meer, maar volgens mij heeft hij de hoogtepunten wel boven water gekregen.' Hij zei het alsof hij er trots op was en hij klonk zo zelfverzekerd dat ze al misselijk werd door naar hem te kijken. Wie was deze man? Hij betekende niets voor haar. Hij was een volslagen vreemde. 'We hebben erover gebabbeld op de dag van zijn... eh... val.' Hij zei het met veelzeggende nadruk en ze keek hem met fonkelende ogen aan terwijl ze opstond.

'Jij hebt het gedaan, hè? Klootzak.' Zo had ze nog nooit iemand genoemd, maar hij verdiende het dubbel en dwars. 'Heb je hem. geslagen? Of hem alleen een duw gegeven? Wat heb je met hem gedaan, Steve?' Nu wilde ze het weten.

'Helemaal niets. Hij heeft het me heel makkelijk gemaakt. Die ouwe zak raakte zo van de kook dat hij het meeste zelf heeft gedaan. Ik heb hem alleen een handje geholpen. Hij zat in de piepzak over jou. Nu snap ik waarom. Ik wist niet dat jij zijn erfgename was. Dat is nog eens mazzel hebben, niet? Voor ons allebei. Of wist je het al en was al die verbazing waar de anderen bij waren gewoon komedie?'

'Natuurlijk wist ik het niet. Hoe had ik dat nou moeten weten?'

'Misschien had hij het je verteld.'

'Ik ga de anderen vertellen wat je hebt gedaan,' zei ze dapper, ervan overtuigd dat het recht altijd zegevierde over het kwaad. Als je de waarheid wist en je hield voet bij stuk, zou de duivel vanzelf voor je vluchten. Maar deze niet. Net zo min als haar moeder. 'En als ik het ze heb verteld, bellen we de politie. Als ik jou was, zou ik maken dat ik de stad uitkwam, en snel ook, anders krijg je er spijt van.' Trillend van woede stond ze voor hem. Ze wist dat hij de dood van de professor op zijn geweten had, op wat voor manier dan ook.

'Dat denk ik niet, Gabbie.' Kalm keek hij haar aan. 'Ik denk niet dat we iemand ook maar iets gaan vertellen. Jij in elk geval niet. Ik misschien wel. Ik zou de politie kunnen vertellen dat jij precies wist wat je zou erven, dat je er vaak met mij over hebt gepraat en dat je wilde dat ik hem zou vermoorden. Dat heb ik uiteraard geweigerd en ik heb het je uit je hoofd gepraat. Je hebt me zelfs geld aangeboden als ik het zou doen. De helft van de poet. Driehonderdduizend dollar. Dat is niet niks. Ik heb alleen een babbeltje met hem gemaakt en hij kreeg een beroerte. Daar staat geen gevangenisstraf op, maar wel op het beramen van moord op iemand van wie je een hoop geld gaat erven. Als ik je aangeef en tegen je getuig, zullen ze me bescherming aanbieden en krijg jij tien tot vijftien jaar. Hoe klinkt dat?' Het klonk verschrikkelijk en ze kon haar oren niet geloven. Ze kon geen woord uitbrengen. 'Geloof me, dat is precies wat ik ga doen, tenzij jij me nu vijfhonderdduizend dollar geeft. Dit is het moment van de waarheid, Gabbie. Je kunt voor een habbekrats je vrijheid kopen. Denk je eens in. Tien tot vijftien jaar. En de bajes is geen pretje voor een meisje zoals jij. Ik kan het weten. Ik heb ervaring.'

'Hoe kun je me dit aandoen?' vroeg ze, plotseling met tranen in haar ogen. 'Hoe kon je?' Hij had tegen haar gezegd dat hij van haar hield. Hij had van alles beweerd en nu chanteerde hij haar, dreigde voor een half miljoen dollar haar leven kapot te maken. 'Makkelijk zat, schatje. Daar draait het om in het leven. Geld. Hoe meer hoe beter. En je mag een ton zelf houden. Je kunt niet klagen. Je hebt toch niet veel nodig. Ik zou maar snel beslissen, als ik jou was. Als je dit aan de grote klok hangt, neem ik het allemaal. Dit lijkt me een prima moment om de bank en de notaris te bellen.'

'Hoe wil je uitleggen dat ik het allemaal aan jou geef? Ben je niet bang voor wat de mensen zullen denken?'

'Daar verzinnen we wel wat op. Vrouwen doen de raarste dingen als er liefde in het spel is, Gabbie. Dat weet je vast wel.' Ze was immers verliefd geworden op een priester en zelfs zwanger van hem geraakt. Dat was behoorlijk raar.

'Ik kan nog steeds niet geloven dat je het meent.'

'Nou, ik meen het wel degelijk, Gabbie. Vijfhonderdduizend dollar, zes als je niet opschiet, en je hoeft me nooit meer te zien. Dan is de Grote Boze Wolf foetsie en kun jij fijn om me huilen en verder je hele leven lang opgerold aan het voeteneinde van je bed liggen en nachtmerries hebben en mekkeren over Joe en je mama.' Hij sloeg haar om de oren met alles wat ze hem had toevertrouwd.

'Klootzak!' Ze zei het voor de tweede keer en kwam in een opwelling naar voren om hem een klap te geven. Hij had de professor vermoord en nu probeerde hij haar kapot te maken, haar leven aan flarden te rijten, allemaal even gewetenloos. Hij had een man vermoord, een man van wie ze had gehouden en voor wie ze groot respect had gehad, een goed mens, iemand die het afgelopen jaar haar redding was geweest, en nu dreigde hij haar ervan te beschuldigen dat zij de moord had beraamd. Het was zo verschrikkelijk dat ze het nauwelijks kon bevatten, en opeens besefte ze dat ze dit niet met zich zou laten doen.

'Vermoord me als je wil, vertel het hele verhaal aan de politie, maar van mij krijg je geen stuiver, Steve Porter, of wie je dan ook bent. Je hebt de afgelopen zeven maanden alles van me genomen wat ik te geven had. Je hebt me laten geloven dat je van me hield, je hebt me gebruikt, je hebt tegen me gelogen... Je krijgt helemaal niets meer van me. Nóóit!' Hij kon aan haar ogen zien dat ze het meende, maar hij wist dat hij veel sterker was dan zij. Zonder een woord tegen haar te zeggen liep hij naar haar toe, hij greep een bos haar beet en trok haar hoofd met een harde ruk naar achteren.

'Heb het lef niet om zo tegen me te praten, Gabbie. Waag het niet om tegen me te zeggen wat je wel of niet zult doen. Jij doet precies wat ik zeg, anders vermoord ik je.' Met grote ogen staarde ze hem aan, want het was alsof ze een echo hoorde. 'Ik wil het geld. Nú. Gesnopen? Of ben je nog stommer dan ik dacht? Ik heb geen zin in dit gedoe. Bel die notaris.' Hij wees op de telefoon, in de verwachting dat ze gedwee zou gehoorzamen.

'Ik bel niemand.' Ze zei het kalm, hoewel haar knieën knikten.

'Het spel is uit.'

'Om de dooie dood niet.' Hij liet haar weer los en vroeg zich af of hij zijn handen moest laten wapperen om haar duidelijk te maken dat het menens was. Vast niet. Ze was al bang voor haar eigen schaduw. 'Het spel begint pas net. De romantiek is voorbij. De flauwekul. De komedie. Ik hoef je nu zelfs niet meer te vertellen dat ik van je hou om te krijgen wat ik wil. Ik hoef alleen maar te zeggen wat ik ga doen als jij niet doet wat ik zeg.

Is dat duidelijk?' Ze gaf geen antwoord en bleef hem van een afstandje aankijken, vechtend met haar eigen zwijgende demonen. 'Bel de bank, Gabbie. Anders bel ik de politie. Die kerel is dood. Jij hebt zijn geld. Je had er alle belang bij. Ze zullen me heus geloven.' Het liefst wilde ze hem met haar blote handen vermoorden en de withete woede die hij bij haar had opgewekt, dreigde haar bijna te verblinden. Ze griste de telefoon van het bureau en begon het alarmnummer te draaien. 'Wat doe je?' vroeg hij geschrokken.

'Ik bel de politie wel voor je. We zijn uitgepraat.' Hij rukte de hoorn uit haar handen en hing onmiddellijk op en in één moeite door trok hij de draad los uit de muur.

'Laten we nou gewoon even verstandig zijn. We hoeven er toch niet de hele middag over te praten? Weet je wat? We gaan gewoon naar de bank om het te halen. Lekker makkelijk. Dan neem ik een vliegtuig naar Europa en is het allemaal voorbij. Voor jou. Voor mij begint het dan juist.'

'Hoe weet ik dat je niet toch naar de politie gaat om ze te vertellen dat ik jou ervoor heb betaald om hem te vermoorden?' Dat was precies de aanwijzing die hij nodig had en ze voelde aan dat hij nergens voor terug zou deinzen.

'Dat weet je niet en eigenlijk is het helemaal geen slecht idee. Je zult me gewoon moeten vertrouwen. Je hebt geen keus. Als je mij dat geld niet geeft, vermoord ik je misschien wel. Je haalt me het bloed onder de nagels vandaan, dus dat is je verdiende loon.' Opeens was het weer allemaal haar schuld... zij had het gedaan... hij moest dit doen omdat zij zich had misdragen... het was niet zijn schuld... hij wilde het niet doen... zij dwóng hem ertoe.

'Vermoord me maar.' Ze wond er geen doekjes meer om. Het kon haar niet langer schelen. Er was altijd wel iemand die haar kwetste, die haar overal de schuld van gaf. Het was altijd haar schuld en er was altijd wel weer iemand die haar pijn zou doen, haar in de steek het, tegen haar loog, dreigde haar lichamelijk of geestelijk te breken. Op hun eigen manier hadden ze haar al vermoord, en dat wist ze.

'Je bent niet goed bij je hoofd.' Dreigend kwam hij op haar af. Hij was niet van plan om zich door deze vrouw te laten verslaan, het stomme mens met wie hij had samengewoond. Hij had moeten sappelen van het schijntje dat ze verdiende, biljetten van vijf dollar moeten stelen uit enveloppen die ze voor hem probeerde te verstoppen. Hij had lang genoeg van de kruimels geleefd. Nu wilde hij de hele taart. 'Haal geen geintjes met me uit, Gabbie.' Maar hij kon aan haar ogen zien dat ze zich niet gewonnen zou geven en hij had geen tijd te verliezen. De anderen zouden niet lang meer wegblijven en hij wilde zijn geld. Zijn geld. Het was van hem. Hij had het verdiend.

Zwijgend legde hij zijn handen rond haar hals en hij begon haar door elkaar te rammelen terwijl zij gewoon bleef staan. Ze liet het hem doen... zoals ze altijd alles met zich had laten doen... ze bleef gewoon staan. Ze was nog steeds hetzelfde brave kleine meisje van vroeger.

'Ik vermoord je, stom wijf!' schreeuwde hij. 'Hoor je me?' Maar er school een kracht in haar waar hij niet tegen was opgewassen, er waren bodemloze diepten in haar die hij niet kon bereiken, waar niemand bij kon. Alleen door haar te vermoorden zou hij haar wil kunnen breken, en dat wist hij. Maar hij wilde haar geld, nog nooit van zijn leven had hij ergens zo vurig naar verlangd en hij weigerde zich ervan te laten beroven.

'Ik haat je,' zei ze, en ze zei het niet alleen tegen hem, maar ook tegen alle anderen. 'Ik haat je, Steve Porter.' Hij gaf haar een harde klap in haar gezicht en het was angstaanjagend vertrouwd. Ze wist hoe het klonk en voelde. Ze wankelde achteruit door de kracht van zijn klap en raakte met haar rug de hoek van het bureau dat vlak achter haar stond. Hij zag dat ze begon te vallen, greep haar arm beet en trok haar naar zich toe en hij sloeg haar nog een keer, dit keer met zijn vuist. De dreunende vuistslag raakte haar tegen de zijkant van haar hoofd en ze hoorde een geluid als zandzakken die op straat vielen, maar ze had geen trommelvlies meer dat hij kapot kon maken, hij kon haar niets aandoen dat haar niet al eerder was aangedaan. De eerste tien jaar van haar leven had ze dezelfde nachtmerrie meegemaakt en hij kon haar niet wezenlijk raken. Ze vloog door de lucht en hij deelde de ene klap na de andere uit, bewerkte haar gezicht en lichaam met zijn vuisten. Hij sloeg haar hoofd tegen de grond en ze kon hem alleen nog vaag in de verte iets over het geld horen zeggen. Tegen die tijd was hij volkomen buiten zinnen, ze was een dier dat vernietigd moest worden, een beest dat hem de droom niet gunde waar hij recht op had.

Hij trok haar weer overeind en toen hij haar tegen de muur smeet, wist ze dat haar arm was gebroken. Maar het kon haar niet langer schelen wat hij met haar deed. Hij zou geen cent van haar krijgen en haar leven betekende niets meer voor haar, dus hij kon zijn gang gaan. Er waren te veel leugens geweest, te veel verliezen, ze had te veel pijn gehad en haar hart was te vaak gebroken. Dit was gewoon de zoveelste keer. Op een gegeven moment lag ze op de grond en ze zag een wit licht om zich heen terwijl hij haar schopte, tegen haar krijste, brulde dat ze de bank moest bellen, dat ze hem moest geven wat hij wilde. Hij tierde tegen haar dat ze verachtelijk was, waardeloos en dat hij nooit van haar had gehouden. Zijn woorden werden met evenveel venijn op haar afgevuurd als zijn vuistslagen, en toen ze naar hem keek, meende ze Joe te zien, en de professor, en uiteindelijk ook haar moeder. Allemaal zeiden ze dingen tegen haar... Joe vertelde haar dat hij van haar had gehouden en niet bij haar kon zijn... De professor protesteerde dat ze zich dit niet aan moest laten doen, en haar moeder liet haar weten dat het allemaal haar schuld was, dat ze even verachtelijk was als hij beweerde en het verdiende. Maar luisterend naar al die stemmen drong de waarheid tot haar door. Het kwam niet door haar, maar door hen... het was hun schuld, niet de hare... Steve was de schurk, Steve had de professor vermoord, en nu moest zij het ontgelden... Met een kracht die ze op dat moment niet voor mogelijk had gehouden, kwam ze wankelend overeind en keek hem aan. Ze zat onder het bloed en haar hele gezicht was verwrongen. Nu kon hij haar niet meer meenemen naar de bank, hij kon de politie niet meer bellen, hij kon alleen nog vluchten, zonder het geld. Met een laatste uitbarsting van woede stortte hij zich op haar en probeerde hij de lucht uit haar te persen. Hij rammelde haar door elkaar totdat de kamer begon te draaien, maar zij bleef vasthouden terwijl ze naar zijn gezicht klauwde met haar handen en eindelijk terugvocht. Ze weigerde dit met zich te laten doen, ze zou dit nooit meer met zich laten doen, door niemand. Hij probeerde haar te wurgen, maar zij weigerde het leven los te laten. Ten slotte liet hij haar op de grond vallen, gaf haar nog een laatste trap en liet haar liggen.

Ze lag op de grond en wist niet of ze had gewonnen of verloren. Het maakte niet uit. Ze hadden allemaal op hun eigen manier geprobeerd haar te vermoorden... Joe... haar moeder... Steve... haar vader... en het was niet gelukt. Ze waren zo diep mogelijk in haar gekropen en hadden geprobeerd haar geest kapot te maken alsof het een vlammetje was dat gedoofd kon worden, maar het bleef altijd net buiten hun bereik en daarom haatten ze haar des te meer. Gabbie rolde zich op haar rug en keek naar het plafond, bebloed en half verdoofd van pijn en ze zag Joe staan. Hij keek op haar neer en zei dat het hem speet. En toen hij dit keer een hand naar haar uitstak en haar wenkte, draaide ze zich om en liep in haar eentje langzaam het duister in.

23

Mevrouw Rosenstein zag Gabriella op de grond liggen toen ze aan het eind van de middag langs de kamer van de professor liep. Alles zat onder het bloed, de meubels lagen overhoop, en eerst zag ze haar niet eens. Gabriella lag erbij als een slappe lappenpop. Haar gezicht was onherkenbaar, haar haren kleefden aan haar hoofd van het bloed, er zaten blauwe plekken in haar hals en ze lag in zo'n onnatuurlijke houding dat mevrouw Rosenstein direct aannam dat ze dood was. Dat moest haast wel, want ze leek niet eens adem te halen. Het hele pension was meteen in rep en roer toen ze mevrouw Rosenstein hoorden gillen. Een van de huurders pakte de telefoon en zag dat de draad uit de muur was getrokken. De professor had als een van de weinigen een eigen telefoonaansluiting gehad.

