Le ranch (French Edition) by Danielle Steel
Author: Danielle Steel
Date: 1997-01-02T08:00:00+00:00
Keywords: Romance; Fiction; Chick Lit; Drama; Contemporary Romance; Contemporary; Audiobook; Novels; Adult; Collections
Description: In her 39th best-selling novel, Danielle Steel brings to life the story of three women, old roommates from college, who come together after twenty years, one summer at The Ranch.They had been inseparable in college, Mary Stuart, Tanya, and Zoe. But in the more than twenty years that followed, the three had moved on with their lives, settled in different cities, and found successful careers and new roles as mothers and wives. By chance, each would find herself alone for a few weeks one summer, wrestling with the present and the past. At a sprawling ranch in the foothills of Wyoming's Grand Teto
Publisher: POCKET

Inhoud

Ze waren onafscheidelijk toen ze nog studeerden: Mary Stuart, Tanya en Zoë. Maar dat is voorbij, al meer dan twintig jaar. Ze hebben elk hun eigen leven gevonden. Mary Stuart is getrouwd met een succesvolle jurist in Manhattan, Tanya leidt een wervelend bestaan als beroemde zangeres en Zoë is hoofd van een aids-kliniek in San Francisco.

Het toeval wil dat de drie vrouwen elkaar pas weer ontmoeten op een breekpunt in hun leven, op een ranch in Wyoming. Daar hervinden ze hun vriendschap - en zichzelf. Het zusterlijke gevoel van vroeger blijkt van onschatbare waarde: het stelt hen in staat verdriet, ziekte en ontgoocheling te helen met liefde, andere inzichten en nieuwe kansen.

Aan Victoria en Nancy, speciale, dierbare hartsvriendinnen, die me aan het lachen maken, mijn hand vasthouden als ik verdriet heb, en er altijd, altijd, altijd voor me zijn.

Alle liefs,
d.s.

1

De vrouw die achter een karretje door het gangpad liep, tussen de blikgroenten en de kruiden voor de fijne keuken, zou in elke andere supermarkt een vreemde eend in de bijt zijn geweest. Haar onberispelijk gekapte bruine haar hing tot op de schouders, ze had een vlekkeloze huid, grote, bruine ogen, een slank figuurtje, perfect verzorgde nagels, en ze droeg een marineblauw linnen pakje, dat in Parijs gekocht leek. Ze droeg marineblauwe schoenen met hoge hakken, een bijpassende Chanel-tas en ze zag er tot in de puntjes verzorgd uit. Ze had gemakkelijk kunnen doen alsof ze nog nooit in een supermarkt was geweest, maar ze leek er zich verrassend thuis te voelen. Eigenlijk liep ze, op weg naar huis, vaak binnen bij Gristede's, op de hoek van Madison en Seventy-seventh. Hun huishoudster deed meestal de boodschappen, maar op een vreemd ouderwetse manier hield Mary Stuart Walker ervan zelf inkopen te doen. Ze kookte 's avonds graag voor Bill als hij thuiskwam. Ze hadden nooit een kok gehad, ook niet toen de kinderen jonger waren. Hoewel ze er onberispelijk uitzag, hield ze ervan voor haar gezin te zorgen en alles zelf tot in de kleinste details te regelen.

Hun appartement lag op de hoek van Seventy-eighth en Fifth, met een prachtig uitzicht op Central Park. Vijftien jaar van de tweeëntwintig dat ze getrouwd waren woonden ze daar al. Mary Stuart was een huisvrouw uit duizenden, de kinderen plaagden haar vaak dat alles altijd 'perfect' moest zijn, dat alles er volmaakt moest uitzien en zijn, en dat kon je gemakkelijk van haar geloven. Als je alleen maar naar haar keek viel het vanzelf op dat ze daar een beetje dwangmatig in was. Zelfs om zes uur, op een warme juni-avond in New York, na zes uur vergaderen, had Mary Stuart net nieuwe lipstick opgedaan en haar haar zat onberispelijk.

Ze koos twee kleine biefstukken, twee grote aardappelen om in de schil te koken, wat verse asperges, wat fruit en wat yoghurt, en ze dacht bijna automatisch terug aan de tijd dat haar karretje vol lekkernijen voor de kinderen lag. Ze deed altijd net alsof ze het afkeurde, maar ze kon het niet nalaten de dingen te kopen die ze op de tv zagen en die ze graag wilden hebben. Het was zo gemakkelijk hen een beetje te verwennen, het was zo belangrijk het hun naar de zin te maken met cornflakes die naar klapkauwgom smaakten; ze zag er nooit het nut van in die niet te kopen en hen te dwingen een gezond ontbijt te eten dat ze niet lekker vonden.

Zoals de meeste mensen in hun kringetje in New York verwachtten zij en Bill heel veel van hun kinderen, voor alles hadden ze een hoge maatstaf, bijna volmaakte cijfers op school, imposante resultaten in de sport, eerlijk als goud, hoge ethische normen. En naar bleek waren Alyssa en Todd knappe kinderen, in alles intelligent en opvallend, uitmuntend op en buiten school, en in de grond heel fatsoenlijke mensen. Bill had hun vanaf hun jeugd op hun huid gezeten en gezegd dat hij van hen verwachtte dat ze volmaakte kinderen waren, dat hij en hun moeder daar zelfs op rekenden. Tegen de tijd dat ze tien en twaalf waren, kreunden Alyssa en Todd wanneer ze die woorden maar hoorden. Maar die woorden waren dicht bij de waarheid, en dat wisten ze. Wat hun vader eigenlijk bedoelde was dat ze op en buiten school hun uiterste best moesten doen, dat ze het beste moesten geven van wat ze hadden, er alles aan moesten doen, ook al lukte het niet altijd. Het was heel wat om zoiets van iemand te verwachten, maar Bill Walker had altijd hoge normen gesteld en zij voldeden eraan. Hun moeder mocht dan van tijd tot tijd wat star schijnen, hun vader was de echte perfectionist, die dat alles van hen en van hun moeder verwachtte. Bill was degene die hen allen echt onder druk zette, niet alleen zijn kinderen, maar ook zijn vrouw.

Mary Stuart was bijna tweeëntwintig jaar de volmaakte vrouw voor hem geweest, ze bezorgde hem het volmaakte huis, de volmaakte kinderen, ze zag er knap uit, deed wat van haar werd verwacht en verzorgde een huis dat niet alleen in de pagina's van Architectural Digest terechtkwam, maar ook een plek was waar ze graag thuiskwamen. Er was niets opzichtigs of opvallends aan hun manier van leven, alles werd perfect en nauwgezet geregeld. Alles wat Mary Stuart deed was naadloos. Ze deed alsof het allemaal zonder enige moeite gebeurde, al beseften de meeste mensen dat het niet zo gemakkelijk kon zijn als zij het liet voorkomen. Maar dat was haar geschenk aan hem. Doen alsof alles gemakkelijk leek. Jarenlang had ze liefdadigheidsfeesten georganiseerd, die honderdduizenden dollars opleverden voor belangrijke instellingen, ze zat in museumbesturen en werkte zonder ophouden in hulporganisaties voor gehandicapte, zieke of ernstig sociaal achtergestelde kinderen. En nu, op haar vierenveertigste, nu de kinderen min of meer volwassen waren, had ze de laatste drie jaar vrijwilligerswerk gedaan voor fysiek en psychisch gehandicapte kinderen in een ziekenhuis in Harlem, naast de liefdadigheidsfeesten die ze nog steeds organiseerde en de comités waarvan ze lid was.

Ze zat in het bestuur van het Metropolitan Museum of Art en het Lincoln Center, en hielp ieder jaar met het organiseren van evenementen voor fondsenwerving, omdat iedereen een beroep op haar deed. Ze had het ontzettend druk, vooral nu de kinderen het huis uit waren en Bill altijd overwerkte op kantoor. Hij was een van de belangrijkste partners van een internationaal advocatenkantoor aan Wall Street. Hij behandelde al hun grote zaken die betrekking hadden op Duitsland en Engeland. Hij was van huis uit strafpleiter, en de dingen die Mary Stuart in het sociale leven deed hadden er altijd erg toe bijgedragen dat zijn reputatie werd vergroot. Ze was altijd een volmaakte gastvrouw voor hem, dat was ze altijd geweest, al was dit jaar erg rustig verlopen. Hij had een groot deel van de tijd in het buitenland gezeten, vooral de afgelopen paar maanden, om een veelomvattende rechtszaak in Londen voor te bereiden, en daardoor was hij veel van huis geweest. En Mary Stuart had het met haar vrijwilligerswerk drukker gehad dan ooit. Alyssa bracht haar eerste studiejaar door aan de Sorbonne. Daarom had Mary Stuart dit jaar meer tijd voor zichzelf. Het had haar de kans gegeven veel dingen in te halen. Ze nam er nog wat liefdadigheidswerk bij, las veel, en deed in de weekends vrijwilligerswerk in het ziekenhuis. Of soms, op zondagen, verwende ze zichzelf, ze bleef in bed met een boek of verslond de hele New York Times. Ze had een druk leven en als je haar zag zou niemand ooit hebben vermoed dat er iets ontbrak. Ze zag er minstens vijf of zes jaar jonger uit dan ze was, al was ze dat jaar wat meer dan anders afgeslankt. Je zou denken dat dat kwam omdat ze ouder werd, maar op de een of andere manier was dat niet zo, en het zorgde er eigenlijk voor dat ze er nog jonger uitzag. Ze straalde een zachtheid uit waar de mensen dol op waren en waarop kinderen reageerden, vooral de kinderen met wie ze werkte. Ze vertoonde een oprechte vriendelijkheid die uit het hart kwam, maatschappelijke grenzen overschreed. Je besefte niet uit welke kringen ze eigenlijk kwam. Je was je alleen bewust van iets heel ontroerends aan haar, als je naar haar keek leek het bijna iets melancholieks, alsof ze groot verdriet kon begrijpen en diepe smart had doorstaan, en toch was er niets zwaarmoedigs aan haar. Haar leven leek helemaal volmaakt. Haar kinderen waren altijd de intelligentste, talentvolste, knapste geweest. Haar man was enorm succesvol, zowel financieel als wat betreft het prestige dat hij verwierf door zeer in het oog lopende zaken te winnen die internationaal gezien een mijlpaal betekenden. In de zakenwereld werd hij zeer gerespecteerd, ook in hun sociale kringen.

Mary Stuart had alles wat de meeste mensen wilden, en toch, als je naar haar keek, voelde je dat vleugje verdriet. Het was een soort deernis die je meer voelde dan zag, een eenzaamheid misschien, en dat leek ongewoon. Hoe kon iemand met het uiterlijk en de levensstijl, de sociale vaardigheden en het gezin van Mary Stuart eenzaam zijn? Als je dat gevoel over haar had, haar bekeek met het hart in plaats van de ogen, leek het vreemd en onwaarschijnlijk, en je ging je afvragen of je intuïtie wat haar betrof wel klopte. Er was geen reden om te vermoeden dat Mary Stuart Walker eenzaam of verdrietig was, en toch, als je haar goed opnam, wist je dat ze dat was. Achter de elegante façade had ze iets tragisch.

'Hoe gaat het vandaag met u, mevrouw Walker?' De man achter de kassa grijnsde tegen haar. Hij mocht haar wel. Ze was knap en ze was altijd beleefd tegen hem. Ze informeerde naar zijn gezin, zijn vrouw, naar zijn moeder, jaren voordat ze stierf. Vroeger kwam ze altijd met de kinderen, maar die waren nu het huis uit, daarom kwam ze alleen en ze maakte altijd een praatje met hem. Je moest moeite doen om haar niet aardig te vinden.

'Prima, Charlie, dank je.' Ze glimlachte tegen hem en zag er zelfs nog jonger uit. Ze leek nauwelijks anders dan toen ze nog een meisje was, en als ze in het weekend in een blauwe spijkerbroek in de zaak kwam, leek ze soms precies op haar dochter.

'Warm vandaag, vind je niet?' zei ze, maar het was haar niet aan te zien. Dat was het nooit. In de winter was ze goed gekleed, ondanks de felle kou en de lagen kleren die iedereen droeg, de sneeuwlaarzen, de hoeden en de sjaals en de oorkleppen. In de zomer, als iedereen lamgeslagen leek door de hitte, dan zag zij er rustig, koel en onverstoorbaar uit. Zij was nu eenmaal zo. Ze zag eruit alsof er nooit iets mis liep, ze verloor nooit haar zelfbeheersing en ze werd zeker nooit kwaad. Hij had haar ook zien lachen met de kinderen. De dochter was een echt knappe meid. De zoon was een prima jongen... Het waren volmaakte kinderen. Charlie vond haar man wat stijf, maar wie kan zeggen wat mensen gelukkig maakt? Het was een leuk gezin. Hij nam aan dat de man weer in de stad was. Ze had twee grote aardappelen gekocht en twee filets mignons.

'Ze zeggen dat het morgen nog warmer gaat worden,' zei hij, terwijl hij haar aankopen in een zak deed, haar even zag kijken naar de Enquirer en afkeurend zag fronsen. Tanya Thomas, de zingende superster, stond op de voorpagina. De kop luidde tanya thomas op weg naar volgende scheiding. affaire met trainer ruïneert huwelijk. Er Stonden afschuwelijke foto's van haar bij, een inzet van de gespierde trainer in een t-shirt en nog een van haar huidige man die vluchtte voor de pers en zijn gezicht bedekte terwijl hij in een nachtclub verdween. Charlie keek even schouderophalend naar de koppen.

'Zo is Hollywood nu eenmaal, ze kruipen daar allemaal met elkaar in de koffer. Het is een wonder dat ze nog de moeite doen om te trouwen.' Hij was negenendertig jaar met dezelfde vrouw getrouwd en voor hem waren de grillen van Hollywood verhalen van een andere planeet.

'Je moet niet alles geloven wat je leest,' zei Mary Stuart wat streng en hij keek haar glimlachend aan. Haar vriendelijke, bruine ogen stonden zorgelijk.

'U denkt te aardig over iedereen, mevrouw Walker. Dat zijn geen mensen zoals wij, geloof mij maar.' Hij wist het, in de loop der jaren had hij een paar filmmensen regelmatig in de zaak zien komen, steeds met andere mannen en vrouwen, het was een vrij wilde troep. Dat waren heel andere mensen dan Mary Stuart Walker. Hij wist zeker dat ze niet eens begreep wat hij zei.

'Je moet niet geloven wat je in de sensatiepers leest, Charlie,' zei ze opnieuw, ongewoon resoluut klinkend, en daarop pakte ze glimlachend haar boodschappen op en zei: 'Tot morgen.'

Het was maar even lopen naar haar huis en zelfs na zes uur was het nog drukkend warm. Ze dacht dat Bill zoals gewoonlijk rond zeven uur thuis zou zijn, en ze zou om halfacht of acht uur het eten voor hem klaar hebben, afhankelijk van zijn stemming. Ze bedacht dat ze de aardappelen in de oven zou leggen als ze thuiskwam. Daarna zou ze tijd hebben om een douche te nemen en zich om te kleden. Hoewel ze er koel uitzag, was ze moe en warm na een lange dag vergaderen. Het museum had plannen voor een enorme fondsenwervingsactie, ze hoopten een groot bal te geven in september, en ze wilden haar als voorzitter. Maar tot nu toe had ze kunnen weigeren en ze hoopte het bij adviseren te kunnen houden. Ze was niet in de stemming om een bal te organiseren en de laatste tijd gaf ze er de voorkeur aan meer met haar handen te werken, zoals ze dat deed met gehandicapte kinderen in het ziekenhuis, of de laatste tijd met gemolesteerde kinderen in Harlem.

De portier begroette haar toen ze binnenkwam, nam de boodschappen van haar over en gaf ze aan de liftbediende, en toen ze hem had bedankt liet ze zich zwijgend naar boven brengen naar hun appartement, dat de hele verdieping besloeg. Het was een solide, oud gebouw en heel mooi. Het was een van haar favoriete huizen aan Fifth Avenue en als ze haar voordeur open deed had ze een fantastisch uitzicht, vooral in de winter, als Central Park onder de sneeuw lag en de skyline aan de overkant van het park er scherp tegen afstak. Ook in de zomer was het prachtig, alles was weelderig groen en zoals zij uitkeken vanaf de veertiende verdieping zag alles er lieflijk en vredig uit. Je hoorde geen lawaai van beneden, je zag niets van het vuil, en de late-lentebloei was eindelijk losgebarsten na de schijnbaar eindeloos lange, sombere winter.

Mary Stuart bedankte de liftbediende voor zijn hulp, sloot de deur nadat hij vertrokken was en liep dwars door het appartement naar de grote, smetteloze, witte keuken. Ze hield van open, functionele, eenvoudige ruimten zoals deze om in te werken, en afgezien van drie ingelijste Franse prenten, was de keuken helemaal maagdelijk, met witte muren, een witte vloer en lange witte granieten aanrechten. De ruimte had vijf jaar geleden in Architectural Digest gestaan, met een foto van Mary Stuart, zittend op een keukenkruk in een witte spijkerbroek en een witte angoratrui. Ondanks de heerlijke maaltijden die ze er bereidde was het moeilijk te geloven dat iemand daar echt kookte.

Ze hadden nu een daghulp. Alles was stil toen Mary Stuart de boodschappen opborg, de oven aanzette en lange tijd uit het raam bleef kijken naar het park. Een straat verder kon ze de speeltuin zien in het park en ze dacht terug aan de talloze uren die ze daar had doorgebracht, ijskoud in de winter toen haar kinderen klein waren, terwijl ze hen duwde op de schommels, naar hen keek op de wip of terwijl ze speelden met hun vriendjes. Het leek wel duizend jaar geleden... Te lang... Wat vloog alles toch snel voorbij. Het leek nog maar eert dag geleden dat de kinderen thuis waren, dat ze elke avond samen aten, dat iedereen door elkaar praatte over wat hij of zij gedaan had, over hun plannen, hun problemen. Zelfs een van de ruzies tussen Alyssa en Todd zou nu een opluchting zijn geweest, heel wat geruststellender dan de stilte. Het zou een verademing zijn als Alyssa in de herfst thuiskwam voor haar studiejaar op Yale, na een jaar in Parijs. Als ze terug was zou ze in elk geval nu en dan naar huis komen voor de weekends.

Mary Stuart liep vanuit de keuken de kleine werkkamer in waar ze vaak haar administratie deed. Daar stond hun antwoordapparaat. Ze zette het aan en hoorde meteen de stem van Alyssa. Haar stem alleen al deed haar glimlachen.

'Hallo, mam... Sorry dat ik je heb gemist. Ik wilde alleen maar even hallo zeggen en horen hoe het met je gaat. Het is hier tien uur en ik ga met een paar vrienden naar de kroeg. Het zal wel laat worden, bel me dus maar niet. Ik bel je dit weekend wel een keer. Over een paar weken zie ik je... Daag...' En daarna, alsof ze het bijna vergeten was: '... O... ik hou van je...' Er klonk een klik toen ze oplegde. Het apparaat gaf de tijd aan en Mary Stuart keek op haar horloge. Het speet haar dat ze haar dochter niet had getroffen. Het was vier uur geweest in New York toen Alyssa haar had gebeld, tweeëneenhalf uur eerder. Mary Stuart verheugde zich erop haar over drie weken te zien in Parijs, met haar naar het zuiden van Frankrijk te rijden en vervolgens naar Italië voor een vakantie. Ze was van plan daar twee weken te blijven, maar Alyssa wilde pas een paar dagen voor haar eerste colleges in september terugkomen. Ze wilde zo lang mogelijk in Europa blijven, ze zei nu al dat ze na haar afstuderen terug wilde gaan om in Parijs te wonen. Mary Stuart wilde daar nu niet eens aan denken. Het laatste jaar zonder haar was veel te eenzaam geweest.

'Mary Stuart...' De volgende stem was die van haar man.

'Ik kom vanavond niet thuis eten. Ik zit tot zeven uur vast in vergaderingen en ik ben er net achter gekomen dat ik met cliënten uit eten moet. Ik zie je wel om een uur of tien, elf. Sorry.' Er klonk een klik en weg was hij, de informatie was doorgegeven.

Er wachtten hoogstwaarschijnlijk cliënten op hem terwijl hij belde en bovendien had Bill een hekel aan apparaten. Zo was hij nu eenmaal gebouwd, zei hij, hij zou nooit een persoonlijke boodschap voor haar achterlaten op de band. Ze plaagde hem er soms mee. Vroeger plaagde ze hem met veel dingen, maar de laatste tijd niet zo vaak meer. Het was voor hen een moeilijk jaar geweest. Er was zoveel veranderd... Er waren zoveel alarmerende onthullingen en teleurstellingen geweest... zoveel hartzeer. Toch leek alles aan de buitenkant heel normaal. Soms vroeg ze zich af hoe dat mogelijk was. Hoe je hart kon breken in stukken die niet te lijmen waren en je toch verder kon gaan. Je zette koffie, kocht lakens, maakte bedden op en woonde vergaderingen bij. Je stond op, nam een douche, je kleedde je aan, je ging naar bed, maar vanbinnen was er iets van jezelf gestorven. In de afgelopen jaren had ze zich afgevraagd hoe andere mensen dat beleefden. Soms was het voor haar een ziekelijke fascinatie geweest. Maar nu wist ze het. Je ging door met leven. Je ging gewoon door. Je hart bleef kloppen en weigerde je te laten sterven. Je bleef lopen, praten, ademhalen, maar in je binnenste deed alles pijn.

'Hallo,' luidde de volgende boodschap. 'Met Tony Jones. Uw video is gerepareerd. U kunt hem ophalen wanneer u maar wilt. Bedankt. Tot ziens.' Twee boodschappen over bestuursvergaderingen die verzet waren. Een vraag over het museumbal en het comité dat ervoor werd samengesteld, en een telefoontje van het hoofd van de vrijwilligers in een opvangtehuis in Harlem. Ze maakte een paar aantekeningen en dacht eraan dat ze de oven moest uitzetten. Bill kwam niet thuis. Weer niet. Dat gebeurde tegenwoordig vaak. Hij werkte te hard. Dat was zijn manier van overleven. Zij deed dat weer op haar eigen manier, met haar eindeloze draaimolen van vergaderingen en comités. Ze zette de oven uit, besloot voor zichzelf een paar eieren te bakken, alleen nu nog niet, en liep haar slaapkamer in. De muren waren lichtgeel met een witte, glanzende sierrand. Het antieke, met een kruissteek geborduurde vloerkleed had ze in Engeland gekocht. Aan de muren hingen antieke prenten en aquarellen, er was een mooie marmeren haard en op de schoorsteenmantel stonden foto's van haar kinderen in zilveren lijsten. Aan weerszijden stonden comfortabele, dik gestoffeerde leunstoelen; zij en Bill zaten daar graag 's avonds of in het weekend om te lezen. Hun weekends brachten ze nu meestal in de stad door, het afgelopen jaar tenminste. De zomer tevoren hadden ze hun huis in Connecticut verkocht. Nu de kinderen uit huis waren en Bill voortdurend op reis was, gingen ze daar nooit meer heen. 'Mijn leven lijkt tegenwoordig in te krimpen,' had Mary Stuart eens schertsend tegen een vriendin gezegd. 'Nu de kinderen uit huis zijn en Bill weg, lijkt het of we op alles besnoeien. Zelfs ons appartement begint te groot te lijken voor ons.' Maar ze zou er nooit toe komen het te verkopen. De kinderen waren hier opgegroeid.

Toen ze de slaapkamer inliep en haar handtas neerzette, zwierven haar ogen onwillekeurig naar de schoorsteenmantel. Het was nog steeds geruststellend hen daar te zien: de kinderen toen ze vier en vijf jaar waren, en tien en vijftien... De hond die ze hadden toen ze klein waren, een grote, vriendelijke, chocoladebruine labrador die Mousse heette. Zoals altijd voelde ze zich tot hen aangetrokken en ze stond naar de foto's te staren. Het was zo gemakkelijk daar alleen maar te staan en aan hen te denken. Het was alsof je werd meegenomen naar een andere tijd, en ze wilde vaak dat ze terug kon keren naar die tijd van vroeger, toen al hun problemen eenvoudig waren. Todds blonde, opgewekte gezichtje keek haar aan vanuit de tijd dat hij nog klein was en ze kon hem haar naam weer horen noemen... of hem zien terwijl hij achter de hond aan rende... of in het zwembad zien vallen toen hij drie was. Toen was ze achter hem aan gedoken met al haar kleren aan en had ze hem gered. Ze was er altijd geweest voor hem en voor Alyssa. Er was een foto bij van hen allemaal, drie jaar geleden met Kerstmis, lachend, met hun armen om elkaar heen, met elkaar dollend terwijl een wanhopige fotograaf hun smeekte even serieus te zijn, zodat hij een foto kon nemen.

Todd wilde per se schuine liedjes voor hen zingen, terwijl Alyssa hysterisch lachte en zelfs zij en Bill hun lachen niet konden houden. Het was een goed gevoel om zo dwaas te doen. Het was altijd een goed gevoel om samen te zijn. Het maakte het geluid van Alyssa's stem op het apparaat die avond nog schrijnender. Maar toen, zoals altijd, keerde Mary Stuart zich af van de foto's, de gezichtjes die haar zowel toelachten als kwetsten, die haar hart verscheurden en het troostten. Ze voelde een brok in haar keel toen ze naar de badkamer liep en haar gezicht waste, maar daarna keek ze zichzelf streng aan in de spiegel.

'Hou daarmee op!' Ze knikte bevestigend. Ze wist wel dat ze zich niet zo moest laten gaan. Ze kon het zich niet meer veroorloven om in alles toe te geven. Ze kon nu alleen maar verdergaan. Maar ze was verdergegaan naar een onbekend land, met een landschap dat haar niet aanstond. Het was somber en onbevolkt en soms ondraaglijk eenzaam. Nu en dan had ze het gevoel dat ze daar alleen was aangeland, maar ze wist dat Bill er ook was, ergens verdwaald in de woestijn, in zijn eigen hel. Ze had daar meer dan een jaar naar hem gezocht, maar ze had hem tot nu toe niet kunnen vinden.

Ze dacht erover nu iets voor het avondeten klaar te maken, maar kwam tot de conclusie dat ze geen honger had. Ze trok haar mantelpakje uit en kleedde zich om in een roze t-shirt en spijkerbroek, ging terug naar de werkkamer, ging aan het bureau zitten en keek wat papieren door. Buiten was het om zeven uur nog licht en ze besloot Bill te bellen en hem te zeggen dat ze zijn boodschap op het apparaat had ontvangen. Ze hadden elkaar tegenwoordig bar weinig te zeggen, alleen over zijn werk of haar vergaderingen, maar ze belde hem toch. Dat was beter dan alles maar helemaal te laten gaan. Hoe verloren ze het laatste jaar ook waren geweest, Mary Stuart was nog niet zover dat ze alles op zijn beloop wilde laten. Opgeven was iets wat niet bij haar paste, het was niet iets waarin ze geloofde. Na al die jaren waren ze elkaar meer verschuldigd dan dat. Als het ging stormen, verliet je het schip niet. Zoals Mary Stuart het zag, ging je er desnoods mee naar de kelder als dat nodig was. Ze belde zijn nummer, luisterde naar het overgaan van het toestel en kreeg eindelijk een secretaresse aan de lijn. Nee, meneer Walker was niet aanwezig. Hij was nog steeds aan het vergaderen. Ze zou hem zeggen dat mevrouw Walker had gebeld.

'Dank u,' zei Mary Stuart zacht en ze legde op, terwijl ze zich langzaam omdraaide in haar stoel om weer naar het park te kijken. Als ze wilde kon ze daar paartjes zien wandelen in de warme gloed van de zonsondergang, maar daar had ze geen zin in. Ze had hun nu niets te zeggen, kon niets van hen leren. Ze deden haar alleen maar pijn en deden haar denken aan wat zij en Bill hadden gedeeld. Misschien zou dat weer gebeuren. Misschien... Ze liet dat woord bij zich opkomen, maar niet de onvermijdelijke conclusie als het niet gebeurde. Dat was ondenkbaar; ze vermande zich en boog zich opnieuw over haar papieren. Ze werkte nog een uur, terwijl de zon onderging, stelde comitélij sten op, maakte suggesties voor de groep waarmee ze die middag had vergaderd, en toen ze weer naar buiten keek was het bijna donker en leek de fluwelen nacht haar te overspoelen. Het was zo rustig in het appartement, zo leeg, dat ze bijna hardop wilde roepen of iemand wilde aanraken. Maar er was hier niemand. Ze sloot haar ogen en leunde met haar hoofd achterover tegen de stoel. En toen, alsof de Voorzienigheid naar haar had geluisterd en toch nog iets om haar gaf, hoewel ze dat betwijfelde, rinkelde de telefoon.

'Hallo?' Ze klonk verrast en heel jong, ze was helemaal in gedachten verdiept geweest en in de schemerachtige kamer, met haar haar nog wat in de war, zag ze er ongelooflijk knap uit toen ze antwoordde.

'Mary Stuart?' De zachte stem klonk wat gerekt en ze moest direct glimlachen toen ze hem hoorde. Het was een stem die ze nu al zesentwintig jaar kende. Ze had in maanden niets van haar gehoord, maar op de een of andere manier was ze er altijd als ze haar nodig had, alsof ze dat wist. Ze waren al jaren hartsvriendinnen. 'Ben jij het? Heel even klonk je net als Alyssa.' De stem aan de andere kant was vrouwelijk, heel sensueel en je hoorde er nog een vleugje Texas in.

'Nee, ik ben het. Zij zit nog in Parijs.' Mary Stuart zuchtte alsof ze voelde dat ze werd vastgepakt door een sterke hand die haar terughaalde naar de kust. Het was verbazend hoe ze er altijd was op onverwachte momenten. Dat deed ze vaak. Ze waren er voor elkaar, dat waren ze altijd geweest. Toen ze daaraan dacht herinnerde Mary Stuart zich wat ze bij Gristede's had gezien. 'Alles goed met je? Ik las vanmiddag iets over je.' Met gefronste wenkbrauwen dacht ze aan de krantenkop.

'Leuk, hè? Het is vooral zo aardig omdat mijn trainer tegenwoordig een vrouw is. Die vent op de voorpagina van de Enquirer heb ik vorig jaar ontslagen. Hij belde vandaag en dreigde me een proces aan te doen, omdat zijn vrouw woedend is over het artikel. Hij moet nog heel wat leren over de roddelpers.' Tanya zelf had het met vallen en opstaan geleerd. 'En om op je vraag te antwoorden: ja, het gaat min of meer goed met me.' Haar stem klonk wat schor, de meeste mannen werden er gek van, en Mary Stuart glimlachte toen ze haar hoorde. Het was als een fris briesje in een benauwde kamer. Dat had ze gevoeld vanaf de eerste dag dat ze haar leerde kennen. Zesentwintig jaar geleden studeerden ze samen op Berkeley. Ze waren met z'n vieren: Mary Stuart, Tanya, Eleanor en Zoë. De eerste twee jaar waren ze kamergenoten in het studentenhuis, daarna hadden ze aan Euclid een huis gehuurd.

Vier jaar lang waren ze onafscheidelijk geweest, als vier zusjes. Ellie was in hun laatste jaar gestorven en daarna waren er dingen veranderd. Na het afstuderen werden ze alle drie volwassen en gingen ze door met hun leven. Tanya was meteen getrouwd, twee dagen na haar afstuderen. Ze trouwde met haar jeugdvriendje uit haar geboorteplaats in Oost-Texas. Hun huwelijk werd voltrokken in de kapel en het had niet langer dan twee jaar standgehouden. Binnen een jaar na haar afstuderen was haar carrière als een raket omhooggeschoten; die had haar leven in gruzelementen geblazen, en haar huwelijk erbij. Bobby Joe had kans gezien het nog een jaar uit te houden, maar het was te veel voor hem. Hij was helemaal niet in zijn element, en dat wist hij. Het was al benauwend genoeg voor hem geweest een vrouw te hebben die gestudeerd had en talent had, maar een superster was te veel voor hem. Hij probeerde het, hij wilde eerlijk zijn, maar wat hij eigenlijk wilde was dat zij alles opgaf en bij hem in Texas bleef. Hij wilde niet weg van huis, wilde de zaak van zijn vader niet opgeven. Ze waren aannemers en de zaak liep goed, en hij wist wat hij aankon en wat niet. Het strekte hem tot eer dat de sensatiepers, impresario's, concerten, gillende fans en contracten van vele miljoenen dollars hem niets konden schelen, maar ze maakten wel Tanya's hele leven uit. Ze hield van Bobby Joe, maar ze was niet van plan een carrière op te geven die alles was wat ze ooit had gedroomd. Op hun tweede trouwdag gingen ze uit elkaar en met Kerstmis waren ze gescheiden. Het duurde lang voordat hij haar kon vergeten, maar sindsdien was hij hertrouwd en had hij zes kinderen. Tanya had hem in al die jaren een of twee keer gezien. Ze zei dat hij dik en kaal was, en even lief als vroeger. Een beetje weemoedig zei ze dat altijd, en Mary Stuart wist dat Tanya zich steeds bewust was van de prijs die ze had betaald, de tol die het leven van haar had geëist in ruil voor haar onstuimige succes, haar fantastische carrière. Twintig jaar nadat ze was begonnen, stond ze in het land als zangeres nog altijd aan de top.

Zij en Mary Stuart waren goede vriendinnen gebleven. Mary Stuart was ook getrouwd, in de zomer na haar afstuderen. Maar Zoë was medicijnen gaan studeren. Zij was altijd de rebel geweest in hun groepje, degene die op de bres stond voor de meest revolutionaire zaken. De anderen plaagden haar altijd dat ze tien jaar te laat op Berkeley was gekomen, maar zij was steeds degene die hen tot de orde riep, die eiste dat alles eerlijk en rechtvaardig moest zijn, zij was degene die in elke situatie vocht voor de underdog... Zij had Ellie gevonden toen die stierf. Ze had vertwijfeld gehuild en had het lef gehad Ellies oom en tante te bellen. Het was voor hen allemaal een afschuwelijke tijd geweest. Ellie was het intiemst geweest met Mary Stuart en ze was een heel leuk, bescheiden meisje geweest, vol idealistische ideeën en dromen. Haar ouders waren omgekomen bij een ongeluk in haar eerste studiejaar en haar drie kamergenoten waren een soort familie voor haar geworden. Soms had Mary Stuart zich afgevraagd of ze ooit in staat zou zijn de druk van de buitenwereld te weerstaan. Ze was zo delicaat, het was bijna onwezenlijk, en in tegenstelling tot de anderen, die hun doel en hun plannen hadden in het leven, was zij totaal onrealistisch geweest, een complete dromer. Ze stierf drie weken voor het afstuderen. Tanya stelde daardoor bijna haar bruiloft uit, maar ze waren het er allemaal over eens dat Ellie het zo had gewild. Tanya zei dat Bobby Joe haar vermoord zou hebben als ze het uitstelde. Mary Stuart en Zoë waren Tanya's bruidsmeisjes geweest.

Tanya zou ook op de bruiloft van Mary Stuart zijn gekomen, maar ze had toen haar eerste concerttournee in Japan. En Zoë kon niet weg vanwege haar studie. Mary Stuart was getrouwd in het huis van haar ouders in Greenwich.

De tweede keer dat Tanya trouwde, had Mary Stuart het op het nieuws gezien. Tanya was negenentwintig, trouwde met haar impresario en had een sobere huwelijksplechtigheid in Las Vegas, achtervolgd door de roddelpers, helikopters, tv-camera's en ieder lid van de pers die binnen vijftienhonderd kilometer van Las Vegas kon worden ingezet.

Mary Stuart had Tanya's nieuwe man nooit gemogen. Tanya zei dat ze dit keer kinderen wilde. Ze zouden een huis kopen in Santa Barbara of Pasadena, en ze gingen 'echt leven'. Zij had het juiste idee, maar dit keer haar man niet. Hij had twee dingen in zijn hoofd: Tanya's carrière en haar geld. Hij deed al het mogelijke om het ene te forceren met het doel het andere te krijgen. Tanya zei altijd dat hij, professioneel gezien, heel veel goede dingen voor haar deed. Hij bracht veranderingen aan die ze zelf nooit had kunnen bedenken, organiseerde concerten over de hele wereld voor haar, bezorgde haar platencontracten die alle records braken en stuwde haar op van superster tot mythe. Daarna kon ze zo ongeveer alles vragen wat ze wilde. In de vijf jaar dat ze getrouwd waren kreeg ze drie platina platen en vijf gouden, en ze won elke Grammy en muzikale prijs die ze maar te pakken kon krijgen. En ondanks het kleine fortuin dat hij haar op het laatst afhandig maakte, was haar toekomst verzekerd. Haar moeder woonde in een huis van vijf miljoen dollar in Houston, en voor haar zus en haar zwager had ze bij Armstrong een landgoed gekocht.

Zelf bezat ze een van de mooiste huizen in Bel Air en een huis van tien miljoen dollar aan het strand in Malibu, waar ze nooit heen ging. Haar man had gewild dat ze dat kocht. Ze had geld en roem, maar geen kinderen. En na de scheiding dacht ze dat ze verandering nodig had en begon ze te acteren. Het eerste jaar maakte ze twee films en het tweede jaar won ze een Academy Award. Op haar vijfendertigste had Tanya Thomas letterlijk alles waarvan de meeste mensen dachten dat ze gedroomd kon hebben. Wat ze nooit had, was het leven dat ze met Bobby Joe gedeeld zou hebben: genegenheid, liefde en steun, iemand die bij haar hoorde, die voor haar en de kinderen zorgde. En het duurde nog zes jaar voordat ze haar derde man trouwde, Tony Goldman. Hij was makelaar in onroerend goed in de regio Los Angeles, en was aan de zwier geweest met een stuk of vijf filmsterretjes. Hij was ongetwijfeld onder de indruk van Tanya's carrière, maar zelfs Mary Stuart, die altijd fel opkwam voor haar vriendin, moest toegeven dat hij een fatsoenlijke man was en kennelijk heel veel om haar gaf. Wat Tanya's vriendinnen -en ze had er veel tegen die tijd - zorgen baarde, was of Tony nuchter kon blijven in de hitte van Tanya's leven, of het hem allemaal niet te veel zou worden en hij gek zou worden. Voor zover Mary Stuart de laatste drie jaar had gehoord, had ze de indruk dat het goed was verlopen, en nu ze twintig jaar van Tanya's carrière haar beste vriendin was gebleven, betekende dat wat ze in de sensatiepers las niets voor haar.

De grote aantrekkingskracht van Tony voor Tanya, wist Mary Stuart, was dat Tony gescheiden was en drie kinderen had. Op de dag van de bruiloft waren ze negen, elf en veertien, en Tanya hield zielsveel van hen. De jongste en de oudste waren jongens en ze waren dol op haar; het kleine meisje was helemaal hoteldebotel van haar en kon niet geloven dat Tanya Thomas met haar vader ging trouwen. Ze schepte er tegen iedereen over op en begon er zelfs uit te zien en zich te kleden als Tanya. Bij een elfjarige paste dat niet bijster goed en Tanya nam haar dan ook mee uit winkelen en kocht steeds kleren voor haar om die gewoonte wat af te zwakken, maar toch zo dat ze zich lekker voelde. Ze was geweldig met de kinderen en bleef maar praten over zelf een baby krijgen. Maar omdat ze op haar eenenveertigste met Tony was getrouwd, aarzelde ze om zwanger te worden. Tony voelde er weinig voor nog meer kinderen te hebben daarom drong Tanya nooit aan. Ze had genoeg aan haar hoofd en hoefde daarbij niet nog eens met Tony te praten over een kind. In de eerste twee jaar van hun huwelijk had ze twee concerttournees achter elkaar, de schandaalpers draaide op volle toeren en ze was in een paar processen verwikkeld geraakt. Dat was niet echt een sfeer om bij je verstand te blijven, laat staan om een kind te krijgen. Het was gemakkelijker om gewoon Tony's kinderen over te nemen, en dat had ze uit de grond van haar hart gedaan. Hij zei zelfs dat ze een betere moeder voor hen was dan zijn eerste vrouw. Maar Mary Stuart had gemerkt dat Tanya, ondanks de ontspannen en vriendelijke manier waarop Tony met haar omging, altijd alles zelf leek te behandelen: impresario's, advocaten, concerttournees, doodsbedreigingen, dat ze alleen stond tegenover alle kwellingen en zorgen, terwijl Tony zijn eigen zaken deed, of naar Palm Springs ging om er met zijn vrienden te golfen. Hij leek minder betrokken bij haar leven dan Mary Stuart had gehoopt. Ze wist beter dan wie ook hoe zwaar Tanya's leven was, hoe eenzaam, hoe hard ze werkte, hoe opdringerig de eisen van haar fans waren, hoe pijnlijk ze steeds werd verraden. Vreemd genoeg klaagde Tanya zelden en Mary Stuart bewonderde haar daarom altijd. Maar ze vond het vervelend als ze Tony naar de camera's zag wuiven wanneer ze naar uitreikingen van Oscars of Grammy's gingen. Hij leek er altijd te zijn als alles gladjes verliep, en nooit als ze het moeilijk had. Daaraan dacht Mary Stuart nu, toen Tanya het over de vrouw van de trainer had, die haar had gebeld en bedreigd over de koppen in de roddelpers. Tanya had in de loop der jaren beter dan wie ook geleerd dat je niets kon doen om je tegen de schandaalpers te verzetten.

'Tony was er eigenlijk ook niet zo dol op,' zei Tanya heel zacht. Mary Stuart maakte zich zorgen over de klank van haar stem. Ze klonk vermoeid en eenzaam. Ze had lange tijd steeds maar weer dezelfde strijd gestreden en dat was heel vermoeiend. 'Telkens als de roddelpers beweert dat ik een affaire heb, gaat hij uit zijn dak. Hij zegt dat ik hem ermee voor schut zet en daar houdt hij niet van. Ik begrijp hem best.' Ze zuchtte, maar ze kon er niets aan doen. Je kon ze onmogelijk tegenhouden. En de pers was er dol op haar te kwellen, met haar magnifieke blonde haren, haar grote blauwe ogen en haar fantastische figuur. Ze konden maar moeilijk geloven dat ze een gewone vrouw was en dat ze liever frisdrank dronk dan champagne. Maar dat nieuwtje zou geen kranten voor hen hebben verkocht. Tanya had altijd blond haar gehad en voortdurende, zorgvuldige cosmetische behandeling zorgde ervoor dat ze er steeds onbehoorlijk jong uitzag. Ze beweerde nu dat ze zesendertig was, en ze had met succes de extra acht jaar afgelegd die zij en Mary Stuart gemeen hadden. Maar als je naar haar keek, zou niemand vermoeden dat ze loog. 'Ik ben er zelf ook niet bepaald dol op als ze beweren dat ik een affaire heb, maar de mensen over wie ze praten zijn zo belachelijk dat ik er meestal geen last van heb... maar Tony wel.' En de kinderen. Het was gênant voor hen allemaal, maar ze kon niets doen om er een eind aan te maken. 'Volgens mij lopen ze ergens op een computer een lijst na en koppelen ze je met iedereen waar ze zin in hebben.' Tanya haalde haar schouders op en plantte haar voeten op het salontafeltje dat voor haar stond, terwijl ze haar ogen half dichtkneep en aan Mary Stuart dacht. Ze had haar in maanden niet gesproken. Zij tweeën waren het intiemst van de oude groep. Tanya wist dat Mary Stuart niet meer met Zoë praatte, dat ze dat in jaren niet meer had gedaan, en zelfs dat ze Zoë bijna uit het oog was verloren. Ze belde haar zo ongeveer om de twee jaar en ze stuurden elkaar nog kerstkaarten, maar Zoë's leven leek zo heel anders dan dat van hen. Ze was internist in San Francisco. Ze was nooit getrouwd, had nooit kinderen gekregen. Ze ging volkomen op in haar werk en besteedde elk vrij moment van haar tijd aan kosteloze klinieken. Dat was het soort werk waarin ze altijd had geloofd. Tanya had haar zelfs de laatste vijf jaar niet meer gezien, sinds het laatste concert dat ze in San Francisco had gegeven.

'Hoe zit het met jou?' vroeg Tanya Mary Stuart op de vrouw af. 'Alles goed met jou?' Haar stem klonk wat scherp, net als de keren dat ze probeerde door te dringen in de ziel van haar oude vriendin, maar Mary Stuart had het zien aankomen en ontweek haar handig.

'Met mij gaat het prima. Ik doe nog steeds hetzelfde: comité-werk, bestuursvergaderingen, vrijwilligerswerk in Harlem. Ik heb net de hele dag in het Metropolitan gezeten om te praten over een grote fondsenwervingsactie die ze in september willen houden.' Haar stem klonk gelijkmatig en luchtig, maar Tanya kende haar wel beter en Mary Stuart wist het. Ze kon een heleboel mensen voor de gek houden, soms zelfs Bill, maar Tanya nooit.

'Dat bedoelde ik niet.' Lange tijd was het stil, terwijl geen van beide vrouwen wist wat ze moest zeggen, en Tanya wachtte op het antwoord van Mary Stuart. 'Hoe gaat het echt met jou, Mary Stuart?'

Mary Stuart zuchtte en keek uit het raam. Het was nu donker. En ze was alleen in een stil appartement. Eigenlijk was ze meer dan een jaar alleen geweest. 'Met mij is het goed.' Haar stem trilde, maar niet zo erg. Beter dan toen Tanya haar een jaar eerder had gezien, op een rampzalige regendag, toen Mary Stuart wenste dat er een eind aan haar eigen leven was gekomen. 'Ik begin eraan te wennen.' Maar er was zoveel veranderd. Zoveel meer dan ze had verwacht.

'En Bill?'

'Die maakt het ook prima, denk ik. Ik zie hem nooit.'

'Dat klinkt me niet best in de oren.' Lang was het weer stil, maar daar waren ze aan gewend, dacht Tanya. 'Hoe zit het met Alyssa?'

'Die maakt het heel goed volgens mij. Ze is dol op Parijs. Ik zie haar daar over een paar weken. We gaan een maand lang door Europa reizen. Bill heeft een belangrijke zaak in Engeland en hij gaat daar de hele zomer naartoe, daarom dacht ik dat ik haar maar eens moest gaan opzoeken.' Ze klonk blijer toen ze dat zei en Tanya glimlachte. Alyssa Walker was een van haar favorieten.

'Ga je met hem mee naar Engeland?' vroeg ze met haar Texas-accent. Mary Stuart aarzelde en antwoordde toen snel.

'Nee, ik blijf hier. Hij heeft het echt te druk om tijdens zo'n zaak aandacht aan mij te besteden, en ik heb hier zoveel te doen.' Hier zoveel te doen. Ze wist precies wat ze moest zeggen, kende alle smoesjes, de taal van de wanhoop... We moeten elkaar weer eens zien... Nee, alles is prima... Alles is gewoon geweldig... Bill heeft het nu zo ongelooflijk druk met zijn werk... Hij is op reis... Ik heb een vergadering... moet met mijn bestuur praten... moet naar de stad... naar de buitenwijken... naar Europa om mijn dochter op te zoeken... De politiek van verstoppertje spelen, het juiste ding om te zeggen om eenzaamheid en stilzwijgen te kopen, en een plek om in vrede te treuren, weg van glurende ogen en medelijden. Een manier om mensen van zich af te zetten, zonder te zeggen hoe erg het in werkelijkheid was.

'Het gaat niet goed met jou, Mary Stuart.' Tanya pakte haar aan met de doelbewustheid waarom ze bekendstond. Ze zou alles doen om achter de waarheid te komen, het antwoord, de schuldige. Het was die vastberadenheid om de waarheid te achterhalen die zij en Zoë gemeen hadden. Maar Tanya had dat altijd veel subtieler aangepakt, en met veel meer begrip wanneer ze ontdekte wat ze ook wilde weten. 'Waarom vertel je me de waarheid niet, Stu?'

'Ik zeg je de waarheid, Tan,' hield Mary Stuart vol. Stu... Tan... Tannie... De namen van zo lang geleden... de beloftes... de hoop... het begin. Het voelde altijd aan alsof dit het einde was, wanneer alles wegzakt en je alles begint te verliezen in plaats van het te vinden. Mary Stuart had nu een hekel aan dat stuk van haar leven. 'We maken het prima, eerlijk.'

'Je liegt, maar ik weet niet zeker of ik je dat kwalijk neem. Je hebt er recht op.' Dat was het verschil tussen Zoë en Tanya. Zoë zou haar nooit laten liegen, verstoppertje laten spelen. Ze zou zich verplicht voelen haar aan de kaak te stellen, een helder licht te laten schijnen op haar pijn, denkend dat ze die kon genezen. Tanya begreep in elk geval dat ze dat niet kon. Ze had nu haar eigen zorgen. De sensatiepers had het mis met haar affaire, maar ze zaten er niet ver naast dat zij en Tony problemen hadden. Ondanks het feit dat hij het een tijdje leuk had gevonden, genoot hij niet langer meer van de schijnwerpers die de pers op hen had gericht, of de leugens, de bedreigingen, de achtervolgers, de processen, de mensen die haar voortdurend wilden misbruiken en haar in verlegenheid wilden brengen of haar wilden gebruiken, wat het hun ook zou kosten. Het was een echte uitputtingsslag en het was onmogelijk om wat voor fatsoenlijk privéleven ook te hebben. Hoe kon je de echte vrouw vinden tussen al die onzin.' De laatste tijd had Tony zich er voortdurend over beklaagd en ze voelde met hem mee, maar ze kon er echt niets aan veranderen. Ze kon er alleen mee ophouden, en dat wilde ze niet, en hij verwachtte het ook niet van haar. Ze konden er alleen van tijd tot tijd tussenuit trekken, maar een reis naar Hawaï, of zelfs Afrika, of het zuiden van Frankrijk, loste de problemen niet op. Ze konden er korte tijd, op een prettige manier door ontsnappen, maar een echte oplossing was het niet. Hoe krankzinnig het ook voor hem klonk, ondanks haar fantastische succes, haar enorme roem en miljoenen aanbiddende fans, maakte juist het leven dat ze leidde haar in feite tot slachtoffer. En geleidelijk aan was Tony daar een hekel aan gaan krijgen. Voorlopig kon ze hem alleen beloven dat ze zich zoveel mogelijk schuil hield. Ze was de week tevoren zelfs niet naar Texas gegaan om haar moeder op te zoeken, omdat ze bang was dat ze de geruchten zou aanwakkeren als ze de stad uit ging. De laatste tijd zei hij steeds maar dat het hem en de kinderen allemaal te moeilijk werd, en van de manier waarop hij dat zei raakte Tanya in paniek. Vooral omdat ze wist dat ze niets kon doen om de situatie te veranderen. Hun kwellingen kwamen allemaal van buitenaf.

'Ik kom volgende week naar New York, daarom belde ik,' legde Tanya uit. 'Ik dacht dat ik met jouw drukke leven maar beter een afspraak met je kon maken, anders ben je weer uit eten met de gouverneur en probeer je hem geld af te troggelen voor een van je goede doelen.' In de loop der jaren was Tanya ontzettend gul geweest voor de groepen die Mary Stuart het dierbaarst waren. Twee keer had ze haar tijd opgeofferd en een concert gegeven, maar dat was alweer een poos geleden. De laatste tijd had ze het gewoon te druk. Nooit leek ze ook maar een moment voor zichzelf te hebben. En haar huidige impresario en manager waren nog harder dan die ze eerder had gehad; die hadden haar wat tijd gegund, maar de nieuwe drongen er steeds op aan meer concerten te geven. Er konden fortuinen worden verdiend, met platenalbums die van de concerten werden gemaakt, licenties voor poppen en parfums, en nieuwe cd's en cassettes. Tanya stond meer in de belangstelling dan ooit tevoren. Ze wilden dat ze daar gebruik van maakte, maar op dit moment voelde ze er meer voor weer een film te maken. 'Ik doe een tv-programma in New York,' zei ze tegen Mary Stuart, 'maar in feite ga ik met een agent praten over het schrijven van een boek. Ik ben gebeld door een uitgever. Ik geloof niet dat ik geïnteresseerd ben, maar ik zal naar hen luisteren. Wat valt er over mij nog te zeggen?' Er waren over haar al vier niet-geautoriseerde biografieën verschenen, allemaal onbarmhartig en grotendeels onjuist, maar ze deed daar over het algemeen opgewekt over. Na het eerste boek, wat voor haar een verschrikkelijke klap was geweest, had ze Mary Stuart midden in de nacht hysterisch gebeld. Ze waren er in de loop der jaren vaak voor elkaar geweest, en nu hadden ze allebei het gevoel dat ze dat altijd zouden zijn. Het was het soort vriendschap die je later in je leven niet meer kon vinden. Het begint, het groeit, je koestert het van jong boompje tot eikenboom. Later groeien de wortels niet op dezelfde manier. De hunne hadden zich al heel lang geleden vastgezet, en ze waren er, begraven in stevige grond, voor altijd.

'Wanneer kom je aan? Ik haal je wel van het vliegveld,' bood Mary Stuart aan.

'Ik pik jou wel op als ik naar de stad rijd. Dan kunnen we naar het hotel gaan en praten. Ik kom dinsdag.' Tanya vloog in het toestel van de platenmaatschappij, zoals altijd. Het was voor haar zoiets als in een auto stappen en de nonchalante manier waarop ze rondvloog amuseerde Mary Stuart altijd. 'Ik bel je wel vanuit het vliegtuig.'

'Ik zal thuis zijn,' zei Mary Stuart en ze voelde zich plotseling net een klein meisje. De manier waarop Tanya haar meesleepte en onder haar hoede nam, gaf haar het gevoel dat ze weer jong was, in plaats van duizend jaar oud. Ze grijnsde bij de gedachte haar weer te zien. De laatste keer was al heel lang geleden. Ze kon zich niet eens herinneren wanneer, al zou Tanya dat zeker wel weten.

'Tot ziens dan, meid,' zei Tanya glimlachend aan haar kant. En daarop, serieuzer klinkend en zo lief als Mary Stuart haar zich altijd herinnerde: 'Ik hou van je.'

'Dat weet ik.' Ze knikte en de tranen sprongen haar in de ogen. Vriendelijkheid kon Mary Stuart niet langer verdragen, met eenzaamheid kon ze veel gemakkelijker omgaan. 'Ik hou ook van jou,' zei ze, en ze voelde zich verstikt in haar eigen woorden. Daarna zei ze: 'Het spijt me...' Ze sloot haar ogen en verzette zich tegen de golven van haar emoties.

'Niet doen, schat... Het is oké... Ik weet het... Ik weet het...' Maar de waarheid was dat ze het niet wist. Niemand wist het. Niemand kon echt begrijpen wat ze nu voelde, zelfs haar man niet.

'Ik zie je volgende week,' zei Mary Stuart en ze klonk weer of ze zichzelf de baas was, maar Tanya liet zich niet bedotten. Er werd een vloedgolf van zielenpijn tegengehouden door de dam die Mary Stuart had opgeworpen om haar verdriet binnen de perken te houden, en Tanya vroeg zich onwillekeurig af hoe lang ze daarmee kon doorgaan.

'Tot dinsdag dan. Trek maar gewoon een spijkerbroek aan. We gaan een hamburger eten, of laten de etageservice komen of zoiets. Tot dan...' En weg was ze. Mary Stuart dacht aan haar, aan de dagen op Berkeley, voordat ze allemaal hun leven hadden aangepakt, voordat het leven zo vol was geworden, en zo hard, en ze allemaal hun tol moesten betalen. Toen was alles zo gemakkelijk geweest... in het begin. Totdat Ellie was gestorven, vlak voor haar afstuderen. Dat was het begin geweest van hun werkelijke leven, en terwijl ze daaraan dacht keek ze naar de foto op haar nachtkastje, van hen vieren als eerstejaars. Ze leken net kinderen, zelfs jonger dan haar eigen dochter. Ze zag Tanya met haar lange, blonde haren, sexy en sensationeel. En Zoë met haar lange, rode staartjes, zo ernstig en intens, dan Ellie, zo etherisch met een kransje van blonde krullen, Mary Stuart zelf, met haar grote ogen en lange benen en lange, donkere haren, zoals ze daar recht in de camera keek. Het leek wel honderd jaar geleden, en dat was het ook. Ze dacht er lange tijd over na en ten slotte viel ze in slaap op haar bed, met haar spijkerbroek en haar roze t-shirt nog aan.

Toen Bill om elf uur binnenkwam vond hij haar daar. Lange tijd bleef hij naar haar kijken en deed vervolgens het licht uit. Hij sprak niet tegen haar en raakte haar niet aan. Ze sliep de hele nacht in haar spijkerbroek. Toen ze de volgende morgen wakker werd was hij alweer naar kantoor. Hij was weer gewoon even door haar leven gelopen, als de vreemdeling die hij nu was.

2

Toen Tanya Thomas de volgende dag wakker werd in haar slaapkamer in Bel Air, stond Tony al onder de douche. Ze sliepen in één kamer en hadden twee enorme, aparte kleedkamers, elk met zijn eigen badkamer. De slaapkamer was groot en luchtig, ingericht met antieke Franse meubelen, met reusachtige roze zijden gordijnen en een overvloed van roze stoffen met bloemmotief. Haar kleedkamer en bad waren van roze marmer, en ook daar was de bekleding van lichtroze zijde. Tony's badkamer was helemaal ingericht met zwart marmer en graniet. Zwarte badhanddoeken, zwarte zijden gordijnen; het was een echte mannenbadkamer.

Ze had het huis jaren geleden gekocht en toen ze trouwden opnieuw laten inrichten voor Tony. Hoewel hij ook erg succesvol was, wist ze dat hij graag met haar succes pronkte. Ondanks alle nadelen die eraan kleefden, liet hij mensen maar al te graag weten dat hij met Tanya Thomas was getrouwd. De wereld van Hollywood had hem altijd aangetrokken, en nadat hij jarenlang alles van een afstandje had meegemaakt, had het hem altijd geweldig geleken er ineens middenin te worden gesmeten. Hij was gek op de feestjes in Hollywood en op babbeltjes met filmsterren. Hij ging graag naar de Academy Awards en de Golden Globes, vooral naar de galafeesten van Barbara Davis, veel liever dan Tanya. Wanneer ze achttien uur had gewerkt bleef ze 's avonds veel liever thuis, liet zich in een warm bad zakken en luisterde naar de muziek van iemand anders.

Terwijl hij zich aan het aankleden was trok ze een roze satijnen ochtendjas over haar kanten nachtjapon aan, en ging naar beneden om zijn ontbijt te maken. Er waren andere mensen in huis die dat voor hem hadden kunnen doen, maar Tanya deed het graag en ze wist dat het voor Tony veel betekende. Wanneer ze maar kon kookte ze ook voor de kinderen en koken kon ze goed. Ze bakte een lekkere biefstuk en ze had hun allemaal gort leren eten. Ze werd er veel mee geplaagd, maar ze waren er dol op. Ook maakte ze graag pasta voor hem. Er was veel wat ze graag voor Tony deed. Met hem vrijen vond ze fijn, en alleen zijn met hem, en met hem op reis gaan en nieuwe steden ontdekken. Maar er was nooit genoeg tijd, altijd waren er repetities en opnamesessies, films en concerten, benefietvoorstellingen en talloze uren die ze moest doorbrengen met het doornemen van documenten en contracten met haar advocaten. Tanya was nu meer dan een zangeres en actrice, ze was een industrieel imperium op zich, en ze had, met vallen en opstaan, veel geleerd over de zakenwereld.

Ze schonk sinaasappelsap in terwijl ze op hem wachtte en brak eieren in een koekenpan toen de boter begon te sissen. Terwijl ze de toast in het rooster liet zakken en het koffiezetapparaat voor hem aanzette, sloeg ze de ochtendkrant open. Met een schok las ze het tweede hoofdartikel. Het ging over een vroegere werknemer die haar een proces aandeed, zogenaamd wegens ongewenste intimiteiten. Ze had daar nog nooit iets van gehoord en toen ze het artikel las herkende ze de naam van een lijfwacht die ze het jaar tevoren twee weken in dienst hadden gehad en daarna hadden ontslagen wegens diefstal. Hij had zich uitgebreid laten interviewen, beweerde dat ze had geprobeerd hem te verleiden en dat ze hem zonder reden of uitleg had ontslagen, toen hij dat weigerde. Met een misselijk gevoel wist Tanya, toen ze het artikel las, dat ze hem uiteindelijk zouden betalen om te schikken en hem kwijt te raken, zoals dat was gebeurd bij alle andere processen waarbij ze betrokken was geraakt. Ze leek zich op geen enkele manier meer te kunnen verdedigen, kon niemand bewijzen dat ze onschuldig was, dat het allemaal leugens waren en dat het een soort afpersing was. Ze wist dat haar man dat ook wist en dat hij haar altijd als eerste aanraadde te schikken, hoe buitensporig de eis of de aanval ook was. Zo was het gewoon gemakkelijker. Maar ze wist ook dat Tony woedend zou zijn als hij de krant zag. Ze vouwde hem zorgvuldig op en legde hem weg. Even later kwam hij de keuken in in zijn golftenue.

'Ga je vandaag niet werken?' vroeg ze terloops. Ze probeerde er ontspannen uit te zien terwijl ze een avocado in schijfjes sneed en de laatste hand legde aan zijn ontbijt.

'Waar heb jij de laatste drie jaar gezeten?' Hij keek verrast op bij haar vraag. 'Vrijdags speel ik altijd golf.' Hij was een knappe man met donker haar, krachtig gebouwd en achter in de veertig. Hij speelde veel tennis en golf en hield zich fit in een fitnessruimte die hij aan de andere kant van het huis had laten bouwen, waar hij zijn eigen trainer had, niet die pas geleden in de roddelpers was verschenen. 'Waar is de krant?' vroeg hij terwijl hij ging zitten en rondkeek. Hij las elke morgen de Los Angeles Times en de Wall Street Journal. Hij was een uitstekende zakenman en had een fortuin verdiend met onroerend-goedprojecten, toen die nog echt geld opleverden. Maar zijn geld interesseerde Tanya niet. Vanaf het begin had ze zich aangetrokken gevoeld tot zijn rust, zijn fatsoen, zijn kinderen en zijn gezinsnormen. Wat haar betrof was hij niet meer dan een gewone man die elke dag naar zijn werk ging en in de weekends met zijn zonen voetbalde. Wat haar bijzonder beviel was dat hij niet in de amusementswereld zat. Wat ze in het begin niet doorhad, was dat hij hield van de uiterlijkheden van Hollywood, veel meer dan zij. Hij was dol op alles, maar hij hield er niet van tol te betalen voor de levensstijl. En Tanya wist dat je het ene niet kon hebben zonder het andere. Tony klaagde in feite voortdurend over de irritaties die ze te verduren kregen en de verhalen in de sensatiepers die hem woedend maakten.

'Het is of het een of het ander,' had ze hem al vroeg uitgelegd. 'Je kunt niet de roem hebben zonder de pijn,' had ze zacht gezegd. De eerste keer dat de roddelpers na hun huwelijk lelijke insinuaties had gepubliceerd over haar en al haar vroegere vriendjes, had ze aangeboden ermee op te houden. Maar hij had volgehouden dat hij niet wilde dat ze ophield. Hij dacht dat ze zich zou gaan vervelen. Ze had voorgesteld alles op te geven en een baby te krijgen. Maar hij hield van wat ze deed, en zij ook, daarom bleef ze ermee doorgaan, en ze worstelden zich door de aanvallen, de doodsbedreigingen en de processen heen. Ze weigerde nog steeds de hele dag een lijfwacht te nemen en huurde er alleen een als ze naar een feest ging en veel geleende juwelen droeg.

'Hé, waar is de krant.'' vroeg hij opnieuw terwijl hij aanviel op zijn eieren. Hij keek haar aan en zag meteen in Tanya's ogen dat er iets was gebeurd. 'Wat is er aan de hand?'

'Niets,' zei ze vaag en ze schonk zich een kop koffie in.

'Toe nou, Tanya,' zei hij met een geërgerde blik. 'Ik zie het zo aan je gezicht. Hier zul je geen Oscar voor winnen.' Ze glimlachte triest tegen hem en trok de schouders op. Hij zou er toch wel achter komen. Ze had alleen niet gewild dat het tijdens het ontbijt gebeurde. Zonder nog iets te zeggen gaf ze hem de krant en keek toe terwijl hij het artikel las. Ze kon zien hoe de spieren in zijn kaak en zijn hals zich spanden, maar hij zei geen woord totdat hij klaar was en de krant neerlegde. Daarna keek hij haar somber aan. 'Dit gaat je weer geld kosten. Ik hoor dat processen wegens ongewenste intimiteiten tegenwoordig goed betalen.' Hij zei het zonder emotie, maar je kon goed zien dat hij heel kwaad was. 'Wat heb je tegen hem gezegd?' Hij keek haar strak aan toen hij dat vroeg en Tanya reageerde met een verbaasde blik.

'Wat ik tegen hem heb gezegd? Ben jíj gek? Denk je dat ik iets tegen hem heb gezegd? Ik zei hem waar de studio was en hoe laat ik op de repetitie moest zijn. Dat heb ik tegen hem gezegd. Hoe kun je me zoiets vragen?' Er stonden tranen in haar ogen toen ze hem aankeek en Tony leek zich niet op zijn gemak te voelen terwijl hij een slok koffie nam.

'Ik vroeg me alleen maar af of je iets hebt gezegd waarop hij dit kon baseren, meer niet. Ik bedoel maar... Verrek, die vent komt wel met een heel verhaal.'

'Dat doet iedereen,' zei ze triest en ze bleef Tony aankijken. 'Het is hetzelfde als bij alle anderen. Het is je reinste hebzucht en jaloezie. Hij heeft geld geroken en hij wil het hebben. Hij denkt dat hij me zo in verlegenheid kan brengen dat ik hem betaal om zijn mond te houden.' Ze had het al eerder meegemaakt, niet alleen met processen wegens discriminatie, maar ook met onwettige contractbreuk, claims over onroerend goed, claims over ongelukken van vroegere medewerkers. Iedereen hoopte dat hij er rijker van kon worden als hij haar aanklaagde. In Hollywood en op andere plaatsen was dat tegenwoordig heel gewoon, maar het was nog steeds niet leuk als het gebeurde. En Tony was er nooit aan gewend geraakt en het beviel hem niet, ook al begreep hij de redenen ervoor. Hij zei dat het moeilijk was voor zijn kinderen en zijn familie, hij werd erom bespot en het gaf zelfs zijn ex-vrouw een reden om zich te beklagen. Het was gewoon niets voor hem. Tanya wist maar al te goed hoe Tony op zulke verhalen reageerde. Eerst deed hij net of hij er geen last van had, daarna werd hij steeds knorriger naarmate de intrige zich verder ontvouwde, en ten slotte zette hij haar evenzeer onder druk als de advocaten om er een eind aan te maken en te schikken. Maar bij dat alles deed hij alsof hij de gekwetste partij was. En ten slotte, nadat hij het haar een tijdje betaald had gezet, besloot hij haar te vergeven. Het begon een oud, vertrouwd verhaal te worden en het beviel haar niet.

'Ga je hem betalen?' vroeg Tony met een bezorgde blik.

'Ik heb nog niet eens met mijn advocaat gesproken,' zei ze geërgerd. 'Ik heb het vanmorgen pas in de krant gelezen, net als jij.'

'Als je het een jaar geleden goed had aangepakt, toen je hem ontsloeg, zou dit nooit zijn gebeurd,' zei hij. Hij trok zijn jasje aan en keek haar aan vanuit de deuropening.

'Dat is niet waar, en dat weet je best. We hebben dit al eerder meegemaakt. Het hoort gewoon bij alles, wat je ook doet.' Ze was altijd zo voorzichtig geweest, zo op haar hoede, maar niemand geloofde haar. Ze was nooit met anderen naar bed gegaan, had zich nooit slecht gedragen, nooit drugs gebruikt, nooit haar medewerkers slecht behandeld, en ze was nooit in het openbaar dronken geweest. Maar wat je ook deed, of niet deed, het publiek geloofde hen. En soms deed Tony dat ook.

'Ik weet niet wat je allemaal doet,' zei hij met een boze blik. Hij had er een hekel aan als hij voor schut werd gezet door haar schuld, zei hij. Daarna draaide hij zich abrupt om en vertrok. Een minuut later hoorde ze zijn auto snel de oprijlaan afrijden. Ze belde haar advocaat, Bennett Pearson, bijna direct nadat Tony was vertrokken, en de man verontschuldigde zich. Hij had de papieren de dag tevoren laat ontvangen en had nog geen tijd gehad haar te bellen om te waarschuwen.

'Het was in elk geval vandaag een leuke verrassing bij het ontbijt,' zei ze met haar Texas-accent. 'De volgende keer zou het aardig zijn als je me even waarschuwde. Je weet dat Tony nu niet bepaald gek is op dit soort zaken.' Vorige week de trainer in de Enquirer, nu de lijfwacht. Behalve een doelwit voor processen en allerlei soorten afpersing, was ze ook een sexsymbool, en de kranten stortten zich maar al te graag op alles wat ze over haar te pakken konden krijgen. Er stonden tranen in haar ogen toen ze het gesprek met haar advocaat beëindigde. De lijfwacht hield vol dat ze hem een oneerbaar voorstel had gedaan, hem in verlegenheid had gebracht en dat hij er emotioneel onder had geleden. Hij had een of andere psychologische kwakzalver bereid gevonden voor hem te getuigen. Volgens haar advocaten was de claim niet bijzonder ongewoon, maar Tanya wist nog dat de man een echte hufter was en haar het vuur na aan de schenen zou leggen. Vroeger zou ze er waarschijnlijk om hebben gehuild. Maar na twintig jaar was het maar al te gewoon en ze wist waarom het gebeurde. Ze was succesvol en machtig en had kans gezien door hard te werken en een ongelooflijke vastberadenheid op haar vakgebied aan de top te blijven, en mensen stonden klaar in rijen van tien om te proberen haar dat af te nemen. Net als overal waren er in Hollywood hele legers gefrustreerde mensen die maar al te blij waren om van een ander alles af te pakken wat ze konden. Het was zeker een ongewone opvatting van werk, maar helemaal niet ongehoord.

Ze had haar advocaat gevraagd wat hij wilde dat ze deed aan de zaak en hij had haar gezegd dat ze het gewoon moest vergeten. Hij zou alles behandelen en hij wist zeker dat de man in kwestie, na de aanvankelijke publieke beschuldiging, maar al te bereid zou zijn om te schikken. Hij wist zeker dat dat hoe dan ook zijn plan was geweest, en hij waarschuwde haar dat schikkingen bij processen over ongewenste intimiteiten tegenwoordig gemakkelijk in de miljoenen liepen.

'Geweldig. Wat wil je dat ik doe? Waarom geef ik hem niet gewoon het huis in Malibu? Waarom vraag ik hem niet of hij graag in de zon ligt, of misschien heeft hij liever het huis in Bel Air, alleen is dat wat kleiner.' Het was onmogelijk om daar niet cynisch over te doen, nog moeilijker om niet kwaad te worden, of zich misbruikt of verraden te voelen, door mensen die bereid waren je te kwetsen of te gebruiken, hoewel ze je niet eens kenden. Op een bepaalde manier waren de aanvallen op haar zo voor de hand liggend en zo onpersoonlijk dat het leek alsof je vanuit een voorbijrijdende auto werd beschoten.

Het was negen uur en haar secretaresse was gearriveerd, een gespannen meisje, Jean, dat eerder voor de directeur van een platenmaatschappij had gewerkt, en nu meer dan een jaar het werk voor Tanya deed. Ze was efficiënt en betrouwbaar, maar Tanya hield er niet van dat het meisje altijd het gevoel van spanning om haar heen leek te vergroten, in plaats van haar meer rust te geven. En dat was precies wat ze die morgen deed. Binnen het eerste uur dat ze er was, waren er drie telefoontjes uit New York, twee van amusementsbladen die interviews wilden, en een van een show waaraan ze zou deelnemen. De advocaat belde haar twee keer terug en haar impresario telefoneerde om haar een beslissing af te dwingen over haar volgende concert-tournee. Ze had zich nog niet vastgelegd en ze moesten het direct weten, omdat ze anders onmogelijk Japan erbij konden nemen, en de impresario die ze in Engeland had wilde iets weten over een contract. Ze hadden gehoord dat er weer een verhaal in de roddelpers zou verschijnen en ze belden ook over een technisch probleem in haar nieuwste plaat. De volgende avond had ze een benefietconcert, ze moest om twaalf uur in de studio zijn en moest vanavond repeteren voor het benefietoptreden. En haar filmagent belde en wilde met haar praten over een nieuwe film.

'Mijn god, wat is het vandaag? Is het volle maan, of wordt iedereen in deze stad gek?' Tanya streek met één hand de lange blonde haren uit haar ogen, terwijl Jean haar een kop koffie gaf en haar eraan herinnerde dat ze vóór half vijf een antwoord moest geven over de tournee. 'Verdomme, ik hoef niets te doen en als ze Japan er niet bij nemen, kan dat me niets schelen. Ik laat me niet dwingen tot een beslissing voordat ik daar klaar voor ben.' Ze keek nors terwijl ze dat zei, heel ongewoon voor haar. Tanya nam de dingen altijd gemakkelijk op, maar ze stond zo onder druk dat ze als een vulkaan tot uitbarsting kon komen. Ze was ook maar een mens en er was een grens aan haar uithoudingsvermogen.

'Wat doen we aan het interview met View?' vroeg Jean die van geen ophouden wist. 'Ze willen vanmorgen echt een antwoord van je.'

'Waarom hebben ze mijn pr-mensen niet gebeld?' vroeg Tanya, die zich steeds meer gestrest begon te voelen. 'Ze horen mij niet rechtstreeks te bellen. En waarom zeg je hun dat niet?'

'Dat heb ik geprobeerd, maar ze wilden er niets van horen. Je weet hoe dat gaat, Tanya. Zo gauw ze je nummer hebben, wil iedereen rechtstreeks met jou praten.'

'Ja, en ik ook.' Het was Tony. Hij was terug van de golfbaan, stond in de deuropening van haar kantoor en keek verre van opgewekt. 'Kan ik even met je praten, Tan?'

'Natuurlijk,' zei ze en ze keek hem aan. Ineens voelde ze zich nerveus. Over een halfuur moest ze in de studio zijn, maar ze wilde hem niet afschepen. Zo te zien was hij niet van plan nog een minuut langer te wachten. Wat hem ook dwarszat, het leek dringend.

Jean liet hen alleen en Tanya wachtte tot hij ging zitten. Hij zag eruit alsof hij haar iets belangrijks te zeggen had en ze wist niet zeker of ze het wel wilde horen. 'Is er iets?' vroeg ze bezorgd fluisterend.

'Niet echt,' zuchtte hij. Zijn ogen dwaalden van haar naar het raam. 'Niet meer dan anders. En ik wil niet dat je me verkeerd begrijpt.' Hij draaide zich om en keek haar aan, maar ze zag aan zijn ogen hoe kwaad hij nog steeds was, hoe verraden hij zich voelde, niet alleen door haar, of het verhaal dat de lijfwacht had verteld, maar door het feit dat dit soort misbruik van hun leven onvermijdelijk was en dat ze nooit aan die kwelling konden ontsnappen. Als beroemdheden hadden ze geen recht op privacy, of zelfs op eerlijkheid, en elk verzonnen verhaal over haar, elk door wie dan ook uit de duim gezogen artikel, werd beschermd door de wet op de vrije meningsuiting. 'Ik ben niet kwaad over die zaak in de krant van vandaag,' loog hij meer tegen zichzelf dan tegen haar, maar hij wilde graag geloven dat hij oprecht tegen haar was, ook al was dat niet zo. 'Het is niet veel erger dan wat ze verder over ons hebben gezegd. Ik heb heel veel respect voor jou, Tan. Ik weet niet hoe je al die rotzooi maar over je heen kunt laten komen.' Ze wisten allebei dat het heel veel was. De vorige Kerstmis hadden ze lijfwachten voor al zijn kinderen moeten nemen, omdat er een heel serieuze doodsbedreiging tegen hen allemaal was geweest, vooral tegen Tanya, en zijn ex-vrouw had het daardoor op haar heupen gekregen. 'Volgens mij ben jij een geweldige vrouw.' Maar de manier waarop hij haar aankeek terwijl hij dat zei beviel haar niet. Het lag allemaal in zijn ogen en ze had het al een jaar zien aankomen. Hij had er genoeg van, en hij kon zich er nog steeds van losmaken. Het verschil was dat zij dat niet kon. Ook al besloot ze vanmiddag om ermee op te houden, het zou nog heel, heel lang doorgaan, misschien wel voor altijd, en dat wist ze.

'Wat wil je me eigenlijk vertellen?' Ze probeerde niet cynisch te klinken, maar het was lastig dat niet te doen. Ze had dit allemaal al eerder meegemaakt, met andere mensen. Ze zei bij zichzelf dat ze er klaar voor was, maar diep in haar hart wist ze dat dat niet zo was. Je was er nooit klaar voor, je hoopte altijd dat het dit keer anders zou zijn, dat hij sterk genoeg zou zijn, dat hij er echt iets om zou geven, dat het hem alles waard zou zijn achter haar te blijven staan en haar te helpen. Dat was het enige dat ze wilde, misschien meer dan kinderen: gewoon een solide, echte relatie met een man die bij haar zou blijven als het gelazer losbarstte, want dat zou het. Dat had ze Tony in het begin al gezegd. En hij had het goed gedaan, nu bijna drie jaar, maar de laatste tijd was hij prikkelbaar geworden. Te erg. 'Wil je me soms vertellen dat ik te goed voor je ben, dat ik beter verdien dan jij me kunt geven? Een van die nobele toespraakjes die me het gevoel geven dat ik steeds dapperder word, terwijl jij de deur uit loopt?' Ze keek hem recht in de ogen en sprak duidelijk. Het had geen zin je te verstoppen voor wat er komen ging. En ze wist dat dat nu was.

'Het is gemeen om dat te zeggen. Ik zou nooit bij jou weglopen.' Hij zag er gekwetst uit en ze voelde spijt. Misschien was ze voorbarig met haar beschuldigingen.

'Nee, maar je denkt er wel over, hè?' vroeg Tanya zacht.

Lange tijd zat hij haar aan te kijken, zonder te bevestigen of te ontkennen wat ze hem had gevraagd. 'Ik weet niet eens wat ik tegen je zeg. Ik vertel je alleen dat ik er genoeg van krijg. Het is een moeilijk leven dat jij leidt, moeilijker dan mensen weten, totdat ze het meemaken.'

'Ik heb je ervoor gewaarschuwd,' zei ze, met het gevoel van een bergbeklimmer die halverwege de Everest is, en door haar metgezellen in de steek wordt gelaten. 'Ik heb je gezegd hoe het was. Het is hier een hard leven, Tony. Er zitten fantastische kanten aan en ik ben dol op mijn werk, maar ik haat wat die andere kanten me aandoen... en jou... en ons... en de kinderen... Ik weet hoe moeilijk het is. Maar het rottige is dat ik niets kan doen om het tegen te houden, en dat weet je.'

'Ik weet het, ik weet het... en ik heb het recht niet om te klagen.' Hij keek haar aan met een gegeneerde en gekwelde blik in zijn ogen, maar toen ze naar hem keek, wist ze dat het voor Tony voorbij was. Je kon het zien. Hij had zijn pleziertjes gehad met Hollywood, en voor hem was het voorbij, de romance was uitgeblust. 'Ik weet hoe moeilijk het voor jou is en ik wil het niet erger maken. Ik weet hoe hard je werkt en wat voor perfectionist je bent... maar dat maakt er ook deel van uit. Er is nergens in je leven nog tijd voor mij, het gaat allemaal om concerten en repetities en plaatopnamen. Je doet geweldige dingen, Tan, en intussen zit ik hier over ons te lezen in de sensatiepers.'

'En het te geloven?' vroeg ze hem op de man af. Misschien was het dat. Misschien dacht hij dat het waar was. De lijfwacht die haar een proces aandeed was een echte rotzak geweest, maar hij was heel aantrekkelijk.

'Nee, ik geloof het niet,' zuchtte hij, 'maar leuk vind ik het ook niet. De kerels met wie ik vanmorgen golfde maakten er een heel punt van. Sommigen vonden het zelfs heel leuk een vrouw te hebben die wordt aangeklaagd omdat ze ongewenste intimiteiten pleegt en de meesten beweren dat hun vrouwen nooit met hen naar bed willen.' Hij geneerde zich voor wat hij zei, maar Tanya zag wat erachter stak. Zijn vrienden hadden hem gepest en Tony had er genoeg van vernederd te worden. Het was een redelijke klacht, maar zij had er ook genoeg van. Het probleem was dat hij elk moment zijn vrijheid kon nemen, en dat kon zij niet. De roddelpers en de potentiële 'eisers' hadden het op haar gemunt, niet op haar man. 'Ik weet niet wat ik tegen je zeg,' zei Tony ongelukkig. 'Zo is er niet veel aan, hè?'