Alle bewoners stonden huilend op een kluitje op de ambulance te wachten. Een van de nieuwe huurders had haar pols gevoeld en gezegd dat haar hart nog wel klopte, maar heel zwak. Aangezien ze onmiskenbaar tegen haar hoofd was geslagen, kon niemand zeggen hoe ernstig ze eraan toe was. Het was heel goed mogelijk, fluisterde een van de huurders, dat ze er blijvend hersenletsel aan zou overhouden... zo jong... zo mooi... Wat was het vreselijk allemaal, fluisterden ze tegen elkaar en ze vroegen elkaar wie dit toch gedaan kon hebben. Mevrouw Boslicki snikte en in een helder moment vroeg ze zich opeens af of Steve dit had gedaan en de benen had genomen, maar toen iemand op zijn kamer ging kijken, bleken al zijn spullen er nog te staan. Ze zagen er als een berg tegenop om hem te vertellen wat er was gebeurd.

Als rouwenden tijdens een wake stonden ze om haar heen toen de ziekenbroeders het pension binnenstoven. Die hadden aan één blik genoeg, ze droegen haar bliksemsnel naar de ambulance en binnen twee minuten reden ze met gillende sirenes weg.

Dit keer hoorde Gabriella de sirenes niet. Ze had geen visioenen en hoorde geen stemmen. Kort nadat Steve haar alleen had gelaten, was ze in coma geraakt. Ze was heel ver weg en voelde geen pijn.

Een heel team van artsen was de hele middag met haar bezig. De arm werd gezet, de wonden werden gehecht. De blauwe plekken waren monsterachtig en dit keer waren bijna al haar ribben gebroken, maar het waren de hoofdwonden die hen de grootste zorgen baarden. Er werden eeg's gemaakt en nu was het een kwestie van afwachten of haar hersenen de zwelling zouden doorstaan. Tot slot kwam er een plastisch chirurg om haar gezicht op te lappen. Ze had een lange open wond op haar kin en nog een boven haar linkerwenkbrauw. Maar toen hij klaar was, stemde het resultaat hem tevreden. Uiteraard zag hij ook de blauwe plekken in haar hals en hij liep hoofdschuddend bij haar weg. Hij maakte nog even een praatje met het hoofd van het team, een jonge arts met wie hij al eerder had samengewerkt, het hoofd van de afdeling, Peter Mason.

'Goed werk,' zei de plastisch chirurg terwijl hij zijn eigen aantekeningen erbij schreef op haar kaart. Ze was twee keer geopereerd. Een keer door hem en de andere keer door de orthopeed die een pen in haar elleboog had gezet. 'Zo te zien heeft ze iemand flink nijdig gemaakt.' Het was een wonder dat ze haar niet hadden vermoord.

'Misschien kan ze niet koken,' zei Peter zonder glimlach. Dit soort humor hield hem op de been. Ze zagen dit zo vaak, autoongelukken, mensen die uit ramen sprongen en het tegen wil en dank overleefden, en bijna fatale mishandelingen. Kinderen vond Peter het ergst. Op deze afdeling hield je weinig illusies over.

'Is de politie al bij haar geweest?' vroeg de chirurg langs zijn neus weg en hij gaf de kaart terug.

'Ze hebben foto's van haar genomen nadat we haar arm hadden gezet. Geen kiekjes om vrolijk van te worden.' En ze zag er nog steeds verschrikkelijk uit. Zelfs haar eigen moeder zou haar niet herkennen.

'Denk je dat ze het haalt?'

Peter Mason floot voordat hij antwoord gaf. Zijn witte jas zat nog steeds onder haar bloed, de lijst verwondingen leek eindeloos en op de röntgenfoto's was een waslijst van eerdere verwondingen te zien geweest, misschien een auto-ongeluk, dat viel moeilijk te zeggen. Maar wat er dit keer met haar was gedaan, was haar bijna fataal geworden. Haar lever en nieren waren er niet best aan toe doordat ze zo hard was geschopt. Eigenlijk was er geen plekje van haar lichaam niet beschadigd. 'Ik wil graag denken dat ze het haalt,' zei Peter optimistisch, maar in zijn hart twijfelde hij eraan. De hoofdwonden vormden een extra complicatie. De rest kon al dodelijk zijn. Zelfs haar ene oog was niet gespaard gebleven.

'Ik hoop dat ze de smeerlap die dit heeft gedaan te pakken krijgen,' zei de chirurg en hij ging naar huis om te eten.

'Waarschijnlijk haar man,' mompelde Peter bij zichzelf. Dat had hij ook al eerder meegemaakt. Mannen of vriendjes die jaloers waren, of dronken, of er naar aanleiding van niets op los timmerden als ze vonden dat hun ego werd ondermijnd. Dat had hij de afgelopen tien jaar veel te vaak gezien. Hij was vijfendertig, gescheiden, en bang dat hij verbitterd zou raken. Zijn vrouw was bij hem weggegaan omdat ze het niet langer volhield. Hij was nooit thuis, had altijd piketdienst, en zelfs als ze samen waren, was hij niet echt bij haar. Hij dacht altijd aan zijn patiënten of hij rende de deur uit om de slachtoffers van een ongeluk te redden. Ze had het vijf jaar met hem uitgehouden en hem verlaten voor een plastisch chirurg die alleen facelifts deed. En in zijn hart kon hij het haar niet kwalijk nemen.

Die avond ging hij zelf een paar keer bij Gabbie kijken en haar toestand leek stabiel. Ze lag op de intensive care, naast een vrouw die uit een raam op de tweede verdieping was gesprongen en was geland op twee kinderen, die het niet hadden overleefd. In het andere bed lag een vrouw die zich na een overdosis drugs voor de metro had gestort en het niet zou halen. Over Gabbie bestond nog geen zekerheid. Ze kon blijven leven als ze maar hard genoeg vocht en het echt wilde, en als ze uit het coma kwam.

De verpleging vertelde dat er verschillende mensen hadden gebeld uit het pension waar ze woonde, maar er was geen naaste familie en geen man. Het scheen dat ze alleen een vriendje had en van hem was niets vernomen. Peter vroeg zich af of hij dit met haar had gedaan en hij nam aan van wel. Indringers spanden zich nooit zo in. Bij deze kerel waren alle stoppen doorgeslagen en hij was volkomen door het lint gedaan. Hij had haar niet in brand gestoken, maar daar was ook alles mee gezegd.

'Zijn er nog veranderingen?' informeerde hij bij de hoofdzuster. Ze schudde haar hoofd. 'Ze geeft het niet op.'

'Laten we hopen dat het zo blijft,' zei hij. Het was inmiddels middernacht en hij besloot even te gaan slapen nu het rustig was. Je wist nooit wat er komen ging. Ze draaiden op deze afdeling diensten van vierentwintig uur en de zijne was net begonnen. 'Bel me als er iets gebeurt.' Ze wisselden een glimlach uit. De zuster vond het altijd fijn om met hem te werken. Het was een aardige vent en hij was aantrekkelijker dan ze tegenover haar man ooit zou toegeven. Hij was knap op een nonchalante manier, met bruin haar dat altijd in de war zat en chocoladebruine ogen. Hij kon ook lastig zijn, en hij was niet altijd even makkelijk om voor te werken, maar hij was een verdomd goede arts.

Hij verdween in de kamer waar hij altijd sliep als hij even niets te doen had. Het was een voorraadkamer waar de medicijnen werden bewaard, met een brancard die als bed dienst deed, maar het was beter dan niets.

De rest van die nacht werd er door de verpleging over Gabriella gewaakt. Ze bewoog zich niet, lag volkomen roerloos in bed en ze leek zelfs nauwelijks adem te halen, maar in elk geval was haar hartslag regelmatig. De volgende ochtend werd er nog een eeg gemaakt en alles leek normaal, hoewel ze nog steeds in coma was.

In het pension heerste een sombere stemming. Mevrouw Boslicki bracht haar huurders op de hoogte voordat ze naar hun werk gingen en ze beloofde te bellen als er iets gebeurde. Afgezien van de dood van de professor was er nog nooit zoiets ergs gebeurd. Iedereen wist dat Steve die nacht niet thuis was gekomen en hij had niet gebeld. Die ochtend had mevrouw Boslicki zijn verdwijning bij de politie gemeld. De vorige avond was de politie langs geweest en ze hadden een hele hoop vragen over Steve gesteld. Opeens hadden ze beseft hoe weinig ze eigenlijk van hem wisten. Hij had aan Stanford en Yale gestudeerd en acht maanden in het pension gewoond, hij had geen werk en was Gabriella's vriendje. Verder wisten ze helemaal niets. Mevrouw Boslicki bewaarde zijn telefonische boodschappen in de keuken en de politie had het hele stapeltje meegenomen. Jammer genoeg bleek de politie geen stap verder te zijn gekomen toen ze hen die ochtend sprak.

Aan het eind van de ochtend waren de berichten uit het ziekenhuis niet opbeurend. Er was geen enkele verandering in Gabriella's toestand en toen mevrouw Rosenstein dokter Mason aan de lijn had, klonk hij niet optimistisch. De vooruitzichten waren 'ongewis', wat dat ook betekende. Haar toestand bleef kritiek en ze was nog steeds in coma. Verder viel er niets te vertellen, maar hij beloofde te bellen als er nieuws was.

Peter had die middag officieel vrij, maar de dienstdoende arts had gebeld om te zeggen dat zijn vrouw weeën had en nu lag ze boven in de verloskamer waar ze, bijgestaan door haar man, hun eerste kind ter wereld bracht. Peter had dan ook aangeboden om voor hem in te vallen, hetgeen betekende dat hij nog eens vierentwintig uur in touw zou zijn. Hij was eraan gewend en had tegenwoordig toch niets beters te doen, maar het was wel waar zijn huwelijk aan kapot was gegaan.

'Is er iets te melden?' vroeg Peter bij de balie toen hij terugkwam van de cafetaria, en hij kreeg te horen dat er twee nieuwe gevallen waren, een kind met ernstige brandwonden van een uitslaande brand in Harlem en een vrouw van zesentachtig die van een marmeren trap was gevallen. Met andere woorden, niets nieuws onder de zon.

Meer uit routine dan uit noodzaak besloot hij bij Gabbie te gaan kijken. Hij stond even naar de monitors te kijken en onderzocht haar voorzichtig. Terwijl hij dat deed, zag hij een uitdrukking van pijn op haar gezicht en hij haalde zijn handen weg. Opnieuw raakte hij haar aan en er gebeurde hetzelfde, maar hij kon niet vaststellen of het een reflex was of dat ze wellicht bijkwam. Hij pakte haar kaart om haar naam te bekijken en kwam iets dichterbij.

'Gabriella? Gabriella... doe je ogen open als je me kunt horen.' Er gebeurde niets. Hij legde een vinger in haar hand, krulde haar vingers eromheen en probeerde het nog een keer. 'Knijp in mijn vinger, Gabriella, als je me kunt horen.' Hij wachtte even en wilde zijn vinger alweer weghalen toen hij een minieme beweging van haar vingers voelde. Ze had hem gehoord, en onwillekeurig grijnsde hij. Dit waren nou de overwinningen waar hij voor leefde, waar hij zijn huwelijk voor had opgegeven. Veel was het niet, maar het maakte zijn leven de moeite waard. Hij probeerde het nog een keer en dit keer leek haar aanraking krachtiger. 'Kun je je ogen opendoen?' vroeg hij. 'Of een beetje knipperen. Knijp je ogen dicht, of doe ze open... ik wil je graag zien...' Een hele tijd gebeurde er niets en toen bewogen heel langzaam de wimpers, maar zonder dat haar ogen opengingen. Het betekende wel dat ze hem had gehoord en dat de zwelling in haar hoofd tot niet meer toenam. Het betekende ook dat hun werk nu pas echt begon. Hij wenkte een van de verpleegsters en vertelde haar wat er was gebeurd.

'We hebben ons eerste succesje geboekt. Blijf maar even tegen haar praten en kijk wat er gebeurt. Ik kom straks nog even langs.' Zelf ging hij naar de vrouw die van de marmeren trap was gevallen, en haar toestand bleek opmerkelijk goed te zijn. Ze was hels dat ze in het ziekenhuis lag, ze had haar bekken en een heup gebroken en eiste dat ze onmiddellijk naar huis mocht. Ze had de volgende ochtend een afspraak bij de kapper. Nog steeds glimlachend ging Peter bij haar weg. Ze was onbeschrijflijk eigenwijs en aristocratisch en hij kon zich voorstellen dat ze hem met haar wandelstok een tik zou hebben gegeven, als ze haar stok bij zich had gehad. Hij had beloofd dat ze naar huis mocht zodra ze met een looprek kon lopen. Maar eerst moest haar heup worden geopereerd.

Vervolgens stortte hij zich op het bijwerken van zijn administratie en tegen middernacht ging hij terug naar Gabriella. 'Wat valt er over de Schone Slaapster te melden?' vroeg hij de verpleegster vriendelijk, en die haalde haar schouders op. Ze had de hele avond verder nergens meer op gereageerd. Misschien was het een reflex geweest, of misschien was ze wel zo vreselijk toegetakeld dat ze de wereld de rug wilde toekeren. Ze had zich teruggetrokken op een plek waar niemand haar kon bereiken. Dat gebeurde soms.

De verpleegster vertrok en hij ging op een stoel naast haar bed zitten en legde zijn vinger weer in haar hand, maar er gebeurde niets. Het had er alle schijn van dat ze in een heel diep coma was. Hij wilde het al opgeven, toen hij zag dat ze haar arm in zijn richting bewoog en ze twee vingers naar hem uitstrekte. Haar ogen waren gesloten, maar hij wist dat ze hem had gehoord.

'Praat je tegen me?' vroeg hij zacht. 'Wil je iets tegen me zeggen?' Hij moest weten of ze kon praten en uiteindelijk of haar verstand nog functioneerde. Maar op dit moment zou hij al blij zijn met een woord, een blik, een geluid. 'Kun je een liedje voor me zingen, of zoiets?' Zelfs onder de meest verschrikkelijke omstandigheden maakte hij nog grapjes met zijn patiënten; zowel de patiënten als de verpleegsters waren dan ook dol op hem. En zijn collega's hadden groot respect voor hem vanwege zijn opmerkelijke gave om mensen terug te brengen uit de dood, of daar heel dichtbij.

'Kom op, Gabriella, wat vind je ervan? Het volkslied misschien? Wat vind je van "Twinkle, Twinkle"?' Hij zong het voor haar, zacht en heel erg vals, en een verpleegster die net langskwam, grijnsde naar hem. Hij was een beetje gek, maar ze hielden van hem. 'Of "ABC"? Je weet wel, op hetzelfde wijsje. Als ik nou "ABC" doe, dan doe jij "Twinkle, Twinkle".' En terwijl hij tegen haar babbelde, klonk er opeens een zachte kreun en een geluid dat allesbehalve menselijk was.

'Welk deuntje was dat?' Hij voelde een overwinning binnen handbereik en wilde deze kans niet laten schieten. 'Was dat "ABC" of "Twinkle, Twinkle" ? Ik herkende het wijsje wel, maar de woorden kwamen niet zo goed uit de verf.' Ze kreunde weer, luider dit keer, en hij wist dat ze bijkwam. Dit was geen reflex. Ook dit keer bewogen haar wimpers en hij kon zien dat ze haar ogen open probeerde te doen, maar de oogleden waren nog te dik. Hij stak zijn hand uit en probeerde haar heel voorzichtig te helpen. En net toen hij haar aanraakte, gingen haar ogen heel langzaam open. Ze zag alleen een waas en de contouren van iemand die naast haar zat. Ze kon niet zien dat hij met tranen in zijn ogen naar haar keek. Het liefst wilde hij een vreugdekreet slaken en 'Hebbes!' roepen. Hun inspanningen werden beloond: ze hadden haar teruggehaald uit de donkere diepten van de dood. En misschien, heel misschien, kwam ze er weer bovenop. 'Hallo, Gabriella. Welkom terug. We hebben je gemist.' Ze kreunde weer. Haar lippen waren nog te gezwollen om duidelijk te kunnen praten, maar hij kon zien dat ze het wel probeerde. Er waren een hele hoop vragen die ze haar wilden stellen, over wat er was gebeurd en wie dit met haar had gedaan, maar daar was het nu nog veel te vroeg voor. 'Hoe voel je je? Of is dat een ontzettend stomme vraag?' Dit keer knikte ze en ze deed haar ogen weer dicht. Het was ontzettend pijnlijk om haar hoofd te bewegen. Weer kreunde ze en even later gingen haar ogen weer open. 'Ik weet het.' Later kon hij haar pijnstillers geven, maar hij wilde niet dat ze helemaal versuft zou zijn nu ze net bijkwam. Ze moest zich nog maar even verbijten. 'Denk je dat je al iets tegen me kunt zeggen? Afgezien van "Twinkle, Twinkle", bedoel ik.' Hij kon zien dat ze probeerde te glimlachen, maar de grimas die ze in plaats daarvan trok, was veel te pijnlijk.

'Pijn,' was het enige woord dat ze uit wist te brengen. Het was een kruising tussen een kreun en een fluistering.

'Dat geloof ik graag.' Waar ze precies pijn had, wist hij niet, er waren zoveel mogelijkheden. 'Je hoofd?'

'Ja...' fluisterde ze, en het klonk iets minder krakerig. 'Arm... gezicht...' Er was bijna geen plek op haar lichaam die gespaard was gebleven. Maar kennelijk was ze nu zo coherent dat hij haar ook andere vragen kon stellen. De politie zou de volgende dag terugkomen. Ze waren er erg op gebrand om met haar te praten. Dit was het ergste geval van mishandeling dat ze in jaren hadden gezien en ze wilden de kerel die het op zijn geweten had, inrekenen.

'Weet je wie dit met je heeft gedaan?' vroeg hij voorzichtig, en ze gaf geen antwoord. Ze deed haar ogen weer dicht, maar hij gaf het nog niet op. 'Als je het weet, wil ik graag dat je het me vertelt. Je wilt toch zeker niet dat hij iemand anders te grazen neemt? Denk er maar over na.' Hij wachtte af, en ze opende haar ogen en keek hem aan, waar hij uit opmaakte dat ze erover na wilde denken. Ze had hen altijd beschermd, allemaal, maar ondanks haar toestand besefte ze dat het dit keer anders was. 'Weet je wie het is?' Als het een indringer was geweest, kende ze hem misschien niet. 'We kunnen er later nog wel een keer over praten.'

Ze knipperde instemmend en probeerde weer iets te zeggen. 'Naam...'

'De naam van degene die je in elkaar heeft geslagen?' Hij raakte in de war en ze fronste haar wenkbrauwen, en het leek haar te ergeren dat hij haar niet begreep. Ze wees naar hem met een vinger die ze nauwelijks van de deken kon tillen. Ze wilde weten wie hij was. 'Peter... Peter Mason. Ik ben arts. En je ligt in het ziekenhuis. We doen er alles aan om je op te lappen zodat je weer naar huis kunt, maar we willen wel dat je daar veilig bent. Daarom willen we weten wie het heeft gedaan.' Ze kreunde alleen en sloot uitgeput haar ogen, door slaap overmand. Hij bleef nog even naar haar kijken voordat hij wegging. Er was duidelijk niets mis met haar verstand. Ze had gereageerd op alles wat hij had gezegd en ze wilde weten wie hij was. Het was een mooi begin, en het gaf hem goede moed.

Hij sliep die nacht niet meer dan een paar uur en kwam de volgende ochtend weer bij haar kijken. Ze zag er beter uit dan de avond daarvoor, kon nu zelfs redelijk verstaanbaar fluisteren en ze herinnerde zich dat hij Peter heette. Het eeg zag er goed uit en de monitors registreerden vooruitgang. Ze was nu echt aan de beterende hand, althans naar zijn maatstaven, maar daar was niet veel voor nodig. Hij was nog steeds bij haar toen de politie arriveerde. Ze waren verheugd dat ze niet langer in coma was en nu wilden ze informatie van haar.

Peter waarschuwde dat ze voorzichtig moesten zijn voordat hij hen bij haar liet. Ze was pas de vorige avond bijgekomen. De politie stelde haar dezelfde vragen als hij, maar wel minder omzichtig. Ze zeiden dat ze alles wilden doen dat in hun vermogen lag om haar te beschermen, maar dat kon alleen als ze vertelde wie het had gedaan. Peinzend hoorde ze het hele verhaal aan. Ze leek voors en tegens af te wegen en erover na te denken.

'Dit mag je niet nog een keer laten gebeuren.' Peter stond naast het bed en keek vol medelijden op haar neer. 'De volgende keer heb je misschien minder geluk. Wie het ook heeft gedaan, Gabriella, hij wilde je zo ernstig mogelijk verwonden en je vermoorden.' Hij had haar geschopt, haar botten gebroken, geprobeerd haar te wurgen. Dit was geen ongeluk, het kon in zijn ogen zelfs geen misdaad uit hartstocht zijn. Het was een kwaadaardige poging om haar kapot te maken en daar was de dader bijna in geslaagd.

'Hij wilde je dit aandoen. Nu moet je ons helpen, zodat we hem in zijn kraag kunnen grijpen en het niet nog een keer kan gebeuren. Je bent pas veilig als hij achter de tralies zit, waar hij thuis hoort. Denk er alsjeblieft over na.' Dat deed ze duidelijk al en ze keek de mensen rond haar bed een voor een aan. Haar hele leven lang had ze andere mensen beschermd, hun wandaden verborgen en goedgepraat, en ze had zichzelf wijsgemaakt dat ze het verdiende, maar opeens geloofde ze daar niet meer in. Ze verdiende dit helemaal niet. Hij wel. Ze opende haar mond om iets te zeggen maar bedacht zich, zo onzeker was ze. De mannen rond haar bed wachtten gespannen af. Na een eindeloze stilte kwam Peter tot de conclusie dat ze het niet wilde vertellen, maar op dat moment keek ze hem recht in de ogen en knikte. Hij besefte dat hij op de een of andere manier de juiste snaar had weten te raken en een deur voor haar had opengezet.

'Toe maar, Gabriella... vertel het ons... het moet. Dit verdien je niet.' Dat was ook zo, en ze wist het. Al terwijl hij haar had geslagen, had ze geweten dat hij er het recht niet toe had, net zomin als haar moeder er het recht toe had gehad. En dat had ze ook tegen Steve gezegd. Het was voorbij. Dit zou ze nooit meer laten gebeuren. Ze zou zich door niemand meer laten aanraken, niet op deze manier, niet om haar kapot te maken. Dat weigerde ze met zich te laten doen.

'Steve,' fluisterde ze, aanvankelijk haast onhoorbaar. 'Steve Porter.' Ze wist dat ze de rest ook uit moest leggen, al had ze er bijna de kracht niet voor, maar ze luisterden aandachtig en een van de agenten maakte aantekeningen. Ze wisten dat Porter haar vriend was en in het pension woonde, want dat hadden de andere huurders al verteld. 'Andere namen... brieven in bureau professor... andere namen... hij heeft gezeten.' De twee agenten keken tegelijk op. Dit zou een makkie worden. Bingo.

'Weet u welke andere namen hij gebruikte, miss Harrison?'

'Steve Johnson... John Stevens... Michael Houston...' Het kostte haar wonderlijk weinig inspanning om al zijn schuilnamen uit haar geheugen op te diepen. Ze wilde dit doen. Na al die jaren was ze het aan zichzelf verplicht. Niemand zou haar ooit nog pijn doen of haar breken. En dit was Steves verdiende loon. 'Hij heeft gezeten in Kentucky... Texas... Californië...'

'Weet u waar hij nu is?' vroegen ze haar, en ze antwoordde ontkennend. 'Hij is toch niet hier geweest, hè?' Ze keken naar de dokter en die schudde zijn hoofd. Zo stom was hij nou ook weer niet. 'Weet u waarom hij het heeft gedaan? Was hij kwaad? Jaloers? Wilde u het uitmaken, of had u een ander?' Dat waren de gebruikelijke redenen.

'Hij wilde geld van me... Ik heb hem maandenlang geld gegeven,' fluisterde ze. En hij had het gretig aangenomen, maar ze had de kracht niet om dat te vertellen. De rest kwam later wel. 'Een vriend van me heeft me net geld nagelaten... Hij wilde dat ik het allemaal aan hem gaf, of het meeste... anders zou hij vertellen dat ik hem had gevraagd om de professor te vermoorden... Die heeft me het geld nagelaten. Steve wilde het allemaal... wilde naar Europa... zei dat hij me zou vermoorden als ik het hem niet gaf.' Dat dreigement had hij bijna waargemaakt. Ze haalde diep adem voordat ze de vernietigende klap uitdeelde. 'Ik denk dat hij de professor heeft vermoord... heeft hem bedreigd... geslagen... en toen kreeg hij een beroerte... Hij heeft me het geld nagelaten.' Het was een beetje verward, maar ze vertrouwden erop dat de hospita en de andere huurders het verhaal aan konden vullen, en er was meer dan genoeg tijd om Gabriella verdere vragen te stellen als ze zich weer wat beter voelde.

'Heeft hij een wapen gebruikt?' vroegen ze haar, en ze was verbaasd over die vraag.

'Alleen geslagen.'

'Leuk type.' Ze klapten hun opschrijfboekjes dicht, bedankten haar en zeiden dat ze terug zouden komen als zij weer een beetje was opgeknapt. Hopelijk met goed nieuws, voegden ze eraan toe, en toen ze haar ogen weer dichtdeed, besefte ze tot haar verbazing dat ze geen spijt had. Wat ze had gedaan was goed, en het voelde ook goed. Het was de hoogste tijd dat ze de mensen die haar pijn deden een halt toeriep. Sommigen konden het niet helpen, zoals Joe en moeder Gregoria, maar haar moeder... en misschien zelfs haar vader... die hadden het niet hoeven doen... en Steve... hem zou ze ervoor laten boeten. Voor de anderen was het te laat.

Nadat ze weg waren, deed ze haar ogen weer open en tot haar verbazing stond Peter nog steeds naar haar te kijken. Hij probeerde te raden wat ze dacht, of ze misschien echt van die kerel had gehouden en nu verteerd werd door verdriet. Zo zag ze er niet uit. Het leek wel of ze blij was, opgelucht. Hij begon nu zelfs te vermoeden dat ze mooi was onder al dat verband en de blauwe plekken en builen. Het maakte niet uit, besefte hij, hij vond haar sowieso aardig. Ze had een geweldig krachtige uitstraling. Ze was door de hel gegaan en toch glimlachte ze naar hem.

'Goed gedaan,' prees hij haar.

'Slecht mens... vreselijk... hij heeft mijn vriend vermoord.'

'Jou bijna ook.' Voor Peter was dat veel belangrijker, want ze was zijn patiënte. 'Ik hoop dat ze hem pakken.'

'Ik ook.'

Hun beider wens ging in vervulling. Dezelfde dag kwam de politie om zes uur terug, vlak voordat Peter eindelijk naar huis kon.

Ze hadden Steve die middag om vier uur in Atlantic City gevonden, in een gokhal. Hij was bekend bij de fbi en in Texas en Californië waren ze uiterst behulpzaam geweest. Uiteraard had hij alles ontkend, gezegd dat ze gek waren, dat Gabbie psychotisch was en hem had bedreigd. Maar gezien haar toestand was er natuurlijk niemand die hem geloofde. Hij was er gloeiend bij. Hij had zijn proeftijd in drie staten met voeten getreden, hij werd door het hele land gezocht en zelfs als hij haar met geen vinger had aangeraakt, zou hij zijn veroordeeld. Het was een wonder dat ze hem niet eerder te pakken hadden gekregen. Als dat wel was gelukt, zou hij haar misschien niet hebben mishandeld. Hij zou voor jaren de bak in gaan, nu al helemaal. Ze dreunden zijn rechten op en arresteerden hem ter plekke. Hij zou aangeklaagd worden wegens poging tot moord en waarschijnlijk wegens doodslag op de professor. Steve kreeg uiteindelijk toch gelijk. Dit was het moment van de waarheid. Gabbie hoorde het verhaal verbijsterd aan.

'Gaat hij naar de gevangenis?' vroeg ze, nog steeds fluisterend. Het deed pijn om harder te praten. Haar ribben protesteerden heftig als ze zich bewoog of praatte of zelfs fluisterde.

'Reken maar, en lang ook,' verzekerden ze haar, en ze knikte. Ze vond alles wat er was gebeurd even vreselijk. Het was zo weerzinwekkend allemaal en ze had de dood van de professor nog lang niet verwerkt. Ze had duizend keer liever hem gehad dan zijn geld. Voordat de politie wegging, vertelden ze haar nog dat het hele pension op zijn kop stond en dat iedereen haar het allerbeste wenste. Voorlopig mocht ze nog geen bezoek ontvangen, maar ze zouden komen zodra de dokter het groene licht gaf.

'Ik dus. Ik ben de boeman. Je hebt rust nodig,' zei Peter even later tegen haar. 'Hoe voel je je?' informeerde hij bezorgd. Het was een emotionele dag voor haar geweest. Besluiten om iemand aan te geven was geen kattenpis en nu wist ze ook waar het toe had geleid. Het was vast niet makkelijk om te weten dat je iemand naar de gevangenis had gestuurd, ook al verdiende hij het. Voor haar moest het extra moeilijk zijn geweest, want Peter nam aan dat ze van hem had gehouden. Maar zij wist nu dat ze nooit echt van hem had gehouden. Het was meer een soort verslaving geweest, nadat ze in zijn netten verstrikt was geraakt. Ze had niet geweten hoe ze eruit moest komen, hoe ze op kon houden hem geld te geven. Hij was een oplichter en had haar gemanipuleerd, en ze was een makkelijke prooi voor hem geweest.

'Gaat het een beetje?' vroeg Peter nog een keer, en ze knikte.

'Ik geloof van wel.' Eigenlijk wist ze nog steeds niet wat ze precies voelde, het was allemaal zo verwarrend.

'Het zal wel een hele klap voor je zijn, als je dacht dat hij je vriend was.' Hij kon niet weten dat haar gevoel van verraad onpeilbaar was.

'Ik geloof niet dat ik hem echt kende. Ik weet niet wie hij was,' zei ze, en hij las iets in haar ogen dat hem ontroerde. Vragend keek ze hem aan. 'Hoe lang moet ik hier blijven?' Opeens moest hij denken aan de oude dame die de vorige avond van de trap was gevallen en de volgende dag naar de kapper wilde.

'Heb je soms een afspraak bij de kapper?' grapte hij glimlachend. 'Voorlopig nog niet.' Haar hele hoofd zat in het verband en er was geen plukje haar zichtbaar. Hij wist niet eens welke kleur het had. 'Ik vroeg het me gewoon af.' Ze zei het heel zacht.

'Een paar weken. We laten je pas gaan als je weer kunt tapdansen, of wat je dan ook doet. Wat doe je eigenlijk?' Hij wist van haar kaart niet meer dan dat ze drieëntwintig was, ongetrouwd, geen naaste familie had, in een pension woonde en in een boekwinkel werkte.

'Ik probeer schrijfster te worden,' bekende ze verlegen.

'Ooit iets gepubliceerd?' vroeg hij belangstellend.

'Eén keer. In The New Yorker, in maart.' Het was een vooraanstaand tijdschrift, en hij was onder de indruk.

'Dan moet je behoorlijk goed zijn.'

'Nog niet,' zei ze bescheiden. 'Ik doe mijn best.'

'Nou, hier moet je nog maar niet over schrijven. Laten we eerst maar eens zorgen dat je weer op de been bent voordat je weer aan het werk gaat. Waar had je die kerel eigenlijk ontmoet? Op een congres voor ex-bajesklanten?'

Ze glimlachte naar hem. Ze vond hem aardig. Hij deed erg zijn best en ze kon merken dat hij oprecht geïnteresseerd was in wat er met haar was gebeurd. Ze waren hier allemaal even aardig, zelfs de verpleegsters. 'Hij woonde in mijn pension.'

'Misschien kun je beter een appartementje huren. Nu ik het zeg,' zei hij met een blik op zijn horloge, 'ik ga in een pompoen veranderen. Hou je een beetje gedeisd. Ik heb twee dagen vrij.' Hij klopte onder de deken op haar been. 'Pas goed op jezelf, Gabriella.'