'Nee, zeker niet,' zei ze triest, te verslagen door de blik in zijn ogen om er zelfs maar met hem over te ruziën. Op de een of andere manier wonnen de slechteriken het op den duur allemaal. De schandaalpers en de processen en de bedreigingen en de druk van alles bleken te veel te zijn voor een relatie met een normaal mens. 'Vertel je me dat je van me af wilt?' vroeg ze diepbedroefd. Hij was niet de liefde van haar leven, maar ze voelde zich veilig bij hem, ze vertrouwde hem, ze hield van hem en van zijn kinderen. Als het aan haar lag zou ze nooit een eind hebben gemaakt aan hun huwelijk.

'Ik weet het niet zeker,' bekende hij haar. Hij had er al een tijdje over nagedacht, maar hij was nog niet tot een besluit gekomen. 'Ik weet niet zeker hoeveel ik nog kan verdragen, om eerlijk te zijn. En ik wil niet oneerlijk tegenover jou zijn. Het begint echt op mijn zenuwen te werken en ik dacht dat je dat moest weten.'

'Ik waardeer je oprechtheid,' zei ze en ze keek hem aan. Ze voelde zich al bedrogen omdat hij er niet voor haar was, omdat de 'handicap' met haar getrouwd te zijn en wat dat inhield, hem ertoe bracht haar te willen verlaten. 'Ik wilde dat ik het beter kon maken.'

'Ik wilde dat het me niet zo dwarszat. Ik had nooit gedacht dat dat zou gebeuren. Het lijkt allemaal heel menselijk, totdat je erin stapt, en dan is het net Alice in Wonderland. Het is heel onwerkelijk als je begint te vallen en te vallen en te vallen...' zei hij, en terwijl ze naar hem luisterde dacht ze er opnieuw aan dat ze van hem hield. Hij was een intelligente man en ondanks hun verschillen hadden ze nog veel gemeen.

'Dat is een interessante manier om het zo te zeggen,' zei ze en ze glimlachte weemoedig tegen hem; maar in het diepst van haar hart wist ze dat het voor hem in elk geval waarschijnlijk voorbij was. 'Hoe zit het met de kinderen?' vroeg ze en ineens keek ze angstig. 'Als je weggaat, mag ik ze dan toch nog zien?' Er stonden tranen in haar ogen toen ze hem dat vroeg. Tot nu toe was het allemaal zo ongevoelig en zo zakelijk geweest. Het eerste van vele gesprekken die het begin vormden van het ontrafelen van hun huwelijk. Maar hij legde zijn hand op de hare toen hij de gekwelde blik in haar ogen zag. Hij voelde zich daar afschuwelijk bij. En hij haatte zichzelf omdat hij haar dit aandeed, maar hij had al een tijdje geweten dat hij het niet langer meer aankon. Van het artikel in het ochtendblad had hij het echt op zijn zenuwen gekregen.

'Ik hou nog steeds van je, Tan,' fluisterde hij, en ze haatte hem omdat hij er zo knap uitzag toen hij dat zei. Hij had nog een grote aantrekkingskracht voor haar. Hij was sexy, knap en intelligent, ook al was hij er niet vaak voor haar, maar ze was altijd bereid geweest het hem te vergeven. 'Ik wilde je alleen maar zeggen hoe ik me voelde. En ook al gaat het verder mis met ons, ik zou je nooit tegenhouden om de kinderen te zien. Ze zijn dol op je,' zei hij en hij keek haar zo lief aan dat haar hart erdoor werd verscheurd. Hij nam afscheid zonder het met zoveel woorden te zeggen, maar ze wist dat het niet lang meer zou duren.

Voor hem was het voorbij, en voor haar misschien ook.

'En ik hou van hen.' Ze begon zachtjes te huilen. Hij kwam naast haar zitten en legde een arm om haar schouders.

'Zij houden ook van jou, Tan, net als ik, op mijn eigen, krankzinnige manier,' zei hij, maar ze geloofde hem niet. Als hij echt van haar hield, zou hij niet bij haar weg willen gaan.

'Hoe zit het met Wyoming? Gaan ze nog steeds mee? Ga jij mee?' vroeg ze, met een vertwijfeld en plotseling heel angstig gevoel. Ze raakte hem kwijt, en hen waarschijnlijk ook. Waarom zouden ze haar willen zien als hun vader haar had verlaten? Was hun band van de laatste drie jaar sterk genoeg, dat ze dat wilden doen? Toen ze opkeek, keek Tony haar bevreemd aan.

'Ik vind dat ze met jou mee moeten gaan. Volgens mij zou dat voor hen een enorme ervaring zijn,' zei hij, slecht op zijn gemak. Ze begreep direct wat hij zei.

'Maar jij gaat niet mee, zeker?'

'Ik denk van niet. Volgens mij zou het goed voor ons zijn als we eens een rustpauze inlasten. Misschien ga ik wel naar Europa.'

'Wanneer is dat bij je opgekomen? Vandaag op de golfbaan?' Wat was hier aan de hand? Hoe lang had hij al plannen gemaakt voor deze ontrouw? vroeg ze zich ineens af toen ze het hoorde. Ze keek hem recht in de ogen. Hij zag er een beetje schaapachtig uit.

'Ik loop hier al een tijdje mee rond, Tan. Het is niet vanmorgen bij het ontbijt opgekomen. Volgens mij was dat een soort katalysator. Maar het was de Enquirer van de vorige week. De Star van de week daarvoor. Het zijn processen geweest en crises en doodsbedreigingen en sensatiebladen vanaf het moment dat we trouwden.'

'Ik dacht dat je eraan begon te wennen,' zei ze en ze klonk verschrikt.

'Ik zie niet in hoe iemand dat zou kunnen. Jij bent er ook niet aan gewend.' Soms had hij zich zorgen gemaakt over de ongelooflijke stress die het bij haar veroorzaakte. Hij wist dat zelfs mensen die zo jong waren als zij soms in elkaar klapten en stierven door te veel stress. Soms vroeg hij zich serieus af of zij het wel volhield. 'Hoe dan ook, Tanya, het spijt me.'

'Wat gaan we nu dus doen?' Ze wilde weten of ze geacht werd naar boven te gaan en koffers voor hem te pakken, of ongebreideld, hartstochtelijk met hem moest gaan vrijen en het hem uit zijn hoofd moest praten. Hoe deden anderen dat en wat verwachtte hij? En nog belangrijker: wat wilde zij? Ze wist het zelf niet eens. Ze voelde zich nog te gekwetst en te geschrokken door wat hij zei.

'Ik weet niet zeker wat we gaan doen,' zei hij oprecht. 'Ik wil er een tijdje over nadenken. Maar ik wilde je waarschuwen over de richting die ik uitga.'

'Zoiets als een orkaan, of een overstroming, een soort natuurramp,' zei ze, in een poging om te glimlachen, maar de tranen bleven opwellen in haar ogen. Op dat moment klopte Jean op de deur en stak haar hoofd naar binnen.

'Je bent een uur te laat in de studio. De producer belde, en of je eraan wilde denken dat de meter doortikt. De muzikanten willen weten of ze vroeg kunnen gaan lunchen en over een uur kunnen terugkomen. En je impresario belde om je eraan te herinneren dat hij vandaag vóór halfvijf een antwoord van je moet hebben. Bennett Pearson heeft ook gebeld. Hij wil dat je hem belt zodra je klaar bent.'

'Oké, oké.' Tanya stak haar hand op om haar tot zwijgen te brengen. 'Zeg maar dat de muzikanten nu kunnen gaan lunchen. Ik ben er over een halfuur. Zeg Tom dat hij moet wachten, dan lopen we de afspraken door.' En hoe werd zij, verdomme, geacht te zingen en een besluit te nemen over Japan, een nieuwe film, nog een tournee en of ze wel of niet een schikking moest betalen aan de afperser die zijn verhaal aan de ochtendkrant had verteld? Toen Jean de kamer uit ging keek ze haar man aan. 'Ik geloof dat je gelijk hebt. Hier is niet veel aan, hè?'

'Soms is het heel leuk,' zei hij, 'maar meestal niet. De prijs die je ervoor betaalt is te hoog,' zei hij eerlijk en hij stond op. Hij voelde zich ellendig, maar in zijn hart was hij opgelucht. Wat hem betrof was haar leven een regelrechte nachtmerrie. 'Ga maar naar je studio, Tan. Het spijt me dat je door mij te laat bent. We praten wel een andere keer. Er valt nu niets op te lossen. Het spijt me dat het zoveel tijd kostte.' Geen probleem. Een uur. Drie jaar. Het was heel amusant. Verrek, wie kan het je kwalijk nemen dat je er nu uit wilt stappen? Ze keek hem na toen hij de kamer uit liep, verscheurd tussen verdriet en haat. 'Alles in orde?' Jean was weer terug met een stapel boodschappen voor haar en een herinnering dat ze binnen vijf minuten naar de studio moest vertrekken.

'Oké, oké, ik ga al, en ja, alles is prima.' Prima. Alles was altijd prima, ook al was het dat niet. Onwillekeurig vroeg ze zich af hoe lang het zou duren voordat de pers erachter zou komen, als Tony bij haar weg zou gaan. Dat zou geen overweging moeten zijn, maar dat was het wel. Het vooruitzicht van de volgende ronde verhalen leek haar uitputtend.

Ze waste haar gezicht voordat ze vertrok en probeerde niet te huilen. Ze zette een zonnebril op en Jean bestuurde de auto. Vanuit de auto beantwoordde ze sommige van haar gesprekken en ze zei haar impresario dat ze de concerttournee zou doen, inclusief Japan. Het volgend jaar zou ze bijna vier maanden onderweg zijn, maar ze kon nu en dan naar huis vliegen en ze wist hoe belangrijk de concerttournee was. Toen ze aankwamen, ging ze regelrecht naar de studio en bleef er tot zes uur. Daarna ging ze naar de repetitie voor het benefietconcert en ze kwam pas om elf uur 's avonds thuis.

Toen ze daar kwam, vond ze een briefje van Tony op de keukentafel. Hij was voor het weekend naar Palm Springs gegaan. Lange tijd stond ze daar, met het briefje in de hand, zich afvragend waar hun leven was gebleven en hoe lang het zou duren tot hij het beëindigde. Alle voortekenen waren er en er was geen helderziende voor nodig om te raden dat hij bezig was te vertrekken. Ze dacht erover hem tegen te houden, hem te bellen in Palm Springs, te zeggen hoeveel ze van hem hield, hoeveel spijt ze had voor alle pijn die ze hem had aangedaan. Maar toen ze de hoorn oppakte, bleef ze daar maar staan. Waarom was hij niet hier voor haar? Waarom onderging hij niet dezelfde beledigingen waarmee zij werd overladen? Waarom wilde hij er zo graag vandoor? Als ze erover nadacht, was haar enige conclusie dat het heel goed kon zijn dat Tony Goldman nooit echt van haar had gehouden. En als dat werkelijk het geval was, zou ze het waarschijnlijk nooit te weten komen. Ze legde de hoorn weer op en liep met tranen in haar ogen naar de stilte van hun slaapkamer.

3

Tanya vloog naar New York in het toestel van de platenmaatschappij, en om alleen te zijn besloot ze haar secretaresse thuis te laten. Ze had Jean echt niet nodig voor die ene tv-show en een gesprek met een literair agent. Bovendien wilde ze tijd hebben om na te denken over Tony. Na zijn weekend in Palm Springs was hij zondagavond netjes thuisgekomen. Ze hadden gegeten met de kinderen en er was niet meer gesproken over zijn bedrukte stemming, of de verhalen in de roddelpers. Ze had de moed of de energie niet om een van beide onderwerpen bij hem aan te roeren. En hij paste wel op er iets over tegen haar te zeggen. Hij zweeg er zelfs over toen het tijdschrift People het verhaal van het proces overnam. Hij wist dat hij genoeg had gezegd en hij was al weg naar kantoor toen zij dinsdags naar het vliegveld ging om naar New York te vertrekken.

Het vliegtuig stond voor haar klaar en het was bijna of ze een lijntoestel voor zich alleen had. Aan boord was een van de directeuren die naar New York moest. Hij wist kennelijk wie ze was, maar op een korte groet na zei hij verder niets tegen haar. Ze maakte aantekeningen, telefoneerde en werkte aan wat muziek. Halverwege New York belde haar advocaat om te zeggen dat de vroegere lijfwacht een miljoen dollar wilde om zijn proces op te geven.

'Zeg maar dat ik het voor de rechtbank zal uitvechten,' zei Tanya koel.

'Tanya, volgens mij is dat niet verstandig,' zei Bennett Pearson rustig.

'Ik ga geen mensen betalen om me af te persen. Hij kan niets bewijzen, hij heeft geen poot om op te staan. Het is van a tot z verzonnen.'

'Het is zijn woord tegen het jouwe. Jij bent een beroemde ster en volgens hem zat je achter hem aan. Je bezorgde hem een trauma, je ontsloeg hem en ruïneerde zijn leven omdat hij geen sex met je wilde hebben...'

'Het is al goed, Bennett. Je hoeft het niet allemaal uit te spellen. Ik weet wat hij eist.'

'De mensen krijgen misschien medelijden met hem. Jury's zijn tegenwoordig onvoorspelbaar. Daar moet je eens aan denken. Als ze hem nu eens tien miljoen dollar toekennen voor zijn pijn en zijn lijden? Hoe zou je je dan voelen?'

'Dan zou ik hem willen vermoorden.'

'Denk er eens over na. Volgens mij moet je je vrijkopen. En een miljoen is een mooi rond getal.'

'Weet jij hoe hard ik daarvoor moet werken? Ze geven het niet zomaar weg, weet je.'

'Volgend jaar ga je op tournee. Haal het daar maar uit en wijt het aan stomme pech, net als een brand in huis die niet door de verzekering wordt gedekt.'

'Dat is misselijk. Het is je reinste chantage.'

'Je hebt gelijk, en het is al eerder gebeurd. Met jou en met een heleboel anderen.'

'Ik kots ervan mensen zo te moeten betalen.'

'Denk er nu maar eens over na. Je hebt genoeg andere dingen aan je hoofd zonder dat daar nog eens een proces bij komt. Het laatste waar je op zit te wachten is een getuigenverklaring af te leggen die in de sensatiepers terechtkomt. Het zou allemaal in de openbaarheid komen, en het proces ook.'

'Oké, oké.'

'Bel me maar vanuit New York.' Waarom was het allemaal zo akelig? Geen wonder dat Tony eruit wilde stappen. Zij wilde soms ook wel dat ze haar leven achter zich kon laten, maar het zat allemaal onvermijdelijk aan haar vast, zoals wratten of kanker.

De vlucht naar New York duurde maar vijf uur en ze belde Mary Stuart vlak voordat ze landde. Ze zei dat ze er over een halfuur zou zijn om haar op te halen en Mary Stuart klonk opgetogen haar te zien. Tanya belde haar een halfuur later opnieuw vanuit de auto, en toen ze aankwam stond haar oude vriendin beneden te wachten in een spijkerbroek en een katoenen truitje. De twee vrouwen omhelsden elkaar innig en Tanya nam haar vriendin in de auto eens goed op. Mary Stuart zag er magerder en veel serieuzer uit dan een jaar tevoren. Het laatste jaar had kennelijk enorm veel van haar geëist. Tanya wist dat het zelfs moeilijker was nu Alyssa in Parijs zat. Maar Alyssa wilde bij hen weg, dat wist Mary Stuart; daarom klaagde ze er niet over. 'Verrek, jij verandert nooit,' zei Mary bewonderend, verbaasd hoe knap Tanya er nog uitzag, zelfs op hun leeftijd. Het leek wel of de tijd haar niets deed. 'Hoe doe je dat toch?'

'Beroepsgeheim, lieverd,' lachte ze, met een mysterieuze, sexy blik. Ze lachten allebei. Maar bij alle plastische chirurgie die ze had ondergaan had ze ook nog eens een geweldige huid, prachtig haar en een fantastisch figuurtje. En ze zag er jong uit, dat had ze altijd gedaan. Mary Stuart zag er ook goed uit, maar aan haar was haar leeftijd beter af te zien dan bij Tanya ooit het geval was geweest. 'Ondanks alles zie jij er ook vrij goed uit, meid,' waagde Tanya te zeggen. Het was moeilijk te geloven dat het een jaar geleden was, het ergste in Mary Stuarts leven, en waarschijnlijk ook in dat van Bill, al zou hij dat nooit toegeven.

'Volgens mij heb jij een verbond met de duivel gesloten,' klaagde Mary Stuart. 'Het is niet eerlijk tegenover andere mensen. Hoe oud zeg je nu dat je bent? Eenendertig? Vijfentwintig? Negentien? Straks denken ze nog dat ik je moeder ben.'

'Och, hou toch op. Jij ziet er tien jaar jonger uit dan je bent, en dat weet je.'

'Was het maar waar.' Maar Mary Stuart wist precies wat het afgelopen jaar met haar had gedaan. Ondanks Tanya's woorden kon ze het zien in de spiegel.

Ze gingen naar J.G. Melon's, zoals ze al jaren hadden gedaan, en spraken over de mensen die ze nog steeds zagen of allang niet meer, en Tanya vertelde dat ze die winter op tournee ging. 'Hoe vindt Tony dat?' Mary Stuart keek haar aan over haar hamburger en even viel het gesprek stil; toen keek Tanya haar in de ogen en haar uitdrukking sprak boekdelen.

'Ik heb het hem niet verteld. De laatste paar dagen heb ik hem eigenlijk weinig gezien. Wij... eh... Ik geloof dat we een klein probleem hebben.' Mary Stuart fronste bezorgd en luisterde.

'Hij... eh... ging een paar dagen naar Palm Springs en hij denkt dat we deze zomer een rustpauze moeten nemen. Hij zegt dat hij naar Europa gaat, terwijl ik de kinderen meeneem naar Wyoming.'

'Gaat hij op bedevaart, of is er iets wat je me niet vertelt?'

'Nee.' Tanya legde haar hamburger neer en keek haar vriendin rustig aan. 'Volgens mij is er iets wat hij nu nog niet zegt, maar hij zal het wel gaan doen. Hij weet het nu gewoon nog niet. Hij denkt dat hij nog steeds de beslissing aan het nemen is. Maar ik ken de tekenen. Die heeft hij al genomen.'

'Waarom denk je dat?' Mary Stuart had medelijden met haar, maar het verbaasde haar ook niet. Tanya's levensstijl maakte onvermijdelijk veel slachtoffers en dat wisten ze allebei. Maar Tanya keek teleurgesteld en ongelukkig toen ze erover sprak.

'Volgens mij heeft hij al besloten, want ik ben niet zo jong als de dokters me er laten uitzien.' Mary Stuart glimlachte om die opmerking. 'Ik heb heel wat slachtoffers gezien. Hij is al vertrokken, hij weet het alleen zelf nog niet. Hij kan de druk kennelijk niet meer aan: de processen, de schandaalpers, de aanvallen, de verdachtmakingen, de complicaties, de vernedering. Ik kan niet zeggen dat ik het hem kwalijk neem.'

'Vergeet je niet iets? Hoe zit het met de goede momenten?' vroeg Mary Stuart zacht.

'Ik denk dat die een beetje verloren gaan in de chaos. Dat vergeet je. Ik vergeet het ook, dus ik geloof niet dat ik het hem echt kwalijk kan nemen. De enige keer dat ik iets met plezier doe is als ik zing... als ik een plaat maak, of in een concert als ik mijn longen uit mijn lijf sta te zingen. Zelfs het applaus kan me niets schelen... Het gaat gewoon om de muziek... En dat krijgt hij niet, ik wel.

Hij krijgt alle rotzooi. Ik krijg de roem. Ik denk dat hij er genoeg van heeft. Deze week stond er een artikel in de krant van een vroegere werknemer die we vorig jaar aannamen. Die vent beweert dat ik hem probeerde te verleiden en hem daarna heb ontslagen toen hij niet met me wilde neuken. Weet je wel, het bekende gezellige, alledaagse verhaal. Het haalde de voorpagina en zette Tony bij al zijn vrienden voor schut. Volgens mij was dat voor hem de druppel.'

'Hoe zit het met jou? Wat ga jij nu doen?' Mary Stuart keek echt ongerust. Ze hadden zich jaren zorgen gemaakt over elkaar, ook al spraken ze elkaar weinig, of ontmoetten ze elkaar zelden, of al woonden ze niet eens in dezelfde stad. Maar ze wisten allebei dat ze er altijd voor elkaar waren. 'Vertel je me nu dat het hem te heet onder de voeten wordt, en dat hij er daarom vandoor gaat?'

'Dat heeft hij nog niet gezegd, maar dat gaat hij wel doen. Op dit moment wil hij een time-out om naar Europa te gaan. En ik kan de kinderen meenemen naar een ranch in Wyoming, maar dat vind ik niet erg. Ik ben echt dol op ze.'

'Dat weet ik. Maar ik ben niet bepaald onder de indruk van de ridderlijkheid en toewijding van hun vader.'

'Da's ouwe koek voor mij.' Tanya glimlachte een beetje spottend en kneep in Mary Stuarts handen. 'Hoe zit het met jou? Hoe maakt Bill het tegenwoordig? Is het voor hem even moeilijk geweest als voor jou?' Het was duidelijk op haar gezicht te lezen wat ze allemaal had doorgemaakt.

'Ik neem aan van wel.' Ze trok de schouders op. 'We praten er niet veel over. Er valt niets te zeggen. Je kunt niet terugdraaien wat er gebeurd is.' Of de dingen die ze daarover tegen elkaar hadden gezegd.

Toen durfde Tanya haar iets te vragen waarover ze zich het hele afgelopen jaar had verwonderd, en waarvan ze vermoedde dat het de kern van het probleem was. 'Geeft hij jou de schuld?' In het drukke restaurant was het nauwelijks meer dan een gefluister, maar Mary Stuart hoorde haar.

'Waarschijnlijk,' zuchtte ze. 'Ik denk dat we allebei elkaar de schuld geven omdat we niet zagen wat er aan de hand was.

Maar ik weet dat hij in het begin vond dat ik het had moeten zien aankomen. Ik had de ramp moeten voorzien voordat die ons overviel. Als het hem zo uitkomt kent Bill mij magische kwaliteiten toe. Hoe dan ook, ik denk dat ik mezelf ook de schuld geef. Het verandert niets. Als je de juiste persoon de schuld geeft, heb je het waanidee dat je de klok kunt terugdraaien en kunt voorkomen dat het gebeurt. Maar zo werkt dat niet. Het doet er niet toe. Het is voorbij.' De tranen sprongen in haar ogen. Ze wendde haar blik af en Tanya had er direct spijt van dat ze hierover was begonnen.

'Het spijt me... ik had niets moeten zeggen...' Wat had het nu voor zin? Ze maakte zichzelf in stilte verwijten omdat ze zo stom was, terwijl Mary Stuart haar ogen bette en Tanya geruststellend aankeek.

'Het is al goed, Tan. Het geeft niks. Het doet toch voortdurend pijn. Net als bij een afgezette arm of been houdt het nooit op. Soms is het echt onverdraaglijk, soms kun je ermee leven, maar het blijft steeds pijnlijk. Jij hebt me geen pijn gedaan; ik heb het altijd.'

'Zo kun je niet blijven leven,' zei Tanya en ze keek haar ontzet aan. Het was duidelijk het ergste dat een van hen had kunnen overkomen en ze kon er niets aan doen.

'Kennelijk kun je wel zo blijven leven,' antwoordde Mary Stuart vertwijfeld. 'Mensen doen dat voortdurend. Ze leven met allerlei aanhoudende pijn, artritis, reumatiek, indigestie, kanker; en verder heb je dit, je hart wordt kapotgestampt, je hoop sterft, je verliest alles wat je ooit liefhad. Het is een uitdaging voor de ziel,' zei ze. Ze keek wanhopig, maar zo resoluut dat Tanya het bijna niet kon verdragen.

'Waarom ga niet met mij en en kinderen mee naar Wyoming?' flapte ze er ineens uit. Het was het enige dat ze kon bedenken om haar te helpen.

Mary Stuart glimlachte. 'Ik ga naar Europa om Alyssa op te zoeken, anders zou ik het dolgraag doen. Ik vind paardrijden heerlijk.' Toen fronste ze niet-begrijpend haar voorhoofd, omdat ze zich iets van vroeger herinnerde en blij was dat ze een pijnlijk onderwerp kon laten rusten. 'Maar ik dacht niet dat jij er zo gek op was.'

'Ben ik ook niet,' lachte Tanya. 'Ik heb er de pest aan. Maar het moet een fantastische plek zijn en ik dacht dat het goed was voor de kinderen.' Even leek ze niet op haar gemak. 'Ik dacht dat Tony het ook fijn zou vinden, maar hij gaat niet mee. De kinderen zijn nu echter twaalf, veertien en zeventien en ze zijn allemaal dol op paardrijden. Ik dacht dat het voor hen fantastisch zou zijn.'

'Ik weet zeker dat dat zo is. Ga jij ook rijden?' vroeg Mary Stuart.

'Hangt ervan af hoe knap de cowboys zijn,' zei Tanya, echt een meisje uit Texas nu, en ze lachten allebei. 'Volgens mij ben ik de enige meid in Texas die altijd de pest heeft gehad aan paarden.' Maar Mary Stuart herinnerde zich dat Tanya goed kon rijden, ze hield er alleen niet van.

'Misschien verandert Tony nog van gedachten en gaat hij alsnog met je mee.'

'Dat betwijfel ik,' zei Tanya zacht. 'Zo te horen heeft hij zijn besluit al genomen. Misschien doet het hem goed als hij even weg is.' Maar Tanya dacht niet dat het iets zou uitmaken en Mary Stuart dacht er stilzwijgend net zo over. De zaken leken definitief bergafwaarts te gaan tussen Tanya en haar man.

Ze praatten nog een tijdje over Alyssa en over Tanya's volgende film en de concerttournee waarvoor ze zich voor de volgende winter had vastgelegd. Mary Stuart kon zich alleen maar voorstellen hoe vermoeiend het zou zijn en ze bewonderde Tanya omdat ze het deed. Daarna spraken ze over het programma waarin ze de volgende morgen zou optreden. Het was het belangrijkste praatprogramma in het land dat overdag werd uitgezonden.

'Ik moest toch naar New York voor die vergadering. Daarom vond ik dat ik het net zo goed kon doen. Ik hoop bij god dat ze niet over het proces gaan praten. Mijn impresario heeft hun al gezegd dat ik dat niet wilde, voor wat het waard is.' En toen herinnerde ze dat ze Mary Stuart wilde uitnodigen. 'Ik heb een vriendin die hier vorige week in een toneelstuk is gaan spelen. Ze zeiden dat het vrij goed is en ze krijgt fantastische kritieken. Ze willen het de hele zomer blijven opvoeren en zien hoe het loopt. Als alles goed gaat blijven ze de hele volgende winter. Ik kan voor kaartjes voor je zorgen als je wilt. Maar morgenavond geeft ze een feest en ik heb gezegd dat ik zou komen. Als jij wilt, neem ik je dolgraag mee. Zal Bill zoiets leuk vinden.' Hij is ook welkom. Ik wist alleen niet of het iets voor hem was, of dat hij het te druk heeft.' En of hij tegenwoordig eigenlijk nog wel sprak met Mary Stuart.

'Je bent een schat.' Mary Stuart glimlachte tegen haar, Tanya bracht altijd zoveel zonneschijn en opwinding in haar leven. Het deed haar denken aan meer dan twintig jaar geleden. Het was altijd Tanya die iedereen oppepte, hen allemaal meenam naar een of ander dwaas project waar ze mee bezig was, of iedereen vermaakte, soms ondanks zichzelf. Maar ze zag Bill nog niet bereid zoiets te doen. Ze waren in maanden niet meer uit geweest, alleen voor zakelijke doeleinden, en hij werkte nu iedere avond over om zich voor te bereiden op Londen. Hij vertrok over twee weken voor de rest van de zomer, maar ze hoopte aan het eind van haar reis met Alyssa een weekend door te brengen in Claridge's in Londen om hem op te zoeken. Hij had haar evenwel al gezegd dat hij het zo druk zou hebben dat ze niet langer konden blijven. Daarna vloog Mary Stuart terug naar Amerika. Hij zei dat hij haar op de hoogte zou houden van hoe de rechtszaak verliep en zou kijken of ze nog een keer kon overkomen om hem op te zoeken. Op een bepaalde manier klonk dat haar niet veel anders in de oren dan wat Tony tegen Tanya had gezegd. En misschien was het dat ook niet. Allebei leken ze op het punt te staan de mannen in hun leven te verliezen en ze konden hen er onmogelijk van weerhouden.

'Ik weet niet zeker of Bill met ons mee kan. Hij werkt elke avond over voordat hij naar Londen vertrekt voor de rechtszaak. Maar ik zal het hem vragen.'

'Zou je zonder hem mee willen gaan? Zij is een aardige meid.' Tanya keek verlegen. Ze deed alsof het om een onbekende actrice ging. 'Misschien moet ik je zeggen dat het Felicia Davenport is, dan hoef je niet flauw te vallen als je met haar kennismaakt. Ik ken haar al jaren en ze is echt geweldig.'

'Wat ben je toch een opschepper.' Mary Stuart lachte tegen haar. Felicia was een van de grootste sterren in Hollywood en ze probeerde het nu voor het eerst op Broadway. Ze had er net over gelezen in de New York Times. 'Het is goed dat je het tegen me hebt gezegd. Ik zou van m'n stokje zijn gegaan, je hebt gelijk. Stomme meid.' Ze lachten allebei toen ze het restaurant uit gingen en Tanya zei haar dat ze het haar morgenvroeg zou laten weten over het feest. Het was in Felicia's gehuurde herenhuis in de East Sixties.

Tanya zette Mary Stuart af bij haar appartement en die beloofde dat ze de volgende morgen naar haar programma zou kijken. Ze omhelsde Tanya innig toen ze uit elkaar gingen. 'Bedankt voor vanavond, Tan. Het is heerlijk om je weer te zien.' Ze had niet eens beseft hoe broos en eenzaam ze was totdat ze haar vriendin ontmoette. Zij en Bill hadden het hele jaar nauwelijks met elkaar gesproken en ze voelde zich als een plant die nu water had gekregen. Als je Tanya zag, was het net of je in een regenbui stond en nieuwe krachten opdeed. Opgewekt glimlachend stapte ze het gebouw in en knikte tegen de portier.

'Goedenavond, mevrouw Walker,' zei hij en hij nam, zoals altijd, zijn pet voor haar af. De liftbediende zei dat Bill een paar minuten voor haar was aangekomen. Toen ze binnenkwam vond ze hem in de studeerkamer, waar hij wat papieren opborg. Ze had goede zin en lachte tegen hem toen hij zich omdraaide om haar aan te kijken. Hij keek verschrikt toen hij haar uitdrukking zag, alsof ze allebei vergeten waren hoe het was om je te vermaken, met vrienden om te gaan, met elkaar te praten. 'Waar was je?' Hij keek verbaasd. Ze zag er heel anders uit en hij kon zich niet voorstellen waar ze op dat uur in haar spijkerbroek was geweest.

'Tanya Thomas is in de stad, we hebben net samen gegeten. Het was geweldig haar weer te zien.' Ze voelde zich als een dronkenman in de kerk toen ze tegen hem grijnsde en leek ineens de ernst van het afgelopen jaar vergeten te zijn, het stilzwijgen dat als een muur tussen hen was opgerezen. Ineens had ze het idee dat ze te hard praatte. Ze voelde zich te joviaal en verrassend slecht op haar gemak met haar man. 'Het spijt me dat ik zo laat thuis ben... Ik had een briefje voor je achtergelaten...' Ze weifelde en voelde zich kleiner worden toen ze hem aankeek. Zijn ogen stonden zo kil, zijn gezicht was zo uitdrukkingsloos. De knappe, scherpgesneden gelaatstrekken waarvan ze zo lang had gehouden waren het afgelopen jaar versteend, samen met al het andere aan hem. Hij had zoveel afstand van haar genomen dat ze hem niet eens meer kon zien, laat staan kon vinden. Ze hoorde alleen een echo van wat was geweest.

'Ik heb het briefje niet gezien.' Het was meer een vaststelling dan een beschuldiging. Toen ze hem aankeek wilde ze dat hij wat minder knap was. Hij was vierenvijftig en meer dan een meter tachtig lang. Hij zag er atletisch uit en had een lang, lenig lichaam. Hij had doordringende blauwe ogen, die nu al een jaar ijskoud hadden gestaan.

'Het spijt me, Bill,' zei ze zacht. Ze had het gevoel dat ze zich een heel leven tegenover hem had geëxcuseerd voor iets waarvan ze nooit de schuld had mogen krijgen. Maar ze wist dat hij haar nooit zou vergeven. 'Ik heb het briefje in de keuken gelegd.'

'Ik heb op kantoor gegeten.'

'Hoe gaat het ermee?' vroeg ze toen hij de rest van de papieren in zijn aktetas stak.

'Heel goed, dank je,' zei hij alsof hij het tegen een volstrekt onbekende had. 'We zijn bijna zover. Het gaat een heel interessante rechtszaak worden,' zei hij en deed toen het licht uit in de studeerkamer, alsof hij haar wegstuurde. Hij bracht zijn aktetas naar hun slaapkamer. Dat zou hij een jaar tevoren nooit hebben gedaan. Het was maar een klein ding, maar het deed er niet meer toe. 'Ik denk dat we eigenlijk wat eerder naar Londen moeten vertrekken.' Tot op dit moment had hij niets tegen haar gezegd. Hij had gewoon zijn plannen gemaakt en dat was het, alsof hij haar niet langer meer hoefde te raadplegen. Ze wilde weten wat 'wat eerder' betekende in dit geval, maar ze durfde het hem niet te vragen. Hij zou zich waarschijnlijk alleen maar ergeren.

Als hij eerder vertrok zou zij dat misschien ook doen, al wist ze nog niet alle details. Ze hadden gereserveerd in hotels in Parijs, St-Jean-Cap-Ferrat, San Remo, Florence en Rome, en bij Bill in Londen zouden ze in het Claridge Hotel logeren. Het zou een geweldige trip worden. Nu ze elkaar in maanden niet hadden gezien, verheugde Mary Stuart zich er echt op met haar dochter op reis te gaan. In april was ze net twintig geworden. Haar verjaardag was een week voor die van haar broer. Beide dagen waren voor Mary Stuart belangrijk geweest.

Toen Bill zijn aktetas neerzette en naar hun badkamer liep om zijn pyjama aan te trekken, dacht Mary Stuart aan Tanya's uitnodiging en ze vertelde hem erover. 'Volgens mij is het een cocktailparty of zoiets. Die wordt gegeven door Felicia Davenport. Ze is kennelijk een vriendin van Tanya.' Toen ze zijn gezicht zag, voelde ze zich als een meisje van veertien dat haar vader vroeg of ze naar een schoolfeest mocht. Hij keek ontsteld dat ze het hem zelfs had durven vragen. 'Ik denk dat je het leuk zult vinden. Haar nieuwe toneelstuk krijgt heel goede kritieken en Tanya zegt dat ze een aardige vrouw is.'

'Ik weet zeker dat dat zo is, maar ik moet morgenavond weer overwerken. Dit is een reusachtige zaak die we voorbereiden, Mary Stuart. Ik dacht dat je dat wel begreep.' Het was meer een verwijt dan een weigering en zijn toon ergerde haar ineens.

'Dat begrijp ik ook wel, maar je moet toegeven dat het een ongewone uitnodiging is. Volgens mij moeten we gaan.' Zij wilde gaan. Ze had er genoeg van om thuis te zitten treuren. Nu ze Tanya had gezien had ze beseft dat het daar een heel andere wereld was. Ook al had ze haar eigen problemen en zorgen over Tony, haar processen en de roddelpers, ze zat niet thuis in een hoekje te kniezen. Mary Stuart had eraan moeten denken dat je ook nog andere dingen kon doen.

'Het is voor mij uitgesloten,' zei hij resoluut, 'maar jij mag gerust gaan als je wilt.' Hij sloot de deur naar de badkamer en toen hij eruit kwam, wachtte zijn vrouw op hem met een vastberaden blik.

'Ik ga ook,' zei ze, met een koppige blik in haar ogen, alsof ze verwachtte dat hij zich tegen haar zou verzetten.

'Waar ga je naartoe?' Hij leek helemaal in de war door wat ze zei. En als hij haar niet beter had gekend zou hij gedacht hebben dat ze gedronken had. Ze gedroeg zich heel vreemd. 'Waar heb je het over?' zei hij geërgerd, en hij was zich niet bewust van het feit dat ze er ontspannener uitzag dan anders en zelfs heel knap was.

'Ik ga naar het feest,' zei ze met een vastberaden blik.

'Prima. En ik ga niet, als je dat maar begrijpt. Het zal leuk voor je zijn zulke mensen te ontmoeten. Het lijkt of Tanya inderdaad interessante vrienden heeft, maar dat is niet echt verwonderlijk.' Daarna leek hij het te vergeten. Hij ging naar bed met een stapel tijdschriften die hij om juridische en zakelijke redenen moest doorkijken. Er stonden diverse artikelen in over sommige van zijn cliënten. Mary Stuart verdween in de badkamer en kwam tien minuten later te voorschijn in een witte katoenen nachtjapon. Als ze een maliënkolder had gedragen, of een haren boetekleed, dan zou hij het nog niet hebben gemerkt. Ze lag stil in bed terwijl hij las, dacht terug aan haar gesprek met Tanya en de dingen die ze had gezegd over Tony. Ze vroeg zich af of Tanya gelijk had en of hij echt snel weg zou gaan, of zou blijven om het op te lossen. Het leek oneerlijk van hem om niet achter Tanya te gaan staan, maar ze leek zich te hebben neergelegd bij zijn vlucht en die bijna te verwachten. Mary Stuart vroeg zich onwillekeurig af of Tanya niet wat minder tolerant moest zijn en in elk geval moest proberen hem ervan te weerhouden. Het was zo gemakkelijk naar het leven van anderen te kijken en te concluderen wat ze moesten doen. Ze was totaal niet in staat geweest dat in haar eigen leven toe te passen. In het afgelopen jaar was ze totaal hulpeloos geweest om het tij te keren en Bill op wat voor moment ook te bereiken. Hij was volkomen buiten haar bereik, achter een muur van ijs die steeds dikker werd. Ze had het gevoel of ze hem in maanden niet had gezien, en ze begon de hoop te verliezen dat ze hem nog ooit zou bereiken. Ze had geen idee wat ze aan hun toekomst moesten doen. En daarover viel zeker niet met hem te praten. Ze had het gevoel dat hij zou doen alsof ze gek was, als ze het ook maar bij hem aanroerde. Zoals hij dat vanavond had gedaan toen ze thuiskwam, opgewekt en met een glimlach op haar gezicht. Hij had naar haar gekeken alsof ze van een andere planeet kwam. Het was duidelijk dat lachen niet langer werd getolereerd en wat voor intimiteit er tussen hen was geweest, was iets uit het verre verleden. Ze merkte pas goed hoe erg het was geworden als ze het zag door de ogen van anderen. Alyssa had dodelijk verschrikt gekeken toen ze met Kerstmis thuiskwam en wist niet hoe snel ze weer terug moest naar Parijs. En toch, hoe afschuwelijk het ook voor hen drieën was, Mary Stuart had geen idee hoe ze er een eind aan kon maken. En Bill wilde dat niet.

Hij deed het licht uit toen hij uitgelezen was en zei niets tegen haar. Ze lag op haar zij, met haar ogen dicht, deed alsof ze sliep en vroeg zich af of hij ooit nog menselijk zou worden, zich ooit nog voor haar zou openstellen. Of er ooit nog iemand om haar zou geven, haar zou aanraken, haar zou zeggen hoeveel hij van haar hield, of dat dat alles nu tot het verleden behoorde. Op haar vierenveertigste was haar leven niet alleen op vele manieren aan het inkrimpen, het was ook voorbij.

4

Zoals ze had beloofd bleef Mary Stuart de volgende dag thuis om Tanya op de televisie te zien. Ze wilde wel uit haar stoel springen en de buis aan stukken slaan toen de interviewer naadloos overschakelde van Tanya's jeugd in een stadje in Texas naar het recente gerucht betreffende een trainer, en vervolgens een hatelijke opmerking maakte over het proces dat net tegen haar was aangespannen voor ongewenste intimiteiten met een werknemer. Maar al was Mary Stuart woedend, Tanya pakte het correct en kennelijk met gemak aan, met een vriendelijke glimlach, terwijl ze het luchtig van zich afzette als afpersing en typisch iets voor de roddelpers. Maar toen ze de set verliet, hield ze haar armen strak tegen haar zij en ze had het gevoel dat ze onder elke oksel een glas water had gemorst. Ook voelde ze een stekende hoofdpijn opkomen.

'Dagtelevisie stelt dus ook geen moer voor,' zei ze tegen de pr-vrouw die haar had vergezeld naar de studio en die met haar meeging naar haar volgende afspraak met de literair agent voor een boek over haar leven. Maar uiteindelijk beviel het gesprek haar niet zo. Ze wilden alleen sensatie, geen essentiële dingen. Tegen de tijd dat ze die middag Jean belde en ontdekte dat ze weer in alle kranten in Los Angeles stond, had ze schoon genoeg van hen. Er stond ook iets in de schandaalpers over haar man, die een weekend doorbracht in Palm Springs met een niet nader genoemd filmsterretje.

'Stond er soms "snol"?' vroeg ze venijnig, en Jean lachte. Het was geen leuk verhaal. Jean las het artikel in Los Angeles over het proces voor en Tanya moest haar tranen bedwingen terwijl ze luisterde. De ex-lijfwacht beweerde dat ze hem herhaaldelijk had uitgedaagd door naakt door het huis te lopen wanneer ze alleen waren, en ze zou er eigenlijk om moeten lachen, als het verhaal haar niet zo'n pijn had gedaan. 'Ik wou dat ik me kon herinneren wanneer ik voor het laatst alleen in dat huis was,' zei Tanya terneergeslagen. Ze kon zich precies Tony's reactie voorstellen. Maar ze weigerde Jeans aanbod om haar het artikel over hem in de schandaalpers voor te lezen. Ze legde op, ging naar buiten en kocht het zelf, en het mocht er weer zijn. Er stond een foto van hem bij terwijl hij probeerde zich te verbergen voor een fotograaf, en een foto van een jonge actrice die Tanya kende en die geen dag ouder dan twintig jaar kon zijn. Maar het was ook onmogelijk te zien of de foto een computermontage was, en of de krant het wilde doen voorkomen dat ze er samen op stonden. Je wist het tegenwoordig nooit zeker met foto's. Maar het beviel haar helemaal niet, en na een aanvankelijke aarzeling belde ze hem ten slotte toch op zijn kantoor. Ze trof hem juist toen hij wegging.

'Ik hoor dat mijn naam vandaag weer in de schijnwerpers staat,' zei ze, in een poging wat humor te brengen in een troosteloze situatie.

'Dat kun je wel zeggen. Je vriend Leo schijnt heel wat over je te vertellen te hebben. Heb je het gelezen?' vroeg hij, en hij klonk echt woedend en niet in staat dat voor haar te verbergen.

'Jean heeft het me voorgelezen. Maar het is allemaal onzin. Ik hoop dat je dat weet.' Ze klonk heel rustig, helemaal de situatie meester, helemaal het meisje uit Texas.

'Ik weet niet zeker meer wat ik weet, Tan.'

'Wat ze over mij schreven was niet erger dan het roddelverhaal over jou en het meisje dat je naar ze zeiden meenam naar Palm Springs. Ze hebben zelfs een foto van je afgedrukt,' zei ze, in een poging hem te plagen. 'En dat is ook niet waar. Waar praten we hier dus over?'

Lang was het stil en daarna sprak hij heel langzaam. 'Om eerlijk te zijn is het wel waar. Ik wilde het je vertellen, maar ik kreeg de kans niet voordat je vertrok.' Het was alsof hij haar met een knots had geslagen. Hij had haar bedrogen, het stond in de roddelpers en hij gaf het toe. Lang zweeg ze. Ze wist niet wat ze moest zeggen.

'Dat is nogal wat. Wat verwacht je dat ik daarop zeg?'

'Je hebt het recht echt woedend te zijn, Tan. Dat zou ik je helemaal niet kwalijk nemen. Volgens mij heeft iemand hun een tip gegeven. Ik heb geen idee hoe ze daar bij dat hotel kwamen. Ik dacht al dat het in de krant zou komen.'

'Je bent een beetje te oud om zo naïef te zijn, weet je dat? Je bent lang genoeg in Hollywood geweest om te weten hoe dat gaat. Wie denk je dat hen heeft gebeld? Zij natuurlijk. Het is voor haar een hele coup, ervandoor te gaan met de man van Tanya Thomas. Een kans uit duizenden, Tony. Hoe kon ze die voorbij laten gaan?' Het was gemeen om dat te zeggen, maar het was waarschijnlijk waar, en dat wist hij. Het was niet eens bij hem opgekomen toen het gebeurde. Aan zijn kant van de lijn bleef het heel lang stil. 'Je bent nu een beroemdheid, meneer Goldman. Hoe vind je dat?'

'Ik kan er niet veel over zeggen, Tan.'

'Inderdaad niet. Je had in elk geval wat discreter kunnen zijn, of iemand kunnen nemen die jou en mij niet aan de schandaalpers zou verkopen.'

'Ik wil dit spelletje niet met jou spelen, Tanya,' zei hij, en hij klonk gegeneerd en kwaad. 'Ik ga morgen het huis uit.' Lang was het stil terwijl ze knikte en haar tranen bedwong.

'Ja, dat dacht ik al,' zei ze schor.

'Ik kan hier niet langer meer mee leven, voortdurend onder vuur te worden genomen door de roddelpers.'

'Mij bevalt het ook niet,' zei ze triest. 'Het enige verschil is dat jij kunt kiezen, en ik niet.'

'Dat spijt me dan voor jou.' Maar hij klonk niet alsof hij het meende. Ineens was hij giftig geworden. Hij was op heterdaad betrapt en dat beviel hem niet. Hij hield er niet van bij haar de tweede viool te spelen, hij hield er niet van verkocht en verraden en voor schut gezet te worden. Het beviel hem helemaal niet en hij kon niet snel genoeg weggaan uit haar huis en haar leven, en onder de schijnwerpers vandaan die hij niet kon ontlopen zolang hij met haar getrouwd bleef. Eerst had hij het gewild, maar toen ze hem het vuur aan de schenen legden merkte hij dat het niets voor hem was.

'Het spijt me, Tan... ik had het niet over de telefoon willen zeggen. Ik wilde het je morgen vertellen als je thuiskwam.' Ze knikte, de tranen biggelden over haar wangen. Hij vroeg of ze er nog was en ten slotte gaf ze antwoord.

'Ja, ik ben er nog.' Min of meer, wat er nog van haar over was. Het was zo verdomde hard en zo ondraaglijk eenzaam. Ze had zo lang zoveel meegemaakt, was zo gebruikt en misbruikt en zo onheus behandeld. De impresario met wie ze getrouwd was had haar uitgekleed en nu had Tony niet het lef om het na drie jaar uit te blijven houden en liep hij weg naar Palm Springs om filmsterretjes te naaien. Wat dacht hij dat de schandaalpers daarmee zou doen.' Hoe kon hij zo onvoorzichtig en zo stom zijn?

'Het spijt me,' zei hij niet erg overtuigend, maar het deed er niet meer toe.

'Ik weet het... Laat maar... Ik zie je wel als ik terugkom,' zei ze, erop gebrand van hem af te komen. Hij had haar genoeg pijn gedaan. Meer had ze niet te zeggen. Toen schoot haar iets anders te binnen. 'Hoe zit het met Wyoming?'

'Neem de kinderen maar mee. Het zal goed voor hen zijn,' zei hij grootmoedig, opgelucht dat hijzelf niet meer hoefde. Hij stond te popelen om naar Europa te vertrekken, en hij nam hetzelfde filmsterretje mee.

'Bedankt...' En daarna: 'Tony... het spijt mij ook...' Vervolgens begon ze te snikken en even later legde ze op. Ze huilde nog steeds toen de telefoon weer overging. Bijna nam ze niet op. Ze wist zeker dat het Tony was die terugbelde om te horen of alles goed was. Maar hij was het niet. Het was Mary Stuart en ze hoorde direct dat Tanya van streek was. Door haar tranen heen probeerde Tanya uit te leggen dat Tony zojuist bij haar was weggegaan. Ze vertelde haar over de twee artikelen en dat Tony haar had bedrogen in Palm Springs. Het klonk allemaal verward en bijna onverstaanbaar, maar Mary Stuart zag kans erachter te komen wat er gebeurd was en wilde per se naar haar toe komen. Ze hadden genoeg tijd voor het feest, als ze daar tenminste nog naartoe gingen. Tanya wilde alleen maar naar huis gaan, maar ze stuurden het vliegtuig pas de volgende morgen.

'Ik wil dat je hierheen komt voor een kop thee, of een Kleenex, of een glas water... Toe, vooruit. Als je niet komt, kom ik je halen,' drong Mary Stuart aan en Tanya weifelde over het aanbod, maar was er wel door geroerd.

'Het is goed met me.' Maar ze klonk helemaal niet overtuigend en bleef huilen.

'Nee, het is niet goed met je, liegbeest.' Daarop vond ze het ergste dreigement. 'Als je niet komt, bel ik de sensatiepers,' zei Mary Stuart resoluut en Tanya lachte.

'Je bent walgelijk,' zei Tanya en ze lachte door haar tranen heen. 'Ik zie je een heel jaar niet, en wat gebeurt er: in de twee dagen dat ik je eindelijk ontmoet, ga ik scheiden.'

'Ik kan er tenminste voor je zijn. Kom nu maar, voordat ik de Enquirer bel en de Globe en de Star en wie ik verder maar kan vinden. Wil je dat ik je kom halen, Tan?' vroeg ze zacht, maar Tanya snoot aan de andere kant haar neus alweer.

'Nee, het is goed met me. Oké dan... ik kom naar je toe. Ik ben er over vijf minuten.' En dat was ze, met verwarde haren, rode ogen en een rode neus. Maar ondanks dat alles zag ze er nog betoverend uit, en dat zei Mary Stuart haar ook toen ze haar omhelsde en als een huilend kind in haar armen hield. Ze had veel ervaring met Todd en Alyssa en ze was een goede moeder. In haar tweeëntwintig jaar had ze heel wat opgebeurd en getroost. Maar jammer genoeg te weinig voor Todd. Als ze dat had gedaan, zouden de zaken nu anders kunnen zijn.

'Ik kan het gewoon niet geloven... Alles is in vijf minuten uit elkaar gevallen,' zei Tanya over haar huwelijk. Alleen wisten ze allebei dat het in feite veel langer had geduurd. Tony had het lange tijd opgepot, al die dingen die hem ergerden in haar leven, hij had het alleen niet gezegd. En nu besefte ze dat ze heel wat langer ongelukkig was geweest dan ze dacht. Nu ze terugkeek zag ze alle tekenen, ze had ze alleen gemist toen ze verschenen.

Mary Stuart zette een kop thee voor haar, ondanks de hitte buiten, en Tony ging in haar smetteloos witte keuken zitten en dronk die op.

'Wat doe jij trouwens in dit huis?' vroeg Tanya en ze keek om zich heen. 'Laat je eten komen?'

'Nee, hier kook ik,' zei Mary Stuart stijfjes, maar glimlachend tegen haar vriendin. Tanya zag er verslagen uit, maar al wat beter nu ze meer op haar gemak was. 'Ik hou er gewoon van dat alles schoon en georganiseerd is.'

'Nee,' verbeterde Tanya haar. 'Jij houdt ervan dat de dingen volmaakt zijn, en dat weet je best. Maar het kan niet altijd volmaakt zijn. Soms is alles één grote rotzooi en zo is het nu eenmaal, daar kun je niets aan veranderen. Misschien moet je dat accepteren. Ik heb maar steeds het gevoel dat je jezelf kwelt met wat er gebeurd is.' Het was waar en Tanya wilde haar vriendin, meer dan wat ook, bevrijden van de kwelling die ze nog steeds in haar ogen zag.

'Zou jij jezelf niet kwellen?' vroeg Mary Stuart zacht. 'Hoe kan ik mezelf niet de schuld geven? Bill geeft mij de schuld... Dat weet ik... Hij kan me niet eens meer aankijken. We wonen hier als vreemdelingen voor elkaar. We zijn niet eens vijanden meer... In het begin wel, maar nu is zelfs dat er niet meer bij.'

'Komt hij vanavond?' vroeg Tanya, met een triest gevoel voor hen beiden. Het leven had hun slechte kaarten toebedeeld, in elk geval de laatste tijd.

Maar Mary Stuart schudde ontkennend haar hoofd. 'Hij zei dat hij op kantoor moest overwerken.'

'Hij verstopt zich.' Zoals de meeste mensen dacht ze verstandig over ieders leven, alleen niet over het hare, maar Tanya was ook intelligenter dan de meeste mensen. Ze koos alleen beroerde mannen.

'Dat weet ik,' zei Mary Stuart terwijl ze naar haar slaapkamer liepen. 'Maar ik kan hem niet vinden. Ik heb overal gekeken en ik weet niet meer waar hij uithangt. Het is net als The Invasion of the Body Snatchers. Er woont hier een man en hij lijkt op Bill, maar ik weet dat hij het niet is. En ik heb geen idee waar ze de echte hebben gelaten.'

'Blijf zoeken,' zei Tanya en ze verraste Mary Stuart met haar ernst. 'Het is pas over als het voorbij is.' Op de een of andere manier voelde Tanya dat ze iets hadden wat de moeite van het redden waard was. Ze waren bijna tweeëntwintig jaar getrouwd geweest. Dat was een lange tijd om achter je te laten. Van de andere kant deden mensen dat nu eenmaal, en als Mary Stuart hem nooit meer vond, was het verkeerd van haar om haar leven met hem voorgoed te verdoen, en dat wist Tanya. Ze zag alleen niet graag dat ze het zo snel opgaf, na alles wat er met hen was gebeurd. En het was erg oneerlijk van hem Mary Stuart de schuld te geven.

'Geldt dat ook voor jou?' vroeg Mary Stuart terwijl ze door de gang terugliepen naar de woonkamer, langs een paar gesloten deuren waarvan Tanya vermoedde dat het andere slaapkamers waren. 'Het is niet over tot het voorbij is?'

'Ik geloof dat het in mijn geval anders ligt,' zei Tanya zuchtend. 'Misschien was er nooit iets, of had er nooit iets moeten zijn. Maar volgens mij is het al een tijdje voorbij en wilde ik dat niet zien. Ik heb me nooit gerealiseerd hoe ongelukkig hij was met al die rotzooi waar ik niets aan kan veranderen. Maar als hij daar gek van wordt, kan ik er niets aan doen.' Ze hield nog steeds van hem, maar ze was ook verstandig genoeg om te weten wanneer ze verloren had. En op bepaalde manieren had het vanaf het begin nooit helemaal goed gezeten tussen hen, al zou ze dat niet graag toegeven.

Ze gingen in de woonkamer zitten en praatten een tijdje. Daarna stond Tanya op en zei dat ze even naar de wc moest; Mary Stuart zei haar waar het was. Links achter in de gang was een kleine gasten-wc en Tanya liep er snel naartoe. Ze opende de deur, deed het licht aan en haar adem stokte even. Ze had de verkeerde deur opengedaan en stond in de slaapkamer van Todd naar de trofeeën en foto's en de souvenirs om haar heen te kijken. Alles in de kamer stond perfect op zijn plaats. Het leek alsof hij op school was en elk moment vanuit Princeton thuis kon komen. Terwijl ze dat alles stond op te nemen, hoorde ze niet dat Mary Stuart achter haar was komen staan, en ze zag evenmin de blik van verslagenheid in haar ogen toen ze om zich heen keek.

'Ik kom hier nooit meer,' fluisterde ze, zodat Tanya zich verschrikt omkeerde, de ontredderde blik zag in de ogen van haar vriendin en instinctief haar armen om haar heen sloeg. Tanya vond niet dat ze de kamer zo had moeten laten. Het was als een kapel voor zijn nagedachtenis, en het moest ongelooflijk pijnlijk zijn te weten dat die er iedere dag was, binnen handbereik. Er stond een prachtige foto van hem op het bureau, met twee studievrienden. Tanya was vergeten hoezeer hij op zijn moeder leek als hij lachte, maar nu wist ze het weer. Ze moest ervan huilen toen ze het zag.

'O, Mary,' zei ze terwijl ook bij haar de tranen in de ogen sprongen. 'Het spijt me zo... Ik deed de verkeerde deur open en ik viel hier zomaar binnen...'

De moeder van de jongen glimlachte door haar tranen heen, ze maakte zich los, ging naast Tanya staan en keek naar dezelfde foto. 'Hij was zo geweldig, Tanny... Hij was zo'n fantastische jongen... Hij deed nooit iets verkeerd... Hij was altijd de ster, de jongen die iedereen wilde zijn, de jongen op wie iedereen verliefd werd...' De tranen drupten langzaam van haar wangen en Tanya stond naar de foto te staren alsof ze verwachtte dat hij zou gaan praten, of in de kamer zou verschijnen, maar allebei wisten ze dat dat niet kon.

'Ik weet het, ik herinner me hem nog heel duidelijk... Hij leek zo op jou,' zei Tanya zacht.

'Ik kan nog steeds niet geloven dat het gebeurd is,' zei Mary Stuart. Ze keek Tanny aan en ging op het bed zitten. Dat had ze sinds Kerstmis niet meer gedaan. Laat op kerstavond was ze hierheen gegaan, ze was op bed gaan liggen, had zijn kussen gepakt en uren gehuild. Zoals gewoonlijk had ze Bill niet durven vertellen dat ze hier was geweest. Hij had haar eens gezegd dat de kamer volgens hem op slot moest blijven, maar toen ze hem vroeg wat hij dan vond dat er met Todds spullen moest gebeuren, had hij haar gezegd dat ze maar moest doen wat ze zelf wilde. En ze had het hart niet gehad iets ervan op te ruimen. Ze kon zichzelf er gewoon niet toe brengen.

'Moet je zijn spulletjes niet opruimen?' vroeg Tanya haar triest. Ze kon zich helemaal voorstellen hoe moeilijk het zou zijn, maar ze vroeg zich af of het niet gezonder voor hen was. Of misschien moesten ze overwegen het appartement te verkopen. Maar dat durfde ze niet te zeggen.

'Ik kon het gewoon niet,' antwoordde Mary Stuart. 'Ik kan zijn spullen gewoon niet opbergen,' zei ze, en de tranen stroomden weer van haar wangen als ze dacht aan het kind dat eens hier had gewoond. 'Ik mis hem zo verschrikkelijk... Dat doen we allemaal. Bill zegt niets, maar ik weet dat hij hem ook mist. Hij gaat er kapot aan... We gaan er allemaal kapot aan...' Ze wist dat het Alyssa ook pijn deed. Ze had haar eens zijn kamer in zien gaan. En ze dacht niet dat het echt een geheim was waarom ze in Parijs wilde blijven. Wie kon haar dat kwalijk nemen? Thuiskomen was nogal deprimerend en op dit moment was er geen herstel in zicht. Zij noch Bill leek eroverheen gekomen te zijn.

'Het was jouw schuld niet,' zei Tanya plotseling resoluut. Ze pakte haar vriendin bij beide armen en keek haar vastberaden in de ogen. Het leek voorbestemd dat ze hier nu was. 'Dat moet je geloven. Je had hem niet kunnen tegenhouden toen hij eenmaal een besluit had genomen.'

'Hoe kon het me zijn ontgaan wat er met hem aan de hand was? Hoe kon ik zoveel van hem hebben gehouden en dat totaal niet hebben gezien?' Mary Stuart wist dat ze zichzelf nooit zou kunnen vergeven wat er gebeurd was zonder dat zij ervan had geweten.

'Hij wilde niet dat jij het zag. Hij was een volwassen man. Hij had het recht zijn eigen geheimen voor zich te houden. Hij wilde niet dat jij het wist, anders had hij het je wel verteld. Je mag niet van jezelf verwachten dat je alles weet, dat je iemands gedachten kunt lezen. Je had het niet kunnen weten, Mary Stuart, dat móét je geloven.' Wat Tanya niet kon geloven, was dat Bill haar het afgelopen jaar had gekweld en haar haar schuldgevoel niet uit het hoofd had gepraat. In plaats daarvan had hij het bij haar bevestigd, zowel door zijn daden als door zijn stilzwijgen.

'Ik denk altijd dat het mijn schuld was,' zei Mary Stuart bedroefd, maar Tanya wilde haar niet loslaten. Ze was vastbesloten haar los te maken van de haken die haar vasthielden. Het was het toppunt van vriendschap en voor Mary Stuart een zaak van overleven.

'Zo belangrijk ben jij niet,' zei ze zacht. 'Hoeveel hij ook van je hield, zo belangrijk was jij niet voor hem. Hij had zijn eigen leven, zijn eigen vrienden, zijn eigen dromen, zijn eigen teleurstellingen, zijn eigen drama's. Je had hem er nooit toe kunnen brengen als je dat wilde, en je had hem er niet van af kunnen brengen, hoezeer je dat ook wilde. Alleen als hij bij je was gekomen en je had gesmeekt hem tegen te houden. En dat zou hij nooit hebben gedaan. Daarvoor was hij te zeer op zichzelf, net als jij.' Tanya was heel serieus toen ze haar in de ogen keek, vastberaden om haar vriendin nu te helpen.

'Maar zoiets zou ik nooit doen,' zei Mary Stuart, terwijl ze nog naar de foto van haar zoon staarde, alsof ze hem nog kon vragen waarom het gebeurd was. Maar ze wisten nu allemaal waarom. Het was zo jammerlijk eenvoudig. Het meisje van wie hij vier jaar had gehouden, was vier maanden daarvoor omgekomen bij een auto-ongeluk, op een gladde weg in New Jersey, en hij was snel weggezakt in een steeds diepere depressie. Niemand had beseft hoe depressief hij was, of hoe diep vertwijfeld hij was na haar dood. Met Pasen hadden ze gedacht dat hij eroverheen begon te komen. Maar achteraf bezien had Mary Stuart beseft dat hij met Pasen alleen gelukkiger leek omdat hij waarschijnlijk besloten had het te doen na de vakantie. Hij was toen zo intiem geweest met zijn moeder. Ze hadden een lange wandeling gemaakt in het park en diepzinnig gepraat en gelachen, hij had in vage termen zelfs over zijn toekomst gesproken. Hij zei haar dat hij nu wist dat hij altijd gelukkig zou zijn.

En toen deed hij het, op de avond van zijn terugkomst. Twee weken voor zijn twintigste verjaardag pleegde hij zelfmoord, in zijn kamer op Princeton. De jongen in de kamer naast de zijne had hem gevonden. Hij was binnengekomen om iets te lenen en had Todd slapend in bed aangetroffen en iets in de manier waarop hij lag maakte hem wantrouwig. Hij had direct naar hem gekeken en mond-op-mondbeademing toegepast, totdat de politie en de brandweer kwamen. Maar later zeiden ze dat Todd al enkele uren dood was toen de jongen hem vond. Hij had voor ieder van hen een briefje achtergelaten, waarin hij zei dat hij zich zo vredig voelde en zo rustig en eindelijk zo gelukkig. Hij zei dat het laf van hem was, maar hij kon gewoon niet meer zonder Natalie leven. Hij zei dat hij het echt had geprobeerd. En hij hoopte dat ze, als ze het hem eenmaal hadden vergeven, opgelucht zouden zijn in de wetenschap dat hij en Natalie nu voor altijd samen waren in de hemel. Hoewel zijn ouders hadden gezegd dat ze te jong waren, had hij de volgende zomer, na zijn afstuderen, met haar willen trouwen. In zekere zin, zei Todd in zijn brief, waren ze nu getrouwd.

Al die tijd, nadat ze het nieuws hadden gehoord, en lang daarna, had Bill Mary Stuart de schuld gegeven. Hij zei dat ze hem had volgestopt met nonsens en romantische ideeën. Ze had hem de afgelopen vier jaar te serieus betrokken laten raken met Natalie, en als ze hem geen godsdienst had opgedrongen, zou hij nooit zulke absurde ideeën hebben gehad over het hiernamaals of over God. Volgens Bill had Mary Stuart in feite de ramp voorbereid. Hij stapelde de schuld van Todds zelfmoord totaal op het geweten van zijn moeder. Toen was wat hij tegen haar zei bijna haar dood geweest. Maar erger dan wat hij ook gezegd kon hebben was het de zielenpijn van het verlies van haar oudste kind, haar enige zoon... haar eerstgeborene... het kind dat altijd haar zonnetje was geweest en dat haar zo blij en trots had gemaakt.

Tanya luisterde naar haar en wilde wel naar Bill Walker toe gaan en hem door elkaar schudden. Nog nooit had ze iets zo waanzinnigs gehoord als zijn beschuldigingen. Ze had duidelijk het gevoel dat hij probeerde zijn eigen pijn te verzachten, zijn gevoel van mislukking, door Mary Stuart van alles de schuld te geven. Het was zo wreed, het was bijna niet uit te houden. Je kon gemakkelijk zien wat er als gevolg daarvan met Mary Stuart was gebeurd. Ze was bijna dood vanbinnen.

'Die arme jongen.' Mary Stuart snikte zachtjes toen ze in zijn oude kamer zaten en nog steeds probeerden te begrijpen waarom hij het had gedaan, een jaar nadat het was gebeurd. 'Hij hield zoveel van haar toen hij het telefoontje kreeg na Natalies ongeluk. Ik dacht dat het zijn dood zou zijn.' En uiteindelijk was het dat ook geweest. Het had hen allemaal gedood. Er was nu niets meer over van Mary Stuart, of van Bill, of van hun huwelijk. Ze waren allemaal met Todd gestorven, het belangrijkste stuk van hen in elk geval. Hun hart en ziel en hun dromen waren alle gestorven met de jongen die ze zo hadden liefgehad en op zo'n onbillijke manier hadden verloren.

'Ben je ooit kwaad op hem geweest om dit alles?' vroeg Tanya, en Mary Stuart keek verschrikt op.

'Op Todd? Hoe kon ik dat?'

'Omdat hij jullie allemaal pijn heeft gedaan. Omdat hij jullie iets heeft afgenomen. Omdat hij er stiekem vandoor ging, toen hij het lef had moeten hebben eroverheen te komen, en hij jullie had moeten vertellen hoeveel verdriet hij had.'

'Ik had het moeten weten.' Mary Stuart keerde zich weer tegen zichzelf, maar Tanya wilde dat niet toestaan.

'Je kunt niet alles weten. Je bent geen gedachtelezer, je bent gewoon een mens. En je bent een fantastische moeder voor hem geweest. Hij had je dit niet aan mogen doen.' Mary Stuart had zichzelf nooit toegestaan zulke dingen te denken en het maakte haar aan het schrikken toen ze ze hoorde. 'Het was niet eerlijk van hem, en dat weet je. En het is niet eerlijk dat Bill jou de schuld geeft. Misschien wordt het eens tijd voor je om goed kwaad te worden op hen allebei. Ze hebben je met heel wat opgezadeld, Mary Stuart.'

Lange tijd was ze stil terwijl ze Tanya aankeek. 'Ik heb het als mijn fout gevoeld vanaf de avond dat hij stierf.'

'Dat weet ik. Maar dat was eigenlijk wel makkelijk voor iedereen die erbij betrokken was, nietwaar. Misschien moet Todd zelfs nu nog de verantwoordelijkheid dragen voor wat hij heeft gedaan. Misschien moet je hem die teruggeven en tegen Bill zeggen wat je denkt. Je kunt niet zomaar zwijgend de hele schuld en de hele last van wat er is gebeurd op je nemen. Todd gaat de geschiedenis in als een held, en niet als een arme, zieke, dwaze jongen die iets ongelooflijk stoms heeft gedaan waar we altijd spijt van zullen hebben. Maar wat het ook was, wat de reden ook was, misschien was dit zijn lot. En het is nu eenmaal gebeurd. Je kunt er niets meer aan veranderen. Je kunt het niet terugnemen, of het tot jouw besluit of jouw schuld maken. Hij heeft het allemaal zelf gedaan. En Bill heeft het recht niet jou de schuld te geven, zo heeft hij zich vrij gepraat. Het was allemaal jóuw schuld, daarom kon hij zich vrij voelen om kwaad te zijn, en ellendig en rottig. Mary Stuart, jij bent hierin niet de verantwoordelijke partij, jij bent de zondebok.'

'Ik weet het,' zei ze zacht. 'Dat heb ik al een tijd geleden bedacht, maar het verandert niets. Bill zal het nooit toegeven. Wat hem betreft is het mijn schuld.'

'Dan moet je misschien van hem af gaan. Of laat je hem jou de rest van je leven straffen? Blijf je de volgende veertig of vijftig jaar op je knieën "mea culpa" fluisteren? Dat is een hele tijd om je schuldig te voelen. Je bent daar veel te jong voor.' Als Mary naar Tanya luisterde was het alsof iemand de gordijnen opentrok in een donkere kamer en hele plassen zonlicht binnenliet. Ondergedompeld in zwaarmoedigheid had ze een jaar lang in een donker hoekje zitten kniezen. Het was vreemd in deze kamer te zitten terwijl ze daarover spraken. Het leek wel of Todd bij hen was. Nu ze Tanya hoorde praten, leek alles voor haar ineens heel anders. Ze wilde kwaad zijn op Bill, wilde tegen hem tekeergaan, hem door elkaar schudden. Hoe kon hij zo stom zijn? Hoe kon hij hun huwelijk zo ruïneren?

'Ik weet niet meer wat ik moet denken, Tan. Het is zo verwarrend geweest. En die arme Alyssa, het moet voor haar een nachtmerrie zijn geweest toen ze verleden jaar terugkwam voor kerst.

We waren allemaal kapot, ze wist niet hoe gauw ze terug moest gaan naar Parijs.' Uiteindelijk was ze vier dagen eerder vertrokken. En daardoor had haar moeder zich nog schuldiger gevoeld.

'Je hebt nog jaren om het bij haar goed te maken. Je moet aan jezelf denken en wat jij nodig hebt. Je kunt niet blijven toestaan dat Bill je dit aandoet. Je moet met jezelf in het reine komen over wat er is gebeurd. Je moet eens lang met jezelf praten en met je zoon en kijken wat er gebeurt. En daarna moet je met Bill praten. Hij is er tot dusver vrij makkelijk afgekomen.'

'Volgens mij niet,' zei Mary Stuart wijs. 'Volgens mij is het voor hem zo pijnlijk dat hij zich heeft verstopt achter een muur van ijs, totdat hij totaal verstijfd was. Ik denk dat hij doodsbang is om nu te voorschijn te komen.'

'Als hij dat niet doet, zal hij jou en jullie huwelijk kapotmaken.' Als hij dat al niet had gedaan. Tanya wist niet zeker hoeveel haar vriendin nog kon redden, maar ze dacht er in elk geval over na. Tanya was blij dat ze toevallig in Todds kamer terecht was gekomen en daar met haar had gezeten.

'Dank je, Tanya,' zei Mary. Ze ging weer staan en Tanya legde een arm om haar schouders. Daarop trok Mary de gordijnen open en de kamer werd heel licht terwijl ze om zich heen keek. 'Hij was een geweldige knul. Ik kan nog steeds niet geloven dat hij er niet meer is.'

'Op een bepaalde manier is hij er wel,' zei Tanya zacht. 'Wij zullen hem nooit vergeten.' Ze hadden tranen in hun ogen toen ze arm in arm de kamer uit gingen en langzaam terugliepen naar de keuken. Tanya dronk nog een kop thee en ging toen terug naar haar hotel om zich te kleden voor het feest. Toen ze vertrokken was, keek Mary Stuart nog eens Todds kamer door, trok de gordijnen dicht, sloot daarna zacht de deur en ging terug naar haar eigen kamer. Misschien had Tanya gelijk. Misschien was het niet allemaal haar schuld. Misschien was het de schuld van Todd, en van niemand anders. Maar ze kon het nog niet over haar hart verkrijgen kwaad op hem te worden. Het was zoveel gemakkelijker kwaad te worden op zijn vader. Net zoals het voor Bill gemakkelijker was haar de schuld te geven en niet zichzelf, omdat ze niet had voorzien wat er gebeurd was. Ze zat er nog steeds over na te denken toen Alyssa belde. Ze kletsten een tijdje en zij vertelde over Tanya's bezoek, maar niet over hun gesprek in de slaapkamer van haar broer. Ze vertelde dat Tanya haar had uitgenodigd voor een cocktailparty van Felicia Davenport, maar ze dacht erover niet te gaan. Emotioneel voelde ze zich volkomen uitgeput door hun gesprek. Maar Alyssa wilde er niets van horen dat ze zo'n gelegenheid zou laten schieten.

'Ben jij van lotje getikt? Zo'n kans krijg je nooit meer, mama. Ga maar. Ga je aankleden. Ik hang nu op, dan kun jij je klaarmaken. Trek die zwarte chiffon van Valentino maar aan.'

'Die jurk die jij altijd draagt?' plaagde ze, maar het was heerlijk geweest met haar te praten. Het was altijd dik aan geweest tussen haar en haar dochter, maar na Todds dood was die band nog verstevigd. Alyssa was er op veel manieren geweest voor haar moeder. Ze wilde zich verontschuldigen omdat ze zo lang zo gedeprimeerd was geweest, maar ze had geen zin om pijnlijke onderwerpen aan te roeren. Ze hing op, dwong zichzelf een bad te nemen en zich aan te kleden en trok de Valentino aan. Het was een prachtige jurk. Ze zag er stemmig en elegant uit toen ze hoge hakken aantrok en haar haar borstelde totdat het glansde. Haar make-up had ze heel zorgvuldig aangebracht. Ze deed diamanten oorbellen in die ze jaren geleden van Bill had gekregen, en toen ze in de spiegel keek glimlachte ze. Ze zag er goed uit, concludeerde ze. Misschien nog wel iets beter dan goed, maar het voelde vreemd aan uit te gaan zonder haar man.

Tanya belde en sprak af dat ze Mary Stuart zou oppikken. Deze wachtte beneden toen de limousine kwam. Ze gleed naar binnen en keek geïmponeerd toen ze Tanya zag. Ze droeg een losse, bijna doorzichtige roze chiffon blouse, boven een zwart satijnen broek, die het harde werk van haar trainer en haar fantastische figuur eer aandeed. Ze droeg zwart satijnen pumps met hoge hakken en haar blonde haar hing als in lange manen om haar hoofd. Tanya zag er ongelooflijk knap en heel sexy uit, maar wat ze aan Mary Stuart zag kon ook haar goedkeuring wegdragen.

'Je ziet er heel elegant uit,' zei ze bewonderend. Dat was iets aan Mary Stuart waarom ze haar altijd had benijd. Alles aan haar was zo op en top perfect, tot het allerlaatste detail, de laatste haar, de laatste nagel. Ze had fantastische benen en geweldig haar en vanavond zagen haar grote warme bruine ogen er voor het eerst in een jaar, iets minder gekweld uit. 'Je ziet er geweldig uit.'

'Weet je zeker dat ik je niet in diskrediet zal brengen?' vroeg Mary Stuart bedeesd.

'Nee hoor. Je zult de mannen de hele avond van je af moeten schoppen.' Ze grijnsde en trok toen een wenkbrauw op. 'Tenzij je dat natuurlijk niet wilt.' Maar daarop schudde Mary Stuart haar hoofd. Ze zocht niemand anders. Nog niet althans. En hoogstwaarschijnlijk nooit. Maar het gevoel dat een deel van haar leven helemaal voorbij was beviel haar niet, en het afgelopen jaar was dat zeker het geval geweest, ondanks haar gesprek met Tanya die middag in Todds slaapkamer. Voorlopig scheen er zeker geen licht aan het eind van de tunnel. Maar het was een lekker gevoel weer eens mooi gekleed uit te gaan en nieuwe mensen te ontmoeten. En toen ze op het feest kwamen, bleek het beter te zijn dan ze hadden verwacht.

Felicia Davenport was geweldig en hartelijk en gastvrij voor hen beiden. Zij en Mary Stuart spraken lange tijd over New York en het theater en zelfs over kinderen. Mary was weg van haar. Ze was een fascinerende vrouw en kennelijk een boezemvriendin van Tanya. Tanya bracht het grootste deel van de avond door in een dichte kring van mannen en ook Mary Stuart trok de nodige bewonderaars. Ze liet iedereen weten dat ze getrouwd was en droeg haar trouwring heel opvallend, maar ze voerde diverse interessante gesprekken en de hele avond was goed voor haar ego. Ze voelde zich geweldig toen ze eindelijk vertrokken. Tanya stelde voor weer een hamburger te gaan eten, maar ze vond echt dat ze naar huis moest gaan. Ze wilde haar nieuwe onafhankelijkheid niet overdrijven en Bill in het harnas jagen.

Tanya zette haar thuis af en Mary Stuart nodigde haar uit even mee naar boven te gaan, maar ze wilde terug naar het hotel, een paar telefoontjes plegen en zich ontspannen, zei ze, nu Mary toch niet mee wilde gaan eten.

'Bedankt voor een fantastische avond... voor een heleboel dingen...' Mary Stuart glimlachte dankbaar tegen haar. 'Zoals gewoonlijk heb je mijn leven gered. Gek, dat je dat altijd doet.'

'Ik doe niets anders dan eens per jaar opduiken, als een duveltje uit een doosje.'

'Denk erom, pas goed op jezelf,' vermaande Mary Stuart haar. Ze lachten allebei, omhelsden elkaar en zij bleef op het trottoir staan wuiven tot de limousine verdwenen was. Toen ze zich omdraaide en naar binnen liep, voelde ze zich net Assepoester. Tanya's bezoeken hadden haar altijd opgekikkerd als ze hier was, ze deden haar er altijd aan denken wat een dikke vriendinnen ze altijd geweest waren, en nóg waren en waarschijnlijk altijd zouden zijn. Het was goed daaraan te denken. Ze voelde zich beter dan ze in maanden had gedaan, misschien wel in meer dan een jaar. Tanya had geen geschikter moment kunnen kiezen. Ook al had ze zelf problemen, toch had ze kans gezien haar heel veel te geven.

'Meneer Walker is net naar boven gegaan,' zei de liftbediende toen ze instapte. Even later was ze in het appartement en zag ze hem hun slaapkamer in lopen. Hij hoorde haar binnenkomen, maar draaide zich niet om om naar haar te kijken. Het was als een klap in haar gezicht toen ze hem van zich zag weglopen; hij weigerde haar aan te kijken.

'Hallo, Bill,' zei ze, en ze liep vlak achter hem de kamer in. Toen pas reageerde hij op haar en keek over zijn schouder. Hij had zijn aktetas in zijn handen.

'Ik zag je niet binnenkomen,' zei hij maar ze wist dat hij haar had gehoord. Hij wilde haar niet zien. Hij was een meester in het ontkennen en afwijzen. 'Hoe was het feest?'

'Heel interessant. Ik heb met een heleboel intelligente mensen gesproken, het was echt verfrissend. Felicia Davenport was geweldig en de meesten van haar vrienden bevielen me wel. Ik heb het fijn gehad,' zei ze, dit keer zonder zich te verontschuldigen. Ineens had ze het gevoel dat ze niet voor hem hoefde te kruipen, om vergeving hoefde te vragen voor haar onvergeeflijke falen. Het was vreemd om zo te denken, maar het leek alsof Tanya haar die middag had bevrijd. 'Zonde dat jij niet mee kon.'

'Ik ben twintig minuten geleden uit kantoor gekomen, terwijl jij nog pret aan het maken was,' zei hij onvriendelijk, maar wel glimlachend. 'We vertrekken over drie dagen naar Londen.' Het was bijna twee weken eerder dan hij van plan was geweest.

'Dat is een stuk vroeger dan je zei, niet een paar dagen,' plaagde ze, maar ze voelde zich weer gestraft en verlaten. Er was niet echt een reden waarom ze in Londen niet bij hem zou kunnen blijven. Maar hij had haar allang duidelijk gemaakt dat dat uitgesloten was. Hij wilde haar daar niet hebben terwijl hij aan het werk was. Dat was ook weer een manier om op afstand te blijven, haar te straffen voor haar fouten.