'Gabbie,' verbeterde ze hem. Dat had ze al eerder willen zeggen, maar ze was het steeds vergeten. Gabriella klonk te formeel nu hij zoveel van haar wist. Ze vond het jammer dat hij wegging, want hij was haar enige vriend hier. Hij zwaaide naar haar voordat hij de kamer uit liep.

Twee dagen later kwam hij terug en ze was de eerste patiënte die hij op zijn ronde bezocht. Hij was onder de indruk van de verbetering. Haar stem klonk bijna normaal, maar lachen was nog steeds pijnlijk, dus dat deed ze zo min mogelijk. Ze hadden haar elke dag twee keer op de rand van haar bed laten zitten en dat lukte nu zonder dat ze flauwviel, zoals de eerste keer was gebeurd. Aan het eind van de week mocht ze voor het eerst uit bed, maar dat zag Gabbie nog helemaal niet zitten. Mevrouw Rosenstein en mevrouw Boslicki waren bij haar op bezoek geweest en alle anderen hadden kaarten en cadeautjes gestuurd. De twee dames hadden een bos rozen voor haar meegenomen. Steve was nog steeds het gesprek van de dag. Er had een groot artikel over hem in de krant gestaan waarin al zijn delicten werden opgesomd.

'Hij woonde bij ons, stel je toch eens voor!' zei mevrouw Rosenstein rillend van afgrijzen. En ze waren nog allemaal van de kook omdat hij de professor misschien iets had aangedaan. Hoe was het mogelijk!

Gabriella had niets van Steve gehoord en ze hoopte dat het zo zou blijven. De gedachte dat ze met hem had geslapen, met hem had samengewoond, hem had onderhouden, maakte haar nog steeds misselijk. Op een dag zou ze in een rechtszaal oog in oog met hem staan en dat zou moeilijk zijn. Ze was ervan overtuigd dat hij leugens over haar zou vertellen, maar tegen die tijd zou ze sterker zijn en het beter aankunnen.

Ian Jones had haar gebeld en gezegd dat ze pas weer aan het werk moest gaan als ze helemaal was hersteld, hoe lang daar ook voor nodig was. Ze zou haar baantje houden, ondanks het geld dat ze had geërfd. Ze vond het werk in de boekwinkel heerlijk en er bleef genoeg tijd over om te schrijven. En ze had geen plannen om weg te gaan uit mevrouw Boslicki's pension. Nu Steve weg was, voelde ze zich daar veilig.

'Zo, en wat heb je allemaal uitgespookt toen ik weg was?' vroeg Peter nadat hij haar had onderzocht. 'Uit eten geweest? Naar de disco? Hetzelfde als altijd?'

'Helemaal hetzelfde. Iemand heeft mijn haar gewassen en ik mag nog steeds niet zelf naar de wc.' Lachend vertelde ze hem over haar kleine triomfen, maar ze was blij hem te zien.

'Dat kunnen we misschien wel veranderen.' Hij maakte een aantekening op haar kaart en bekeek haar arm en het werk van de plastisch chirurg. Alles ging naar wens. Daarna vroeg hij haar iets waarover hij zich al het hoofd had gebroken sinds hij de röntgenfoto's had gezien. 'Heb je soms ooit een auto-ongeluk gehad, Gabbie? Ik zag dat je al eerder gebroken botten hebt gehad. Je ribben zien eruit alsof je in een oorlog hebt gevochten.' Bovendien had hij littekens op haar hoofd gezien toen hij haar onderzocht.

'Min of meer,' antwoordde ze vaag en met een merkwaardige blik in haar ogen. Hij merkte direct dat ze in haar schulp kroop. Ze was een vrouw met vele geheimen.

'Wat een geheimzinnig antwoord. We hebben het er nog weleens over.' Maar nu moest hij naar zijn andere patiënten.

Later die avond kwam hij terug, met een ginger ale voor haar en koffie voor hem.

'Ik kom even kijken hoe het ermee is. Ik heb net gegeten. Ze hebben een maagpomp in de cafetaria voor het geval ze iemand vergiftigen. We gebruiken dat ding minstens vier keer per avond.' Hij ging op een stoel zitten en ze lachte naar hem. Het viel haar op dat hij er vanavond moe uitzag en ze kon wel zien hoe hard hij moest werken.

Hij vroeg naar de verhalen die ze schreef en waar ze had gestudeerd. Hij kwam uit het zuidwesten en ze vond dat hij er ook een beetje als een cowboy uitzag. Hij liep met grote, soepele passen door de gangen en ze had gezien dat hij cowboylaarzen droeg onder zijn witte broek. Het was hem niet ontgaan hoe blauw haar ogen waren, en nu de zwellingen in haar gezicht wegtrokken, bleek ze inderdaad heel mooi te zijn en heel erg jong. En tegelijkertijd heel oud. Ze was een vrouw met vele contrasten. Haar ogen stonden heel wijs en verdrietig, hetgeen hem fascineerde, maar dat was ook logisch als je net bijna dood was geslagen door de man met wie je samenwoonde. Hij vroeg haar naar hem maar ze liet er weinig over los. Een van de verpleegsters had hem het artikel in de krant laten zien, maar dat vertelde hij Gabbie niet.

'Waar ben je opgegroeid?' vroeg hij nadat hij een slok koffie had genomen. Hij was nieuwsgierig naar haar en vond het leuk om met haar te praten.

'Hier. In New York,' antwoordde ze zonder het klooster te noemen. Ze kwamen tot de ontdekking dat ze allebei enig kind waren geweest en dat hij medicijnen had gestudeerd aan dezelfde universiteit als zij, Columbia. Zo was hij in New York terechtgekomen. Toch waren ze in veel opzichten heel erg verschillend. Hij was ongedwongen en open en had in zijn leven weliswaar heel wat wreedheden gezien, maar die niet aan den lijve ondervonden. Hij voelde aan dat ze meer had meegemaakt dan de meeste mensen van haar leeftijd, zelfs dan mensen die veel ouder waren dan zij. Er bleven echter deuren voor hem gesloten en hij wist nog niet hoe hij haar aan de praat moest krijgen. Ze leek veel na te denken.

Door stom toeval vertelde hij dat een van zijn schoolvrienden priester was geworden en dat ze nog steeds een hechte vriendschap hadden. Zo te horen was hij erg op hem gesteld, en Gabriella luisterde glimlachend naar zijn verhaal. Hij dacht dat ze de draak met hem stak en probeerde haar duidelijk te maken dat priesters ook mensen waren. Dit spoorde haar aan om hem te vertellen dat ze postulante was geweest en in een klooster was opgegroeid. Maar ze vertelde hem niet van Joe en de dingen die er het jaar daarvoor waren gebeurd.

Haar verhaal fascineerde hem, net als het feit dat ze bijna non was geworden, en na een lange aarzeling vroeg hij haar waarom ze zich had bedacht.

'Dat is een lang verhaal,' verzuchtte ze, zonder antwoord te geven op de vraag.

Hij moest weer aan het werk en beloofde de volgende dag langs te komen. Maar hij kwam later die avond al terug, ervan overtuigd dat ze wel zou slapen, want het was al na middernacht, maar tot zijn verbazing was ze nog wakker. Ze lag rustig in bed, met haar ogen open. Er ging rust van haar uit, vredigheid. 'Mag ik binnenkomen?' Hij had de hele avond aan haar gedacht en de verleiding niet kunnen weerstaan om zodra hij klaar was met zijn werk naar haar toe te gaan.

'Natuurlijk.' Ze glimlachte naar hem en steunde op haar goede elleboog. Afgezien van een klein lampje in de hoek van de kamer was het er donker en knus. Ze had aan haar ouders liggen denken. Dat deed ze de laatste tijd vaak, vooral aan haar vader.

'Wat keek je ernstig. Gaat het wel goed met je?'

Ze knikte. Het ging ook goed, gezien haar lichamelijke toestand. Steve was uit haar leven verdwenen, als een droom. Het was bijna alsof hij nooit had bestaan. Alle mensen van wie ze had gehouden waren op de een of andere manier uit haar leven verdwenen, alleen had ze daar de laatste tijd vrede mee.

'Ik dacht aan mijn ouders,' bekende ze, en hij keek haar vol begrip aan. Volgens haar kaart had ze geen naaste familie en hij vroeg haar of haar ouders soms waren overleden. Ze aarzelde voordat ze antwoord gaf. 'Nee, ze zijn niet dood. Ik geloof dat mijn vader in Boston woont, en mijn moeder woont in Californië. Hem heb ik al veertien jaar niet gezien, mijn moeder dertien.'

Hij zette grote ogen op. 'Ben je stout geweest? Ben je weggelopen om bij het circus te gaan?'

'Nee,' zei ze, lachend om dat idee. 'Ik ben weggelopen naar het klooster. Het is een lang verhaal, maar het komt erop neer dat mijn vader weg is gegaan toen ik nog heel klein was en mijn moeder heeft me naar het klooster gebracht en is nooit meer teruggekomen.' Het klonk heel simpel, maar hij vermoedde dat er meer achter stak.

'Dat komt niet vaak voor. Waarom kon je niet bij hen blijven? Had je iets gedaan waar ze erg kwaad om waren?'

'Zij vonden van wel. Ze vonden kinderen eigenlijk maar lastig.'

'Schatten van mensen, zo te horen.' Hij bleef haar aankijken, wilde het liefst dichterbij komen, maar hij had dienst en ze was zijn patiënte. Hij bracht al erg veel tijd met haar door en hij wilde klachten voorkomen.

'Niet dus,' zei Gabriella, en ze besloot dat ze niets voor hem te verbergen had. Ze voelde zich op haar gemak met hem. Bovendien was het net zo goed hun donkere geheim als het hare. Ze had zich er altijd voor geschaamd, maar dat was nu voorbij. 'Zij waren het auto-ongeluk waar je me naar vroeg. Mijn moeder, om precies te zijn. Hij was de toevallige toeschouwer.'

'Ik weet niet of ik je wel kan volgen,' zei hij met gefronste wenkbrauwen. Hij wilde niet begrijpen wat ze zei.

'De gebroken ribben. Een kerstcadeautje van mijn moeder, meerdere jaren achter elkaar. Dat gaf ze me het liefst. En heel vaak.' Ze probeerde het zo luchtig mogelijk te zeggen, maar daar was het onderwerp te zwaar voor.

'Sloeg ze je?' Verbijsterd keek hij haar aan. 'Is dat wat ik op de röntgenfoto's heb gezien?'

'Waarschijnlijk wel. Ik heb nooit op een andere manier iets gebroken. Ze heeft me tien jaar lang aan één stuk door geslagen voordat ze me in de steek liet.' Haar ogen waren groot en verdrietig en hij stak zijn hand uit om haar aan te raken. Hij nam haar hand in de zijne en voelde met heel zijn hart met haar mee. Hij kon zich niet voorstellen wat ze had meegemaakt.

'Gabbie... wat vreselijk. Was er dan niemand om je te helpen, niemand die haar tegenhield?' Dat vond hij zo mogelijk nog onbegrijpelijker, dat er niemand was geweest om het voor haar op te nemen.

'Nee. Mijn vader zag het wel gebeuren, maar hij zei er nooit iets van. Ik denk dat hij bang voor haar was. En op een gegeven moment kon hij het niet meer aan, dus is hij bij haar weggegaan.'

'Waarom heeft hij jou dan niet meegenomen?' Het was een vraag die ze zichzelf nooit had durven stellen, maar nu dacht ze erover na.

'Dat weet ik eigenlijk niet.' Ze haalde haar schouders op. 'Er zijn een hele hoop dingen die ik niet weet. Sinds ik hier ben, denk ik er de hele tijd over na. Ik weet waarom Steve het heeft gedaan. Het was geen geheim. Ik had hem kwaad gemaakt. Hij eiste geld en ik wilde het hem niet geven. Dat was tenminste duidelijk. Maar ik heb nooit begrepen waarom zij me haatten, waar die haat uit voortkwam. Ze zeiden altijd dat ik zo stout was... dat ik niet deugde... dat ze het wel moesten doen omdat ik zo stout was. Maar hoe stout kan een kind nou zijn?' Die vraag zat haar de laatste tijd dwars.

'Niet zo stout dat je botten moet breken. Ik begrijp het ook niet. Heb je het ze ooit gevraagd?'

'Ik heb de kans niet gekregen, want ik heb ze nooit meer gezien. Ik heb mijn vader een jaar geleden gebeld, of het tenminste geprobeerd. Er was in Boston geen aansluiting onder zijn naam.'

'En je moeder? Zo te horen is het iemand die je moet mijden als de pest.'

'Toen wel, ja,' beaamde Gabriella openhartig. Er waren een hoop herinneringen bovengekomen doordat Steve haar bijna had vermoord, allerlei oude gevoelens waren weer tot leven gewekt en die lieten zich niet meer zo makkelijk wegstoppen. 'Ik vraag me af of ze misschien is veranderd, of ze het me kan uitleggen, of ze er spijt van heeft nu er zoveel jaren zijn verstreken. Het heeft mijn leven bijna kapot gemaakt, en het hare ook.' Ze keek hem recht in de ogen en het benam hem bijna de adem, zo openhartig en eerlijk en onbevreesd was ze. 'Ik wil weten waarom ze me zo haatte. Wat heb ik gedaan dat zij me wel kon vermoorden?' Het was belangrijk voor haar om dat te weten.

'Er zat bij haar een steekje los, dat kan niet anders,' zei hij peinzend. 'Jij kunt het niet zijn geweest, Gabbie.' Hij had wel vaker kinderen gezien die het slachtoffer waren geworden van mishandeling en altijd weer brak het zijn hart, die doodsbange ogen en gebroken armpjes en beentjes, en de verhalen dat het 'een ongelukje' was omdat ze hun ouders wilden beschermen. Ze waren zo hulpeloos, deze slachtoffertjes van gemene, gewetenloze mensen. Nog maar twee maanden geleden was er onder zijn handen een kind overleden dat door haar eigen moeder was geslagen tot ze hersendood was. Hij zou dit soort dingen nooit kunnen accepteren en op de avond dat het meisje was overleden, zou hij de moeder het liefst met zijn blote handen hebben vermoord. Op dit moment zat ze in de gevangenis in afwachting van haar proces en haar advocaat had een proeftijd voorgesteld. 'Ik snap niet hoe je het hebt overleefd,' zei hij meelevend. 'Was er dan niemand om je te helpen?'

'Niemand. Totdat ik in het klooster kwam.'

'Waren ze daar wel goed voor je?' Hij hoopte het van harte en de rillingen liepen hem over de rug bij de gedachte dat het niet zo was geweest. Hoewel hij haar nauwelijks kende, voelde hij de behoefte om haar te beschermen. Maar op dit moment kon hij alleen naar haar luisteren.

'Ze waren ontzettend lief voor me. Ik vond het er heerlijk en ik ben er heel erg gelukkig geweest.'

'Waarom ben je dan weggegaan?' Er waren nog zoveel dingen die hij niet van haar wist en hij wilde alles weten.

'Ik moest weg. Ik had iets heel ergs gedaan, dus ik kon niet blijven.' Het afgelopen jaar had ze geleerd dat te accepteren, ook al zou ze het zichzelf nooit helemaal kunnen vergeven.

'Zo erg kan het toch niet zijn geweest,' zei hij luchtig. 'Wat had je gedaan? Het habijt van een andere non gestolen?'

'Er is door mijn toedoen een man overleden. Ik heb zijn dood op mijn geweten. Daar zal ik mee moeten leven. Altijd.'

Even was hij sprakeloos. 'Was het een ongeluk?' Dat moest haast wel. Zij kon nooit iemand hebben vermoord. Hoe weinig hij ook van haar wist, daar twijfelde hij niet aan. Ze keek hem lang en doordringend aan en vroeg zich af in hoeverre ze hem kon vertrouwen. Om de een of andere reden voelde ze dat ze hem volkomen kon vertrouwen. Ze las het in zijn ogen als hij haar aankeek. 'Hij heeft zelfmoord gepleegd, om mij. Hij was priester en we hielden van elkaar. Ik was in verwachting.' Peter kon zijn oren niet geloven. Ze was naar de hel geweest en terug, minstens. 'Hoe lang is dat geleden?' vroeg hij, al leek het eigenlijk niet zo belangrijk.

'Een jaar. Elf maanden, om precies te zijn. Ik weet niet hoe het is gebeurd. Daarvoor had ik zelfs nog nooit naar een man gekeken. Ik geloof dat we allebei niet wisten wat we deden, totdat het te laat was. Het heeft drie maanden geduurd. We zouden samen weggaan. Maar hij kon het niet. Hij kon niet weg. Hij had nooit een ander leven gekend en worstelde zelf met een pijnlijk verleden. Hij kon zichzelf er niet toe brengen om weg te gaan, maar hij kon mij ook niet opgeven. Dus pleegde hij zelfmoord en hij liet een brief voor me achter om het uit te leggen.'

'En de baby?' Hij hield haar hand stevig in de zijne en verlangde er wanhopig naar om haar in zijn armen te nemen.

'Een miskraam.' Het was nu allemaal wazig, een surrealistische indruk van een tragedie, maar als ze eraan dacht, had ze altijd het gevoel dat er net in haar hart was geknepen. 'Verleden jaar september.'

'En nu dit. Dat was me het jaartje wel, hè, Gabbie?' Daarvoor was het ook al geen sprookje geweest, ouders die haar sloegen, achtergelaten worden in een klooster en een man die liever zelfmoord pleegde dan haar te steunen. Het moest niet makkelijk zijn om daarmee te leven. Hij was verbijsterd dat ze het had overleefd.

'Dit was anders,' zei ze over Steve. 'Op een rare manier was het minder gecompliceerd. Ik voelde me door hem gebruikt en bedrogen en het deed pijn toen ik erachter kwam, maar ik geloof niet dat ik ooit echt van hem heb gehouden. Het was gewoon een heel lastige situatie. Als ik er nu aan terugdenk, besef ik dat hij het allemaal van te voren had beraamd.'

'Je was een makkelijke prooi voor hem,' merkte Peter verstandig op. Nu hij wist wie ze was en wat ze had meegemaakt, waardeerde hij haar des te meer. 'Ik hoop dat hij een straf van jewelste krijgt.' Volgens de politie was dat meer dan waarschijnlijk, en hij was opgelucht. 'Wat ga je nu doen?'

'Ik weet het nog niet. Schrijven... werken... overnieuw beginnen... slimmer zijn... Ik moest een hoop leren toen ik uit het klooster kwam. De wereld was nieuw voor me. Het leven in een klooster is zo onwerkelijk, zo beschermd. Daar was Joe ook zo bang voor, denk ik. Hij wist niet hoe hij zonder die bescherming moest overleven.' Maar Peter vond zelfmoord geen uitweg. Joe had haar aan haar lot overgelaten, zodat zij zich nu verantwoordelijk voelde voor zijn dood. Alleen een zwakke, egoïstische man maakte zo'n keuze en Peter bewonderde hem er allerminst om, hoewel hij dat niet tegen Gabbie zei.

'Je hebt tijd nodig om te helen,' zei hij. 'Niet alleen hiervan, maar van alles. Je hebt al tien mensenlevens achter de rug.' En geen van die levens was makkelijk geweest.

'Schrijven doet me goed. Het helpt me echt. De professor over wie ik je vertelde, heeft me enorm gestimuleerd, hij heeft deuren voor me geopend waarvan ik niet eens wist dat ze er waren, in mijn hart en in mijn geest. Nu pas kan ik in mezelf kijken, dankzij hem.'

'Ik weet niet of iemand anders dat wel voor je kan doen. Volgens mij zit het allemaal in jezelf, Gabbie, daarvoor waarschijnlijk ook al. Misschien heeft hij je alleen laten zien waar de sleutel is.'

'Misschien,' gaf ze toe. Een paar minuten later kwam er een verpleegster binnen. Er was een kind van vier binnengebracht na een auto-ongeluk; het kindje had geen gordel omgehad.

'O, dat vind ik altijd zo erg.' Verlangend keek hij haar aan. Hij wilde het liefst eindeloos met haar blijven praten. Maar de plicht riep en hij zei dat hij de volgende ochtend terug zou komen.

Nadat hij weg was, lag ze in bed aan hem te denken, verbaasd over de dingen die ze hem had verteld. Nu wist hij alles. En ze had het niet eens moeilijk gevonden om met hem te praten.

Later die nacht ging hij terug naar haar kamer, en ze sliep als een roos. Hij stond een hele tijd naar haar te kijken voordat hij naar de voorraadkamer ging en op de brancard ging liggen. Maar de dingen die ze hem had verteld, hielden hem uit zijn slaap. Hij vond het onbegrijpelijk dat een mens zoveel pijn en teleurstelling moest ondergaan, en waarom het nodig was begreep hij nog minder. Het waren vragen die hij zichzelf heel vaak stelde en er was geen antwoord op.

24

De weken van herstel leken lang te duren, maar Gabbie en Peter genoten allebei van hun vele gesprekken. Ze had fysiotherapie nodig voor haar arm en het duurde lang voordat de gebroken ribben en enkele hoofdwonden waren genezen, maar na vier weken kon hij geen excuses meer verzinnen om haar nog langer in het ziekenhuis te houden. Ze was bijna hersteld. De laatste ochtend kwam Peter haar bloemen brengen. Hij vertelde haar dat hij haar heel erg zou missen en dat er eigenlijk iets was dat hij al eerder had willen vragen, maar hij had tijd nodig gehad om zijn moed bij elkaar te rapen. Zoiets als dit had hij nog nooit gedaan en zolang ze in het ziekenhuis lag verkeerde hij in een lastige situatie, aangezien ze een van zijn patiënten was. Maar als ze eenmaal weg was, stond niets een persoonlijk contact verder in de weg.

'Ik vroeg me af,' zei hij verlegen, en hij voelde zich opeens heel erg jong en meer dan onhandig, 'wat je ervan zou vinden om... of je... of we een keer uit eten zullen gaan... of lunchen... of ergens koffie drinken...' Zijn eigen appartement was niet ver van haar pension.

'Dat lijkt me leuk,' zei ze een tikje afhoudend. Ze had veel nagedacht en er was iets dat ze eerst nog moest doen, voor zichzelf. Hij schrok duidelijk van haar aarzeling en ze probeerde het hem uit te leggen. 'Ik ga mijn ouders zoeken.'

'Waarom?' Na alles wat ze hem had verteld, kon hij zich niet voorstellen dat ze hen zou willen zien en hij voelde een overweldigende behoefte om haar te beschermen. Ze was veel mooier dan hij eerst had gedacht, maar ook veel brozer en in sommige opzichten heel breekbaar. Haar innerlijke kracht hield haar op de been, hoewel ze tegelijkertijd kwetsbaar was, en dat vond hij verontrustend. 'Is dat nou wel een goed idee?' vroeg hij bezorgd.

'Misschien niet.' Ze glimlachte naar hem, flinker dan de meeste andere mensen, maar, vond hij, ook flinker dan goed voor haar was. Toch was dat een van de dingen die hij zo bijzonder aan haar vond. Ze was bereid om voor haar mening uit te komen en alles waar ze voor stond met geheven hoofd te verdedigen. Maar tot nu toe had ze daardoor een aantal fikse en bijna fatale klappen moeten incasseren. Peter wist beter dan wie ook dat ze iemand nodig had om haar te beschermen, vermoedelijk zelfs beter dan zij. Hij was twaalf jaar ouder dan zij, wereldwijs, en hij begreep wat ze nodig had en wilde proberen haar dat te geven. Hij had zelf genoeg fouten gemaakt en zijn huwelijk op de klippen laten lopen, maar hij had er veel van geleerd en wilde zijn leven beteren, voor Gabbie. 'Ik weet gewoon dat ik dit moet doen, Peter,' legde ze hem uit. 'Als ik mijn ouders nooit meer zie en met vragen blijf rondlopen, blijft er altijd een deel van mij ontbreken.'

'Misschien is het er wel, Gabbie. Misschien is het al een deel van je. Het kan best zijn dat je de antwoorden diep in je hart al weet en dat je ze niet van hen hoeft te horen.' Hij wist het ook niet zeker, maar hij wilde niet dat ze haar opnieuw pijn zouden doen. Dat lag nu allemaal achter haar en ze had zoveel om voor te leven. Maar dat wist ze zelf ook. Peter was heel belangrijk voor haar geworden en juist omdat ze naar hem verlangde, wilde ze compleet zijn, niet iemand die half in het verleden leeft en zich altijd blijft afvragen waarom niemand van haar kan houden.

'Ik moet het doen.' Ze had al besloten om moeder Gregoria te bellen en te vragen of zij haar wijzer kon maken. Gabbie wist dat het pijnlijk zou zijn. Als de non niet met haar wilde praten, zou ze opnieuw herinnerd worden aan alles wat ze kwijt was geraakt toen ze het klooster verliet. Ze hadden elkaar nooit meer gesproken sinds de deur achter haar was dichtgevallen en Gabriella wist dat ze haar eigenlijk niet mocht bellen. Maar een ander aanknopingspunt had ze niet en ze dacht dat moeder Gregoria het wel zou begrijpen.

Peter zou de komende twee dagen dienst hebben en hij maakte zich zorgen over haar. Hij had beloofd dat hij haar die avond zou bellen en toen hij dat deed, was ze blij. Ze gaf toe dat ze moe was en dat het haar niet makkelijk was gevallen om alle trappen naar haar kamer op te lopen. Zodra ze haar kamer terugzag, besefte ze dat alles haar aan Steve herinnerde en dat ze hier helemaal niet wilde zijn. Er waren de afgelopen maand een paar dingen veranderd. De kamer van de professor was opnieuw verhuurd en zijn boeken stonden in dozen in de kelder. Steves kamer was ook verhuurd.

Ze vertelde dat mevrouw Boslicki erg lief voor haar was en eten voor haar had gekookt. Hij vond het een vreselijke gedachte dat ze in het pension was en opeens wilde hij niets liever dan bij haar zijn. Na de vanzelfsprekendheid waarmee ze elkaar in het ziekenhuis elke dag hadden gezien, voelde het raar dat ze er opeens niet meer was. Op dit moment hield ze het contact echter een beetje af. Ze wilde duidelijkheid over haar verleden en was nog niet klaar voor de toekomst.

Ze sliep die nacht slecht en piekerde over de telefoontjes van de volgende dag. Zodra ze 's ochtends wakker was, belde ze het klooster. Ze vroeg naar moeder Gregoria en gaf haar eigen naam op, bang dat ze te horen zou krijgen dat ze niet aan de telefoon kon komen. Gabriella herkende de stem van de non die opnam niet en ze liet haar heel lang wachten voordat ze ten slotte weer aan de lijn kwam met de mededeling dat ze haar zou doorverbinden. De telefoon ging één keer over en opeens hoorde Gabriella haar. Ze kreeg tranen in haar ogen zodra ze de dierbare stem hoorde die ze al die maanden zo had gemist.

'Hoe gaat het met je, Gabbie?' Moeder Gregoria had in de krant gelezen wat haar was overkomen en het had haar de grootste moeite gekost om haar gelofte van gehoorzaamheid niet te breken en haar te bellen. Wel had ze een paar keer het ziekenhuis gebeld, totdat men haar had verzekerd dat Gabbie uit het coma was bijgekomen.

'Het gaat goed met me, moeder. Een beetje bont en blauw, maar niet erger dan ik gewend ben,' zei ze, maar ze wisten allebei dat het heel wat erger was geweest. Vervolgens legde Gabriella uit waarom ze belde. Ze wilde de laatste adressen van haar ouders. Moeder Gregoria aarzelde heel lang, want Gabriella's moeder had haar uitdrukkelijk verzocht de adressen niet aan haar dochter te geven. Maar ze had nu al vijf jaar niets meer van haar gehoord en moeder Gregoria vond dat het eigenlijk geen kwaad kon. Het zou goed kunnen zijn voor Gabbie als ze contact met hen opnam. Ze begreep volkomen waarom Gabbie dat wilde. Ze gaf haar dan ook het adres van haar moeder in San Francisco van vijf jaar geleden en een adres in East Seventies van haar vader.

'In New York?' vroeg Gabbie verbijsterd. 'Is hij hier? Dat wist ik niet.'

'Hij is maar een paar maanden in Boston gebleven, Gabbie. Hij is altijd in New York geweest.'

'Waarom heeft hij me dan niet opgezocht?'

'Dat weet ik niet,' zei de oude non verdrietig, hoewel ze zo haar vermoedens had.

'Heeft hij u ooit gebeld?'

'Nooit. Je moeder heeft me zijn adres gegeven voor als ik het ooit nodig zou hebben, als haar bijvoorbeeld iets zou overkomen. Maar er is nooit een reden geweest om hem te bellen.'

'Hij heeft natuurlijk nooit geweten waar ik was.' Achteraf gezien leek dat vreselijk. Hij had altijd een paar straten bij haar vandaan gewoond, terwijl zij had gedacht dat hij in Boston was. 'Dat kun je hem nu zelf vertellen.' Moeder Gregoria had haar zowel zijn nummer op kantoor als thuis gegeven en de adressen, ook al waren die meer dan twaalf jaar oud. Maar het was in elk geval een begin en ze zou hem zo snel mogelijk bellen. Hopelijk kon iemand haar vertellen waar hij nu was.

'Dank u wel, moeder.' Gabbie aarzelde even. 'Ik heb u zo gemist,' voegde ze eraan toe. Er was ook zoveel gebeurd.

'We bidden vaak voor je.' Ze glimlachte trots. 'Ik heb je verhaal in The New Yorker gelezen. Ik vond het geweldig.' Gabbie vertelde haar over de professor en het geld dat hij haar had nagelaten, hoe lief hij voor haar was geweest, en moeder Gregoria luisterde met gesloten ogen naar haar verhaal. Ze vond het heerlijk om haar stem weer te horen en het deed haar goed dat er tenminste iemand lief voor haar was geweest sinds ze bij hen weg was gegaan. Het was nog steeds verboden om haar naam uit te spreken in het klooster.

'Mag ik u schrijven om te vertellen wat er met mijn ouders is gebeurd?' vroeg Gabbie voorzichtig en tot haar verdriet viel er een stilte.

'Nee, mijn kind. Dat kunnen we niet doen. God zegene je, Gabbie.'

'Ik hou van u, moeder... Ik zal altijd van u blijven houden,' zei ze met een gesmoorde snik.

'Pas goed op jezelf,' fluisterde moeder Gregoria, niet in staat om meer te zeggen, want de tranen stroomden over haar wangen. Ze zag er ouder uit dan een jaar geleden. Het verlies was haar zwaar gevallen.

Gabbie had haar over Peter willen vertellen, maar dat durfde ze niet. Ze kon er nog zo weinig over zeggen. Misschien vergat hij haar wel nu ze uit het ziekenhuis weg was, of hij bedacht zich. Het kon best dat hij zo vaak bij haar was geweest omdat ze toevallig in de buurt was. Ze had geleerd dat ze er niet van op aan kon dat een man haar geen pijn zou doen of haar in de steek zou laten.

'God zegene je, mijn kind,' herhaalde moeder Gregoria, en ze huilden allebei toen ze ophingen. Gabbie had geen idee of ze haar nog een keer zou spreken. Het was haast ondenkbaar dat ze moeder Gregoria's stem nooit in haar leven meer zou horen, hoewel dat wel het meest waarschijnlijke was, en dat wist ze.

Ze wachtte een paar minuten om op adem te komen en belde het kantoor waarvan moeder Gregoria haar het nummer had gegeven. Ze wachtte niet totdat hij 's avonds thuis zou zijn. Ze wist dat het een oud nummer was, van dertien of veertien jaar geleden, en misschien werkte hij er niet meer, maar de telefoniste keek niet vreemd op toen ze naar John Harrison vroeg. Ze kreeg hem vrijwel meteen aan de lijn.

'Gabriella?' zei hij ademloos en heel erg verbaasd. Zijn stem klonk precies zoals ze het zich herinnerde en opeens zag ze het beeld weer voor zich dat ze vroeger als kind van hem had gehad, de sprookjesprins.

'Papa?' Ze voelde zich weer negen, of veel jonger.

'Waar ben je?' Hij klonk zorgelijk.

'Hier in New York. Ik heb nu pas je nummer gekregen, na al die jaren. Ik dacht dat je in Boston woonde.'

'Ik ben dertien jaar geleden teruggekomen,' zei hij nuchter. Ze probeerde zich voor te stellen hoe hij zich nu zou voelen. Waarschijnlijk net als zij. Ze kon zich niet indenken dat het niet zo was.

'Mama heeft me in een klooster achtergelaten,' flapte ze eruit. Ze voelde zich nog steeds net een kind en ze wilde hem uitleggen waar ze was geweest.