'Ik zie je wel als je met Alyssa komt,' zei hij, alsof hij haar gedachten las. Maar twee dagen in drie maanden waren nauwelijks voldoende om een huwelijk in stand te houden, vooral als er geen echte reden was waarom ze daar niet kon zijn; de enige reden waarom ze uit Londen weg zou blijven was dat hij het niet wilde. Na haar reis met Alyssa zou ze de rest van de zomer alleen in New York doorbrengen. Heel even dacht ze eraan naar Californië te vliegen om Tanya een paar dagen op te zoeken. Ze had toch niets anders te doen. Haar meeste besturen en liefdadigheidsinstellingen zouden in de zomer op reces zijn. Ze kon er in elk geval aan denken, al wist ze dat ze het waarschijnlijk nooit zou doen.

Even later verdween Bill in de badkamer en kwam eruit in zijn pyjama. Hij leek haar niet eens op te merken, ook niet de jurk die ze droeg en haar knappe verschijning. Het leek alsof ze, vanaf het moment dat hun zoon stierf, was opgehouden voor hem een vrouw te zijn.

Daarna ging zij de badkamer in en trok langzaam de Valentino-jurk uit. Daarmee verdween de illusie dat ze aantrekkelijk of onafhankelijk was. Ze kwam naar buiten in haar peignoir; Bill had haar weer de rug toegedraaid, ze zag dat hij een paar papieren doorlas. Voordat ze het wist, leek het alsof een kracht, diep in haar binnenste, haar dwong een confrontatie met hem aan te gaan. Ze sprak heel duidelijk en heel rustig in de kamer. Zelfs zij was verbaasd over haar eigen woorden, maar ze schrok niet zoals hij.

'Ik kan zo niet voor altijd door blijven gaan, Bill.' Even bleef ze staan nadat ze dat had gezegd. Hij draaide zich langzaam om en keek haar verbaasd aan, zijn bril in zijn hand.

'Wat wil je daar precies mee zeggen?' Hij was de strafpleiter op zijn meest afschrikwekkende manier, maar dit keer weigerde ze zich door hem te laten intimideren. Wat Tanya had gezegd gaf haar moed.

'Het betekent precies wat ik zei. Ik ga niet voor eeuwig door zo te leven. Dat kan ik niet. Je praat nooit tegen me, je doet alsof ik niet besta. Je negeert me, gaat me uit de weg, je verwerpt me en nu ga je naar Londen voor drie maanden, of in elk geval twee, en je verwacht van mij dat ik tevreden ben met een bezoek van twee dagen. Dit is geen huwelijk meer. Dit is slavernij en de mensen zijn waarschijnlijk heel wat aardiger geweest voor hun slaven dan jij.'

Het was het gevaarlijkste dat ze ooit tegen hem had gezegd, zeker in het afgelopen jaar, en wat hij te horen kreeg beviel hem niets. 'Denk je soms dat ik er voor mijn plezier naartoe ga? Je lijkt vergeten te zijn dat ik er ga werken.' Zijn toon klonk ijskoud.

'Jij lijkt te vergeten dat wij getrouwd zijn.' Hij wist precies wat ze bedoelde, ze hoefde het niet verder uit te leggen.

'Dit is een heel moeilijk jaar geweest. Voor ons allebei.' Ze hadden net de verjaardag van Todds dood achter de rug en dat leek het alleen maar moeilijker te maken.

'Ik heb het gevoel dat wij met hem zijn gestorven,' zei Mary Stuart triest terwijl ze haar man aankeek; maar het luchtte haar op dat ze in elk geval met elkaar spraken. 'En ons huwelijk ook.'

'Dat hoeft niet waar te zijn. Volgens mij hebben we allebei tijd nodig,' zei hij, maar ze kon merken dat hij niet eerlijk was, niet tegenover haar en niet tegenover zichzelf. Hij dacht dat alles op een dag vanzelf weer goed zou komen en zij kon hem vertellen dat dat niet zo was. Er was nu heel wat meer voor nodig dan afwachten alleen.

'Het is een jaar geleden, Bill,' herinnerde ze hem, zich afvragend hoe ver hij zich zou laten dwingen. Ze vermoedde niet veel verder.

'Dat besef ik,' zei hij en daarna het was stil. 'Ik besef veel dingen. Maar ik wist niet dat jij van plan was een ultimatum te stellen.' Haar eerste uitspraak beviel hem helemaal niet.

'Zo was het niet bedoeld. Het was informatie. Ook al zou ik dit voor onbeperkte tijd willen doen, ik geloof niet dat ik het zou kunnen.'

'Jij kunt alles doen wat je wilt.'

'Dan wil ik het misschien niet. Ik wil niet de rest van mijn leven behandeld worden als een stuk meubilair. Dit is geen huwelijk meer, dit is een nachtmerrie.' Het was voor het eerst dat ze hem dat vertelde. Dit keer zei hij niets, hij keerde haar gewoon de rug toe, zette zijn bril weer op en concentreerde zich op zijn document. 'Ik kan niet geloven dat je me weer gaat negeren na wat ik daarnet tegen je gezegd heb.'

Hij sprak tegen haar met zijn rug naar haar toe; als ze naar hem keek was het moeilijk te bedenken dat ze samen hartelijkheid of liefde of vrolijkheid hadden gekend. Het was nog moeilijker te geloven dat ze ooit straalverliefd op hem was geweest en dat hij de vader van hun kinderen was. 'Ik heb je niets meer te zeggen,' zei hij en hij las verder. 'Ik heb gehoord wat je zei en ik heb verder geen commentaar meer.' Hij was ongelooflijk en ze vroeg zich onwillekeurig af of hij zo bang was en zoveel pijn had dat hij gewoon verkild was. Maar wat het ook was en hoe het ook was gekomen, ze had eindelijk het feit onder ogen gezien dat ze het niet veel langer meer kon uitstaan.

Ze ging naar bed, hij deed het licht uit en draaide zich niet meer naar haar toe, zei geen woord tegen haar. Zij lag die nacht in bed lange tijd te denken aan Tanya en de mensen die ze op het feest van Felicia had ontmoet. Zelfs met haar vierenveertig jaar bruiste daar het leven nog volop voor haar. Er waren mensen die met haar wilden praten en belangstelling toonden. Het teek alsof Tanya een raam voor haar had opengezet en of ze voor het eerst in lange tijd naar buiten had durven kijken. Het was allemaal heel intrigerend en ze had geen idee wat ze nu moest doen. Haar man had dat evenmin, nadat hij gehoord had wat zij die avond tegen hem had gezegd. Ze zaten gevangen op tegenoverliggende kanten van wat de Grand Canyon was geworden en wat eens hun huwelijk was geweest.

5

De volgende drie dagen leken de wegen van Bill en Mary Stuart elkaar zelden te kruisen. Hij werkte elke avond tot bijna middernacht en het leek wel of hij op kantoor woonde. Maar Mary Stuart was er nu aan gewend. Ze was het hele jaar al min of meer alleen geweest en dit was eigenlijk weinig verschil. De enige verandering in de afgelopen week was dat ze niet meer hoefde te koken. Het gevolg was dat ze magerder werd; in het verleden zou Bill zich zorgen over haar hebben gemaakt, maar zoals de zaken nu lagen merkte hij het niet eens.

Op de dag voor zijn vertrek belde Mary Stuart hem op kantoor om te vragen of ze zijn koffers voor Londen moest pakken. Ze nam aan dat hij dat wilde, want hij had nog nooit voor zichzelf gepakt, maar hij zei dat hij die middag thuis zou komen om het te doen.

'Weet je dat zeker?' Ze was verbaasd, het leek wel of ze hem niet meer kende. Niets wat hij deed of van haar verlangde, was nog hetzelfde als vroeger. Maar hun zoon was gestorven. Wat hem betrof was dat haar schuld, zo zag zij dat in elk geval. En wat haar betrof waren ze niet langer meer dezelfde mensen. 'Ik vind het niet erg om voor je te pakken.' Het leek het minste dat ze kon doen en het zou haar bezighouden. Ze probeerde nog steeds het feit te verwerken dat haar man haar voor twee of drie maanden ging verlaten. Pas die dag was het goed tot haar doorgedrongen. Op haar reis met Alyssa na zou ze de hele zomer alleen zijn. Op een bepaalde manier was ze daar bang voor. Dat hij haar niet in Londen bij zich wilde hebben benadrukte de afstand tussen hen. Hij beweerde dat ze zich zou vervelen en hem zou afleiden. Maar in de afgelopen jaren zou er geen moment twijfel aan hebben bestaan of ze meeging. 'Ik vind het niet erg om voor je te pakken,' zei ze opnieuw door de telefoon, maar hij hield vol dat hij zijn kleren zelf moest pakken. Hij wilde zijn kleren voor de rechtszitting in Londen met veel zorg uitkiezen.

'Ik ben om vier uur thuis,' zei hij en hij klonk gehaast. Het gaf complicaties als hij een paar maanden weg was van kantoor en hij moest aan duizend dingen denken. Hij nam een van zijn assistentes mee, en als ze jonger en aantrekkelijker dan zij was geweest, zou Mary Stuart daar het hare van hebben gedacht. Ze was echter een mollige, intelligente, maar zeer onaantrekkelijke vrouw van voor in de zestig.

'Wil je vanavond thuis eten, of ga je liever de stad in?' vroeg Mary Stuart. Ze voelde zich gedeprimeerd maar probeerde vrolijk te klinken. Het leek alsof ze voor elkaar geen enkele schijn meer ophielden, niet eens de illusie van intimiteit, en dat voelde ze op een bepaalde manier nog scherper nu hij wegging.

'Ik pak wel iets uit de koelkast,' zei hij verstrooid. 'Doe maar geen moeite.' Allebei hadden ze een hekel gekregen aan het gênante stilzwijgen tijdens het eten, en het was een opluchting voor haar als hij liever op kantoor bleef overwerken. Het gevolg was dat ze beiden magerder waren geworden.

'Ik haal wel iets kouds bij William Poll of Fraser Morris,' zei ze, en ze ging een paar boodschappen doen. Ze wilde een boek voor hem kopen waarvan ze wist dat hij het in het vliegtuig wilde lezen, en ze moest kleren van hem ophalen bij de stomerij. Ze sloeg rechtsaf en liep haastig naar Lexington, ineens blij dat ze over een paar weken wegging. Ondanks de kloof die er nu tussen hen bestond, zou het ontzettend eenzaam zijn zonder hem.

Ze kocht wat eten bij William Poll, haalde het boek en wat tijdschriften, wat snoepgoed en kauwgom en toen hij om halfvijf thuiskwam van kantoor, had ze al zijn schone hemden in zijn kleedkamer gehangen. Hij zei geen woord tegen haar en ging meteen inpakken. Hij had het druk met koffers uit de bergruimte boven zijn kast te halen. Ze zag hem pas weer om zeven uur, toen hij in de keuken verscheen. Hij had nog steeds zijn gesteven witte overhemd aan dat hij op kantoor had gedragen, maar hij had zijn stropdas afgedaan en zijn haar zat een beetje in de war. Ineens zag hij er jong uit en het pijnlijke was dat hij nu erg op Todd leek, maar ze probeerde dat dapper te negeren.

'Klaar met pakken? Ik had het graag voor je gedaan,' zei ze zacht terwijl ze het eten op tafel zette. Het was weer een warme dag geweest en het was prettig dat ze koud vlees kon opdienen en geen warm eten hoefde te koken.

'Ik wilde je geen last bezorgen,' zei hij en hij ging op een hoge kruk aan de wit granieten balie zitten. 'Ik maak je niet erg gelukkig meer. Het lijkt niet eerlijk jou al het werk en de moeite te laten doen, en niet veel meer. Het minste dat ik kan doen is jou niet in de haren zitten en het je gemakkelijk maken.' Het was voor het eerst dat hij hun situatie ook maar had toegegeven en ze keek hem stomverbaasd aan. Toen ze een paar dagen geleden had geprobeerd zelfs maar iets tegen hem te zeggen, was ze tegen een muur aan gelopen en had hij haar volkomen genegeerd. Nu vroeg ze zich af of hij haar wel had gehoord.

'Je mag me gerust in de haren zitten,' zei ze en ze nam tegenover hem plaats. Haar ogen leken poelen donkere chocolade. Hij had altijd graag naar haar gekeken, was dol op haar uiterlijk, haar stijl en haar expressieve ogen, maar de pijn die hij daarin het laatste jaar had gezien was te veel voor hem geweest, en het was gemakkelijker haar uit de weg te gaan. 'Het huwelijk is geen kwestie van afstand houden. Het is een kwestie van delen.' En dat hadden ze gedaan. Ze hadden bijna eenentwintig jaar vreugde gedeeld, en het laatste jaar eindeloos verdriet. De moeilijkheid was dat ze het niet echt hadden gedeeld. Ze hadden apart zitten treuren, ieder in een hoekje.

'We hebben de laatste tijd helemaal niet veel gedeeld, hè?' zei hij triest. 'Ik denk dat ik het te druk heb gehad op kantoor.' Maar dat was het niet, en ze wisten het allebei. Ze keek hem zwijgend aan en hij legde langzaam zijn hand op de hare. Het was het eerste tedere gebaar in maanden en ze kreeg tranen in haar ogen toen ze zijn vingers voelde.

'Ik heb je gemist,' fluisterde ze, maar hij knikte alleen maar. Hij had het ook gevoeld, maar kon het niet over zijn hart verkrijgen haar dat te zeggen.

'Ik zal je missen als je weg bent,' zei ze zacht. Het was voor het eerst in hun huwelijk dat ze zo lang uit elkaar zouden zijn. Maar hij had erop gestaan dat ze niet met hem meeging. 'Het duurt zo lang.'

'Het zal snel voorbijgaan. Volgende maand kom je over met Alyssa en ik hoop eind augustus thuis te zijn.'

'We zullen twee dagen samen zijn in twee maanden,' zei ze hem vertwijfeld aankijkend, en ze trok haar hand weg. 'Dat is nu niet precies wat een huwelijk moet zijn, niet een goed huwelijk in elk geval. Ik zou in een hotel kunnen logeren en me overdag zelf bezighouden.' Ze hadden genoeg vrienden in Londen om haar maandenlang dag en nacht bezig te houden, en dat wist hij. Ze geneerde zich ineens dat ze hem smeekte bij hem te mogen blijven.

'Het is te veel afleiding voor me,' zei hij triest. Ze hadden er eerder over gesproken en hij had het haar ondubbelzinnig duidelijk gemaakt. Hij wilde niet dat ze naar Londen kwam, op een kort weekend met hun dochter na.

'Ik ben nog nooit een afleiding voor je geweest,' zei ze, en ze voelde zich weer als een smekeling; ze haatte zichzelf en hem daarom. 'Hoe dan ook... het is een hele tijd... Daar komt het op neer. Volgens mij weten we dat allebei.' Ineens keek hij haar strak aan en ze las een vraag in zijn ogen.

'Wat bedoel je daarmee?' Voor het eerst keek hij echt bezorgd. Hij was een aantrekkelijke man en ze wist zeker dat er in Londen genoeg vrouwen achter hem aan zouden lopen. Maar ze kon zich niet voorstellen dat hij zich zorgen maakte over haar. Ze was altijd de volmaakte echtgenote geweest, maar hij had haar dan ook nooit voor een hele zomer verlaten, na een jaar zoals ze achter zich hadden.

'Ik bedoel dat twee maanden een lange tijd is, vooral na het jaar dat we achter de rug hebben. Jij gaat twee maanden weg, misschien wel meer... Ik weet niet precies wat ik daarvan moet denken, Bill.' Ze keek bezorgd toen ze dat zei en daarna liet hij haar nog meer schrikken.

'Dat weet ik ook niet. Ik dacht alleen... misschien... We kunnen wel wat tijd gescheiden van elkaar gebruiken, om de zaken wat helderder te zien, te bedenken wat we nu moeten doen, hoe we de stukjes weer kunnen lijmen.' Ze was verbaasd toen ze hem dat hoorde zeggen. Ze wist niet eens zeker of hij wel had willen toegeven hoe totaal ze het laatste jaar uit elkaar waren geraakt, laat staan het feit dat ze de stukjes weer moesten lijmen.

'Ik zie niet in hoe twee maanden uit elkaar zijn ons dichter bij elkaar zal brengen,' zei ze zakelijk.

'Misschien helpt het de zaken goed op een rijtje te zetten. Ik weet het niet... Ik weet alleen dat ik afstand van je moet nemen, voor de verandering aan iets anders moet denken, moet opgaan in mijn werk.' Ze schrok toen hij haar aankeek en tranen in zijn ogen zag. Ze had hem niet meer zien huilen sinds de dag waarop ze het lichaam van Todd op Princeton hadden opgehaald. Zelfs bij de begrafenis had hij grimmig gekeken en sindsdien had ze hem nooit meer zien huilen. Al die tijd had hij zich verstopt achter zijn muur en dit was voor het eerst dat hij erachter vandaan was gekomen. Misschien was hij ook verdrietig omdat hij wegging. Het was in elk geval iets. 'Ik wilde alleen zijn als ik daar werk, Mary Stuart. Het is...' Zijn lippen trilden, de tranen kwamen in zijn ogen. Ze pakte zijn hand weer en hield die teder vast. 'Steeds als ik naar jou kijk... denk ik aan hem... Het lijkt alsof we allemaal onherroepelijk met elkaar zijn verbonden. Ik moet afstand nemen, ophouden met aan hem te denken en wat we hadden moeten doen, of weten, of zeggen, of hoe het allemaal anders geweest had kunnen zijn. Ik ben er bijna gek van geworden. Ik dacht dat Londen een goede manier zou zijn om daar verandering in te brengen. Ik dacht dat het goed zou zijn voor ons allebei jou hier te laten. Jij moet hetzelfde gevoel over mij hebben als je mij ziet.'

Ze glimlachte door haar eigen tranen heen, ontroerd maar ook verbijsterd door wat hij zei. 'Jij lijkt heel veel op hem. Toen je net de keuken in kwam schrok ik er een beetje van.'

Hij knikte. Hij begreep het volkomen. Ze zagen allebei spoken. Hij had genoeg van het appartement, de post die nu en dan nog kwam voor Todd, de kamer waarvan hij wist dat hij er was maar waar hij nooit binnenging. Zelfs Alyssa leek nu en dan op Todd, en hij had de ogen en de glimlach van zijn moeder gehad. Het was allemaal ondraaglijk pijnlijk.

'We kunnen niet van elkaar weglopen om aan de herinnering aan onze zoon te ontsnappen,' zei Mary Stuart bedroefd. 'Dan is het een dubbel verlies voor ons. We verliezen hém niet alleen, we verliezen ook elkaar.' Dat was eigenlijk al gebeurd en ze wisten het allebei.

'Kun je je redden als ik weg ben?' vroeg hij, en voor het eerst voelde hij zich schuldig. Hij had tegen zichzelf gezegd dat het verstandig was bij haar weg te gaan. Hij ging tenslotte naar Londen om te werken. Maar in feite was hij opgelucht geweest over de kans aan haar te ontsnappen. Nu leek dat harteloos en dom, maar hij wilde er niets aan veranderen en wilde haar niet meenemen.

'Maak je geen zorgen,' zei ze, meer nobel dan oprecht. Wat zat er anders voor haar op? Moest ze hem zeggen dat ze thuis zou blijven zitten en elke dag zou huilen? Dat het meer was dan ze aankon? Dat was het niet. Ze was er bijna aan gewend. Bill had haar eigenlijk al verlaten toen Todd stierf, emotioneel in elk geval, en nu ging hij lichamelijk weg. Ze was een jaar alleen geweest, dus twee maanden meer zouden echt niet veel uitmaken. 'Bel me maar als je problemen hebt. Misschien moet je een tijdje bij Alyssa in Europa blijven.' Ze voelde zich als een oude tante die bij familieleden werd geparkeerd of op een cruise werd gestuurd. Maar ze wist dat ze thuis beter af zou zijn, dan wanneer ze alleen wegkwijnde in hotels in Europa.

'Alyssa gaat naar Italië met vrienden. Ze heeft haar eigen plannen.' En die had hij ook. Die hadden ze allemaal. Zelfs Tanya had haar vakantie in Wyoming met Tony's kinderen. Iedereen had wat te doen, alleen zij niet. Ze had alleen dat reisje met Alyssa en hij verwachtte dat ze de rest van de zomer zou blijven wachten. Het was heel erg aanmatigend van hem, maar gezien wat er gebeurd was met hun leven verbaasde dat haar niet langer meer.

Ze aten met lange tanden het eten op dat ze had klaargemaakt, spraken over een paar dingen die ze moest weten: het onderhoud van het huis, een verzekeringspremie waarop hij wachtte en welke post ze hem na moest sturen. Hij verwachtte dat zij de rekeningen betaalde en voor de meeste dingen zorgde. Hij zou bijzonder weinig vrije tijd hebben terwijl hij in Londen aan de rechtszaak werkte. Nadat ze een tijdje hadden gepraat, ging hij terug naar hun slaapkamer en pakte de rest van zijn papieren in. Hij was aan het douchen toen ze binnenkwam, en toen hij de slaapkamer inliep droeg hij een kamerjas en waren zijn haren vochtig. Hij rook naar zeep en aftershave en heel even, toen ze hem zo zag, kreeg ze een schok. Hij leek wat meer ontspannen te zijn bij haar nu hij vertrok. Ze vroeg zich af of dat kwam doordat hij het vervelend vond om weg te gaan en hij zich daardoor meer tot haar aangetrokken voelde, of doordat hij integendeel zo opgelucht was dat het hem niets meer kon schelen.

Toen ze die avond naar bed gingen, kwam hij niet dicht bij haar liggen, maar op de een of andere manier leek hij, zelfs op afstand, minder gespannen. Ze had dingen tegen hem willen zeggen, hoe ze zich voelde en wat ze nog van hem wilde, maar ze dacht dat hij nog niet klaar was om zijn ziel voor haar te ontbloten, dat zij nog niet zover was om hem te vertellen hoe ze zich voelde over hun huwelijk, ondanks de lichte temperatuursverhoging in de koude oorlog. Ze voelde zich tegenwoordig van alles verstoken, ongelooflijk bedroefd en op een vreemde manier bedrogen. Haar zoon was haar ontnomen, en Todd was op zijn beurt beroofd van zijn toekomst, of had zichzelf beroofd. Maar toen hij hun was ontnomen, was het alsof zijn ouders waren meegesleurd. Het zou fijn zijn geweest dat ze dat openlijk tegen Bill kon zeggen, maar in de wetenschap dat ze hem de komende twee maanden nauwelijks zou zien, dacht ze niet dat dit het juiste moment was, of dat hij er klaar voor was.

Terwijl ze aan de andere kant van het bed aan hem lag te denken, viel Bill in slaap zonder nog een woord te zeggen, of zijn arm om haar heen te slaan. Voorlopig had hij, eerder in de keuken, alles gezegd wat hij kon zeggen.

Toen hij de volgende dag vroeg opstond, had hij haast. Hij belde het kantoor, sloot zijn koffers, nam een douche, schoor zich en had bij het ontbijt nauwelijks tijd om de krant door te kijken. Ze had eieren voor hem gebakken en cornflakes gemaakt, en toast van volkorenbrood die hij elke dag at. Daarna was ze zich gaan aankleden. Ze verscheen in een zwart linnen broekpak en een zwart-wit gestreept t-shirt. Zoals altijd zag ze eruit als om door een ringetje te halen toen hij naar haar keek.

'Heb je vandaag een vergadering?' vroeg hij terwijl hij de krant doorkeek.

'Nee,' zei ze zacht. Ze voelde een pijnscheut in haar maag.

'Je ziet er ontzettend opgetut uit voor iemand die alleen maar thuis wil zitten. Ga je ergens lunchen?' Ze vroeg zich onwillekeurig af wat hem dat kon schelen; hij ging immers voor twee maanden weg? Wat maakte het hem uit wat ze nu deed?

'Ik wilde je niet naar het vliegveld brengen in een spijkerbroek,' zei ze, en hij trok een wenkbrauw op.

'Ik verwachtte niet dat je me zou wegbrengen. Er komt om half elf een limousine voor me. Mevrouw Anderson rijdt met me mee. Ze halen haar eerst op, en Bob Miller gaat trouwens ook mee. We zouden nog wat werken in de auto op weg naar het vliegveld.' Ze konden gewoon niet één moment verloren laten gaan. De menselijke robots. Of was het gewoon een excuus om eerder van haar weg te gaan?

'Ik hoef niet te gaan, als je dat liever niet hebt,' zei ze zacht. Hij pakte de krant weer en ging door met lezen.

'Volgens mij heeft het niet veel zin. Het is eenvoudiger hier afscheid te nemen.' En minder gênant. God verhoede dat iemand zou denken dat hij van haar hield. Of deed hij dat toch? Het zwakke menselijke trekje dat hij pas de avond tevoren had getoond, hier in dezelfde kamer, leek verdwenen te zijn. De muur stond er weer en hij verborg zich niet alleen daarachter, maar ook achter zijn krant. 'Ik weet zeker dat je vandaag wel wat beters te doen hebt. In deze tijd van het jaar is het op het vliegveld een bende. Je doet er uren over om weer in de stad te komen.' Hij glimlachte tegen haar, maar zonder warmte. Zo'n glimlach voor een vreemdeling. Ze knikte zwijgend, en toen hij opstond zette ze de borden in de gootsteen en probeerde niet te huilen. Het was zo vreemd hem weg te zien gaan, de hele voorgenomen ceremonie van afscheid nemen. Bijna voordat ze het doorhad, had hij de lift laten komen en stonden zijn koffers op de overloop. Hij droeg een licht grijs pak en hij zag er onuitstaanbaar knap uit. Inmiddels waren ze stilzwijgend overeengekomen dat ze niet zou meegaan naar het vliegveld. In de deuropening bleef ze naar hem kijken toen de liftbediende zijn koffers opnam; daarna deed ze discreet een stapje achteruit, zodat hij hen niet kon zien.

'Ik bel je wel,' zei Bill, hij zag er weer jongensachtig uit en ze moest haar tranen wegdringen toen ze naar hem keek. Ze wilde hem zeggen dat ze niet kon geloven dat hij wegging zonder een enkel liefhebbend gebaar tegen haar.

'Zorg goed voor jezelf,' zei ze verlegen.

'Ik zal je missen,' zei hij. Toen bukte hij zich om haar wang te kussen en zonder het te willen sloeg ze haar armen om hem heen.

'Ik heb er spijt van... van alles...' Van Todd, van het afgelopen jaar, van het feit dat hij dacht twee maanden bij haar weg te moeten gaan, terwijl hij in Europa werkte. Van het feit dat hun huwelijk in scherven aan hun voeten lag. Er was zoveel om spijt van te hebben; ze kon het zich moeilijk allemaal herinneren, maar hij wist wat ze bedoelde.

'Het is al goed. Alles zal goedkomen, Stu...' Zo had hij haar het hele jaar niet meer genoemd. Maar zou het goedkomen? Daar geloofde ze niet meer in. Ze zouden nu twee maanden uit elkaar zijn. Haar instinct zei haar dat ze alleen maar verder uit elkaar zouden groeien, niet dichterbij zouden komen. Hij was gek als hij dacht dat ze dit nodig hadden. Het zou de kloof in de toekomst alleen maar groter maken.

Hij deed een stap achteruit, zonder haar te kussen, en keek onmetelijk triest op haar neer. 'Over een paar weken zie ik je weer.' Ze kon alleen nog maar knikken terwijl de tranen van haar wangen begonnen te stromen en de liftbediende wachtte.

'Ik hou van je,' fluisterde ze toen hij zich afkeerde. Hij draaide zich om toen hij haar hoorde, maar hij keek haar alleen maar met een knikje aan. Toen schoof de liftdeur geluidloos achter hem dicht. Hij had geen antwoord gegeven.

Mary Stuart liep het appartement weer in en haar adem stokte toen de eenzaamheid haar overviel. Ze kon niet geloven hoe afschuwelijk het was hem te zien vertrekken, te weten dat ze maanden alleen thuis zou zijn, dat ze hem niet meer dan twee dagen zou zien met haar dochter. Die had ze tenminste nog, maar toch had ze het gevoel dat haar huwelijk voorbij was. Wat hij ook zei, het feit dat hij dacht dat hij bij haar weg moest gaan, en dat hij op geen enkele manier meer op haar kon reageren, zei genoeg.

Ze ging op de bank een tijdje zitten huilen, uit zelfmedelijden, en daarna liep ze langzaam naar de keuken. Ze zette de borden in de afwasmachine, ruimde de rest van het ontbijt op, en toen de telefoon overging wilde ze die eerst laten rinkelen. Ze dacht dat het misschien Bill was die belde vanuit de auto, om te zeggen dat hij iets had vergeten, of misschien dat hij van haar hield. Maar toen ze opnam, was het haar dochter.

'Hallo, schat.' Mary Stuart probeerde opgewekter te klinken dan ze zich voelde. Ze wilde Alyssa niet laten merken hoe ongelukkig ze was omdat haar vader was vertrokken. Ze had al genoeg verdriet gehad, en hoefde niet te gaan klagen over haar huwelijk, zeker niet tegen haar dochter. 'Hoe is het in Parijs?'

'Prachtig en warm en romantisch,' zei ze. Het was een nieuw woord in haar vocabulaire en Mary Stuart vroeg zich glimlachend af of er een nieuwe man in haar leven was. Misschien zelfs een jonge Fransman.

'Mag ik vragen waarom?' zei ze voorzichtig, nog steeds glimlachend.

'Och, zo is het gewoon. Parijs is hartstikke gaaf. Ik wil hier nooit meer weg.' Maar over een paar weken moest ze weg. Ze zouden haar appartement opzeggen als Mary Stuart naar Parijs kwam.

'Ik kan het je niet kwalijk nemen,' zei ze, met een blik op Central Park vanuit haar keukenraam. Dat zag er mooi groen uit, maar het was er ook smerig en vol overvallers en zwervers, en het was zeker geen Parijs. 'Ik verlang er heel erg naar je te zien,' zei ze en ze probeerde Bill te vergeten die een uur eerder was vertrokken. Hij zou nu wel ongeveer op het vliegveld zijn. Maar ze betwijfelde of hij haar zou bellen. Er viel niets te zeggen en ze had hem een ongemakkelijk gevoel gegeven met haar emotievolle vertoon. Ze had de boodschap heel duidelijk ontvangen.

Maar aan Alyssa's kant was het vreemd stil. Haar moeder had het niet eens gemerkt.

'Heb je al wat dingen geregeld?' Mary Stuart had haar gevraagd wat wegenkaarten te kopen voor hun autotrips. Dat deel van de reis was Alyssa's taak. Bills kantoor had voor de rest gezorgd. 'Heb je de kaarten van de Alpes Maritimes te pakken gekregen? Ik heb iets gehoord over een heerlijk hotelletje net buiten Florence.' Maar ze hoorde nog niets van haar dochter. 'Alyssa? Is alles goed? Mankeert er iets aan?' Was er een probleem? Was ze verliefd? Huilde ze? Maar toen ze weer sprak kon Mary Stuart horen dat dat niet zo was. Ze klonk alleen slecht op haar gemak.

'Mam... Ik heb een probleem...'

O, mijn god. 'Ben je zwanger?' Ze was bijna twintig jaar en dat zou een ramp zijn geweest die Mary Stuart liever niet onder ogen zag; als het moest zou ze haar in alles steunen.

Maar Alyssa was verontwaardigd bij dat idee. 'Mam, in 's hemelsnaam! Natuurlijk niet!'

'Nou ja, neem me niet kwalijk. Hoe kon ik dat weten? Wat heb je dan voor probleem?'

Alyssa haalde diep adem en begon aan een lang, ingewikkeld relaas dat klonk als een van de verhalen die ze in de derde klas had verteld en waar geen eind aan leek te komen. Het kwam er ten slotte op neer dat een groepje van haar vrienden naar Nederland ging en ze wilden dat zij meeging. Het was een buitenkansje en ze zouden naar Zwitserland en Duitsland reizen, bij vrienden logeren, of in jeugdherbergen, en daarna naar Italië, waar ze van plan was geweest zich later bij hen te voegen. Maar ze hadden dit eerste deel van de reis pas net bedacht en wat Alyssa betrof was dit de kans van haar leven.

'Dat klinkt geweldig, maar ik begrijp nog niet wat het probleem is.'

Alyssa zuchtte. Haar moeder kon soms zo duf zijn, maar in elk geval niet zo erg als haar vader. 'Ze vertrekken deze week. Ze zijn twee maanden onderweg, voordat we elkaar zien in Capri. Ik zou nu het appartement kunnen opzeggen en met hen meegaan, alleen...' Ze maakte haar zin niet af en Mary Stuart begreep het. Ze wilde niet meer met haar moeder door Europa reizen. Het viel te begrijpen, maar het was ook een verschrikkelijke teleurstelling voor Mary. Op dit moment had ze niets anders in haar leven. En ze had gehoopt dat deze reis heilzaam voor haar zou zijn, alleen met haar dochter, nu haar enige kind. 'Ik snap het,' zei Mary Stuart rustig. 'Je wilt niet met mij gaan.' Ze kromp ineen van haar eigen woorden. Ze had het niet bedoeld zoals het klonk.

'Dat is het helemaal niet, mam. En ik zou toch met jou zijn gegaan als je het echt graag wilt. Alleen... ik dacht... Dit is zo'n geweldige kans... Maar wat je ook wilt...' Ze probeerde het diplomatiek te brengen, maar ze snakte ernaar met haar vrienden mee te gaan, en Mary Stuart wist dat dat heel fijn voor haar zou zijn. Het leek niet fair haar ervan te weerhouden.

'Het klinkt geweldig,' zei haar moeder grootmoedig. 'Volgens mij moet je het doen.'

'Meen je dat? Meen je dat echt? Echt waar?' Ze klonk als een klein meisje dat op en neer sprong in haar appartement in Parijs. 'O, mam, je bent geweldig. Ik wist wel dat je het zou begrijpen... maar ik was bang dat je zou denken... Ik...' Toen begreep Mary Stuart zelfs nog meer, maar ze schrok er niet van. 'Is er een man bij dit plan inbegrepen?' Ze hoorde het aan de stem van haar dochter en ze moest erom lachen, al maakte het haar ook wel melancholiek.

'Nou... misschien... maar daarom wil ik niet met ze mee. Eerlijk, het is gewoon een fantastische reis.'

'En jij bent een fantastische meid, en ik hou van je. Je bent me een reis verschuldigd in de herfst. We gaan samen een paar dagen weg, voordat je teruggaat naar Yale. Afgesproken?'

'Ik beloof het.' Maar Mary Stuart wist dat het niet hetzelfde zou zijn. Ze zou haar hoofd vol hebben van haar vrienden en het begin van de colleges en haar thuiskomst. Ze zou gemakkelijk afgeleid worden. De reis door Frankrijk en Italië zou geweldig zijn geweest voor haar, maar de trip door Nederland met haar vrienden zou voor haar dochter veel fijner zijn. Mary Stuart had nooit geaarzeld zich op te offeren voor haar kinderen.

'Hoe snel vertrekken jullie?'

'Over twee dagen, maar ik krijg alles nog voor mekaar.' Ze spraken over de dingen die ze naar huis zou sturen en dingen die betaald moesten worden. Mary Stuart moest haar geld overmaken. Ze zei dat ze er reischeques voor moest kopen en hoeveel ze nodig had, en ze spraken lang over de bijzonderheden van Alyssa's reizen. Toen vroeg haar moeder of ze nog van plan was naar Londen te gaan.

'Ik denk van niet. Engeland staat helemaal niet op ons programma en toen ik gisteravond met pap belde zei hij dat hij het echt druk zou hebben.' Hij ging ieder van hen uit de weg, niet alleen zijn vrouw, maar zijn dochter ook. Het was een schrale troost voor Mary Stuart om dat te horen.

Toen ze het gesprek beëindigd hadden, zat Mary lange tijd uit het raam te kijken, naar moeders en kinderen die haastig naar de speeltuin liepen en de kinderen die daar rondrenden terwijl de moeders op banken zaten te kletsen. Ze kon zich die tijd nog herinneren alsof het gisteren was. Ze was iedere middag met haar kinderen naar het park gegaan. Sommigen van haar vriendinnen waren gaan werken, maar zij had het altijd belangrijker gevonden thuis te zijn, en ze had geluk dat ze dat altijd had kunnen waarmaken. Nu waren ze weg, de ene volwassen en op zichzelf en met vrienden door Europa reizend, de andere in een plaats ver weg in de eeuwigheid, waar ze hoopte hem op een dag terug te zien. Ze geloofde dat dat het enige was waaraan ze zich kon vastklampen.

'Pas goed op hen,' wilde ze de moeders toefluisteren die ze ver beneden zich zag. 'Hou ze vast zolang je nog kunt.' Het duurde allemaal veel te kort en dan was het voorbij. Zoals haar huwelijk. Dat was nu ook voorbij. Ze wist het zeker, had het maanden geweten en had geweigerd het onder ogen te zien. Maar als ze terugdacht aan de manier waarop hij was vertrokken, de dingen die hij voor zich had gehouden, en de manier waarop hij van haar was weggelopen toen ze hem zei dat ze van hem hield, had ze geen enkele twijfel meer. Ze had niet eens de troost te denken dat het een andere vrouw was. Het was niemand, hij was het en zij was het. Het was de tijd, het feit dat een tragedie hen had overvallen en dat ze dat niet hadden overleefd. Het was het leven. Maar wat ook de oorzaak was, ze wist dat haar huwelijk dood was. Ze moest zich nu alleen maar daaraan aanpassen. Ze had twee maanden om te kijken hoe de vrijheid haar beviel.

Die middag ging ze wat wandelen, ze dacht over alles na, over Alyssa die rondreisde met haar vrienden, en Bill die twee maanden in Londen was, en ze besefte iets wat ze altijd had geweten en waarvoor ze een beetje bang was: uiteindelijk ben je alleen, net als zij nu was, zonder hen. Het kwam op haar neer om de brokken op te rapen, verder te gaan, in het reine te komen met wat Todd had gedaan en te leren het achter je te laten. Tanya had gelijk gehad toen ze in de stad was, ze kon er zich niet eeuwig voor verstoppen. Misschien was het toch niet haar schuld, maar al was het dat wel, ze kon niet doorgaan met zijn dood te dragen als een lijkwade totdat het ook haar dood werd.

Ze liep terug naar het appartement en toen ze naar binnen liep en haar handtas neerzette, wist ze wat ze moest doen. Ze had het allang geweten en ze had nooit de moed gehad het te doen. Liever had ze het niet alleen gedaan, maar het werd tijd. Bijna had ze het gevoel dat hij op haar wachtte, alsof hij het goedkeurde en wilde dat ze het deed. Ze opende de deur naar zijn kamer, bleef daar lange tijd staan en trok toen de gordijnen en de blinden open om het zonlicht binnen te laten. Ze ging aan zijn bureau zitten, begon laden uit te trekken en aanvankelijk had ze het gevoel dat ze een indringer was die alle papieren van Todd doorzocht. Er waren brieven en oude examens en allerlei souvenirs uit zijn jeugd, en een oude brief van Princeton over zijn introductie in de eetclub. Ze liep zijn laden een voor een door, vocht tegen haar tranen en liep naar de keuken. Daar stond een stapel dozen die ze meenam naar Todds kamer en zodra ze die ging inpakken begon ze te huilen. Maar het was bijna een opluchting haar tranen de vrije loop te geven. Die avond bracht ze uren door in zijn kamer en er werd niet één keer gebeld. Bill belde helemaal niet. Volgens schema zou hij om twee uur 's nachts, Londense tijd, landen en hij zou om halfvier in Claridge's zijn. Hij had geen idee wat ze aan het doen was en hij had haar al lang geleden gezegd dat ze moest doen wat ze wilde.

Uren was ze bezig alles in zijn kamer in te pakken en toen ze klaar was, was er niets meer over. Ze had al zijn kleren in dozen gedaan en alleen een paar speciale dingen achtergehouden, zoals zijn oude scoutuniform dat ze ergens op een plank vond, zijn favoriete leren jack, een trui die ze ooit voor hem had gebreid. De rest zou ze weggeven en de papieren en boeken ging ze opbergen in hun bergruimte in het souterrain. Al zijn trofeeën had ze naast elkaar op een plank gezet. Ze wilde er een goede plek voor zoeken. Ze had alle foto's uit zijn kamer gehaald en overal in het appartement neergezet. Het was alsof hij ineens iets met hen had gedeeld, alsof hij een geschenk voor hen had achtergelaten, nog een herinnering. Een bijzonder mooie foto van hen vieren zette ze in haar eigen kamer en een andere van hem in Alyssa's slaapkamer. Het was twee uur 's nachts voordat ze klaar was en toen was het allemaal gebeurd. Buiten was het donker toen ze alleen in de kraakheldere keuken stond. Ze kon hem bijna naast zich voelen staan, ze kon zijn gezicht nog zien, zijn ogen, ze hoorde zijn stem zo duidelijk. Soms dacht ze dat ze aan het vergeten was, maar ze wist dat dat nooit zou gebeuren. Todd betekende voor haar zoveel meer dan de som van zijn spulletjes. Niets van dat alles was nog belangrijk, alles was verdwenen, en wat echt belangrijk was zou ze altijd bij zich houden.

Ze haalde de donkergroene spreien van de bedden, legde ze in de kast om ze naar de stomerij te sturen en onthield dat ze schone gordijnen moest ophangen. Ze had nooit opgemerkt hoe verschoten ze waren. Het was triest zijn oude kamer te bekijken, hij leek zo leeg en geplunderd, met overal om haar heen stapels dozen. Het was of hij ergens heen ging verhuizen. Maar hij was al heel lang weg. Ze was een jaar te laat met zijn spullen op te ruimen. Ze was een jaar te laat met afscheid van hem te nemen, maar in wezen had ze dat al gedaan. Hij zou nooit vergeten worden en haar wereld zou nooit meer hetzelfde zijn. Het leek nog maar een kwestie van tijd voordat ze de rest van het appartement zou gaan inpakken.

Voor het laatst keek ze nog eens om zich heen en sloot zacht weer de deur. De volgende dag zou ze het Leger des Heils de zaken op laten halen om ze weg te geven, en ze zou de huisbewaarder vragen de dozen naar het souterrain te brengen. Terwijl ze langzaam terugliep naar haar kamer, dacht ze aan alles wat er het laatste jaar was gebeurd, hoe ver ze waren gekomen en hoe eenzaam ze allemaal waren. Alyssa was in Europa met haar vrienden, Todd was weg en Bill was de hele zomer in Londen. Nu was zij hier, bezig herinneringen op te ruimen, afscheid te nemen van haar oudste kind, haar eerste baby. Ze keek lang en ingespannen naar zijn foto toen ze in de slaapkamer stond. Zijn ogen waren groot, intelligent en helder; hij had gelachen toen ze de foto nam. Ze kon het geluid nog horen. 'O, kom op, mam... Schiet op...' Hij had een natte zwembroek aan in Cape Cod en hij stond te bibberen. Hij deed net of hij zijn zusje wurgde, allemaal voor de lol, en daarna was hij het halve strand afgelopen met het topje van haar bikini, terwijl Alyssa gillend achter hem aan rende met een handdoek om zich heen. Het leek wel duizend jaar geleden, toen haar leven nog uit meer bestond dan alleen herinneringen en een leeg appartement.

Mary Stuart ging pas een paar uur later naar bed en daar droomde ze over hen allemaal. Alyssa zei iets en schudde haar hoofd. Todd bedankte haar omdat ze voor hem had ingepakt. Toen ze opkeek, zag ze Bill in de verte van haar vandaan lopen. Ze riep hem na, maar hij draaide zich niet om om naar haar te kijken, hij bleef gewoon doorlopen.

6

Toen Tanya terugkwam in Los Angeles, wist ze niet zeker wat ze daar zou aantreffen. Tony had gezegd dat hij wegging, maar er was altijd een kleine kans dat hij het niet had gedaan. Toen ze echter thuiskwam, keek ze zijn kasten na en zag dat ze leeg waren. Jean zat in huis op haar te wachten, erop gebrand haar het laatste nieuws te vertellen en haar de laatste verschrikkingen uit de sensatiepers te tonen. Ze stond weer op de voorpagina's en zoals gewoonlijk waren de verhalen over de lijfwacht die haar had aangeklaagd afschuwelijk. Iemand had hun verteld dat Tony zijn eigen flat had gehuurd, maar dat was maar tijdelijk, zeiden ze. Er waren meer foto's van hem en het sterretje met wie hij was uitgegaan. Dit keer was hij met haar uit eten geweest.

'Het is al goed... Laat maar...' zei Tanya tegen Jean en ze zag er vermoeid uit. 'Ik weet het. Ik heb het al gezien.' Ze had een exemplaar gekocht op het vliegveld. 'Ik denk dat ik maar eens een paar dagen naar Santa Barbara ga.' Ze moest hier weg zien te komen, weg van de fotografen en de glurende pers en de lege kasten. Ze had niet eens tijd om te rouwen om hem, ze kon er alleen maar aan denken hoe ze zichzelf kon beschermen tegen de media.

'Je kunt niet weg,' zei Jean zakelijk en ze gaf haar vier vellen vol afspraken. 'Morgenavond heb je een benefietshow en de twee dagen daarop heb je repetities. In het weekend moet je met Bennett praten over het proces.'

'Zeg maar dat ik niet kan,' zei Tanya triest. 'Ik moet een paar dagen vrij hebben.' Ze zou zich nooit hebben onttrokken aan de verplichting van een benefiet of repetities hebben overgeslagen. Maar ze ging haar weekend niet met Bennett Pearson doorbrengen om getuigenverklaringen voor te bereiden.

'Volgens mij staat het al vrij vast. Ze zijn je al aan het inplannen voor getuigenverklaringen in de zaak-Leo Turner en Bennett zei dat hij vanmorgen was gebeld door Tony's advocaat.'

'Dat was snel,' zei Tanya en ze plofte in een grote, roze satijnen gemakkelijke stoel in haar slaapkamer. 'Hij heeft er geen gras over laten groeien.' Het was alsof drie jaren van de ene op de andere dag in het niets waren verdwenen, en nu moesten ze ter zake komen. Soms vroeg ze zich af of alles daaruit bestond. Het ging allemaal om geld, hebzucht en zaken. De impresario's, de advocaten, de mensen die verhalen over haar verkochten, die betaald wilden worden om niet naar de rechtbank te lopen, het eindeloze aantal mensen dat dacht dat zij hun iets schuldig was voor haar succes, omdat zij geluk had gehad en zijzelf minder.

'Ik moet een dag voor mezelf hebben,' zei ze rustig tegen haar secretaresse en niemand in de hele wereld wist hoe serieus ze dat meende. Ze kon het gewoon niet meer aan, kon niet doorgaan, kon niet blijven ploeteren en zingen en werken voor hen allemaal. Soms had ze het gevoel dat ze alleen werkte om hen te betalen. Ze had geen leven meer. Het ging alleen om werken en betalen.

'Volgens hem kun je Leo afkopen voor vijf ton,' zei Jean, die maar doorging. Ze had haar handen nog vol afspraken en krantenknipsels, maar Tanya keek somber en de secretaresse had het niet gemerkt.

'Leo kan doodvallen. En je kunt tegen Bennett zeggen dat ik dat heb gezegd.'

Jean knikte en ging verder, terwijl Tanya wenste dat ze door de vloer zou zakken, maar Jean was niet alleen grondig, ze was ook meedogenloos. 'We zijn vandaag gebeld door de L.A. Times. Ze willen de bijzonderheden over de scheiding weten, of Tony alimentatie wil of een schikking, of allebei, en of je hem dat gaat geven.'

'Kwam dat van de advocaat of van de krant?' Tanya keek verward en triest. Ze had absoluut geen privacy meer in haar leven, en er was geen fatsoen meer, of iets wat ook maar in de verte menselijk was.

'Het was de krant en Tony heeft gebeld. Hij wil met je praten over de kinderen.'

'Wat is er met hen?' Ze leunde met haar hoofd achterover tegen de stoelleuning en sloot haar ogen, terwijl Jean tegenover haar ging zitten en doorging. Ze wist van geen ophouden. Ze moest Tanya nog vertellen over al haar nieuwe afspraken. Een advocaat, een boekhouder, een decorateur die vond dat ze het huis opnieuw moest inrichten, een architect die haar zou helpen de keuken in het strandhuis te veranderen. Iedereen moest betaald worden, met iedereen moest ze praten en naar iedereen moest ze luisteren, en als ze op de een of andere manier vonden dat ze niet voldeed aan hun verwachtingen zouden ze naar de rechter stappen. Zo ging dat nu eenmaal, en Tanya wist het. Het had geen zin dat haar advocaat hen allemaal vertrouwelijke verklaringen liet tekenen, die haar de zekerheid gaven dat ze geen informatie aan de roddelpers zouden verkopen.

'Waarom wil Tony met me over de kinderen praten?' vroeg ze Jean opnieuw. Die keek haar aantekeningen erop na. Soms werkte ze dagen van tien of twaalf uur. Het was geen gemakkelijke baan, maar ze werd goed betaald en meestal was het fijn om voor Tanya te werken. Jean hield ook van de roem die eraan vastzat, met haar naar concerten gaan, met haar worden gezien, haar afgedankte kleren dragen en een vreemd soort half leven leiden in haar schaduw. Zij had ook willen zingen, maar ze had er de stem, het geluk of de aanleg niet voor. Tanya had dat wel en Jean was er tevreden mee alleen maar naast haar te staan.

'Ik weet het niet zeker,' antwoordde Jean op haar vraag over de kinderen. 'Hij heeft het niet gezegd. Maar hij vroeg of je hem wilde bellen.'

Nog een halfuur moest ze naar zakelijke dingen luisteren en Jean wees haar erop dat de huishoudster avondeten voor haar had achtergelaten in de keuken. In plaats daarvan schonk Tanya een glas wijn in, liep wat aantekeningen door en nam een dossier met contracten over van Jean. Die waren achtergelaten door haar advocaten, allemaal van de promotors van haar concerttournee. Toen Jean om negen uur eindelijk wegging, pakte Tanya de telefoon en belde Tony.

'Hallo,' zei ze en ze klonk volkomen uitgeput. Het was een lange dag geweest, vanaf haar vroege start in New York, aan het begin van die morgen, en er wachtte hier nog zoveel op haar. Soms vroeg ze zich af of ze het wel zou overleven. 'Jean zei dat je wilde dat ik je belde.'

'Ja, inderdaad,' zei hij en hij klonk onbehaaglijk en afstandelijk. 'Hoe was het in New York?'

'Leuk, min of meer. Ik heb Mary Stuart opgezocht, en dat alleen al was de moeite waard. En Felicia Davenport. Ze naaiden me bij die ochtendshow die ik deed en sloegen me om de oren met alle vuilnis van de schandaalpers.' Ze had het al eerder meegemaakt. Niets verbaasde haar meer, maar leuk kon ze het nog steeds niet vinden. 'En dat gesprek met die literaire kerel was tijdverspilling.' Terwijl ze naar zichzelf luisterde, besefte ze dat ze op een zijspoor werd gedwongen. Hij was niet meer geïnteresseerd in haar leven. 'Dat heeft niets met de zaak te maken, nietwaar? Of is er verder niets meer over, alleen zaken?'

'Meer is er toch nooit geweest? Wat was er verder nog, Tanya? Jouw werk, je concerten, je benefietshows, je repetities, je muziek.'

'Zie jij dat zo? Volgens mij vergeet je een paar dingen. De dingen die we samen gedaan hebben... De reizen die we maakten... De kinderen...' Er was meer in haar leven geweest dan alleen haar carrière en haar muziek. Het was niet eerlijk van hem om dat nu te zeggen, gewoon als verontschuldiging om van haar weg te gaan, maar ze had er genoeg van ruzie met hem te maken. Het was niet alleen haar werk en de spanning die hem te pakken hadden, ze wist dat ze hem had verloren omdat hij zich zo vernederd voelde door de roddelpers. Je moest een dikke huid hebben om van iemand te houden die carrière had gemaakt in de showwereld, en kennelijk had hij die niet. 'Wat heb je trouwens tegen de kinderen gezegd?' Daar maakte ze zich zorgen over. Ze had hen vanuit New York willen bellen, maar ze wilde niet met hen praten voordat Tony het hun had verteld. 'Hun moeder heeft dat voor mij gedaan,' zei hij, kwaad. 'Ze heeft hun alles laten zien wat ze in de sensatiepers hebben gepubliceerd.'

'Dat spijt me,' zei Tanya, en ze meende het oprecht. Het zou iedereen zo'n pijn doen, vooral de kinderen.

'Ja, mij ook,' zei hij onoprecht. Het kwam er eerder opgelucht uit dan ongelukkig. En ineens klonk hij gegeneerd. 'Nancy wilde eigenlijk dat ik met je sprak. Nu ze dat allemaal zo over ons schrijven vindt ze niet... Ze dacht dat de kinderen... Ze wil hen op dit moment niet blootstellen aan jouw levensstijl.' Hij spuugde de woorden uit als bedorven oesters.

'Mijn levensstijl?' Tanya wist echt niet wat ze moest denken van zijn opmerking. 'Wat voor levensstijl? Wat is er sinds verleden week veranderd?' Toen begreep ze het. Nancy had alle verhalen gelezen, en al Leo's beweringen over haar ongewenste intimiteiten met hem, en het feit dat ze naakt zou hebben rondgelopen. 'Tony, jouw kinderen hebben zowat drie jaar bij ons gewoond. Is hun ooit iets overkomen? Heb ik ooit iets verkeerds gedaan? Wat denkt ze dat ik nu zal gaan doen? Wat kan er in 's hemelsnaam anders zijn?'

'Ik ben er niet meer bij. Ze snapt niet waarom ze bij jou zouden blijven als ik er niet meer ben. Ze kunnen je bezoeken, als ik erbij ben,' zei hij en hij bracht de woorden met moeite uit; zelfs hij geneerde zich voor wat Nancy hem had gezegd. 'Maar ze wil niet dat ze daar logeren.'

'Hebben we het nu over bezoekrechten?' Waren ze daar al aan toe? Was ze al aan het onderhandelen over hun scheiding? En waar waren hun advocaten?

'Op den duur moeten we het daarover hebben,' zei hij. Ze zouden ook over andere dingen praten, zoals het huis in Malibu dat ze van haar eigen geld had gekocht nadat ze met Tony getrouwd was, en waar hij erg dol op was. Hij was de enige die het gebruikte. Zij had er nooit tijd voor. 'Op dit moment praat ze over Wyoming.'

Lang was het stil aan Tanya's kant. Toen begon het tot haar door te dringen: Nancy wilde niet dat Tanya haar stiefkinderen meenam naar Wyoming. 'Kunnen we hierover onderhandelen?' vroeg ze, diep teleurgesteld. Het zou zo leuk zijn en ze had er zich maandenlang op verheugd. Nu liep alles in het honderd. Tony had haar verlaten en de kinderen werden thuis gehouden door hun moeder. 'Het is er geweldig, Tony. Iedereen zegt dat het fantastisch is en de kinderen zouden er gek op zijn.' Eerst had hij niet eens willen gaan. Niemand van hen had dat gewild. Zij had een enorme luxebungalow met drie slaapkamers gereserveerd voor twee weken. 'Wat moet ik nu doen met mijn reserveringen?'

'Zeg ze maar af. Zullen ze je je geld teruggeven?'

'Nee. Maar daar gaat het niet om. Ik wilde iets speciaals, iets anders doen met de kinderen.'

'Ik kan er niets aan doen, Tan,' zei Tony en hij klonk weer slecht op zijn gemak. De hele zaak was gênant. Hij wist hoe zij zich erop had verheugd en hij schaamde zich echt, vooral omdat hij net bij haar was weggegaan. 'Nancy zegt nee, Tan. Ik heb mijn best gedaan haar over te halen. Neem maar een paar vriendinnen mee. Hoe zit het met je oude vriendin in New York? Mary Stuart?'

'Bedankt voor de suggestie.' Maar ze maakte zich nu zorgen over iets anders, iets wat veel belangrijker was. 'Ik wil weten wat er hier aan de hand is. Krijg ik toestemming om hen te zien?' Ze wilde het van hem horen. Hij had het recht niet haar dit aan te doen. De tranen sprongen in haar ogen toen ze het hem vroeg.

'Wie?' Hij probeerde vaag te klinken, maar hij wist wat ze bedoelde. Hij kon er niets aan doen; het lag aan hun moeder.

'Je weet wat ik bedoel, verdomme. Speel geen spelletje met me. De kinderen. Krijg ik toestemming om hen te zien?'

'Jazeker, ik... Ik weet zeker dat Nancy...' Maar ze merkte dat hij eromheen draaide.

'De waarheid. Wat heb je met haar afgesproken? Zal ik hen kunnen zien?' Ze zei het alsof ze tegen een onbekende sprak, iemand van een andere planeet. Maar hij had de vraag heel duidelijk verstaan, hij wist alleen niet wat hij moest antwoorden zonder haar woedend te maken.

'Dat zul je met je advocaat moeten bespreken,' zei hij vaag, in de hoop een confrontatie uit de weg te gaan.

'Verdomme, wat bedoel je daarmee?' Ze schreeuwde tegen hem, begon snel haar zelfbeheersing te verliezen. Ineens voelde ze dat ze in paniek raakte. Waarom kon iedereen haar zomaar alles afnemen? Het geld waarvoor ze zo hard werkte, haar reputatie, nu zelfs haar kinderen. 'Mag ik ze van jou zien of niet?' Ze schreeuwde en hij kromp ineen.

'Dat ligt niet aan mij, Tan. Als ik het voor het zeggen had, kon je hen zo vaak zien als je wilt. Het ligt aan hun moeder.'

'Om de dooie dood niet. Dat takkewijf geeft geen moer om ze, en dat weet je. Daarom ben je bij haar weggegaan.' Dat en nog een paar dingen, zoals een drankprobleem, een gokverslaving en het feit dat ze met iedere man die hij kende had geslapen. Meer dan eens had hij haar en de kinderen moeten gaan zoeken in Vegas. Maar desondanks had hij fantastische kinderen en Tanya wist dat zij goed voor hen was geweest. Ze wilde deel van hun leven blijven uitmaken en Nancy had het recht niet dat te voorkomen.

'Bespreek het maar met je advocaat.' Ze praatten nog wat langer en legden op. Ze ijsbeerde die avond door het huis als een leeuw op zoek naar zijn avondmaal. Ze kon niet geloven wat er met haar gebeurde. Hij had haar verlaten, haar leven verwoest, zijn kinderen meegenomen, haar bedrogen in Palm Springs, haar voor schut gezet in de pers, en nu wilde zijn ex-vrouw niet dat zij de kinderen zag. Toen haar advocaat later die avond terugbelde, deed hij niet erg bemoedigend toen ze het hem uitlegde.

'Er bestaat zoiets als rechten van stiefouders,' legde Bennett haar geduldig uit, en ze begon zijn stemgeluid te haten toen hij verderging. Het was altijd hetzelfde: ze legden uit wat de rechten van normale mensen waren, wat de rechten van beroemdheden waren en waarom die anders waren. En als er verzachtende omstandigheden waren, kon je erop rekenen dat je genaaid werd. 'Maar je moet begrijpen, Tanya,' vervolgde hij, 'dat je de laatste tijd in de pers nu niet direct bent afgeschilderd als de Maagd Maria, met het soort beschuldigingen zoals die van Leo. Die vent heeft een paar rotverhalen verteld en ik denk dat Tony's ex-vrouw de kinderen niet wil blootstellen aan zulk gedrag. Als je in de getuigenbank komt en haar advocaat je gaat ondervragen, hoe onschuldig je ook bent, dan zou niemand volgens mij, tegen de tijd dat hij klaar is, jou nog toestaan dat je die kinderen op de thee vraagt, laat staan dat je ze in je huis laat logeren, of voor een vakantie met ze naar Wyoming gaat.' Er stonden tranen in haar ogen toen hij dat zei. Hij had geen idee hoe hij haar had gekwetst. 'Het spijt me, Tanya. Zo is het nu eenmaal. Volgens mij moet je het voorlopig laten schieten. In elk geval tot het stof is opgetrokken rond dit proces.'

'Maar hoe zit het met het volgende?' zei ze, en ze snoot haar neus. Ze kende het scenario maar al te goed.

'Welk volgende?' Even was ze erin geslaagd Bennett in verwarring te brengen. 'Zit je weer met een rechtszaak? Heb je net een dagvaarding gekregen?' Hij had er niets over gehoord.

'Nee, maar ik weet zeker dat ik die zal krijgen. Het is nog maar een week sinds de laatste. Wacht maar een paar dagen.'

'Doe niet zo cynisch,' zei hij, maar ze had gelijk en dat wist hij. In haar positie was ze niets anders dan een voortdurend doelwit. Geen wonder dat Tony bij haar was weggegaan. Op dit moment had ze een even grote hekel aan haar leven als hij. 'Hoe dan ook, laten we eens over Leo praten,' vervolgde Bennett, haar frustratie over Tony's kinderen negerend. Daar kon hij niets aan doen, en hij had geen zin om bij het hof te pleiten, onvermijdelijk voor de camera's, over het feit of Tanya wel of niet gewend was naakt door het huis te lopen waar lijfwachten bij waren, of met haar trainer naar bed te gaan. Hij wist zeker dat ze geen van beide deed, maar wat ze verder ook had gedaan zou onherroepelijk te voorschijn komen. Ze was tenslotte een volwassen vrouw.

'Ik wil niet over Leo praten,' zei ze botweg. Ze voelde zich ongelukkig en was uitgeput.

'Hij wil zakken tot vierhonderdnegentig als we het nu direct aannemen. Eerlijk gezegd vind ik dat je dat moet doen.' Hij zei het zakelijk en ze sprong haast van de bank en had bijna opgelegd toen ze hem hoorde.

'Vierhonderdnegentigduizend dollar?!' schreeuwde ze tegen hem. Hij vertrok geen spier. 'Ben jíj belazerd? Die vent heeft het hele verhaal verzonnen en wij gaan hem daarvoor een half miljoen dollar betalen? Waarom zoekt hij geen hoofdrol in een film?'

'Omdat niemand ooit van hem heeft gehoord en hij in vier of vijf films zou moeten spelen om zo'n rol te krijgen. Daar zou hij een paar jaar voor nodig hebben, als hij geluk heeft. Als hij jou afzet gaat het veel sneller.'

'Dat is walgelijk!' Maar het ergste was dat het waar was. 'Ik kan het gewoon niet geloven.'

'Als we wachten, kan hij het weer verdubbelen. Kan ik vanavond zijn advocaat bellen en zeggen dat we akkoord gaan? Ik wil natuurlijk bedingen dat het vertrouwelijk blijft. Zijn advocaat zegt dat hij al met een van de omroepen praat over een televisiefilm.'

'O, mijn god,' kreunde ze en ze sloot haar ogen weer. In wat voor nachtmerrie leefde ze? Geen wonder dat Tony was vertrokken. Wie kon hem dat kwalijk nemen? Tanya zou ook graag zijn vertrokken, maar dit was de enige manier die ze kende om haar brood te verdienen. 'Wat is dit misselijk. Wat is dit eigenlijk voor toestand? Hoe ben ik er ooit in verzeild geraakt en waarom ben ik erin gebleven?'

'Wil je misschien je belastingaangifte van vorig jaar eens zien? Misschien kan dat je een beetje troosten,' zei hij spottend, maar ze schudde triest haar hoofd. Het was allemaal te veel. Veel en veel te veel. Ze had nooit gedroomd dat ze met zoveel modder en goorheid moest leven.

'Weet je, Bennett,' antwoordde ze. 'Dat maakt dit soort rotzooi niet goed. Het is míjn leven waar die lui mee spelen. Ze vertellen leugens over míj. Ik ben een ding geworden, een kassa, een voorwerp.' Iedereen die een extra centje wilde verdienen, zomaar een half miljoen, en die bereid was te liegen, te bedriegen of haar te chanteren, kon alles krijgen wat hij wilde. Voor het eerst zweeg Bennett terwijl hij naar haar luisterde. Hij had er een hekel aan haar onder druk te zetten, maar hij wist dat hij dat moest doen.

'Wat moet ik tegen Leo's advocaat zeggen, Tan? Doe me een lol.'

Lang was het onbehaaglijk stil en ten slotte knikte ze. Ze wist wanneer ze verloren had. 'Oké,' zei ze schor, gedeprimeerd door alles. 'Zeg maar dat we hem zullen betalen... De schoft...' Daarna vroeg ze Bennett iets anders, in een poging haar afschuw van zich af te zetten en het feit dat ze zojuist een man een half miljoen dollar had betaald om gemene leugens over haar tegen de pers te vertellen. 'Hoe zit het met Wyoming? Kun je daar iets aan doen?'

'Wat, bijvoorbeeld? Het voor jou kopen?' Hij probeerde haar door plagerij uit haar sombere stemming te halen, maar hij wist dat dat niet lukte en kon het haar niet kwalijk nemen. Het was moeilijk een beroemdheid te zijn, hoe de mensen er ook over dachten. Vanbuiten leek het geweldig, vanbinnen was het een en al ellende. En het was onmogelijk om het niet persoonlijk op te vatten. Ze waren menselijk, ze deden het allemaal.

'Kun je haar toestemming krijgen om mij de kinderen te laten meenemen? Ik verkort het tot een week als dat uitmaakt.' Al had ze voor twee weken gereserveerd.

'Als je dat wilt, zal ik het proberen, maar volgens mij is het vrij hopeloos. En ik denk dat je erop kunt rekenen dat het in de kranten zal komen dat ze je zou weigeren, en dan sta jij er niet bepaald deugdzaam op. En aangezien we er bij Leo op aandringen dat het vertrouwelijk moet blijven, zou ik die rotzooi liever niet nog eens in de krant zien verschijnen.'

'Geweldig. Bedankt,' zei ze en ze probeerde er onaangedaan onder te klinken, maar het was duidelijk dat ze niet erg gelukkig was met de hele conversatie.

'Het spijt me, Tan,' zei hij somber.

'Jazeker, bedankt. Ik spreek je morgen wel.' Ze huilde toen ze dat zei.

'Ik bel jou wel. We moeten de contracten voor de concerttournee doornemen. Ik bel je morgen.'

Ze voelde zich ellendig toen ze oplegde. In de loop der jaren was haar leven één janboel geworden, en dat zag ze pas goed bij zulke gelegenheden. Al spraken ze nog zoveel over aanbidding en sensatie, het applaus, de concerten, de prijzen, het geld, in werkelijkheid kwam het hierop neer: mensen die je te kijk zetten als een waardeloze schooier, een man die wegliep zonder om te kijken en stiefkinderen die je nooit meer te zien kreeg. Het was een wonder dat iedereen in Hollywood het hoofd niet liet hangen, of nog moeite deed de ene voet voor de andere te zetten.

Die avond zat ze alleen in haar huis in Bel Air daarover na te denken, te wensen dat ze dood was, maar te ongelukkig en te bang om daar iets aan te doen. Voor het eerst in jaren dacht ze aan Ellie en aan Mary Stuarts zoon Todd. Het leek zo'n gemakkelijke uitweg, en toch was het dat niet. Het was zo volkomen verkeerd zoiets te doen, maar toch was er een bijzondere mengeling van lafheid en moed voor nodig. Zij kwam tot de conclusie dat ze geen van beide bezat.

Ze bleef in de woonkamer zitten tot de zon opkwam, dacht over alles na, wilde Tony uit de grond van haar hart haten, en ze merkte dat ze dat ook niet kon. Ze kon niets anders doen dan daar de hele nacht zitten huilen en er was niemand die het hoorde. Eindelijk stond ze op en ging naar bed. Ze had geen idee wat ze aan Wyoming ging doen, het kon haar nu niets meer schelen. Ze zou Jean laten gaan met een paar vriendinnen, of haar kapster, of Tony met een vriendin. Toen dacht ze eraan dat hij naar Europa ging met zijn vriendin. Iedereen had vrienden en kinderen en een leven en zelfs een fatsoenlijke reputatie. Het enige dat zij had was een stelletje gouden en platina platen, die aan de muur hingen, en een serie prijzen die eronder op een plank stonden. Behalve dat was er niet veel meer.

Ze kon zich niet voorstellen dat ze nog iemand kon vertrouwen, of zelfs een man zou ontmoeten die bereid was al die rotzooi te pikken. Het was belachelijk. Ze was helemaal aan de top gekomen en had alleen ontdekt dat daar niets was dat iemand nog wilde hebben. Ze ging op bed liggen en dacht er nog steeds over, en over de kinderen die ze waarschijnlijk nooit meer zou zien, of niet langer dan een paar minuten. Het leek alsof zij en Tony en zijn kinderen en hun leven in rook waren opgegaan, of niets daarvan ooit had bestaan. Verdwenen. In een nevelsliert... In een reusachtige brand... Een heel leven in vlammen opgegaan... Met sensatiekranten om de boel aan te steken.

7

Toen Tanya later die dag wakker werd, had ze het gevoel of ze een pak slaag had gehad. Ze had nauwelijks geslapen en iets over de schikking, het nieuws over de kinderen, het feit dat ze was thuisgekomen en gezien had dat Tony al zijn spullen had meegenomen, had haar het gevoel gegeven overdonderd en gebroken te zijn. Ze stapte uit bed, met het gevoel dat ze een kater had, terwijl ze met een grimas in de spiegel keek. Ze had de dag tevoren niet eens gedronken, maar ze voelde zich beroerd en had stekende hoofdpijn.

'Mijn god, hierna zal ik weer een keer naar de plastische chirurg moeten gaan,' zei ze tegen haar spiegelbeeld toen ze in de badkamer stond. Ze maakte een warm bad, liet zich erin glijden en voelde zich wat beter. Die avond had ze een benefietshow. Het was een zaak waar ze echt om gaf en ze wilde haar uiterste best doen voor hen. Die middag had ze een korte repetitie en tegen twaalven moest ze weer in de mallemolen zitten, achter haar duizenden verplichtingen aan.

In haar peignoir liep ze naar de keuken, zette een kop koffie en pakte de ochtendkrant. Dit keer stond ze eens niet op de voorpagina, haar toekomstige ex-man ook niet, noch een van haar werknemers, uit het heden of het verleden. Dat was tenminste iets. Ze sloeg elke pagina voorzichtig om, alsof ze verwachtte dat er een tarantula tussen zat. Maar het enige nieuws dat haar opviel was een artikel over een dokter in San Francisco, Zoë Phillips. Tanya las het met grote belangstelling en glimlachte toen ze het uit had. Zoë was een van haar vroegere kamergenoten uit haar studententijd. Zo te horen deed ze het geweldig, maar dat was nauwelijks verwonderlijk. Ze had de belangrijkste aidskliniek in de stad opgericht en leidde die kennelijk met een absoluut geniale vaardigheid om fondsen los te krijgen en de wonderbare broodvermenigvuldiging te imiteren. Ze voedde dakloze mensen die aids hadden, gaf hun onderdak, behandelde hen en ook grote groepen van de meer welgestelde bevolking met aids. In het artikel klonk ze als de Moeder Teresa van San Francisco. Tanya voelde zich zo geroerd door wat ze las dat ze haar telefoongids pakte, het nummer opzocht en haar belde. Ze had in twee jaar niet meer met haar gesproken, maar ze stuurden elkaar altijd kerstkaarten. Tanya wist dat zij de enige was die nog contact met haar had. Mary Stuart had zich jaren eerder helemaal van haar losgemaakt. Ze hadden nooit de kloof kunnen dichten die was ontstaan toen Ellie stierf. Mary hield er zelfs niet van iets over haar te horen. Maar Tanya mocht hen allebei graag en toen een verpleegster opnam vroeg ze naar dokter Phillips.

Aanvankelijk zei de verpleegster dat de dokter met een behandeling bezig was. Ze vroeg of ze een boodschap kon aannemen. 'Natuurlijk,' zei Tanya zonder aarzelen.

'Mag ik vragen wie er belt?'

'Tanya Thomas.'

Lang was het stil. Normaal zou de verpleegster hebben gedacht dat het toeval was, maar de dokter had er een handje van met beroemde mensen in contact te komen om benefietvoorstellingen voor hen te geven, of gewoon rechtstreeks geld te schenken.

'De Tanya Thomas?' Ze vond het dom dat te vragen.

'Ik geloof van wel,' lachte Tanya. 'Ik heb met dokter Phillips gestudeerd,' legde ze uit. Het was interessant dat Zoë daar nooit over opschepte. Ze had alleen belangstelling voor Tanya voor zover het hun gezamenlijke verleden betrof.

De verpleegster aan de lijn was er duidelijk van onder de indruk dat Tanya en de dokter vriendinnen waren en ze zei dat ze zou gaan kijken of dokter Phillips klaar was. Ze moest wachten en even later hoorde Tanya een bekend geluid. Ze had een zachte, wat schorre stem, en de ernst waarmee ze sprak gaf aan dat ze met een serieus onderwerp bezig was.

'Tan?' vroeg ze zacht en langzaam. 'Ben jij dat? Mijn verpleegsters gingen zowat uit hun dak.'

'Ik ben het. Te oordelen naar wat ik in de krant las klink je als dokter Salk. Je hebt het vrij druk gehad, en je vergat me vorig jaar een kerstkaart te sturen.' Als ze met haar sprak, had ze altijd het gevoel dat ze weer jong waren. Het deed haar weer aan vroeger denken, net als wanneer ze Mary Stuart zag.

'Ik heb geen kerstkaarten verstuurd. Ik had het te druk. Ik had een baby.' Ze zei het met haar bekende lieve glimlach en Tanya zag die voor zich terwijl ze luisterde.

'Wat had je? Ben je getrouwd?' Maar dat betwijfelde ze. Zoë had nooit willen trouwen. Ze was tevreden met haar carrière en met monogame relaties die wat langer duurden, maar ze was meer geïnteresseerd in belangrijke zaken en het veranderen van de loop van de medische wetenschap dan in getrouwd zijn; dat was ze altijd geweest. 'Wat vertel je me nou? Heb je je bij de rest van de burgerlijke bevolking gevoegd? Wat is er gebeurd?'

'Maak je niet dik. Ik heb een kind aangenomen. En nee, ik ben niet getrouwd. Zoveel ben ik niet veranderd. Ik heb het gewoon heel erg druk gehad.'

'Hoe oud is de baby?' Het was zo heerlijk alleen al daaraan te denken en op een bepaalde manier helemaal niets voor Zoë. En naar haar leeftijd te oordelen, die ze heel goed wist, had Zoë dat gedaan toen ze vierenveertig was. Ze had zeker besloten het moederschap een kans te geven voordat het te laat was, maar het was interessant dat ze niet voor zwangerschap had gekozen.

'Ze is nu bijna twee. Ze is maar toevallig in mijn leven gekomen. Haar moeder was een patiënt en gelukkig had ze geen aids, maar ze was dakloos. Ze wilde Jade niet houden, dus nam ik haar maar. Ze is half Koreaans. En het is perfect verlopen. Ik zou in mijn praktijk nooit de tijd hebben gehad om zwanger te worden.' En ze had nooit iets met iemand gehad met wie ze zo'n permanente band wilde hebben. In elk geval de laatste jaren niet. Haar hart was bij haar werk en ze zou alles over gehad hebben voor haar patiënten.

'Wanneer krijg ik haar te zien?' vroeg Tanya melancholiek terwijl ze dacht aan haar oude vriendin en het Koreaanse meisje dat ze had geadopteerd. Jade. Die naam vond ze prachtig. En het was echt iets voor Zoë.

'Ik stuur je wel een foto,' zei Zoë verontschuldigend, terwijl ze een verpleegster een teken gaf dat ze in de deuropening op haar moest wachten. Ze wees op haar horloge en stak vijf vingers naar haar op. Ze wilde nog vijf minuten met Tanya praten. Maar er zaten meer dan veertig patiënten voor haar in de wachtkamer, sommige te ziek om daar te zitten. Voor Zoë was het een bekend verhaal. Maar ze kon in elk geval vijf minuten vrij nemen vanwege vroeger.

'Waarom zou je niet iets beters doen dan een kiekje sturen? Hoe denk je erover om mee te gaan naar Wyoming?' Tanya had spontaan besloten haar te vragen. Als Zoë nu eens kwam, en Jade, en Mary Stuart... Maar ze wist dat dat dwaas was. Mary Stuart ging naar Europa naar haar dochter. 'Zomaar een idee. Ik heb voor twee weken in juli een bungalow gehuurd op zo'n luxe vakantieboerderij en ik heb niemand die mee wil gaan.' Ze klonk vermoeid en eenzaam, en Zoë kende haar goed genoeg om aan te voelen dat het niet allemaal best zat met haar. Het speet haar dat te horen.

'En je man dan?'

'Dat bewijst wat ik altijd al van jou vermoedde. Jij doet geen boodschappen en je leest de roddelpers niet.' Zoë was haar hele leven veel te mager geweest en iedere vrouw die haar kende was daar jaloers op, maar ze lachte om Tanya's opmerking.

'In allebei die dingen heb je gelijk. Ik heb nooit tijd om te eten en ik zou die onzin niet eens lezen als ik ervoor betaald kreeg.'

'Dat is een hele troost. Hoe dan ook, om je vraag te beantwoorden, hij is ervandoor. Hij is net deze week vertrokken. En nu wil zijn ex-vrouw niet dat ik de kinderen zie, omdat ik ben aangeklaagd door een lijfwacht die beweert dat ik geprobeerd heb hem te verleiden. Het is eigenlijk te erg voor woorden, het is de moeite niet waard te proberen het aan een weldenkend mens uit te leggen. Probeer maar niet het te begrijpen. Ik kan het niet en het gaat om mij.' Maar wat Zoë meer hoorde dan de woorden was het verdriet in de stem van haar vriendin. Ze klonk echt bedroefd over de toestand van haar leven op dit moment.

'Dat klinkt helemaal niet vrolijk. Wyoming lijkt me een geweldig idee. Ik wilde dat ik met je mee kon gaan.' De verpleegster stond weer te zwaaien in de deuropening, maar Zoë wilde het gesprek met Tanya niet beëindigen. Zo te horen had ze behoefte aan iemand om mee te praten. De zuster verdween weer met een vertwijfelde blik.

'Denk je niet dat je kunt komen, Zoë? Misschien alleen een weekend?'

'Ik wilde dat ik dat kon. Ik heb niemand die op dit moment met me samenwerkt. Ik moet een vervanger zoeken om het van me over te nemen en mijn patiënten hebben daar echt een hekel aan. De meeste zijn zo ziek dat ze graag willen dat ik hier ben.'

'Neem je dan nooit vrij?' vroeg Tanya verbaasd, al deed ze dat zelf ook zelden. Maar wat zij deed was minder zwaar dan zorgen voor stervende patiënten.

'Niet zo vaak,' bekende Zoë. 'Eigenlijk,' zei ze verontschuldigend, 'moet ik nu terug naar mijn werk, anders breken ze de deur van mijn spreekkamer open en lynchen ze me. Ik bel je nog wel een keer. Laat je niet door die rotzakken op je kop zitten, Tan. Ze zijn allemaal minder dan jij en het is gewoon niet de moeite waard.'

'Daar probeer ik meestal wel aan te denken, maar ze krijgen je toch te pakken. Op een bepaalde manier winnen ze altijd, in elk geval in deze stad, of zeker in deze showwereld.'

'Dat verdien jij niet,' zei Zoë met haar lieve stem en Tanya glimlachte voor het eerst die morgen breeduit.

'Bedankt. O, tussen haakjes, ik heb laatst Mary Stuart nog gezien.'

'Hoe is het met haar?' Zoë klonk gespannen toen ze dat vroeg, maar het was nog steeds hetzelfde, en Tanya schonk er nooit aandacht aan. Door de jaren heen had ze altijd ieder van hen het nieuws van de anderen gegeven en ze droomde er nog steeds over hen weer bij elkaar te brengen, zoals vroeger.

'Het gaat vrij goed met haar. Haar zoon is vorig jaar overleden. Ik denk dat ze daar geen van allen overheen zijn. Volgens mij voelen ze zich allemaal nog een beetje gammel.'

'Zeg haar maar dat ik het erg vind,' zei Zoë zacht, en dat vond ze ook. 'Hoe is hij gestorven? Een ongeluk?'

'Ik geloof het wel,' zei Tanya vaag. Ze wilde haar niet zeggen dat het zelfmoord was. Ze wist dat het voor Mary Stuart iets heel persoonlijks en pijnlijks was. 'Hij zat op Princeton. Hij was twintig.'

'Wat doodzonde.' Ze had zo voortdurend met de dood te maken, maar ze voelde zich er nooit blasé over. Het was een nederlaag die ze nog steeds haatte; ze wist dat ze die nooit welwillend zou aanvaarden. Telkens wanneer ze een patiënt verloor voelde ze zich bedrogen.

'Ik weet dat je weg moet... maar denk eens na over Wyoming, als je kunt. Het zou zo heerlijk zijn, niet?' Het was een dwaze droom, maar het idee trok Tanya aan en Zoë glimlachte bij de gedachte. Voor haar was het niet eens een droom. Ze had nu in elf jaar geen vakantie meer gehad. 'Bel me nog maar eens.' Ze klonk weemoedig en eenzaam, en Zoë wilde dat ze bij haar was en haar armen om haar heen kon slaan. Het was vreemd te bedenken dat iemand die zoveel had, zo kwetsbaar en ongelukkig kon zijn. Want degenen die haar leven niet kenden zouden nooit hebben geloofd aan wat voor tegenslagen Tanya en mensen zoals zij hadden blootgestaan, en dat Tanya zo'n hoge prijs had moeten betalen voor haar roem.

'Ik stuur je foto's van Jade, dat beloof ik!' zei ze voordat ze ophing. Ze had dat nog niet gedaan of er kwamen drie verpleegsters op haar af die klaagden over het grote aantal mensen in de wachtkamer, maar het meisje dat haar gesprek had aangenomen keek haar verbaasd aan.

'Ik kon niet geloven dat zij het echt was. Hoe is ze?' Iedereen vroeg dat altijd, maar het was zo'n domme vraag.

'Ze is een van de aardigste vrouwen die ik ken, de meest fatsoenlijke. Ze werkt zich een ongeluk en ze heeft zoveel talent dat ze het zelf niet eens beseft. Ze verdient in haar leven een veel beter lot. Misschien krijgt ze dat op een dag,' zei Zoë wijs terwijl ze achter hen aan haar spreekkamer uit liep, maar de zuster die de telefoon had opgenomen kon niet begrijpen wat Zoë zei.

'Ze heeft Grammy's gewonnen, Academy Awards, platina platen. Ze zeggen dat ze tien miljoen dollar verdient als ze een tournee maakt, en een miljoen dollar per concert als ze niet op tournee is. Wat kun je nog meer verlangen?'

'Een heleboel, Annalee, geloof mij maar. Jij en ik hebben meer in ons leven dan zij.' Het idee dat ze een studievriendin moest bellen om iemand te vinden met wie ze op vakantie kon gaan, was hartverscheurend. Zoë had tenminste haar baby.

'Ik snap er niks van,' zei de verpleegster hoofdschuddend, terwijl Zoë de behandelkamer inliep. En in Los Angeles zat Tanya naar Zoë's foto in de krant te kijken. Toen besloot ze zomaar Mary Stuart te bellen.

'Hallo daar, raad eens met wie ik heb gesproken?'

'De president,' plaagde Mary, blij haar stem weer te horen. Sinds ze naar New York was gekomen had ze haar gemist.

'Nee. Zoë. Ze leidt een aidskliniek in San Francisco. Er stond een heel artikel over haar in de Los Angeles Times van vanmorgen en ze heeft een baby geadopteerd. Ze is bijna twee jaar, ze heet Jade en ze is half Koreaans.'

'Dat is lief,' zei Mary Stuart en ze probeerde zich edelmoedig te voelen over haar vroegere vriendin, maar zelfs na meer dan twintig jaar deden sommige oude wonden nog pijn. 'Ik ben blij voor haar,' zei ze en ze meende het. 'Dat is typisch iets voor haar, vind je niet? Adopteren, bedoel ik en dan nog een kind uit Azië. Ze is echt geworden wat ze van het begin af aan beloofde te zijn. En die aidskliniek verbaast me ook niets. Is ze getrouwd?'

'Nee. Ik denk dat ze slimmer is dan wij. Is Bill al naar Londen vertrokken?'

'Gisteren.' Ineens was ze stil, toen ze dacht aan wat ze de avond tevoren had gedaan. Ze wist dat Tanya het juist zou vinden van haar, maar het was wel erg pijnlijk geweest. 'Ik heb gisteravond de spullen van Todd opgeruimd. Volgens mij had dat allang moeten gebeuren, maar ik was er gewoon nog niet aan toe.'

'Niemand houdt de score bij,' zei Tanya zacht. 'Je doet hier wat je moet doen om in leven te blijven.' Daarop vertelde ze Mary Stuart dat Nancy niet wilde dat ze de kinderen meenam naar Wyoming. Ze was er erg teleurgesteld over en Mary Stuart kon dat horen. Ze wist hoeveel de kinderen voor haar betekenden. Op een bepaalde manier waren zij het beste deel van haar huwelijk geweest.

'Wat vervelend nou,' zei ze meelevend.

'Vind je niet? Ik heb er net in toegestemd om een half miljoen dollar te betalen aan die chanteur die zichzelf en mij aan de roddelpers heeft verkocht.'

'Mijn god, wat verschrikkelijk. Waarom zoveel?'

'Omdat iedereen het in zijn broek doet. Mijn advocaten zijn doodsbang voor jury's. Ze denken dat ze nooit een juryrechtspraak zouden kunnen winnen. De tegenpartij zou mij een monster noemen dat bulkt van het geld. Tegenover die lui kun je onmogelijk iemand als goed of gezond afschilderen. "Beroemdheid" staat gelijk met "snol", of minstens met iemand die het verdient met grote sommen geld voor den dag te komen voor degenen die ofwel minder geluk hebben, ofwel minder eerlijk zijn ofwel uiterst lui. Ze zouden die definitie in het woordenboek moeten zetten,' zei ze terwijl ze aan een stukje toast knabbelde, en Mary Stuart glimlachte. Tanya klonk kwaad, maar niet zo terneergeslagen als ze had kunnen klinken, gezien alles wat haar was overkomen. Ze had in bed kunnen liggen met de dekens over haar hoofd getrokken, maar daar lag ze niet. Tanya had altijd een heleboel lef. Mary Stuart bewonderde haar daarom. Wat het leven haar ook aandeed, ze krabbelde weer overeind en vervolgde haar weg, gedeukt, bekrast, met hier en daar een hoekje afgebroken, maar ze stond weer op haar benen, met een brede glimlach en ze zong haar longen uit haar lijf. 'Heb je iets gehoord van Bill sinds hij vertrokken is?' vroeg Tanya, en ze dacht aan wat Mary Stuart haar had verteld. Ze vond het nog steeds heel vreemd dat hij zijn vrouw niet bij zich in Londen wilde hebben. En van wat ze van Mary Stuart had gehoord kreeg ze niet eens de indruk dat hij haar bedroog. Hij wilde haar gewoon niet bij zich hebben.

'Nog niet. Alyssa belde gisteren. Onze reis gaat niet door.'

'Echt waar?' Tanya klonk beduusd. 'Wat is er gebeurd?'

'Ze heeft een beter aanbod gehad. Met een jongen op sleeptouw.' Mary Stuart lachte, maar haar stem klonk teleurgesteld. 'Op haar leeftijd kun je daar niet mee concurreren.'

'Op de mijne ook niet,' lachte Tanya en ze dacht na. 'Wat ga jij nu doen?'

'Ik zit aardig vast, geloof ik. Ik probeer te bedenken wat ik de komende twee maanden ga doen. Bill en ik hebben er weer over gesproken voor zijn vertrek, maar hij houdt vol dat hij niet wil dat ik kom. Volgens hem zou ik hem "afleiden". Om je de waarheid te zeggen dacht ik eraan jou een paar dagen te komen opzoeken, als je tijd hebt. Ik kan in een hotel logeren. New York is gewoon verschrikkelijk in juli en augustus, en we hebben dit jaar niets gedaan aan een vakantiehuis omdat we wisten dat Bill de hele zomer weg zou zijn.'

'Wat denk je van Wyoming?' Tanya's gezicht klaarde op toen ze dat vroeg. Haar droom kon in elk geval voor de helft waarheid worden. Ook al kon Zoë niet komen, zij en Mary Stuart konden twee weken naar Wyoming gaan en voor cowgirl spelen. 'Ga je met me mee? Ik heb een bungalow op die geweldige boerderij. Ze zeggen dat het het toppunt van luxe is, echt wildwest, en ik zie me nog niet alleen gaan. Ik heb de tijd vrijgehouden en ik wilde het huis aan iemand anders geven, mijn secretaresse misschien, of iemand met wie ik samenwerk.'

Mary Stuart keek peinzend terwijl ze er in haar keuken over zat na te denken. 'Het klinkt heel leuk. Ik heb niets anders te doen. Ik weet niet zeker of ik nog wel zo goed kan rijden, al zit ik wel aardig in de kussentjes.'

'Schei daar maar over uit, je bent vijftien pond te licht. Maar wie kan het wat schelen als we helemaal niet rijden? Wie zal dat weten? We kunnen naar de bergen kijken en koffiedrinken, of champagne, of achter de cowboys aan zitten.'

'O, fantastisch. Daar heb je de schandaalpers alweer. Ik ga nergens met jou heen als jij mijn reputatie in het honderd laat lopen.' Maar Mary Stuart lachte tegen haar. Ze vond het een geweldig idee met Tanya naar een ranch te gaan. Eerder, toen Tanya het erover had, had ze er niet eens over nagedacht, omdat ze naar Europa ging om Alyssa te zien en Tanya ging naar Wyoming met Tony's kinderen.

'Ik beloof het. Ik zal me netjes gedragen. Als je maar komt. Ik zou het heerlijk vinden.' Tanya's ogen glinsterden toen ze dat zei. 'Kom je, Stu?'

Mary Stuart grijnsde toen ze haar naam uit haar studententijd hoorde. 'Ik zou het geweldig vinden. Wanneer gaan we?' Ze had de hele zomer voor zich.

'Direct na Onafhankelijkheidsdag. Ga maar een paar laarzen kopen. Ik heb mijn oude nog.'

'Ik ga vanmiddag naar de winkel. Hoe kom ik daar?' Ze had zoveel te doen en te regelen, en ze moest dus cowboylaarzen kopen. Ineens voelde ze zich weer als een klein meisje en het idee twee weken door te brengen met Tanya wond haar op. Het was precies wat ze nodig had.

'Waarom kom je niet naar L.A., dan rijden we in mijn bus naar Jackson Hole. We halen het makkelijk in twee dagen. We kunnen slapen, eten, lezen, films kijken, wat je maar wilt. Mijn chauffeur praat zelfs nooit tegen me. Je kunt alles doen wat je wilt op weg naar Wyoming.' Ze had een echte bus voor een popster met twee grote woonkamers, ingebouwde bedden, een marmeren badkamer en een complete keuken. Het was perfect. 'Ik zal er zijn.'

'Ik haal je van het vliegveld.' Tanya gaf haar de data door en Mary Stuart schreef ze zorgvuldig op. Dit was helemaal niet wat ze verwacht had, maar ineens besefte ze dat dit haar kaartje was voor de vrijheid.

Ze stuurde Bill een fax zodra ze had opgehangen, zei hem dat de reis met Alyssa niet doorging en dat ze niet naar Londen zouden komen. In plaats daarvan zou ze twee weken doorbrengen in Wyoming met Tanya Thomas. Ze beloofde hem meer details te melden zodra ze die had. Ze zei dat ze hoopte dat alles goed ging en dat ze een beetje waren ingeburgerd in het hotel. Ze zei dat ze de volgende week, na Onafhankelijkheidsdag naar Los Angeles vertrok en dat ze hem van daaruit zou faxen. Ze sloot af met 'ik hou van je', maar dit keer zei ze niet dat ze hem miste.

Nadat ze de fax had verstuurd, pakte ze haar handtas en ging cowboylaarzen kopen bij Billy Martin's.

En in Californië danste Tanya als een klein meisje door haar keuken terwijl ze aan hun vakantie dacht. Zij en Mary Stuart zouden het fantastisch hebben. Ze had de hele dag goede zin als ze eraan dacht, en die avond op de benefietvoorstelling zag ze er geweldig uit in een zwarte jurk met lovertjes die nauwsluitend om haar uitzonderlijke figuur zat. Iedereen zei dat ze nog nooit zo goed had gezongen.

'Je was fantastisch!' fluisterde Jean toen Tanya van het toneel kwam, uitgeput maar blij. Het was een geweldige avond geweest en het publiek had haar aanbeden. 'Jij bent de grootste!' Ze was diverse malen teruggeroepen en moest toegiften geven. De mensen verdrongen zich overal om haar heen. Er klonk luid gegil uit de menigte en er werden haar bloemen toegeworpen, zelfs iemands ondergoed vloog door de lucht, maar dat ontweek ze. Ze aanbaden haar en toen ze snel onder politiebescherming vertrok, moest ze onwillekeurig denken aan de waanzin van haar leven, de wilde tegenstrijdigheden die hoorden bij het beroemd zijn, hoe hartstochtelijk men van haar hield, hoe intens ze werd gehaat.

8

Nadat Zoë Phillips met Tanya had gebeld, verliep de rest van de dag zoals al haar dagen; hij vloog voorbij terwijl ze toegewijd al haar patiënten bezocht. Haar meeste patiënten waren homoseksuele mannen, maar de laatste jaren zag ze steeds meer vrouwen en heteroseksuelen, die de ziekte ofwel via sex hadden opgelopen, of door intraveneuze drugs of bloedtransfusies. Maar de gevallen waar ze de grootste hekel aan had - en zo waren er vele - waren de kinderen. Het was alsof ze in een onderontwikkeld land werkte. Ze kon hun geen genezing bieden en ze kon heel weinig doen om hen te helpen. Soms niet meer dan een gebaar, een hand aanraken, haar kostbare tijd, een moment aan hun bed voordat ze stierven. Ze besteedde onnoemelijk veel uren aan het bezoeken van haar patiënten. Ze was onvermoeibaar en was dat jarenlang geweest, sinds de eerste gevallen in het begin van de jaren tachtig gemeld werden. In al die jaren daarna was aids haar taaie tegenstander geworden, haar obsessie en haar hartstocht.

Aan het eind van elke dag had ze geen greintje energie of emotie meer over. Het enige menselijke wezen waaraan ze dacht nog iets te kunnen geven was haar dochter. Ze probeerde zoveel mogelijk tijd met haar door te brengen. Soms ging ze zelfs naar huis voor de lunch, alleen maar om bij haar te zijn. In het begin had ze haar meegenomen naar haar werk en haar in een reiswieg in haar spreekkamer gelegd. Maar toen Jade eenmaal begon te lopen, was dat voorbij. Op de dag dat Tanya belde maakte ze zich net klaar om naar huis te gaan toen Sam Warner, in die tijd haar enige waarnemer, even langskwam om te zien hoe alles verliep. Hij was een goede dokter en een aardige man. Zoë kende hem beroepsmatig al jaren en op de medische faculteit in Stanford waren ze goede vrienden geweest. Een tijdje waren ze onafscheidelijk geweest toen ze jong waren. Zoë had altijd gedacht dat Sam verliefd op haar was, maar ze had het veel te druk gehad met haar werk om daar aandacht aan te schenken en hij had er nooit iets aan gedaan. Hij verhuisde naar Chicago voor zijn co-assistentschap. Ze hadden elkaar een tijdje uit het oog verloren, lang genoeg voor hem om te trouwen en daarna te scheiden. Toen hij ten slotte terugkwam in Californië, hadden ze elkaar op den duur weer ontmoet en hun oude vriendschap weer opgenomen. Nu was het niet meer dan dat. Ze waren vrienden en hij verving haar graag in haar praktijk. 'Hoe gaat het hier? Ik heb in geen weken meer iets van je gehoord.' Hij stak zijn hoofd om de deur van haar spreekkamer terwijl zij haar papieren opborg. Hij zag eruit als een grote knuffelbeer. Hij was lang en breed en hartelijk, met haar dat altijd in de war zat en grote bruine ogen, en wat hij ook probeerde, hij zag er altijd slordig uit. Maar Zoë wist dat hij briljant was met haar patiënten. Hij kon het geweldig vinden met mensen van alle leeftijden en soorten, en hij was de enige waarnemende arts die ze vertrouwde. 'Neem jij nooit eens een dag vrij?' vroeg hij, met een bezorgde blik. Zijn specialiteit was waarnemen voor een interessante verscheidenheid van artsen. Dat betekende dat hij alleen werkte als plaatsvervanger en geen eigen praktijk had. Zo verdiende hij zijn geld. Hij genoot vooral van Zoë's praktijk. Ze had haar zaken goed voor elkaar en volgens hem was ze echt een uitstekende arts, die momenteel werkte op een bijna onmogelijk terrein.

'Ik probeer geen vrij te nemen,' zei ze in antwoord op zijn vraag. 'Mijn patiënten houden daar niet van.' Hoewel ze Sam graag mochten, voelde ze zich verplicht hen niet teleur te stellen of in de steek te laten. Ze deed haar rondes in het ziekenhuis en bezocht hen soms thuis, zelfs op zondagen, en Sam wist dat. 'Je moet eens vrij nemen,' vermaande hij terwijl hij toekeek hoe ze haar witte jas uittrok en in de wasmand gooide. 'Het is goed voor je, en bovendien,' grijnsde hij tegen haar, 'heb ik het geld nodig.'

'Volgens mij krijg je nog geld van me van de laatste keer, Sam. Ik heb een nieuwe boekhouder en tot dusver is ze een ramp.'

Ze glimlachte tegen hem. Hij had altijd een engelengeduld als het om geld ging. Op de universiteit had ze gehoord dat hij uit een rijke familie aan de oostkust kwam en geld van zichzelf had, maar daar zei hij nooit iets over en niets aan hem wees erop dat hij ermee praalde. Hij reed in een gammele oude auto, droeg eenvoudige kleren, meestal werkhemden en een spijkerbroek en een paar oeroude laarzen waar hij kennelijk dol op was en die eruitzagen alsof ze door tienduizend cowboys waren gedragen. 'Is er hier nog nieuws?' vroeg hij. Hij bleef graag op de hoogte van haar praktijk, zodat hij een beetje voorbereid was als ze hem vroeg waar te nemen. De enige keer dat ze dat deed was als ze ziek was of naar iets speciaals moest. Maar de laatste tijd was ze niet veel uitgegaan. Ze was 's avonds te moe geweest en overdag ongelooflijk druk en ze bleef net zo lief thuis met de baby. En als ze al uitging met een man, een enkele keer, had ze een pieper bij zich en nam ze zelf haar gesprekken aan, of ze ging van tafel zelfs nog voordat ze iets had gegeten. Het maakte haar niet direct een stimulerende partner, maar wel een verdraaid goede dokter.

'Niet veel nieuws.' Ze bracht hem op de hoogte terwijl ze andere schoenen aantrok. 'We lijken op dit moment veel nieuwe kinderen te hebben, jonge kinderen.' Die hadden tijdens de zwangerschap aids opgelopen van hun moeders.

'Ik zal eens rondkijken als jij weg bent.' Ze vond het nooit erg als hij haar dossiers doorliep. Voor Sam had ze geen geheimen. 'Geef Jade een kusje van me.'

'Bedankt.' Ze glimlachte en verliet de spreekkamer. Snel keek ze op haar horloge. Het was een van die zeldzame avonden dat ze zou uitgaan en ze wist dat ze zich moest haasten. Maar eigenlijk was het al te laat. Het was kwart voor zeven en Richard Franklin zou haar om halfacht ophalen. Hij was een bekende borstchirurg bij de universiteit van Californië en ze hadden elkaar twee jaar eerder ontmoet, toen ze allebei een voordracht hielden op hetzelfde medische congres. De natuurlijke rivaliteit van hun werkterreinen had haar geïntrigeerd. Hij was geïrriteerd geweest door de aandacht die aids kreeg in de pers en noemde het feit dat er meer mensen stierven aan borstkanker dan aan aids. De fondsen voor onderzoek zouden op kanker gericht moeten zijn. Het was voor hen een levendig debat geweest en de basis voor een interessante vriendschap. De laatste twee jaar was ze meerdere malen met hem uitgegaan, vooral de laatste tijd. Hij was een briljante man en ze genoot van zijn gezelschap. Soms was er meer, maar Richard Franklin was niet het soort man op wie je verliefd werd. Er waren anderen in haar leven geweest die heel veel voor haar hadden betekend, maar nu was er al lange tijd niemand meer. De laatste man om wie ze echt had gegeven was tien jaar geleden na een bloedtransfusie gestorven aan aids, en toen hij haar al zijn geld naliet was dat het begin geweest van haar kliniek. Sindsdien waren er een of twee speciale mensen geweest, maar niemand zoals hij, en niemand had bij haar het verlangen gewekt te trouwen. Zeker niet Richard Franklin.

Ze reed naar huis in haar oude Volkswagenbusje. Ze had dat gekocht toen ze Jade adopteerde en gebruikte het vaak om patiënten te vervoeren. Later, dacht ze, zou ze het gaan gebruiken voor carpools. Nu gebruikte ze het om zo snel mogelijk naar huis te rijden. Ze had een prachtig oud huis gekocht aan Edgewood, vlak bij het academisch ziekenhuis en dicht bij het bos. Ze ging daar in het bos wandelen met Jade. Het uitzicht vanuit haar woonkamer was fantastisch. Ze kon recht op de Golden Gate en de Marin Headlands kijken. Zodra ze haar voordeur open deed, schreeuwde Jade enthousiast: 'Mammie!' Zoë pakte het kleine meisje op, hield haar in haar armen en knuffelde haar, terwijl Jade met haar armen zwaaide en haar alles vertelde over een hond en een konijn en krenten en de crèche. Erg verstaanbaar was het niet, maar Zoë wist precies wat ze zei. 'Bonijn! Bonijn!' zei ze, en ze klapte opgewonden in haar handen. Zoë wist meteen dat ze dat had gezien bij hun buren. 'Mammie, bonijn!'

'Ik weet het. Misschien kopen we er binnenkort wel een.' Ze zette de peuter neer in de keuken en nam een hap van haar eten. Het was hamburger met rijst, bereid door de Deense au pair Inge. Geweldig was het niet, maar wel voedzaam. Jade zwaaide met een handjevol rauwe wortels waarop ze knaagde, terwijl Zoë zich naar boven haastte naar haar slaapkamer. Ze wilde zich zo snel mogelijk omkleden; dan kon ze nog een paar minuten met Jade spelen voordat ze uitging met Dick Franklin. Daarom had ze er nu een hekel aan om 's avonds weg te gaan: dan had ze absoluut geen tijd met haar dochter. Maar haar uitjes en afspraakjes waren even zeldzaam als haar vrije dagen. Twintig minuten later kwam ze beneden in een lange, zwart fluwelen rok en een witte kanten blouse. Ze zag eruit als iemand op een oud familieportret. Haar lange rode haren waren geborsteld en ze had ze opnieuw gevlochten. Ze droeg het in een lange vlecht op haar rug, net als op de universiteit.

'Mooie mama!' zei het kleine meisje en ze klapte weer in haar handen. Zoë trok haar glimlachend op haar schoot. Ze was ontzettend moe.

'Dank je, Jade. En hoe gaat het vandaag met mijn grote meisje?' vroeg ze terwijl het kind zich tegen haar aan vlijde en zij het glimlachend vasthield. Hier ging het allemaal om in het leven, geen opwinding, geen glamour, zelfs geen geld en succes, en zeker geen van die dingen waarover Tanya met haar had gesproken. Wat Zoë betrof waren de belangrijke dingen in het leven een goede gezondheid en kinderen, en ze verloor de betekenis daarvan nooit uit het oog. Daar kreeg ze de kans niet toe, want ze werd er in haar spreekkamer dagelijks aan herinnerd. Zij en Jade speelden een tijdje met een paar grote, rode lego-blokken en toen werd er gebeld. Het was Richard Franklin. Hij zag er heel gesoigneerd en cool uit toen hij binnenkwam. Hij droeg een grijze broek en een blazer, maar ze zag dat hij een dure stropdas om had en er als gewoonlijk uitzag alsof hij net zijn haar had laten knippen. Dokter Franklin zag er altijd onberispelijk uit, alsof hij verwachtte dat hij een voordracht moest houden voor de belangrijkste weldoeners van het ziekenhuis. Hij was een meester op het terrein waarop hij was gespecialiseerd en het was onmogelijk hem niet te bewonderen om zijn kennis, en zeker om zijn omgaan met patiënten. Hij en Zoë waren altijd elkaars tegenpolen geweest, maar op een bepaalde manier fascineerden ze elkaar.

'En hoe gaat het vanavond met u, dokter Franklin?' vroeg ze nadat de au pair hem had binnengelaten. Ze zat nog op de vloer gehurkt met haar dochter met de blokken te spelen.

'Ik ben onder de indruk,' zei hij en hij zag er tegelijkertijd heel knap en imposant uit. Er was altijd iets arrogants aan hem geweest en Zoë vermoedde dat dat haar aantrok, ze had een onweerstaanbaar gevoel om hem te temmen. Maar tot op dit moment had ze die drang in elk geval beheerst. 'Doe je dat vaak?' Hij wees op het spel dat ze speelde met Jade. Ze bouwde een groot, rood huis van legoblokken en Jade gooide het kapot.

'Zo vaak ik kan,' zei ze oprecht, en ze wist heel goed dat hij zich daarbij niet op zijn gemak voelde. Hij had haar al lang geleden bekend dat hij zich oncomfortabel voelde met kinderen. Hij had nooit kinderen gehad, was nooit getrouwd geweest. Volgens hem had hij op het juiste moment nooit de kans gekregen, maar zij voelde vrij goed aan dat hij eigenlijk te egoïstisch was. 'Wil je misschien meespelen?' plaagde ze. Ze kon zich niet voorstellen dat hij op handen en voeten op de vloer zou gaan zitten om wat ook te spelen. Hij zou er zijn haar mee in de war maken, of de vouw zou uit zijn broek gaan. Ze wist dat haar meeste collega's hem een blaaskaak vonden, en dat was hij ook eigenlijk wel, maar hij was zo vreselijk intelligent en met zijn vijfenvijftig jaar was hij bijzonder aantrekkelijk. Oppervlakkig gezien was hij het soort man met wie haar familie haar jaren geleden graag had zien trouwen, maar haar ouders waren allang dood en ze vond het al wonderlijk genoeg dat ze met hem uitging.

'Ben je klaar?' vroeg hij verwachtingsvol. Hij kon het niet zo waarderen dat hij haar met Jade zag spelen. Hij had er al in minder dan een minuut genoeg van gekregen. Hun reservering bij Boulevard was voor acht uur. Het was nog een heel stuk van Edgewood en het was zo druk bezocht dat ze niet graag tafels vasthielden, zelfs niet voor belangrijke artsen.

'Klaar, meneer,' zei ze en ze schoot een fluwelen jasje aan. Zelfs in juni was het 's avonds fris in San Francisco en ze zag er knap uit toen ze Jade oppakte en haar kuste.

'Ik hou van je, muisje,' zei ze en ze wreef haar neus tegen de hare. Daarna gaf ze haar met haar wimpers een vlinderkusje op de wang en het meisje giechelde. 'Ik zie je straks wel.' Ze had het nog niet gezegd of Jade stak haar onderlip naar voren en Zoë kon direct zien dat er tranen zouden komen. Ze gaf haar snel aan de au pair en zwaaide, net toen Jade hard begon te huilen, maar ze waren de deur al uit. De au pair draaide haar om om haar af te leiden. In het afgelopen jaar was Zoë de kunst van het snel weglopen meester geworden.

'Dat doe je erg goed,' zei hij bewonderend. Voor hem was het heel ongewoon uit te gaan met vrouwen met kleine kinderen. Meestal gaf hij de voorkeur aan vrouwen die te druk bezig waren met hun carrière om te trouwen en kinderen te krijgen, en Zoë was precies zo'n vrouw geweest toen hij haar voor het eerst ontmoette. Daarom was hij stomverbaasd dat ze een baby had geadopteerd. Dat had hij helemaal niet van haar verwacht en op een bepaalde manier had het hun relatie veranderd. Maar hij vond haar nog steeds verschrikkelijk aantrekkelijk en hij had graag veel meer tijd met haar doorgebracht. Maar meestal had ze het te druk met haar praktijk, en nu met het kind; daarom deed hij zijn best en accepteerde de kruimels van haar tafel. 'Ik heb je in twee weken niet gezien,' klaagde hij toen hij zijn donkergroene Jaguar startte.

'Ik heb het druk gehad,' zei ze alleen maar. 'Ik heb een heleboel heel zieke patiënten,' vervolgde ze zakelijk. De laatste tijd had ze er verscheidene verloren. Dat was heel deprimerend voor haar geweest omdat ze altijd zo intiem met hen werd, vooral op het eind, als het altijd zo ontroerend, zo zielig was.

'Ik heb ook heel zieke patiënten,' zei hij en hij klonk een beetje geïrriteerd, terwijl hij door de Haight, vlak onder haar huis, naar het centrum reed.

'Ja, maar jij hebt partners.'

'Dat is waar. Daar moet jij ook eens aan gaan denken. Ik begrijp niet hoe je het klaarspeelt zoals jij bezig bent. Vandaag of morgen word je ook nog ziek. Je krijgt zware hepatitis, of nog erger, aids van een van je patiënten.'

'Wat een opwekkend idee,' zei ze, terwijl ze haar blik van hem afwendde en door het raampje keek.

'Het gebeurt,' zei hij ernstig. 'Je moet eens nadenken over waar je mee bezig bent. Het heeft geen zin een held of een martelaar te worden.'

'Ik heb erover nagedacht en hier hoor ik thuis. Ze hebben me nodig, Dick.'

'Dat geldt voor iedereen. Je dochter heeft je ook nodig. Je moet vaker vrij nemen.' Hij was de tweede die haar dat die avond had gezegd en ze keek hem even aan, zich afvragend waarom hij dat zei. Meestal was hij niet zo bezorgd of geïnteresseerd. Hij gaf niet zoveel om anderen, al was hij dokter. 'Je ziet er moe uit, Zoë,' zei hij alleen maar en hij klopte glimlachend op haar hand. 'Het zal je goeddoen om lekker uit eten te gaan. Je eet waarschijnlijk ook nooit.' Ze kon zich niet eens herinneren of ze die dag ontbeten of geluncht had; ze was meteen in het diepe gedoken vanaf het moment dat ze in haar spreekkamer was. Zo waren haar meeste dagen.

Maar toen ze in het restaurant kwamen, begon ze het wel met hem eens te worden. Het was er gezellig en goed verlicht, en de tafel zag er zo uitnodigend uit dat ze er spijt van had dat ze hem niet vaker zag. Hij bestelde wijn voor hen beiden, ze besloten samen een lamsribstuk te nemen en bestelden soufflé als dessert. Het was inderdaad iets heel anders dan de overgebleven hamburgers die ze thuis van Jades bord at, of de koude pizza die ze in haar praktijk in de koelkast vond.

'Dit is heerlijk,' zei ze met een dankbare blik.

'Ik heb je gemist,' zei hij en hij pakte haar hand vast. Maar ze was niet in de stemming voor romantiek en er was iets aan zijn arrogantie wat er haar van weerhield verliefd op hem te worden, al vond ze hem fysiek aantrekkelijk. Maar vanavond, ondanks het kaarslicht en de wijn, voelde ze ervoor haar afstand te bewaren.

'Ik heb het druk gehad,' zei ze als verklaring voor haar afwezigheid van twee weken.

'Veel te druk. Wat dacht je ervan een weekend ergens heen te gaan? Ik heb voor juli en augustus een huis gehuurd aan Stinson Beach. Wat vind je ervan een weekend over te komen?'

Ze keek hem glimlachend aan. Ze kende hem beter dan hij dacht. 'Met Jade?' vroeg ze. Hij aarzelde en knikte toen.

'Als je dat wilt, maar het zou goed voor je zijn ook eens bij haar weg te zijn.'

'Ik zou haar missen,' zei ze, en ze moest om zichzelf lachen. 'Ik zou nu waarschijnlijk ook een afschuwelijke gast zijn. Ik ben zo moe, ik denk dat ik het hele weekend zou slapen.'

'Ik bedenk wel een manier om je wakker te maken,' zei hij en hij zag er alarmerend sensueel uit toen hij zijn glas naar haar ophief en een slokje nam.

'Dat geloof ik best van u, dokter Franklin.' Ze keek hem opnieuw glimlachend aan en de avond vloog voorbij met gesprekken over het ziekenhuis waarin ze allebei werkten, het geroddel dat typisch hoorde bij alle grote academische ziekenhuizen en een paar intrigerende geruchten. Allebei spraken ze over hun specialisme en hij beschreef een nieuwe techniek die hij had geperfectioneerd en die al in de studieboeken werd opgenomen. Hij was goed in wat hij deed en niet bepaald bescheiden, maar dat kon Zoë niets schelen. Het vormde een fascinerende conversatie en ze sprak graag met hem over hun vakgebied. Maar als ze zo nu en dan zoiets tegen Sam zei, beschuldigde hij haar ervan dat ze te veel aan één ding dacht; hij zei dat hij er een hekel aan had met vrouwelijke artsen te gaan eten en hun transplantaties te bespreken bij de pasta. Volgens hem moest ze haar horizon verbreden, en bovendien kon hij dokter Dick Franklin niet uitstaan. Hij vond hem een onmogelijke patser.

Zoë en Dick dronken cappuccino na de soufflé en het was toen al bijna elf uur. Zoë wilde het niet zeggen, maar ze was uitgeput. Ze had moeite wakker te blijven aan tafel. En ze was van plan de volgende morgen om zeven uur haar rondes te doen, wat betekende dat ze om vijf uur of halfzes met Jade moest opstaan. Ze stond elke morgen tegelijk met haar op en speelde met haar voordat ze naar haar werk ging. Het was de favoriete tijd van de dag met haar baby.

Maar Dick leek niet eens te merken hoe moe ze was toen hij haar naar huis bracht en haar weer eens herinnerde aan het weekend in Stinson. 'Laat me maar weten wanneer het je uitkomt,' zei hij en hij keek haar liefdevol aan. 'Ik sta tot je beschikking.'

'Ik moet eerst een waarnemer zien te vinden en zeker weten dat de au pair op zondag kan blijven.' Ze mocht hem dan weleens plagen, maar ze zou hem nooit een heel weekend hebben opgezadeld met Jade. Dat zou hem gek hebben gemaakt, ook al was ze een rustige baby. Maar hij wilde naar klassieke muziek luisteren, 's middags met haar naar bed gaan en chirurgische technieken bespreken met een gelijke. Hij had er geen zin in luiers te verschonen of appelmoes van een babywang te vegen. Zoë begreep dat wel. 'Ik zal zien wanneer ze allebei vrij zijn en dan bel ik je.' Ze zaten in de auto voor haar huis. Eerst had hij haar willen meenemen naar zijn huis in Pacific Heights, maar toen ze door de stad reden kon hij zien dat ze al zat te gapen. Ze verontschuldigde zich dat ze zo ongezellig was toen ze voorbij zijn huis naar Edgewood reden.

'Het gaat er juist om dat je dat niet bent,' zei hij zacht en hij keek verlangend naar haar huis. Maar hij was er niet zeker van wat hij moest doen met het kind en de au pair. Hij wist dat Zoë er de voorkeur aan gaf naar zijn huis te gaan. 'Telkens wanneer ik je zie wil ik langer met je samen zijn, maar je hebt het altijd te druk.' Hij kende dat echter van haar leven. Zelf had hij ook een drukke praktijk met een groot aantal patiënten; op de universiteit werd hij beschouwd als de beste borstchirurg, en bovendien zag hij kans door het hele land lezingen te houden.

'Misschien zijn de dingen daarom zo interessant,' zei Zoë, terwijl ze in de comfortabele auto glimlachend naar hem zat te kijken. Hij was minzaam en knap, en toch wist ze dat ze nooit van hem zou kunnen houden, ook al was ze graag bij hem. 'Als we langer samen zouden zijn, zou ik je waarschijnlijk gaan vervelen.'

Maar hij lachte tegen haar toen ze dat zei. 'Dat lijkt me niet erg waarschijnlijk.' Zij was een van zijn favoriete vrouwen en op een bepaalde manier wekte ze verwachtingen bij hem, zoals nu. Ze kon er zowel kwetsbaar als onbereikbaar uitzien, vastberaden en lief, en die contrasten wonden hem meer op dan hij haar kon zeggen. 'Ik neem aan dat ik je niet kan overhalen vanavond je huisgezin te choqueren, is het wel?' vroeg hij hoopvol, en ze schudde langzaam haar hoofd. Dat deed ze nooit. Niet als de au pair en de baby in huis waren; daar ging ze niet aan beginnen, zelfs niet voor dokter Franklin.

'Ik vrees van niet, Dick. Het spijt me.'

'Het verbaast me niet,' glimlachte hij inschikkelijk. 'Het stelt me alleen teleur. Zo, kijk je agenda nu maar eens na en prik een datum voor het weekend. Gauw, alsjeblieft.'

'Jawel, meneer.' Hij liep met haar naar boven, opende de deur voor haar met haar sleutel en kuste haar kuis op de lippen. Wat hem betrof had het geen zin iets te beginnen wat ze niet konden afmaken. Hij was een geduldige man. Hij kon een week of twee wachten voordat hij haar weer zag, al was hij liever die avond met haar naar bed gegaan. Maar hij wilde haar beperkingen wel aanvaarden. Ze bedankte hem voor het etentje en hij vertrok. Hij was nog niet weg of ze haastte zich naar haar slaapkamer, trok haar kleren uit en gleed in bed zonder zelfs haar nachtjapon aan te trekken of haar tanden te poetsen. Ze was heel moe. Ze kon alleen maar slapen en bleef volledig uitgeteld liggen tot zes uur de volgende morgen.

Jade was al wakker toen ze naar haar ging kijken. Ze lag blij met de speelgoedjes te spelen die de au pair voor dat doel de avond tevoren in haar bedje had gelegd. Nu eens praatte ze wat in zichzelf, dan weer zong ze zacht, maar toen ze haar moeder zag ging ze rechtop staan en krijste ze van plezier.

'Hallo daar, apensmoeltje,' zei Zoë terwijl ze haar oppakte en haar luier ging verschonen. Toen ze dat deed, leek Jade zwaarder dan anders en was zijzelf nog moe na een nacht slapen. Dat gebeurde de laatste tijd steeds vaker en het deed haar eraan denken dat ze het lab moest bellen als ze op haar werk kwam.

Ze verliet het huis om kwart voor zeven, rond zeven uur was ze in het academisch ziekenhuis en om half negen in haar praktijk, waar al zo'n twintig patiënten op haar wachtten. Het was een van de drukste dagen die ze in maanden had gehad en pas tegen de lunchpauze had ze tijd het lab te bellen. Toen ze dat deed, hadden ze nog geen resultaten voor haar en dit keer verloor ze haar geduld.

'We wachten hier al twee weken op, verdorie. Het is niet fair mensen zo lang te laten wachten,' klaagde ze. 'Dit zijn situaties van leven en dood. Verrek, we hebben het hier niet over een urineanalyse! Hoe snel kan ik de resultaten horen?' Ze verontschuldigden zich dat ze achterstand hadden en beloofden dat ze de resultaten te horen zou krijgen als ze om vier uur terugbelde. Maar daar kreeg ze pas om halfzes de kans voor en toen had ze nog steeds patiënten die op haar wachtten. Ze wilde de resultaten horen voordat ze naar huis ging, daarom belde ze hen. Gefrustreerd wachtte ze af en verschoof wat boodschappen op haar bureau, terwijl zij een tijdje klungelden en eindelijk aan de lijn kwamen om het haar te zeggen.

'Positief,' zei de labtechnicus zakelijk. Het was geen grote verrassing. Haar patiënten werden bijna altijd positief bevonden wanneer ze getest werden op het aidsvirus. Daarom consulteerden ze haar.

'Positief?' zei ze, alsof ze het nooit eerder had gehoord. 'Positief?' Ze voelde de grond onder haar voeten wegzinken.

'Dat zei ik,' zei hij opgewekt. 'Is het dit keer een verrassing?'

Nee, dat was het niet. Het verklaarde waarom ze zo moe was geweest, zo uitgeput, waarom ze zo was afgevallen, van tijd tot tijd diarree had gehad, en symptomen die haar al sinds Kerstmis hadden verontrust. Dit keer waren de resultaten de hare en ze wist precies wanneer het gebeurd was. Ze had zich per ongeluk met een vuile naald gestoken, toen ze bloed afnam bij een klein meisje dat twee maanden geleden, in april, aan aids was gestorven.

Ze bedankte het lab voor de resultaten en legde heel voorzichtig de hoorn op de haak, met een gevoel alsof het het einde van de wereld was, net als voor haar patiënten wanneer ze het hun vertelde. Er was niets subtiels, niets vriendelijks aan wat hij had gezegd. Positief... positief... Ze had aids... Wat moest ze met Jade doen.' Hoe kon ze verder werken? Terwijl ze dat overdacht, werd ze overweldigd door de intensiteit van haar gevoelens. Aanvankelijk had ze het genegeerd, maar ze had het al weken vermoed toen ze een vreemd zweertje kreeg op haar lip. Het was vrij snel verdwenen, maar de vermoedens niet. Haar eigen medische achtergrond had haar ten slotte gedwongen het onder ogen te zien en zich in elk geval te laten testen. Het was precies datgene waarmee ze te maken had met haar patiënten. Haar bezorgdheid was groot genoeg om Dick Franklin de laatste paar weken uit de weg te gaan, al was ze altijd heel voorzichtig geweest met hem. Vanaf het moment dat haar minnaar tien jaar geleden aan aids was gestorven, had ze altijd alle voorzorgen genomen en de mannen in haar leven over hem gewaarschuwd. Ze had het Dick verteld en ze waren altijd uiterst voorzichtig geweest. Ze had hem nooit blootgesteld aan enig risico. Maar als ze nu met hem bleef uitgaan zou ze het hem vertellen, zodat hij wist waarmee ze te kampen had. Ze had echter geen zin hem te zien, of om het hem te vertellen. Ze kon zich niet voorstellen dat hij voor haar zou zorgen of zelfs erg meelevend zou zijn. Hij had haar nota bene nog gewaarschuwd voor de risico's die ze liep met haar praktijk. Het was eerder ook andere artsen overkomen, net als haar. Hij dacht niet dat de risico's dat waard waren.

Hij was een wetenschapsman en ze waren zeker goede vrienden, maar hij was niet iemand wie je een probleem voorlegde. Hij was iemand met wie je een gezellig avondje uitging. Ze wist zeker dat hij zich dood zou schrikken als ze het hem vertelde. Zonder er zelfs over na te denken wist ze dat ze niet meer zouden uitgaan. Er was aan veel dingen een eind gekomen. Misschien voorlopig nog niet aan haar medische carrière, maar zeker aan haar toekomst. Ze voelde een overweldigende drang om in tranen uit te barsten, maar ze wist dat ze dat niet kon; ze moest nog patiënten ontvangen. Ineens kon ze nauwelijks nog logisch denken.

'Iemand thuis?' Sam Warner stak zijn hoofd weer om de deur en keek verschrikt toen hij haar uitdrukking zag. Ze zag eruit alsof ze zojuist een spook had gezien. En dat was ook zo. Een groot spook. 'Alles goed met je? Je ziet er verschrikkelijk uit,' zei hij botweg.

'Ik geloof dat ik iets onder de leden heb,' zei ze vaag, zoekend naar een excuus om haar totale ontreddering te verklaren. 'Een kou, griep... zoiets.'

'Dan hoor je hier niet te zijn,' zei hij resoluut. 'Ik probeer niet aan werk te komen, maar je kunt het je niet veroorloven dat je patiënten iets van jou krijgen, en dat weet je.'

'Ik zal een masker dragen,' zei ze en ze tastte met trillende vingers in haar bureau. Hij zag hoe haar handen beefden toen ze zonder succes probeerde het voor te binden. Hij zei echter niets en keek alleen bezorgd. 'Ik... Echt... Ik voel me prima... Ik heb... Ik heb hoofdpijn...'

'Je ziet eruit als een vaatdoek,' zei hij. Hij haalde de stethoscoop van haar hals en legde die op de tafel. 'Ga maar naar huis. Ik neem de rest van je patiënten wel over en je hoeft er niet voor te betalen. Het is een cadeautje. Sommige mensen weten gewoon niet wanneer ze moeten ophouden.' Hij vermaande haar met een vinger en duwde haar bijna de deur uit, maar ze stribbelde niet tegen. Ineens kon ze niet meer denken, geen adem meer halen. Ze kon niet geloven wat ze had gehoord. Ze had aids... aids... de slopende ziekte waaraan al haar patiënten stierven... Haar leven was voorbij. Dat was het natuurlijk niet, dat wist ze; als ze heel voorzichtig was, kon ze nog jaren leven. Maar ze had het virus in haar bloed, het lag daar te wachten, als een sluipschutter of een tijdbom. 'Ga naar huis,' zei Sam tegen haar, 'kruip in bed en blijf daar. Ik kom later nog even naar je kijken.'

'Dat hoeft niet, ik voel me prima. En bedankt dat je mijn werk wilt afmaken.' Hij was een geweldige man en hij was haar erg dierbaar. Hij was zo ontzettend lief en hartelijk tegen haar patiënten die op sterven lagen. Ze vroeg zich af of ze hem kon zeggen wat er gebeurd was. Het was volkomen logisch het hem te vertellen, maar ze wilde niet dat iemand het wist. Nog niet. Pas wanneer ze niet anders kon. Niet tegen Sam. Niet tegen haar vrienden. Niemand. Niet eens haar verpleegsters. Behalve Dick Franklin natuurlijk. Ze wist dat ze hem moest zeggen dat ze was geïnfecteerd met het aidsvirus, al was ze dan angstvallig voorzichtig geweest en wist ze dat hij geen enkel risico had gelopen. Maar om zuiver ethische redenen wilde ze het hem vertellen, al was ze niet van plan nog ooit met hem naar bed te gaan. Er was niemand anders met wie ze haar slechte nieuws wilde delen. Zoals ze met al het andere deed hield ze ook dit voor zich. Zoë Phillips was niet iemand die op de schouder van een ander zou uithuilen.

Maar de hele weg naar huis in het oude Volkswagenbusje huilde ze en toen ze haar huis bereikte, zag ze er bijna even ontredderd uit als ze zich voelde. De au pair keek verschrikt toen ze binnenkwam en zelfs Jade keek haar even aan. 'Mammie verdrietig?' vroeg ze met een bezorgde blik.

'Mammie houdt van jou,' zei ze, en ze drukte haar tegen zich aan. Ze bedacht dat ze heel goed moest opletten dat ze zich niet sneed, en dat ze niet bij Jade in de buurt kwam als ze dat toch deed. Ze vroeg zich af of ze nu in huis een masker en handschoenen moest gaan dragen en ze besefte dat dat belachelijk was en dat ze in paniek begon te raken. Ze was arts, ze wist wel beter. Maar dit was heel anders. Het ging om haar leven. Het was moeilijk om rationeel en objectief te zijn.

Ze volgde Sams advies op en ging naar bed, en Jade kroop bij haar. Lange tijd lag ze daar met haar kleine meisje in haar armen. Het was alsof het kind aanvoelde dat er iets verschrikkelijks was gebeurd, dat ze haar moeder misschien zou verliezen. Het was niet 'misschien'; het zou zeker op een dag gebeuren, bedacht Zoë. Het ging erom wanneer, niet indien, zoals dat voor iedereen met het aidsvirus het geval was. Opnieuw raakte ze in paniek toen ze besefte dat ze niemand had aan wie ze Jade kon overlaten als ze stierf. Ze moest er binnenkort over gaan denken en een besluit nemen.

Een uur later kwam Inge binnen en zei dat dokter Franklin aan de telefoon was. Zoë aarzelde even en schudde haar hoofd. Ze vroeg Inge of ze tegen hem wilde zeggen dat ze niet thuis was, en toen Inge terugkwam, gaf ze Zoë een nummer in Stinson Beach. Maar ze wilde niet met hem over de telefoon praten, ze had al besloten hem een brief te sturen. Het zou gemakkelijker zijn het hem schriftelijk te vertellen. Ze had een zuiver geweten want ze was angstvallig voorzichtig geweest; dat was ze steeds, en ze wist dat ze hem niet in gevaar had gebracht. Maar toch vond ze dat ze het hem moest zeggen; ze hoopte alleen dat ze hem kon vertrouwen en dat hij het niet verder zou vertellen. De medische wereld was erg klein en er werd zoveel gekletst, ze wilde gewoon nog niet dat iemand het hoorde. Ze dacht wel, als ze eenmaal heel ziek werd, dat het nieuws de ronde zou gaan doen. Als ze geluk had, kon dat nog een hele tijd duren. In de tussentijd wilde ze niet dat dokter Franklin iedereen op de hoogte bracht. Ze wilde niet dat haar collega's over haar gingen praten en roddelen. Niemand had er iets mee te maken dat ze aids had. Ondanks het feit dat ze niet bijzonder gehecht was aan Dick, meende ze dat ze niet anders kon dan hem de waarheid vertellen. En omdat ze haar hart wilde luchten, schreef ze hem die middag een kort briefje. Er stond niet meer in dan nodig was: dat haar test positief was uitgevallen, dat ze vond dat hij dat hoorde te weten, maar ze herinnerde hem eraan dat ze nooit risico's hadden genomen. Ze zei hem ook dat ze er behoefte aan had een tijdje alleen te zijn en ze voelde dat het nu beter was dat ze allebei even hun eigen gang gingen. Ze gaf hem heel netjes en heel vriendelijk zijn vrijheid en toen ze haar brief nog eens doorlas vroeg ze zich af of hij haar nog zou bellen nadat hij het bericht had ontvangen. Dick Franklin was interessant en intelligent, maar bijzonder hartelijk was hij nooit geweest. Ze kon zich niet voorstellen dat hij haar zou troosten, of ook maar zou bellen met de vraag hoe het met haar ging, laat staan dat hij iets zou doen om haar te helpen met Jade. Dick was niet meer dan een partner om mee uit eten te gaan, een metgezel voor het theater of de opera, of voor een weekendje vrijen. Hij was iemand om het gezellig mee te hebben, niet voor als je in de put zat. Ze verwachtte niets van hem. Ze wilde alleen dat hij het niet tegen iedereen in de universitaire wereld zou rondbazuinen. Het leek maar een kleinigheid dat van hem te verlangen.

Nadat Zoë hem de brief had geschreven ging ze opnieuw naar bed en knuffelde haar dochter weer. Na een tijdje haalde Inge Jade bij haar weg om haar eten te geven en ze keek bezorgd naar haar werkgeefster. Ze had nog nooit meegemaakt dat Zoë er zo lusteloos of triest uitzag, en Zoë had zich nog nooit zo ontredderd gevoeld als nu, behalve misschien toen haar vriendin stierf. Ze voelde zich niet ziek, ze voelde zich doodsbang en ze wilde niets anders dan weglopen, zich verstoppen en de dekens over haar hoofd trekken, zich aan iemand vastklampen, maar er was niemand aan wie ze zich kon optrekken.

Ze deed geen moeite de lamp aan te doen en het was buiten nog enigszins licht, hoewel het al schemerde. Ze kon Jade in de kamer naast de hare horen spelen met Inge, terwijl de au pair haar haar eten gaf. Bij die opbeurende geluiden sukkelde ze langzaam in slaap. Ze sliep totdat ze iemand tegen haar hoorde praten en toen ze verrast opkeek, zag ze Sam Warner. Hij stond naast haar en voelde aan haar hals of ze koorts had. 'Hoe voel je je?' vroeg hij zacht en ze was hem nog nooit zo dankbaar geweest als op dat moment. Ze kon wel merken waarom haar ouders zo dol op hem waren. Hij had een goed hart en een hartelijke manier van doen. Dat was soms belangrijker dan het feit dat hij dokter was.

'Ik voel me goed,' zei ze eerlijk. Dat deed ze ook op dit moment, maar ze was zo angstig dat ze bijna misselijk werd en ze was kwaad op zichzelf dat ze zo zielig deed.

'Nee, dat is niet waar,' zei hij botweg. Hij ging voorzichtig op haar bed zitten en keek haar aan. Hij controleerde haar ogen en haar huidskleur zonder haar zelfs maar aan te raken, en hij wist niet hoe hij het had. 'Je hebt geen koorts, maar je ziet er verdomd beroerd uit.' Ze zag er verschrikkelijk bang uit, meer dan wat ook. Toen dacht hij aan iets en hij besloot het haar te vragen. 'Ben je misschien zwanger?' Ze reageerde met een glimlach, was het maar zo eenvoudig of zo zalig.

'Ik vrees van niet,' zei ze triest, 'maar het is een zoete gedachte. Ik wou bijna dat het dat was.'

'Ik zou je graag willen helpen als dat je wat zou opkikkeren.' Ze lachte en hij pakte haar hand. 'Zoë, ik weet dat dit klinkt alsof ik op werk uit ben, maar dat is niet zo.' Ze keek hem glimlachend aan, wetend hoe druk hij het al had met waarnemen voor andere artsen. Er waren veel doktoren die hem vroegen als waarnemer, hij had haar klandizie niet nodig. 'Meid, je moet er eens tussenuit. Ik weet niet wat je dwarszit.' Hij begon te vermoeden dat het meer emotioneel dan fysiek was, maar het was hem duidelijk dat ze eens vrij moest nemen. 'Volgens mij moet je je werk eens achter je laten. Je kunt niet aan één stuk door vierhonderd procent van jezelf geven zonder daar op den duur tol voor te moeten betalen. Waarom probeer je niet eens weg te gaan?' Ze dacht aan de uitnodiging van Dick Franklin van de avond tevoren, maar dat kwam nu niet uit en bovendien wilde ze zoiets niet. Maar ze begreep ook wat Sam zei. En als ze voor haar leven moest gaan vechten, moest ze ook proberen het te verlengen. Misschien betekende dat nu dat ze vrij moest nemen om op krachten te komen.

'Ik zal er eens over denken.'

'Nee, dat doe je niet. Ik ken jou. Morgenochtend ben je om zeven uur weer terug om je rondes te doen. Waarom laat je mij dat niet een paar dagen voor je doen, dan kun je net als ieder normaal mens om negen uur op je werk komen.' Het aanbod was heel verleidelijk en ze wist niet wat ze tegen hem moest zeggen. Op z'n minst zou ze dankbaar zijn geweest voor maar één nachtje vrij om uit te slapen, na te denken en alles op een rijtje te zetten.

'Zou je vanavond voor me willen waarnemen, en morgenochtend?' vroeg ze, en ze voelde zich weer doodmoe. Ze wist niet zeker of dat kwam door de ziekte die ze onder de leden had, of dat ze eenvoudig emotioneel uitgeput was door de bevestiging dat ze aids had.

'Ik zal alles doen wat je wilt,' zei hij vriendelijk. Zoë's hart ging naar hem uit en ze kwam in de verleiding hem te vertellen wat ze net had gehoord. Maar op dit moment wilde ze het nog niemand vertellen, zelfs Sam niet. Later zou ze hem nodig hebben. Op den duur zou ze haar praktijk moeten beperken. Misschien wilde hij wel een tijdje met haar samenwerken, maar het was nog te vroeg om het hem te vragen, en het deprimeerde haar daaraan te moeten denken.

'Dat zou ik echt fijn vinden,' zei ze zacht toen hij opstond.

'Hou je mond nu maar en ga slapen. Ik zal het ziekenhuis wel voor je bellen. Als je morgenvroeg wakker wordt voel je je waarschijnlijk weer prima, maar ik wil je niet in het ziekenhuis zien. Nu ik eraan denk, waarom kom je niet pas om tien uur?'

'Je gaat me lui maken, Sam,' zei ze en ze vlijde zich weer in haar kussens. In de deuropening bleef hij staan.

'Ik geloof niet dat iemand dat zou kunnen.' Hij glimlachte tegen haar. Er was veel wat hij haar graag zou willen zeggen, over respect en vriendschap, en het soort werkrelatie dat ze samen hadden, maar het leek of hij nooit de kans kreeg haar dat te vertellen. Hij had haar mee uit willen vragen, al vanaf het moment dat hij terugkwam in San Francisco, maar ze bleef altijd op afstand. En hij had haar een paar keer zien uitgaan met de beroemde Dick Franklin. Hij dacht niet dat het iets serieus was tussen hen, maar hij vond het ook niet gepast haar dat te vragen. Ondanks hun langdurige vriendschap was ze heel erg gesloten over haar leven. Toch was het moeilijk voor hem niet op haar hartelijkheid en medeleven te reageren. Hij bewonderde haar meer dan hij haar ooit kon zeggen en hij zou alles voor haar over gehad hebben.

'Bedankt, Sam,' zei ze. Hij zwaaide en sloot de deur achter zich. Daarna lag ze lange tijd in bed, in gedachten verzonken. Er was zoveel om over te denken: haar praktijk, haar dochter, haar gezondheid, hun toekomst. Alles flitste door haar hoofd en toen ze haar ogen weer sloot, leek alles vaag. Ineens, terwijl ze daar lag, dacht ze aan Tanya. Het was precies iets wat ze een van haar eigen patiënten zou hebben aangeraden, en toen ze er nog eens over nadacht, besloot ze haar eigen goede advies op te volgen en haar te bellen.

Ze zocht in haar agenda en draaide het nummer. Ze wist dat het een privélijn was, ergens in Tanya's huis. Heel even dacht ze dat ze niet thuis was; toen werd er bij de vierde keer overgaan opgenomen. Tanya klonk buiten adem en op de achtergrond speelde muziek. Ze was op dat moment alleen en had buiten bij het zwembad lichaamsoefeningen gedaan.

'Hallo?' Ze klonk precies als in haar studententijd. Het was vreemd hoe sommige dingen bij hen nooit veranderden, en andere veel te erg.

'Tanny?' Zoë's stem klonk zacht, vermoeid en kwetsbaar toen ze zich tot haar wendde. Heel even wilde ze dat ze zich in haar armen kon werpen en in tranen kon uitbarsten. Maar ze dwong zichzelf sterk te zijn toen ze tegen haar sprak. Tanya had geen flauw vermoeden hoe ellendig Zoë zich voelde, of dat ze met een probleem zat.

'Ik had niet gedacht dat je zo gauw weer zou bellen.' Tanya klonk verrast, maar ze was blij haar stem te horen. Ze hadden pas de dag tevoren met elkaar gepraat, na twee lange jaren, en het verraste haar Zoë zo snel weer aan de telefoon te krijgen. 'Wat is er aan de hand?'

'Er is vandaag iets vreemds gebeurd.' Iets heel vreemds zelfs, maar dat zei ze niet. 'Er is hier een dokter die soms voor me waarneemt. Hij schopt me een paar dagen mijn spreekkamer uit. Hij zegt dat hij het werk nodig heeft.'

'Meen je dat echt?' Tanya klonk verschrikt. Ze begreep nog steeds niet waarom Zoë haar belde.

'Jazeker... en ik dacht zo... Die reis waarover jij het had... Wyoming... Ik denk niet... Ik wil me nergens opdringen... Ga je met iemand? Ik dacht alleen...' Toen begreep Tanya de reden van haar telefoontje, dit was een perfecte gelegenheid voor hen om samen te zijn. Maar ze wist dat Zoë waarschijnlijk niet zou komen als ze hoorde dat Mary Stuart ook meeging. Er was volop tijd om dat uit te leggen als ze daar eenmaal waren en Tanya wist zeker dat alles eindelijk weer goed zou komen tussen hen, als ze zover kwamen.

'Nee, ik ga alleen,' loog ze. Snel gaf ze haar alle bijzonderheden en stelde haar voor rechtstreeks naar Jackson Hole te vliegen. Als Zoë naar L.A. kwam om met hen naar Wyoming te rijden, wilde Tanya de kans niet lopen dat Mary Stuart weigerde met hen in de bus te stappen. Ze wist zeker dat het een geweldige reünie zou worden als ze eenmaal op de ranch waren. Maar voordat ze daar kwamen, wilde ze geen van beiden een kans geven terug te krabbelen.

'Maar ik kan maar voor een week komen,' zei Zoë resoluut. Ze raakte al in paniek bij de gedachte dat ze haar praktijk ging verlaten. Dit was echter iets wat ze nu moest doen, ze wilde gezond blijven. Hoe dan ook, een week was lang genoeg.

'Prima. Misschien praten we je nog wel een tweede week aan als je er eenmaal bent,' zei Tanya blij. Ze kon niets heerlijkers bedenken dan een vakantie met haar vroegere vriendinnen uit haar studententijd.

'Je brengt toch geen vriend mee, of wel?' vroeg Zoë, die de eerste persoon meervoud had gehoord, maar toen Tanya dat ontkende dacht ze dat 'wij' een manier van spreken was. Het kwam helemaal niet bij haar op dat Tanya Mary Stuart zou hebben uitgenodigd.

'Hoe zit het met je kind?' vroeg Tanya haar rechtuit. Ze zou daar, hoe dan ook, iets voor hebben geregeld. Zoë dacht er even over na en schudde langzaam haar hoofd.

'Ik denk van niet, Tan. Ze is echt te klein. Op haar leeftijd zal ze er geen plezier aan beleven en het is misschien goed voor me voor de verandering er eens helemaal uit te zijn.' Maar op een bepaalde manier had Zoë er een hekel aan dit te doen. Ze liet met tegenzin haar kind en haar patiënten alleen.

'Maar alles is toch goed met je?' Iets in Zoë's stem baarde Tanya zorgen, maar ze kon niet precies zeggen wat. Maar Zoë bleef haar verzekeren dat er geen probleem was. Er was echter iets in haar stem wat Tanya zich vaag herinnerde, iets wat haar deed denken aan jaren geleden, als Zoë problemen had of zich ergens zorgen over maakte, zoals over Ellie. Maar het was zo lang geleden dat ze elkaar hadden gezien dat Tanya niet bij haar wilde aandringen of haar ervan wilde beschuldigen dat ze niet de waarheid sprak.

'Ik voel me prima,' stelde Zoë haar gerust. 'Ik verheug me er enorm op jou weer te zien.' Ze kon goed paardrijden, ze was een goede vriendin en met een beetje geluk, dacht Tanya, zouden Zoë en Mary Stuart de eerste avond al vrede hebben gesloten. En dan zouden ze allemaal samen zijn, net als vroeger. 'Ik zie je wel op de ranch,' zei Tanya als laatste. Ze was erg blij dat Zoë haar had gebeld.

'Tot dan.' Zoë rolde zich glimlachend op haar zij in bed en hing op. Het was helemaal niets voor haar om alles te laten vallen en haar praktijk te verlaten, maar ze wist dat ze dat moest doen. Ze zou nu al het mogelijke doen om haar leven te verlengen. Het was haar altijd al dierbaar geweest, maar nu ze aan de kleine Jade moest denken, was het nog kostbaarder. Omdat ze wist waartegen ze zich in de toekomst moest gaan verzetten, werd de reis naar Wyoming ineens heel belangrijk voor haar.

9

De week daarna werkte Sam enkele uren samen met Zoë om vertrouwd te raken met haar patiënten van dat moment. Een paar van hen kende hij omdat hij nu en dan een avond voor haar had waargenomen. Maar toen hij alle lopende dossiers van haar meest zieke patiënten doorlas, was hij stomverbaasd dat ze er zoveel behandelde. Ze had ongeveer vijftig patiënten die op sterven lagen en er meldden er zich elke dag meer, soms ook 's avonds.

Ze werden binnengebracht door vrienden of familieleden, of gewoon door mensen die gehoord hadden wat zij deed. Ze waren allemaal erg ziek. Sommigen hadden aids, anderen niet. Ze zorgde voor hen allen en Sam werd vooral ontroerd door de kinderen. Er waren heel veel kleintjes met aids. Het gaf je een dankbaar gevoel bij ieder gezond kind dat je ooit zag. Sam wist waarom Zoë vooral op Jade was gesteld: ze was een heel bijzondere baby en zo gezond als een vis.

'Ik vind het ongelooflijk zoveel patiënten als jij elke dag bezoekt,' merkte Sam laat op een middag op. 'Het is niet menselijk meer. Geen wonder dat je altijd zo moe bent.' Het zou toen erg gemakkelijk zijn hem gewoon te vertellen dat ze aids had. Maar dat was zijn probleem, of zijn zaak niet. Ze had al besloten er zolang ze kon niemand mee te belasten, alleen zichzelf. Ze was van plan geld opzij te leggen voor medische verzorging en behandeling, voor een verpleegster als het ooit zover kwam. Haar enige echte probleem was Jade en wat ze met haar moest doen als ze stierf. Het leek afschuwelijk zo te denken maar Zoë wist dat ze niet anders kon. Een deel van haar verzette er zich nog tegen, maar een ander deel had zich al met haar lot verzoend. Het leek een onvoorstelbaar einde van een briljante carrière, en als ze eraan toegaf kon ze lang blijven stilstaan bij haar pech en haar tegenslag, maar dat wilde ze echt niet. Ze wilde gewoon genieten van elke dag die ze nog had. En ze wist dat ze nog jaren kon blijven leven, misschien tien jaar. Het gebeurde niet vaak, maar met sommigen ging het zo, en ze zou er al het mogelijke aan gaan doen het bij haar ook zo te laten gebeuren. De reis naar Wyoming maakte daar deel van uit, de rust, het landschap, de hoogte, de lucht, samen met het heerlijke vooruitzicht haar oude vriendin Tanya te zien.

'Hoe zit het met deze?' Sam onderbrak haar dromerij en hield haar een dossier voor. Het was van een heel zieke jongeman. Hij was al in de laatste fasen van aidsdementie en Zoë betwijfelde of hij het nog lang zou uithouden. Maandenlang had hij dapper gevochten en nu kon ze niet veel meer doen, alleen het hem behaaglijk maken en zijn vriend troosten. Ze bezocht hem elke dag. Dat legde ze aan Sam uit en hij schudde zijn hoofd. Haar praktijk was de meest onorthodoxe waarvoor hij werkte, maar het was ook de meest creatieve wat betreft de behandeling, en hij was diep ontroerd door haar medeleven. Ze leek er alles aan te doen om nieuwe antibiotica te zoeken, geneeswijzen, manieren om infectie en pijn te behandelen. Ze voerde zelfs ongewone, holistische behandelingen uit. Ze deed alles wat ze kon om de ziekte te overwinnen, tot het bittere einde, en om de patiënt te troosten.

'Een dezer dagen hebben we wel geluk,' zei ze triest. Maar niet snel genoeg voor hen allemaal. Of zelfs nu voor haarzelf.

'Volgens mij hebben ze geluk gehad toen ze jou tegenkwamen,' zei hij, en hij keek haar met toenemende bewondering aan. Hij had haar altijd erg graag gemogen, en nu nog meer. Ze was alles wat een arts moest zijn. De meesten waren persoonlijk niet bereikbaar, maar zij wel. Hij vroeg zich af of het iets te maken had met die minnaar van haar die jaren geleden aan aids was gestorven. Hij vroeg zich af of ze sindsdien nog een andere vriend had gehad, maar hij dacht van niet. Zeker niet Dick Franklin. Sam zou graag wat intiemer met haar willen zijn. Ze was altijd erg open tegenover hem geweest en heel vriendelijk, maar hij had nooit het idee gehad dat er van haar kant enige belangstelling was om meer dan vrienden, collega's en samenwerkende artsen te zijn.

Vooral de laatste tijd had ze het gevoel dat ze het zich niet kon veroorloven intiem met iemand te zijn. Ze paste heel goed op om een veilige afstand te bewaren tussen haar en de rest van de wereld, zelfs Sam, die ze vanaf haar medicijnenstudie had gekend. Ze wilde hem, of wie dan ook, niet misleiden, of verleiden of avances maken. Ze wilde iedereen duidelijk maken dat ze niet beschikbaar was als vrouw, alleen als dokter. Dat leek de enige eerlijke manier om met haar situatie om te gaan. Ze had er zelfs over gedacht voor zichzelf een goedkope trouwring te kopen, en ze dwong zichzelf niet stil te staan bij de eenzame weg die ze bewandelde.

Maar terwijl Sam de laatste dossiers doornam, keek hij weer even naar haar en hij vroeg zich af of hij haar mee uit eten kon vragen. Ze hadden nog veel te bespreken en hij had geen haast om naar huis te gaan. 'Kan ik je overhalen om mee te gaan eten terwijl we afsluiten? Misschien kunnen we ergens in de buurt wat pasta gaan eten of zoiets. Heb je zin?' vroeg hij. Hij hield bijna zijn adem in en voelde zich daar dwaas over. Ze gaf hem soms het gevoel dat hij een kleine jongen was, en hij mocht dat wel. Hij mocht alles graag aan haar. Dat had hij altijd gedaan. In de loop der jaren was hij haar nog meer gaan bewonderen, was hij nog meer op haar gesteld geraakt.

'Dat klinkt prima,' zei ze. Ze had niet het flauwste idee dat hij haar ook maar een beetje aantrekkelijk vond. Ze had hem toch al eens mee uit eten willen nemen om hem te bedanken voor de kans de stad uit te gaan en eens echt vakantie te houden. Ze voelde zich een beetje schuldig omdat ze Jade achterliet, maar hij had beloofd een oogje op haar te houden en nu en dan eens bij haar thuis langs te gaan als hij van zijn werk kwam.

'Jij bent echt een doorgewinterde dokter die voor iedereen klaarstaat,' plaagde ze toen ze in een zithoek gleed in een klein Italiaans restaurant in de Upper Haight. Ze kwam hier al jaren en ze vond het er prettig. Het was rustig, het eten was goed. Dit was voor het eerst sinds hun studie dat zij en Sam tijdens het eten met elkaar konden praten. Ze moesten erom lachen dat het zo lang geleden was. Hoewel hun wegen in de afgelopen achttien jaar elkaar regelmatig hadden gekruist, hadden ze nooit echt tijd gehad om samen alleen te zijn; altijd waren ze aan het werk.

Ze bestelden allebei ravioli en hij bood haar wijn aan, maar dat sloeg ze af. Daarna gingen ze weer over het werk zitten praten. Halverwege hun diner keek hij haar aan met zijn jongensachtige grijns, en iets warms en hartelijks in zijn ogen, waardoor ze zich verrassend bij hem op haar gemak voelde, nu meer dan ooit.

'Doe jij nooit iets anders dan werken?' vroeg hij zacht. Hij bewonderde haar, maar voelde ook medelijden met haar. Ze deed zoveel voor zoveel mensen en hij wist uit eigen ervaring hoe uitputtend dat was. Maar er leek niemand te zijn die iets voor haar deed. En hij kon zich niet voorstellen dat ze zich echt behaaglijk voelde bij haar relatie met Dick Franklin, of iemand zoals hij.

'De laatste tijd niet,' antwoordde ze. 'Behalve dan Jade.' Daarop vroeg hij zich iets af.

'Ben je ooit getrouwd geweest?' Hij dacht van niet en toen ze haar hoofd schudde besefte hij dat hij gelijk had.

'Nooit.' Ze leek daar helemaal niet mee te zitten. Ze was tevreden met haar leven en gelukkig met haar dochter. Haar leven leek haar helemaal te bevredigen.

Maar Sam was er nieuwsgierig naar. 'Waarom niet? Als je het niet erg vindt dat ik dat vraag.'

Ze glimlachte. Ze vond het helemaal niet erg. Op haar ziekte na had ze voor hem geen geheimen. 'Ik heb dat nooit echt gewild toen ik jong was. De enige man met wie ik waarschijnlijk getrouwd zou zijn is meer dan tien jaar geleden gestorven. Hij werd met aids besmet door een bloedtransfusie. Dankzij hem kon ik de kliniek beginnen. Hij was een briljante wetenschapper. Op zijn tweeënveertigste kreeg hij een bypassoperatie, en dat werd op den duur zijn dood. Na de transfusie heeft hij geen jaar meer geleefd. Ik heb erover gedacht met hem onderzoek te gaan doen. Het oplossen van mysteries en het genezen van onbekende ziekten hebben me altijd geboeid. Toen kwam aids op de proppen. Ik raakte verstrikt in de fysieke behandeling ervan en niet in het onderzoek.'

'Het zou voor heel veel mensen een groot verlies zijn geweest als je iets anders had gedaan,' zei hij zacht, en hij meende het. Zij was een fantastische dokter. Dat van die dokter die gestorven was wist hij ook; hij had het van anderen gehoord. Hij keek haar aan terwijl ze het vertelde. Ze zag er triest, maar niet ontredderd uit en hij had het gevoel dat ze eroverheen was, al had ze kennelijk nog niemand gevonden die evenveel voor haar betekende. 'Voordat er aids kwam was ik nogal betrokken bij diabetes van jongeren. Dat is eigenlijk net zo'n plaag, al krijgt die veel minder belangstelling.'

'Daarin ben ik ook altijd geïnteresseerd geweest. En volgens mij ben ik een soort vuilnisman. Ik vind het heerlijk de praktijken van anderen te bezoeken, brokjes informatie mee te pikken en problemen op te lossen, te doen wat ik kan en dan verder te gaan. Het klinkt misschien onverantwoordelijk, maar ik heb nooit een eigen praktijk gewild. Het lijkt me niets anders dan een heleboel administratie en ambtenarij, en zaken die niets te maken hebben met geneeskunde en patiënten. Ik hou ervan dicht bij het werk te staan. Ik wil geen tijd verspillen met contracten en verzekeringen en me zorgen maken over wat gepast is, en al dat gekonkelefoes waarbij gevestigde artsen betrokken raken. Misschien ben ik gewoon nog niet volwassen. Ik zit te wachten tot ik dat word. Ik denk steeds dat ik me een dezer dagen wil associëren met een maatschap, maar het gebeurt nooit. Wat ik van de meesten zie interesseert me niet, behalve het werk als waarnemer, wat ik bij jou doe. Op deze manier kan ik al het goede doen.'

Ze moest lachen om wat hij zei. Het leek een beetje op de filosofie van artsen bij de eerstehulp. Die wilden te maken hebben met de patiënten en niet met de papieren of de overhead of de problemen. Maar in haar geval zou ze de relaties op lange termijn die ze ontwikkelde hebben gemist. 'Jij doet me een beetje denken aan de Lone Ranger,' zei ze glimlachend 'Wie was die gemaskerde man ook al weer, Tonto? Mijn patiënten zijn dol op je. Je doet geweldig werk. En ik kan het je echt niet kwalijk nemen dat je alle nonsens die bij een normale praktijk hoort uit de weg wilt gaan. Ik heb het echt gemist geen partners te hebben; op deze manier is het veel meer werk. Maar het bevalt me ook geen sores te hebben, geen ruzies, geen kleinzielige jaloezieën en alle problemen. Toen Adam stierf, maakte hij het mogelijk het soort kliniek te beginnen dat ik wilde hebben, en ik doe het precies op de manier waarop het gedaan moet worden. Maar het is nog steeds verschrikkelijk moeilijk dat ik geen goede hulp heb, behalve zo af en toe.' Ze glimlachte weer tegen hem en hij merkte dat hij zich opnieuw afvroeg wat de aard was van haar contact met Dick Franklin, maar hij durfde het haar niet te vragen.

'Was je van plan met Adam te trouwen voordat hij ziek werd?' Hij was nieuwsgierig naar haar, naar hen, naar de baby die ze had geadopteerd en waarom ze zich zo op haar gemak voelde in haar eentje. Ze was een intrigerende vrouw.

'Eigenlijk niet. Op den duur misschien wel, maar we spraken er niet over. Hij was getrouwd geweest en hij had kinderen. En ik was bezig mijn praktijk als internist op te bouwen. Ik had toen een praktijk met twee artsen, maar die liet ik schieten toen ik de kliniek begon. Ik heb nooit de neiging gevoeld te trouwen, of zelfs voor altijd bij iemand te horen. We zagen elkaar vaak en we waren heel intiem, maar we woonden eigenlijk pas samen toen hij ging sterven. Ik nam drie maanden vrij van mijn werk om voor hem te zorgen. Het was heel triest.' Het leek echter alsof ze er nu vrede mee had. Ze was ernstig, maar treurde niet. Hij was lang geleden gestorven en intussen was er veel gebeurd. Nu en dan zag ze zijn kinderen, maar ze was nooit erg aan hen gehecht geraakt, en pas nadat Jade was geboren begreep ze eigenlijk hoe heerlijk het was kinderen te hebben. Naar haar vroeg hij ook en ze vertelde hem hoe het was gekomen. Jades moeder was negentien jaar geweest, ongetrouwd, en ze had geen zin om de baby te houden. Haar familie had geweigerd haar op te nemen toen ze ontdekten dat de baby gekleurd was.

'Ik had het niet beter kunnen treffen,' zei Zoë eenvoudigweg. En daarop draaide ze de rollen om. 'Hoe zit het met jou?' Ze wist dat Sam in Chicago korte tijd getrouwd was geweest. 'Wat is er met jouw huwelijk gebeurd?' Ze hadden elkaar uit het oog verloren toen ze allebei co-assistent waren en tegen de tijd dat hij terugkeerde naar San Francisco had hij zijn huwelijk achter zich. Hij vertelde er heel weinig over en Sam en Zoë namen maar zelden een avond vrij alleen maar om zo eens te praten.

'Het huwelijk heeft twee ellendige jaren geduurd, toen ik co-assistent was,' zei hij en hij keek peinzend. 'Arme meid. Ik zag haar nooit. Je weet hoe dat allemaal gaat. Ze had er een hekel aan. Ze zei dat ze nooit meer iets met een arts te maken wilde hebben. Maar ze was genetisch tot niets anders voorbestemd. Haar vader was een bekende longarts in Grosse Pointe, haar broer is sportarts in Chicago en na mij trouwde ze ten slotte met een plastisch chirurg. Ze heeft drie kinderen en woont in Milwaukee, en volgens mij is ze heel gelukkig. Ik heb haar in jaren niet meer gezien. Toen ik voor het eerst terugkwam in Californië, heb ik een paar jaar samengewoond met een vrouw, maar we hadden geen van tweeën veel zin om te trouwen. We hadden allebei slechte ervaringen gehad en we waren er niet klaar voor. Jij doet me eigenlijk een beetje aan haar denken. Ze was ook zo'n soort heilige als jij. Ze had er echt behoefte aan het anders te doen en ze zette me altijd onder druk op dat punt. Uiteindelijk deed ze wat ze moest doen en ik bleef achter. Ze is arts-verpleegster in een melaatsenkolonie in Botswana.' Zoë herinnerde zich vaag dat ze daarover had gehoord, maar het was voordat Sam voor haar waarnam en Zoë had zijn ex nooit ontmoet.

'Zo! Dat is nogal serieus.' Zoë keek hem aan, gefascineerd door wat ze had gehoord. 'En ze kon jou niet overhalen met haar mee te gaan?' Ze vond het vaag aantrekkelijk klinken, maar Sam kennelijk niet, want hij schudde met een blik vol afgrijzen zijn hoofd.

'Nooit van mijn leven.' Hij grijnsde. 'Hoeveel ik ook van haar hield. Ik heb de pest aan slangen, de pest aan ongedierte, ik heb nooit bij de scouts gezeten en volgens mij zijn kamperen en slaapzakken je reinste marteling. Ik was heel zeker niet voorbestemd om de mensheid in het oerwoud te dienen. Ik hou van mijn lekkere, comfortabele bed 's nachts, lekker eten, een warm restaurant, een glas wijn. Het wildste struikgewas dat ik wil zien is tijdens een weekend in Golden Gate Park. Rachel komt ongeveer eens per jaar hierheen en ik ben nog dol op haar, maar we zijn nu alleen goede vrienden. Ze woont samen met het hoofd van de melaatsenkolonie en ze hebben een baby. Ze is dol op Afrika en ze zegt dat ik niet weet wat ik mis.'

'Door geen kinderen te hebben of door hier te wonen?' Zoë lachte maar het was een heel verhaal.

'Allebei. Ze zegt dat ze nooit uit Afrika weggaat. Maar je weet maar nooit. De politieke situatie wordt daar nogal beangstigend. Het is echt niets voor mij. Zij is een geweldige meid en ze heeft gedaan wat goed was. Ze ging vijf jaar geleden weg, en ik weet niet, het is alsof de tijd voorbijvliegt. Ik ben nu zesenveertig en ik denk dat ik gewoon vergeten ben te trouwen.'

'Ik ook,' lachte ze tegen hem. 'Mijn ouders werden er altijd gek van. Ze zijn de laatste paar jaar allebei gestorven, dus is er niemand meer die me erover lastig kan vallen.' En nu wist ze dat ze zeker niet meer zou trouwen. Maar Sam voelde zich wat moediger nu hij over zijn eigen leven had gesproken.