'Dat weet ik,' zei hij volmaakt kalm. 'Ze heeft me uit San Francisco geschreven om het me te vertellen.'

'Wat?' vroeg Gabriella verward. Had hij het geweten? Waarom was hij dan niet naar haar toe gekomen? Wat had hem daarvan weerhouden?

'Ze schreef me vlak nadat ze was verhuisd. Ik heb nooit meer iets van haar gehoord. Ze wilde me alleen laten weten waar ze jou naartoe had gebracht. Ik geloof dat ze ging hertrouwen,' voegde hij er onverschillig aan toe.

'Dus jij hebt het dertien jaar lang geweten?' Gabriella snapte er niets van en zijn antwoord gaf haar geen goed gevoel.

'Het leven gaat verder, Gabriella. Dingen veranderen. Mensen veranderen. Het was een erg moeilijke tijd voor me.' Hij zei het alsof hij verwachtte dat ze het zou begrijpen. Maar voor zijn dochter was het nog veel moeilijker geweest. Moeilijker dan hij wist, ook al wilde hij daar niet over nadenken.

'Wanneer kan ik je zien?' vroeg ze recht op de man af.

'Ik...' Die vraag had hij niet verwacht en hij vroeg zich af of ze soms geld van hem wilde. Zijn carrière als investeringsbankier was redelijk succesvol, maar niet briljant. 'Is dat wel een goed idee?' vroeg hij onzeker.

'Ik wil het graag,' zei ze nerveus. Hij klonk lang niet zo enthousiast als ze had gehoopt, maar ze had hem veertien jaar niet gezien en onverwacht gebeld. Misschien had ze gewoon naar zijn kantoor moeten gaan om hem te verrassen. 'Kan ik vandaag komen?' Opeens kon ze zich nauwelijks voorstellen dat ze volwassen was. Ze voelde zich weer net zo oud als toen ze hem voor het laatst had gezien en ze popelde om naar hem toe te gaan.

Weer aarzelde hij, en zijn gezicht stond gepijnigd. Hij had geen idee wat hij tegen haar moest zeggen. Uiteindelijk gaf hij zich gewonnen. 'Kom vanmiddag maar naar mijn kantoor.' Hij wilde het achter de rug hebben. Het zou voor hen allebei pijnlijk zijn. Het had geen zin om het uit te stellen. 'Om drie uur?'

'Ik ben er om drie uur.' Stralend legde ze neer.

De hele middag was ze op van de zenuwen. Ze dacht voortdurend aan hem, probeerde zich voor te stellen hoe hij zou kijken, wat hij zou zeggen, hoe hij alle gebeurtenissen uit zou leggen. Dat moest ze hem vragen. Ze wist dat haar moeder de kwade genius was geweest, maar ze wilde van hem horen waarom het zo was gegaan en waarom hij het had laten gebeuren.

Ze trok haar mooiste kleren aan, een marineblauw linnen mantelpak dat ze soms naar haar werk droeg, en ze trakteerde zichzelf op een taxi naar de hoek van Park Avenue en Fifty-third, waar zijn kantoor was gevestigd. Het was een voornaam kantoorgebouw en boven kwam ze in een indrukwekkende receptie. Hij werkte voor een kleine firma met een uitstekende reputatie.

Zijn secretaresse liet haar weten dat ze werd verwacht en om precies één minuut over drie liep Gabriella grijnzend achter de secretaresse aan een lange gang door. Ze verheugde zich er zo op om hem te zien dat ze bijna knapte en ze wist dat al haar angsten en nervositeit als sneeuw voor de zon zouden verdwijnen zodra ze hem zag.

De secretaresse opende de deur en deed een stap opzij. Gabriella kwam in een hoekkamer met een prachtig uitzicht en daar stond hij, achter zijn bureau. Haar eerste indruk was dat hij nauwelijks was veranderd. Hij was nog net zo knap als vroeger, maar toen ze beter keek, zag ze een paar rimpels in zijn gezicht en de grijze strepen in zijn haar. In gedachten berekende ze dat hij onlangs vijftig moest zijn geworden.

'Hallo, Gabriella.' Aandachtig nam hij haar op, verbaasd dat ze zo mooi was, en zo gracieus. Toch leek ze totaal niet op haar moeder en veel meer op hem. Net als hij was ze blond en zijn ogen waren even blauw als de hare. Hij stond naar haar te kijken, zonder aanstalten te maken om naar haar toe te gaan. 'Ga zitten,' zei hij slecht op zijn gemak, en hij wees op een stoel aan de andere kant van het bureau. Ze wilde hem het liefst omhelzen, hem een zoen geven en hem aanraken, maar opeens voelde ze zich geïntimideerd door de omgeving. Ze ging zitten en nam aan dat hij haar straks wel een kus zou geven, als ze een beetje hadden bijgepraat en hij haar iets beter had leren kennen.

Op het bureau stonden foto's van kinderen, vier in getal, allemaal in zilveren lijsten, twee meisjes, ongeveer even oud als zij of iets ouder, en twee jongens, duidelijk veel jonger. Zo te zien waren het recente foto's. En er stond een grote foto van een vrouw in een rode jurk. Ze keek een beetje streng en niet erg gelukkig. Het viel Gabriella onmiddellijk op dat er geen foto stond van toen zij klein was, maar dat was ook niet verwonderlijk want ze kon zich niet herinneren dat er ooit een foto van haar was genomen.

'Hoe gaat het met je?' vroeg hij formeel. Hij keek een beetje gepijnigd en ze concludeerde dat hij zich wel schuldig zou voelen. Hij had hen per slot van rekening in de steek gelaten. Dat moest een moeilijke beslissing voor hem zijn geweest, althans, daar ging ze van uit.

'Zijn dat je kinderen, papa?' Ze wees op de foto's.

Hij knikte. 'De twee meisjes zijn Barbara's dochters en de jongens zijn onze zoons, Jeffrey en Winston. Ze zijn nu twaalf en negen.' Hij had geen zin in oppervlakkig gebabbel. Hij wilde weten waarom ze hier was en haar bezoek zo snel mogelijk achter de rug hebben. 'Waarom ben je naar me toe gekomen?'

'Ik wilde je zien. Ik heb nooit geweten dat je in New York was.'

Hij was zo dichtbij geweest, met een gezin, en zij was buitengesloten geweest. Zonder verdere uitleg was dat pijnlijk.

'Barbara vond het niet prettig in Boston,' zei hij, alsof het daarmee uitgelegd was. Maar voor Gabbie verklaarde het niets.

'Als je wist dat ik in dat klooster zat, waarom heb je me dan niet opgezocht?' Zodra ze hem de vraag had gesteld, zag ze een blik in zijn ogen die ze zich uit haar jeugd herinnerde, een hulpeloze blik, alsof hij zich in het nauw gedreven voelde en zich met de situatie geen raad wist. Als hij in de deuropening had staan kijken terwijl zij werd geslagen, had hij net zo gekeken.

'Wat had het voor zin om je op te zoeken?' vroeg hij bedroefd.

'We hadden slechte herinneringen aan mijn huwelijk met je moeder. Jij ook, neem ik aan. Het leek me beter om de bladzijde om te slaan en het te vergeten.' Maar hoe had hij zijn eigen dochter kunnen vergeten? 'Je moeder was een slecht mens. Ik ben altijd bang geweest dat ze je op een dag zou vermoorden,' voegde hij er met verstikte stem aan toe. Het schokte Gabbie diep om dit te horen en de vraag die haar al een heel leven dwarszat, brandde op haar tong.

'Waarom heb je er dan niets tegen gedaan?' Met ingehouden adem wachtte ze op het antwoord dat voor haar zo belangrijk was.

'Ik stond machteloos. Wat had ik nou kunnen doen?' Dwang, dreigementen, ontheffing uit de ouderlijke macht, scheiding, de politie... hij had van alles kunnen doen. 'Wat kon ik doen? Als ik haar verwijten maakte over wat ze met je deed, reageerde ze haar woede op ons af, vooral op jou. Ik had geen keus. Ik kon alleen weggaan en ergens anders een nieuw leven beginnen. Voor mij was dat de enige oplossing.' En ik dan, wilde ze tegen hem gillen. Wat had ik voor nieuw leven? 'Ik dacht dat je bij de nonnen beter af was. En je moeder zou het nooit goed hebben gevonden dat je bij mij was gekomen.'

'Heb je haar dat ooit gevraagd, nadat ze me had achtergelaten?' Ze wilde het allemaal weten, alle antwoorden.

'Nee,' zei hij openhartig. 'Barbara zou er bezwaar tegen hebben gehad. Jij hoorde bij een ander leven, Gabriella. Je hoorde niet bij ons.' En toen deelde hij de laatste klap uit. 'Nog steeds niet. We zijn jaren geleden elk onze eigen weg gegaan en het is te laat om dat nu nog terug te draaien. En als Barbara wist dat ik nu met je zit te praten, zou ze woedend op me zijn. Ze zou het als verraad aan onze kinderen beschouwen.'

Gabriella was ontzet. Hij wilde haar niet, had haar nooit gewild en was domweg weggelopen zonder zich om haar lot te bekommeren.

'En haar dochters dan? Woonden die niet bij jullie?'

'Natuurlijk wel, maar dat was anders.'

'Wat was daar dan anders aan?'

'Het zijn haar kinderen. In die tijd vertegenwoordigde jij voor mij alleen een slechte herinnering, een aandenken aan een nachtmerrie die ik het liefst wilde vergeten. Ik kon niet voor je zorgen. En dat kan ik nog steeds niet. We zijn uit elkaar gegroeid, Gabriella. We horen niet langer bij elkaar.' Maar hij had twee zoons en twee stiefdochters en een vrouw. Zij had niemand.

'Hoe kun je zoiets zeggen?' Er brandden tranen in haar ogen, maar ze weigerde aan haar verdriet toe te geven.

'Omdat het waar is. Voor ons allebei. Elke keer dat je me zag, zou ik je herinneren aan alles wat we je hebben aangedaan, aan alle keren dat ik je niet heb kunnen helpen. Op den duur zou je me zijn gaan haten.' Dat begon ze nu ook te voelen. Al haar dromen over hem waren bedrog. Hij was toen hulpeloos geweest en dat was hij nog steeds. Hij had de moed niet om haar vader te zijn.

'Hoe heb je het over je hart kunnen verkrijgen om me in al die jaren niet één keer te bellen?' vroeg ze, nu wel degelijk bijna in tranen, maar het kon haar niet langer schelen wat hij van haar dacht. Hij was onverschillig en wreed en hij had haar laten vallen als een baksteen. Hij voelde geen greintje liefde voor haar en had haar niets te bieden. Het was een egoïstische slappeling, en zoals hij zich vroeger door haar moeder de wet had laten voorschrijven, zo liep hij nu aan de leiband van Barbara.

'Wat kon ik nou tegen je zeggen, Gabriella?' Hij keek haar van achter zijn bureau geërgerd aan. Het was duidelijk dat hij deze ontmoeting nooit had gewild. 'Ik wilde je niet zien.' Zo simpel was het. Hij kon geen enkel gevoel voor haar opbrengen, mogelijk voor niemand, zelfs niet voor de leuke kinderen op de foto's. Ze had medelijden met hen allemaal, maar het meest met hem, om alles wat hij niet was. Hij was zelfs geen mens. Hij was een farce.

'Heb je ooit van me gehouden? Jij of mama?' vroeg ze met een gesmoorde snik, en hij vond het smakeloos dat ze haar emoties niet wist te beheersen. Hij keek gekweld en Gabriella wist dat hij haar het liefst zag verdwijnen. Maar dat kon haar niet schelen. Dit deed ze voor zichzelf, niet voor hem. Alles wat er nu gebeurde, zou ze meenemen naar de toekomst. Hij gaf geen antwoord en ze bleef hem priemend aankijken. 'Ik vroeg je iets.'

'Ik weet niet meer wat ik toen voelde. Ik moet wel van je hebben gehouden. Je was een kind.'

'Maar niet genoeg om voor me te willen zorgen. Negen jaar, langer heb je het niet volgehouden. Waarom?'

'Omdat het een mislukking was. Meer dan dat, het was een regelrechte ramp. En jij was het symbool van die ramp.'

'Ik was er het slachtoffer van.'

'Jammer genoeg wel,' beaamde hij triest. 'En ik ook.'

'Maar jij bent nooit het ziekenhuis in geslagen. Ik wel.' Ze was nu meedogenloos in haar zoektocht naar de waarheid, maar hoe pijnlijk het ook was, ze was blij dat ze was gekomen.

'Ik weet dat je ons haatte. Dat heb ik ook tegen haar gezegd. Ze kon zichzelf totaal niet beheersen.'

'Waarom haatte ze me zo diep?' En waarom hield jij zo weinig van me, was de vraag die ze hem niet stelde. Ze wist nu dat hij er niet toe in staat was, dat waarschijnlijk nooit was geweest ook.

Met een zucht leunde hij achterover in zijn leren stoel. 'Ze was jaloers op je,' bekende hij vermoeid. 'Dat is ze altijd geweest, al vanaf de dag van je geboorte. Ze had het niet in zich om een moeder te zijn. Dat wist ik niet toen ik met haar trouwde. Ik kwam er later pas achter.' En hij had het niet in zich om een vader te zijn, ook al stond zijn bureau vol met foto's. Hij keek haar aan, er duidelijk op gebrand om een einde te maken aan hun ontmoeting. 'Was dat het, Gabriella? Heb ik al je vragen beantwoord?'

'De meeste,' zei ze verdrietig, hoewel ze in stilte besefte dat ze op sommige vragen nooit antwoord zou krijgen. Deze man kon geen vader zijn, hij had het niet. Hij was geen knip voor zijn neus waard. Maar misschien had ze dat diep in haar hart altijd wel geweten en het gewoon nooit onder ogen willen zien. Misschien moesten de antwoorden uit haarzelf komen, zoals Peter had gezegd.

Haar vader stond op en keek haar aan. Hij kwam niet achter het bureau vandaan, zoals ze had verwacht. Hij stak geen hand naar haar uit, omhelsde haar niet. Hij bleef zo ver mogelijk bij haar uit de buurt en dat deed pijn, zelfs gewapend met wat ze nu wist.

'Bedankt voor je komst.' Daarmee gaf hij te kennen dat het bezoek ten einde was. Hij drukte op een knopje op zijn bureau en even later hield de secretaresse de deur voor Gabriella open.

'Bedankt.' Dit keer noemde Gabbie hem geen 'papa' en ze probeerde hem niet eens een kus te geven. Het had geen zin. De man uit haar herinnering was al erg genoeg geweest en deze was nog erger. En wat hij ook was, wie hij ook eens voor haar was geweest, hij was niet langer haar vader. Die rol had hij veertien jaar geleden opgegeven en hij had al zijn verantwoordelijkheden van zich af geschoven. Dat was nu glashelder. De vader die ze had gekend, voor zover hij dat was geweest, had op de dag dat hij bij hen weg was gegaan opgehouden te bestaan.

In de deuropening bleef ze nog even naar hem staan kijken om hem in haar geheugen te prenten en toen draaide ze zich om en liep zonder verder nog een woord te zeggen weg. Er was niets meer te zeggen. Het was nu echt voorbij.

Zodra de secretaresse de deur achter haar had dichtgedaan, kwam hij met een getergde uitdrukking op zijn gezicht achter het bureau vandaan. Voor hem was het alsof hij door een raam in het verleden keek en hij herinnerde zich alle ellende. Gabriella was een mooi meisje, maar hij voelde niets voor haar. Die deur had hij lang geleden achter zich gesloten, voorgoed. Dat had hij altijd geweten. Terwijl hij een kast opendeed en zichzelf een straffe martini inschonk, probeerde hij niet aan haar te denken en al helemaal niet aan haar ogen, gloeiend als kooltjes, waarmee ze dwars door hem heen had gekeken. Starend uit het raam, sloeg hij het glas in een teug achterover.

25

Nadat Gabriella het kantoor van haar vader had verlaten, ging ze rechtstreeks naar een reisbureau op Fifth Avenue, waar ze een ticket naar San Francisco kocht. Onderwijl dacht ze voortdurend aan de ontmoeting met haar vader. Het was in geen enkel opzicht gegaan zoals ze had verwacht. Enerzijds was ze verdrietig, anderzijds opgelucht. Ze besefte nu dat het niet aan haar had gelegen, ze was niet zo honds behandeld omdat zij niet deugde, maar omdat er bij hen een steekje los was. Het ging niet om wie zij toen was geweest, maar om wie zij niet waren geweest. Dat begon ze nu pas te begrijpen.