'Hoe zit het met dokter Franklin?' Hij voelde zich nerveus toen hij haar dat vroeg, maar hij was nieuwsgierig. En zij straalde beslist niets uit dat erop wees dat ze wachtte op een uitnodiging. Hij wilde weten of dat kwam door Dick Franklin, of dat er andere redenen waren, misschien zelfs iemand anders over wie hij niets wist. Het was moeilijk te geloven dat een vrouw als Zoë alleen iets gaf om haar praktijk en haar kind.

'Hoezo Dick?' vroeg Zoë en ze keek verbaasd. 'We zijn goede vrienden, meer niet. Hij is een interessante man,' zei ze vriendelijk, maar Sam zocht in haar ogen naar een andere betekenis.

'Jij laat ook niet veel los, hè?' zei hij, en ze lachte tegen hem.

'Wat wilt u precies weten, dokter Warner? Hoe serieus het is? Dat is het niet. In feite ga ik niet meer met hem om. Ik ga met niemand om, en zo wil ik het houden.' Er klonk iets resoluuts door in haar stem terwijl ze dat zei en hij schrok ervan. Hij kon niet bedenken wat ze bedoelde. Maar voor iedereen die wilde luisteren klonk er een boodschap in.

'Ben je van plan in een klooster te gaan binnenkort?' plaagde hij. 'Of ga je er gewoon freelance aan werken?' Ze keek hem aan en schoot ineens in de lach om zichzelf. Dit was iets heel nieuws voor haar en ze besefte dat ze veel van haar patiënten had kunnen leren. Hoe speelden die dat klaar? Wat zeiden ze? Ze wist dat velen van hen tegen mensen hadden gezegd dat ze aids hadden, voordat ze aan een relatie begonnen, maar dat wilde ze ook niet doen. Ze wilde niets anders dan alleen Wijven en genieten van haar leven met Jade. Het zou anders zijn geweest als er iemand was geweest in haar leven toen het gebeurde, maar omdat dat niet zo was, waren de deuren nu wat haar betrof gesloten.

'Ik heb geen tijd voor een relatie,' zei ze simpelweg, en hij keek verschrikt. Zoals ze dat zei klonk het erg definitief en het leek niets voor haar. Ze was een heel warm iemand en het was zonde aan een vrouw als Zoë te denken als aan iemand zonder man in haar leven. Het zat Sam echt dwars.

'Zeg je me nou dat je een bewust besluit daarover hebt genomen, op jouw leeftijd?' Hij keek geschokt bij dat vooruitzicht. 'Min of meer.' Ze had het over het besluit dat ze had genomen, maar ze wilde er met hem niet verder op doorgaan. Ze begonnen op gevaarlijk terrein te raken en dat wilde ze niet. Maar hij wilde per se met haar op dat onderwerp doorgaan. 'Ik kan niemand iets geven, Sam, ik heb het te druk met mijn praktijk en met mijn dochter.' Het was een excuus, maar Sam wist zeker dat ze het meende.

'Zoë, dat is onzin,' zei hij resoluut. 'Je hebt het verkeerd als je denkt dat jij niemand iets kunt geven. Het leven is meer dan alleen je op je werk storten en op je kind.' Hij vroeg zich af waarom ze zo vastbesloten was alleen te blijven en of ze nog rouwde om haar oude vlam, al betwijfelde hij dat, omdat hij wist dat ze met Dick Franklin was uitgegaan. Maar waarom zou ze met niemand een band willen hebben? Waarom verstopte ze zich? Zo geobsedeerd kon ze toch niet zijn door haar werk en haar kind, of wel soms? 'Je bent te jong om de deuren te sluiten voor een relatie in je leven, Zoë,' zei hij resoluut. 'Je moet daar eens over nadenken.' Hij voelde een persoonlijk verlies toen hij naar haar keek en besefte dat ze het meende.

Ze lachte tegen hem, maar ze was onbewogen door wat hij tot nu toe had gezegd. 'Jij klinkt net als mijn vader. Hij zei me altijd dat te intelligente vrouwen een bedreiging vormden voor mannen en dat ik een grote vergissing maakte toen ik naar Stanford ging. Studeren was oké, maar medicijnen was te veel. Als ik iets in de geneeskunde wilde doen, zei hij, moest ik voor verpleegster gaan leren, dat zou hem veel geld besparen.' Ze lachte toen ze dat zei en Sam schudde zijn hoofd. Hij kende meer mensen zoals zij. Zijn hele familie bestond uit artsen, ook zijn moeder.

'Nou ja, je had voor verpleegster moeten gaan leren, als dokter worden je tot zo'n dom besluit zou brengen, Zoë. Dat is gewoon niet verstandig.' Hij vroeg zich af of ze wellicht een slechte ervaring had gehad. Misschien was ze verkracht, of had Franklin iets gedaan wat nog vers in haar geheugen lag en was ze daarvan geschrokken. Misschien had ze in het geheim iets met iemand; het kon iemand zijn die getrouwd was. Wat ook kon zijn was dat ze hem vriendelijk vertelde dat ze niet in hem was geïnteresseerd, maar hij hoopte dat dat evenmin het geval was. Anders kon hij het gewoon niet begrijpen, maar ze leek er heel zeker over.

Daarna bracht ze het gesprek op andere onderwerpen en dat ergerde hem nog meer. Hij merkte dat ze meer gemeen hadden dan hij eerst dacht: mensen, plannen, hun gedeelde inzichten over de geneeskunde en hartstocht voor alles wat het betekende. Wat nog erger was, hij realiseerde zich dat hij zich nog meer tot haar aangetrokken voelde dan hij eerst had gedacht. Ze had een groot gevoel voor humor en een scherp verstand. Ze had veel gereisd en ze had iets wonderbaarlijk oprechts en zuivers over zich. Ze zei de dingen recht voor z'n raap en als ze met hem over haar patiënten sprak, was het duidelijk hoeveel ze van hen hield. Zij was de eerste vrouw die hij in lange tijd had ontmoet op wie hij echt dol was en met wie hij heel graag uit wilde gaan. Hij had zich al jaren tot haar aangetrokken gevoeld, maar hij had altijd geaarzeld daar iets aan te doen. Nu hij met haar zat te eten en met haar sprak over allerlei dingen, was hij echt gek op haar geworden. Ze was nog aanlokkelijker voor hem omdat ze zo volhield dat ze het had opgegeven een relatie aan te knopen, en ze wilde dat niet eens met hem bespreken. Hij wist zeker dat er een andere reden was, waarschijnlijk een affaire met iemand die ze beschermde. Hoe meer hij erover nadacht, hoe meer hij zich afvroeg of het een getrouwd iemand was. Maar wat hem betrof had ze dat kunnen zeggen. Alles in haar leven wees daar in feite op, het feit dat ze zoveel tijd beschikbaar had om aan haar werk te besteden, dat ze geen zin had in trouwen. Ze had kennelijk een relatie en wilde het niet toegeven. En het speet hem heel erg dat te weten.

Terwijl Zoë naar hem keek onder het eten, en later toen ze cappuccino zaten te drinken, merkte ze dat ze hem ook graag mocht. Hij was precies wat hij altijd had geleken, een echte teddybeer, een intelligente en aardige man op wie je echt kon vertrouwen. En hij hield evenveel als zij van haar kliniek. Volgens hem had ze iets ongelooflijks aangepakt, een enorme onderneming, en hij bewonderde haar daar heel erg om.

'Ik geloof dat ik jouw praktijk de fijnste vind, en het meest respecteer, van alle praktijken die ik ken. Ik vind het prachtig zoals jij met je patiënten omgaat, vooral de thuiszorg.'

'Dat was in feite het moeilijkst te organiseren, de juiste mensen te vinden die je kunt vertrouwen zonder dat je hen voortdurend moest controleren. Ik hou ze goed in de gaten, maar ik geef hun ook veel speelruimte. Maar de patiënten vragen ook veel zorg.'

Veel partners en familieleden van haar patiënten verzorgden hen bijna zonder professionele hulp, helemaal tot het einde, wanneer ze werden bijgestaan door stervensbegeleiders. Aan aids sterven was geen gemakkelijke zaak.

Ze spraken nog een tijdje over wat ze wilde dat hij deed terwijl ze weg was en hij luisterde glimlachend naar haar. Hij wist dat het moeilijk voor haar was hen achter te laten en hij probeerde haar te verzekeren dat haar patiënten bij hem in goede handen zouden zijn, en dat geloofde ze van hem.

'Vertel me maar eens wat over Wyoming,' zei hij opgewekt bij hun tweede kop cappuccino. Maar toen die werd gebracht merkte hij dat Zoë uitgeput was. Het was hem de laatste tijd al een paar keer opgevallen hoe vermoeid ze eruitzag, maar hij had daar niet zoveel aandacht aan geschonken. Haar praktijk was zo uitputtend dat haar bleekheid niet zo verwonderlijk was. Pas vanavond viel het hem ook op dat ze uitgemergeld was. Ze was duidelijk toe aan vakantie en hij was blij voor haar dat ze ging. 'Met wie ga je naar Wyoming? Je gaat toch zeker niet kamperen?' vroeg hij, en heel even kreeg hij het dwaze verlangen met haar mee te gaan.

Ze lachte op zijn vraag. 'Ik denk van niet. Ik ga eerlijk gezegd met een vriendin van vroeger uit mijn studententijd. Ze is een ongelooflijke vrouw en ik heb haar een tijdje niet meer gezien, maar ze belde me laatst en nodigde me uit. Eerst heb ik nee gezegd, maar toen ik me zo rot voelde besloot ik toch te gaan. Geloof mij maar, als ik mijn vriendin ken gaan we niet kamperen. Zij is nog meer verwend dan ik.' Zoë hield ook niet van kamperen, dat had ze nooit gedaan. Net als Sam had ze een hekel aan ongedierte, slangen of enge beestjes. 'Ze woont in L.A. en ik weet zeker dat we naar een echte Hollywood-ranch gaan als zij het voor het zeggen heeft.'

'Wie is ze?' vroeg hij terloops toen de rekening kwam en hij zijn portefeuille pakte. 'Is ze arts?'

Zoë glimlachte voordat ze antwoord gaf. 'Niet bepaald, nee. Ze is zangeres. We zijn vanaf de universiteit vriendinnen geweest en zij is nooit veranderd, al zou niemand dat geloven. De pers zit haar erg op de huid. Het is gewoon niet eerlijk.' Ze keek peinzend toen ze dat zei. 'Ik heb er bijna een hekel aan tegen mensen te zeggen wie ze is. Ze beginnen direct duizenden overhaaste conclusies te trekken.'

'Dat fascineert me,' zei hij en hij keek Zoë recht aan terwijl de serveerster de rekening met zijn geld meenam. Hij was erg door haar geïntrigeerd, door haar diepgroene ogen en alles wat hij aan haar zag. 'Wie is ze dan?'

'Tanya Thomas,' zei Zoë zacht. Voor haar was het niet meer dan een naam, maar voor ieder ander was het een heel leven van opgeschroefde glamour, ontelbare leugens, een gouden stem, duizend beelden die ze hadden gezien. Tanya was een mythe en Sam vertoonde de bekende reactie: hij sperde zijn ogen en zijn mond viel open. Hij moest lachen om zijn eigen reacties en voelde zich dom.

'Dat kan ik niet geloven. Ken jij haar?'

'Ze was mijn beste vriendin op de universiteit. We waren kamergenoten. Ik hou meer van haar dan van welke vriendin ook die ik ooit heb gehad,' zei ze rustig. 'Ik zie haar niet zo vaak, maar wanneer we elkaar ook maar spreken is het er nog steeds. Het is wonderlijk; wat er ook met een van ons gebeurt, er verandert niets. Ze is een bijzondere vrouw.'

'Zo! Ik ben onder de indruk.' Het kwam eruit voordat hij er erg in had en hij meende het. 'Ik weet dat het stom klinkt, maar het verbaast me altijd dat iemand zulke mensen kent en met hen omgaat; dat ze pizza eten en koffiedrinken net als andere mensen, hun handen wassen en een pyjama dragen. Het is erg moeilijk ze als gewone stervelingen te zien.'

'Daar heeft ze erg onder geleden. Ik geloof dat ze weer gaat scheiden. Volgens mij kun je onmogelijk een normaal leven leiden als je zo onder druk staat als zij. Ze trouwde na haar studie met een heel aardige man, haar vriendje van de middelbare school, maar binnen een jaar schoot ze als een raket omhoog. Ze kreeg een gouden plaat en een carrière, en volgens mij ging daardoor haar huwelijk naar de knoppen. Die arme Bobby Joe wist niet hoe hij het had, en Tanny ook niet. Daarna is ze met een ontzettende klootzak getrouwd, haar impresario. Hij bestal haar van alle kanten, zoals te verwachten was, en behandelde haar vreselijk. Volgens mij gebeurt dat vaak in zulke kringen, maar zij was er ellendig aan toe. Drie jaar geleden trouwde ze met een man in L.A., ik geloof een projectontwikkelaar. Ik dacht dat het goed zou gaan, maar nu gaan ze kennelijk toch uit elkaar. Hij wil niet dat ze zijn kinderen meeneemt naar Wyoming, zoals ze van plan was, dus ze had een bungalow op een vakantieboerderij en vroeg mij met haar mee te gaan.' Zoals zij het zei, klonk het allemaal zo normaal dat hij erom moest lachen.

'Bofkont!' zei hij en hij meende het. 'Wat leuk!'

'Ja, het zal het allerleukste zijn Tanya terug te zien. We zijn geen van beiden gek op paarden,' lachte ze. 'Eigenlijk wil ik alleen maar een hele week slapen.'

'Dat zou je goed doen,' zei hij. Hij keek haar bezorgd aan en daarna een beetje bevreemd. 'Alles is toch goed met je, Zoë? Je ziet er moe uit en ik weet dat je je vorige week niet geweldig voelde. Volgens mij werk je te hard.' Hij Zei het heel lief en wat hij zei raakte haar diep. Ze was zo gewend voor andere mensen te zorgen dat het haar verbaasde als iemand bezorgd was over haar.

'Ik voel me prima. Echt waar,' zei ze, maar ze vroeg zich af wat hij had gezien. Ineens bedacht ze of ze er misschien ziek uitzag. Ze was moe, maar als ze in de spiegel keek, zag ze niet veel verschil. Ze had geen zweertjes, geen andere kentekenen. Niets wees erop dat ze aids had en ze wist dat dat nog lang zo kon blijven. Maar op een gegeven moment zou er heel veel te zien zijn. Haar grootste risico was infectie. Ze wist dat ze zichzelf moest beschermen en ze was voorzichtig. 'Lief dat je dat vraagt,' zei ze en ze was verrast toen hij haar hand pakte. Dat had ze niet van hem verwacht.

'Ik geef om je. Ik wil je helpen, maar meestal ben je erg koppig.' Door de manier waarop hij dat zei keek ze hem strak aan. Zijn ogen waren donkerbruin en heel erg lief.

'Dank je, Sam...' Ze voelde een golf van ontroering over zich heenkomen, wendde haar blik af en trok even later haar hand terug. Ze wist meer dan ooit dat ze op haar hoede moest blijven. Hoe lief en aantrekkelijk hij ook was, ze mocht zich niet laten gaan.

Met Dick was het gemakkelijk geweest toen ze met hem uitging. Ze waren niet meer dan vrienden, en als ze af en toe wat verder gingen, kon dat geen kwaad. Ze had geen enkele illusie over zijn gevoelens voor haar. Hij wilde alleen van tijd tot tijd een gezellige kameraad, iemand om met hem naar het theater te gaan, of een concert, of het ballet, of een duur etentje. Maar hij wilde niets meer van haar dan zij bereid was te geven. Het zou hem zelfs aan het schrikken gemaakt hebben als ze hem meer dan dat had gegeven. Dick wist precies hoe ver hij met haar wilde gaan en hij zorgde er altijd voor dat hij op afstand bleef. Hoewel ze graag een serieuze relatie met iemand gehad zou hebben, was er in jaren niemand geweest die haar op die manier aantrok. Het was makkelijker de goedkope imitaties uit de weg te gaan. Nu haar hele leven was veranderd, was het echt jammer dat ze ontdekte dat Sam Warner misschien ooit belangrijk voor haar had kunnen zijn. Ze had nooit beseft hoe diepzinnig hij was, hoe vriendelijk, hoe meelevend, hoezeer in harmonie met wat zij deed. Ze had hem alleen maar beschouwd als een goede arts, een goede vriend. Nu merkte ze dat hij meer in zich had, dat hij iets voor haar voelde, en ze had het recht niet daar dieper op in te gaan. De deur naar dat deel van haar leven was voorgoed gesloten. Wat kon ze iemand op dit moment nog geven? Een paar maanden? Een paar jaar? Ook al waren het er vijf of tien, het zou niet eerlijk voor hen zijn. En met dat alles zou er altijd de kleine, maar toch aanwezige kans zijn dat ze de ziekte ook kregen. Dat alles had ze doorleefd met Adam. Dat kon ze niemand aandoen. Ze was niet van plan het Sam aan te doen. Er bestond niet de minste kans dat ze hem dichter bij haar wilde laten komen. Ze waren collega's en vrienden, meer niet, en ze wilde hem absoluut op afstand houden. Hij voelde dat. Het maakte hem triest toen ze het restaurant verlieten. Hoe graag hij haar ook mocht, hij kon voelen dat ze zich van hem verwijderde. Hij wist niet waarom, maar het beviel hem niet en hij voelde terecht aan dat hij er niets aan kon veranderen.

Toen ze in zijn auto zaten voor het restaurant keek hij haar lange tijd aan. 'Ik heb het vanavond geweldig gevonden,' zei hij oprecht en ze knikte.

'Ik ook, Sam.'

'En ik wil dat jij het fijn hebt in Wyoming,' zei hij en hij keek haar in de ogen. Ze had het gevoel dat ze zijn gedachten kon raden, maar dat wilde ze niet. Ze wilde niet dat hij zijn hart bij haar uitstortte, of haar vroeg dat bij hem te doen of, nog erger, dat ze hem moest vertellen waarom ze dat niet kon. Wat haar betrof had niemand het recht dat te weten.

'Bedankt dat je voor me wilt waarnemen,' zei ze en ze meende het. Het was een opluchting over hun werk te praten en niet over hun gevoelens. Ze kon goed voelen dat ze zich met hem op glad ijs bevond, toen ze naar hem keek, in zijn tweedjasje en zijn grijze coltrui. Ze dwong zichzelf zich niet tot hem aangetrokken te voelen, maar gemakkelijk was dat niet.

'Ik zal voor je waarnemen wanneer je maar wilt,' zei hij en hij startte de auto nog niet. Hij wilde haar iets zeggen en hij wist niet zeker hoe hij dat moest aanpakken. 'Ik wil met je praten wanneer je terugkomt,' zei hij en ze durfde hem niet te vragen waarover. Ineens was ze bang dat hij haar, na al die tijd, onder druk zou gaan zetten. Het was niet fair dat dat nu zou gebeuren. Het was doodjammer dat ze hun wederzijdse aantrekkelijkheid niet eerder hadden ontdekt. Ze was volkomen blind geweest voor wat hij eerder voelde en zelfs voor het feit dat hij eigenlijk heel aantrekkelijk was. 'Volgens mij moeten we nog eens verder praten over een paar dingen die we vanavond tegen elkaar hebben gezegd,' zei hij, en hij klonk resoluut en een beetje overmoedig.

'Ik weet niet of dat wel zo'n goed idee is,' zei ze zacht en ze keek langzaam naar hem op. Uit haar ogen straalde een diep verdriet en hij moest zich tot het uiterste beheersen om haar niet in zijn armen te nemen. Maar hij wist dat dat, in elk geval op dit moment, niet was wat ze wilde. 'Bepaalde dingen kun je maar beter voor je houden, Sam.'

'Dat ben ik niet met je eens,' zei hij terwijl hij haar strak aankeek. 'Jij bent een vrouw met pit. Ik heb gezien dat je de dood in de ogen keek en dat je hem vaak de baas was. Je kunt niet laf zijn over je eigen leven.' Ze vond het vreemd dat hij dat zei en heel even voelde ze paniek over wat hij dacht. Maar ze wist dat hij haar geheim niet had kunnen ontdekken. De labresultaten waren anoniem en droegen alleen een nummer.

'Ik geloof niet dat ik laf ben wat mijn eigen leven aangaat,' zei ze triest. 'Ik heb een paar keuzes gemaakt die juist voor me zijn, niet uit lafheid, maar uit wijsheid.'

'Dat is onzin,' zei hij. Hij boog zich beangstigend dicht naar haar toe. Ze wendde zich van hem af en keek uit het raampje. 'Sam, niet doen... Ik kan het niet.' Er stonden tranen in haar ogen, maar hij zag het niet.

'Eén ding moet je me vertellen,' zei hij en hij keek recht voor zich uit. Hij wilde haar alleen maar in zijn armen nemen en haar kussen, maar hij deed het niet, uit respect voor haar en haar krankzinnige ideeën. 'Is er iemand anders? Zeg het me eerlijk, ik wil het weten.'

Lange tijd aarzelde ze. Het was een volmaakte uitweg. Ze hoefde alleen maar te zeggen dat ze iets met iemand anders had, maar ze was te eerlijk om dat te doen. Ze had zelfs de trouwring niet gekocht, wat ze had willen doen. Ze schudde haar hoofd en keek hem aan. 'Nee, zo iemand is er niet, maar dat verandert niets. Dat moet je begrijpen. Ik kan je vriend zijn, Sam, maar meer dan dat kan ik je niet geven. Zo eenvoudig is dat.'

'Ik begrijp het niet,' zei hij en hij probeerde niet zo kwaad of verlaten te kijken als hij zich voelde. Maar hij was gefrustreerd door wat ze zei. 'Ik vraag je niet me iets te beloven. Ik vraag je alleen om eerlijk te zijn, meer niet. Als je niets voor me voelt, als er hier niets is dat je verder wilt onderzoeken, dan begrijp ik dat, maar je blijft maar volhouden dat de deur naar dat hele deel van je leven gesloten is en dat begrijp ik niet. Is het die man die gestorven is? Treur je nog steeds om hem?' Elf jaar na dato leek dat hem niet redelijk, maar wie was hij om dat te concluderen? Ze schudde echter weer haar hoofd toen hij naar haar keek.

'Nee, dat is het niet. Ik ben allang over Adams dood heen. Sam, vertrouw op me, laten we vrienden zijn. Bovendien...' Ze glimlachte tegen hem en raakte zijn hand aan. 'Geloof mij maar, ik ben niet makkelijk om mee om te gaan.'

'Inderdaad,' zei hij en hij startte de auto. Ze was heel aanlokkelijk voor hem geweest en dat had hij niet verwacht. Hij had zich al jaren tot haar aangetrokken gevoeld, maar hij had zijn gevoelens altijd bedwongen en lange tijd waren ze alleen vrienden geweest. Nooit had hij verwacht dat zij hem helemaal van zijn stuk zou brengen en dat hij daarop zou ontdekken dat de deur waarachter ze zich verschool voorgoed gesloten en verzegeld was. De gedachte daaraan alleen al maakte hem gek. Terwijl hij haar naar huis bracht, bleef hij naar haar kijken. Ze zag er zo vredig en knap uit, ze leek bijna doorschijnend zoals ze daar zat. Ze was als een jonge heilige en alleen al door naar haar te kijken wist hij dat ze uitzonderlijke moed bezat. Hij bleef proberen zich voor te houden dat je in je leven niet altijd alles kunt krijgen wat je graag wilt, maar als hij aan Zoë dacht, leek dat ongelooflijk oneerlijk. Toen ze bij haar huis kwamen, liep hij naar haar kant en opende het portier voor haar. Ze leek hulpeloos toen hij haar uit de auto hielp, en onder zijn hand leek haar arm op die van een kind.

'Probeer maar eens wat aan te komen op de ranch,' zei hij met een bezorgde blik. 'Dat kun je wel gebruiken.'

'Ja dokter,' zei ze en ze keek hem teder aan. Bijna wilde ze dat de dingen anders waren. 'Ik heb een geweldige avond gehad. Je moet eens met mij en Jade komen eten als ik terug ben. Ik kan hotdogs maken als geen ander.'

'Misschien moet ik jullie tweeën eens mee uit eten nemen.' Hij glimlachte en wilde dat hij haar uit haar fort kon trekken. Meer dan wat ook had hij bij haar het gevoel dat ze iets voor hem verborg. Hij wist niet waarom, maar hij zag het in haar ogen.

Wat hij ook probeerde, hij kon haar niet bereiken. Toch had hij haar die avond bereikt, meer dan hij vermoedde, zozeer dat ze bang voor hem was.

'Ik heb het heerlijk gevonden. Bedankt, Sam.'

'Ik ook, Zoë... En het spijt me dat ik zo heb doorgedramd.' Hij was bang dat hij haar nog dieper in haar schuilplaats had gedreven.

'Het is al goed. Ik begrijp het.' Ze begreep meer dan ze wilde en ze voelde zich gevleid en ontroerd, maar ze bleef onbewogen. Haar eigen vastberadenheid was nog steeds sterker.

'Ik weet niet zeker of je het wel begrijpt. Ik weet niet zeker of ik het wel snap,' zei hij triest. 'Ik heb dit al heel lang willen doen. Vanaf onze studie samen, eigenlijk. Misschien heb ik te lang gewacht.' Hij keek bedroefd terwijl hij daar stond.

'Maak je daar geen zorgen over, Sam. Het is al goed,' zei ze. Ze klopte op zijn arm en hij liep langzaam met haar naar de deur. Terwijl ze daar stonden, wilde hij dat hij haar kon kussen. De volgende dag zou hij niet naar de kliniek komen, maar ze wist dat ze hem nog zou zien voordat ze vertrok en dat troostte haar. In elk geval konden ze nu en dan samenwerken.

'Ik zie je wel over een paar dagen,' zei hij en hij kuste haar boven op haar hoofd. Toen ze de deur opende, liep hij snel de trap af naar zijn auto. Daar bleef hij staan om haar naar binnen te zien gaan. Ze draaide zich om en heel even ontmoetten hun ogen elkaar weer. Toen zwaaide ze en ging ze naar binnen. Even later hoorde ze zijn auto wegrijden.

In de auto voelde hij zich duizelig door de intensiteit van zijn gevoelens. De avond was helemaal niet verlopen zoals hij had verwacht. Maar dat gold ook voor Zoë. Ondanks alles wat hij voor haar voelde, en hun oude vriendschap, was ze meer dan ooit een raadsel voor hem.

10

Op de dag dat Mary Stuart uit New York vertrok, stond ze voor het laatst in haar woonkamer en keek om zich heen. De blinden waren dicht, de gordijnen gesloten, de airconditioning was uit en het werd langzaam warm in het appartement. In de afgelopen week had er een enorme hittegolf geheerst. De avond tevoren had ze met Alyssa in Nederland gesproken. Ze had het fantastisch op haar reis met vijf vrienden en Mary Stuart vermoedde dat ze haar eerste serieuze romance beleefde. Ze was blij voor haar en nog steeds echt verdrietig dat ze de kans had gemist samen door Europa te trekken.

Ze had ook een paar keer met Bill gesproken. Hij was hard aan het werk en hij klonk verschrikt toen ze hem zei dat ze naar Wyoming ging. Hij kon niet begrijpen waarom en vond dat ze naar Martha's Vineyard moest gaan, of naar de Hamptons om bij hun vrienden te logeren, zoals ze met Onafhankelijkheidsdag had gedaan. Hij had haar vriendschap met Tanya Thomas nooit echt goedgekeurd. En hij zag niet in waarom ze naar een vakantieboerderij wilde gaan. Hij had nooit gedacht dat ze bepaald weg was van paarden. Door alles wat hij zei zou ze zich jaren geleden hebben bedacht, maar dit keer deed het haar niets. Ze wilde twee weken met Tanya doorbrengen op de ranch. Ze wilde samen zijn met haar vriendin, met haar praten, 's morgens naar de bergen kijken. Ineens besefte ze dat ze weg moest gaan om haar leven opnieuw te overdenken, en als hij dat niet begreep, was dat zijn probleem. Hij zat twee maanden in Londen en hij wilde haar niet bij zich hebben. Hij had het recht niet haar nu onzeker te maken over wat ze deed. Dat recht had hij opgegeven toen hij haar zei dat hij haar niet bij zich wilde hebben in Londen. Dat jaar had hij heel veel dingen opgegeven, al dan niet opzettelijk, en ze wilde daar eens ernstig over nadenken. Ze kon zich niet voorstellen dat ze hun relatie weer normaal zouden oppakken, nu de zaken zo waren verlopen. Ze kon niet leven in de bedompte, liefdeloze, vreugdeloze sfeer die hij had geschapen. Zelfs al had ze, de avond voordat hij vertrok, een vleugje van zijn oude doen opgevangen, niets wees erop dat ze hem weer zou vinden aan het eind van de zomer. Of wanneer ook, wat dat betrof.

Ze begon te beseffen dat alles wat ze eens hadden gehad voorgoed verdwenen was. Ze betwijfelde of het de moeite waard was dat wat er was overgebleven nog te bewaren. Ze kon niet geloven dat ze zo dacht. Maar ze kon zich evenmin voorstellen dat ze naar hem terugging. Ze mocht er niet aan denken dat ze zo weer met hem zou leven: nooit met elkaar praten, elkaar nooit omhelzen, elkaar nooit aanraken. Ze hadden hun dromen, hun leven, verloren; meer dan alleen Todd door zijn overlijden. Op allerlei manieren voelde ze dat aan. Naar Wyoming gaan was een manier om achter te laten wat er was geweest en te proberen te ontdekken wat er nog tussen hen mogelijk was. Heel even, terwijl ze om zich heen keek, had ze het gevoel dat ze hun oude leven voorgoed achterliet. Het zou nooit meer hetzelfde zijn. Ze zou nooit terugkeren naar de man die haar het laatste jaar totaal in de steek had gelaten. Ze wilde ofwel terugkomen bij de man die ze eens had gekend, ofwel ze kwam helemaal niet meer terug. En in beide gevallen wilde ze erover nadenken of ze Bill al dan niet moest zeggen dat hij het appartement moest verkopen. Maar niets zou ooit nog hetzelfde zijn; dat was het het laatste jaar ook niet geweest, en dat wist ze.

Het vooruitzicht op haar leeftijd weer alleen te zijn beangstigde haar. Maar de gedachte alleen te zijn met hem, in de graftombe die hij voor hen beiden had gecreëerd, was een nog erger lot. Ze liep de lange gang door en bleef lang staan voor de kamer die van Todd was geweest. De gordijnen waren verdwenen, de spreien waren naar de stomerij gebracht. Alles was weggelegd en er was niets meer van hem over. Wat ze nog had zat in haar hart en haar herinneringen. Hij was nu vrij.

Ze pakte haar koffer weer op en liep langzaam de gang door, aan hem denkend... en aan Bill... en Alyssa, hoe gelukkig ze ooit waren geweest en hoe anders het nu was. Een snelle polsbeweging van de wrede hand van het lot, en de droom was voorbij. Aan alles was snel een eind gekomen. Het was vreemd daar nu aan te denken. Ze had het gevoel dat ze heel lang in een ijskoude zee aan het watertrappen was geweest. Bijna was ze verdronken, maar ze begon weer vooruit te gaan, nog steeds verkild, nog gevoelloos, gekwetst en vol blauwe plekken, maar ze begon het idee te krijgen dat ze toch niet zou verdrinken. Ze had nu een kleine kans dat ze het zou halen. Terwijl ze in de deuropening stond, met de sleutels in haar hand, wilde ze van iemand afscheid nemen... haar man... haar kind... het leven dat ze hier ooit hadden gedeeld. 'Ik hou van je,' zei ze zacht in de lege gang, er niet zeker van wie van hen ze bedoelde, Bill of Todd... of het leven dat ze hadden gedeeld. Toen, met een laatste blik, sloot ze zacht de deur achter zich.

De portier zette haar beneden in een taxi en iets minder dan een uur later kwam ze aan op Kennedy Airport. Ze had een probleemloze vlucht naar Los Angeles.

Tanya verliet haar huis met heel veel drukte. Ze had zes koffers gepakt, twee dozen met hoeden en negen paar cowboylaarzen in allerlei tinten, van krokodillen- en hagedissenleer. Haar huishoudster zette zakken met eten in de bus en ze had een tiental nieuwe video's gekocht om hen te amuseren tijdens de reis door Nevada en Idaho. Het was een lange, saaie trip, had men haar gezegd, en ze had zelfs een stuk of vijf nieuwe scripts meegenomen om te bekijken. Ze had rollen in diverse films aangeboden gekregen.

Het was elf uur en het toestel van Mary Stuart zou om halfeen landen. Ze wilde nog een laatste keer stoppen voordat ze vertrokken, om bij Gelsen's nog wat eten te kopen. De bus was van alles voorzien, maar ze wilde nog wat laatste lekkernijen oppikken.

De chauffeur stond geduldig buiten te wachten terwijl ze haar hond gedagkuste, haar huishoudster bedankte, haar herinnerde aan het veiligheidssysteem, haar hoed greep, haar handtas, haar agenda en de trap van de bus oprende, met loshangend haar, in een fantastische outfit van een wit t-shirt, een nauwsluitende blauwe spijkerbroek en haar oudste paar heldergele cowboylaarzen. Die had ze in Texas gekocht op haar zestiende verjaardag, en zo zagen ze er ook uit. Ze had ze tijdens haar hele studententijd gedragen, en iedereen die haar kende wist hoe dol ze erop was.

'Bedankt, Tom,' zei ze, zwaaiend naar de chauffeur terwijl ze instapte. Hij manoeuvreerde langzaam het reusachtige voertuig door de poort en over de smalle oprijlaan. De bus was enorm groot en verdeeld in twee grote kamers. Een woonkamer, helemaal ingericht in teakhout en blauw fluweel, met gemakkelijke leunstoelen, twee zitbanken, een lange tafel waaraan acht personen konden zitten, en een paar conversatiehoekjes. De achterkamer was gestoffeerd in mosgroen en was gemakkelijk van een tweede zitkamer om te bouwen tot een slaapkamer. Tussen de twee ruimtes bevonden zich een efficiënte keuken en een wit marmeren badkamer. Ze had de bus jaren tevoren gekocht toen ze haar eerste platina plaat kreeg. Hij leek heel erg op een jacht, of een heel groot privé-vliegtuig en hij was bijna even duur geweest.

Onderweg zouden Mary Stuart en zij in de slaapkamer slapen en ze zouden bij een motel parkeren, zodat Tom daar een kamer kon krijgen. Een uitgebreid beveiligingssysteem zou hen beschermen. Soms nam Tanya veiligheidsmensen mee, maar ze dacht dat ze die nu niet nodig had. Ze verheugde zich op de reis en op de twee dagen dat ze met Mary Stuart kon kletsen. Als ze tien uur per dagen reden, zouden ze de volgende dag op tijd voor het avondeten in Jackson Hole zijn.

Ze bereikten het vliegveld tien minuten eerder dan het toestel van Mary Stuart en Tanya stond aan de ingang te wachten met een zonnebril op en een zwarte cowboyhoed, toen Mary Stuart arriveerde in een spijkerbroek en blazer, met een draagtas van Vuitton in haar hand. Zoals gewoonlijk zag ze eruit om door een ringetje te halen, alsof iemand haar jasje had geperst in het vliegtuig, en haar haar zag eruit alsof ze net naar de kapper was geweest.

'Ik wou dat ik wist hoe je dat doet,' zei Tanya glimlachend tegen haar, terwijl ze haar stevig omhelsde. 'Jij ziet er altijd zo verdomde netjes en schoon uit.'

'Het is aangeboren. Mijn kinderen hebben er een hekel aan. Todd probeerde me altijd "in de war te maken", zodat ik er normaal zou uitzien.' Ze keek lichtelijk verontschuldigend en ze liepen arm in arm naar de bagagecarrousel, waar Tanya's chauffeur stond te wachten om hen te helpen. Ze ging een beetje opzij staan met haar vriendin en in minder dan een minuut begonnen hoofden zich te draaien. Ze zag een paar mensen fluisteren. Enkelen glimlachten verlegen, en vijf minuten later kwam er een groepje tieners op hen af met een pen en wat papier.

'Mogen we uw handtekening, mevrouw Thomas?' vroegen ze giechelend en elkaar verdringend. Ze was eraan gewend en ze tekende altijd wanneer haar erom werd gevraagd. Maar ze wist ook dat ze in minder dan vijf minuten omringd zou zijn door fans, als ze niet snel opschoten. Ze wist uit ervaring dat het in een mum van tijd een oproer zou worden zodra ze herkend werd. Ze glimlachte boven de kinderen uit naar Mary Stuart, terwijl haar oude vriendin naar haar keek. Terwijl ze het laatste stukje papier tekende, fluisterde ze tegen haar: 'We moeten wegwezen... Over een minuut is het een gekkenhuis.' Ze zei iets tegen Tom en Mary Stuart gaf hem haar bagageticket en beschreef haar koffer. Ze had er maar één meegenomen en Tanya duwde haar zo snel mogelijk naar de uitgang. Maar er was al een grote groep vrouwen en jonge meisjes op weg naar haar. Twee ruw uitziende kerels grepen haar bij de arm en een van hen stak een pen naar haar op.

'Hallo, Tanya, als je ook eens iets voor mij tekende. Je beha, bijvoorbeeld.' Ze lachten alle twee, denkend dat ze heel geestig waren. Tom de chauffeur had toegekeken en kwam direct op hen af.

'Bedankt jongens, een ander keertje... Tot kijk...' Voordat Mary Stuart besefte wat er met hen was gebeurd, waren ze de deur uit en de weg over, vlak voor de neus van de vrouwen die op hen af kwamen rennen. Ze flitsten voorbij net toen twee vrouwen een foto maakten. Maar Tom had de sleutel in zijn hand. Hij ontsloot de bus, duwde Tanya voor zich uit en Mary Stuart vlak achter haar aan. In een fractie van een seconde waren ze binnen en was het portier gesloten. Maar ze hadden het ademloze gevoel dat ze overrompeld waren. Het deed Mary Stuart er direct aan denken hoe moeilijk Tanya's leven was. Dat was ze bijna vergeten. Dit gebeurde overal met haar: in de supermarkt, bij de dokter, in de bioscoop. Ze kon nergens heen zonder aandacht te trekken. Wat ze ook deed om zich te verstoppen, altijd vonden ze haar.

'Dat was afschuwelijk,' zei Mary Stuart ademloos, en Tanya haalde twee cola's uit de koelkast in de keuken en gaf er haar een, terwijl ze tegen haar chauffeur glimlachte.

'Je raakt eraan gewend... bijna... Bedankt, Tom, dat was prima werk.'

'Graag gedaan.' Hij zei dat hij terugging om de koffers van Mary Stuart te halen en waarschuwde Tanya dat ze de deur op slot moest houden.

'Nee hoor! Ik was net van plan in de deuropening te gaan hangen en kaartjes te verkopen.' Ze grijnsde met haar cowboyhoed nog op. Met die hoed en haar laarzen zag ze eruit als een echt meisje uit Texas.

'Voorzichtig,' waarschuwde hij opnieuw toen hij wegging. De twee vrouwen zagen dat zich op het trottoir een groepje mensen begon te vormen, die foto's namen van de bus en ernaar wezen, hoewel ze niet naar binnen konden kijken en er niets was waaruit ze konden opmaken van wie het voertuig was. Het was gewoon een lange, gestroomlijnde, zwarte bus, zonder merktekens. Maar ze wisten het. Het nieuws deed al de ronde. Tegen de tijd dat Tom terugkwam, stonden er buiten vijftig mensen te duwen, te dringen en te praten. Ze probeerden hem tegen te houden toen hij naar binnen ging, wilden zich langs hem heen dringen, maar hij was een sterke kerel en niemand kon langs hem heen komen. Hij stond in de bus met de koffer van Mary Stuart, en het portier zat op slot voordat iemand bij hem in de buurt kon komen.

'Nou, de inboorlingen zijn vandaag wel agressief, vind je niet?' zei Tanya terwijl ze naar de menigte buiten keek. Af en toe werd ze er bang van. Het was angstaanjagend zo achtervolgd te worden, zo overweldigd, zo dwangmatig achternagezeten. Toen Mary Stuart haar aankeek, kreeg ze diep medelijden met haar. 'Ik weet niet hoe je dit uithoudt,' zei ze zacht. Toen de bus begon te rijden gingen ze allebei zitten.

'Ik ook niet,' zei Tanya en ze zette haar colablikje op een wit marmeren tafel, 'maar ik doe het gewoon, denk ik. Het hoort er nu eenmaal bij. Alleen, als je voor het eerst de microfoon grijpt en je longen uit je lijf zingt, is er niemand die het je echt uitlegt. Eerst denk je dat het allemaal om jou gaat en om de muziek. Maar dat is niet zo. Na een tijdje heeft het daar niets meer mee te maken. Dat gevoel kun je hebben wanneer en waar je maar wilt: helemaal alleen, in de buitenlucht, in bad, waar je ook bent... maar het gaat allemaal om de andere dingen die erbij horen. Als je ze de kans geeft, vreten ze je op. Als je wilt geven ze je alles: hun hart, hun gedachten, hun ziel, hun lichaam, en daarna pakken ze dat allemaal van jou als je niet oppast.' Ze wist waarover ze het had. Ze had lang en hard moeten vechten om te komen waar ze nu was. Ze had er een hoge prijs voor betaald en delen van zichzelf opgegeven waarvan ze nu wist dat ze die nooit meer zou terugkrijgen. Ze had vertrouwen geschonken en hartelijkheid en liefde, en had harder gewerkt dan wie ook die Mary Stuart ooit had gekend, maar uiteindelijk stond ze eenzaam op het topje van de berg. Geen gemakkelijke plaats om te zijn. Mary Stuart kon er alleen maar naar raden. Maar Tanya wist hoe het was.

'Hoe gaat het nu met je? Goede vlucht gehad? Hoe is het met Alyssa?' vroeg Tanya en ze nestelde zich in een van de grote clubfauteuils voor de lange rit naar Winnemucca, Nevada, waar ze zouden slapen.

'Met Alyssa gaat het prima. Ze is in Nederland en ze is verliefd. Ze klinkt heel gelukkig, het doet bijna pijn als je het hoort. Met Bill gaat het ook goed,' voegde ze er ongevraagd aan toe, maar haar gezicht kreeg direct een verdrietige trek toen ze dat zei. 'Zo te horen heeft hij het heel druk.' En hij wilde haar niet bij zich hebben, dacht ze. Wat haar betrof hoefde ze verder niets meer te zeggen. Dat deed ze ook niet, maar het was duidelijk dat ze bedroefd was.

'Hoe gaat het daarmee, of moet ik dat niet vragen?'

'Ik weet het niet.' Ze aarzelde lange tijd en keek uit het raampje. 'Ik heb veel nagedacht.' Ze keek haar vriendin in de ogen en herinnerde zich de eindeloze vertrouwelijkheden op Berkeley, de uren die ze samen hadden doorgebracht met praten over hun leven en hun dromen, en wat ze echt wilden doen. Tanya had alleen maar met Bobby Joe willen trouwen. Mary Stuart had een baan gewild en een geweldige man en lieve kinderen. Twee maanden na haar afstuderen was ze met Bill getrouwd en een tijdlang leek ze alles te hebben wat ze wilde. Maar nu wist ze het niet zo zeker meer. 'Ik weet nog niet of ik na de zomer terug wil gaan,' zei ze zacht en Tanya keek verschrikt op.

'Naar New York?' Ze kon zich niet voorstellen dat ze in Californië zou gaan wonen. Tanya was hier haar enige vriendin en zelf was ze helemaal aan de oostkust verknocht. Het zou een dappere beslissing zijn, maar Mary Stuart schudde haar hoofd op die vraag. Haar antwoord deed Tanya nog meer schrikken. 'Nee, naar Bill. Ik weet het niet. Er is iets gebeurd toen hij vertrok. Het is net of hij denkt dat hij nu alles kan doen waar hij zin in heeft. Hij is vrij om te doen wat hij wil, om twee maanden alleen naar Londen te gaan, ook al had ik erbij kunnen zijn. De zaak zou het hebben betaald, maar hij wilde me niet. En toch wordt er van mij verwacht dat ik er voor hem ben, zijn huishouden bestier, zijn boodschappen aanneem, zijn eten kook. Maar hij hoeft niet meer met mij te praten, of voor me te zorgen, of me ergens mee naartoe te nemen. Zonder iets te zeggen geeft hij mij de schuld van Todds dood, of in elk geval dat ik hem niet heb tegengehouden. Bill gedraagt zich niet meer alsof hij met mij is getrouwd. Dat is mijn straf. Ik ben getrouwd en hij niet. Ik moet boeten in het vagevuur en ik heb me door hem laten straffen omdat ik me zo schuldig voelde. Maar toen ik Todds spulletjes opruimde, is er iets vreemds met me gebeurd; het heeft me vrijgemaakt. Ik voel me bedroefd, ik voel mijn verlies. Soms heb ik nog verschrikkelijk veel verdriet.' De nacht voordat ze vertrok had ze weer om hem gehuild, en ook om haar huwelijk. Voordat ze wegging had ze het gevoel gehad dat ze misschien nooit meer op dezelfde manier zou terugkeren naar hun appartement. 'Maar ik voel me niet schuldig. Het was mijn schuld niet. Het was afschuwelijk. Maar het was ook iets wat Todd deed. Hoe verschrikkelijk het ook was, of hoe dwaas, ook al ben ik zijn moeder, ik had hem er niet van kunnen weerhouden.'

'Meen je dat echt?' vroeg Tanya, opgelucht. Het was precies wat ze Mary Stuart had proberen te zeggen, maar ze was er niet klaar voor geweest om het aan te horen. Of misschien had Tanya voor haar het proces op gang gebracht. Dat hoopte ze terwijl ze luisterde.

'Nu geloof ik het,' zei Mary Stuart rustig. 'Maar Bill niet, volgens mij. Ik denk dat hij door zal gaan met me te straffen.' Ze keek uit het raampje terwijl ze Los Angeles County achter zich lieten en dacht aan haar man. 'We zijn niet meer met elkaar getrouwd, Tan. Alles is voorbij. Ik denk niet dat hij het zal toegeven wanneer ik het hem vraag. Maar er is niets meer over en volgens mij weet hij dat ook. Als dat wel zo was, zou ik nu bij hem in Londen zijn.'

'Misschien kan hij jou nu nog niet onder ogen komen,' probeerde Tanya haar te bemoedigen, maar ze vermoedde dat Mary Stuart gelijk had. Wat ze haar in New York had verteld was een nachtmerrie geweest. De stilte, de eenzaamheid, de pijn van zijn afwijzing. En het feit dat hij haar niet bij zich in Londen wilde hebben sprak voor zich.

'Ik geloof niet dat er iets is om naar terug te keren. Het heeft lang geduurd voordat ik dat tot me door liet dringen. Ik denk dat het voor mij heel moeilijk was omdat ik altijd vond dat we zo'n geweldig huwelijk hadden. Meer dan twintig jaar is niet slecht. En in de goede tijd was het allemaal erg goed,' zei Mary Stuart verdrietig. 'Ik vond altijd dat we zo intiem en zo gelukkig waren. Het lijkt verbazingwekkend dat een klap als deze aan alles een einde kan maken. Ik had gedacht dat die ons dichter bij elkaar zou brengen.'

'Volgens mij werkt dat zo niet,' zei Tanya oprecht. 'De meeste huwelijken overleven de dood van kinderen niet. Je geeft elkaar de schuld, of je verschrompelt gewoon vanbinnen. Ik weet het niet, maar ik heb er veel over gelezen. Volgens mij is het niet zo verrassend wat er gebeurd is.'

'Het is net alsof al die jaren daarvoor helemaal niet tellen. Ik dacht dat het net zoiets was als een spaarpotje op de bank: je bewaart het zodat je het hebt als je het echt nodig hebt, maar toen het dak naar beneden kwam merkte ik dat ons spaarvarken leeg was.' Ze glimlachte weemoedig, maar ze begon er vrede mee te krijgen, vreemd genoeg pas in de laatste weken. Ze had veel tijd gehad om na te denken nadat Bill naar Londen was vertrokken. 'Ik geloof gewoon niet dat ik terug zou kunnen keren naar wat er het afgelopen jaar was, en volgens mij kunnen we dat nooit meer goedmaken.'

'Zou je het proberen als hij het je vroeg?' Tanya was nieuwsgierig. Net als Mary Stuart had zij altijd gedacht dat ze een geweldig huwelijk hadden.

'Ik weet het niet,' zei Mary aarzelend. 'Op dit moment weet ik het gewoon niet. Wat we hebben doorgemaakt was zo pijnlijk dat ik niet terug wil gaan. Ik wil alleen maar vooruitkijken.' Tanya en zij bleven een tijdje zwijgend zitten terwijl ze de San Bernardino Mountains in reden, en toen stelde Mary Stuart haar een vraag. Op dat moment lagen ze allebei languit op de divans en Tanya had haar hoed afgezet en haar laarzen uitgetrokken. Het was geweldig zo te reizen. 'Hoe gaat het nou met Tony?'

'Niet zo best. Hij heeft een advocaat in de arm genomen. Het is vrij voorspelbaar en helemaal niet leuk. Hij wil het huis in Malibu en ik wil het hem niet geven. Ik heb het gekocht en er het meeste geld ingestoken en uiteindelijk zal ik hem een smak geld moeten geven om het te behouden. En nog wat andere spullen. Hij nam de Rolls en hij wil alimentatie en een schikking en waarschijnlijk krijgt hij dat. Hij beweert dat mijn levensstijl hem veel pijn en lijden heeft bezorgd en daar wil hij voor betaald worden.' Ze haalde de schouders op, maar het maakte Mary Stuart woedend.

'Hij zou zich kapot moeten schamen,' zei ze met een afkeurende frons. Ze was altijd kwaad geweest om de dingen die men Tanya aandeed. Het was net of ze vonden dat ze het wel konden maken, omdat zij nu eenmaal was wie ze was. Zelfs Tony had daar ten slotte aan toegegeven. Het was moeilijk voor iedereen eraan te denken dat ze een mens was, en het was nog moeilijker voor mensen er weerstand aan te bieden en niet gewoon te graaien wat ze hebben wilden.

Ook Tanya had er een hekel aan, maar het was iets wat ze lang geleden al had begrepen en en waar ze zich niet meer al te druk om maakte. Zulke dingen gebeurden nu eenmaal als je beroemd was.

'Er is maar weinig waar hij zich over schaamt, of waar anderen zich over schamen,' zei Tanya met haar handen achter haar hoofd terwijl ze daar lag. 'Zo is het nu eenmaal. Soms denk ik dat ik eraan gewend ben en soms maakt het me gek. Mijn advocaat blijft me maar voorhouden dat het alleen maar geld is en dat ik me er niets van moet aantrekken. Maar het is míjn geld en míjn leven en ik heb er me kapot voor gewerkt. Ik zie niet in waarom een kerel, welke kerel ook, gewoon bij je kan komen, een tijdje met je naar bed gaat en je dan de helft afpakt van wat je hebt. Het is verrekte veel geld voor een paar jaar in de koffer met een vent die je uiteindelijk toch belazert. Hoe zit het met mijn "pijn en lijden"? Volgens mij gaat het daar niet om. Volgende maand gaan we naar de rechtbank. De pers zal ervan smullen.'

'Komt die ook?' Mary Stuart keek ontzet. Hoe konden ze haar dat aandoen? Maar ze zouden het doen en ze deden het; en ze hadden het nu al bijna twintig jaar gedaan.

'Natuurlijk komen ze. Rechtszalen zijn toegankelijk voor de pers en de tv. Persvrijheid, weet je wel?' Ze keek cynisch, maar ze wist wat er hoorde bij de attributen van haar roem.

'Dat is geen persvrijheid. Het is gelul en dat weet je best.'

'Zeg dat maar tegen de rechter,' zei Tanya en ze kruiste haar enkels. Ze zag er fantastisch uit, maar er was hier niemand die dat kon zien. Dit was een zeldzaam brokje privacy voor haar en ze vertrouwde Tom, de chauffeur. Hij reed al jaren voor haar en was de discretie zelf. Hij had een vrouw en vier kinderen en vertelde niemand voor wie hij werkte. Soms zei hij gewoon: 'Greyhound.' Hij bewonderde haar mateloos en zou alles hebben gedaan om haar te beschermen.

'Ik begrijp niet hoe je al die ellende kunt verdragen die bij jouw beroep hoort,' zei Mary Stuart bewonderend. 'Ik denk dat ik binnen een dag of twee hartstikke kierewiet zou zijn.'

'Nee, dat zou je niet. Je zou eraan wennen, net als ik. Er zitten een heleboel extraatjes aan vast. Daardoor word je in het begin verleid, pas later krijg je de ellende over je heen maar dan is het te laat. Je zit er te diep in om er nog uit te komen en je denkt dat je net zo goed de hele voorstelling kunt blijven afkijken. Zelf weet ik niet eens zeker of het allemaal wel de moeite waard is. Soms betwijfel ik dat. En soms vind ik het heerlijk.' Ze had een hekel aan de druk en de pers en alle vuilnis waarmee ze werd bekogeld. Maar ze genoot nog van wat ze deed en meestal bleef ze volhouden vanwege de muziek. Andere keren wist ze niet waarom ze het deed.

Een tijdje reden ze zwijgend verder. Toen ging Tanya naar de keuken om popcorn te maken. Laat in de middag maakten ze sandwiches en Tanya bracht er Tom eentje met een kop koffie. Ze stopten maar één keer, zodat hij even zijn benen kon strekken. De rest van de tijd reden ze gewoon door, pratend en lezend. Tanya bekeek een video van een nieuwe film die ze van de Academy had gekregen. Terwijl ze keek lag Mary Stuart te slapen. Ze was doodmoe van alle emoties voordat ze uit New York vertrok. Vanaf het moment dat Bill was weggegaan, was ze dichter bij een beslissing over hun leven gekomen en nu dacht ze dat ze die had genomen. Hoe triest het ook was, op een bepaalde manier was het een opluchting. Het was tijd het zinkende schip te verlaten. En Tanya was het met haar eens. Ze wist zeker dat Alyssa het erg zou vinden als ze het van haar moeder hoorde. Maar ze had geen idee hoe Bill zou reageren. Ze dacht dat het voor hem ook wel een opluchting zou zijn. Misschien had hij dat het hele jaar al gewild, maar had hij het lef niet om het haar te zeggen. Ze zou wachten en het hem zeggen als hij eind augustus, begin september terugkwam uit Londen. Intussen zou ze plannen gaan maken voor de toekomst. Na de twee weken op de ranch, zei Mary Stuart, zou ze een week naar L.A. gaan om bij Tanya te zijn; daarna had ze besloten een paar weken naar East Hampton te gaan om de stad uit te zijn. Ze had daar veel vrienden. Het zou een interessante zomer worden.

Toen ze wakker werd uit haar dutje, zat Tanya lachend naar haar te kijken. Ze hadden nu zuidelijk Californië ver achter zich gelaten en reden door Nevada.

'Waar zijn we ergens?' vroeg Mary Stuart terwijl ze ging zitten en om zich heen keek. Zelfs terwijl ze half sliep zat haar kapsel nog keurig netjes. Tanya boog zich naar haar toe en woelde haar haar door de war, zoals ze in hun studententijd had gedaan en allebei lachten ze.

'Je ziet er zowat twaalf jaar oud uit, Stu. Ik haat je. Ik zit mijn halve leven bij de plastisch chirurg en jij ziet er van nature zo uit. Je bent walgelijk!' Beiden zagen ze er fantastisch uit, veel jonger dan ze waren. 'Tussen haakjes, ik heb vorige week weer met Zoë gesproken,' zei ze terloops. 'Ze doet echt ongelooflijk werk met haar aidskliniek in San Francisco.' Ze waren het erover eens dat dat echt iets voor haar was en Tanya zei dat het erg jammer was dat Zoë nooit was getrouwd.

'Op de een of andere manier heb ik nooit gedacht dat ze dat zou doen,' zei Mary Stuart peinzend.

'Ik zou niet weten waarom niet. Ze had vriendjes zat.'

'Ja, maar zij wilde verzorgen op een ruimere schaal... Wezen in Cambodja, verhongerende kinderen in Ethiopië, vluchtelingen uit onderontwikkelde gebieden. Dat ze een aidskliniek heeft verbaast me helemaal niet, het is precies iets voor haar. Het enige dat me wel verbaast, is dat ze een kind heeft geadopteerd.

Ik had ook nooit gedacht dat ze kinderen zou nemen, ze is er te idealistisch voor. Ik kan me voorstellen dat ze sterft voor een zaak waarom ze iets geeft, maar niet dat ze braaksel opruimt.' Tanya moest onwillekeurig lachen om die typering; die was precies raak. Het waren altijd Mary Stuart en Eleanor geweest die hun kamers hadden schoongemaakt. Zoë was altijd weg om ergens te demonstreren, en Tanya telefoneerde ofwel met Bobby Joe, ofwel was ze bezig met repeteren voor een concert van de muziekfaculteit. Het huishouden was nooit een sterk punt van haar geweest.

'Ik zou haar best weleens willen zien,' zei Tanya voorzichtig, terwijl ze zich afvroeg hoe kwaad Mary Stuart zou worden. Ze hoopte dat het niet zo erg zou zijn. Ze zou het vreselijk vinden als een van hen weigerde op de ranch te blijven. Als een van hen wegging, dacht Tanya dat het Mary Stuart zou zijn en niet Zoë. Mary Stuart was degene geweest die zo gekwetst was door wat Zoë tegen haar had gezegd.

Maar Mary Stuart reageerde niet toen Tanya zei dat ze Zoë graag zou willen zien. Ze keek uit het raampje en dacht aan wat er gebeurd was. Het was voor hen allemaal een tragische tijd geweest, vlak voor hun afstuderen, een verdrietig einde daarvan. En daarna was het nooit meer hetzelfde geworden tussen hen drieën. Mary Stuart had Zoë nooit meer gezien, al dacht ze soms nog weleens aan haar. En Tanya zag hen allebei altijd apart. Geen van hen was ooit terug geweest voor een reünie. Berkeley was te groot, het was niet aantrekkelijk.

De volgende paar uur reden ze verder, allebei lezend. Mary Stuart had een stapel boeken meegebracht en Tanya keek tijdschriften door, opgelucht dat zij er niet in stond. Om negen uur reden ze eindelijk Winnemucca binnen. Het was een pretentieus stadje, vol restaurants en casino's langs de hoofdstraat, die in feite een stuk was van de autoweg. Tom reed de bus de parkeerplaats op van de Red Lion Inn, waar hij een kamer had gereserveerd. Tanya bleef liever in de bus met Mary Stuart, maar ze wilden naar een restaurant gaan om te eten en wat met de automaten te spelen. Het was eigenlijk meer een cafetaria dan een restaurant, maar er stonden vijftig fruitmachines en een paar tafels voor blackjack.

Ze trok haar laarzen aan en zette de cowboyhoed en een zonnebril op. Ze had een korte, zwarte pruik meegenomen, maar het was warm en hij jeukte; ze wilde hem eigenlijk niet dragen, tenzij het echt nodig was. Zij en Mary Stuart stonden in de marmeren badkamer hun gezichten te wassen en lipstick op te doen. Mary zag er ontspannen uit en allebei lachten ze omdat het zo'n gek gevoel was samen te gaan gokken in Winnemucca.

'Luister eens, meid, dit is serieus. Een van ons zou de jackpot kunnen winnen. Zeg het alleen niet tegen Tony,' zei Tanya en ze knipoogde. Ze was er nog steeds verbaasd over hoe snel hij uit haar leven kon verdwijnen en hoe volledig alle gevoelens tussen hen waren weggevaagd. Het leek alsof hij haar nooit had gekend. Hij had haar de laatste tijd zo kwaad gemaakt dat ze hem niet eens miste. Af en toe voelde ze wat heimwee naar hem, als ze terugdacht aan iets wat ze hadden gedaan, maar als ze aan de rest dacht was dat zo voorbij. Het was een vergissing geweest, een huwelijk dat eigenlijk een verhouding had moeten zijn. Het deed pijn, maar niet zo erg als ze had gevreesd toen hij haar verliet, en dat verbaasde haar. Ze vroeg zich af of ze ongevoelig aan het worden was, of dat het nooit zo was geweest als ze had voorgewend. Het was vreemd de hele relatie in de mist te zien verdwijnen alsof hij er nooit was geweest. Het enige dat ze nu miste, waren de kinderen.

Tom keek naar hen toen ze uit de bus stapte, en Tanya zei hem dat hij zich geen zorgen hoefde maken. Hij kon zich ontspannen, gaan gokken, slapen, doen wat hij maar wilde. Hij ging naar binnen om zich in te schrijven en wat te eten. Daarop haastten Tanya en Mary Stuart zich naar binnen om twee biljetten van vijftig dollar om te wisselen in kwartjes. Ze deden het geld in een emmer. Ze hadden veel plezier bij de kwartjesautomaten, wonnen nu en dan een dollar terug en keken naar de mensen. Er waren veel vrouwen met blauw haar, die grote polyester topjes in allerlei bloempatronen en pastelkleuren droegen. De meesten van hen hadden een sigaret in hun mond bungelen en de mannen zaten te drinken en blackjack te spelen. Er waren ook mannen die aan de automaten speelden, maar meestal waren het vrouwen die dat deden, terwijl de mannen het bij poker en blackjack hielden. Toen Tanya in haar handen klapte omdat ze tien kwartjes terugkreeg, grijnsde een man die naast haar aan een automaat zat tegen haar en even later schoof hij naar haar toe. Hij had lange, magere benen en geen heupen; zijn spijkerbroek leek af te zakken. Hij had een baard van twee dagen en ruwe handen. Hij droeg een cowboyhoed, ongeveer zo een als die van Tanya.

'Hoeveel heb je gewonnen?' vroeg hij gemoedelijk. Mary Stuart keek even zenuwachtig naar Tanya. Ze voelde er niets voor in Winnemucca door een dronken man te worden opgepikt.

'Een paar dollar,' zei ze, hem fronsend negerend. Ze deed alsof ze haar handen vol had aan de twee apparaten waarop ze speelde.

'Hebben ze jou ooit verteld dat je erg op Tanya Thomas lijkt? Alleen ben jij langer en jonger.'

'Ja, bedankt,' zei ze en ze keek hem niet aan. Cher had haar ooit gezegd dat mensen je niet herkennen als je ze niet in de ogen kijkt. Soms lukte dat haar, maar andere keren niet. Ze hoopte dat het dit keer zou uitkomen. 'Dat zeggen ze altijd tegen me. Maar volgens mij is zij echt klein.'

'Dat zei ik toch, jij bent langer. Maar ze is wel goed. Vind je haar mooi zingen?'

'Ze is best goed,' zei Tanya en ze nam haar Texas-accent weer aan. Mary Stuart probeerde haar lachen in te houden. 'Maar wat ze zingt is een beetje stom.' Bijna ging ze te ver, maar ze zag er onbezorgd uit terwijl ze doorging met spelen.

'Nee, ze is goed,' wierp hij tegen. 'Ik zie haar wel zitten.' Tanya schokschouderde en even later ging hij aan de blackjack tafel zitten. Mary Stuart boog zich fluisterend naar haar toe.

'Je hebt wel lef,' zei ze breed grijnzend. Tanya lachte tegen haar en won een jackpot van twintig dollar. Tot nu toe speelden ze met z'n tweeën zo ongeveer gelijk op. In de bus hadden ze afgesproken dat ze zouden ophouden als ze honderd dollar verloren hadden. Ze zouden doorgaan, hoe lang het ook duurde.

'Dat is de enige manier om het te doen,' giechelde Tanya en even later hoorde ze een vrouw zeggen: 'Moet je kijken, daar is Tanya Thomas', maar de man die tegen haar had gesproken zei dat ze alleen maar op haar leek en veel langer was. De vrouw die haar had opgemerkt, gaf dat direct toe en er gebeurde niets. 'En jonger,' voegde Tanya er binnensmonds aan toe, en Mary Stuart stootte haar aan. Op dat moment hadden ze nog vijftig dollar.

Om tien uur liepen ze het restaurant in voor een hamburger en ze zag diverse mensen naar hen staren, maar Tanya deed alsof ze het niet merkte. De serveerster bekeek hen bijzonder geïnteresseerd, maar ze wist het niet helemaal zeker en durfde het niet te vragen. Ze konden inderdaad rustig hun maaltijd verorberen, iets zeldzaams voor Tanya. Daarna gingen ze terug naar de automaten tot bijna middernacht. Uiteindelijk hadden ze veertig dollar over en die deelden ze eerlijk.

'Hoera! We hebben veertig dollar gewonnen,' zei Mary Stuart blij terwijl ze het portier van de bus achter zich op slot deden. 'Nee, suffie,' lachte Tanya tegen haar. 'We hebben er zestig verloren. Weet je nog wel? We zijn met honderd begonnen.'

'O,' zei Mary Stuart en even keek ze beteuterd. Daarna lachten ze als jonge meisjes terwijl ze zich uitkleedden en zich klaarmaakten om in de bus naar bed te gaan. De twee lange zitbanken in de groene zitkamer achterin konden in bedden worden veranderd en tussen hen in stond een flinke tafel.

'Weet je, je lijkt echt op Tanya Thomas!' teemde Mary Stuart tegen haar terwijl Tanya haar blonde haar stond te borstelen in de badkamer. Het was alsof ze weer kamergenoten waren in hun studietijd en Tanya stak haar kin naar voren. Een paar jaar eerder had ze een kleine implant gekregen en vlak eronder wat vet laten weghalen, en daardoor had ze de hals van een heel jonge vrouw.

'Maar wel langer en jonger!' zongen ze samen en ze lachten nog harder.

'En vergeet dat "jonger" niet,' herinnerde Tanya haar. 'Ik heb een fortuin betaald voor al dat gesodemieter.'

'Je bent hopeloos,' zei Mary Stuart en ze trok lachend haar nachtjapon aan. Ze had in jaren niet meer zoveel plezier gehad, en voor het eerst in maanden, miste ze Bill helemaal niet. Ineens leidde ze haar eigen leven en leek het veel minder belangrijk dat hij haar had afgewezen. 'Je ziet er nog precies hetzelfde uit als vroeger,' zei ze en ze bekeek Tanya nauwkeurig in de spiegel. Maar dat gold ook voor haarzelf en zij had er niets voor gedaan.

'Daar gaat het juist om,' zei Tanya. 'Maar wat ik weleens zou willen weten is hoe het komt dat jíj er niet anders uitziet, want je beweert dat je er niets aan hebt laten doen. Volgens mij zit je te liegen,' plaagde ze, maar ze wist wel beter. Mary Stuart had gewoon geweldige botten, een fantastisch gezicht en geweldige genen. Ze was een knappe vrouw. Dat waren ze allebei.

Kwetterend als jonge meiden gingen ze naar bed, ze lagen tot twee uur te praten met het licht uit, maar eindelijk vielen ze in slaap. Ze werden de volgende morgen pas om negen uur wakker. Tanya had tegen Tom gezegd dat ze hem in het hotel zouden waarschuwen als ze klaar waren.

Tanya zette koffie in de keuken en deed zoete broodjes in de magnetron, terwijl Mary Stuart een douche nam. Tanya ging na haar onder de douche en om halftien waren ze allebei gekleed in een blauwe spijkerbroek en cowboylaarzen. Geen van beiden hadden ze make-up opgedaan.

'Weet je, dit doe ik nooit,' bekende Tanya en ze keek verbaasd in de spiegel. In L.A. ging ze nooit zo naar buiten, dat kon ze zich niet veroorloven, maar hier deed het er niet toe. Voor haar was het een echte luxe vrij te zijn om dat te doen. 'Ik ben altijd bang dat ik ergens een fotograaf of een verslaggever tegenkom. Maar hier... Och, verrek,' zei ze lachend. Ze voelde zich al beter, alleen door hier te zijn. Dat gold ook voor Mary Stuart. Beiden voelden ze zich bevrijd van hun zware lasten.

Enkele minuten later liepen ze het casino weer in. Tanya had Tom gebeld en gezegd dat ze bijna klaar waren om op weg te gaan. Ze hadden hun bedden ingeklapt en hij zou de rest voor hen opruimen en benzine tanken, terwijl de twee vrouwen nog twintig dollar gingen opmaken bij de automaten. Dit keer verdubbelden ze ieder hun inzet. Hun vriend van de avond tevoren was er niet meer en in zijn plaats waren er nog een stuk of tien zoals hij, maar helemaal niemand schonk enige aandacht aan Tanya. Mary Stuart vond het verbazingwekkend.

'Misschien moet je vaker uitgaan zonder make-up,' zei ze toen ze in de bus stapten. Tom stond hen op te wachten en hij zette nog een pot koffie.

'Bedankt, Tom,' zei Tanya toen ze zag hoe schoon de bus was. Mary Stuart moest het met haar eens zijn, volgens haar was dit de enige manier om te reizen. Ze vond het heerlijk en ze begreep waarom Tom de bus een landjacht noemde.

Even na tienen reden ze Winnemucca uit en zetten de hele namiddag hun reis door Nevada voort. Toen ze in Idaho kwamen begon het landschap er groener uit te zien. In de woestijn was het ongelooflijk dor geweest, maar Idaho zag er aantrekkelijker uit. Voort reden ze, en ze deden wat ze eerder hadden gedaan: lezen en slapen en praten. Tanya telefoneerde haar kantoor en belde een paar mensen terug. Eindelijk was er eens geen crisis. Niemand wilde iets van haar hebben en er waren geen nieuwe verwikkelingen of processen.

'Wat saai,' plaagde ze Jean over de telefoon toen die vertelde hoe rustig het was. Tanya was echter dankbaar voor de rustpauze. Er was alleen een boodschap van Zoë die haar aankomsttijd bevestigde. Ze zou kort na hen in Jackson Hole arriveren. Een busje van het hotel zou haar van het vliegveld afhalen. Tanya dacht dat ze rond halfzes op de ranch zouden zijn, net op tijd om zich om te kleden en te eten. Maar ze zei niets tegen Mary Stuart over Zoë's boodschap, al begon ze zich af te vragen of ze haar toch niet moest waarschuwen. Maar Mary Stuart was de hele reis zo ontspannen geweest. Tanya wilde dat niet graag bederven, daarom deed ze het niet. De laatste paar uur van de reis sliepen ze allebei en toen ze wakker werden waren ze diep onder de indruk van de Tetons. Het waren de meest spectaculaire bergen die ze ooit hadden gezien. Mary Stuart zat er alleen maar naar te staren, en zonder dat ze het in de gaten had begon Tanya te neuriën en daarna te zingen.

Het was een moment dat ze geen van beiden ooit zouden vergeten. Terwijl Tanya zong, pakte Mary Stuart haar hand vast. Zo zaten ze hand in hand terwijl ze door Jackson Hole naar Moose, Wyoming reden.

11

'Je moet onze voorraad azt voortdurend controleren,' waarschuwde Zoë Sam terwijl hij haar koffers aan de kruier overreikte. 'Je hebt geen idee hoe snel we daardoorheen zijn. Ik probeer altijd zoveel mogelijk gratis monsters uit te delen. Het is duur spul,' zei ze. Ze gaf de man een fooi en haar ticket, zodat hij haar bagage kon inchecken. 'En je moet voortdurend achter het lab aan zitten. Als je hen hun gang laat gaan, duurt het eeuwen. Vooral met kinderen kan dat een ramp zijn. Je wilt zo snel mogelijk weten wat er met hun witte bloedlichaampjes gebeurt.' Ze was doodzenuwachtig toen ze haar ticket terugkreeg en hij met haar naar de ingang liep. Met gefronst voorhoofd liep ze met Sam te praten, probeerde alle belangrijke dingen te bedenken waaraan ze hem op het laatste moment nog wilde herinneren.

'Misschien schrik je er wel van,' zei hij vriendelijk terwijl ze door de detectorpoort liepen en daarna verder. 'Maar ik heb medicijnen gestudeerd. Ik heb mijn bul gekregen en ik mag praktiseren. Echt waar. Ik zweer het.' Hij stak zijn hand op en ze lachte nerveus.

'Ik weet het, Sam. Het spijt me. Ik kan het niet helpen.'

'Dat snap ik. Maar je moet proberen je te ontspannen, anders krijg je hier ter plekke een hartaanval en kom je nooit in Wyoming. En ik heb er een hekel aan eerste hulp te geven met al die mensen erbij; dan lijk ik net een dokter van de acute opvang, in plaats van een nederige waarnemer.' Hij plaagde haar en ze wilde zich ook wel ontspannen, maar het lukte haar gewoon niet. Ze voelde zich zo schuldig dat ze hen allemaal en Jade achterliet dat ze spijt had dat ze ging, en als ze had kunnen terugkrabbelen zonder dat ze zich dood hoefde schamen, zou ze dat hebben gedaan. Maar ze had het Tanya beloofd en ze wist dat ze de rust nodig had. Anders zou ze thuis zijn gebleven en aan het werk zijn gegaan. Thuis had ze zojuist met Inge dezelfde litanie afgedraaid, met instructies voor Jade, en toen de kleine begon te huilen, had Sam haar met koffer en al bijna de trap af moeten trekken.

'Ik begrijp nu waarom jij nooit ergens heen gaat,' zei hij terwijl ze op het vliegtuig zaten te wachten. Hij vond dat ze er bleek uitzag en vroeg zich af of ze weer ziek was, of alleen gespannen en nerveus. Waarschijnlijk van alles wat. Hij was blij dat ze vakantie nam en hij vond het fijn in haar praktijk waar te nemen. Hij werkte graag voor haar, maar hij was bereid een tijdje haar gezelschap op te offeren. Ze was duidelijk heel hard aan vakantie toen.

Over haar privéleven hadden ze niet meer gesproken. Vanaf de eerste avond dat ze uit waren geweest had Zoë de conversatie strikt zakelijk gehouden. Maar hij had het nog niet opgegeven. Hij had beloofd voor haar en Jade eten te koken als ze terugkwam uit Wyoming, en dat had ze in elk geval geaccepteerd. Zij zag dat als een kans om hun vriendschap voort te zetten. Sam niet.

'Je vergeet niet bij Quinn Morrison langs te gaan, hè? Ik heb hem beloofd dat je iedere middag na het spreekuur even bij hem komt kijken.' Hij was een van haar favoriete patiënten, een lieve man van in de zeventig, die aids had gekregen na een prostaatoperatie, en het ging helemaal niet goed met hem.

'Erewoord,' beloofde Sam. In haar spreekkamer had ze hem ook tienduizend instructies nagelaten. Hij keek haar aan met een hartelijke glimlach en legde een arm om haar schouders. 'Ik ga ook bij je dochter langs, om zeker te zijn dat je au pair haar niet aframmelt, of in jouw slaapkamer ligt te vrijen terwijl Jade naar Sesamstraat kijkt.'

'Mijn god, hou op,' kreunde Zoë bij het vooruitzicht. Ze had er niet eens aan gedacht dat Inge zoiets zou kunnen doen, en hij lachte om haar reactie.

'Ik ga je Prozac geven als je niet ophoudt. Of minstens valium.'

'Wat een goed idee,' zei ze. Zelf was ze die week juist begonnen met azt, als voorzorgsmaatregel. Ze was er een grote voorstander van dat preventief te doen, zelfs voordat er symptomen waren, en beval het al haar patiënten aan. Dat had ze ook tegen Sam gezegd, voor het geval er nieuwe patiënten kwamen. 'Ik had deze reis echt niet moeten maken,' zei ze om zichzelf te kwellen. Hij stelde voor op te staan en een kop koffie te gaan drinken.

'Ik zou niemand kennen die het meer verdient dan jij,' zei hij ernstig terwijl hij twee cappuccino's bestelde. 'Het spijt me alleen dat je geen twee weken gaat, in plaats van een.' Maar allebei wisten ze dat ze dat nooit had kunnen doen.

'Misschien volgend jaar.'

'Ik sta versteld van je,' plaagde hij. 'Denk je echt dat je dit nog eens een keer zou kunnen doen? Ik dacht dat dit eens maar nooit weer was.' Misschien was het dat ook wel, maar niet om de redenen waar hij aan dacht. Maar dat zei ze niet.

'We zullen eens zien.' Ze keek hem koket aan boven haar koffie. 'Hangt ervan af hoe het me bevalt.'

'Waarom zou het je niet bevallen?' Hij was ooit naar Yellowstone Park geweest en hij had het prachtig gevonden.

'Het hangt ervan af hoe aardig de cowboys zijn.' Ze plaagde hem. Hij vond het niet echt leuk, maar van haar kon hij het wel verdragen.

'O, geweldig. Eerst zeg je me dat je in het klooster gaat en nu ga je naar Wyoming achter de cowboys aan. Fantastisch! Denk maar niet dat ik nog eens voor je waarneem. Misschien geef ik al je patiënten wel placebo's.'

'Als je het lef hebt!' lachte ze.

'Ik draag ook cowboylaarzen, weet je. En ik kan een van die stomme hoeden kopen als je daarop valt. Gek, ik zie Dick Franklin nog geen cowboytje spelen,' zei hij peinzend. Ze lachte tegen hem. Hij plaagde haar graag met de beroemde dokter Franklin. Sam had echt een hekel aan hem. Hij vond hem een pompeuze, pretentieuze blaaskaak. Op een medisch congres in L.A. waren ze het oneens geweest over een behandeling voor borstkanker en Franklin had Sam behandeld als een groentje. Hoewel hij zelf geen chirurg was, had hij zeker een waardevolle mening. Dokter Franklin vond echter van niet.

'Ik zal een cowboyhoed voor je meebrengen,' beloofde Zoë hem en hij grijnsde. Ze had hem er nog steeds niet van kunnen overtuigen dat ze echt vrijgezel wilde blijven, en hij was vast van plan haar daarmee te blijven plagen.

'Zolang je maar geen cowboy meebrengt.'

'Ik bel je wel,' zei ze toen het vliegtuig aan kwam taxiën. Ze zou naar Salt Lake City vliegen en daar overstappen in een kleiner toestel naar Jackson Hole, Wyoming. Ze had de tijd zo uitgekozen dat ze bijna op hetzelfde moment zou arriveren als Tanya.

'Doe je vriendin maar de groeten van me. Ik wil haar dolgraag eens ontmoeten.'

'Ik zal tegen haar zeggen dat ze je moet bellen,' plaagde ze. Letterlijk iedereen wilde met Tanya kennismaken. Ze was ieders droommeisje. Ineens keek hij serieus terwijl zij haar tas pakte en zich klaarmaakte om aan boord van het vliegtuig te gaan.

'Zorg goed voor jezelf. Je hebt je vakantie nodig, juffrouw Z. Gebruik deze tijd voor jezelf. Je hebt het verdiend.' Ze knikte, geroerd door de manier waarop hij haar aankeek, maar ze kon niet op hem reageren. Ze zag ineens dat hij zijn ogen half dichtkneep, in een onuitgesproken vraag. 'Ik dacht ineens ergens aan. Heb je een dokterstasje bij je?' vroeg hij met een bezorgde blik.

'Ja. Waarom? Ik heb er een in mijn koffer gestopt, maar die is ingecheckt. Heb je er een nodig?' Ze keek om zich heen en vroeg zich af of hij iets had gezien wat haar was ontgaan. Meestal was ze er voorzichtig mee om in het openbaar haar hulp aan te bieden, maar als het dringend nodig was deed ze het altijd. 'Is er iemand gewond?'

'Ja. Jij. Als ik je straks met mijn schoen op je kop heb geslagen. Je bent op vakantie, suffie. Ik dacht al dat je zoiets zou doen. Ik wil dat je het in je koffer laat.'

'Nou ja, ik was niet van plan ermee over de ranch te gaan struinen. Ik vond dat ik het bij me moest hebben voor het geval er iets gebeurt.' Ze keek hem doordringend aan en stelde hem een vraag. 'Wil je soms beweren dat jij er geen meeneemt als je ergens heen gaat? Ik zou me verloren voelen als ik het niet bij me had.' Ze wist heel goed dat hij ook altijd een koffertje bij zich had. Dat hadden ze allemaal.

'Dat is iets anders. Ik ben waarnemer.' Hij keek een beetje gegeneerd en ze lachte naar hem. Daarna legde hij een arm om haar heen en trok haar naar zich toe, al wist hij dat ze nooit zou toestaan dat hij haar kuste. 'Zorg maar goed voor jezelf. Vergeet ons allemaal als je kunt. Als ik je echt nodig heb bel ik je wel.'

'Beloof je dat?' Ze keek echt bezorgd en knikte. Daarom liet ze graag haar praktijk aan hem over: omdat hij luisterde; hij was zorgzaam en deed precies wat ze graag wilde. Hij zou niet proberen de wereld te veranderen en alles op z'n kop te zetten terwijl hij dienst had. Ze had altijd gevonden dat hij dwaas was om tevreden te zijn met waarnemen.

'Ik beloof je dat ik je zal bellen als er iets gebeurt,' verzekerde hij haar opnieuw. 'Beloof jij mij maar dat je wat rust zult nemen en dat je met rode wangen en wat dikker terugkomt, ook al ga je de hele tijd achter cowboys aan. Word ook maar eens lekker bruin en slaap veel.'

'Ja, dokter.' Ze lachte tegen hem en dankte hem opnieuw omdat hij een oogje op haar praktijk hield. Even later liep ze langzaam de gang door naar het vliegtuig. Hij zwaaide haar na zolang hij haar kon zien.

Hij bleef naar het toestel kijken totdat het wegtaxiede en liep toen langzaam het gebouw uit. Nog voordat hij bij de deur was ging zijn pieper over. Hij liep naar een telefoon om de oproep van een van Zoë's patiënten te beantwoorden. Het begin was gemaakt. Tegen die tijd was ze in de lucht, op weg naar Wyoming.

De vlucht naar Salt Lake City duurde iets meer dan twee uur en Zoë moest daar twee uur wachten op haar aansluiting. Ze moest haar horloge al verzetten. Ze dacht erover Jade te bellen, maar ze dacht dat die zou gaan huilen als ze al zo snel haar stem hoorde en niet wist waar ze was. Ze besloot dat ze beter kon wachten tot ze op de ranch was. Ze ging in het cafetaria zitten, dronk koffie, las een krant en zat in gedachten verzonken. Het gebeurde zelden dat ze dat kon. Ze dacht na over het feit dat ze de dag tevoren iets had gehoord van Dick Franklin. Tot haar grote verrassing had hij haar gebeld. Hij was zich dood geschrokken en was heel ontroerd toen hij haar briefje kreeg. Hij vroeg niet of hij haar weer eens kon ontmoeten, maar zei dat ze hem moest bellen als ze iets nodig had. Hij waardeerde haar oprechtheid, al maakte hij zich geen zorgen en hij verzekerde haar dat haar geheim veilig was bij hem. Hij vroeg haar hoe het gebeurd was. Ze vertelde het hem en hij zei dat dat hem niets verbaasde. Toen hij ophing had ze het gevoel dat ze nooit meer iets van hem zou horen. Maar dat vond ze prima. Ze had nu geen ruimte voor hem of voor welke man dan ook in haar leven.

Het was een luxe zomaar in het vliegtuig te zitten, zonder telefoons, zonder piepers, zonder patiënten, zonder iemand die haar dringend nodig had, zonder te hoeven bedenken hoe ze hen kon helpen. Al hield ze nog zoveel van haar werk, ze wist dat ze van haar vakantie zou genieten. Ze wilde echt zorgen dat ze meer energie opdeed en sterker werd. Ze wist dat ze dat nodig had. Ze was vast van plan met haar praktijk door te gaan tot het bittere einde; dat besluit had ze al genomen. Ze zou haar patiënten alles geven wat ze maar kon, en Jade ook. Maar ze moest bedenken wat ze met Jade zou doen. Ze had geen familie bij wie ze haar kon achterlaten, en geen vrienden van wie ze vond dat ze genoeg verantwoordelijkheidszin hadden om goed voor haar te zorgen. Het konden mensen zijn die ze graag mocht, maar die niet goed waren met kinderen. Ze had eraan gedacht met Tanya te praten, maar ze had geen idee hoe die dat zou opvatten. Het was in elk geval een mogelijkheid. Zoë wist dat ze op den duur iéts moest doen.

De vlucht naar Jackson Hole vertrok op tijd en Zoë landde volgens schema precies om halfzes. Ze had geen idee waar Tanya op dat moment was; ze wist alleen dat ze die middag met de bus zou arriveren. Het plan was dat ze elkaar op de ranch zouden ontmoeten en het hotel stuurde een busje voor haar. Haar koffers kwamen als een van de eerste uit het toestel, de chauffeur wachtte haar op en alles verliep vlot.

De jongeman die het busje bestuurde droeg een spijkerbroek, laarzen en een cowboyhoed. Hij zag eruit als iedereen in Wyoming. Hij was een lange, magere slungel met kort, blond haar en hij zei dat hij Tim heette en uit Mississippi kwam. Hij studeerde aan de universiteit van Laramie en had een zomerbaan op de ranch. Hij zei dat hij het werk heel graag deed vanwege de paarden. Terwijl hij reed, vertelde hij haar erover. Maar Zoë merkte dat ze nauwelijks naar hem kon luisteren. Ze was gefascineerd door de bergen. Nog nooit had ze zoiets moois gezien en de late middagzon schitterde erop in blauwe en roze tinten. Boven op de top lag sneeuw en voor haar leken ze op de Zwitserse Alpen. Het was voor het eerst dat ze zoiets zag.

'Mooi hè, mevrouw? Je staat er echt van te kijken, vindt u niet?' Ze was het helemaal met hem eens en ze liet hem een halfuur lang doorratelen, zolang de rit duurde. Hij zei dat hij een oom had die ook arts was; die had ooit zijn arm gezet. Heel goed ook, want toen hij verleden jaar in de rodeo reed, had hij helemaal geen last gehad van die arm; alleen had hij zijn andere arm gebroken, en ook zijn been. Maar dit jaar zou hij weer rijden. Het was echt een verhaal uit deze omgeving.

'Is hier een rodeo?' vroeg ze geïnteresseerd.

'Ja, mevrouw. Op woensdag en zaterdag. Ze rijden op stieren en ongetemde paarden. De jonge jongens rijden op stierkalveren en doen aan lassowerpen. Bent u al eens naar een rodeo geweest?'

'Nog niet,' glimlachte ze, maar ze wist zeker dat Tanya zou willen gaan. Ze had het altijd over de rodeo's in Texas. 'Mijn vriendin komt uit Texas.'

'Dat weet ik.' Hij keek wat verlegen toen hij dat zei. 'Ik weet wie ze is, maar we mogen er op de ranch niet over praten. Mevrouw Collins wordt heel kwaad als iemand de beroemdheden in verlegenheid brengt, en die krijgen we van tijd tot tijd, moet u weten. Sinds ik op de ranch ben hebben we een paar echte sterren gehad.' Hij keek haar trouwhartig aan en ze stelde zich voor dat Tanya daarom deze ranch had gekozen. 'We geven niemand informatie.'

'Ik weet zeker dat ze dat waardeert,' zei Zoë vriendelijk.

'Ze moeten zo aankomen met de bus.' Ze wist niet zeker wat hij bedoelde met 'ze', alleen misschien haar buschauffeur, maar Zoë nam niet de moeite het hem te vragen. Vijf minuten later verlieten ze de weg, reden door een poort en over een lange kronkelweg die Tim 'de oprijlaan' noemde. Er leek geen eind aan te komen. Pas na ruim tien minuten bereikten ze de lage heuvels. Ze zag een vijftal gebouwen die schilderachtig onder aan de helling lagen, een grote schuur en een paar enorme omheinde weiden met paarden. Overal stonden prachtige bomen. De gebouwen zagen er perfect onderhouden uit. Hoog boven hen uit torenden de altijd aanwezige Tetons.

Tim nam haar mee om in te checken. Aan de balie hoorde Zoë dat mevrouw Thomas nog niet was aangekomen, maar ze werd direct hartelijk verwelkomd. Het ranchhuis zelf zag er oud uit en het was heel mooi. Aan de muren hingen antilopekoppen en een buffelkop; op de vloer lagen prachtige huiden en een spectaculair groot raam gaf uitzicht op een enorme bergketen. Er was een reusachtige open haard waar een lange man rechtop in kon staan. Het leek een gezellige plek om een lange winteravond door te brengen. In een hoek zaten enkele gasten rustig te praten. De vrouw aan de balie vertelde dat de meeste mensen op dit moment in hun bungalows waren om zich om te kleden voor het diner. Het eten was om zeven uur.

Ze kreeg een handjevol blaadjes met informatie en een brochure en daarna bracht Tim haar naar de bungalow. Het was een bescheiden eufemisme voor wat in de buitenwijken van elke stad een ruim huis voor een gezin van vijf personen zou zijn geweest. Er was een grote, gezellige woonkamer met een open haard en een potkachel, een kleine keuken en zitbanken bekleed met mooie geweven stoffen. De kamer deed denken aan het zuidwesten, een beetje Navajo, maar hij zag eruit als een dubbele pagina in Architectural Digest, waar hij onlangs in had gestaan. Er waren drie ruime slaapkamers, elk met een prachtig uitzicht, want het hele huis lag tussen de bomen.

Het was echt prachtig en Zoë voelde zich ontzettend verwend toen ze haar handbagage neerzette en Tim haar koffer ernaast plantte. Hij vroeg haar welke slaapkamer ze het liefst had, maar ze besloot te wachten totdat Tanya een keuze had gemaakt. Er was er eentje een beetje groter dan de andere, maar ze waren alle drie ruim en comfortabel, met grote, dubbele bedden, ruw gemodelleerd meubilair en in elke slaapkamer een open haard. Heel even had ze zin om gillend als een klein meisje op de bedden op en neer te springen en ze straalde toen Tim wegging. Een tijdje zwierf ze van de ene kamer naar de andere en ze pakte een nectarine van een grote fruitschaal op de salontafel. Er stonden ook een bus met versgebakken koekjes en een doos bonbons. Ze hadden Tanya's secretaresse gevraagd waar ze allemaal de voorkeur aan gaf en de kamer stond er vol mee. Overal prijkten bloemen; de koelkast was voorzien van sodawater en vooral root beer, gemaakt van wortelextract, Tanya's favoriete drank. De koekjes waaraan ze de voorkeur gaf waren er, het juiste merk crackers en de yoghurt die ze bij het ontbijt nam, en in alle badkamers een overvloed aan handdoeken en haar favoriete zeep.

'Sjonge!' zei Zoë hardop terwijl ze om zich heen keek. Daarna ging ze afwachtend op de divan zitten. Ze keek naar het nieuws op de televisie, pakte een dieetcola en tien minuten later hoorde ze de bus langzaam de oprijlaan op komen hotsen. Precies op tijd. Zoë stond als een gastvrouw in de deuropening om Tanya te verwelkomen toen die uit de bus stapte en op haar afrende zodra ze haar zag. De twee omhelsden elkaar stevig en ineens zag Zoë over haar schouder dat er nog iemand uit de bus kwam. Ze keek verschrikt, maar niet zo erg als Mary Stuart. Die stond als aan de grond genageld; ze wist met of ze weer in de bus moest stappen of de oprijlaan moest aflopen. Ze stond daar maar naar Tanya te staren. Toen de andere twee een stap achteruit deden, keek Mary Stuart hen woedend aan.

'Ik kan niet geloven dat je dit hebt gedaan,' zei ze tegen hen allebei, maar zelfs zij moest toegeven dat Zoë oprecht verbaasd keek toen ze haar zag. Het was duidelijk dat zij het ook niet had geweten.

'Het is niet haar schuld,' zei Tanya snel, terwijl Tom de koffers begon uit te laden. 'Het is mijn schuld. Ik zal je uitleggen wat er is gebeurd.'

'Doe geen moeite,' zei Mary Stuart scherp. 'Ik ga weg.' Tom keek Tanya verbaasd en vragend aan. Maar die had het te druk met haar vriendin om antwoord te geven.

'Dat is niet fair, Mary Stuart. Geef het in elk geval een kans. We zijn zo lang niet meer samen geweest... Ik dacht eigenlijk...'

'Nou, je had beter niet kunnen denken. Ik begrijp niet hoe je zoiets hebt kunnen doen, na het jaar dat ik achter de rug heb. Wat gemeen, en dat weet je best.' Ze was razend. Tanya had tranen in haar ogen toen ze luisterde, en ze besefte dat het egoïstisch van haar was geweest. Ze wilde niets anders dan hen allebei hier bij haar hebben. Maar vanaf het moment dat ze hen had uitgenodigd had ze zich er zorgen over gemaakt. Het was meer dan tweeëntwintig jaar geleden, en dat was lang voor hun oude wonden om te blijven zweren.

'Het spijt me, Mary,' zei Zoë zacht. 'Ik had helemaal niet moeten komen. Ik heb het heel druk in San Francisco en ik heb een klein kind thuis. Het komt beter uit als ik wegga. Ik had eigenlijk niet moeten komen. Na het eten ga ik wel naar het vliegveld.' Ze sprak heel rustig en vriendelijk, maar in de afgelopen twintig jaar had ze veel tijd doorgebracht met zieke, ongelukkige en vaak geagiteerde patiënten, zelfs dementerenden. Ze kon nog zinnig praten, ook al had de emotie haar te pakken.

'Dat hoeft niet,' zei Mary Stuart, en ze probeerde zichzelf weer meester te worden. Ineens voelde ze dat ze onbeleefd was geweest, maar ze was verbijsterd geweest toen ze Zoë zag en het was een gênant moment geweest. 'Ik wil best morgenvroeg terugvliegen naar New York.' Maar ze moest toegeven dat het een teleurstelling voor haar was.

'Jullie zijn een stelletje stomme trutten,' zei Tanya, wie het huilen nader stond dan het lachen. 'Ik kan gewoon niet geloven dat jullie meer dan twintig jaar die onzin blijven volhouden. Allemensen, we zijn bijna vijfenveertig. Kunnen jullie aan niets anders denken dan aan wat er gebeurd is toen we jong waren? Verdomme, ik krijg iedere dag zoveel rotzooi over me heen. Ik kan me vorige week niet eens meer herinneren, laat staan eenentwintig jaar geleden. Doe me een lol, meiden.' Ze stond hen aan te kijken en Mary Stuart en Zoë keken naar elkaar, terwijl Tom hun koffers de bungalow in droeg. Hij was van plan in een hotel in Jackson Hole te logeren, zodat hij beschikbaar was als Tanya misschien een uitstapje wilde maken. Maar nu vroeg hij zich af waarmee ze bezig waren. 'Kunnen we in elk geval naar binnen gaan om hierover te praten?' vroeg Tanya, boos en gekwetst. De drie vrouwen liepen naar binnen, terwijl Tom de boodschappen in de keuken zette en hen alleen liet.

De drie vrouwen stonden slecht op hun gemak in de woonkamer en Tanya vroeg zich af wat ze nu moest doen. 'Willen jullie in elk geval gaan zitten? Jullie maken me heel nerveus,' zei ze, door de kamer ijsberend terwijl Zoë haar aankeek. In tegenstelling tot Tanya en Mary, die even oud waren, was Zoë bijna een vol jaar ouder, maar alle drie zagen ze er fantastisch uit. 'Luister,' zei Tanya toen ze gingen zitten. 'Ik had dit misschien niet moeten doen, het spijt me. Het was stom en studentikoos, maar ik dacht dat ik ons drieën weer bij elkaar kon brengen. Ik heb jullie gemist. Ik heb geen vrienden zoals jullie. Niemand in de hele wereld geeft iets om mij, helemaal niemand. Ik heb geen man, ik heb geen kinderen, ik heb niet eens stiefkinderen meer. Ik heb alleen jullie... Misschien was het idioot... maar ik wilde dat jullie het in elk geval zouden proberen.'

'Wij houden allebei van je,' zei Mary Stuart rustig, en ze probeerde zichzelf weer de baas te worden. 'Ik in elk geval, en ik weet zeker dat het ook voor Zoë geldt, anders zou ze hier niet zijn. We zijn niet alleen hierheen gekomen voor het uitzicht en de cowboys.' Zoë knikte glimlachend toen ze luisterde. 'Maar we mogen elkaar niet, Tan; dat is het probleem. Volgens mij zouden het twee heel moeilijke weken zijn als we alle drie hier bleven.' Zoë knikte opnieuw en Tanya keek nog teleurgestelder. Ze had wel een reactie verwacht als ze aankwamen, maar ze had niet gedacht dat ze er allebei op zouden staan te vertrekken. Nu besefte ze dat het een dom idee van haar was geweest. Ze had beter alleen Mary Stuart of Zoë kunnen uitnodigen en niet zo'n ambitieuze reünie kunnen organiseren.

'Wat denken jullie van alleen vannacht? We hebben de hele dag gereden en we zijn allebei kapot.' Ze bedoelde zichzelf en Mary Stuart en wendde zich tot Zoë. 'Jij hebt twee vliegtuigen moeten nemen om hier te komen en je ziet er moe uit... Je ziet er goed uit,' verbeterde ze zichzelf, 'maar wel uitgeput. Dat zijn we alle drie. We zijn tenslotte geen jonge meiden meer,' zei ze plagend, maar geen van de andere twee glimlachte. Ze dachten beiden na over wat ze moesten doen. 'Waarom kunnen we niet gewoon vannacht hier blijven? Daarna moeten jullie maar zien wat je doet. Ik zal me niet druk maken en als jullie allebei kwaad blijven en zeggen dat ik kan ophoepelen en weggaan, dan is dat mijn schuld. Maar dan ga ik ook. Ik blijf hier niet alleen twee weken rondhangen. Daar zou ik ontzettend depressief van worden.' Het was een prachtige plek. Doodzonde om de vakantie voorbij te laten gaan.

Zoë zei als eerste wat en ze keek de andere twee vrouwen aan. 'Ik blijf vannacht. Je hebt gelijk. Het is een lange reis terug en ik weet niet eens zeker of ik vanavond nog wel een vliegtuig kan krijgen. Het is hier niet bepaald Kennedy Airport.' Ze lachte tegen Tanya en keek Mary Stuart aarzelend aan. 'Komt dat jou uit, Stu?' Het gebruiken van de oude bijnaam ging haar vlot af.

'Ik vind het best,' zei Mary Stuart beleefd. 'Ik ga morgenvroeg terug naar New York.'

'Nee, dat doe je niet,' zei Tanya botweg, 'je hebt beloofd dat je een week bij mij in L.A. zou blijven.' Ze begon zich te ergeren. Ze vond dat Mary Stuart onredelijk was, maar ze wist ook hoe diep die oude wonden zaten.

'Ik vlieg morgen terug,' zei Zoë zakelijk. Tanya besloot het daarbij te laten. Ze bleven die nacht hier en misschien zou er morgenvroeg een wonder gebeuren.

'Welke slaapkamers willen jullie?' Tanya zette haar hoed af en wierp die op een hoedenplank. De kamers hadden alles wat ze maar wensen konden: kapstokken, laarzenknechten en handschoenen voor geval de ochtenden kil waren. In de kast hingen poncho's voor als het ging regenen. Alles was comfortabel, luxueus en goed doordacht. Zelfs Tanya had nog nooit zoiets gezien. 'Ik vind het hier heerlijk,' zei ze met een voorzichtige glimlach, en dit keer waren de anderen het met haar eens. Ondanks hun verbazing vanwege het feit dat ze weer bij elkaar waren, waren ze het er alle drie over eens dat de ranch fabelachtig was en hun bungalow nog meer.

'Doen ze dit alleen voor jou, Tan?' vroeg Zoë. 'Of wordt iedereen zo behandeld?' Dat betwijfelde ze. Ze had nog nooit zoveel bedachtzame attenties gezien, tot en met elk tijdschrift dat ze maar wilden hebben.

'Ik geloof dat elke bungalow zo is,' zei ze en ze pakte een root beer. 'De week voordat ik vertrok hebben ze mijn secretaresse gebeld om te vragen wat ik graag at en dronk en las, wat voor zeep ik graag gebruikte, hoeveel kussens en handdoeken, welke video's, of ik een fax in de kamer wilde hebben of extra telefoonlijnen. Ik heb gezegd dat één telefoon prima was, maar ik heb wel om een fax gevraagd en drie videoapparaten, en naar het eten en drinken dat jullie graag hebben heb ik maar een slag geslagen. Als je nog iets wilt hebben, hoef je het maar te zeggen.'

'Ik heb nog nooit zoiets gezien,' was Mary Stuart het met haar eens terwijl ze alle slaapkamers bekeken; op haar weg terug botste ze bijna tegen Zoë aan.

'Hoe is het met je, Stu?' vroeg Zoë bezorgd en Mary Stuart schrok van de blik in haar ogen. Ze zag er veel verdriet en pijn in.

'Met mij gaat het prima,' zei Mary Stuart zacht en ze wilde haar naar Zoë's eigen leven in de afgelopen twintig jaar vragen. Maar van Tanya had ze gehoord over de kliniek.

'Ik vind het erg van je zoon,' zei Zoë en ze raakte intuïtief Mary's arm aan. 'Tanya vertelde het me... Het is zo oneerlijk... Ik heb er regelmatig mee te maken en het is nooit goed. Maar op zijn leeftijd... Ik vind het echt erg.'

'Dank je, Zoë,' zei Mary en de tranen sprongen haar in de ogen terwijl ze zich van haar afwendde. Ze wilde niet dat Zoë het zag, maar die had het gevoeld en liep weg om haar niet in verlegenheid te brengen.

'Hebben we de slaapkamers al uitgekozen?' Tanya kwam de kamer weer in. Ze zag dat Mary Stuart had gehuild en vroeg zich af of ze ruzie hadden gemaakt, maar geen van tweeën keek kwaad. Ze vermoedde dat het over Todd ging en toen ze haar wenkbrauw optrok, knikte Zoë.

Ten slotte kozen ze hun kamers. De grootste had een verzonken badkuip en een bubbelbad. Zoë en Mary Stuart stonden erop dat Tanya die moest nemen, al had die hem graag aan een van de anderen gegeven. Toen ze ermee instemde, zei ze hun dat ze het bubbelbad konden gebruiken wanneer ze maar wilden, maar Mary en Zoë zeiden dat ze de volgende morgen zouden vertrekken. Bijna zei Tanya hun dat ze walgelijk koppig waren, maar ze hield het voor zich. Ze ging naar haar eigen kamer om zich om te kleden voor het avondeten en even later deden de anderen hetzelfde.

Zoë telefoneerde naar huis vanuit haar kamer en alles was in orde. Jade was aan het eten toen ze belde. Inge zei dat alles vlot verliep en gaf de hoorn aan Jade, die niet eens huilde toen ze haar moeder hoorde. Ze dacht eraan Sam te laten oproepen, alleen om te horen hoe het met alles ging, maar ze besloot dat niet te doen. Er zouden genoeg van haar patiënten een beroep op hem doen; daarom liet ze het maar rusten.

Kort voor zeven uur kwamen ze bij elkaar in de woonkamer. Tanya droeg een nauwsluitende suède broek en een cowboyhemd met kraaltjes. Haar blonde haar was met een zwart lint los bijeengebonden op haar rug. Ze droeg ook lange, zwart suède cowboylaarzen die ze voor de gelegenheid had gekocht. Zoë droeg een spijkerbroek, een zacht, lichtblauw truitje en wandelschoenen, en Mary Stuart had een grijze broek aan, een beige truitje en mocassins van Chanel. Zoals altijd pasten ze verrassend goed bij elkaar, en toch waren ze heel verschillend. Ze hadden iets gemeen en dat was, zelfs nu nog met die kloof tussen twee van hen, sterker dan ze zelf waren. Tanya wist dat ze dat toegegeven zouden hebben, als ze eerlijk tegen elkaar waren geweest. Zij was dat wel en ze voelde zich tot allebei haar vriendinnen aangetrokken, alsof ze bij elkaar werden gehouden door een onzichtbaar koord dat hen dichter bij elkaar bracht. Toen ze de woonkamer in kwam, informeerde Mary Stuart net bij Zoë naar haar kliniek en die praatte er geanimeerd over terwijl Mary Stuart gefascineerd toeluisterde.

'Wat een geweldige onderneming,' zei Mary Stuart bewonderend. Toen ze echter naar de eetzaal liepen, zwegen ze allebei, alsof ze er weer aan dachten dat ze geacht werden niet met elkaar te praten. Maar aan de eettafel kwam het gesprek weer op gang. Tanya sprak uitvoerig over haar volgende concerttournee en over de film waarvoor ze een contract zou sluiten, en de anderen vonden het heerlijk voor haar. Het was duidelijk dat ze alle twee echt dol op haar waren en haar wilden beschermen. Men had hen aan een tafel in de hoek van de eetzaal gezet. Ze zagen wel dat alle hoofden zich omdraaiden, maar niemand kwam om een handtekening vragen, of met hen praten, behalve later de directrice van de ranch, Charlotte Collins, die bij hun tafel bleef staan om hen welkom te heten.

Ze was een opvallende vrouw met een brede glimlach en doordringende, blauwe ogen, die alles leken te zien. Ze had bij alles een vinger in de pap, bij elke kamer bij iedere gast. Ze wist precies waar ieder van haar personeelsleden mee bezig was en wat iedere gast op dat moment nodig had. Op de een of andere manier slaagde ze erin dat alles tot in de puntjes te coördineren. Net als de anderen was Tanya erg onder de indruk van de hele operatie, en dat zeiden ze ook.

'Och, ik hoop dat u zult genieten van uw verblijf bij ons. Dat is voor ons heel belangrijk,' zei Charlotte en zo te zien meende ze het. Zoë noch Mary Stuart had de moed haar naar vliegtuigverbindingen te vragen of te zeggen dat ze 's morgens zou vertrekken.

'Ik vraag het na het ontbijt wel aan de balie,' zei Mary Stuart, nadat Charlotte Collins verder was gelopen. Ze had dan meer dan genoeg tijd en ze kon altijd nog naar L.A. vliegen en een nacht in het Beverly Wiltshire logeren. Of naar Denver. Zoë's route was vrij eenvoudig, die zou naar huis gaan via dezelfde weg als ze was gekomen.

'Ik wil er nu niet over praten,' zei Tanya streng. 'Ik wil dat jullie allebei nadenken over waar je mee bezig bent. Hebben jullie echt zoveel vrienden dat je je kunt veroorloven iemand te verliezen die je je halve leven hebt gekend?' Maar wat hen uiteen had gedreven ging vrij diep, en Tanya wist dat wel. Ze wilde alleen niet dat het eeuwig bleef doorgaan. Na eenentwintig jaar moesten ze er een eind aan maken. Ze hadden elkaar te hard nodig om elkaar te laten schieten en voorgoed weg te lopen.

Daarna praatten ze over andere zaken, een tijdje over Alyssa, en over Jade, maar niet over Todd. En Mary Stuart noch Tanya sprak over haar man. Ze hadden het over reizen, muziek, vrienden, boeken die ze mooi vonden en over Zoë's kliniek. Daarna begonnen ze herinneringen op te halen aan de universiteit. De mensen aan wie ze de grootste hekel hadden gehad, de geestige lui, de mensen over wie ze de laatste jaren iets hadden gehoord, de miepjes, de eikels, de trutten, de snollen en de helden. Een paar mensen die ze de eerste jaren van hun studie hadden gekend waren in Vietnam gesneuveld, vlak voordat de vrede werd getekend. Het was bijzonder wreed geweest in die laatste uren vrienden te verliezen. Anderen waren sindsdien gestorven. Een paar van hun jaargenoten waren aan kanker overleden en Zoë leek dat te weten. Ze wist het via het medische wereldje of door vrienden, of doordat ze in San Francisco was blijven wonen en veel van hun jaargenoten daar nooit waren weggegaan. Vanaf Berkeley was het een korte, gemakkelijke sprong geweest naar de stad.

Maar niemand had het over Ellie. Ze waren nog steeds over andere vrienden aan het praten toen ze terugliepen naar de bungalow en pas toen ze weer in de woonkamer zaten, begon Tanya erover. Ze wist dat ze alle drie aan Ellie dachten en het zou gemakkelijker zijn als iemand er gewoon mee voor den dag kwam. Dus deed zij dat maar.

'Weet je, na al die jaren mis ik haar nog steeds.' Er viel een lange stilte; toen knikte Mary Stuart.

'Ik ook,' gaf ze met zachte stem toe. In zekere zin was Ellie het hart en de ziel van de groep geweest. Ze was altijd de liefste van hen drieën geweest en toch had ze vaak de pias uitgehangen op feesten. Ze was een grappig, zot meisje geweest, dat alles deed om mensen aan het lachen te maken, ook slechts gekleed in witte verf op een feest verschijnen. Dat had ze ooit eens gedaan. Ze deed dwaze, idiote dingen en maakte hen altijd aan het lachen. En toen maakte ze hen aan het huilen. Het had ieders hart gebroken toen ze stierf, vooral dat van Mary Stuart. Ze waren hartsvriendinnen geweest en kamergenoten. Zo zaten ze daar alle drie te mijmeren toen Zoë het stilzwijgen verbrak.

'Ik wilde dat ik toen wist wat ik nu weet,' zei Zoë zacht tegen Mary Stuart terwijl Tanya naar hen keek. 'Ik had het recht niet de dingen tegen je te zeggen die ik toen zei. Ik kan gewoon niet geloven dat ik zo kinderachtig stom was. Ik heb er vaak over gedacht. Ik had je een keer bijna een brief geschreven, toen mijn eerste patiënt zelfmoord pleegde. Het leek de wraak van God omdat ik tegen jou zo wreed en grof was geweest. Het leek alsof Hij me daarmee iets wilde bijbrengen. Toen met Ellie wist ik nog niet dat het niemands schuld was, dat we haar niet hadden kunnen tegenhouden als we het hadden geprobeerd. O, misschien voor een tijdje wel. Maar uiteindelijk niet, niet als ze het echt wilde. Ik wist zo verrekte weinig toen ik jong was. Ik bleef maar denken dat een van ons het had moeten merken, dat jíj dat had moeten doen omdat jij haar het meest na stond. Ik kon maar niet begrijpen waarom jij niet wist dat ze pillen slikte en was gaan drinken. Ze moet het maandenlang gedaan hebben, volgens mij, en ik denk ongemerkt. Maar ze wilde echt niet. Ellie kreeg precies wat ze wilde.'

Toen Mary Stuart Zoë's woorden hoorde, begon ze te huilen. Het was alsof ze haar hoorde praten over Todd, maar dat wist Zoë niet. Tanya legde zacht haar arm om haar heen.

'Ik had je die brief moeten schrijven, Stu,' zei Zoë, die nu ook tranen in de ogen had. 'Ik heb het mezelf nooit vergeven wat ik tegen je heb gezegd en ik denk jij ook niet. Ik neem het je niet kwalijk,' zei ze verdrietig. Het had hen allemaal uiteengedreven. Zoë was gemeen tegen Mary geweest, ze had dagenlang op haar gescholden. Bij de begrafenis had ze zelfs geweigerd naast haar te gaan zitten. Ze had Mary Stuart alle schuld gegeven omdat zij Ellie niet had kunnen tegenhouden. Mary was overrompeld geweest door de beschuldigingen en had haar geloofd. Het had haar jaren gekost om het gevoel te boven te komen dat het haar niet was gelukt het leven van haar vriendin te redden. En met Todd was alles weer bij haar teruggekomen. Het was of er nooit een einde kwam aan de verschrikking. Alleen was het dit keer erger; nu was het Bill die haar de schuld gaf en niet Zoë.

'Het spijt me zo,' zei Zoë en ze kwam naast haar zitten. 'Ik wilde dat de hele avond al tegen je zeggen. Zelfs als we alle twee morgen vertrekken, vooral als we dat inderdaad doen, dan kan ik dat niet uitstaan als ik je niet eerst heb gezegd hoe verkeerd het van me was en hoe stom. Je had gelijk dat je me al die jaren haatte en het spijt me echt.' Ze huilde toen ze dat zei. Het was voor haar nu belangrijk haar zonden te belijden en vrede te sluiten met de mensen die ze had gekwetst. In Zoë's leven waren er daar niet veel van.

'Dank je wel dat je dat hebt gezegd,' zei Mary Stuart, verstikt snikkend, terwijl ze haar omhelsde, 'maar ik heb altijd gedacht dat je gelijk had. Hoe had ik zo blind kunnen zijn?' Het waren dezelfde vragen die ze zichzelf had gesteld over de dood van haar zoon. De dood van Todd was op een bepaalde manier hetzelfde geweest als die van Ellie. Het was een steeds terugkerende nachtmerrie. Alleen werd je nooit meer wakker. Hij leek eeuwig voort te duren.

'Ze was heel stiekem en ze wilde sterven,' zei Zoë eenvoudig.

De laatste twintig jaar had ze veel geleerd in haar praktijk. 'Je had haar niet kunnen tegenhouden.'

'Ik wou dat ik dat kon geloven,' zei Mary Stuart triest. Ze wist ineens niet meer of ze het over haar zoon of over hun kamergenoot hadden.

'Ik weet het,' hield Zoë vol, nu even overtuigd van het ene als ze ooit was geweest van het andere. 'Ze wilde niet dat jij wist wat ze aan het doen was. Als ze het wel had laten weten, had je haar kunnen tegenhouden, maar dat kon je niet.'

'Ik wilde dat ik het had gedaan,' zei Mary Stuart, naar haar handen in haar schoot starend terwijl de andere twee naar haar keken. Tanya maakte zich zorgen. 'Ik wilde dat ik het over hen allebei had geweten.' Ze keek haar vriendinnen aan en ze konden de smart in haar ogen zien.

'Wie allebei?' Nu was Zoë in verwarring en Mary Stuart gaf geen antwoord, maar de anderen wachtten af. 'Mary Stuart?' Ze keek haar aan en ineens begreep ze het, toen Mary Stuart naar haar keek, en ze kon wel door de grond zakken. Ze had maar een vaag idee van het leed dat ze had doorgemaakt. Nog meer na de herinnering aan Ellie uit het verleden. Het moest zijn geweest alsof ze het allemaal weer een keer doorleefde, alleen was het nu veel erger voor haar geweest. 'O, mijn god,' zei ze, terwijl ze haar oude vriendin omklemde en ze allebei huilden. 'O, God... Stu... Het spijt me zo...'

'Het was zo afschuwelijk,' huilde Mary Stuart. 'Het was zo vreselijk... en Bill zei precies dezelfde dingen als jij, alleen nog meer.' Ze bleef snikken alsof haar hart zou breken. Maar Mary Stuart wist dat dat niet kon, het was al veel eerder gebroken. 'En Bill geeft me nog steeds de schuld,' zei ze. 'Hij haat me. Hij is nu in Londen, alleen, omdat hij mij niet kan uitstaan, en ik neem het hem niet kwalijk. Hij denkt dat ik onze zoon heb gedood, of hem op z'n minst heb laten sterven... net zoals jij dacht over Ellie.'

'Ik was heel dom,' zei Zoë, die Mary Stuart nog in haar armen hield, maar dat was een schrale troost bij alles wat er was gebeurd. 'Ik was tweeëntwintig en een onervaren imbeciel. Bill had beter moeten weten.'

'Hij is ervan overtuigd dat ik hem had kunnen tegenhouden.'

'Dan moet iemand hem eens de waarheid vertellen over zelfmoorden. Stu, als hij echt wilde, hadden nog geen honderd paarden hem kunnen tegenhouden. Als hij echt wilde, zou hij je nooit hebben gewaarschuwd.'

'Dat heeft hij ook niet gedaan,' zei ze bedroefd en ze snoot haar neus in het papieren zakdoekje dat Tanya haar gaf, terwijl Zoë tegen de bank leunde en een arm om Mary Stuarts schouders sloeg.

'Je mag jezelf de schuld niet geven. Je moet proberen te accepteren wat er gebeurd is. Hoe afschuwelijk het ook is, je kunt er niets aan veranderen. Je kunt het niet tegenhouden. Je had het toen ook niet kunnen tegenhouden. Je kunt nu alleen maar verdergaan, anders is het je eigen ondergang en die van alles om je heen.'

'Daar hebben we eigenlijk al vrij aardig werk van gemaakt.' Ze snoot haar neus en glimlachte tegen haar twee vriendinnen door de tranen heen die nog van haar wangen drupten. 'Er is niets meer over van ons huwelijk. Helemaal niets.'

'Nou ja, niet als hij jou de schuld geeft. Iemand moet eens met hem praten.'

'Waarschijnlijk mijn advocaat,' zei Mary Stuart met een grimmig lachje, en de anderen lachten ook. Ze klonk iets meer als zichzelf en Tanya en Zoë hielden ieder een hand van haar vast.

'Ik heb eigenlijk al besloten het op te geven. Ik zal hem dat zeggen als hij terugkomt uit Londen.'

'Wat doet hij daar?' Zoë was nieuwsgierig. Ze dacht niet dat Mary en Bill daar woonden.

'Hij heeft daar een belangrijk proces de komende twee, drie maanden, maar hij wilde niet dat ik meeging.' Zoë trok een wenkbrauw op en leek weer op haar oude, cynische zelf toen de andere twee naar haar keken. Ze was de laatste twintig jaar wat milder geworden, maar ze had nog een heleboel pit. 'Heeft hij soms iemand anders?'

'Ik geloof van niet. We hebben al een jaar niet meer met elkaar gevreeën, vanaf de nacht voordat Todd stierf. Sindsdien heeft hij me nooit meer aangeraakt. Het lijkt een zwijgende veroordeling tot levenslang. Volgens mij walgt hij zo van me dat hij me niet kan aanraken. Hoe dan ook, ik geloof echt niet dat er iemand anders is. Dat zou makkelijker te begrijpen zijn dan wat er gebeurd is.'

'Niet echt,' Zoë keek meer zakelijk dan meelevend.

'Sommige mensen verkillen gewoon na zulke ingrijpende gebeurtenissen. Het komt vrij veel voor. Ik heb het eerder gehoord. Maar voor een huwelijk is het niet bepaald goed.'

'Nee, zeker niet.' Mary Stuart glimlachte even. 'Hoe dan ook, ik geloof dat ik eindelijk heb ontdekt wat ik voor mezelf nodig heb. Hij zal het me toch nooit vergeven en ik kan het net zo goed van me afzetten. Met hem samenleven is hetzelfde als elke dag leven met mijn schuld, en dat kan ik gewoon niet.'

'Dat mag je ook niet,' zei Zoë zacht. 'Hij moet het ofwel eerlijk van zich afzetten ofwel jij moet weggaan. Volgens mij doe je wat je zou moeten doen,' zei ze zakelijk. 'Hoe zit het met je dochter?'

Mary Stuart antwoordde zuchtend. 'Ik denk dat zij me waarschijnlijk de schuld zal geven van de scheiding. Volgens mij begrijpt ze niet hoe vervelend haar vader mij heeft behandeld. Ze denkt alleen dat hij het druk heeft. Dat dacht ik eerst ook. Maar hij heeft me vrij duidelijk gemaakt hoe hij zich voelde. Ik kan daar niet meer blijven alleen voor Alyssa, of zelfs voor hem. Ik ben zijn vrouw niet meer. We praten niet, we gaan nergens heen, hij wil niet meer bij me zijn. En als ik zie hoe hij naar me kijkt, voel ik me geslagen.'

'Ga dan weg,' zei Zoë resoluut. Ze hadden elkaar in twintig jaar niet meer gezien en ineens was het alsof ze de klok terug hadden gezet, naar het begin.

'Je bent beter af zonder hem, als hij je zo ellendig maakt,' zei Tanya lief. 'Ik heb het overleefd. Dat overleef jij ook. Dat doen we allemaal.'

'We zijn tweeëntwintig jaar getrouwd geweest. Het is ongelooflijk dat alles zomaar oplost in het niets.'

'Zo te horen is het een tijdje geleden al verdwenen,' zei Zoë oprecht. Tanya knikte en Mary Stuart was het met hen eens. Zelfs nu hij vertrokken was belde hij haar maar zelden. En als ze elkaar spraken, wilde hij zo snel mogelijk de hoorn weer opleggen omdat het zo gênant was. De laatste tijd was ze hem faxen gaan sturen, zoals ze had gedaan op de avond waarop ze waren aangekomen, alleen om door te geven waar ze was. En zelfs daarop had hij niet geantwoord.

'Je bent nog jong,' zei Tanya aanmoedigend. 'Je kunt best nog iemand anders ontmoeten en een heel nieuw leven met hem beginnen, met iemand die bij jou wil zijn.' Mary Stuart knikte en wilde dat ze hen kon geloven. Ze kon zich niet voorstellen dat er ooit nog iemand bij haar wilde zijn, na de manier waarop Bill haar had bekeken.

'Zo te horen wordt het tijd dat je doorgaat met je leven,' bevestigde Zoë, en Mary Stuart was het met hen eens. Ze vond het alleen heel akelig dat het na al die jaren zover moest komen. Ze was bang het Bill te vertellen en dan haar koffers te pakken en Alyssa te zeggen dat ze gingen scheiden. Het was allemaal zo moeilijk en ze huiverde bij het vooruitzicht met een ander om te gaan. Ze kon het bijna niet verdragen. Maar ze zat in hetzelfde schuitje als Tanya, alleen was zij Tanya Thomas, en dat zei Mary Stuart ook.

'Ben jij betoeterd? Ik ben met niemand uitgegaan sinds Tony vertrokken is. Iedereen is doodsbang voor me. Niemand vraagt me mee uit, alleen de een of andere kapper die wil kunnen zeggen dat hij met mij op stap is geweest. Net als de Everest: niemand wil daar wonen maar de hele wereld wil kunnen zeggen dat ze hem hebben beklommen.'

Daar moesten ze alle drie om lachen en Mary Stuart wist niet zeker of ze zich nu beter of slechter voelde. Alleen al het praten over haar plannen maakte het allemaal zo definitief. En op een bepaalde manier leek het een verraad aan Bill, dié niet eens wist wat zij dacht. Maar het was echt, dat voelde ze, en ze dacht erover ermee aan de slag te gaan als de zomer voorbij was. Ze had er in elk geval tijd voor om erover te denken terwijl hij in Engeland zat.

Lang bleven ze zitten praten. Er was niets opgelost, maar hun vriendschap was hersteld en niemand van hen had het nog over vertrekken. Zoë's schuldbekentenis had voor Mary Stuart veel betekend. En Zoë was diep ontroerd toen ze besefte dat haar woorden haar vriendin al die jaren hadden gekwetst. Erger nog, want de dood van haar zoon was zelfmoord geweest, net als die van Ellie. Het leven was soms erg wreed. Ze schrok er altijd van, maar andere keren was het ook ineens weer vriendelijk.

Toen 's morgens om zes uur de telefoon overging nam Zoë op. Ze was eraan gewend 's nachts direct wakker te worden van het gerinkel en de andere twee sliepen nog.

'Hallo?'

'Zoë?' Het was Sam. Ze dacht direct aan Jade en voelde een golf van paniek... Blindedarm... wiegendood... een aardbeving...

'Is alles goed met Jade?' Dat waren de eerste woorden die haar ontsnapten. Het leek wel alsof ze zelf Jade ter wereld had gebracht, want ze hield evenveel van haar als een natuurlijke moeder en had dezelfde instincten.

'Die maakt het prima. Sorry als ik je aan het schrikken heb gemaakt. Maar ik wilde je bellen. Ik dacht dat je het wel wilde weten.' Hij had er een hekel aan haar te bellen met slecht nieuws, maar hij wist dat ze het hem nooit zou vergeven als hij het niet deed. 'Quinn Morrison is een uur geleden gestorven. Hij is vredig ingeslapen en zijn familie was erbij. Het spijt me dat jij niet bij hem was, maar ik heb alles gedaan wat ik kon. Zijn hart heeft het ten slotte begeven.'

Op een bepaalde manier was het een zegen, en dat wist ze. Maar toch voelde ze zich bedroefd, en ze huilde toen hij het haar zei. Ze huilde voor de meesten van hen: de ouden, de jongen en vooral de kinderen. Quinn Morrison was tenminste vierenzeventig geweest. Hij had een rijk leven gehad en alleen het laatste jaar was verpest door aids, niet zijn hele leven. Het had het niet veel meer verkort dan bij de meeste mensen van zijn leeftijd met andere kwalen. Toch was ze verdrietig. Ze had een gevoel van verlies, van verslagenheid. Het was voor haar een vertrouwd gevoel, want ze verloor zoveel patiënten aan de gevreesde moordenaar.

'Is alles goed met je?' Sam klonk ongerust.

'Ik maak het prima. Ik vind het alleen erg vervelend dat ik er niet bij ben geweest.'

'Ik wist dat je dat had gewild. Daarom bel ik ook. Quinn zei dat hij blij was dat je naar Wyoming was gegaan.' Daar moest ze om glimlachen. Dat was echt iets voor hem; hij had het hele jaar niets anders gedaan dan zeggen dat ze moest trouwen en kinderen krijgen.

'Is verder alles in orde?'

'Peter Williams heeft een zware nacht gehad. Ik ben een uur bij hem thuis geweest voordat ik naar Quinn ging. Hij heeft weer longontsteking. Ik neem hem deze morgen op.' Peter was eenendertig en ook niet ver meer van het einde. Maar in zijn geval was het veel erger omdat hij zo jong was.

'Zo te horen heb je een zware nacht gehad.'

'Zoals gewoonlijk,' zei hij glimlachend. Hij vond het heerlijk. Hiervoor had hij medicijnen gestudeerd. 'Hoe zit het met jou? Heb je plezier? Al cowboys ontmoet?'

'Eentje maar. Die heeft me van het vliegveld gehaald. Hij is ongeveer twaalf jaar en vier meter lang, een jongen uit Mississippi. Het is hier trouwens fantastisch, ik vind het echt heerlijk.'

'Hoe is het met je vriendin?'

'Prima. En ze had een verrassing voor me: onze andere kamergenoot van Berkeley. Het is een lang verhaal, maar zij en ik hebben in geen twintig jaar met elkaar gesproken. Ze stond op het punt het eerste vliegtuig terug naar New York te nemen toen ze me zag. Maar ik geloof dat we gisteravond vrede hebben gesloten. Ik heb twintig jaar geleden heel naar tegen haar gedaan; dat heb ik mezelf nooit vergeven. Het was echt fijn dat allemaal af te handelen.'

'Zo te horen heb jij het ook druk gehad.'

'Ja, ik geloof het wel.'

'Ziezo, ga maar weer slapen. Het spijt me dat ik zo vroeg belde.' Op dat moment was het voor hem pas halfzes in de ochtend en hij stond op het punt naar bed te gaan. Maar hij had het haar willen laten weten over Quinn Morrison zodra het gebeurd was. Hij wist dat dat haar wens zou zijn geweest.

'Bedankt voor je telefoontje, Sam. Dat stel ik echt op prijs. Ik weet dat je je best hebt gedaan voor hem. Je moet niet denken dat dat niet zo was. Ikzelf had niets anders kunnen doen.' Het was aardig van haar dat te zeggen en hij was dankbaar. Zoë was een goede vrouw.

'Dank je dat je dat zegt, Zoë. Pas goed op jezelf. Ik spreek je gauw weer.' Maar toen hij ophing voelde hij zich triest bij de gedachte aan haar. Ze had zoveel, zoveel wat hij graag wilde hebben en wat hij bewonderde, en hij kon niet in haar buurt komen. Hij voelde haar eenzaamheid ook. Ze had iets heel kwetsbaars en toch verborg ze iets voor hem. Hij begon te vermoeden dat hij haar nooit zou vinden.

Op dezelfde tijd dat hij naar bed ging, stond Zoë in de woonkamer van de bungalow in Moose, Wyoming, naar de zonsopgang boven de Tetons te kijken. Het was zo overweldigend dat de tranen langzaam over haar wangen biggelden. Ze dacht aan Quinn Morrison en het leven dat hij had geleid. Het speet haar dat hij gestorven was; ze voelde spijt voor zovelen van hen. Wat was er toch veel leed in het leven... Ellie... en Todd... en alle verdrietige dingen die zij had gezien. En toch was er tegelijkertijd deze uitbundige schoonheid. Ineens was ze blij dat ze was gekomen. Wat er ook zou gebeuren, eens in haar leven had ze de zon zien opkomen boven de Grand Tetons. Als je dat zag, was het onmogelijk om te denken dat er geen God bestond. Zacht liep ze op haar tenen terug naar haar kamer en ging in bed aan Sam liggen denken, uitkijkend over de bergen.

12

Op hun eerste ochtend op de ranch sliep Zoë nog een tijdje door nadat Sam had gebeld, maar ze werd weer wakker toen Mary Stuart haar kamer uit liep. Zoë hoorde iemand rommelen en ze kwam uit bed. De twee vrouwen troffen elkaar in de keuken waar Mary Stuart koffie aan het zetten was. Allebei droegen ze hun nachtpon nog en Mary Stuart keek haar glimlachend aan. Zoë zag er uitgeruster uit en oogde die morgen verrassend jong.

'Zal ik wat koffie voor je zetten? Er is ook thee, als je dat wilt.' Maar dat hoefde niet, Zoë schonk zich een mok dampende koffie in. 'Is Tanya al op?' vroeg ze en ze grijnsden allebei. 'Volgens mij veranderen sommige dingen nooit.'

Mary Stuart keek haar oude vriendin even ernstig aan. Ze waren zoveel jaren van elkaar vervreemd geweest. 'Ja. dat is zo. Ik ben blij. Ik ben blij dat ik gekomen ben.' Ze keek Zoë recht in de ogen.

'Ik ook, Stu. Ik wilde dat ik indertijd niet zo stom had gedaan. Ik wilde dat we er in de loop der jaren over hadden kunnen praten. Ik ben heel blij dat we elkaar nu zien. Ik zou het heel vervelend hebben gevonden als dit tussen ons was blijven hangen.' Het had lang genoeg geduurd. Ellie was al meer dan twintig jaar te ruste gelegd en zij konden nu de strijdbijl ook begraven. Als je erop terugkeek, leek het idioot en een enorme tijdverspilling. 'Ik sta bij Tanya in het krijt dat ze jou hier heeft gevraagd en het mij niet heeft verteld.'

'Ze is een kleine stiekemerd, hè?' lachte Mary Stuart. 'De hele weg hierheen in de bus heeft ze geen woord gezegd. Toch had ik iets kunnen vermoeden. Ze had het een paar keer over "wij" voordat ik erin toestemde om mee te gaan en volgens mij zei haar secretaresse iets over "zij" en drie kamers. Ik dacht dat ze de kinderen bedoelde. Het is geen moment bij me opgekomen dat ze nog iemand had uitgenodigd. En het kwam mij wel zo goed uit toen Alyssa onze reis afzegde. Ik had toch niets te doen.'

'Voor mij is het ook een geschenk uit de hemel.' Zoë dacht aan het licht op de bergen die morgen toen Sam haar had gebeld dat Quinn Morrison was gestorven. Ze vertelde het aan Mary terwijl ze aan de smalle balie in de keukenalkoof zaten en hun koffie dronken.

'Het moet deprimerend werk zijn,' zei Mary Stuart zacht. 'Ik bewonder je erom, maar je kunt gewoon niet winnen.' Ze dacht eraan hoe afschuwelijk het was geweest toen Todd stierf, ze kon zich niet voorstellen dat je elke dag met zulke dingen werd geconfronteerd. Maar hij was dan ook haar zoon geweest, niet haar patiënt.

'Je kunt het een tijdje winnen. En vreemd genoeg is het meestal niet zo heel deprimerend. Je leert de kleine overwinningen te waarderen, je wordt steeds vastberadener om de strijd te winnen. En soms verlies je.' Ze verloor heel vaak, dat was onvermijdelijk. Maar iets daarvan had te maken met de omstandigheden, en hoe bereid de patiënt en de familie waren om de zaken los te laten. Soms was het een kwestie van tijd, zoals bij Quinn. Ze vond het nog het ergst de kinderen te verliezen, en de jonge mensen, die nog zoveel te leven, te leren en te geven hadden. Zoals zijzelf. Maar dat had ze nog niet verwerkt.

'Je hebt geluk gehad dat je lang geleden de juiste weg hebt gevonden,' zei Mary Stuart, en ze benijdde Zoë terwijl ze genoot van haar gezelschap. Het was gemakkelijk te bedenken waarom ze zulke goede vriendinnen waren geweest. De kloof tussen hen leek nu volkomen onbelangrijk; in de zon van de oprechtheid was die totaal verdwenen. 'Ik doe veel liefdadigheidswerk in New York, veel comités en vrijwilligerswerk, maar ik heb erover gedacht een baan te gaan zoeken. Ik weet gewoon niet wat ik zal gaan doen. Het enige dat ik ooit heb gedaan, is echtgenote zijn en moeder voor onze kinderen.'

'Dat is niet zo slecht.' Zoë keek haar glimlachend aan en besefte ineens hoezeer ze Mary had gemist. In de onverwachte schemering van haar leven bedacht ze nu hoezeer ze haar vriendinnen nodig had. Het was voor haar des te schrijnender omdat ze altijd had gedacht dat ze nog veel tijd zou hebben, en nu had ze die niet meer. 'Echtgenote en moeder zijn is ook een baan.'

'Nou ja, in dat geval,' zei Mary Stuart terwijl ze haar mok neerzette, 'geloof ik dat mijn baan bijna voorbij is. Alyssa is volwassen. Todd is er niet meer; ik ben niet eens een vrouw voor Bill meer. We wonen alleen op hetzelfde adres en mijn naam staat op zijn belastingaangiften. Ik voel me ineens nutteloos.'

'Dat ben je niet. Misschien is het gewoon tijd om verder te gaan.' Ze had gelijk, maar het probleem was waarheen. Mary Stuart had diep nagedacht. 'Ik blijf naar antwoorden zoeken, wat ik moet doen, waar ik moet wonen, wat ik tegen Bill moet zeggen als hij terugkomt. Ik wil op dit moment niet eens met hem praten. Maar hij ook niet met mij. Hij belt bijna nooit. Misschien maakt hij hetzelfde door en wil hij het alleen niet zeggen. Hij beseft vast ook dat het allemaal voorbij is.'

'Misschien moet je hem ernaar vragen,' zei Zoë en ze keek op haar horloge, zich afvragend wanneer Tanya zou opstaan. Ze keek Mary Stuart aan. 'Hoe laat worden we geacht te ontbijten?'

'Om acht uur, geloof ik.' Het was nu halfacht en ze moesten zich nog aankleden. Mary Stuart keek haar oude vriendin vragend aan. 'Vertrek je vandaag nog?' Haar stem klonk heel zacht. Er viel een lange stilte en toen schudde Zoë haar hoofd. 'Liever niet, tenzij jij dat wilt. Maar jij moet het weten, jij bent van ver gekomen. Als er iemand weggaat, moet ik dat zijn.'

Mary Stuart glimlachte vriendelijk tegen haar. 'Ik wil dat je blijft, Zoë, en ik wil ook graag blijven. Laten we de hele zaak maar vergeten. We hebben alle twee van Ellie gehouden, alle drie. Ze zou gewild hebben dat we bij elkaar bleven. Van ons allemaal was zij het meest liefdevol, ze gaf het meest en het zou haar hart hebben gebroken als ze wist dat we vanwege haar eenentwintig jaar niet meer met elkaar hebben gesproken.' Dat was waar en ze wisten het allebei.

Zoë fronste haar voorhoofd toen ze aan Ellie dacht. 'Ze verdient een gebroken hart na wat ze ons allemaal heeft aangedaan. Volgens mij deed ik toen zo naar tegen jou omdat ik zo kwaad op haar was en er niemand was op wie ik dat kon botvieren.'

'Ik heb hetzelfde gehad met Todd. Ik was de eerste zes maanden woedend op iedereen: Alyssa, haar vrienden, mezelf, de dienstbode, de hond, Bill,' zei Mary triest. 'En hij is nog steeds kwaad. Ik denk dat hij dat altijd wel blijft.'

'Misschien zit hij gewoon vast,' zei Zoë vriendelijk. 'Dat zat ik ook. Ik was heel lang kwaad, en toen ik daaroverheen was, was jij weg en waren we allemaal onze eigen weg gegaan. Jij was met Bill getrouwd, ik studeerde medicijnen. Het leek makkelijker het zo maar te laten, maar daar had ik ongelijk in. Misschien laat Bill zich ook gaan.' Dat was niet verkeerd gedacht en Mary Stuart knikte.

'Volgens mij is hij lang geleden weggeglipt en heb ik het niet gemerkt.' Ze glimlachte en keek weer op haar horloge. Het was tien over halfacht en ze moesten zich nu echt klaarmaken voor het ontbijt. 'Wat zeg je ervan als we Doornroosje eens wakker gingen maken?' Ze grijnsden tegen elkaar en liepen lachend en op hun tenen naar haar kamer. Ze sprongen aan weerskanten van Tanya op het bed. Ze droeg een witsatijnen nachtpon en een slaapmasker en deed alsof ze uit de dood werd gewekt toen ze haar wakker maakten.

'O, god... hou op... Ik haat jullie... Hou daarmee op...' Zoë zat haar voeten te kietelen en Mary Stuart sloeg haar met kussens. Ze waren net twee jonge meiden en Tanya werd overweldigd toen ze zich probeerde te verstoppen onder de dekens en merkte dat dat niet lukte. 'Houden jullie nu op! Hou op! In 's hemelsnaam, het is midden in de nacht!' Ze had er altijd al een hekel aan gehad 's morgens op te staan, en ze moesten haar vroeger steeds uit bed slepen zodat ze haar ochtendcolleges niet zou missen.

'Doe je slaapmasker af,' zei Mary Stuart. 'Over een kwartier ontbijten we en volgens de informatie op de balie moeten we om kwart voor negen in de wei zijn om onze paarden uit te kiezen. Kom uit bed en maak je klaar.' Ze klonk heel gebiedend en Zoë trok haar aan een arm het bed uit, terwijl Tanya haar masker afzette en van de een naar de andere keek.

'Hoorde ik jullie zeggen dat jullie naar de wei gaan? Betekent dat dat jullie blijven?'

'We kunnen kennelijk niet anders,' zei Zoë. Ze liet haar los en keek Mary Stuart ondeugend aan. 'Als we dat niet doen, lig jij de hele week in je nest en kom je alleen je kamer uit om te eten. We dachten zo, we blijven maar om je eer te beschermen. We weten wat voor hekel je hebt aan paarden. Zonder ons zou je waarschijnlijk de hele dag op je kamer blijven zitten om televisie te kijken vanuit je bubbelbad.'

'Jeetje, wat een geweldig idee.' Tanya grijnsde, trots op hen allebei, het was hun gelukt! Na al die jaren waren ze tot bezinning gekomen en hadden ze hun vriendschap weer opgenomen. 'Waarom komen jullie niet terug met de lunch. Ik dacht maar eens lekker mijn gezicht te gaan doen.'

'Kom uit dat bed, mevrouw Thomas,' blafte Mary Stuart tegen haar. 'Je hebt precies twaalf minuten om je tanden te poetsen, je haren te kammen en je kleren aan te trekken.'

'Verrek, waar zijn we hier? Bij de mariniers? Ik wist dat ik jullie niet had moeten vragen. Ik had een paar aardige mensen mee kunnen nemen, die me góéd behandelen en me wat laten slapen. Ik ben een heel belangrijk iemand.'

'Om de dooie dood niet,' zei Mary Stuart, breed grijnzend. 'Kom nu uit dat bed. Je kunt later wel douchen.'

'Geweldig. Nu ruik ik net als de paarden. Wacht maar eens tot dat in de schandaalpers komt!'

Mary Stuart en Zoë stonden allebei met hun handen in hun zij toen Tanya met tegenzin uit bed kroop, gapend haar lange, prachtige lijf uitrekte en naar de badkamer liep.

'Ik zal een kop koffie voor je halen,' zei Zoë en ze liep naar de keuken.

'Graag intraveneus, dokter,' zei Tanya terwijl ze het licht in de badkamer aanknipte en opnieuw kreunde toen ze haar gezicht en haar in de spiegel zag. 'O, mijn god, ik ben tweehonderd jaar oud en moet je zien hoe ik eruitzie! Laat iemand de plastisch chirurg eens bellen.'

'Je ziet er geweldig uit,' lachte Mary Stuart en ze keek haar aan. Tanya was zo verdomde knap en het gekke was dat ze dat helemaal niet wist. Ze dacht dat ze alledaags was en de anderen lachten haar daarom altijd uit. Mary Stuart wist dat ze dat echt geloofde. 'Moet je mij zien hoe ik er om acht uur 's morgens uitzie zonder make-up.' Mary Stuart bekeek zichzelf fronsend in de spiegel. Haar haar was geborsteld tot het glansde, haar huid was nog prachtig en ze had zojuist een vleugje roze lipstick opgedaan. Ze droeg een lichtblauw katoenen mannenhemd, een pas gestreken spijkerbroek en een fonkelnieuw paar bruine laarzen van hagedissenleer van Billy Martin's.

'Verrek, moet je jou zien,' klaagde Tanya terwijl ze haar tanden poetste en tandpasta over haar hele nachtpon morste. 'Je ziet eruit alsof je zo uit Vogue bent gestapt.'

'Dat doet ze gewoon om ons te pesten,' zei Zoë en ze gaf Tanya een kop koffie. Ze waren aan haar gewend. Zelfs op de universiteit had Mary er altijd perfect uitgezien. Dat was nu eenmaal haar stijl en ze vonden het eigenlijk allemaal heerlijk. Ze was een inspiratie voor de anderen, dat was ze altijd geweest. En kerels waren er dol op.

Zoë droeg een spijkerbroek met gaten in de knieën, een paar cowboylaarzen die ze al jaren had en een comfortabele oude beige trui. Haar rode haar was naar achteren gekamd. Ze zag er netjes en nonchalant uit, helemaal tevreden met haar omgeving. Maar Mary en zij moesten glimlachen toen Tanya vijf minuten later uit de badkamer kwam. Zelfs zonder make-up en nadat ze uit bed was gesleept, zag ze er sensationeel uit. Tanya was gewoon een ster en ze hoefde daar niets voor te doen. Haar dikke, blonde haar zat precies goed en golfde tot op haar schouders. Ze had geen tijd gehad om het te vlechten en het leek of ze het met opzet zo had gedaan. Ze had een strak wit t-shirt aan, helemaal niet te gewaagd, maar het was zo sexy dat geen man die ogen in zijn hoofd had het zou kunnen weerstaan. Haar spijkerbroek zag er precies uit zoals het moest: niet te strak en niet te los. Hij liet alles op z'n voordeligst uitkomen: haar strakke, ronde billen, haar smalle heupen, smalle middel, en lange, gracieuze benen. Ze droeg haar oude gele laarzen, om haar hals zat een rode halsdoek geknoopt en ze had eenvoudige gouden oorringen in. Ze greep een spijkerjack dat ze had gekocht, haar cowboyhoed en een zonnebril, en zag eruit als een advertentie voor een vakantieboerderij.

'Als ik niet zoveel van je hield, zou ik je haten,' zei Mary Stuart bewonderend, en Zoë grijnsde. Alle drie waren ze knappe vrouwen, maar Tanya had onmiskenbaar iets bijzonders.

'Ik heb nooit kunnen ontdekken hoe je dat doet,' zei Zoë terwijl ze toekeek en voor haar dezelfde warme gloed van genegenheid voelde als Mary Stuart. Er was nooit ook maar een vleugje jaloezie tussen hen geweest. Zelfs jaren geleden waren ze met z'n vieren hartsvriendinnen geweest, meer dan zusters. 'Ik dacht altijd dat ik er wel achter zou komen als ik keek hoe jij je aankleedde,' zei Zoë terwijl ze de kamer uit liepen, 'maar het is net als een van die goocheltrucjes; die kun je honderdduizend keer zien, maar er is altijd dat ene moment dat het konijn opduikt en je ziet nooit hoe dat gebeurt. Jij bent de enige die ik ken die een badkamer in kan lopen en er drie minuten later uit kan komen als een filmster. Al bleef ik er een week in zitten, dan zou ik er nog als dezelfde uitkomen: wel aardig, best wel fatsoenlijk, met gekamd haar, een schoon gezicht en mijn make-up op z'n plaats, maar het is nog steeds Zoë. Jij komt naar buiten als een sprookjesprinses.'

'Dat is het wonder van de plastische chirurgie,' grijnsde Tanya; ze genoot van hun gezelschap maar geloofde geen woord van wat haar vriendinnen zeiden. Ze vond het echter lief dat ze dat zeiden. 'Als je jezelf maar vaak genoeg laat renoveren, heb je geen make-up meer nodig.'

'Onzin,' wierp Mary Stuart tegen. 'Jij zag er al zo uit toen je negentien was. Je kwam 's morgens altijd in bed overeind en zag eruit als een rups, maar tegen de tijd dat je voeten de grond raakten was je een vlinder. Ik weet precies wat Zoë bedoelt. Jij bent gewoon te onzeker om te begrijpen hoe je eruitziet, en om erin te geloven. Daarom zijn wij zo dol op je.'

'Verrek, ik dacht dat het mijn accent was.' Je kon aan Tanya nog net horen dat ze uit het zuiden kwam. Haar fans waren daar vooral verrukt van als ze zong. 'Ik kan niet geloven dat ik me door jullie tweeën op dit uur uit bed heb laten slepen. Dat kan niet goed zijn voor mijn gezondheid, vooral op deze hoogte. Volgens mij is het echt slecht voor mijn hart,' klaagde Tanya terwijl ze hijgend en puffend een hellinkje beklom naar het hoofdgebouw.

'Het doet je goed,' zei Zoë nuchter en ze grijnsde tegen Mary Stuart, 'en tegen de avond ben je gewend aan de hoogte. Zolang je maar geen alcohol drinkt.'

'Waarom niet?' Tanya keek verbaasd. Veel dronk ze niet, maar ze vroeg het zich gewoon af.

'Omdat je stomdronken wordt van de eerste drie slokken en voor gek zult staan,' legde Zoë haar lachend uit. Daarop haalden ze herinneringen op aan die keer dat Tanya onderuit was gegaan na een bal, en zij haar naar huis hadden gebracht. Hoe ze toen Zoë's bed onder had gespuugd en Zoë haar bijna had vermoord. Zoë en Mary Stuart lachten allebei om haar en Tanya zelf zag kans meer dan twintig jaar later nog schaapachtig te kijken. Ze probeerde hun te vertellen dat ze griep had gehad, maar Zoë hield vol dat ze gewoon toeter was geweest. Zo overrompelden die drie de eetzaal als een visioen van schoonheid.

Overal in het vertrek zaten mensen aan lange tafels. Ze schepten op aan het buffet, en iedereen zag er slaperig en stil uit, op een paar gasten na die wat opgewekter waren; dat waren kennelijk ochtendmensen. Er ging een gerucht dat Tanya Thomas in het hotel was, maar niemand was erop voorbereid hoe ze zou zijn. Vrolijk lachend met haar vriendinnen zag Tanya er zo ontspannen, jong en knap uit dat iedereen zat te staren en Zoë ineens medelijden met haar kreeg. Haar twee vriendinnen namen haar tussen zich in en ze kozen een tafel in de verste hoek. Mary Stuart bleef bij haar zitten terwijl Zoë wat te eten ging halen, maar ineens gonsde het in de hele zaal en iedereen staarde. Ze wisten allebei dat het niet gemakkelijk voor Tanya was.

'Wat denk je dat er zou gebeuren als ik ineens opstond en mijn broek liet zakken?' fluisterde Tanya. Ze zat met haar rug naar de zaal en had haar zonnebril op. Haar hoed had op de rugleuning van de stoel gehangen, maar zelfs van achteren zag ze er fantastisch uit. Ze was een ster tot haar tenen en iedereen wist dat.

'Ik denk dat je diepe indruk zou maken,' antwoordde Mary Stuart en ze kletsten zacht totdat Zoë kwam met een bord vol broodjes en wat bacon, voorzichtig drie bekers yoghurt dragend.

'Ik heb roereieren en havermout voor ons drieën besteld,' zei ze en Tanya keek dodelijk verschrikt.

'Straks moet ik zes maanden gaan lijnen. Ik kan al dat spul niet eten aan het ontbijt.'

'Het is goed voor je,' zei Zoë zakelijk. 'Je bent je aan het aanpassen aan de hoogte hier en je bent de hele dag in beweging. Eet maar een stevig ontbijt. Opdracht van de dokter.' Ze volgde zelf haar advies op en Tanya pakte de yoghurt.

'Ik ben niet van plan hier tien pond aan te komen,' zei Tanya vastberaden, maar ze had meer honger dan ze dacht en een paar minuten later nam ze een broodje. Zoë was tegen die tijd teruggegaan naar het buffet om meer te halen en Tanya keek haar somber aan toen ze aan tafel terugkwam. Zonder te kijken wist ze wat er om haar heen gebeurde. 'Hoe erg is het?'

'Het eten? Volgens mij is het goed.' Zoë keek verrast. Ze vond de broodjes en de bacon heerlijk. De eieren waren net opgediend en die roken ook lekker. Maar Tanya bedoelde niet het eten, maar de mensen.

'Niet het eten, suffie. De mensen. Ik kan het ruiken.'

'O.' Zoë begreep het en keek Mary Stuart aan toen ze aan haar eieren begon. Ze was niet van plan geweest het tegen Tanya te zeggen. 'Dat? Och, waarschijnlijk wat je kunt verwachten.'

'Zeg het me maar, dan weet ik wat er op me afkomt. Zijn de inboorlingen me gunstig gezind?' Ze hoopte dat ze op den duur hun belangstelling voor haar zouden verliezen; dat gebeurde soms als ze ergens logeerde; soms moest ze ook vertrekken en ergens anders heen gaan, maar dat was ze nu niet van plan. Ze had gehoopt dat ze voldoende uit het zicht zou blijven om op te gaan in de massa, maar dat was hopeloos.

'We zullen weleens zien.' Zoë keek haar aan, verbaasd over wat er met mensen gebeurde als ze bij Tanya in de buurt waren. 'Vier vrouwen willen weten of je haar echt is, twee van hun mannen willen weten of je iets aan je tieten hebt laten doen, of dat ze echt zijn. Eén vent is gek van je achterwerk. Drie vrouwen denken dat je een facelift hebt gehad, maar vijf andere zweren dat dat niet zo is. Een stelletje tieners wil dolgraag je handtekening, maar hun moeders zeggen dat ze hen zullen vermoorden als ze het vragen, en alle kelners zijn al verliefd op je en vinden je adembenemend. Dat is het wel zo ongeveer, op die kleine Mexicaanse kerel na die onze eieren heeft gemaakt; die wil weten of het gerucht waar is dat je van oorsprong van Latijns-Amerikaanse afkomst bent. Ik zei hem dat ik dacht van niet en hij was echt teleurgesteld.' Tanya luisterde grijnzend. Ze wist dat Zoë misschien wat overdreef, maar ze zat er waarschijnlijk niet ver naast. Zo ging het altijd. Maar zolang ze de zaak de baas bleef en zich op afstand hield, kon ze ermee leven. Zo niet, dan zou dat haar vakantie bederven.

'Zeg maar tegen de vent die weg is van mijn achterwerk dat het echt is. Ik zal zijn secretaresse graag een fotokopie laten sturen.'

'Hoe zit het met je tieten?' vroeg Zoë haar serieus. 'Zijn we bereid daar een verklaring over af te leggen?'

'Zeg maar dat ze het tijdschrift People moeten lezen. Daar staat het volgende week in.'

'O, natuurlijk, en een andere vrouw wil je sterrenbeeld weten. Ze zweert dat je een Vis bent, net als haar zuster. Ze zei dat jullie tweelingen konden zijn. Ze wil je een foto laten zien.'

'Ik kan dit niet geloven.' Mary Stuart keek Tanya stomverbaasd aan. 'Hoe hou je dit uit?'

'Dat hou ik ook niet uit. Ik ben een beetje gek,' zei Tanya grijnzend, en ze nam een lepel havermout. 'Ze zeggen dat je eraan went, en misschien is dat ook wel zo. Ik weet het gewoon niet.' Het kwam erop neer dat ze veel wilde accepteren; alleen als het alle perken te buiten ging of echt wreed was, deed het haar pijn. Meestal was het dat, en dat was nou net het probleem. Dit gedoe, de sterrenbeelden, de vragen, de handtekeningen... Het was allemaal vrij onschuldig.

'Ik zou er helemaal gek van worden,' zei Zoë eerlijk. 'Ik kromp altijd in elkaar als ik je naam in de sensatiepers zag.'

'Dat doe ik nog,' zei Mary Stuart. 'Soms pak ik een stapel kranten in de supermarkt en verstop ze,' zei ze trots. Tanya glimlachte tegen haar twee vriendinnen. Het was wonderlijk: na twintig jaar Hollywood en al die mensen die ze had ontmoet, waren dit nog steeds de twee mensen om wie ze het meest gaf en die haar het meest na aan het hart lagen. Ze voelde zich veilig en beschermd als ze bij hen was.

'Ik weet niet hoe je leert hiermee te leven,' zei Tanya zuchtend. 'Het doet me soms nog veel pijn, wat ze schrijven, de leugens. Je wilt weglopen en je verstoppen. Soms denk ik gewoon dat ik maar terugga naar Texas. Maar mijn impresario zegt dat ik er nu niet aan kan ontsnappen. Het is allemaal te groot geworden en het heeft te lang geduurd. Hij zegt dat het eeuwig door zal gaan als ik ophou met werken; daarom heeft het volgens mij weinig zin weg te lopen. Op deze manier kan ik in elk geval zingen en verdien ik nog een beetje geld ook.'

Mary Stuart moest lachen bij dat idee. 'Een beetje geld' betekende voor Tanya een fortuin. Tanya zag hoe haar vriendinnen haar aankeken en lachte om zichzelf. 'Oké. Een hele smak geld. Maar, verrek, er moet ook iets tegenover staan.'

'Dit staat er onder andere tegenover.' Zoë keek glimlachend om zich heen, dankbaar omdat ze hier was. 'Weet je, als jij er niet was geweest zou ik waarschijnlijk nog eens elf jaar geen vakantie hebben genomen. Dit is allemaal heel spontaan gebeurd.'

'Waardoor heb je ten slotte besloten?' vroeg Tanya. Ze was vergeten dat te vragen en Zoë aarzelde maar een fractie van een seconde.

'Ik kreeg griep en voelde me heel beroerd. Ik kon een goede arts krijgen die voor me kon waarnemen. Daar verdient hij zijn brood mee, het is zijn specialiteit: voor andere artsen invallen in hun praktijk. Hij heeft geen eigen praktijk. Hoe dan ook, hij zei dat hij voor me zou waarnemen en hij heeft nogal bij me aangedrongen. En jij had me gevraagd mee te gaan naar Wyoming.'

'Goed van die man,' zei Tanya goedkeurend. 'Is hij getrouwd?'

'Nee. Maar hij gaat niet uit met mijn patiënten, hij verzorgt ze,' lachte Zoë. Soms kon Tanya maar aan één ding denken. Ze was er altijd gek op geweest afspraakjes met onbekenden te organiseren toen ze studeerden.

'Je patiënten kunnen me niets schelen. Hoe zit het met jou? Heb je iets met hem?' Tanya's onfeilbare radar had iets opgepikt.

'Nee. Ik ben een tijdje bevriend geweest met een borstchirurg, maar dat was niet serieus en het is voorbij.' Mary Stuart was jaren geleden op de hoogte geweest van Adam, maar sindsdien had ze nooit meer iets gehoord over een ander. Ze vroeg zich af of Zoë serieus met iemand omging, maar die zei van niet.

'Gaan artsen met niemand anders uit dan met andere artsen?' klaagde Tanya. 'Dat is nog eens kliekjesgeest. Net zoiets als acteurs. Over het werk praten is zo saai.'

'Nee, dat is het niet. Ik geloof dat het moeilijk is ons te begrijpen. We maken lange uren en hebben veel spanningen. Onze interesses zijn vrij beperkt.'

'Hoe zit het dus met die man, die "reservedokter" of hoe je hem ook noemt? Is hij aardig?' vroeg Tanya.

'Hé, toe nou,' zei Zoë blozend en Tanya zag het. 'Hij is gewoon een dokter.'

'Onzin! Je bloost!' Mary Stuart lachte tegen hen allebei en Zoë kreeg het in haar stoel benauwd bij Tanya's verhoor. 'Aha! Hij moet wel aardig zijn, en hij is niet getrouwd. Hoe ziet hij eruit?'

'Een teddybeer. Groot en fors met bruin haar en bruine ogen. Ben je nu tevreden? Oké; ik ben één keer met hem uit eten geweest, en ik ga niet verder met hem om en dat weet hij. Oké?' Zoë gaf haar oude vriendin lik op stuk, maar Tanya was niet bereid over het onderwerp te zwijgen.

'Waarom niet? Is hij wel normaal? Ik bedoel maar, in San Francisco zou hij...' Ze keek verontschuldigend en Zoë kreunde.

'Je bent hopeloos. Ja, hij is normaal, hij ziet er prima uit, hij is vrijgezel en ik ben niet geïnteresseerd. Einde verhaal.' Ze deed heel resoluut tegen Tanya, voor wie dat niets betekende. Tanya had geconcludeerd dat Zoë hem graag mocht, ondanks haar gesputter.

'Waarom niet? Waarom ben je niet geïnteresseerd? Heeft hij een ernstig gebrek? Een slechte adem, slechte manieren, heeft hij gezeten, iets wat we zouden moeten weten en hem zouden moeten aanrekenen, of doe je gewoon maar moeilijk?' Zoë was altijd ontzettend kieskeurig geweest wat haar contacten betrof. 'Ik heb voor niemand tijd. Ik ben altijd aan het werk en ik heb een dochter.'

'Dat is een houding van likmevestje,' vermaande Tanya haar. '"Zorg dat je erbij komt",' citeerde ze haar favoriete slagzin. 'Je kunt de rest van je leven niet alleen blijven, Zoë. Dat is niet gezond.'

'Daar geloof ik niks van. Ik ben nu van middelbare leeftijd en ik kan doen wat ik wil. Ik ben te oud om met een man om te gaan. Bovendien wil ik het niet.'

'Nou, bedankt dat je me waarschuwt,' zei Tanya en ze duwde haar bord weg. Ze had alles opgegeten, zelfs de eieren. 'Jij bent een jaar ouder dan ik, en dat wil zeggen dat ik nog een jaar heb en dat dan alles voorbij is. Tussen haakjes, als je iemand vertelt dat ik zo oud ben, vermoord ik je.'

'Maak je geen zorgen,' zei Zoë grijnzend tegen haar. 'Ze zouden me nooit geloven.'

'Misschien toch wel, maar dan zeg ik wel dat je liegt dat je barst. Zoë, hoe heet die kerel? Zo te horen is hij geweldig.'

'Sam. En jij bent geschift.'

'Zeg dat maar tegen de roddelpers. Hij lijkt me wel wat. Zo te horen is hij fantastisch.'

'Je kent hem helemaal niet,' zei Zoë resoluut en ze probeerde kalm te blijven. Ze wist niet zeker hoe het kwam, maar Tanya had haar van haar stuk gebracht. Zoiets kon je haar wel toevertrouwen.

'Ik weet dat je doodsbenauwd voor hem bent, en dat betekent dat het een serieuze relatie moet zijn. Als hij een hufter was, zou je er niets om geven. Volgens mij weet je wel dat hij perfect bij je zou passen. Hoe lang ken je hem?'

'Vanaf mijn medicijnenstudie. We zijn samen op Stanford geweest.' Zoë kon niet geloven dat ze Tanya's vragen beantwoordde, en Mary Stuart glimlachte tegen hen allebei terwijl ze nieuwe lipstick op deed. Het was net als vroeger. Zulke gesprekken hadden ze ook bij het ontbijt op Berkeley gevoerd. Wat was Tanya verliefd geweest op Bobby Joe. Ze vond dat de hele wereld verliefd moest zijn, verloofd of op het punt om te trouwen. Veel was ze niet veranderd.

'Ken je hem vanaf je medicijnenstudie? Waarom heb je dan nu pas werk van hem gemaakt?' Tanya keek stomverbaasd.

'Omdat we allebei iets met een ander hebben gehad, een ander leven hebben geleid. Ik ben hem een tijdje uit het oog verloren, maar nu doet hij wat werk voor me. Hij is een aardige kerel, meer niet. Gaan we nu paardrijden, of gaan we de hele dag over Sam praten?'

'Volgens mij moet je vaker met die man uitgaan en hem een kans geven,' gromde Tanya terwijl ze opstond. Ze had in jaren niet zo veel plezier gehad en de anderen evenmin. 'Ik ga voor Sam. Laten we het daar later nog maar eens over hebben.'