Haar vader was zo'n lege man, zo kil, zo angstig, en hij kon totaal niet met de werkelijkheid of eerlijke emoties omgaan. Ze vond het nog steeds verbijsterend dat hij haar al die tijd in zijn kantoor niet had aangeraakt en ze wist dat hij voor haar achteruit zou zijn gedeinsd als zij het had geprobeerd. Hij wilde haar niet in zijn leven, al jaren niet. Voor hem was ze nog steeds te zeer verbonden met haar moeder. Toch was haar althans iets duidelijk geworden. Het was niet dat hij haar in die tijd iets had onthouden, hij had haar gewoon nooit iets te geven gehad en haar moeder wellicht evenmin. Op één punt moest ze hem gelijk geven. Nu was het te laat. Hoezeer ze al die jaren ook naar hem had verlangd, hoe vaak ze ook had gedroomd dat hij er voor haar zou zijn als hij maar wist waar ze was, ze wist nu dat het een illusie was geweest. Hij had altijd geweten waar ze was en had niet eens de moeite genomen om haar op te zoeken. Hij hield niet van haar, dat viel niet langer te ontkennen. Dat deed pijn, maar het werkte ook bevrijdend. Het was bijna alsof hij veertien jaar geleden was overleden en ze het lichaam nu ten grave kon dragen. Al die jaren was hij een schijnfiguur geweest, en nu had ze eindelijk een lichaam dat begraven kon worden. Ze kon nog steeds voor zich zien hoe hij had gekeken toen ze wegging.

Eenmaal terug in het pension hoorde ze dat Peter haar had gebeld. Ze belde het ziekenhuis, liet hem oppiepen en vertelde hem van de ontmoeting.

'Voel je je nu beter?' vroeg hij zorgzaam.

'Een beetje,' antwoordde ze naar waarheid. Het deed nog steeds pijn dat haar vader haar zelfs geen kus had willen geven, maar zo was hij altijd geweest. Vroeger had hij haar ook nooit geknuffeld, herinnerde ze zich nu. Door hem te zien waren er een hoop herinneringen bovengekomen, geen van alle prettig. De enige keer dat haar vader ooit teder voor haar was geweest, of iets dat erop leek, was op de avond voordat hij voorgoed was vertrokken. Zijn besluit was toen al genomen, dus had hij het waarschijnlijk gedaan omdat hij zich schuldig voelde. 'Je had gelijk,' zei ze tegen Peter. 'Sommige antwoorden moet ik in mezelf zoeken. Dat wist ik alleen niet.' Het was een opluchting voor hem om dat te horen. Hij was ongerust over haar duik in het verleden, want hij was bang dat deze odyssee alleen maar erg verdrietig zou zijn, zeker niet de thuiskomst waarvan ze had gedroomd.

'Wat ga je nu doen?' voeg hij. Hij was net alweer gepiept en hij wist niet hoe lang hij kon blijven praten.

'Morgen vlieg ik naar San Francisco.' Het liefst wilde hij met haar mee, maar hij wist dat ze dat nooit goed zou vinden. Ze was vastbesloten om haar draken eigenhandig te verslaan, ook al was dat nog zo pijnlijk. Hij bewonderde haar erom.

'Red je dat wel, in je eentje?'

'Ik denk het wel,' zei ze een beetje onzeker. Ze vond het nog steeds een eng idee dat ze haar moeder terug zou zien, maar ze wist dat ze dit moest doen. Alleen haar moeder kon haar de echte antwoorden geven. Vooral het antwoord op die cruciale vraag: Waarom heb je nooit van me gehouden? Ze voelde zich net een kind in een sprookje dat onder paddestoelen naar antwoorden zoekt. Zoals in Alice in Wonderland of Dorothy in The Wizard of Oz, en dat zei ze ook tegen Peter.

'Als je nog een paar dagen wacht, ga ik met je mee. Ik heb later deze week een paar dagen vrij, en misschien is het makkelijker voor je.'

'Ik moet dit doen,' legde ze uit en ze beloofde hem uit San Francisco te bellen.

'Pas goed op jezelf, Gabbie. Ik mis je,' voegde hij er onverwacht aan toe.

'Ik mis jou ook,' zei ze. Dit was een prelude op betere tijden voor hen, maar pas nadat ze met haar verleden in het reine was gekomen. Ze wist nu dat ze hem zonder de antwoorden niets te bieden had en hij haar nooit zou kunnen bereiken. Het verdriet over haar jeugd en de wetenschap dat haar ouders nooit van haar hadden gehouden, zou altijd tussen hen in blijven staan. Ze zou hem nooit geloven en ze zou altijd blijven denken dat hij haar uiteindelijk in de steek zou laten, net als haar ouders. En ondertussen zou het angstige wachten daarop hun relatie kapot maken, of haar.

'Bel me als je er bent,' drukte hij haar op het hart voordat hij terug moest naar zijn patiënten.

Diep in gedachten verzonken ging ze naar boven om haar koffer te pakken en net als de vorige avond vond ze de kamer deprimerend. Alles deed haar aan Steve en akelige nachtmerries denken. Ze deed die nacht geen oog dicht, zo zenuwachtig was ze over haar reis naar San Francisco, maar ze kon het niet opbrengen om vier trappen af te lopen en Peter te bellen, dus lag ze rusteloos op de ochtend te wachten.

Iedereen sliep nog toen ze wegging, en ze liet een briefje achter voor mevrouw Boslicki om haar te laten weten waar ze naartoe ging. 'Ik ga naar San Francisco om mijn moeder op te zoeken.' Het zou leuk zijn geweest, dacht ze, als ze maar een andere moeder had gehad.

De vlucht naar San Francisco verliep probleemloos en ze nam de bus naar de stad. Het verbaasde haar dat het er zo koud was, ook al was het augustus. Er stond een straffe wind, er hing mist en het was kil, maar dat scheen typerend te zijn voor deze stad. Ze stapte uit om ergens een hapje te eten en belde het nummer dat ze had opgekregen. Nu pas besefte ze hoe dom het was geweest om niet van te voren te bellen. Stel nou dat ze op vakantie waren? In plaats daarvan kreeg ze een bandje met de mededeling dat het nummer was opgeheven. Ze wist niet wat ze nu moest doen. Ze nam een taxi naar het opgegeven adres en belde aan, maar ze kreeg te horen dat degene die ze zocht daar niet woonde. Tegen die tijd was ze bijna in tranen en de taxichauffeur stelde voor om bij een telefooncel te stoppen, zodat ze inlichtingen kon bellen. Ze wist alleen dat haar moeder jaren geleden was getrouwd met iemand die Frank Waterford heette en ze herinnerde zich hem vaag als een aardige man die nooit tegen haar praatte. Nu zou hij vast en zeker wel met haar willen praten. Het advies van de taxichauffeur leverde gelukkig een adres op. Frank Waterford woonde op Twenty-eighth Avenue, in een wijk die de taxichauffeur Seacliff noemde.

Ze draaide het nummer dat ze van inlichtingen had gekregen. Een vrouw nam op, maar ze klonk niet als haar moeder. Ze vroeg naar mevrouw Waterford en kreeg te horen dat het echtpaar niet thuis was en om halfvijf terug zou komen. Dat was over een uur en ze twijfelde tussen opbellen en er naartoe gaan, om na veel wikken en wegen het laatste te doen. Om halfvijf precies stopte de taxi voor de deur, en er stond een zilverkleurige Bentley op de oprit.

Gabriella hield haar koffertje in de ene hand en belde met de andere aan. Het was hetzelfde gebutste kartonnen koffertje dat ze haar in het klooster hadden gegeven. Tegenwoordig had ze wel mooiere kleren, maar geen betere koffers. Dit was de eerste reis die ze ooit had gemaakt.

'Goedemiddag.' Een vrouw in een gele kasjmier trui deed open. Ze droeg een parelsnoer en had blond haar waar een spoeling aan te pas was gekomen. Zo te zien was ze halverwege de vijftig en ze keek Gabriella vriendelijk aan. 'Kan ik u helpen?' Gabriella zag eruit als een wegloper met haar verwaaide blonde haar, haar grote blauwe ogen en het koffertje, en ze leek jonger dan haar drieëntwintig jaar. De vrouw had geen idee wie ze was. Gabriella vroeg haar beleefd naar 'mevrouw Waterford' en keek stomverbaasd toen de vrouw zei dat zij dat was. Dan was ze toch aan het verkeerde adres en woonde hier een andere Frank Waterford. 'Het spijt me,' zei de vrouw beminnelijk, nadat Gabriella haar had uitgelegd dat ze op zoek was naar haar moeder. Op dat moment kwam er een lange, goedgebouwde man met grijzend haar naar de deur. Hij was wel de Frank Waterford die ze zich herinnerde, alleen dan dertien jaar ouder.

'Is er iets aan de hand?' vroeg hij ongerust, en toen zag hij het meisje met het koffertje op de stoep staan. Ze maakte een verloren indruk en leek volkomen onschuldig.

'Deze jongedame is op zoek naar haar moeder,' legde zijn vrouw geduldig uit, 'maar ze heeft het verkeerde adres. We probeerden net te bedenken wat ze nu kan doen.'

'Gabriella?' In verwarring fronste hij zijn wenkbrauwen. Hij had gehoord dat ze haar naam noemde en die herinnerde hij zich, hoewel hij haar vroeger niet meer dan een paar keer had gezien en ze er nu heel anders uitzag. Ze was een volwassen vrouw.

'Ja.' Ze knikte. 'Meneer Waterford?' Hij glimlachte naar haar, meer dan verbaasd haar te zien. 'Ik ben op zoek naar mijn moeder.' De twee Waterfords wisselden een blik, en nu begrepen ze het. 'Kennelijk woont ze hier niet.'

'Nee, dat klopt,' zei hij behoedzaam. 'Wil je niet even binnenkomen?' Hij leek veel blijer om haar te zien dan haar vader was geweest, en veel aardiger. Ze liet haar koffertje in de gang staan en ging met hen mee naar de zitkamer. Hij bood haar iets te drinken aan en ze vroeg om een glas water, dat de vrouw met het blonde haar voor haar ging halen.

'Zijn mijn moeder en u gescheiden?' vroeg ze een beetje nerveus. Hij aarzelde, maar hij kon de waarheid niet voor haar verborgen houden en daar was ook geen reden voor.

'Nee, Gabriella, we zijn niet gescheiden. Je moeder is vier jaar geleden overleden. Ik vind het heel naar voor je.' Even keek Gabriella hem sprakeloos aan. Ze was dood en ze had al haar geheimen meegenomen in het graf. Nu zou ze nooit echt vrij zijn.

'Ik ging ervan uit dat je vader het je wel zou vertellen.' Hij had een licht zuidelijk accent, en ze herinnerde zich nu dat haar moeder ooit eens had gezegd dat hij oorspronkelijk uit Texas kwam.

'Ik heb hem een kopie van de overlijdensadvertentie gestuurd, want ik vond dat hij het moest weten en ik nam aan dat hij het je zou vertellen.' Hij begreep niets van de hele situatie, totdat Gabriella het hem uitlegde.

'Ik heb mijn vader gisteren voor het eerst in veertien jaar weer gezien. Hij heeft niets gezegd. Maar ik heb hem ook niet verteld dat ik hierheen zou gaan.'

'Maar je woonde toch bij hem?' Perplex keek Frank Waterford haar aan. 'Ze zei tegen me dat ze de voogdij had opgegeven om met mij te kunnen trouwen en dat je vader haar had verboden om jou nog te zien. Er stonden nooit ergens foto's van je, want ze zei dat ze dat te pijnlijk vond.' Het waren interessante mensen, haar ouders. Wat ze met haar hadden gedaan was geen toeval geweest, alles was zorgvuldig in scène gezet.

Met een diepe zucht gaf ze antwoord, verbijsterd over de leugens die ze hun partners hadden verteld om zich van haar te kunnen ontdoen. 'Er bestaan helemaal geen foto's van me, meneer Waterford. Ze namen nooit foto's. En mijn moeder heeft me in het St. Matthew's-klooster in New York achtergelaten toen ze naar Reno ging. Ze is nooit teruggekomen. Ik heb nooit meer iets van haar gehoord. Ze stuurde elke maand een cheque voor mijn kost en inwoning en daar hield ze mee op zodra ik achttien werd. En dat was dat.'

'Ze overleed een jaar later,' legde hij uit nu de puzzelstukjes eindelijk op hun plaats vielen. 'Ze heeft altijd tegen me gezegd dat ze geld doneerde voor een goed doel, omdat de nonnen in het verleden iets voor haar hadden gedaan. Ik heb nooit kunnen vermoeden dat jij daar woonde.' Opeens had hij het gevoel dat hij haar zijn excuses aan moest bieden, alsof hij deel had uitgemaakt van een complot. Maar Gabriella kende haar moeder veel te goed om te weten dat dat niet zo was. Haar gedrag was zo herkenbaar.

'Waaraan is ze overleden?'

'Aan borstkanker.' Hij keek naar Gabriella en haar ogen stonden zo triest dat hij het liefst een arm om haar heen zou slaan.

'Ze was geen erg gelukkige vrouw,' voegde hij er diplomatiek aan toe. Hij wilde haar dochter niet beledigen, noch haar illusies de grond in boren. 'Ik denk dat ze je miste. Dat moet haast wel.'

'Daarom ben ik gekomen,' legde Gabriella uit terwijl ze haar glas neerzette. 'Ik wilde haar een paar dingen vragen.'

'Misschien kan ik je helpen,' bood hij aan. Zijn vrouw zat ondertussen belangstellend en met medelijden te luisteren.

'Ik denk het niet. Ik wilde haar vragen waarom ze me heeft achtergelaten en waarom...' In bijzijn van twee mensen die vreemden voor haar waren, worstelde ze met tranen en daar schaamde ze zich een beetje voor, maar ze waren erg aardig en het was een moeilijk moment. 'Ik wilde haar vragen waarom ze bepaalde dingen heeft gedaan voordat ze me naar het klooster bracht.' Het was niet moeilijk om te zien dat haar vragen pijnlijk waren, en hij begon te vermoeden dat er veel meer achter het hele verhaal stak. Hij besloot dan ook eerlijk tegen haar te zijn en niet om de waarheid heen te draaien. Daar was het nu te laat voor en hij vond dat Gabriella recht had op de waarheid. Meer kon hij haar niet bieden.

'Gabriella, ik zal er geen doekjes om winden. Het is misschien niet prettig om te horen, maar misschien heb je er iets aan. Ik ben negen jaar met je moeder getrouwd geweest en het waren de ergste jaren van mijn leven. We hebben het over scheiden gehad voordat ze ziek werd, maar onder die omstandigheden vond ik dat niet correct. Ik vond dat ik haar moest steunen en dat heb ik ook gedaan. Maar ze was een kille, moeilijke, kwade, giftige, rancuneuze vrouw en ik geloof niet dat ze ook maar een greintje vriendelijkheid in zich had. Ik weet niet wat voor soort moeder ze voor je is geweest, maar ik kan me niet voorstellen dat ze voor jou aardiger is geweest dan voor mij. Dat ze je naar het klooster heeft gebracht, is misschien wel het aardigste dat ze ooit voor je heeft gedaan. Ze was een boosaardig mens.' Hij zei het emotieloos en zijn vrouw klopte op zijn hand terwijl hij het vertelde. 'Ik vind het heel naar dat ze je heeft achtergelaten,' vervolgde hij, 'maar ik denk niet dat je bij haar ooit gelukkig zou zijn geweest, zelfs niet met mij erbij. Toen ik in New York met haar omging, verbood ze me met jou te praten en dat heb ik nooit begrepen. Je was zo'n schattig klein ding en ik ben dol op kinderen. Ik heb er zelf vijf in Texas, maar ze wilden niet eens meer op bezoek komen toen ik met haar getrouwd was. Ze verafschuwde hen en zij hebben haar tot op de dag van haar dood gehaat en dat kan ik ze niet kwalijk nemen. Tegen de tijd dat ze doodging, was ik zelf ook niet bepaald dol op haar. Ze was niet innemend en totaal niet verzoeningsgezind. Er is op haar begrafenis door niemand gesproken, want niemand kon iets aardigs verzinnen om over haar te zeggen.' Nu hij terugdacht aan het verleden, herinnerde hij zich nog iets dat hij was vergeten. 'Weet je, in New York probeerde ze me wijs te maken dat jij haar huwelijk met je vader kapot had gemaakt. Daar snapte ik niets van, maar ik heb altijd het gevoel gehad dat ze jaloers op je was en dat ze je vader daarom de voogdij over jou had gegeven. Ze wilde je niet in de buurt hebben, lieve schat. Toch heb ik nooit vermoed dat ze je heeft verstoten. Als ik dat had geweten, zou ik niet met haar zijn getrouwd. Een vrouw die tot zoiets in staat is... nou, dat zegt een hoop over iemand. Nu weet ik natuurlijk beter en ik ben niet verbaasd. Het is onvoorstelbaar dat ik er al die jaren niets van heb geweten. Ik dacht gewoon dat ze het pijnlijk vond dat ze je had opgegeven, dus we hadden het nooit over je.'