'Dat zal ik zeker,' zei Zoë en ze rolde met haar ogen toen Mary Stuart hen naar de paardenwei loodste. Zij arriveerden daar het laatst en toen ze er kwamen zorgde Tanya's verschijning opnieuw voor een geweldige sensatie. Er werd gefluisterd, men staarde haar aan, kinderen stootten elkaar aan en wezen naar haar. Een paar mensen namen stiekem foto's, maar ze keerde zich snel en handig van hen af. Ze vond het niet erg nu en dan voor haar fans te poseren, maar ze tolereerde geen inbreuk op haar privacy, en nu was ze beslist 'buiten dienst'. 'De ster is niet thuis,' fluisterde ze tegen Zoë. Haar twee vriendinnen blokkeerden handig het uitzicht van de mensen op haar en het drietal kroop discreet in een afgelegen hoekje, terwijl de vrouw die de leiding had over de stallen namen van mensen afriep, die ze koppelde aan geschikte paarden. De avond tevoren hadden ze allemaal formulieren ingevuld waarin ze de ranch ontsloegen van alle verantwoordelijkheid, en aangaven of ze met paarden konden omgaan en welke ervaring ze ermee hadden. Tanya had opgeschreven: 'Gevorderd/Heb er een hekel aan/Wil alleen op middenniveau rijden met vriendinnen.'

Zowel Mary Stuart als Zoë reed redelijk. Mary Stuart had wat meer ervaring, maar ze had in jaren niet meer gereden en alleen op de Engelse manier. Zoë had diverse keren gereden, maar kortgeleden niet, en ze waren er geen van drieën op uit om iets te bewijzen. Ze wilden gemakkelijke routes nemen. De ranch had al gezegd dat er momenteel te veel gasten waren om hen apart te laten rijden, maar Tanya zei dat ze dat niet erg vond. Als het te moeilijk werd, omdat anderen haar lastig vielen of voortdurend foto's maakten, of als ze de mensen die ze uitkozen niet aardig vond, kon ze altijd nog ophouden met rijden. Voorlopig wilde ze het proberen.

Het bleek dat hun namen als laatste werden afgeroepen en behalve hen bleven er nog maar drie gasten over. Het hoofd van de stallen kwam persoonlijk met Tanya praten, terwijl een lange cowboy met donker haar kwam aanlopen met haar paard. 'We wilden al die mensen weg hebben, zodat u wat ruimte krijgt,' zei Liz Thompson tegen haar. Ze was een rijzige, magere vrouw van ongeveer midden vijftig, met een verweerd gezicht en een stevige handdruk. 'Ik dacht niet dat u behoefte had aan vijftig mensen die foto's nemen terwijl u uw voeten in de stijgbeugels zet,' zei ze verstandig, en Tanya bedankte haar. 'Ik zag op uw kaart dat u niet bepaald dol bent op paarden,' zei ze glimlachend. 'Ik geloof dat we hier een aardige ouwe baas voor u hebben.' Heel even vroeg Tanya zich af of ze het paard of de cowboy bedoelde, maar te zien aan de man die het zadel op haar maat bracht, was het niet de cowboy. Hij leek een jaar of veertig, was stevig gebouwd en had brede schouders. Toen hij naar haar keek, zag ze dat hij een interessant verweerd gezicht had en dat hij haar met belangstelling opnam. Als je hem wat langer bekeek, zag hij er bijna knap uit. Zijn jukbeenderen waren iets te breed, zijn kin stak wat te ver uit, maar alles paste goed bij elkaar. Zijn accent leek op het hare, en toen ze hem ernaar vroeg zei hij dat hij uit Texas kwam. Maar ze kwamen uit ver uit elkaar liggende streken van de staat en hij leek geen zin te hebben er verder op in te gaan. De meeste mensen probeerden uit te zoeken of ze iets met haar gemeen hadden, maar de man was er alleen in geïnteresseerd haar paard te zadelen, de stijgbeugels op haar maat te brengen, de zadelriem nog eens aan te halen en te zorgen dat de anderen opstegen. Zodra ze op Big Max zat, zoals haar paard werd genoemd, ging de cowboy bij haar weg. Hij had zich niet voorgesteld en ze hoorde zijn naam pas, toen ze een van de andere cowboys hem hoorde roepen. Hij heette Gordon.

Zoë's paard was een gevlekte merrie. Ze leek tamelijk vurig, maar Liz had haar verzekerd dat ze vriendelijk was. Zoë zag er verrassend op haar gemak uit in het zadel. Mary Stuart bereed een palomino. Big Max was een hoog, zwart paard met lange manen en staart en hij deed wat schichtig binnen de omheining. Tanya vroeg zich af of hij wel zo rustig was als Liz had gezegd. Ze was niet van plan met een wild paard over al die bergen te worstelen. Maar Liz liep even met haar mee en zei dat hij wel zou bedaren buiten het hek. Hij had het er niet erg op opgesloten te zijn. Het hoofd van de stallen was heel attent voor Tanya. Veel meer dan Gordon, die het druk had met de andere drie gasten die hem waren toegewezen, een echtpaar van middelbare leeftijd uit Chicago, die zich voorstelden als dokter Smith en dokter Wyman, maar die getrouwd bleken. Ze leken zelfs op elkaar. Tanya vond dat amusant en ze zei er iets over tegen Zoë. Verder was er nog een man alleen. Hij leek ongeveer vijfenvijftig en Mary Stuart bleef naar hem staren; ze wist bijna zeker dat ze hem kende. Hij was lang en mager, had een dichte bos grijze haren en helderblauwe ogen die de hele groep geïnteresseerd opnamen. Hij was een knappe man en zelfs Tanya moest toegeven dat hij een gedistingeerd gezicht had. Ze kon zien dat hij haar ook had opgemerkt en hij glimlachte toen hij besefte wie ze was, maar deed verder geen toenaderingspogingen. Hij leek evenzeer geïnteresseerd in de anderen. Pas toen ze onderweg waren schoof Mary Stuart op haar paard naar Tanya toe en fluisterde tegen haar.

'Weet je wie dat is?' Ze was er eindelijk achter gekomen. Ze had hem al eens eerder gezien, maar hier zag hij er anders uit. Tanya kende hem echter niet. Ze keek nog eens en schudde ontkennend haar hoofd. 'Dat is Hartley Bowman.' Het duurde even voordat het tot haar doordrong. Toen knikte Tanya belangstellend en dwong zichzelf niet om te kijken.

'De schrijver?' fluisterde ze en Mary Stuart knikte. Bowman had momenteel twee boeken op de bestsellerlijst staan. Hij was erg gezien als schrijver. 'Is hij getrouwd?' vroeg ze haar vriendin uit New York en Mary Stuart rolde met haar ogen tegen haar. Tanya was hopeloos.

'Weduwnaar,' legde ze uit, en ze herinnerde zich dat zijn vrouw een jaar of twee geleden aan borstkanker was gestorven. Het had in Time of Newsweek gestaan. Als schrijver werd hij heel erg gerespecteerd. Hij zag er ook interessant uit en Mary Stuart zou graag met hem hebben gepraat, maar ze wilde niet zijn als de mensen die Tanya lastig vielen.

Een tijdje reden Mary Stuart en Tanya naast elkaar. Zoë was al aan de praat geraakt met de twee artsen uit Chicago. Doktoren leken elkaar altijd op te zoeken. Ze waren allebei oncoloog en de vrouw had over Zoë en haar kliniek gehoord. Ze spraken geanimeerd terwijl de paarden langzaam hun weg zochten door de vallei. Overal in het rond lagen weilanden vol blauwe en gele bloemen, en hoog boven hen uittorenden de bergen met hun met sneeuw bedekte toppen.

'Het is ongelooflijk, vindt u niet?' Mary Stuart hoorde een stem naast zich en schrok even toen Tanya naar voren reed naar de cowboy. Big Max had er genoeg van in een slakkengangetje te lopen. Ze had hem even zijn gang laten gaan, zodat Mary Stuart alleen reed, maar niet lang. Hartley Bowman kwam naast haar rijden. 'Bent u hier eerder geweest?' vroeg hij terloops, alsof ze oude kennissen waren. De sfeer op de ranch was echter heel informeel.

'Nee, dat ben ik niet,' zei ze rustig. 'Het is prachtig.' Ze kon het niet nalaten even naar hem te kijken terwijl hij naast haar reed. Hij zag er heel aardig uit. Hij leek een echt buitenmens. Hij had mooie handen, zag ze, zoals hij de teugels vasthield. En hij had een rijstijl die haar duidelijk maakte dat hij op de Engelse manier reed. Dat zei ze tegen hem en hij lachte.

'Ik voel me altijd wat vreemd in zadels uit het Verre Westen. Ik rijd in Connecticut,' zei hij ongevraagd en ze knikte. 'Komt u van de westkust?' Hij was nieuwsgierig naar haar en naar het groepje waar ze bij hoorde. Tanya had hij direct herkend en hij vroeg zich af hoe Mary Stuart bij haar entourage paste, maar hij wilde het haar niet vragen.

'Ik kom uit New York,' zei ze. 'Ik ben hier maar voor twee weken.'

'Ik ook,' zei hij glimlachend en hij leek zich erg bij haar op zijn gemak te voelen. 'Ik kom hier elk jaar. Mijn vrouw en ik vonden het altijd heerlijk. Dit is voor het eerst dat ik ben gekomen sinds zij gestorven is.' Mary Stuart vermoedde dat het moeilijk voor hem was, maar dat zei hij niet. Ze stelde zich echter voor dat het eenzaam voor hem moest zijn, als hij al eerder met iemand hier was geweest. 'Er komen hier veel mensen van de oostkust. De reis is echt de moeite waard. Ik kom hier vanwege de bergen,' bekende hij terwijl hij ernaar keek. Dat deden ze eigenlijk allemaal, zelfs degenen die dat niet beseften; die dachten dat ze voor de paarden kwamen. 'Ze hebben een geneeskrachtige invloed. Ik was niet van plan weer te gaan, en vorig jaar heb ik het ook niet gedaan, maar ik merkte dat ik gewoon niet weg kon blijven. Ik moest hier zijn.' Hij zei het peinzend, alsof hij zelf verbaasd was dat hij was gekomen. 'Normaal gesproken ben ik liever aan zee, maar Wyoming en die bergen hebben iets magisch.' Ze wist precies wat hij bedoelde. Ze had het vanaf de eerste dag gevoeld. Het was deel van de reden waarom Jackson Hole de laatste jaren zo populair was geworden. Het was alsof je naar Mekka werd getrokken.

'Gek dat u dat zegt,' bekende ze hem. Ze voelde zich verrassend goed op haar gemak bij hem, gezien het feit dat ze elkaar niet kenden. Maar hij was zo open. 'Ik heb het ook gevoeld. Ik voelde het gisteren al toen we hier kwamen. Het is net of die bergen op je wachten... Alsof je hun je problemen kunt vertellen en zij wachten om je te omhelzen.' Ze was even bang dat hij dat gek zou vinden, maar hij wist precies wat ze bedoelde toen hij knikte.

'Het moet lastig zijn voor uw vriendin,' zei hij zacht. 'Ik heb op de mensen gelet in de eetzaal; die deden anders vanaf het moment dat ze binnenkwam en zonder het te willen stelden ze zich heel dwaas aan. Ze heeft geen moment dat mensen niet op haar reageren, niet bij haar willen zijn, niet haar foto willen nemen, niet proberen deel van haar uitstraling te worden.' Het was een interessante analyse, maar het was waar en het intrigeerde Mary Stuart dat hij het zo duidelijk aanvoelde.

'Het moet moeilijk zijn voor iedereen die beroemd is,' zei ze. Ze wilde hem niet zeggen dat ze hem had herkend en zijn laatste zes boeken had gelezen en die prachtig vond. Ze wilde niet de indruk wekken dat ze verblind werd door sterren. Nu ze al die jaren Tanya zo goed kende, wist ze precies hoe vervelend dat kon zijn.

'Het heeft zijn nadelen.' Hij keek Mary Stuart glimlachend aan. Hij had heel goed door dat ze hem kende. 'Maar ik ben niet van dat niveau. Dat zijn er maar weinig. Er is waarschijnlijk maar een handjevol mensen in de hele wereld die moeten doormaken wat zij doormaakt. Ze lijkt het heel gemakkelijk op te vatten.'

'Dat doet ze ook,' zei Mary Stuart loyaal.

'Werkt u met haar samen?' Hij wilde niet nieuwsgierig zijn, maar hij vroeg zich af of de twee vrouwen die niet van haar zijde weken haar assistenten waren.

'We waren kamergenoten op de universiteit,' legde Mary Stuart glimlachend uit.

'En u bent nog steeds vriendinnen? Verbazingwekkend. Dat is nog eens een verhaal.' Onmiddellijk verklaarde hij zich nader, voordat hij haar aan het schrikken maakte. 'Voor een boek, niet voor de sensatiepers,' legde hij uit en ze lachten allebei.

'Dank u. Ze heeft het toch altijd al zo moeilijk. Het is zo oneerlijk.'

'Vanaf het moment dat je een ster bent ben je niet langer menselijk meer. Je bent niet belangrijk meer, je wordt menselijk afval,' zei hij ernstig en Mary Stuart knikte.

'Zij noemt dat "leven als object". Ze zegt dat je een ding wordt en ze mogen alles met je doen. Ze heeft heel wat over zich heen laten komen. Ik weet niet hoe ze dat klaarspeelt.'

'Ze moet wel sterk zijn.' Daarop glimlachte hij tegen Mary Stuart en bewonderde haar onberispelijke aantrekkelijkheid. Hij bewonderde haar stijl, maar hij durfde haar dat niet te zeggen. 'Ze mag van geluk spreken dat ze goede vriendinnen heeft.'

'Wij hebben geluk dat we haar hebben.' Mary Stuart glimlachte opnieuw. 'Het is echt een gelukkig toeval dat we hierheen kwamen. Het gebeurde zo'n beetje op het laatste moment.'

'Daar boffen wij anderen dan,' zei hij. 'Jullie drieën maken echt het landschap nog mooier.' Hij keek van haar naar Tanya, die er schitterend uitzag zoals ze daar gemakkelijk naast de cowboy galoppeerde. Mary Stuart merkte echter dat ze onder het rijden niet met elkaar spraken. 'Ze is vreselijk knap.' Hij moest haar wel bewonderen en Mary Stuart knikte glimlachend, zonder een vleugje jaloezie. 'Ik geniet echt van haar muziek. Ik heb al haar cd's,' bekende hij en hij keek een beetje schaapachtig. Mary Stuart glimlachte tegen hem.

'Ik heb al uw boeken.' Ze zei dat blozend.

'Echt waar?' Hij keek blij en stak een hand naar haar uit om zich voor te stellen, al was dat kennelijk niet nodig, maar hij deed het alleen uit beleefdheid. 'Hartley Bowman.'

'Ik ben Mary Stuart Walker.' Ze gaven elkaar een hand boven de nekken van hun paarden en reden op hun gemak samen verder. Tanya en de cowboy reden toen al ver voor hen uit. Het trio artsen reed achteraan, pratend over artikelen en wat recent onderzoek over oncologie dat ze in Mass General hadden verricht.

Mary Stuart en Hartley kletsten een tijdje, over boeken en New York, de literaire wereld, andere schrijvers, en Europa. Haar dochter studeerde in Parijs, zei ze. Ze leken een heleboel onderwerpen aan te roeren en allebei waren verbaasd toen de cowboy langzaam omkeerde en hen terugbracht naar de paardenwei. Het was tijd voor de lunch. Hartley en Mary Stuart praatten nog steeds toen ze afstegen. Ze zag dat Tanya een beetje vreemd keek terwijl ze van Big Max klom en de teugels aan de cowboy gaf.

'Alles goed met je?' informeerde ze toen Tanya bij hen kwam lopen en ze Hartley voorstelde.

'Ik voel me prima. Maar onze cowboy is een vreemde snuiter. Hij wou geen woord tegen me zeggen. We hebben gewoon een stuk gereden en weer terug. Hij gedroeg zich alsof ik de builenpest had of zoiets. Hij mag me niet.' Mary Stuart moest lachen om haar analyse van de situatie. Ze had nog nooit een man ontmoet die Tanya niet mocht, zeker niet bij een eerste kennismaking.

'Misschien is hij verlegen,' opperde Mary Stuart spontaan. Hij zag er vriendelijk uit, hij was alleen geen prater.

'Zo zijn er veel,' zei Hartley. 'De eerste paar dagen groeten ze je nauwelijks, en tegen de tijd dat je weggaat voel je je als broers. Ze zijn niet gewend aan al die stadslui en ze kletsen niet zo gemakkelijk als wij,' zei hij. Tanya keek hem glimlachend aan.

'Ik dacht dat ik iets had gezegd waarmee ik hem had beledigd.' Tanya leek enigszins verontrust.

'Ik vermoed dat Liz hem heeft gezegd dat hij zich netjes moet gedragen bij u en niet te veel mag zeggen. Het moet heel wat betekenen voor die kerels bij een grote ster zoals u te zijn.' Hij grijnsde en zag er jongensachtig uit, ondanks zijn grijze haren. 'Zelfs ik beef er een beetje van. Ik heb al uw cd's, mevrouw Thomas, en ik vind ze prachtig.'

'Ik heb uw boeken gelezen en daar ben ik ook erg dol op.' Ze glimlachte tegen hem. Het verbaasde haar altijd als een belangrijk iemand van haar onder de indruk was. Ze begreep het nooit helemaal. 'Ik vind ze erg goed.' Allebei leken ze bedeesd te zijn, tot op zekere hoogte niet op hun gemak met hun eigen succes. Bowman leek zich veel comfortabeler te voelen bij Mary Stuart dan bij Tanya. Toen kwam Zoë bij hen staan en zei dat ze een geweldige morgen had gehad. Ze had ervan genoten met de twee artsen te praten. Mary Stuart stelde haar voor aan Hartley.

'Wat is uw specialiteit?' vroeg hij vriendelijk toen ze terugliepen naar hun bungalows om zich op te frissen voor de lunch. 'Aids,' zei ze eenvoudig, 'en aanverwante problemen. Ik heb een kliniek in San Francisco.' Hij knikte. Hij had erover gedacht een boek over dat onderwerp te schrijven, maar hij had geaarzeld om aan het onderzoek te beginnen. Het leek hem erg deprimerend. Maar hij was kennelijk gefascineerd door wat ze deed en stelde haar veel vragen. Het leek hem te spijten om hen bij hun bungalow achter te laten en hij zei dat hij hen na de lunch wel weer zou terugzien. Hij liep alleen weg naar zijn eigen bungalow, met gebogen hoofd en een peinzende blik. Tanya keek hem na.

'Wat een interessante man,' was haar commentaar toen ze naar hun tijdelijke huis liepen, en ze deed haar sjaal af. Het was warm geworden sinds die morgen.

'Hij is dol op jouw muziek,' zei Mary Stuart aanmoedigend. Ze zou Tanya graag met iemand als Hartley willen zien, al moest ze toegeven dat ze niet veel gemeen leken te hebben. Hartley was minzaam, echt iemand van de oostkust, intellectueel maar ook een beetje mondain en heel elegant. Tanya was veel uitbundiger en sensueel, niet wild, maar wel springlevend. Mary Stuart vond dat ze een sterk iemand nodig had, die haar kon temmen, of haar in elk geval gelukkig kon maken.

'Hij mag dan dol zijn op mijn muziek,' zei Tanya wijs, beter op de hoogte van hoe het in de wereld toeging dan Mary Stuart, 'maar hij mag jou, meid. Dat straalt hij uit. Hij kon zijn ogen niet van je afhouden.'

'Wat een onzin. Hij is geïntrigeerd door ons drieën. Zoiets als Charlies Angels, weet je wel?'

'Ik durf te wedden dat hij werk van je gaat maken voordat je hier vertrekt,' zei Tanya absoluut overtuigd en Zoë rolde met haar ogen. Daarna waste ze haar handen in de keuken.

'Jullie twee zijn walgelijk. Denken jullie nou alleen daaraan? Aan uitgaan met kerels?'

'Ja,' zei Tanya met een ondeugende grijns. 'Sex. Lees de schandaalpers maar.' Maar ze wisten allemaal wel beter. Tanya had zich altijd heel keurig gedragen, en dat deed ze nog. Misschien zelfs meer dan de anderen. Ze was altijd monogaam geweest, zelfs in haar studententijd. 'Ik zeg jullie wat ik zie. Die man is gek van Mary Stuart.'

'Hoe gek kan hij nu zijn? Ik heb hem vanmorgen pas ontmoet.'

'Nou ja, zijn vrouw is toch een paar jaar geleden gestorven? Hij moet dus zo geil zijn als boter. Ik zou maar voor hem oppassen, Stu. Hij zou weleens een wilde gozer kunnen zijn.' Mary Stuart en Zoë lachten terwijl Tanya zonder in de spiegel te kijken haar blonde haar op haar hoofd vastspeldde. Meteen zag ze er nog sexier uit dan bij het ontbijt.

'Waarom draag jij niet een zak over je hoofd of zoiets?' zei Mary Stuart vol weerzin. 'Ik weet niet waarom ik de moeite neem mijn haar te kammen als jij er zo uitziet zonder in de spiegel te kijken.'

'Ja, en moet je zien wat ik daarmee opschiet. Zelfs de cowboy wil niet met me praten. Verrek, ik dacht dat die vent zijn mond had dichtgenaaid. Hij heeft geen woord tegen me gezegd. Wat een klojo.'

'Probeer je nu cowboys te versieren?' Zoë schudde haar vinger tegen haar en Tanya keek beledigd.

'Ik wilde gewoon met iemand praten. Tolstoj of Charles Dickens, of wie hij ook is, kletste Mary Stuart de oren van het hoofd, jij en die dokters uit Chicago praatten over onderwerpen waar ik beroerd van werd, en daar zat ik dan met Roy Rogers. Ik zal je eens wat vertellen: die vent krijgt een nul voor conversatie.'

'Dat is beter dan dat hij brutaal tegen je werd,' zei Zoë zakelijk, 'of de een of andere idiote fan was die stomme vragen stelde.'

'Och ja, dat zal best,' gaf ze toe, 'maar het was wel erg saai.' Ze hoorden de bel voor de lunch en liepen net naar de deur van de bungalow toen de telefoon ging. Alle drie keken ze elkaar aan, in de verleiding niet op te nemen, maar ze wisten dat ze niet anders konden. Zoë bood zich aan. Het zou Sam kunnen zijn over een van haar patiënten, of Jade. Maar het was Jean, Tanya's secretaresse. Ze moest met haar praten over een contract. Ze stuurde de originelen voor de concerttournee met kopieën per ijldienst met Federal Express, op verzoek van haar advocaat. Die wilde met haar praten zodra ze het had gelezen. Tanya werd al zenuwachtig door naar Jean te luisteren.

'Oké, ik zal ernaar kijken zodra ik het heb.'

'Hij wil dat je het direct terugstuurt.'

'Oké, oké, ik doe het wel. Verder nog iets bijzonders wat ik hoor te weten?' Een werknemer die ze had ontslagen had een verklaring getekend dat ze haar geen proces zou aandoen, en dat was voor de verandering een opluchting. Vogue en Harper's Bazaar wilden allebei een dubbele pagina over haar, en een van de filmtijdschriften was aan het rondsnuffelen om een vals artikel over haar te schrijven. 'Bedankt voor het goede nieuws,' zei Tanya. Ze vond het vreselijk om het allemaal te horen. Zo kreeg ze in Wyoming de boze wereld weer onder haar neus gewreven. Ze snakte ernaar op te hangen en zich bij de anderen te voegen.

'Alles oké?' Mary Stuart keek haar bezorgd aan. Tanya keek boos en haar vriendin zag dat niet graag.

'Min of meer. Iemand doet me voor de verandering geen proces aan en een of ander kleretijdschrift gaat weer een rotverhaal publiceren. Niks bijzonders, denk ik.' Maar het was alsof ze een stukje van haar ziel afbraken, telkens als ze dat deden, als van een oudbakken koekje. En op een dag zouden er geen stukjes meer over zijn. Ze zou geen ziel meer hebben. Maar hun maakte dat niets uit.

'Let er maar niet op,' opperde Zoë. 'Je leest het gewoon niet.' Er waren over haar een paar kritische artikelen verschenen toen ze met de kliniek begon, maar dat was iets anders en Tanya wist dat beter dan zij. Dit was zo persoonlijk, zo kwetsend, en altijd zo gemeen.

'Probeer het maar te vergeten,' zei Mary Stuart. Zoë en zij legden hun arm om Tanya's middel en met z'n drieën gingen ze, zo pratend, op weg naar de eetzaal, zonder dat ze er een idee van hadden wat voor diepe indruk ze maakten toen ze daar zo liepen. Ze waren drie opvallende vrouwen. En vanaf zijn veranda, zonder dat ze het zagen, keek Hartley Bowman naar Mary Stuart.

13

Hun rit van die middag was even prettig als die van 's morgens en ze reden groepjes van dezelfde samenstelling. Ze kregen dezelfde cowboy mee en dezelfde paarden voor zo lang ze bleven. Daarom was Liz, het hoofd van de stallen, benieuwd te weten of iedereen tevreden was met zijn rijdier en cowboy. Voor zover ze hoorde had niemand klachten.

Zoë praatte die middag weer met de artsen en Tanya probeerde niet te luisteren toen ze overgingen op transplantaties, niet veel beter dan het gesprek over amputaties van eerder die ochtend. Ze wilde Mary Stuart alleen laten met Hartley, terwijl ze spraken over een boek dat ze allebei hadden gelezen, en ze reed naar voren tot naast de cowboy. Opnieuw reden ze, naar het leek kilometers achtereen, zonder iets te zeggen. Ineens kon Tanya het niet langer uithouden en ze keek hem aan over de nek van haar paard, maar hij keek niet eens op. Het was alsof hij geen idee had wie de vrouw naast hem was. Ze moest zelf maar weten of ze naast hem wilde rijden. Hij gaf geen enkel teken van herkenning.

'Is er iets aan mij wat u dwarszit?' vroeg ze geïrriteerd. Ze begon zich echt aan de man te ergeren. Ze vond het helemaal niet leuk zo, ze kreeg zelfs een hekel aan hem.

'Nee, mevrouw. Helemaal niets,' zei hij onbewogen. Tanya dacht dat hij verder weer zijn mond zou houden en ze had zin hem een oplawaai te verkopen met haar cowboylaars. Hij was de meest gesloten man die ze ooit had meegemaakt en ze kon er niet tegen. Meestal zeiden de mensen op z'n minst iets tegen haar, of ze keken naar haar of zoiets. Ze had nog nooit iemand ontmoet die reageerde zoals Gordon. Maar na een kleine kilometer verraste hij haar, net toen ze overwoog of het de moeite waard zou zijn het nog eens te proberen, gewoon om te kijken of hij zou antwoorden. 'U rijdt heel goed.' Eerst kon ze niet geloven dat hij iets had gezegd en dit keer keek hij haar van opzij aan, maar daarna direct weer voor zich. Het leek wel of ze een verblindend licht was. Dat was het wat hem dwarszat, maar dat wist zij niet.

'Dank u. Toch ben ik niet erg gesteld op paarden.' Of op cowboys. Of op mensen die niets tegen me zeggen. Of op lui zoals jij.

'Dat heb ik op uw kaart gezien, mevrouw. Hebt u daar een speciale reden voor? Bent u ooit flink gevallen?' Ze vermoedde dat hij het hele jaar nog niet zoveel tegen iemand had gezegd, maar hij probeerde het in elk geval. Hij was kennelijk een man van weinig woorden, maar ze begon zich af te vragen of Hartley gelijk had: dat hij verlegen was en niet gewend was aan stadsmensen. Maar dan had hij maar een baantje als schoenpoetser moeten nemen, en niet moeten gaan rijden met hotelgasten, dacht ze terwijl ze naar hem keek.

'Nee. Gevallen ben ik nooit. Ik vind paarden gewoon niks. Ik heb veel gereden toen ik klein was, maar ik heb het nooit leuk gevonden.'

'Ik ben opgegroeid op een paard,' zei hij nuchter. 'Stierkalveren vangen met de lasso. Mijn vader werkte op een ranch en ik heb altijd met hem meegewerkt.' Hij zei haar niet dat zijn vader was gestorven toen hij tien jaar was, dat hij zijn moeder en vier zusters had onderhouden tot die allemaal trouwden en dat hij zijn moeder nog steeds onderhield. Of dat hij een zoon had in Montana die hij af en toe hielp. Ondanks wat Tanya over hem dacht was Gordon Wasbaugh een goede, intelligente man. 'De meeste mensen die hier komen zeggen dat ze kunnen rijden, dat denken ze ook, maar ze zijn gewoon een gevaar voor zichzelf. Ze hebben geen idee waar ze mee bezig zijn. De allereerste dag bijten ze allemaal in het stof. Er zijn er niet veel zoals u, mevrouw.' Dat was wel heel zacht uitgedrukt en dat wist hij. Hij keek haar schaapachtig aan en ze was verbaasd toen ze hem zag lachen. 'Ik heb nog nooit met een beroemd iemand gereden. Daar word ik wat zenuwachtig van.' Hij was zo eerlijk dat ze ervan onder de indruk was. Ineens schaamde ze zich een beetje over haar geklaag tegen de anderen tijdens de lunch.

'Waarom zou u daar zenuwachtig van worden?' Het amuseerde haar zoals hij haar zag. Het gebeurde zelden dat ze zichzelf vanuit dat gezichtspunt bekeek. Ze had echt nooit begrepen waarom mensen zo door haar gefascineerd waren, en evenmin waarom Gordon bang voor haar moest zijn.

'Ik wil niets verkeerds zeggen, mevrouw. Misschien wordt u er kwaad om.'

Terwijl ze over een open plek reden, moest ze ineens lachen. Het licht scheen prachtig op de heuvels en in de verte zagen ze een coyote. 'U hebt me echt kwaad gemaakt toen u vanmorgen niet met me wilde praten,' bekende ze grijnzend. Hij keek haar voorzichtig aan en had geen idee of hij zich wel of niet bij haar kon ontspannen, of ze wel serieus was en vertrouwd kon worden. 'Ik dacht dat u een hekel had aan me of zoiets.'

'Waarom zou ik een hekel aan u hebben? Die hele pokkeranch wil met u kennismaken. Ze hebben uw cd's gekocht en willen handtekeningen. Iemand heeft ergens een video van u. Ze hebben ons op het hart gedrukt dat we niet met u mochten praten, geen vragen mochten stellen en u niet lastig mochten vallen. Ik dacht dat het maar beter was helemaal niets te zeggen. Ik wilde u niet tot last zijn. Die andere kerels stellen zich zo verschrikkelijk aan. Ik heb geprobeerd u een andere cowboy te geven. Ik ben niet zo'n prater.' Hij was zo eerlijk tegenover haar dat ze hem eigenlijk best mocht, ondanks haar eerdere oordeel over hem. En hij was verrassend netjes en sprak beschaafd voor een cowboy. 'Het spijt me als ik u heb beledigd.' Hij sprak zo eerlijk over zijn gevoelens dat ze wilde zeggen dat hij dat niet had gedaan. Hij had het echter wel, daar ging het nou net om. Ze had zich beledigd gevoeld dat hij niet met haar wilde praten. En dat was iets nieuws voor Tanya. 'Ik dacht dat het rustiger voor u zou zijn als ik mijn mond hield.'

'Nou ja, maak nu af en toe dan maar een geluid, dan weet ik dat u nog ademt,' zei ze met een scheve grijns, en hij schaterde.

'Zo iemand als u moet wel hoorndol worden van al dat geklets van de hele wereld. Ik kon gewoon niet geloven hoe idioot ze allemaal deden voordat u hier kwam. Het moet moeilijk voor u zijn,' zei hij nuchter. Hij sloeg de spijker op z'n kop en ze knikte.

'Dat is het ook,' zei ze zacht. Ze kon eerlijk tegenover hem zijn, hier midden in de wildernis, terwijl ze over een wei vol bloemen naar de bergen galoppeerden. Het was alsof je op zoek was naar de waarheid, of het nirwana vond. Er was iets aan het landschap wat haar diep ontroerde. Oorspronkelijk zou ze hierheen komen om haar stiefkinderen een plezier te doen, daarna haar vriendinnen, maar in plaats daarvan vond ze iets wat haar ziel lang geleden was verloren: een soort rust die ze onderhand allang was vergeten. 'Al die mensen die naar je graaien, die iets van je afpakken, iets van je mee willen nemen. Het is net of ze je ziel leegzuigen. Ze weten het niet eens, maar het is wel zo... Soms denk ik dat het nog eens mijn dood wordt, of dat ze me zullen vermoorden.' De nachtmerrie van John Lennon die door een fan werd vermoord stond alle beroemde mensen, die horden fans hadden zoals zij, nog levendig voor de geest. Maar er waren ook andere nachtmerries, op den duur even dodelijk, alleen niet zo voor de hand liggend als het pistool dat Lennon had gedood. 'Waar ik vandaan kom gaat het krankzinnig toe,' zei ze peinzend. 'In het begin niet zo erg. Maar zo is het wel geworden. En volgens mij zal dat nu nooit meer veranderen.'

'U zou hier een huis moeten kopen,' zei hij en hij keek recht voor zich uit naar de Tetons. 'Een heleboel mensen zoals u komen hierheen, om te vluchten, om zich een tijdje te verstoppen, tot ze weer wat bekomen zijn. Ze komen hierheen, of gaan naar Montana, Colorado. Dat is hetzelfde idee. U zou terug kunnen gaan naar Texas.' Hij glimlachte tegen haar en ze kreunde.

'Volgens mij ben ik Texas ontgroeid,' bekende ze. Zijn lach klonk vrolijk en ongedwongen en paste precies bij hem. Ze moest erom glimlachen.

'Ik geloof dat ik Texas lang geleden ben ontgroeid. Het is te warm, te stoffig, te leeg. Daarom ben ik hierheen gekomen. Dit bevalt me beter,' zei hij. Hij keek om zich heen en gebaarde met zijn hoofd. Het was gemakkelijk te zien wat hij bedoelde. Wie zou het hier niet naar zijn zin hebben?

'Woont u hier het hele jaar?' vroeg ze. Zo was het veel beter dan vanmorgen. Ook al zag ze deze man nooit meer terug, nu waren ze in elk geval levende mensen; hij wist iets over haar en zij wist iets over hem. Ze dacht erover misschien een lied over hem te schrijven. 'De zwijgzame cowboy.'

'Ja, mevrouw,' zei hij.

'Hoe is dat?' Ze dacht nu aan het lied.

'Koud.' Opnieuw keek hij haar glimlachend van opzij aan. Ze was zo mooi dat hij er bang van werd. Het was gemakkelijker niet naar haar te kijken. 'We hebben hier soms meer dan vijf meter sneeuw. In oktober sturen we de paarden naar het zuiden. Je kunt hier alleen vooruitkomen met een sneeuwploeg.'

'Dat moet eenzaam zijn,' zei ze peinzend en ze probeerde het zich voor te stellen. Zo'n leven was lichtjaren verwijderd van Bel-Air, opnamestudio's, films, contracten. Meer dan vijf meter sneeuw... één eenzame man... en een sneeuwploeg.

'Het bevalt me wel,' zei hij. 'Ik hou me wel bezig. Ik heb dan veel tijd om te lezen en na te denken. Soms schrijf ik weleens,' hij glimlachte behoedzaam en keek haar even aan. 'Of ik luister naar muziek.'

'Vertel me nu niet dat u naar mij luistert terwijl u de hele winter ingesloten zit in vijf meter sneeuw.' Het idee alleen al kwam haar zo vreemd voor dat ze stomverbaasd was.

'Soms,' bekende hij. 'Ik luister ook naar andere dingen. Country and western. Vroeger hield ik ook van jazz, maar daar luister ik niet zoveel meer naar. Beethoven. Mozart.' De man begon haar te intrigeren. Ze had hem zeker verkeerd beoordeeld. Ze wilde hem vragen of hij getrouwd was en of hij een gezin had. Gewoon nieuwsgierigheid, niet omdat ze in hem was geïnteresseerd. Maar zulke vragen leken te persoonlijk en ze voelde aan dat hij zich misschien beledigd zou voelen. Hij gaf voorzichtig zijn grenzen aan en trok zich erachter terug.

Toen, voordat ze hem verder nog iets kon vragen over zijn leven hier, voegden ze zich bij de anderen. Hartley en Mary Stuart praatten luchtig met elkaar, en de artsen waren nog patiënten die ze zich herinnerden aan het amputeren en gingen helemaal op in hun gesprek. Het was een verrassend gelijkgestemde groep en ze vonden het allemaal jammer dat er een einde aan hun rit kwam. Het was toen al vier uur en ze waren vrij om naar het zwembad te gaan, te wandelen of te gaan tennissen. De vriendinnen waren echter alle drie uitgeput en vooral aan Zoë was dat goed te zien. Sinds gisteren was het Tanya al opgevallen dat Zoë bleker was dan vroeger op de universiteit. Ze had weliswaar een blanke huid, maar die leek nu nog witter.

Het medisch echtpaar uit Chicago ging wandelen om naar wilde bloemen te kijken en Hartley liep met de drie vrouwen terug naar hun bungalow. Ze waren verrast toen ze daar een kleine jongen zagen. Hij zat daar maar zo, en toen Mary Stuart hem zag, reageerde ze intuïtief. Hij was ongeveer zes jaar oud en hij leek op iemand te wachten.

'Hallo,' zei Tanya ongedwongen. 'Heb je vandaag gereden?'

'Ja,' zei hij en hij schoof een rode cowboyhoed achter op zijn hoofd. Hij droeg kleine, zwarte cowboylaarzen met rode stieren erop, een kleine spijkerbroek en een spijkerjack. 'Mijn paard heet Rusty.'

'En hoe heet jij?' vroeg Zoë terwijl ze naast hem op de veranda plaatsnam, dankbaar dat ze even kon gaan zitten. Door de hoogte was ze buiten adem.

'Benjamin,' zei hij formeel. 'Mijn moeder krijgt een baby, dus kan ze niet paardrijden.' Hij was meer dan bereid informatie uit te wisselen en Zoë en Tanya glimlachten even naar elkaar. Mary Stuart stond wat verderop met Hartley te praten, maar met gefronst voorhoofd, en Zoë wist niet waarom. Maar Tanya had het gezien en ze had het door, al wist Mary Stuart dat niet. De jongen leek veel op haar zoon Todd toen die zo oud was; je kreeg er een steek van in je hart. Tanya vroeg zich af of Zoë het zag, maar ze wilde niets tegen haar zeggen, uit angst dat Mary het zou horen. En het vreemde was dat het kind maar naar Mary Stuart bleef staren, alsof hij haar kende. Het was heel vreemd.

'U lijkt precies op mijn tante,' zei hij ten slotte, gefascineerd, hoewel Mary de enige was in het groepje die nog niets tegen hem had gezegd, en dat ook niet wilde. Ze vermeed hem niet opvallend maar knoopte ook geen gesprek met hem aan. Ze had de gelijkenis meer aangevoeld dan bewust opgemerkt. En Hartley zag iets in haar ogen dat hem verbaasde.

'Heb je kinderen?' vroeg hij. Die middag had hij de trouwring aan haar hand opgemerkt, maar op grond van wat ze had gezegd over haar invulling van de zomer, en de indruk die hij had gekregen dat ze alleen was, was haar burgerlijke staat hem niet helemaal duidelijk. Dat was die evenmin voor Mary Stuart.

'Ja, inderdaad...' beantwoordde ze vaag zijn vraag. 'Een dochter... Ik... En een zoon, die overleden is,' zei ze, niet op haar gemak. Hij kon de pijn in haar ogen zien en ging er niet verder op door. Ze keerde zich af van de jongen en liep met Hartley naar de bungalow. Ze wilde de jongen geen moment langer meer zien.

'Was hij...' Hartley aarzelde. Hij wilde verder met haar in contact komen, maar wist niet zeker hoe. 'Was hij erg jong toen hij stierf?' vroeg hij voorzichtig, aarzelend of hij dat eigenlijk wel kon doen. Maar hij wilde meer over haar weten. Misschien was ze om die reden hierheen gekomen. Misschien was hij bij een ongeluk met de vader omgekomen... of misschien was ze nog getrouwd. Hij wilde haar nog meer vragen. Nadat hij de hele dag met haar had gereden, had hij het gevoel dat ze nu vrienden waren. Ze waren afgesneden van de hun bekende wereld, in deze fantastische omgeving, en voor korte tijd samengebracht. Als ze vrienden zouden worden, moesten ze heel snel alles over elkaar te weten komen.

'Todd was twintig toen hij stierf,' zei ze zacht, en ze probeerde niet door het raam naar de kleine jongen te kijken. Die zat nog steeds te praten met Zoë en Tanya. 'Het is verleden jaar gebeurd,' zei ze, en ze keek even naar haar handen.

'Wat verschrikkelijk,' zei Hartley zacht en waagde het heel even haar hand aan te raken. Hij kende de pijn van verlies maar al te goed. Hij en Margaret waren zesentwintig jaar getrouwd geweest toen hij haar verloor. Ze hadden nooit kinderen gehad. Zij kon ze niet krijgen. En hij had dat geaccepteerd. Op een bepaalde manier had hij altijd gedacht dat dat hen dichter bij elkaar bracht. Maar nu keek hij naar Mary Stuart en kon hij maar vaag aanvoelen wat ze had doorgemaakt. 'Het moet afschuwelijk zijn een kind te verliezen. Ik kan het me niet voorstellen. Het was al erg genoeg toen Margaret stierf. Ik dacht echt dat dat mijn dood zou zijn en was verbaasd dat ik elke morgen nog wakker werd. Ik bleef maar wachten tot ik zou sterven van verdriet en ik was verbijsterd dat dat niet gebeurde. Ik heb er de hele winter over geschreven in mijn nieuwe boek.'

'Het helpt vast als je erover schrijft,' zei ze, en ze gingen op de divan in de woonkamer zitten. De andere twee vrouwen waren buiten nog aan het praten, maar ze kon de jongen nu niet zien. 'Ik wilde dat ik erover kon schrijven. Maar nu gaat het beter. Een paar weken geleden, voordat ik hierheen kwam, heb ik zijn spulletjes opgeruimd. Daar kon ik me eerder niet toe zetten.'

'Bij mij duurde het twee jaar met Margaret,' zei hij oprecht. Hij was tot dusver maar met twee vrouwen uit geweest, maar het was niets geworden omdat zij Margaret niet waren. Hij wist alles over rouwprocessen. Zij hoefde haar verdriet in elk geval niet alleen te verwerken, al wist hij nog niet hoe het precies zat met haar en haar man. 'Het moet voor je man ook erg moeilijk zijn geweest,' zei hij, op zoek naar meer informatie, maar die hint begreep ze niet. Hij had de smalle trouwring gezien, maar de manier waarop ze sprak bevestigde niet dat ze getrouwd was.

'In feite,' zei ze eerlijk, 'was het een klap voor hem. Ons huwelijk heeft het niet overleefd.'

Hartley knikte. Hij kende dat ook, niet uit eigen ervaring, maar van een neef die iets dergelijks had meegemaakt. Het was niet verrassend. 'Waar is hij nu?'

'In Londen,' zei ze en hij knikte. Dat had hij willen weten. Hij nam aan dat Bill daar woonde. Mary Stuart begreep niet waarom Hartley ernaar had gevraagd en dacht dat hij alleen maar vriendelijk was. Het was lang geleden dat een man belangstelling voor haar had getoond en ze begreep niet helemaal dat deze man interesse voor haar had. Op dit moment dacht ze niet verder dan dat ze samen uit rijden gingen, al mocht ze hem heel graag en verbaasde ze zich erover dat ze zo gemakkelijk met hem kon praten.

Hij vroeg of ze met z'n drieën met hem wilden dineren en ze zei dat ze het de anderen zou vragen. Hij liet haar alleen om zijn post door te nemen. Zoals velen van hen speelde hij het klaar van afstand in contact te blijven met zijn kantoor en hij was van plan hier nog wat te werken. Hij beloofde dat hij haar zou zien bij het diner. Toen de anderen binnenkwamen vertelde ze hun over de uitnodiging. Zoals te verwachten was plaagden ze haar, vooral Tanya.

'Snel werk, Stu! Ik mag hem wel.' Ze keek Mary Stuart glimlachend aan en die gooide kwaad een kussen naar haar.

'In 's hemelsnaam. Hij heeft ons drieën uitgenodigd, niet alleen mij, sufkont. Hij is eenzaam. Hij heeft zijn vrouw verloren en hij heeft niemand om mee te praten.'

'Met jou leek dat hem anders goed te lukken,' zaagde Tanya genadeloos door, maar Mary Stuart zei dat ze geschift was.

'Hij is heel aardig, heel intelligent en heel eenzaam.'

'En heel geïnteresseerd in jou. Hé, ik ben niet blind, zoals jij. Volgens mij ben jij zo lang getrouwd geweest dat je het niet eens meer merkt als er kerels naar je kijken.'

'En hoe zit het met jou en de cowboy?' plaagde Mary Stuart haar meteen terug. Ze waren weer eerstejaars. 'Hij lijkt over zijn stomheid heen te zijn. Je hebt hem zelfs aan het lachen gemaakt.'

'Hij is echt een rare. Hij woont hier 's winters alleen, in meer dan vijf meter sneeuw.' Ze zei hun niet dat hij naar haar muziek luisterde. Maar er was zeker niets romantisch tussen hen. Alleen paarden.

'Volgens mij zijn jullie alle twee blind.' Zoë had het tegen hen allebei. 'Hartley Bowman is zo te zien gek op jou, Stu. En misschien zit ik er helemaal naast, maar ik denk dat onze cowboy, tegen de tijd dat we weggaan, helemaal stapel is op jou, Tanya. Ik voorspel het voor het jaarboek.' Zoë en Mary lachten tegen haar en Tanya trok een wenkbrauw op. Het was zo bizar dat ze er niet eens commentaar op gaf.

'En hoe zit het met jou, Zoë? Ga jij dat huwelijk ruïneren en ga je ervandoor met de dokter uit Chicago?' Hij was klein, rond en kaal, en het idee alleen al was grappig.

'Helaas is zijn vrouw interessanter dan hij, en dat is wel een probleem. Ik zou er met haar vandoor moeten gaan, maar dat is niets voor mij, vrees ik. Dus ik blijf hier hoog en droog zitten.'

'Sam is er ook nog!' herinnerde Tanya haar en Zoë kreunde. Daar wilde ze liever niet aan denken.

'Bemoei je met je eigen zaken. Hij heeft geen idee dat hij een voorvechter heeft in Wyoming. Ik zal je wat vertellen, Tan: als je naar San Francisco komt, zal ik jullie aan elkaar voorstellen; dan kun jij eens met hem uit. Je vindt hem vast aardig.'

'Afgesproken. Laten we het nu eens over Mary Stuart hebben.' Ze draaide zich naar haar toe en Mary Stuart kreunde bij het vooruitzicht. 'Vertel ons eens wat over je nieuwe vriend.'

'Er valt niets te vertellen. Wat er is heb ik al verteld. Hij is gewoon eenzaam.'

'Dat ben jij ook, en ik. Zoë ook. Is er verder dus nog nieuws?' zei Tanya terwijl ze op de divan ging liggen. Ze had spierpijn. Ze hadden lang gereden.

'Ik ben niet eenzaam,' wierp Zoë tegen. 'Ik ben heel gelukkig.'

'Ik weet het, jij bent een heilige. Jij weet gewoon niet dat je eenzaam bent. Geloof mij maar,' zei Tanya en ze lachten alle drie.

'Vergeet al die kerels maar, ik ga met Benjamin uit,' zei Zoë lachend. Hij was een schattig kind en Tanya en zij mochten hem graag.

'Goeie keus,' zei Tanya. Mary Stuart zweeg, maar vroeg wat ze wilden doen met het eten met Hartley. Moesten ze zijn uitnodiging om bij hem aan tafel te komen zitten aannemen? 'Waarom niet? Misschien kunnen we Mary Stuart wel aan hem koppelen.'

'Rustig maar,' zei Mary. 'Ik ben nog steeds getrouwd.'

'Weet hij dat?' vroeg Zoë belangstellend. Mary Stuart droeg een trouwring, maar Hartley had zich kunnen afvragen waar haar man was en waarom ze met twee vrouwen naar de ranch was gekomen.

'Hij heeft er eigenlijk niet naar gevraagd,' zei Mary Stuart en ze bevestigde daarmee haar overtuiging dat hij alleen uit was op vriendschap. 'Op een gegeven moment vroeg hij waar mijn man was en ik zei in Londen.'

'O,o,' zei Tanya wijs. 'Je kunt maar beter duidelijk zijn. Ik denk dat hij het daarom vroeg. Misschien heeft hij nu de verkeerde indruk gekregen.' Maar wat was de juiste indruk?

'Ik heb hem verteld dat ons huwelijk het niet heeft overleefd dat mijn zoon stierf,' zei ze terloops.

'Heb je hem dat verteld?' Tanya keek verrast. Zoiets was heel wat om tegen een volstrekt onbekende te zeggen. Maar ze hadden zes uur lang naast elkaar gereden. Dat was langer dan sommige echtparen in een hele week samen doorbrachten, en Bowman was heel geïnteresseerd geweest in haar.

'Misschien moet ik hem zeggen dat ik nog getrouwd ben.' Al wist ze niet hoeveel langer nog. Maar op een bepaalde manier leek het aanmatigend om uit jezelf die informatie te verschaffen. Als het Hartley nu eens niets kon schelen of ze getrouwd was? 'Ik zie wel hoe het loopt. Ik denk echt niet dat hij zo veel belangstelling heeft,' zei Mary Stuart zedig, maar de andere twee jouwden haar uit.

'Jullie zijn alle twee walgelijk,' zei ze en ze ging douchen, terwijl Zoë Sam belde. Ze wilde weten wat er in haar praktijk gebeurde, maar hij was met een patiënt in de behandelkamer. Annalee zei haar dat alles vlot verliep. Daarna ging ze op bed liggen en deed ze een dutje voor het diner. Ze was verbaasd hoe lekker ze zich voelde toen ze opstond. Slaap maakte echt iets uit. Ze aten die avond met z'n drieën met Hartley. Hij was intelligent, interessant en erg erudiet. Hij had veel gereisd, wist fascinerende dingen en kende allerlei interessante mensen. Meer dan dat, hij was een aardige man en verdeelde uiterst beleefd zijn belangstelling over alle drie vrouwen. Hij sloot niemand buiten en alle drie hadden ze genoten van het samenzijn met hem. Maar toen ze later terugliepen naar de bungalow en hij hen vergezelde, liep hij op met Mary Stuart. Hij sprak met zachte stem tegen haar en dat leek te betekenen dat het alleen voor haar oren en niet voor die van de anderen bestemd was. Tanya en Zoë gingen naar binnen toen ze bij hun bungalow kwamen, maar Mary Stuart bleef nog een tijdje buiten met Hartley. Ze wist niet zeker hoe ze erover moest beginnen, maar volgens haar was het een goed advies van de anderen geweest om hem te vertellen dat ze getrouwd was.

'Ik voel me een beetje dwaas dat ik dit tegen je zeg,' zei ze, terwijl ze rustig onder een bijna volle maan zaten die een blauw licht op de gletsjers wierp. 'En ik heb geen idee of het iets voor je betekent. Ik wil je alleen niet misleiden. Ik ben getrouwd,' zei ze, en ze schrok toen ze een teleurgestelde blik in zijn ogen zag. 'Mijn man werkt de hele zomer in Londen. Ik besefte dat je een verkeerde indruk gekregen zou kunnen hebben door wat ik tegen je heb gezegd. Om eerlijk tegen je te zijn' - en dat was ze altijd, tegen iedereen - 'ben ik van plan hem aan het eind van de zomer te verlaten. Ik had wat tijd nodig om te beslissen wat ik moest doen, maar ons huwelijk is gestorven met de dood van onze zoon. Nu denk ik dat het tijd wordt verder te gaan, ons allebei verdere ellende te besparen en er een eind aan te maken.'

'Zal je man verrast zijn?' vroeg Hartley zacht. Hij keek haar aandachtig aan. Hij kende haar nauwelijks en toch bevielen haar oprechtheid, haar hartelijkheid en haar directheid hem. Maar het speet hem te horen dat ze nog was getrouwd. Misschien maakte dat op den duur niet uit. Ze klonk er vrij zeker over, dat het voorbij was met haar man. 'Geloof je dat je man zich bewust is van wat je denkt?'

'Ik zie niet in waarom niet. Hij heeft een jaar lang nauwelijks met me gesproken. We hebben geen huwelijk meer, geen leven, geen vriendschap. Hij geeft mij de schuld van de dood van onze zoon, en ik denk niet dat iemand daar ooit iets aan kan veranderen. Zo kan ik niet meer leven. Ik wil je niet belasten met mijn problemen, ik wilde je alleen laten weten dat ik op dit moment nog steeds getrouwd ben, al denk ik niet dat dat nog lang zal duren.'

'Bedankt dat je zo eerlijk tegen me bent,' zei hij glimlachend. Het was zelfs voor hem niet te geloven hoe graag hij haar mocht. Zij was de eerste vrouw die hij na de dood van Margaret echt sympathiek vond, en na nog maar één dag was hij dol op haar. Maar alles verliep hier zo snel. Net als wanneer je aan boord van een schip was.

'Ik hoop dat je niet denkt dat ik gek ben omdat ik dit zeg. Ik wilde je alleen niet misleiden. Ik weet zeker dat het voor jou niet uitmaakt... Alleen...' Ineens schaamde ze zich diep dat ze hem daarover iets had verteld en ze struikelde over haar woorden. Wat kon het hem in 's hemelsnaam uitmaken dat ze getrouwd was? Ineens was ze woedend op de twee anderen omdat die haar hadden beïnvloed; ze voelde zich echt stom. Maar terwijl ze daar slecht op haar gemak zat, keek hij haar glimlachend aan.

'Ik heb geen idee wat ik hier doe, Mary Stuart. Ik wilde hier dit jaar niet eens naartoe. Ik heb twee jaar lang medelijden met mezelf gehad en ik heb naar geen andere vrouw omgekeken. En nu ben jij daar ineens, als een heldere zonnestraal op de bergen, en ik kan je alleen maar zeggen dat ik het nooit eerder van iemand zo te pakken heb gehad. Ik heb geen idee wat dit gaat worden, of wat jij wilt, of zelfs wat ik doe. Ik weet niet of jij ook maar geïnteresseerd in mij bent. Ik wil je alleen maar laten weten dat ik je amper ken, maar heel veel om je geef. Ik vind het heel erg dat je je zoon hebt verloren,' zei hij, en hij legde teder een arm om haar heen en trok haar langzaam tegen zijn schouder. 'Ik vond het erg toen ik vanmiddag die blik in je ogen zag toen je naar dat jongetje keek, en ik wilde al die pijn bij je wegnemen. Eigenlijk, en ik kan bijna niet geloven dat ik dit zeg - eigenlijk bevalt het me niet dat je niet gescheiden bent, maar ik weet niet echt of dat belangrijk is. Ik heb geen idee of je mij na volgende week ooit nog wilt zien. Ik zet mezelf misschien verschrikkelijk voor aap. Als dat zo is, zeg het me dan, dan zal ik voor de rest van het verblijf alleen netjes mijn hoed voor je afnemen.' Zijn ogen zochten de hare in het maanlicht en ze stonden vol tranen. Dit waren allemaal dingen die ze graag van Bill had gehoord maar die hij nooit had uitgesproken. Hij had haar volstrekt in de steek gelaten en nu was hier ineens die onbekende, die al haar gebeden verhoorde. 'Ik wil alleen maar bij je zijn, en met je praten, en meer over je te weten komen... Laten we daarna maar eens zien wat er gebeurt.' Wat kon je nog meer vragen? Ze zat naar hem te kijken en geloofde haar oren niet dat ze dat hoorde.

'Droom ik dit soms?' vroeg ze, en ze keek hem met verlangende, betraande ogen aan. Was het mogelijk iemand zoals hij te vinden?

'Zo heb ik me de hele middag ook gevoeld. Laten we niet te gauw naar antwoorden gaan zoeken. Laten we er alleen maar van genieten,' zei hij. Hij voelde haar haren langs zijn wang strijken, sloot zijn ogen en snoof haar parfum op. Hij zei geen woord meer, bleef gewoon zitten en hield haar lange tijd vast, totdat hij voelde dat ze begon te beven. Dat kwam slechts gedeeltelijk door de koelte; de rest was pure emotie. Mary was pas de dag tevoren aangekomen en had Hartley die morgen pas voor het eerst gezien. Maar ze had alles gelezen wat hij had geschreven en voelde bijna dat ze hem kende. Uren hadden ze met elkaar gepraat en ze hadden hun ziel blootgelegd. En ze voelden zich sterk tot elkaar aangetrokken.

'Je hebt het koud. Ik zal je naar binnen brengen,' zei hij en hij wilde dat hij niet van haar weg hoefde te gaan. Ze bleef staan en keek naar hem op, en opnieuw legde hij zijn arm om haar heen.

'Bedankt voor alles,' fluisterde ze. Ze voelde hem dicht tegen zich aan. Toen liep hij met haar naar de deur en liet haar daar achter.

Ze glipte naar binnen en hoopte dat de anderen al naar bed waren; toen dat zo bleek te zijn, was ze daar dankbaar voor. Maar toen ze haar eigen kamer inliep vond ze op haar bed een fax van Bill. Die was pijnlijk simpel: 'Hoop dat alles goed gaat. Werk hier in Londen is bevredigend. Veel groeten aan je vriendin. Bill.'

Meer niet. Onderaan had Tanya, in haar kriebelhandschrift, geschreven: 'Als ik jou was, zou ik mijn advocaat bellen.' Het was zeker weinigzeggend en ineens bood het leven haar een heel nieuwe kans. Achter haar ging er een deur dicht, maar voor haar, vlak voor haar, begon er een open te gaan. En daardoorheen kon ze eindelijk het zonlicht zien op de bergen.

14

De volgende morgen sleepten Zoë en Mary Stuart Tanya samen uit bed.

'Opstaan!' zei Zoë terwijl Mary de dekens wegtrok en Tanya's masker afzette.

'Jullie zijn alle twee sadisten!' kreunde Tanya, met haar ogen knipperend tegen het zonlicht. 'Mijn god, wat is dat... Ik word blind.' Ze rolde zich op haar buik en weigerde zich te bewegen toen de anderen haar uit bed trokken, zoals in hun studententijd.

'Het heet zonneschijn en buiten is er een heleboel van,' zei Mary Stuart toen Tanya langzaam rechtop ging zitten in een korte roze pyjama. 'Als ik je niet beter kende zou ik denken dat je zat was, zoals jij 's morgens wakker wordt.'

'Dat is gewoon de ouderdom. Ik heb veel slaap nodig,' zei Tanya en ze wankelde langzaam naar de badkamer.

'Nou, Big Max staat op je te wachten,' voegde Zoë eraan toe. 'Zeg maar dat hij weer gaat slapen, dan voelt hij zich een stuk beter,' zei ze gapend. Maar twintig minuten later had ze gedoucht, was ze aangekleed, en zag ze er even sensationeel uit als elke morgen. Ze droeg een zachtrode spijkerbroek, een zachtrood t-shirt, haar oude gele laarzen en een rode hoofddoek. Haar haar hing in een lange vlecht op haar rug en haar gezicht werd omlijst door zachte lokken, zodat ze ongelooflijk sexy was.

'Nu kan jouw cowboy je niet meer over het hoofd zien,' zei Mary Stuart toen ze Tanya's outfit zag. Ze zag er beter uit dan ooit. 'Wat zonde dat je zo lelijk bent.' Mary Stuart glimlachte naar haar. Ineens verlangde ze ernaar Hartley te zien. Ze had de hele nacht aan hem gedacht en ze voelde zich als een klein meisje, in afwachting om hem die morgen te zien. Voorlopig waren ze alleen vrienden, maar de onderstroom van iets meer intrigeerde haar.

Op weg naar de eetzaal kruiste Benjamin opnieuw hun pad, en Mary Stuart keek alsof ze een geest had gezien toen hij met hen meeliep. Hij wilde naast haar staan en het was bijna griezelig zoals hij haar gezelschap opzocht.

'Waar is je moeder, Benjamin?' vroeg Zoë, die Mary Stuarts onbehagen aanvoelde. Het was gemakkelijk te zien waarom. Ze had Todd nooit gezien, maar het kind leek zelfs op Mary Stuart.

'Die slaapt,' zei hij nuchter. 'Mijn vader zei tegen me dat ik maar moest gaan ontbijten.'

'Hoe komt het dat zij mag slapen en ik niet?' klaagde Tanya.

'Ze is acht maanden zwanger,' legde Zoë uit.

'Als jullie me niet laten slapen, zie ik er straks uit als een oud wijf tegen de tijd dat we hier vertrekken. Het is niet goed voor je gezondheid als je zo vroeg opstaat.'

'Wie zei dat?' grijnsde Zoë.

'Dat zei ik.' Tanya keek haar vuil aan toen ze het hoofdgebouw inliepen en met z'n drieën stapten ze even later door de eetzaal, met Benjamin vlak achter hen aan. Hij bleef als lijm aan hen vastplakken, maar Mary Stuart negeerde hem vastberaden. Toen ze plaatsnamen aan de tafel waaraan ze de vorige dag hadden gezeten, kwam hij er meteen bij. Hij amuseerde Tanya en Zoë mocht hem ook graag, maar geen van beiden wilden ze Mary Stuart verdrietig maken. Ze probeerden hem zover te krijgen dat hij bij zijn vriendjes ging zitten, maar dat wilde hij absoluut niet.

'Het is wel goed,' zei Mary Stuart ten slotte. 'Maak er maar geen punt van.'

'Alles goed met je?' vroeg Tanya haar ronduit en Mary Stuart knikte.

'Ik voel me prima.' Je kon jezelf niet tot het uiterste beschermen. Hoezeer het ook pijn deed hem daar te zien zitten, je kon je geen wereld voorstellen zonder kinderen.

'Leuke fax van je man gisteravond, tussen haakjes,' zei Tanya terwijl ze haar sinaasappelsap dronk. 'Heel warm en emotioneel en liefhebbend. Aardige kerel,' zei ze. Mary Stuart glimlachte. 'Sorry ik heb hem gelezen, ik kon er niets aan doen. Ga je nog antwoorden?'

'Veel valt er niet te zeggen.' Toen dacht ze aan iets. De avond tevoren was als een droom geweest en ze begon zich al af te vragen of het echt was gebeurd, of ze daar echt wel had gezeten met Hartleys armen om haar heen, die haar vasthield en zei dat hij haar beter wilde leren kennen. 'Tussen haakjes, ik heb Hartley gisteravond een en ander duidelijk gemaakt wat mijn man betreft. Jullie hadden gelijk; ik geloof dat hij inderdaad verkeerd had begrepen wat ik zei. Maar nu snapt hij het.'

'Vond hij het erg?'

Ze probeerde er koel over te doen, maar de anderen geloofden haar niet. 'Waarom zou hij?'

'Omdat ik niet geloof dat hij erin is geïnteresseerd jou een baan als secretaresse aan te bieden,' legde Tanya uit, alsof haar vriendin achterlijk was. 'Die vent ziet wat in je.'

'We zullen zien wat er gebeurt,' zei Mary Stuart rustig, en zonder het te willen zag ze hoe Benjamin met zijn rode cowboyhoed naar haar staarde.

'Jij lijkt een beetje op mijn moeder,' zei hij en hij keek haar aan. 'En op mijn tante Mary.'

'Ik heet ook Mary,' zei ze om niet te blijven zwijgen, 'Mary Stuart. Rare naam, vind je niet? Stuart was de naam van mijn vader en hij wilde dat ik een jongen was, daarom noemden ze me zo.'

'O,' zei hij en hij knikte. Daarna: 'Heb jij ook kinderen?' Hij was veel meer in haar geïnteresseerd dan in de anderen, alsof hij iets anders aan haar voelde.

'Ja, ik heb een dochter, maar die is nu al groot. Ze is twintig.'

'Heb jij ook jongens?' vroeg hij terwijl hij op een broodje kauwde dat Zoë hem had gegeven.

'Nee, die heb ik niet,' antwoordde Mary Stuart. Het kind was te jong om de tranen in haar ogen te begrijpen toen ze dat zei.

'Ik hou meer van jongens,' zei hij zakelijk. 'Ik hoop dat mijn moeder geen meisje krijgt als de baby komt. Ik hou niet van meisjes. Die zijn stom.'

'Er zijn ook wel goeie bij,' zei Mary Stuart. Benjamin trok zijn schouders op, niet overtuigd.

'Ze huilen te veel als je ze een duw geeft,' zei hij ter verklaring. Zoë en Tanya glimlachten tegen elkaar terwijl ze luisterden. Zou het misschien goed voor Mary zijn om met hem te moeten praten? vroegen ze zich zwijgend af. Een soort vaccinatie? 'Sommige meisjes zijn heel moedig,' zei Mary Stuart ter verdediging van haar kunne, maar hij verloor zijn belangstelling in het onderwerp en at een stukje bacon. Even later zwierf hij weer weg, toen hij zijn vader zag. Een tijdje daarna kwam zijn moeder ook de eetzaal in en Mary Stuart zag dat ze hoogzwanger was. Haar man had eerder tegen Zoë gezegd dat ze zich niet lekker voelde door de hoogte.

'Ik hoop dat je straks niet hoeft te helpen bij een bevalling,' zei Mary Stuart zacht. 'Zo te zien krijgt ze een drieling.'

'Mijn god, nee. Er is hier een ziekenhuis. Ik heb geen verlostang bij me. En sinds ik co-assistent was heb ik geen bevalling meer gedaan. Ik was er doodsbenauwd voor. Bevallingen zijn heel wat enger dan wat ik nu doe. Er kan zoveel verkeerd gaan. Je moet te vaak in een fractie van een seconde beslissen, er zijn te veel dingen die je niet meester bent en ik heb er een hekel aan mensen te behandelen die zoveel pijn hebben. Ik zou liever dermatologie doen dan verloskunde,' zei Zoë geëmotioneerd. Mary Stuart zei dat het volgens haar leuk moest zijn, een echt prettig iets omdat het resultaat meestal gelukkig was. Tanya zei dat ze zich afvroeg hoe het was een baby te krijgen. Toen ze jong was, had ze veel kinderen gewild, maar ze had de kans niet gekregen naarmate haar leven zich ontplooide. Het intrigeerde Mary Stuart te beseffen dat zij van hen drieën de enige was die ooit kinderen had gekregen.

'Misschien is het iets subliminaals geweest wat ze ons op Berkeley hebben verteld,' zei Zoë glimlachend. Ze was blij dat ze een kind had geadopteerd.

'Ik zou dolgraag kinderen hebben gehad,' zei Tanya. 'Ik vond het heerlijk Tony's kinderen om me heen te hebben. Het was een geweldig stel.' Even vroeg ze zich af of ze hen ooit nog zou zien. Het was allemaal zo naar: hen verliezen, hem verliezen. Als het erop aankwam, kon hij hen gewoon van haar afpakken en haar verlaten. Het deed haar eraan denken dat ze, op een of ander moment in haar leven, eigen kinderen gehad zou moeten hebben, dan had niemand die kunnen afnemen en zou ze hen voor altijd hebben gehad. Of misschien ook niet, besefte ze, en ze dacht aan Mary Stuart.

Ze waren net op tijd klaar met het ontbijt en haastten zich naar de paarden. Hartley was er al en zijn gezicht straalde toen hij Mary Stuart zag. Hun ogen ontmoetten elkaar en bleven lange tijd op elkaar gericht. Hij stond heel dicht bij haar terwijl ze wachtten om op te stijgen. De artsen uit Chicago waren er weer en er vormden zich dezelfde groepen als de dag tevoren. Zoë reed bij hen en Hartley reed naast Mary Stuart, terwijl Tanya en de cowboy opnieuw de kop vormden. Dit keer probeerde hij zijn best te doen.

'U ziet er vandaag mooi uit,' zei hij, recht voor zich uitkijkend met een stem als van een robot. Ze kon merken dat hij licht bloosde terwijl hij dat zei. Hij was echt verlegen en ze probeerde hem op zijn gemak te stellen terwijl ze verder reden, maar het duurde een tijdje voor dat lukte. Even later vroeg hij haar een paar dingen over Hollywood, over de mensen die ze er had leren kennen. Hij vroeg of ze ooit Tom Cruise had ontmoet, of Kevin Costner of Cher, en hij vertelde haar dat hij die zomer Harrison Ford in Jackson Hole had gezien. Ze zei dat ze hen allemaal kende en dat zij en Cher samen in een film hadden gespeeld.

'Het is vreemd,' zei hij en hij keek haar met half dichtgeknepen ogen aan. 'Als ik naar u kijk, ziet u er helemaal niet uit als zo iemand.'

'Wat wilt u daarmee zeggen?' Hij bracht haar in de war.

'Ik bedoel, u bent gewoon echt, niet zoals een filmster of een beroemde zangeres of zoiets. U bent net een gewone vrouw. U rijdt paard, u praat veel, u lacht, u hebt gevoel voor humor.' Hij keek haar aan met het begin van een glimlach, en dit keer zonder te blozen. 'Het is moeilijk je voor te stellen dat u diegene bent op de cd's en in de films.'

'Als dat een compliment is, dank ik u. Als u me zegt dat ik u teleurstel, vind ik dat ook best. Waar het op neerkomt is dat ik een gewoon meisje uit Texas ben.' Ze lachte tegen hem en hij keek bewonderend naar haar rode t-shirt.

'Nee.' Hij schudde zijn hoofd en keek haar waarderend met wijze ogen aan. Er zat veel meer achter Gordon dan je uit een eerste indruk opmaakte. 'U hebt heel wat meer in uw mars. En dat weet u. U bent alleen niet kunstmatig, zoals zij dat zijn.'

'Zoals wie.''

'Andere filmsterren die ik heb ontmoet. Ze gaan niet eens paardrijden als ze hier komen. We hebben ze allemaal gehad: politici, filmsterren, zelfs een paar zangers. Ze lopen alleen maar wat te paraderen en verwachten dat ze speciaal worden behandeld.'

'Ik heb om een heel stel handdoeken en een koffiepot gevraagd,' bekende ze, en hij lachte. 'Bovendien heb ik op mijn kaart gezet dat ik een hekel heb aan paarden.'

'Ik geloof er niks van,' zei hij en hij zag er veel ontspannener uit dan de ochtend tevoren. Het grootste deel van de vorige dag had hij nauwelijks met haar gesproken. Dit was heel wat beter. Zolang hij met haar kletste, was het fijn om te rijden. 'U komt uit Texas,' zei hij goedkeurend. Wat hem betrof zei dat iets over haar. Mensen uit Texas hadden geen hekel aan paarden. 'En u bent gewoon een normale vrouw.' Het grappige was dat ze dat ook niet meer was, en dat wist hij. Zo was ze geweest met Bobby Joe, maar Hollywood had dat allemaal verpest, en ze had geprobeerd zo te zijn met Tony. Maar Tony moest zo nodig een filmster hebben, alleen zonder de problemen die daarbij hoorden. Hij wilde iets wat ze hem met de beste wil van de wereld niet kon geven.

'Ik ben een normale vrouw, maar de wereld waarin ik leef geeft me niet veel kans dat te zijn. Om je de waarheid te zeggen heb ik niet zo'n bijzonder leven, en dat zal ik nu ook nooit meer krijgen. Daar heb ik de pest over in, maar zo is het nu eenmaal. De pers zal me nooit een normaal leven laten leiden. Dat willen zelfs de mensen met wie ik te maken heb niet. Ze willen dat je bent, wie zij denken dat je bent en als ze dicht bij je komen willen ze je kwetsen.' Zelfs als ze erover praatte klonk het krankzinnig.

'Dat klinkt verschrikkelijk,' zei hij en hij keek haar belangstellend aan. Hij was verbaasd dat hij haar zo graag mocht. Dat had hij niet gewild, maar ze was volkomen anders dan hij had verwacht. Hij had al het mogelijke gedaan om niet haar cowboy te worden en nu was hij blij dat Liz niet naar hem had geluisterd. Hij vond het zelfs fijn bij haar te zijn.

'Het is afschuwelijk,' zei ze zacht. 'Soms denk ik weleens dat het mijn dood wordt. Misschien gebeurt het op een dag, of word ik door een fan vermoord.' Ze zei het zo triest dat hij zijn hoofd schudde toen hij het hoorde.

'Hoe kunt u zo leven? Het kan me niet schelen wat ze u betalen, het is het gewoon niet waard,' zei hij toen hun paarden begonnen te galopperen.

'Het gaat niet om het geld. Niet helemaal. Het gaat om wat ik doe. Dat is mijn leven. Ik zing. Je kunt niet terug, je kunt je niet verstoppen. Als ik wil doen waar ik zin in heb, moet ik dat allemaal verdragen.'

'Het lijkt me niet juist.'

'Dat is het ook niet, maar het is wel de realiteit.' Het beviel haar niet, maar ze wist dat ze er niets aan kon veranderen. 'Andere mensen hebben alle troeven in handen.'

'Er moet een manier zijn om het te veranderen, of om ermee te leven, en jezelf een fatsoenlijk leven te bezorgen. Andere filmsterren nemen er afstand van. Ze kopen ranches en gaan naar plaatsen waar ze fatsoenlijk kunnen leven. Dat zou u ook moeten doen, mevrouw Tanya.' Hij meende het echt en ze glimlachte tegen hem terwijl hun paarden weer langzamer gingen lopen. Gordon keek haar bewonderend aan. Ze kon echt goed rijden.

'Zo moet u me niet noemen,' vermaande ze hem toen hij haar mevrouw Tanya noemde. 'Gewoon Tanya is prima.' Ze waren nu bijna vrienden, voldoende om over hun leven te praten. Het was zoiets als wat Mary Stuart had meegemaakt met Hartley. Je merkte dat je hier over de meest ongewone dingen praatte: je verwachtingen en je dromen en je teleurstellingen. Het leek alsof de bergen iets vreemds met je deden en alles versnelden. Ook Hartley had een serieus gesprek met Mary Stuart. Hij verontschuldigde zich als ze vond dat hij de avond tevoren te ver was gegaan. Toen hij terugkwam in zijn bungalow was hij bang dat hij haar misschien aan het schrikken had gemaakt door opdringerig te zijn. Ze hadden elkaar nog maar pas leren kennen, en toch voelde hij zich al erg intiem met haar. Maar zij had precies hetzelfde gevoeld; ze was heel erg door hem getroost. In een jaar tijd had niemand een arm om haar heen geslagen en ze snakte ernaar. Dat zei ze hem niet precies zo, maar hij begreep duidelijk, terwijl ze naast elkaar reden, dat ze helemaal niet beledigd was geweest door zijn gedrag. Verre van dat. Het was voor hem een grote opluchting. Hun paarden stopten even om te drinken bij een beekje, terwijl hij haar aankeek en zij glimlachte. Het was fantastisch gewoon hier te zijn en dat voelden ze allebei.

'Toen ik vanmorgen opstond, kon ik er alleen maar aan denken dat ik jou zou zien,' zei hij met een jongensachtige grijns. 'Zo heb ik me in jaren niet meer gevoeld. Ik heb niet eens meer zin in werken. En dat is zeldzaam voor mij, geloof dat maar.' Hij schreef dagelijks, waar hij ook was of hoe hij zich ook voelde, of hoe zijn leven er ook uitzag. De enige keer dat hij niet had geschreven was toen Margaret stierf; toen merkte hij dat hij het gewoon niet kon.

'Ik weet precies hoe je je voelt. Het is vreemd. Net als je denkt dat je leven voorbij is, begint het weer opnieuw. Het leven houdt je altijd voor de gek, vind je niet? Als je denkt dat je alles hebt verlies je alles, en als je denkt dat alles verloren is vind je iets oneindig kostbaars,' zei Mary Stuart peinzend, en ze keek naar de bergen.

'Ik geloof dat God een behoorlijk gevoel voor humor heeft,' zei hij terwijl hun paarden hun weg weer hervatten. Ze lachte tegen hem. 'Wat doe je graag in New York?' vroeg hij, nog steeds benieuwd om alles over haar te weten. Eerst wilde hij het weten en vervolgens wilde hij de kans krijgen het met haar te doen. Hij was blij te horen dat ze terugging naar New York, als ze een week bij Tanya in L.A. had gelogeerd. Hij moest voor zaken in Seattle zijn en daarna een paar dagen in Boston, maar dan ging hij, om ongeveer dezelfde tijd als zij, terug naar New York. 'Ga je graag naar het theater?' informeerde hij, en ze spraken er lange tijd over. Hij had een paar vrienden die toneelschrijvers waren, en hij wilde haar aan hen voorstellen, aan al zijn vrienden eigenlijk. Er was zoveel wat hij haar wilde vertellen en laten zien en vragen. Het was onmogelijk stil te staan. Ze praatten aan één stuk door en lachten en wisselden ideeën uit.

Ze waren allebei verbaasd toen ze tegen lunchtijd weer bij de stallen waren. Ze hadden niet eens gekeken waar ze reden. Tanya en Gordon reden een heel stuk voor hen en de doktoren vormden de achterhoede.

Mary Stuart wilde net afstijgen toen er ineens een paard langs hen heen draafde. Er klampte zich een kleine gestalte aan vast en Gordon had het gezien voordat zij het doorhadden. Het paard vloog recht de wei door, op weg naar de schuur en hij spoorde het zijne direct aan tot een galop in een poging het tegen te houden. Maar voordat hij het bereikte vloog de gestalte door de lucht en kwam met een harde klap op de rotsige berm terecht. Eerst zagen ze niet wie het was, maar Mary Stuart wist het meer instinctmatig dan ze het zag. Het was alsof ze het bijna voelde voordat ze het zag. Toen zagen de anderen het ook. De kleine rode cowboyhoed lag naast het hoopje mens dat Benjamin was. Het paard was met hem op hol geslagen. Mary Stuart sprong op de grond en rende op hem af, met Hartley vlak achter haar, maar toen ze hem bereikte leek hij wel dood. Hij was bewusteloos en toen ze haar wang op zijn lippen legde, leek hij nauwelijks te ademen. Verschrikt keek ze om naar Hartley. 'Haal Zoë!' riep ze tegen hem, en ze draaide zich weer naar het kind, bang hem te bewegen uit angst dat zijn nek of zijn rug was gebroken. Ze wist zeker dat hij toen niet meer ademde, maar voordat ze dat kon vaststellen knielde Zoë al naast haar neer.

'Laat maar, Mary... Ik heb hem.' Zoë kon weinig doen en net als haar vriendin was ze bang de jongen te verplaatsen. Ze klopte hem zachtjes op de borst en trok zijn oogleden omhoog. Hij zag niets en op de voorkant van zijn spijkerbroek zat een grote natte plek. Dat betekende dat hij diep bewusteloos was en in zijn broek had geplast. 'Hebben jullie hier een alarmdienst?' vroeg Zoë aan de cowboy, en hij knikte. 'Bel hen dan. Zeg dat we hier een bewusteloos kind hebben. Hoofdletsel en misschien iets gebroken. Hij ademt nog, maar zijn hartslag is onregelmatig. Hij heeft een shock. Zeg dat ze zo snel mogelijk moeten komen.' Ze keek hem aan om er zeker van te zijn dat hij begreep hoe dringend het was. De twee andere artsen kwamen nadat ze waren afgestegen haastig aanlopen. Zoë betastte hem en bleef naar hem kijken. Mary Stuart knielde naast Benjamin. Ze hield zijn hand in de hare, al wist ze dat dat niets betekende. Maar ze wilde hem niet loslaten, voor het geval hij het misschien toch voelde. Zoë bleef hem onderzoeken en ze keek bezorgd. Ze wist zeker dat zijn nek niet gebroken was, of zijn ruggengraat, en ze betastte zijn ledematen. Toen gingen zijn ogen knipperend open en begon hij te huilen.

'Au!!!' Hij begon te gillen. 'Ik wil mijn mammie...' Hij snikte en ademde diep in. Zoë was niet meer zo ongerust toen ze naar hem keek.

'Dit bevalt me wel,' zei ze en ze bleef hem overal onderzoeken. De twee andere artsen knikten. Maar toen ze zijn linkerarm aanraakte, gilde hij. Die was gebroken. Maar het had veel erger kunnen zijn. Huilend keek Benjamin op en zag Mary Stuart; ze hield zijn handje nog steeds in de hare en huilde zacht.

'Waarom huil je?' zei hij, hikkend door zijn tranen heen. 'Ben jij ook van je paard gevallen?'

'Nee, suffie,' zei ze, en ze kwam wat dichter naar hem toe. 'Jij bent eraf gevallen. Hoe voel je je nu?' Ze probeerde hem af te leiden van wat Zoë aan het doen was. Die probeerde de arm te spalken met een paar stokken die ze Gordon vroeg aan te reiken. Hartley stond ook in de buurt en Tanya keek, met een verslagen uitdrukking toe. Ze waren allemaal erg geschrokken.