Het was inderdaad een onvoorstelbaar verhaal. Ze waren haar allemaal vergeten, ze hadden haar tegelijk met het verleden begraven, zowel haar vader als haar moeder. Ze was letterlijk verstoten.

Ze vertelde de Waterfords hoe het was geweest, wat haar moeder met haar had gedaan en dat haar vader het had laten gebeuren, de afranselingen, het ziekenhuis, de blauwe plekken, de haat, de beschuldigingen. Het was een lang verhaal en tegen de tijd dat ze ermee klaar was, huilden ze alle drie. Frank hield haar hand vast en zijn vrouw, Jane, had een arm om haar schouders geslagen. Het waren allerliefste mensen en ze wist dat haar moeder deze man niet had verdiend. Ze had gewoon geluk gehad en hij had een hoge prijs betaald voor het plezier van haar gezelschap. Zelfs na al die jaren keek hij nog steeds grimmig als hij het over haar had, en Gabbie ook.

'Ik wilde haar vragen,' zei Gabbie in tranen, 'waarom ze nooit van me heeft gehouden.' Voor haar was dat de sleutel tot al het andere. Het ultieme antwoord. En ze zou het nooit weten. Wat was er toch mis met haar dat ze niet van haar konden houden? Lag het aan haar of aan hen? Het was alsof ze had verwacht dat haar moeder zou zeggen dat het haar speet, dat ze zou smeken om vergiffenis, uit zou leggen dat ze wel van haar had gehouden, alleen niet had geweten hoe ze dat moest laten blijken. Alles zou beter zijn geweest dan de rauwe haat die haar moeder haar gedurende haar kinderjaren aan den lijve had laten ondervinden. Nu kon ze het haar niet meer vragen.

'Het antwoord op die vraag is heel simpel, Gabbie,' zei Frank terwijl hij de tranen uit zijn ogen wiste. 'Ze kon van niemand houden. Ze had niets te geven. Het spijt me dat ik kwaad spreek van de doden, maar ze was door en door verdorven en zo gemeen als een slang. Er was iets niet in orde met haar. Geen enkel mens kan zo boosaardig zijn. De eerste vijf jaar van ons huwelijk dacht ik dat het mijn schuld was, dat ik haar op de een of andere manier had teleurgesteld, of dat ik niet goed genoeg was, niet aan haar verwachtingen voldeed. Toen pas besefte ik dat het niets met mij te maken had. Het lag aan haar. Dat was zo'n opluchting voor me. Ik had alleen nog medelijden met haar, maar dat maakte het nog niet makkelijk om met haar te leven. Wat ze met jou heeft gedaan, is onvergeeflijk, en je zult altijd met de littekens moeten leven. Je moet voor jezelf uitmaken of je het kunt opbrengen om het haar te vergeven, of je moet haar de rug toekeren, zoals zij het met jou heeft gedaan, en haar vergeten. Maar wat je ook doet, bedenk dat het niets met jou te maken had. Ieder ander zou van je hebben gehouden, behalve je eigen ouders. Je hebt gewoon pech gehad met twee van die vreselijke mensen. Misschien vind je het moeilijk om dat te accepteren, maar volgens mij komt het daar op neer. Ze was een afschuwelijk mens. Het ontbrak haar aan iets heel wezenlijks en dat zou altijd zo zijn gebleven. Als ze vandaag hier zou zijn, zou ze je de antwoorden ook niet kunnen geven. Ze kon geen liefde geven, ze wist niet eens wat het was. Ze was heel erg mooi, en in het begin heb ik het ook leuk met haar gehad, maar dat heeft niet lang geduurd. Zodra we waren getrouwd, kwam haar slechtheid naar boven. En ze is tot aan haar dood slecht gebleven. Het had niets met jou te maken, Gabbie. Je stond gewoon op het verkeerde moment in de verkeerde rij toen de ouders werden uitgedeeld.'

Was dat het hele verhaal, vroeg ze zich af. Was het dan zo simpel? Maar eigenlijk wist ze al terwijl ze naar hem luisterde dat het waar was. Het had niets met haar te maken gehad, nooit. Ze had haar antwoord. Het was allemaal een vergissing van het lot geweest, een gril van de natuur, een botsing van twee planeten die niet naast elkaar konden bestaan, en zij was verstrikt geraakt in de explosie die daaruit voortvloeide. Er was geen antwoord op de vraag waarom ze nooit van haar had gehouden. Eloise had nooit van iemand gehouden. Ze kon geen liefde geven, zelfs niet aan haar eigen dochter. Gabbie voelde zich opeens merkwaardig vredig. Ze wist dat ze eindelijk aan het eind van de weg was gekomen en dat ze nu naar huis kon. Ze had er drieëntwintig jaar voor nodig gehad om haar odyssee te volbrengen. Andere mensen hadden er nog langer voor nodig, maar zij was flink genoeg geweest om de hare onder ogen te zien. Ze had antwoorden willen hebben. En ze had de moed gehad om beproevingen te trotseren om erachter te komen. Ze hadden altijd gelijk gehad, allemaal. Ze was sterk. En dat wist zij nu ook. Ze konden haar niet langer pijn doen. Ze had hen overleefd.

De Waterfords nodigden haar uit om die avond te blijven eten, en ze genoot van hun gezelschap. Het was een ontroerende gedachte dat Frank dertien jaar haar stiefvader was geweest terwijl ze hem nooit had gekend. En Jane was een schat. Zij was ook weduwe, ze waren nu drie jaar getrouwd en het was overduidelijk dat ze van elkaar hielden. Ze vertelde dat Frank er beroerd aan toe was geweest toen ze hem leerde kennen, dat hij dankzij Eloise een hekel aan vrouwen begon te krijgen en dat zij daar een stokje voor had gestoken. Hij moest lachen om haar versie van het verhaal.

'Daar moet je geen woord van geloven, Gabbie. Ze was een eenzame weduwe en ik heb haar geschaakt, pal onder de neus van een of andere rijke ouwe stakker uit Palm Beach vandaan. Ik was al met haar getrouwd voordat hij wist wat hem overkwam,' vertelde hij met een brede grijns.

Ze drongen erop aan dat ze zou blijven logeren, maar ze wilde hen niet tot last zijn. Ze zei dat ze een hotel zou zoeken in de buurt van het vliegveld en de volgende ochtend naar huis zou gaan. Maar ze wilden echt dat ze bleef; Frank vond dat wel het minste dat hij na al die jaren voor haar kon doen. Vluchtig bedacht ze hoe anders haar leven zou zijn geweest als hij er wel voor haar had kunnen zijn. Maar haar moeder zou het toch hebben verpest en Frank had waarschijnlijk gelijk. Het beste dat haar moeder ooit voor haar had gedaan, was haar achterlaten. Uiteindelijk was dat haar redding geweest, want de mishandeling zou haar op een gegeven moment fataal zijn geworden.

Ze gaven haar een beeldige logeerkamer met uitzicht op de baai en de Golden Gate Bridge en de volgende ochtend bracht de huishoudster haar ontbijt op bed. Ze voelde zich net een prinses. In een opwelling besloot ze Peter te bellen voordat ze naar het vliegveld ging. Hij had voor de verandering geen dienst, en was in de wolken dat ze belde.

Ze vertelde hem over de Waterfords en hij was blij dat het allemaal zo goed was gegaan en dat de confrontatie met haar moeder haar bespaard was gebleven. Net als Frank Waterford was hij ervan overtuigd dat er niets veranderd zou zijn en dat ze wel weer een manier zou hebben verzonnen om Gabbie pijn te doen. Hij was niet verbaasd over de dingen die Frank had verteld en heel erg opgelucht dat haar zoektocht voorbij was. Ze klonk rustig en tevreden. Ze zei dat ze die avond thuis zou komen, maar hij had een beter idee. Hij had vier dagen vrij en zei dat hij San Francisco altijd een leuke stad had gevonden.

'Waarom blijf je niet gewoon daar?' opperde hij. 'Dan kom ik naar je toe.'

Ze aarzelde heel lang, want ze wist niet goed wat ze tegen hem moest zeggen. Voor hen was dit nog maar het prille begin, hoewel ze wel het gevoel had dat ze zich eindelijk van het spook van haar verleden had bevrijd. Eindelijk had ze met iedereen vrede gesloten. Met Joe, met Steve, zelfs met haar ouders. Ze begreep nu beter wat er met haar was gebeurd. Frank had gelijk. Ze had pech gehad bij het uitdelen van de ouders. Het was alsof ze door de bliksem getroffen was. Al die lange jaren had ze altijd gedacht dat alles haar eigen schuld was. De mishandeling, de wreedheid, het feit dat ze haar in de steek hadden gelaten, zelfs het feit dat ze niet van haar hadden gehouden. Ze was bereid geweest om de schuld op zich te nemen. Nu besefte ze pas dat zelfs wat er met Joe was gebeurd niet geheel aan haar te wijten was. Uiteindelijk had hij zijn eigen beslissing genomen.

'Wat vind je ervan?' drong Peter aan, en dit keer keek ze glimlachend naar buiten door het raam van de logeerkamer.

'Dat lijkt me heel leuk.' Eindelijk was ze eraan toe om zichzelf dit te gunnen en in staat om hem toe te laten. Ze wist niet wat er tussen hen zou gebeuren, maar het was goed, voor hen allebei, en ze hield het nu zelfs voor mogelijk dat ze het verdiende. Ze had niet langer het gevoel dat ze voor eeuwig verdoemd was, of voorbestemd om gestraft te worden. Daarom was ze hier gekomen, om verlost te worden van de last waar anderen haar mee hadden opgezadeld, en dat was haar gelukt. Het levenslange vonnis was vernietigd.

'Ik neem vanmiddag nog een vlucht. We kunnen ergens afspreken. Ik neem wel een kamer in een hotel,' zei Peter enthousiast, maar toen ze de Waterfords vertelde dat hij zou komen, stonden ze erop dat hij bij hen zou logeren. Het waren de aardigste, meest gastvrije mensen die ze ooit had ontmoet, en ze leken oprecht blij dat ze bij hen was.

'Ik wil die nieuwe schoonzoon van me weleens zien, voordat je weer de mist ingaat,' plaagde hij Gabbie. Ze had hen verteld hoe ze elkaar hadden leren kennen en wat er met Steve Porter was gebeurd, of hoe hij dan ook heette. Ze waren ontzet over dat verhaal, maar verheugden zich erop om Peter te leren kennen.

Nadat Gabbie met een taxi naar het vliegveld was gegaan, vertelde Frank zijn vrouw dat hij zo'n medelijden met haar had, dat haar jeugd een hel moest zijn geweest. Hij voelde zich schuldig dat hij het niet had vermoed en niet had gezien wat voor monster Eloise was geweest. Hij was blij dat hij het nu een beetje goed kon maken tegenover Gabbie. En het stelde hem gerust dat ze intelligent en verstandig was. Hij vond het opmerkelijk dat ze alle verschrikkingen te boven was gekomen.

'Het is een leuke meid,' zei hij tegen Jane, en ze was het volledig met hem eens. Samen gingen ze naar de tuin om van het mooie uitzicht te genieten en ondertussen landde Peter op de luchthaven.

26

Zijn toestel maakte een soepele landing terwijl Gabriella ernaar stond te kijken. Ze verheugde zich erop om hem weer te zien, maar ze was nog steeds een beetje nerveus. Ze hadden zoveel gepraat in het ziekenhuis, maar ze had hem sindsdien niet meer gezien en evenmin in de wereld van alledag. Het was haast onvoorstelbaar dat ze nog maar drie dagen uit het ziekenhuis was. Er was zoveel gebeurd, zoveel vragen die haar hadden gekweld waren nu beantwoord. En ze was blij dat hij hierheen was gekomen. Peter en zij hadden ermee ingestemd om het weekend bij de Waterfords te blijven logeren. Dan moest hij terug naar het ziekenhuis en zij wilde terug naar de boekwinkel.

Ze stond een beetje aan de kant toen hij in de aankomsthal kwam, zodat hij haar bijna over het hoofd zag. Hij keek recht voor zich uit en grijnsde breed toen ze opeens naar voren kwam en hem verraste. Zodra hij haar zag, met haar blauwe ogen en glanzende blonde haar, voelde hij een heftig verlangen om haar te kussen. In plaats daarvan sloeg hij een arm om haar schouders en samen liepen ze langzaam naar de uitgang. Ze praatte honderduit over de dingen die ze had meegemaakt en de ontdekkingen die ze had gedaan, en hij had haar ogen nog nooit zo stralend gezien. Hij las er nog steeds de diepzinnigheid in die hem zo bekoorde en waardoor hij zich van meet af aan tot haar aangetrokken had gevoeld, maar ze keek niet langer zo gepijnigd. Terwijl hij naar haar luisterde, bleef hij opeens staan en hij keek haar glimlachend aan, dolblij haar te zien.

'Ik heb je gemist. De afdeling is niet hetzelfde zonder jou.' Niets was meer hetzelfde. En hij was de hele reis naar Californië ziek geweest van de zorgen om haar.

'Ik heb jou ook gemist, Peter.' Glimlachend keek ze hem aan, met de ogen van een vrouw. Het waren wijze ogen, sterke ogen, dappere ogen, ogen die niet langer bang waren om hem te zien. 'Fijn dat je hiernaartoe bent gekomen. Bedankt.'

'En jij bedankt dat je naar het ziekenhuis bent gekomen.' En dat ze het had overleefd, dat ze alle narigheid uit haar leven had overleefd en hier was uitgekomen. Hij had op haar gewacht, jarenlang, hij had het alleen niet geweten. Al die jaren was er nooit iemand geweest om wie hij oprecht had gegeven, niemand die echt bij hem paste, niemand die de kracht had om het met hem uit te houden, maar hij voelde intuïtief dat zij die kracht wel had. Ze was nergens bang voor, en als ze wel ergens bang voor was, zou hij er voor haar zijn, zou hij haar erdoor slepen. Tegelijkertijd wist hij ook dat zij er voor hem zou zijn. Ze waren allebei mensen die de moed hadden om te doen wat er gebeuren moest, die zich inzetten voor wat ze wilden, die er voor elkaar zouden zijn. Dat hadden ze van hun bittere ervaringen geleerd. Hun pad was niet over rozen gegaan, dat van Gabbie al helemaal niet. Zij was de ware heldin van dit verhaal, zij was door een hel gegaan en had het overleefd en nu keek ze hem glimlachend aan, met het zelfvertrouwen waarnaar ze haar hele leven lang op zoek was geweest. Eindelijk waren de schaduwen weg.

Hij nam haar hand in de zijne, hield haar stevig vast, en langzaam liepen ze naar buiten. Hij had zijn tas over zijn schouder gehaakt, en zij had haar vrijheid. De toekomst lag aan hun voeten en ze hadden geen haast om waar dan ook te komen. Ze hadden de tijd, er lag een heel leven voor hen, en het spook van het verleden zou hen niet langer achtervolgen. Meer dan elkaar hadden ze nu niet meer nodig, plus de tijd om ervan te genieten. En zij hoefde niet langer naar antwoorden te zoeken. Ze was vrij.

Hand in hand liepen ze naar buiten, en in de stralende augustuszon keek hij op haar neer en zij keek lachend naar hem op. Het leek allemaal zo makkelijk. De weg hierheen was bochtig geweest en had soms eindeloos lang geleken. Maar nu ze van de heuveltop naar het uitzicht keek, leek de weg niet meer zo onbegaanbaar als voorheen. De weg was zwaar genoeg geweest. En lang genoeg. Maar waar ze nu ook was, eindelijk was ze thuis.

Table of Contents

- Inhoud
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21
- 22
- 23
- 24
- 25
- 26