'Mijn arm doet pijn,' jammerde Benjamin. Mary Stuart kwam wat dichter naar hem toe en probeerde Zoë niet te storen. Ze streek over zijn haren. Als ze haar ogen sloot, zou het Todd kunnen zijn op de grond naast haar. Ze wilde dat het zo was. Het zou zo heerlijk zijn geweest: alleen maar te hoeven zorgen voor gebroken ledematen, of zelfs hoofdletsel. Hij leefde, hij zat onder het stof, hij huilde... maar Todd was er nu niet meer.

'Het is goed met je,' zei Mary Stuart zacht, zoals ze tegen haar eigen zoon gepraat zou hebben. 'Ze gaan je weer beter maken. Ik wed dat je arm in het gips komt, en iedereen zet er dan zijn naam en gekke tekeningetjes op.'

'Ga jij dat ook doen.'' Hij klampte zich vast aan Mary Stuart en negeerde de anderen. Niemand wist waarom, maar misschien deed het er ook niet toe. Misschien was hij gezonden om haar te raken, haar te herinneren aan hoe Todd eens was geweest, of aan het feit dat er andere kinderen waren zoals hij... Ze had haar baby verloren... en toch had dit kind haar op een bepaalde manier geraakt. Het was als een bezoek van haar zoon, of in elk geval van zijn geest. 'Ga jij met me mee naar het ziekenhuis?' vroeg hij.

'Natuurlijk,' zei ze rustig, 'maar eerst zullen we eens zien of we je mammie kunnen vinden. Ik durf te wedden dat zij met je mee wil gaan.'

'Zij geeft alleen maar om de baby,' zei hij, opnieuw in tranen. Hij trok een pruillip terwijl ze zijn hand vasthield. Hij bleef op de stoffige weg liggen, wachtend op de ziekenbroeders. Nu begreep Mary het echter beter: ze leek op zijn moeder, daarom voelde hij zich tot haar aangetrokken, en hij was boos op zijn eigen moeder vanwege de baby. Mary Stuart vroeg zich onwillekeurig af of hun wegen zich hadden gekruist omdat zij hem dan kon helpen, of misschien was hij naar haar gekomen om haar te helpen. Er was kennelijk een reden voor hun ontmoeting.

'Benjamin,' zei Mary Stuart, en ze ging op de grond naast hem liggen, zodat ze beter met hem kon praten. Nu zat ze even erg onder het stof als hij. 'Ik wed dat je moeder meer van jou houdt dan van wie ook... Baby's zijn zo leuk niet. Natuurlijk zal ze blij zijn als ze een baby heeft, en dat zul jij ook. Maar jij bent speciaal; jij bent de eerste. Ik had ook een kleine jongen zoals jij, en hij was speciaal voor mij, heel speciaal... altijd. Omdat ik van hem het eerst hield. Jouw mammie gaat nooit méér van iemand houden dan van jou. Let maar eens op.'

'Waar is jouw kleine jongen naartoe gegaan?' Hij was nieuwsgierig geworden door wat ze zei en had haar woorden heel duidelijk verstaan.

Ze aarzelde maar heel even. 'Hij is naar de hemel gegaan... en ik mis hem heel erg... Hij was heel speciaal, net als jij.'

'Is hij doodgegaan?' Ze gaf hem niet graag een direct antwoord, maar ze knikte. 'Onze hond is ook doodgegaan,' zei hij en hij deelde die belangrijke informatie met haar. Hij keek haar diep in de ogen en ineens, zonder waarschuwing, braakte hij helemaal over haar heen. Zoë was niet verrast en zei zacht tegen Mary Stuart dat hij een hersenschudding had.

'Alles is goed met je, Benjamin. Alles is goed met je, schat.' Mary Stuart veegde zijn gezicht af met een handdoek die iemand haar gaf en ze bleef bij hem, net als alle anderen, totdat er een ambulance kwam met de ziekenbroeders. Hij was toen al weer wat opgeknapt en Zoë maakte zich minder zorgen om hem. Hij zag er smerig uit, net als Mary Stuart, maar Zoë was er bijna zeker van dat hij eraf was gekomen met een gebroken arm, een hersenschudding en wat builen en blauwe plekken. Hij had eigenlijk veel geluk gehad.

Net toen de ambulance kwam aanrijden kwam zijn moeder zo snel ze kon uit de bungalow aanwaggelen. Gordon had iemand gestuurd om haar te halen. Ze barstte in tranen uit toen ze haar zoon zag, maar Tanya en Hartley en de twee artsen stelden haar snel gerust. Zoë zei haar dat de schade vrij gering was, gezien de vaart van het paard en hoe hard hij was gevallen. Benjamin had geen helm gedragen.

'O, Benjie!' De moeder ging op de grond naast hem zitten en hield hem huilend vast. 'Ik hou zoveel van je.' Ze was volkomen van streek toen ze naar hen allemaal keek en hen bedankte. Mary Stuart keek op hem neer, lachend door haar tranen heen, en wilde hem herinneren aan wat ze hem had gezegd: dat zijn mammie nooit méér van iemand zou houden. Zij had nooit van niemand zoveel gehouden als van Todd. Ze hield zielsveel van haar dochter, en dat had ze gedaan vanaf het moment dat ze geboren was, maar ze had nooit meer of minder van haar gehouden dan van haar eerste baby.

Ze raakte even Benjamins hand aan. Toen ze hem in de ambulance legden, bukte ze zich en kuste hem op de wang. Opnieuw deed het haar pijn toen ze terugdacht aan de zoete geur van de kinderjaren. Ondanks het braaksel, het vuil en de paarden, vond ze dat hij rook als een kleine jongen, net iets meer dan de geur van een baby. 'Ik hou van je, lekkere knul,' fluisterde ze. Het leek net alsof ze het tegen Todd zei. Het was bijna een doodsteek voor haar, maar toch voelde het ook goed. Het leek alsof dit kind naar haar toe was gekomen om de sluisdeuren van haar emoties open te zetten. 'Ik zie je gauw weer,' zei ze, en zijn moeder bedankte haar nog eens huilend. Toen waren ze weg.

Mary Stuart stond daar maar te huilen. Ze wist niet precies wat er gebeurd was, maar ineens voelde ze een paar sterke armen om zich heen. Ze wist wie het was en keerde zich naar de man toe. Hartley trok haar dicht tegen zich aan. Haar tranen bleven stromen terwijl hij haar vasthield.

'Wat vreselijk... Wat vreselijk...' Ze kende hem niet eens en ze zat onder het vuil en het braaksel van de kleine jongen, maar het kon hem niets schelen; hij wilde gewoon bij haar zijn. 'Och, arme schat... Wat vreselijk... Ik wilde dat ik er voor je had kunnen zijn.' Ze keek naar hem op, glimlachte door haar tranen heen en vroeg zich af hoe het haar ineens zo kon meezitten. Misschien vond God dat ze eindelijk voldoende had betaald, of misschien was het gewoon stom geluk, of misschien droomde ze wel.

'Hij lijkt erg op mijn zoon,' probeerde ze Hartley uit te leggen, maar dat hoefde ze niet. De vrouw met de reusachtige buik leek zoveel op Mary Stuart, dat ze haar jongere zuster had kunnen zijn. De gelijkenis was voor iedereen duidelijk.

'Wat heb je een afschuwelijke tijd gehad,' zei hij toen de anderen hen alleen hadden gelaten en ze even op een omgevallen boomstam gingen zitten, zodat zij zichzelf weer de baas kon worden. Ze voelde zich al beter nu ze gewoon bij Hartley was. Misschien omdat hij het ook niet gemakkelijk had gehad. Zijn vrouw was een afschuwelijke dood gestorven en hij was er tot het laatste moment bij geweest. Maar hij had er ten slotte vrede mee gekregen en was bereid geweest haar te laten gaan. De dokter had gezegd dat hij dat moest doen; hij moest haar geestelijk de vrijheid geven, zodat ze in vrede kon sterven. En op kerstochtend was ze in zijn armen gestorven.

'Het spijt me dat ik zo in de war ben. Hij deed me iets... Hij heeft gewoon even mijn hart geraakt. Ik weet niet waarom precies.'

'Sommige dingen gebeuren nu eenmaal,' zei hij zacht, en hij vroeg zich af hoe Mary's zoon was gestorven, maar wilde het haar niet vragen. Ze voelde aan wat hij dacht.

'Mijn zoon heeft zelfmoord gepleegd,' zei ze alsof ze zijn gedachten had geraden. Dat had ze nog nooit eerder tegen iemand gezegd, behalve tegen Zoë. Ze had dat nooit nodig gevonden. En niemand had het haar ooit gevraagd. 'Hij zat op Princeton.' Toen vertelde ze het hem: hoe het geweest was, de schok, het bittere verdriet, de begrafenis, de reactie van haar man, alles. Het was een afschuwelijk verhaal.

'Wat een afgrijselijke ervaring voor jullie allemaal. Het is een wonder dat je het hebt overleefd,' zei hij bewonderend.

'Wij hebben het niet overleefd. Mijn man is een levende dode en ons huwelijk is een jaar geleden gestorven. Ik denk dat mijn dochter net zo lief nooit meer thuis zou willen komen, en ik kan niet zeggen dat ik haar dat kwalijk neem. Ik wil daar nu ook weg, alles achter me laten.'

'Weet je dat zeker?' vroeg hij voorzichtig, twijfelend nu hij het verhaal had gehoord. Ze hadden allemaal een schok gehad. Maar als ze die nu eens te boven kwamen? Mary en haar man waren lang samen geweest.

'Ik geloof dat ik het zeker weet,' zei ze oprecht. 'Ik wilde er deze zomer over nadenken.' Toen glimlachte ze. 'Ik had nooit verwacht dat er zoiets als dit zou gebeuren.' En nog steeds wist ze niet wat er eigenlijk was gebeurd, en of er iets uit zou komen. Misschien zou ze Hartley nooit meer terugzien na deze twee weken op de ranch. Dat was best mogelijk. Ze ging Bill niet verlaten voor hém, ze deed het omdat ze niet anders kon. 'Ik moet dit heel voorzichtig aanpakken. Ik wil doen wat goed is, voor ons allemaal, en ik geloof dat ik nu weet wat dat is.'

Hartley knikte zwijgend. Hij bleef haar vasthouden en even later liep hij met haar terug naar de bungalow. Zoë en Tanya zaten koffie te drinken. Hartley ging even bij hen zitten terwijl Mary Stuart ging douchen. Ze hadden zojuist de bel voor de lunch gehoord. Ten slotte besloten de twee vrouwen naar hun tafel in de eetzaal te gaan. Ze lieten Hartley achter om op Mary Stuart te wachten. Ze waren allemaal in een wat ernstige stemming door die morgen.

Mary Stuart was verrast toen ze uit haar slaapkamer kwam en zag dat haar twee vriendinnen er niet meer waren en dat Hartley nog zat te wachten. Ze bedankte hem. Hij keek haar lief aan en ineens maakte ze zich zorgen om hem. Ook hij had veel doorgemaakt, en hij was heel edelmoedig voor haar geweest. Ze had het recht niet hem te kwetsen door wat ze aan het doen was.

'Ik wil niets doen om jou te kwetsen,' zei ze en ze liep langzaam naar hem toe. Ze voelde zich tot hem aangetrokken, maar ze wilde niet zelfzuchtig zijn. Ze had de kwestie met Bill nog niet helemaal voor zichzelf opgelost, al dacht ze dat ze er vrij zeker van was wat ze nu wilde doen. Ze had echter nog wat meer tijd nodig voordat ze hem dat zei. 'Je bent zo goed voor me geweest en ik ken je amper. Jij bent liever voor me geweest dan wie ook in mijn leven, Hartley, op Tanya na dan.'

'Dank je,' zei hij en hij ging op de divanleuning zitten terwijl hij naar haar keek. Ze droeg een rood t-shirt en een spijkerbroek en ze deed zijn hart sneller kloppen. 'Ik ben een volwassen man, Mary Stuart. Maak je over mij geen zorgen. We hebben allebei veel doorgemaakt. Ik wil niet dat iemand van ons gekwetst wordt. Maar ik begrijp wat de risico's zijn. Laat mij mijn gang maar gaan. Ik wil hier bij jou zijn.' Ze kon haar oren niet geloven. Hij wilde een kans met haar wagen, zien of ze Bill zou verlaten, afwachten en zien wat er gebeurde.

Toen, zonder een woord tegen haar te zeggen, zette hij twee stappen in haar richting, trok haar in zijn armen en kuste haar. Ze rook naar parfum, zeep en tandpasta, en naar alles wat schoon en aantrekkelijk was. Hij woelde met zijn handen door haar haren terwijl hij haar omhelsde. Hij had lang geen vrouw meer gekust, hij was bijna vergeten hoe het voelde, en geen van beiden waren ze oud genoeg om alles op te geven wat ze ooit hadden gehad. Ze waren als twee mensen die het Kanaal hadden overgezwommen en eindelijk samen de kust opgekropen waren; ze hadden het koud, ze waren doodop, ze hadden honger, maar ze waren dankbaar dat ze nog leefden en samen waren. Hij keek haar glimlachend in de ogen en kuste opnieuw haar lippen. Mary Stuart had nog nooit eerder zo'n tedere kus gevoeld. Ondanks zichzelf vermoedde ze dat hij een fantastische minnaar zou zijn. Ze had geen idee waartoe dit zou leiden. Hartley ook niet, maar op dit moment waren ze hier samen in Wyoming, en meer hadden ze niet nodig.

15

Op hun derde dag in Wyoming lag Zoë zich in bed slaperig uit te rekken. Het was nog geen zeven uur en over een paar minuten zou ze opstaan. Ze hoorde iemand bezig in de keuken. Mary Stuart was net uit bed gekomen en liep gapend naar de keuken om koffie te zetten. Ze schrok zich wezenloos toen ze tegen Tanya aanbotste.

'Wat doe jij hier?' zei Mary Stuart verbaasd. Ze was nog nooit van haar leven op dat uur opgestaan, zelfs niet in hun studententijd.

'Volgens mij woon ik hier!' Ze had koffie gezet, muffins klaargelegd en yoghurt uit de koelkast gepakt. Zo te zien had ze haar tanden al gepoetst en haar gezicht gewassen, en toen Zoë uit haar kamer kwam, kon die het ook niet geloven.

'Is er iets?' Zoë keek ongerust toen ze hen zag. Misschien was er een of ander probleem. Het moest wel een echt noodgeval zijn wilde Tanya op dat uur uit bed komen en ze geloofde het niet toen ze merkte dat dat niet zo was.

'Och, in 's hemelsnaam, wat hebben jullie tweeën toch? Ik wilde gewoon vroeg beginnen.' Maar ze geloofden haar uitleg niet. 'Ik weet wel wat het is,' zei Zoë breed grijnzend. Nu was het haar beurt. Tanya had Zoë op de huid gezeten over Sam en Mary Stuart over Hartley. 'Het is Gordon.'

'Doe niet zo stom,' zei Tanya. 'Hij is een cowboy.'

'Wat maakt dat nou uit?' zei Zoë nuchter. 'Hij kijkt naar je alsof je op het water loopt.'

'Och, onzin,' zei Tanya terwijl ze druk bezig was in de kleine keuken, maar er zat meer waarheid in dan ze wisten. De vorige middag hadden ze onder het rijden over veel dingen gesproken. Het ongeluk van de kleine Benjamin had hen allemaal aan het schrikken gemaakt en de stemming was ernstig geworden. Gordon had over zijn zoon gesproken. Die was nu volwassen en Gordon had hem in twee jaar niet gezien, maar hij was duidelijk gek op hem. Tanya sprak over haar mislukte huwelijk met Bobby Joe. Ze beschouwde dat als haar enige echte verbintenis, en ze betreurde het nog steeds dat het de nare dingen van haar carrière niet had kunnen doorstaan. Ze gaf wel toe dat ze hem nu onderhand waarschijnlijk ontgroeid zou zijn, maar af en toe miste ze hem. Nu ze weer alleen was, vroeg ze zich af waar het allemaal om ging. Hoe zou ze eindigen? Met een stapel gouden platen, een heleboel geld en een groot huis? Ze had geen man en geen kinderen, niemand om voor haar te zorgen als ze oud werd, niemand om bij zich te hebben die ze deelgenoot kon maken van haar overwinningen en nederlagen. Het leek allemaal zo doelloos, en de plaats die ze in haar leven had bereikt leek leeg. Het was wat iedereen in Hollywood wenste, maar het kwam erop neer dat het niets voor haar betekende.

Het waren serieuze onderwerpen om met Gordon over te praten, maar hij had heel verstandig gereageerd en haar opgebeurd. Hij was intelligent, praktisch en zakelijk, net als zij, en op een vreemde manier hadden ze veel gemeen. Hij zou graag nog wat meer met haar hebben gepraat, maar ze moesten terug naar de stallen. De cowboys mochten alleen op zondag met de gasten eten, tenzij ze een dag vrij hadden, zoals Gordon. Maar Tanya praatte graag met hem. Er was veel aan hem wat haar beviel. En zijn ongecompliceerdheid en zijn incidentele grofheid konden haar niets schelen. Hij was nooit onvriendelijk of onattent, hij had niets hebberigs of wreeds, en hij was heel intelligent. Zelfs het feit dat ze allebei uit Texas kwamen beviel haar, maar ze was nog niet zover dat ze dat tegen de anderen zei.

'Heb je geheimen voor ons?' plaagde Zoë haar, en Mary Stuart lachte haar ook uit. Maar Tanya negeerde hen en ging zich verder aankleden. Die dag zag ze er bijzonder opvallend uit in een gebleekte spijkerbroek en een perzikkleurig t-shirt. Ze droeg zelfs een nieuw paar laarzen, een paar abrikooskleurige, met de hand gestikt, die ze een tijdje geleden in Texas had gekocht.

Toen ze de eetzaal in kwamen voor het ontbijt, stond Hartley op hen te wachten. Hij zag er opgewekt uit en was erg op zijn gemak toen hij een arm om Mary Stuart heen legde en de anderen hartelijk begroette. Hij rook naar zeep en aftershave en was knap in zijn witte overhemd en blauwe spijkerbroek. Tanya moest er onwillekeurig aan denken dat hij en Mary Stuart geweldig bij elkaar pasten. Ze leken bij elkaar te horen. Zoë was het met haar eens toen ze dat later, op weg naar de stallen, tegen haar zei.

De kleine Benjamin zat daar op hen te wachten en liet iedereen zijn gips tekenen. Tanya gaf hem een dikke kus en een handtekening. Een paar jonge meisjes vroegen er ook een en hun moeders lieten hen hun gang gaan. Men was meer ontspannen nu men haar in hun gezelschap zag, maar niemand nam stiekem foto's van haar. Dat waardeerde ze. Toen Gordon haar zag zwaaide hij. Hij was bezig een stel paarden te zadelen. Net als de voorgaande keren gingen zij als laatsten rijden. Mary Stuart zat op een bank met Benjamin op schoot. Ze kuste hem in zijn hals en praatte met hem. Hij was nu een geschenk uit de hemel.

'Jij hebt ons gisteren wel de stuipen op het lijf gejaagd, wildebras,' zei ze. Ze zag hem weer voor zich toen hij op de stallen afdenderde op het op hol geslagen paard en vervolgens door de lucht zeilde op de rotsige weg.

'De dokter zei dat ik mijn nek wel had kunnen breken, maar dat is niet gebeurd.'

'Nou, dan heb je geluk gehad.'

'Ja, en mijn mammie huilde.' Hij keek Mary Stuart ernstig aan. 'Je had gelijk. Ze zegt dat ze nooit zoveel van de baby zal houden als van mij. Ik heb gezegd dat jij dat had gezegd.'

'Goed zo.'

'Ze zei dat ik altijd speciaal zou zijn.' Daarop zorgde hij er opnieuw voor dat de tranen in de ogen sprongen met een gebaar dat haar trof als een mokerslag. 'Ik vind het heel erg van jouw kleine jongen,' zei hij en hij kuste haar.

'Ik ook,' zei ze, terwijl de tranen over haar wangen rolden en haar lippen trilden. Hartley keek naar haar. 'Ik hou nog steeds heel, heel veel van hem,' zei ze, maar ze kon de woorden nauwelijks uitbrengen. 'Hij is nog steeds heel bijzonder.'

'Kun je hem soms zien?' vroeg hij, onzeker over de dood. Het was zo'n vraag die Todd haar op die leeftijd ook zou hebben gesteld en ze zou geprobeerd hebben hem te beantwoorden.

'Nee, dat kan ik niet. Niet meer. Alleen in mijn hart. Daar zie ik hem steeds. En op foto's.'

'Hoe heet hij?'

'Todd.' Benjie knikte alsof dat voldoende introductie was. Even later gleed hij van haar schoot om naar de paarden te gaan kijken. Vervolgens liep hij terug naar hun bungalow, naar zijn moeder. Hij leek tevreden over zijn bezoekje.

Daarna vertrokken Mary Stuart en Tanya en de anderen met Gordon. Hartley keek Mary Stuart aan en ze glimlachte. Het contact met Benjamin deed nog steeds pijn. Hij was zo direct tegen haar, maar misschien was dat gezond voor haar. Toch was het zeker niet makkelijk en Hartley legde snel even zijn arm om haar heen voordat ze opsteeg en zei dat ze geweldig was.

'Ik weet niet wat ik ooit heb gedaan om zoveel geluk te hebben,' antwoordde ze.

'Keurig netjes leven,' plaagde hij.

Ze hadden een fijne rit die morgen. Zoë zag er vermoeid uit, daarom deed ze het kalm aan. De artsen waren een tochtje op een vlot gaan maken in Yellowstone, en ze voegde zich bij Hartley en Mary Stuart. Gordon en Tanya reden voorop en hij nodigde haar uit voor de rodeo die avond. Hij deed er zelf aan mee.

'Je maakt zeker een grapje? In welk nummer doe je mee?'

Even keek hij wat bedeesd. 'Stieren en ongetemde paarden. Dat heb ik gedaan sinds Texas.'

'Ben je gek?' Ze was als kind naar dergelijke rodeo's geweest.

De kerels werden vertrapt en rondgesleept. De helft van hen liep een hersenbeschadiging op voordat ze dertig waren; de anderen hadden zoveel gebroken botten dat ze liepen als oude mannen, ook al waren ze nog maar in de twintig. 'Het is echt stom zoiets te doen,' zei ze en ze keek boos. 'Jij bent een intelligente kerel. Waarom zet je dan je leven op het spel voor een paar honderd dollar of een zilveren gesp?' Thuis had Gordon er daar tien van, maar wat had hij daaraan als hij kreupel eindigde?

'Het is zoiets als jouw platina platen,' zei hij rustig, niet verbaasd over haar reactie. Zijn moeder zei hetzelfde en zijn zusters ook. Vrouwen snapten niet waarom hij het deed. 'Zoiets als wat jij moet doormaken om een gouden plaat te krijgen, of een Oscar. Moet je zien hoe ze je afbeulen met repetities, dreigementen, slechte manieren, roddelpers. Het is een stuk makkelijker negentig seconden op een wild paard te rijden.'

'Ja, maar ik word niet met mijn kop door de paardenstront gesleept totdat ik hersendood ben. Gordon, ik ben het hier niet mee eens,' zei ze streng, en hij keek teleurgesteld. Misschien was ze toch een meisje uit de grote stad en niet van het platteland van Texas.

'Betekent dat dat je vanavond niet komt?' Hij zag er verslagen uit en ze schudde glimlachend haar hoofd.

'Natuurlijk kom ik. Maar volgens mij ben jij nog steeds geschift.' Toen grijnsde hij tegen haar en stak een sigaret op. 'Waarop ga je vanavond rijden?'

'Gezadelde ongetemde paarden. Da's gemakkelijk.'

'Opschepper.' Ze voelde zich opgewonden bij het vooruitzicht. Ze was dol op rodeo's. Ze was toch al van plan geweest te gaan. Hij nodigde haar uit hem te komen opzoeken in de boxen en ze zei dat ze dat zou doen, als ze hem kon vinden. Het zou toch al niet gemakkelijk voor haar zijn om rond te gaan lopen. Als de mensen haar herkenden, zou ze zich niet vrijuit kunnen bewegen; ze zou zelfs weg moeten gaan als men echt opdringerig werd. Ze ging nooit naar openbare gelegenheden zonder lijfwacht, maar dit keer wilde ze dat niet. Ze zou er gewoon in haar bus naartoe gaan, met Tom, Zoë en Mary Stuart. En Hartley, als hij mee wilde gaan. Maar Tanya kon nauwelijks wachten. En ze had er precies de juiste kleding voor.

Toen ze zich die avond voor het diner aankleedden was ze net een klein meisje dat naar de kermis mocht. Ze kwam uit haar kamer in een zachtbeige suède spijkerbroek met franjes opzij en een suède halsdoek. Ze had een cowboyhoed in precies dezelfde kleur. Het zag er echt wildwest uit, maar ze had alles in Parijs gekocht. De suède was zo zacht dat hij op haar lijf aanvoelde als fluweel.

'Hé! Moet je die lui uit Texas zien!' klaagde Mary Stuart. Zij droeg een groenblauwe spijkerbroek en bijpassende trui en mat-zwarte laarzen van krokodillenleer van Billy Martin's. Zoë had een spijkerbroek van stretchstof aan met een militair jack van Ralph Lauren. Zoals gewoonlijk zagen zij er het best gekleed van allemaal uit, en Hartley was hen 'Hartley's Angels' gaan noemen. Dat vonden ze grappig.

Het was die avond een opgewekt diner. Benjamin rende de hele eetzaal door, terwijl zijn moeder gevaar liep de eerste weeën te krijgen. Ze zei dat het een zware week was geweest en dat ze ernaar uitkeek het komende weekend terug te keren naar Kansas City. Mary Stuart kon haar dat niet kwalijk nemen. Het was niet direct een week die ze zelf had willen doormaken toen ze acht maanden zwanger was, maar ze was blij dat ze Benjie had ontmoet. Ze moest van hem zijn gipsverband voor een tweede keer tekenen.

Kort na het eten stapten ze in Tanya's bus om met Hartley naar Jackson Hole te rijden. Hij had erin toegestemd met hen mee te gaan naar de rodeo en was verrukt van de bus waarin ze daarheen reden. Hij vond hem prachtig.

'Niet te geloven,' zei hij, geamuseerd door dit alles. 'En ik maar denken dat ik heel wat voorstelde met mijn Jaguar.'

'Ik rijd in een Volkswagenbusje van tien jaar oud,' bekende Zoë hem, en hij lachte. Maar voor haar was het voor een goede zaak; zij stopte elke cent die ze bezat in de kliniek om medicijnen en apparatuur te kopen.

'Ik vrees dat de literaire wereld niet kan concurreren met Hollywood,' zei hij verontschuldigend. 'Wij kunnen nooit tegen jou op, Tanya.'

'Ja, maar moet je de rotzooi eens zien die wij over ons heen krijgen. Jullie werken met heren. De mensen met wie ik te maken krijg zijn barbaren. Daarom verdien ik dit.' Zo rechtvaardigde ze zich en ze lachten allemaal. Maar niemand misgunde haar de luxe, ook Hartley niet. Ze werkte immers hard voor haar geld.

In de comfortabele bus verstreek de tijd snel onderweg naar Jackson Hole en een halfuur later waren ze bij de rodeo. Ze waren bijna een halfuur te vroeg. De ranch had hun heel goede kaartjes bezorgd. Alles had een vertrouwde geur, die Tanya deed denken aan haar jeugd. Het was precies zoals ze het zich herinnerde toen ze nog een klein meisje was. Ze reed er altijd op haar pony naartoe en bleef van het begin tot het eind kijken. Toen ze wat ouder was, reed ze een paar keer zelf mee, maar haar vader zei dat het te duur was, en zo gek was ze trouwens niet op paarden. Ze vond de opwinding prachtig; het was net een circus.

Ze gingen op hun plaatsen zitten en kochten popcorn en cola. Op dat moment kwam er een functionaris van de rodeo op haar af. Ze vroeg zich af of er iets aan de hand was, of ze bedreigd werd of dat er een probleem was met de beveiliging. De man die naar haar toe kwam zag er heel nerveus uit. Hartley ging direct beschermend voor haar staan toen hij kwam aanlopen en vroeg of hij even met Tanya mocht praten.

'Mag ik vragen waar het over gaat?' vroeg Hartley beleefd. Net als zij kreeg hij het idee dat er gevaar dreigde of in elk geval dat iemand zich opdrong.

'Ik zou graag mevrouw Thomas even spreken,' zei hij met een accent dat Tanya gemakkelijk herkende als afkomstig uit Texas, niet uit Wyoming. 'We willen om een gunst vragen.' Hij keek haar aan over Hartleys schouder en voegde eraan toe: 'Als een landgenoot uit Texas.'

'Wat kan ik doen om u te helpen?' Tanya zette een stap naar voren. Ze was tot de conclusie gekomen dat deze man geen kwaad in de zin had, al was het wel vervelend.

'We vroegen ons af of...' Hij zweette als een otter. Deze taak was op zijn schouders gelegd, maar hij wilde dat ze iemand anders hadden gekozen. Hij was echt benauwd voor haar lijfwacht. Die ging goed gekleed en overdonderde hem een beetje. De 'lijfwacht' was natuurlijk Hartley, al had Tanya voor Tom ook een kaartje gekocht, maar ze wist niet waar die zat. 'Mevrouw Thomas,' vervolgde de man uit Texas nerveus, 'ik weet dat u dit waarschijnlijk niet zult doen, en we kunnen u niets betalen... maar we vroegen ons af... Het zou een grote eer zijn...' Ze wilde hem wel door elkaar schudden om hem te helpen met zijn verzoek voor den dag te komen. '... als u vanavond het volkslied voor ons zou willen zingen.' Ze was zo verrast dat ze niet direct een antwoord had. Ze had zulke dingen wel eerder gedaan, en er was iets ontroerends aan. Het volkslied was een moeilijk lied om te zingen, maar op een bepaalde manier zou het leuk zijn het te doen. Hier in de openlucht, met aan alle kanten de bergen. Het was zo'n aardig idee dat ze tegen de man glimlachte en zich afvroeg hoe Gordon het zou vinden. Op een vreemde manier wilde ze het voor hem doen, om hem geluk te wensen op zijn bronco.

'Het zou een eer voor me zijn,' zei ze ernstig, en ze meende het. 'Waar had u graag dat ik het deed?'

'Zou u met me mee willen gaan?' Ze aarzelde even, altijd een beetje bang voor de mensenmenigte en voor wat er met haar kon gebeuren, want er was nu niemand om haar te beschermen. De anderen keken enigszins bezorgd, maar tot dusver had niemand haar herkend. Het was verleidelijk met de man mee te gaan en te doen wat hij vroeg.

'Wil je dat ik met je meega?' vroeg Hartley. Hij wilde niet dat Tanya in gevaar kwam en had er volstrekt niets op tegen haar te vergezellen en zijn bescherming aan te bieden.

'Volgens mij kan ik best gaan,' zei ze zachtjes tegen hem. 'Ik hou wel wat ruimte om me heen, en als je iets verdachts ziet gebeuren, of een dolle menigte op me af ziet komen, haal dan direct de beveiliging erbij of bel de politie en zorg dat die direct hierheen komen.' Maar het zou niet snel genoeg kunnen zijn, en dat wist ze.

'Volgens mij moet je dit niet doen,' zei Hartley voorzichtig.

'Het zou wel aardig zijn. Het zou veel voor hen betekenen.' En het was een geschenk dat ze Gordon kon aanbieden. Ze wilde het doen voor hem en voor de mensen in Jackson Hole, Wyoming. 'Maak je geen zorgen,' zei ze; ze klopte Hartley op zijn arm, keek even naar haar vriendinnen en volgde de transpirerende man van de rodeo via een trap de tribune af en om de arena heen. Ze waren helemaal in de open ruimte en de anderen konden haar zien.

Men stelde voor dat ze met een microfoon op een kist midden in de arena ging staan en zou zingen, of als ze dat liever wilde kon ze het op een paard doen. Dat idee beviel haar beter. Ze was toch al een doelwit, maar te paard kon ze zich sneller bewegen dan te voet, en ze kon goed genoeg rijden om aan een moeilijke situatie te ontsnappen als ze een paard had. De organisatoren waren heel blij dat ze het te paard wilde doen en boden haar een prachtige palomino, die paste bij haar haar en kleding. Zo leek het in elk geval meer op theater. Tanya hoopte alleen dat ze geen gemakkelijk doelwit werd voor een geschifte vent met een vuurwapen. Het was afschuwelijk zo te denken, maar als ze een concert gaf moest ze dat wel. Haar impresario zou er de zenuwen van krijgen als hij had geweten wat ze ging doen, zonder bescherming en nog voor niets ook. Maar ze was nog steeds het kleine meisje uit Texas. Als ze als kind ooit had gedacht dat ze op een dag het volkslied zou zingen bij een rodeo, zou ze het nooit hebben geloofd. Het was iets wat ze nog nooit had gedaan en als kind in Texas droomde ze ervan.

Ze had toegestemd het te paard te doen. De organisatoren legden haar uit dat ze binnen tien minuten moest opkomen. Tanya keek om zich heen en vroeg zich af of ze Gordon nog zou zien, maar dat was niet zo. Niemand leek zich in het minst bewust te zijn van haar aanwezigheid of van wat er ging gebeuren. Niemand wist dat zij zich tussen de toeschouwers bevond; dat dacht ze tenminste. Maar de mensen van de rodeo zeiden dat het meisje op de ranch die de kaartjes had besteld had gezegd voor wie ze waren. Dat ergerde haar een beetje, maar er was weinig aan te doen. Iemand zei altijd wel iets. De toeschouwers bij de rodeo waren helemaal niet voorbereid op de aankondiging die werd gedaan toen de voorstelling begon, evenmin als Gordon.

'Dames en heren,' zei de stalmeester in een microfoon terwijl hij op een grote zwarte hengst in de arena zat. 'We hebben vanavond een speciale verrassing voor u. De Jackson Hole Rodeo heet u welkom, en om u te danken dat u hier bent gekomen om onze stieren en bronco's en cowboys te zien, hebben we een heel lieve dame die u gaat verrassen. Ze gaat ons volkslied zingen. Ze is op bezoek in Jackson Hole.' Terwijl hij dat zei, hoopte Tanya vurig dat hij zo verstandig zou zijn niet te zeggen waar ze logeerde, en de anderen hoopten hetzelfde op de tribune, maar gelukkig deed hij dat niet. 'Ze is zelf geen onbekende op rodeogebied. Ze komt uit Texas... Dames en heren...' Van de leden van de schoolband die het volkslied zouden gaan spelen weerklonk een fel tromgeroffel. 'Ik stel u voor... Tanya Thomas!' Terwijl hij die woorden uitsprak, opende een cowboy de poort en Tanya galoppeerde op de palomino de arena in. Haar blonde haren wapperden achter haar aan. Ze hield de microfoon in haar ene hand en de teugels in de andere. Het paard was beweeglijker dan ze had verwacht en ze hoopte dat ze er niet af zou vallen voordat ze het volkslied ging zingen.

Volgens plan galoppeerde ze één keer de arena rond, glimlachend en wuivend naar de toeschouwers terwijl die haar luidkeels toejuichten. De mensen kwamen overeind, niet in staat te geloven dat ze zoveel geluk hadden. Eén fractie van een seconde was ze bang dat ze op haar af zouden stormen. Ze kon bijna ruiken dat er zoiets broeide. Ze wilde dat ze Gordon kon zien, maar dat kon ze niet. Hij zat ver achter haar schrijlings op de omheining van de broncoboxen en hij kon niet geloven wat hij zag en hoe de menigte reageerde. Hij was verrast dat ze hem hier niets over had gezegd, maar hij keek toe terwijl de toeschouwers bleven juichen, haar naam schreeuwden en ritmisch met hun voeten stampten. Maar Tanya stak een hand op en eindelijk hielden ze op, zodat ze haar konden horen.

'Oké nu... Ik vind het ook heerlijk om jullie te zien, maar dit is geen concert. Het is een rodeo... en we gaan ons volkslied zingen. Laten we dus rustig blijven. Ik vind het echt een eer hier te mogen zijn,' zei ze met zoveel gevoel dat ze inderdaad stil werden en echt luisterden. 'Dit is een speciaal lied voor ons Amerikanen,' zei ze en ze raakte een speciale snaar. 'Ik wil dat jullie nadenken over de woorden en met me meezingen.' Even boog ze haar hoofd, een ogenblik was het stil. Toen zette de band in, en ze speelden het volkslied beter dan welke professionele band ook die ze ooit had gehoord. Ze deden het speciaal voor haar. Tanya zong met hart en ziel voor de mensen in Jackson Hole, en de toeristen, en haar vrienden en de mensen uit Texas... en Gordon. Ze zong het voornamelijk voor hem en hoopte dat hij dat voelde. Ze wist wat de rodeo voor hem betekende: hetzelfde wat die voor haar had betekend toen ze een klein meisje in Texas was. Het was het hoogtepunt van zijn bestaan; dat was het tenminste altijd geweest. Maar op dat moment kon hij alleen maar aan haar denken en aan wat hij hoorde en zag. Nooit had hij iets mooiers gezien of gehoord dan Tanya die het volkslied zong. Hij wilde dat hij het op band had, zodat hij het altijd kon beluisteren. Hij kreeg er tranen van in zijn ogen. Dat gold ook voor bijna iedereen die haar hoorde. Toen ze klaar was, werd het publiek volslagen gek. Tanya wuifde nog een laatste keer naar hen en galoppeerde de arena uit, voordat ze over de barricaden konden spingen en haar insluiten. Ze was de poort door voordat ze zich konden bewegen en gaf de microfoon aan de man van de rodeo, die haar zo stevig op de wang kuste dat ze bijna omviel. Daarna steeg ze af en ging letterlijk op in de menigte, op weg naar de boxen om te zien of ze Gordon kon vinden. Ze beefde van opwinding.

Niemand kon zien waar ze heen liep. Ze bewoog zich zo snel dat ze haar tussen al die mensen kwijtraakten. Zelfs Hartley zag haar nu niet meer. Mary Stuart en Zoë maakten zich zorgen om haar, maar Tanya wist precies waar ze heen ging. Ze had zo lang rondgehangen bij rodeo's dat ze wel wist waar ze de broncoboxen kon vinden. Binnen twee minuten zag ze Gordon. Hij keek nog steeds verdwaasd, schrijlings op box nummer vijf gezeten. Alsof hij voelde dat ze in de buurt was keek hij omlaag en zag haar. Lenig klom hij van de omheining tot hij naast haar stond. Hij torende boven haar uit. Tanya straalde.

'Waarom heb je me niet gezegd dat je dat ging doen?' Hij keek beledigd dat ze hem niet had ingelicht, maar was nog ontroerd door haar zingen.

'Ik wist het niet totdat ik hier kwam. Ik zat nog niet of ze kwamen het me vragen.'

'Je was fantastisch,' zei hij trots. Hij kon gewoon niet geloven dat hij haar kende. De laatste paar dagen waren voor hem als een droom geweest en nu stond hij met haar te praten alsof hij haar altijd had gekend. Hij droeg groenzilveren leren beenstukken en met de hand gemaakte bijpassende laarzen, een heldergroen overhemd, een grijze cowboyhoed en zilveren, rinkelende sporen. 'Ik heb nog nooit iemand zo horen zingen,' zei hij verbaasd terwijl de mensen zich om hen verdrongen zonder te beseffen tegen wie hij het had. Het was nog niet tot hen doorgedrongen.

'Het is gek om te zeggen,' zei ze, ineens verlegen als een klein meisje, en ze wist niet zeker of hij het wel moest horen, 'maar ik heb het voor jou gedaan. Ik dacht dat het je geluk zou brengen... Ik dacht dat je het wel mooi zou vinden...'

Hij keek haar gloedvol aan, maar voelde zich even verlegen als zij. 'Ik weet niet wat ik tegen je moet zeggen. Ik weet het gewoon niet, Tanya...' Tanya... Tanya Thomas... Hij wilde zichzelf steeds maar knijpen. Overkwam hem dit? Praatte ze tegen hem? Had hij sinds maandag met haar gereden? Het was krankzinnig. Het moest een droom zijn.

'Het was een soort geschenk van mij aan jou... nu moet jij me ook iets geven.' Hij was doodsbenauwd wat ze van hem zou vragen. Maar op dat moment zou hij zowat alles voor haar hebben gedaan. 'Zorg dat je er veilig afkomt, meer wil ik niet. Wees alsjeblieft voorzichtig. Ook al betekent het dat je niet scoort. Anders is het niet de moeite waard, Gordon. Het leven is te belangrijk.'

Ze had zoveel mensen zien komen en gaan in haar leven, zoveel mensen die alles riskeerden voor iets wat niets betekende. Ze wilde niet dat hij in levensgevaar kwam op een stomme bronco voor vijfenzeventig dollar. Op een bepaalde manier leken rodeo's op stierengevechten. De inzet was soms te hoog en je moest weten wanneer je maar beter kon opgeven.

'Ik beloof het,' zei hij en hij klonk schor toen ze elkaar aankeken. Hij zakte zowat door zijn knieën.

'Wees voorzichtig,' zei ze, ze raakte even zijn arm aan en het fluweel van haar suède pak streelde even langs zijn hand toen ze letterlijk in het niets verdween. Ze had gezien dat mensen naar hen keken, en voordat iemand een foto nam of haar lastig ging vallen wilde ze weer terug zijn op de tribune. Misschien was het onmogelijk te blijven nu ze wisten dat ze er was, maar ze wilde hem dolgraag zien rijden. Het kostte haar een volle vijf minuten, maar ze kwam zonder ongelukken op haar plaats. Haar hart bonsde toen ze daar kwam maar dat kwam door Gordon, niet door de menigte of door haar optreden. Nog nooit in haar leven was ze zo onder de indruk geweest van iemand zoals hij en ze wist dat het voor hen allebei gevaarlijk kon zijn. Ze had geen behoefte aan een volgend schandaal en hij hoefde zijn leven niet te laten versjteren door een zangeres die over twee weken in haar bus zou stappen en het dorp uit zou rijden. 'Verrek, waar bleef je toch?' Zoë was doodsbenauwd toen Tanya terugkeerde naar hun plekje, en dat was Mary Stuart ook en zelfs Hartley. Ze wilden net de beveiligingsdienst waarschuwen toen ze aan kwam lopen.

'Sorry hoor,' verontschuldigde ze zich uitvoerig. 'Ik wilde jullie niet ongerust maken. Het duurde even voordat ik door de mensen heen kon komen, en ik kwam toevallig Gordon tegen.' Iedereen accepteerde dat en ging zitten, net als zij. Een halve minuut later boog Mary Stuart zich naar haar toe en fluisterde tegen haar.

'Je kletst uit je nek, je bent hem gaan opzoeken.' Haar ogen stonden ondeugend en Tanya vermeed het haar aan te kijken. Ze wilde het niet echt toegeven. Ze was veel meer onder de indruk van hem dan ze hun wilde vertellen.

'Natuurlijk niet.' Ze wilde haar afschepen en deed alsof ze naar het eerste nummer keek, lasso werpen, waarbij ze zich altijd verveelde.

'Ik heb je gezien,' zei Mary Stuart en ze keken elkaar aan. Haar vriendin glimlachte. 'Wees voorzichtig,' fluisterde ze in Tanya's oor, maar terwijl ze spraken kwam er een vijftal mensen op haar af die Tanya om haar handtekening vroegen. Aangezien ze zich vrijwillig had vertoond, vond ze niet dat ze hen kon weigeren. Zo ging het de hele avond door, tijdens het lassowerpen met teams, de tonnenrace, de ongezadelde bronco's, de stieren, en toen zag ze hem eindelijk. Hij bereed een wild steigerende gezadelde bronco. Waar ze de grootste hekel aan had bij gezadelde bronco's was dat de cowboys hun ene hand met tape vastmaakten aan de zadelknop. Ze moesten er speciaal aan één kant af komen om hun hand te kunnen losmaken. Deden ze dat niet, dan konden ze met hun hoofd tien minuten rondgesleept worden, voordat de pick-upmannen hen konden bereiken en vangen. Als kind in Texas had ze een paar afschuwelijke ongelukken zien gebeuren. Ze was doodsbang toen ze hem uit de poort zag komen op een wild bruin paard dat al het mogelijke deed om hem af te werpen. Gordons voeten staken omhoog zoals het hoorde, zijn benen recht vooruit, zijn hoofd en bovenlichaam hield hij ver naar achteren en hij raakte het zadel niet aan met zijn vrije hand. Hij leek maar door te gaan met rijden. Hij reed tot de bel ging en was langer in het zadel gebleven dan wie ook. Handig sprong hij op de grond terwijl de pick-upmannen achter de bronco aan renden en hem te pakken kregen. Hij kreeg een bijna volmaakte score en zwaaide met zijn hoed en zijn hand die vastgetapet was geweest in hun richting. Daarna stapte hij terug naar de boxen. Met zijn beenstukken en laarzen zag hij er geweldig uit. Het was voor hem een echte overwinning geweest. En hij had het gedaan voor Tanya.

Ze bleven tot het laatste nummer, een laatste ronde met stieren, gevolgd door jongens van veertien jaar op stierkalveren. Mary Stuart vroeg zich af hoe de ouders van de jongens dat goed konden vinden. Het was zeker niet zo gevaarlijk als de stieren, maar het scheelde niet veel, en ze maakte zich erg kwaad.

'Ze moesten die lui in de gevangenis gooien omdat ze die knullen dat laten doen.' Een van de jongens werd zelfs vertrapt, maar hij stond binnen een paar minuten weer op de been. Zoë en de anderen hadden gespannen toegekeken.

Maar ondanks sommige barbaarsheden en het onechte van de hele zaak, moest Tanya toegeven dat ze het heerlijk vond; als kind had ze ontzettend van dit alles gehouden. Toen ze weggingen, konden de anderen niet geloven dat zoveel mensen om handtekeningen vroegen op weg naar buiten. Ze namen foto's van haar en probeerden haar aan te raken. Maar de stalmeester had heel attent de beveiligingsmensen gestuurd. Hij had dit voorzien. Tanya zag kans zonder veel problemen in de bus te komen. Maar toen ze wegreden, stonden er bijna vijftig mensen buiten de bus te wuiven en te roepen. Ze liepen mee toen hij zich in beweging zette. Het was een wonderlijk verschijnsel. Het was de aanbidding die altijd voorafging aan de haat. Als ze lang genoeg bleef, zouden ze haar de kleren van het lijf hebben gescheurd om een stukje van haar in handen te krijgen. Of de een of andere gek zou haar echt pijn hebben gedaan. Het was een sfeer die Tanya altijd heel nerveus maakte tussen mensen, of in het openbaar.

'Tanya, je bent geweldig,' zei Hartley tegen haar toen ze wegreden. Hij was vol bewondering. Ze was vriendelijk tegen iedereen, maar bleef waardig. Ze probeerde het publiek te geven wat ze hebben wilde en hield zich toch op redelijke afstand. Maar door dat alles heen kon je voortdurend voelen hoe wankel het evenwicht in de menigte was. 'Ik zou doodsbenauwd zijn, zelfs voor een veel kleinere groep mensen,' zei hij. 'Ik ben nu eenmaal een lafaard.' Zij was er echter aan gewend concerten te geven voor een publiek van wel vijfenzeventigduizend man. Maar ook in een grote groep zoals vanavond had iemand gemakkelijk zijn zelfbeheersing kunnen verliezen en haar kunnen doden. En dat wist ze. 'Je mag dan een stem hebben die je rechtstreeks van Onze Lieve Heer hebt gekregen,' zei hij, 'maar iedereen om ons heen zat te huilen.'

'Ik ook,' zei Mary Stuart glimlachend.

'Ik huil altijd als jij zingt,' zei Zoë nuchter en Tanya glimlachte, ontroerd door hen allemaal. Het was een uitzonderlijke avond geweest en Hartley bleef nog even bij hen zitten toen ze terug waren. Daarna gingen hij en Mary Stuart een stukje wandelen. Rond half twaalf bracht hij haar terug. Lang hadden ze in het maanlicht staan kussen en Tanya en Zoë vonden hen grappig en ontzettend romantisch.

'Wat denk je dat er gaat gebeuren?' vroeg Tanya aan Zoë toen ze in de woonkamer zaten te praten.

'Het zou fijn voor haar zijn als het iets wordt met hem, maar dat is moeilijk te zeggen. Ik heb het gevoel dat het op zo'n ranch net gaat als met een romance op een schip. En ik weet niet zeker of ze in gedachten wel helemaal klaar is met Bill.' Zoë was heel scherpzinnig in die dingen.

'Hij heeft het hele jaar zo rot tegen haar gedaan. Ik hoop dat ze bij hem weggaat,' zei Tanya. Ze klonk harder dan anders maar ze was kwaad op Bill en had medelijden met Mary Stuart.

'Maar hij heeft het ook moeilijk gehad.' Zoë was beter bekend met de druk die een sterfgeval in het gezin op mensen legde. Sommigen werden net heiligen, maar anderen veranderden in monsters. En met Bill Walker was dat laatste zeer zeker het geval geweest.

Zoë wilde ook iets zeggen over Tanya's cowboy, maar op dat moment kwam Mary Stuart stralend binnen.

'Moeten we controleren of je een schrale huid hebt door zijn baard?' Tanya en zij moesten weer aan hun studietijd denken. Alle drie schaterden ze.

'Mijn God, ik was vergeten wat het is,' lachte Mary Stuart en ze richtte zich tot Tanya. 'Je was vanavond ongelooflijk, Tan. Beter dan ooit. Ik heb je nog nooit zo horen zingen.'

'Het was leuk. Dat is de goede kant. Ik ben altijd dol op zingen.'

'Nou, je bezorgt een heleboel mensen heel veel plezier,' zei Mary Stuart hartelijk.

Ze kletsten nog een tijdje. Toen gingen Mary Stuart en Zoë naar bed, terwijl Tanya besloot in de woonkamer nog wat te blijven lezen. Ze was nog opgewonden door de rodeo en haar korte optreden. Net na middernacht hoorde ze zacht op het raam kloppen.

Eerst dacht ze dat het een dier was buiten, toen keek ze op en zag een flits van een groen hemd. Daarna grijnsde een gezicht als van een ondeugende jongen haar aan. Het was Gordon. Ze lachte toen ze hem zag. Ze vroeg zich af of ze misschien onbewust op hem had gewacht. Die gedachte flitste door haar heen toen ze stil naar buiten glipte om hem te spreken. Het was kil buiten, ze droeg nog steeds haar fluweelachtige kleding en was barrevoets.

'Ssst!' Hij legde een vinger op zijn lippen, maar ze zou toch niet zijn naam hebben geroepen. Ze had al geraden dat hij veel problemen zou kunnen krijgen doordat hij daar op dat uur bij haar was. Zijn eigen bungalow was bij de stallen.

'Wat doe je hier?' fluisterde ze en hij keek haar stralend aan. Hij was even opgewonden als zij.

'Ik weet het niet. Ik zal wel mesjogge zijn. Bijna even mesjogge als jij.' Het was alsof hij haar al heel lang kende. Hij zou nooit vergeten wat ze die avond voor hem had gedaan, of de stem waarmee ze had gezongen.

'Je was geweldig,' zei ze lachend tegen hem. 'Gefeliciteerd. Je hebt gewonnen.'

'Dank je,' zei hij trots. Voor hem was dat belangrijk. Heel erg. En net zoals zij had gedaan, zei hij dat wat hij had gedaan voor haar was geweest. Het was zijn geschenk aan Tanny, zoals hij haar noemde. Dan leek ze niet meer zo op Tanya Thomas.

'Ik weet het.' Hij stond naast een boom terwijl ze tegen hem sprak, en ineens leunde hij ertegenaan en trok haar naar zich toe.

'Ik weet niet wat ik hier doe. Ik lijk wel gek. Ik zou hiervoor ontslagen kunnen worden.'

'Ik wil niet dat je moeilijkheden krijgt,' zei ze eerlijk. Ze stond dicht bij hem en hoopte dat niemand hen zou zien.

'Ik wil ook niet dat jij moeilijkheden krijgt.' Toen fronste hij zijn voorhoofd en keek haar aan. Hij was nog nooit zo bang geweest als vanavond, niet voor zichzelf, maar voor haar, toen de menigte haar opslokte bij het weggaan. 'Ik was doodsbang... Ik was zo bang dat iemand je iets zou doen.'

'Misschien gebeurt dat op een dag wel,' zei ze triest. Het hoorde er nu eenmaal bij en ze accepteerde het. 'Het zou kunnen gebeuren.' Ze probeerde nonchalant te klinken, maar ze was ernstig.

'Ik wil niet dat er ooit iets ergs met je gebeurt.' Vervolgens verbaasde hij zichzelf over wat hij zei. 'Ik wilde dat ik er kon zijn om je te beschermen.'

'Dat kun je niet altijd. Iemand zou me te grazen kunnen nemen terwijl ik op een morgen uit mijn huis kom, of op het toneel bij een concert. Of in een supermarkt.' Ze glimlachte gelaten, maar hij keek verdrietig.

'Je zou altijd lijfwachten om je heen moeten hebben.' Hij zou haar in huis hebben opgesloten, alles om haar maar te beschermen.

'Zo wil ik niet leven, alleen wanneer het niet anders kan,' fluisterde ze. 'Ik voel me vrij goed in een mensenmassa, zolang ze niet door het lint gaan.'

'De politie zei dat er meer dan honderd mensen achter je aan holden toen je vanavond wegreed... Daar werd ik bang van...'

'Ik voel me prima,' glimlachte ze tegen hem. 'Jij bent behoorlijk in gevaar op die gekke bronco's. Misschien moet je daar eens aan denken in plaats van aan mijn fans,' zei ze. Hij trok haar nog dichterbij en ze verzette zich niet. Ze wilde zich niet tegen hem verzetten, ze wilde met hem samensmelten, deel van hem uitmaken, en toen hij naar haar keek kon hij aan niets anders denken dan aan haar gezicht, haar ogen, de vrouw die hij had ontdekt achter de mythe.

'O, mijn god, Tanny,' fluisterde hij in haar haar. 'Ik weet niet wat ik doe...' Hij was zo bang geweest dat hij bij haar in het niet zou verdwijnen, of van haar onder de indruk zou raken, maar dit, die lawine van gevoelens had hij nooit verwacht. Toen zij haar armen om hem heen sloeg, kuste hij haar zoals hij nog nooit een vrouw had gekust. Hij was tweeënveertig jaar en in zijn hele leven had hij nog nooit voor een vrouw gevoeld wat hij voor haar voelde. In minder dan twee weken zou ze vertrokken zijn en hij zou zich afvragen of het wel ooit was gebeurd. 'Zeg me dat ik niet gek ben,' zei hij, op haar neerkijkend nadat hij haar had gekust. 'Alleen, ik weet dat ik dat ben.' Hij keek tegelijk ongelukkig en extatisch, zegevierend en verslagen, maar Tanya was al even dol verliefd als hij.

'We zijn het allebei,' zei ze zacht. 'Ik weet ook niet wat er met me aan de hand is.' Het was als een vloedgolf waaraan geen einde kwam en hij kuste haar steeds opnieuw. Ze wilde alleen maar met hem naar bed gaan, maar allebei wisten ze dat ze dat niet moesten doen.

'Waar zijn we mee bezig?' Hij keek omlaag terwijl hij dat vroeg. Hij had er niet eens aan gedacht het haar te vragen, maar hij wilde het weten. 'Ben je getrouwd? Heb je iemand... Een vriend?' Als dat zo was zou hij nu ophouden, ook al was dat zijn dood, maar ze schudde haar hoofd en kuste hem opnieuw. 'Ik ga scheiden. De papieren zijn al ingediend. En er is niemand anders.' En toen ze naar hem keek, was het alsof er nooit iemand was geweest. Ze vermoedde dat ze nog steeds getrouwd zouden zijn, als Gordon haar man was geweest in plaats van Bobby Joe.

'Meer wilde ik niet weten. De rest bedenken we later wel. Misschien is er helemaal geen "rest". Maar ik wilde geen spelletje spelen als je getrouwd was geweest of zoiets.'

'Zoiets doe ik niet,' zei ze zacht. 'Dit heb ik nooit eerder gedaan... Het kan me niets schelen wat ze zeggen over zangeressen of filmsterren... Ik ben nooit zo halsoverkop verliefd geworden als nu.' Ze was eigenlijk met de mannen getrouwd voor wie ze iets voelde. Ze was in feite vrij conventioneel. Maar haar gevoelens voor hem nu waren bijna te veel om te verdragen. Toen dacht ze aan hem en aan de mogelijke gevolgen. 'Je moet voorzichtig zijn dat niemand het te weten komt. Ik wil niet dat je problemen krijgt.' Hij knikte, maar het kon hem eigenlijk niets schelen. Hij was drie jaar op de ranch geweest als hoofdcowboy bij de paarden, maar hij zou dat alles met liefde voor haar hebben opgegeven, als ze hem dat vroeg.

'Tanny,' zei hij, terwijl hij haar stevig tegen zich aan drukte, met zijn handen door haar prachtige haar woelde en haar keer op keer kuste. 'Ik hou van je.'

'Ik hou ook van jou,' fluisterde ze en ze voelde zich eigenlijk een beetje vreemd. Geen van beiden hadden ze enig idee wat ze nou precies moesten doen, als ze al iets moesten doen, maar op dit moment was hun gevoel tamelijk overweldigend. Hij wilde er niet eens over denken wat hij aan het doen was.

'Kom je zaterdag weer naar de rodeo?'

'Natuurlijk.' Ze glimlachte tegen hem en wilde dat ze met hem op de omheining van de box kon zitten.

'Je moet niet meer zingen. Ik wil niet dat er iets met je gebeurt,' fluisterde hij.

'Er gebeurt niets met me,' fluisterde ze terug, nog steeds met hem tegen de boom leunend.

'Ik meen het.' Hij leek echt bezorgd om haar. Drie dagen tevoren was ze recht zijn hart in gemarcheerd, alsof ze daar thuishoorde.

'En jij moet niet meer op bronco's rijden,' plaagde ze hem. Maar ze meende het niet. Ze wist dat hij dat nu nog moest doen; misschien zou hij er later mee ophouden. Als er een later was voor hen. Maar hoe kon dat gebeuren? Ze wisten allebei dat het niet mogelijk was.

'Ik zal me voortdurend zorgen om je maken,' zei hij ongelukkig.

'Niet doen. Laten we een beetje vertrouwen hebben. Het lot heeft ons samengebracht. Het is helemaal toeval dat ik hiér ben... Waarom wachten we niet gewoon af wat er gebeurt. Het leven kan grappig verlopen.'

'Jij bent grappig, en ik hou van je.' Hij kuste haar glimlachend. Lange tijd bleven ze staan kussen en praten. Hij had zondag een vrije dag en wilde met haar op ontdekkingstocht gaan. Ze bood aan hem mee te nemen in de bus, maar hij wilde haar alleen meenemen in zijn vrachtwagen en haar de plekken laten zien die hij mooi vond. Tanya stemde erin toe met hem mee te gaan. Ze moest bedenken wat ze tegen de anderen zou zeggen. Ze wilde het niet echt met hen bespreken. Er was iets heel magisch met hen aan het gebeuren; ze wilde dat voor zich houden. 'Ik zie je morgen wel,' fluisterde Gordon ten slotte, maar hij kon zich niet voorstellen dat hij haar de volgende dag niet kon kussen, of zijn armen niet om haar heen kon slaan. Toch wisten ze allebei dat dat niet kon. Misschien zou hij morgenavond terugkomen en met haar gaan wandelen, maar ze wilde niet dat hij problemen kreeg. De leiding van de ranch zag niet graag romances tussen gasten en cowboys, al wist iedereen dat het soms gebeurde. Maar Gordon zwoer dat dat hem nog nooit was overkomen. Zoiets had hij nog nooit gedaan. Hij kon zichzelf alleen maar voorhouden dat hij als maagd de jackpot had gewonnen.

Ze stond hem vanuit de deuropening na te kijken. Geluidloos en snel verdween hij in de duisternis, bijna op hetzelfde moment dat hij bij haar wegging. Het was toen na tweeën en ze hadden bijna twee uur staan praten en kussen. Tanya ging naar binnen en schrok toen ze een geluid hoorde. Ze had gedacht dat de anderen sliepen, maar het was Zoë die in de keuken de ketel opzette. Ze zag er beroerd uit en had een deken om zich heen geslagen. Ze zei het niet tegen Tanya, maar ze had verschrikkelijk diarree.

'Is alles goed met je?' vroeg Tanya zodra ze binnenkwam, zich afvragend hoe ze kon uitleggen wat ze buiten had gedaan, maar dat hoefde ze niet. Zoë had het al geraden en drong niet bij haar aan. 'Je ziet er uit of je niet lekker bent.'

'Ik voel me goed,' zei Zoë weinig overtuigend, maar Tanya zag dat ze van top tot teen beefde. Ze maakte zich echt zorgen.

'Zoë?' Tanya keek haar aan met grote, bezorgde ogen, maar Zoë schudde enkel haar hoofd. Ze wilde er niet over praten. 'Ga maar naar bed, ik zal wel thee voor je zetten.' Zoë ging dankbaar naar bed en even later kwam Tanya binnen met een kop muntthee. Zoë lag nog steeds te beven maar ze zag er wat beter uit. Tanya gaf haar de mok en ging op de rand van haar bed zitten. 'Wat is er aan de hand?' vroeg ze met een verontruste blik. 'Niets bijzonders. Gewoon een virus.' Maar op de een of andere manier geloofde Tanya haar niet.

'Wil je dat ik een dokter bel?'

'Natuurlijk niet. Ik ben zelf dokter. Ik heb alles hier wat ik nodig heb.' Ze had haar azt en een verzameling andere medicijnen; ze had zelfs een spuitje dat ze zichzelf kon toedienen als de diarree erger werd. Bijna had ze de wc niet gehaald. Dat zou afschuwelijk zijn geweest; dan had er heel wat uitgelegd moeten worden.

Ze zaten daar allebei een tijdje na te denken, terwijl Zoë haar thee dronk en toen achterover ging liggen op de kussens. Ze keek haar oude vriendin aan en voelde dat ze iets moest zeggen. 'Tan... wees voorzichtig... Als hij nu eens anders is dan je denkt... als hij zijn verhaal eens aan iemand verkoopt... of je pijn doet. Je kent hem niet echt.' Tanya vroeg zich af hoe Zoë het wist - ze was zo kien als wat - en luisterde glimlachend naar haar. Niets van wat ze zei was onmogelijk, maar haar intuïtie zei haar dat Gordon oprecht was. Meestal kreeg ze problemen als ze haar intuïtie negeerde.

'Ik denk dat ik hem wel kan vertrouwen, Zoë. Ik weet dat dat idioot klinkt, want ik ken hem nauwelijks. Maar hij doet me steeds denken aan Bobby Joe.'

Zoë glimlachte flauwtjes tegen haar. 'Het gekke is dat hij mij ook aan hem doet denken. Maar hij ís Bobby Joe niet; hij is zichzelf. En hij zou heel veel kunnen doen om je te kwetsen.' De prijs die de sensatiepers voor verhalen over Tanya betaalde was hoog. Ze zouden er honderdduizenden dollars voor over hebben gehad om een verhaal over haar te kunnen brengen.

Vooral zo'n verhaal. Om nog maar te zwijgen over foto's.

'Dat weet ik,' zei Tanya voorzichtig. 'En om je de waarheid te zeggen, het is wonderlijk dat ik nog iemand wil vertrouwen, maar dat doe ik wel. Ik ben misschien gek, maar ik vertrouw hem.'

'Misschien heb je gelijk,' zei Zoë eerlijk. Ze was altijd eerlijk geweest, ook toen ze nog jong waren. Het was een van de vele eigenschappen waarom Tanya van haar hield. 'Je moet alleen je hart niet te snel weggeven. Je hebt er maar één, en het is een heel werk om het te repareren als het gebroken wordt.' De twee vrouwen keken elkaar lang en glimlachend aan. Zoë zou niets liever willen zien dan dat Tanya de juiste man vond om haar te beschermen.

'Hoe zit het met jouw hart?' vroeg Tanya haar terwijl Zoë haar mok neerzette. Ze zag er al wat beter uit. 'Waarom ben jij zo lang alleen geweest? Is jouw hart gebroken?'

'Nee,' zei ze oprecht. 'Het zit alleen vol met verhalen van andere mensen. Er is nooit genoeg tijd... en nu heb ik mijn kind. Meer dan dat heb ik niet nodig.'

'Ik geloof je niet,' zei Tanya wijs. 'We hebben allemaal iemand nodig.'

'Misschien ben ik anders,' zei Zoë, maar ze keek daarbij verdrietig, ziek en eenzaam. Tanya wilde dat ze meer voor haar kon doen. Ze had altijd van haar gehouden als van een zus en Zoë deed erg veel voor anderen. Ze was echt een soort heilige en Tanya maakte zich zorgen dat ze er zo ziek en moe uitzag. In de regel was er niemand om voor haar te zorgen, haar te koesteren, en voor haar te doen wat zij voor anderen deed. Maar ze zag er nu slaperig uit. Tanya knipte het licht uit en kuste haar op haar voorhoofd.

'Ga maar slapen. Als je je morgen niet beter voelt bel ik een dokter.'

'Dan voel ik me vast weer prima,' zei ze en ze sloot haar ogen en sliep al bijna voordat Tanya de kamer uit was. Die bleef even in de deuropening naar haar staan kijken. Zoë sliep toen al en ze glimlachte.

Tanya liep terug naar haar eigen kamer en haar gedachten dwaalden weer naar Gordon. Ze wist dat Zoë gelijk had: hij kon haar verschrikkelijke dingen aandoen en haar echt pijn doen. Ze kende niemand die zo kwetsbaar was als zij en ze kon zich niet dezelfde emotionele luxe permitteren als andere mensen. Hij kon een niet-geautoriseerde biografie gaan schrijven, of een interview geven aan de roddelpers; hij kon foto's van haar nemen en haar chanteren als ze dat toestond. Hij kon alles doen, van haar geld afpersen tot haar vermoorden. Maar hoe kon ze leven als ze zich voortdurend zorgen maakte over zulke dingen? En ze was altijd zo op haar hoede en voorzichtig. Nu was ze ineens, in drie dagen tijd, halsoverkop verliefd geworden op een cowboy. Het was waanzinnig en toch had niets in haar leven haar een beter of een waarachtiger gevoel gegeven.

Toen ze zich in bed liet glijden, nadat ze haar tanden had gepoetst en haar nachtpon had aangetrokken, kon ze er alleen maar aan denken hoe hij had gekeken toen ze tegen hem zei dat ze het volkslied voor hem had gezongen. Ze wilde alleen maar morgenvroeg weer bij hem zijn. Toen ze in slaap viel, kon ze zijn gezicht zien. Zijn ogen, terwijl hij de bronco bereed... Met zwaaiende groen-met-zilveren beenkappen... Zijn hand hoog opgeheven... Ze zong voor hem... en hij glimlachte.

16

Toen Mary Stuart wakker werd, op de dag na de rodeo, hoorde ze iets vlak voor haar slaapkamer. Ze trok haar peignoir aan, liep naar de woonkamer en trof daar Tanya, die helemaal aangekleed was en bezorgd keek.

'Is er iets?' Ze plaagde haar niet eens omdat ze zo vroeg op was en haar laarzen en blauwe spijkerbroek aanhad.

'Er is iets met Zoë. Volgens mij is ze de hele nacht op geweest. Ze wil me niet zeggen wat ze mankeert. Volgens haar is het griep of zoiets. Maar Stu, ze ziet er echt verschrikkelijk uit.' Ze dachten aan duizend afschuwelijke mogelijkheden, van een maagzweer tot kanker. 'Volgens mij moet ze naar het ziekenhuis, maar dat wil ze niet.'

'Ik zal eens naar haar kijken,' zei Mary Stuart rustig, maar toen ze haar vriendin zag schrok ze zo dat ze geen woord kon uitbrengen. Zoë's gezicht zag heel bleek, het was doorschijnend groen en ze lag te soezen. Even bleef ze staan, toen liepen ze samen de kamer uit.

'Mijn god,' zei Mary Stuart dodelijk verschrikt. 'Ze ziet er afschuwelijk uit. Als ze niet naar het ziekenhuis gaat, moeten we er in elk geval iemand bij halen om naar haar te kijken,' zei ze resoluut. Tanya was opgelucht toen ze dat hoorde.

Mary belde de directrice en vroeg of er een dokter in de buurt was die visites aflegde. Ze vroegen wat het probleem was en ze zei alleen dat een van haar vriendinnen heel erg ziek was, ze wisten niet wat het was, maar het zou gemakkelijk blindedarm kunnen zijn, of iets waarvoor een onmiddellijke ingreep noodzakelijk was.

Charlotte Collins, de eigenares, belde direct terug en zei dat er over een halfuur een dokter zou komen.

'Je denkt toch niet dat het iets ernstigs is?' vroeg Tanya aan Mary Stuart terwijl ze zaten te wachten. Die schudde haar hoofd en keek bezorgd.

'Ik wilde dat ik het wist. Ik hoop van niet. Maar ze werkt verschrikkelijk hard. Ik hoop dat het niets bijzonders blijkt te zijn.' Zoals Charlotte Collins had beloofd, was dokter John Kroner er om halfnegen. Hij was een jonge man, knap en atletisch en hij zag eruit alsof hij op de universiteit American football had gespeeld. Toen hij binnenkwam, was het duidelijk dat hij wist dat hij Tanya Thomas zou aantreffen. Hij probeerde niet geïmponeerd te kijken, maar hij kon er niets aan doen. Tanya lachte vriendelijk naar hem en probeerde hem uit te leggen wat er met Zoë was.

'Wat denkt u dat ze mankeert?' Hij ging zitten, keek haar strak aan en luisterde.

'Ik weet het niet. Ik vind dat ze altijd bleek ziet en moe is, maar tot gisteren leek er niets aan de hand. Ze zei dat ze griep had; er was iets niet in orde met haar maag. Ze zag helemaal groen en gisteravond beefde ze heel erg. Ze was tot ongeveer twee uur op en vanmorgen zag ze er veel beroerder uit. En ze heeft koorts.'

'Heeft ze pijn, voor zover u weet?'

'Dat heeft ze niet gezegd.' Maar ze zag er echt ellendig uit. Dat moest ergens van komen.

'Braken? Diarree?'

'Volgens mij wel.' Tanya voelde zich ontzettend dom. Even later ging de arts naar Zoë kijken. Hij deed de deur dicht en ze bleven lang in de kamer. Ten slotte kwam hij weer naar buiten. Voor hem was het een interessant bezoek geweest. Zodra Zoë haar naam noemde, wist hij wie ze was. Hij had alles gelezen wat ze had geschreven. Voor hem was het een nog grotere eer haar te ontmoeten dan Tanya.

Hij had tegen Zoë gezegd dat ze zich volgens hem over een paar dagen beter zou voelen. Maar ze was eerlijk tegen hem geweest en had hem haar geheim verteld. Hij adviseerde haar zich heel rustig te houden, in bed te blijven en heldere vloeistoffen te drinken. Ze moest alles doen om niet uit te drogen en proberen weer op krachten te komen. Hij wist zeker dat ze zich tegen maandag weer beter zou voelen. Maar hij was absoluut van mening dat ze nog een tweede week rust nodig had en wilde niet dat ze komende zondag naar huis ging. Ze keek terneergeslagen toen ze dat hoorde. Ze wist niet eens of Sam vrij was om nog een week voor haar waar te nemen. Terneergeslagen had ze gezegd dat ze hem moest bellen. Ze wilde haar kleine meisje weer zien en weer aan het werk gaan; ze was bang dat dit een teken was van wat haar nog te wachten stond, maar dokter Kroner zei haar dat hij hoopte van niet. Ze zou nu eenmaal zulke episodes moeten doormaken, maar als ze voorzichtig was en ze op de juiste manier probeerde door te komen, hoefden ze geen teken te zijn van totale ineenstorting.

'Och,' zei hij vriendelijk, 'u weet hierover een heleboel meer dan ik. Ik heb over u gelezen om mijn patiënten te kunnen helpen. U hebt heel veel gedaan voor de mensen met wie ik werk. Het grappige is dat ik u altijd heb willen schrijven.'

'Nou, dat hoeft nu niet meer,' zei ze hartelijk, maar ze zag er nog steeds heel slecht uit. Hij had aangeboden haar intraveneus vloeistof toe te dienen, maar Zoë wilde Mary Stuart en Tanya niet aan het schrikken maken. Ze dacht wel dat ze hetzelfde kon bereiken door te drinken.

'Maar als u het niet binnen kunt houden, kom ik terug om het u intraveneus toe te dienen.'

'Goed, dokter.' Hij had ook geopperd dat de situatie verslechterd kon zijn door de hoogte. Daar putte ze hoop uit. Steeds wanneer ze niet lekker werd, was ze doodsbang dat het op een duidelijke verslechtering zou wijzen, maar tot dusver had ze geluk gehad en werd ze altijd snel weer beter.

Tanya en Mary Stuart stonden voor haar deur te wachten toen de dokter de kamer uit kwam, want ze maakten zich erg ongerust over zijn lange wegblijven.

'Hoe is het met haar?'

'Ze wordt wel weer beter,' zei hij rustig. Zoë had hem gewaarschuwd dat haar vriendinnen niet op de hoogte waren van haar probleem en dat ze niet van plan was het hun te vertellen. Hij was dat niet met haar eens, maar het was duidelijk haar beslissing; zij was de patiënte, en ook de deskundige.

'Waarom duurde het zo lang?' Tanya was echt in paniek geraakt, het was halftien toen hij naar buiten kwam. Hartley was een uur geleden langsgekomen en Mary Stuart had hem gezegd dat ze die ochtend niet uit rijden gingen. Tanya vroeg hem of hij dat tegen Gordon wilde zeggen. Hartley zei dat hij dan maar alleen met hem zou gaan rijden, en als Zoë die middag wat beter was konden Mary Stuart en Tanya weer meegaan.

'Ik vrees dat dat mijn schuld was,' zei de jonge arts verontschuldigend toen hij uitlegde waarom hij zo lang bij Zoë was gebleven. 'Ik ben een grote fan van dokter Phillips. Ik heb elk artikel gelezen dat ze heeft geschreven.' Het was verfrissend te zien dat iemand voor de verandering een fan van iemand anders kon zijn, en Tanya lachte geamuseerd. 'Ik vrees dat ik haar heb uitgehoord en haar heb verteld over een paar van mijn patiënten.' In werkelijkheid was hij de enige geneesheer in de omtrek die iets van aids wist en hij had honderdduizend vragen gehad.

'Ik wilde dat u naar buiten was gekomen en ons had gezegd dat alles goed met haar was,' zei Tanya enigszins snibbig. 'We maakten ons echt ongerust.'

'Het spijt me,' zei hij vriendelijk. 'Ik kom morgen terug. Zorg dat ze in bed blijft en veel vocht drinkt,' herhaalde hij nog eens toen hij wegging.

Toen ze echter naar binnen gingen, merkte Tanya dat ze daarover met Zoë geen ruzie hoefden maken: ze dronk al uit een grote fles mineraalwater, maar zag er nog steeds erg slecht uit. 'Hoe gaat het?' vroeg Mary Stuart. Zoë trok haar schouders op.

'Niet geweldig. Hij zegt dat ik me morgen wel beter zal voelen. Ik moet hier een afschuwelijk virus hebben opgedaan.'

'Het spijt me.' Tanya voelde zich verantwoordelijk en Mary Stuart werd direct moederlijk; ze stopte haar in, haalde droge crackers en een blikje gemberbier voor het geval Zoë dat liever had dan water, en een banaan om de kalium aan te vullen die ze met de diarree was kwijtgeraakt.

'Jullie zijn fantastisch voor me,' zei Zoë met tranen in haar ogen. Ze was geëmotioneerd en verlangde naar haar kind. 'Ik moet echt terug,' zei ze, en ze barstte in tranen uit. Toen dat gebeurde, was ze woedend op zichzelf. Dat was niet haar bedoeling geweest. 'De dokter vindt dat ik hier nog een week moet blijven,' zei ze alsof dat een doodvonnis was in plaats van een extra vakantie. Maar ze moest ook nog alles verwerken wat hij haar had verteld over haar conditie. Ze hadden een serieus gesprek gehad over azt en haar t-cellen. Op een bepaalde manier, door er met hem over te praten, was de situatie nog eens extra goed tot haar doorgedrongen. Helaas wist Zoë daar meer over dan hij. Ze wist ook wat de prognose was; ze had er dagelijks mee te maken. Terwijl haar twee vriendinnen vertwijfeld naar haar keken, merkte ze dat ze niet kon ophouden met huilen. Maar omdat ze zo lief voor haar waren, had ze haar toestand beter beseft dan ooit. Ze was zich nog aan het aanpassen aan de realiteit van haar toekomst.

'Zoë, is er nog iets wat je dwarszit?' Mary Stuart ging op het bed zitten en keek ongerust. Het was niets voor Zoë zo hypernerveus te zijn, en het maakte haar bang.

'Het is wel goed met me,' zei ze. Ze snoot opnieuw haar neus en nam een slok water. Maar het was allemaal zo moeilijk. Op den duur zou ze sterven en ze had niemand die voor haar dochter kon zorgen. In de afgelopen paar dagen had ze aan haar twee vriendinnen gedacht, maar Tanya had nooit kinderen gehad en Mary Stuart leek te vinden dat die tijd achter haar lag. Ze waren alle twee nog jong genoeg om zelf een kind te krijgen, dus helemaal onmogelijk was het niet, maar ze was bang het hun te vragen. Het betekende dat ze hun moest zeggen dat ze aids had, en dat wilde ze niet, ondanks wat de dokter zojuist had gezegd over zich openstellen voor haar vriendinnen en zich door hen laten steunen. Wat hij haar had gezegd, was precies wat zij ook altijd tegen haar patiënten zei. 'Ik heb gewoon te hard gewerkt,' zei ze.

'Goed dan,' zei Tanya en ze probeerde rustiger te klinken dan ze zich voelde. Ze maakte zich grote zorgen over Zoë. 'Misschien is dit een belangrijke les. Als je teruggaat, moet je misschien wat kalmer aan gaan doen, of een partner nemen.' Zoë had daar ook over gedacht. De enige in wie ze geïnteresseerd zou zijn was Sam, maar ze dacht niet dat die het zou willen. Hij had nooit eerder belangstelling gehad om in een maatschap te gaan; hij wilde alleen maar waarnemen.

'Lees me niet zo de les,' zei ze geïrriteerd tegen Tanya en dat verraste hen allebei. 'Jij werkt nog harder dan ik.'

'Dat is niet waar. Zingen vraagt lang niet zoveel van je als zorgen voor patiënten die op sterven liggen.' Maar toen ze dat zei, begon Zoë weer te huilen, en ze voelde zich volkomen dwaas. Ze was diepongelukkig en had spijt dat ze ooit naar Wyoming was gegaan. Ze wilde niet dat Tanya en Mary haar zo zagen, het was echt storend. 'Kom op, Zoë, alsjeblieft,' smeekte Tanya. 'Je voelt je gewoon beroerd, daarom lijkt alles erger. Waarom blijf je vandaag niet lekker in bed liggen slapen? Ik blijf in de buurt als je dat wilt en ik wed dat je je vanavond al wat beter voelt.'

'Nee, dat wil ik niet,' zei Zoë koppig, ineens kwaad op haar lot en wat het voor haar toekomst betekende.

'Ik blijf wel thuis,' zei Mary Stuart resoluut. Ze vochten erom voor haar te mogen zorgen en Zoë luisterde toe, glimlachend door haar tranen heen.

'Ik wil dat jullie alle twee buiten gaan spelen. Ik heb alleen medelijden met mezelf. Het komt wel weer goed met me... heus.' Ze begon wat rustiger te worden en Tanya leek opgelucht toen ze naar haar keek. 'Bovendien hebben jullie allebei een vriendje.' Ze plaagde hen en snoot opnieuw haar neus. Op een dwaze manier waren hun levens zoveel normaler dan het hare.

'Zover zou ik niet gaan,' wierp Mary Stuart met een grijns tegen. 'Maar ik weet zeker dat Hartley het prachtig zou vinden als hij mijn "vriendje" werd genoemd.'

'En Gordon zou gek worden als hij dacht dat iemand wist dat hij meer dan twee woorden tegen me had gezegd,' voegde Tanya eraan toe.

'Jullie hebben gisteravond uren met elkaar staan praten buiten,' zei Zoë. Ze zag er tevreden maar moe uit en leunde met haar hoofd tegen het kussen. 'Wees voorzichtig,' waarschuwde ze opnieuw. Mary Stuart knikte. Ze wisten allebei dat Tanya meestal wel verstandig was, maar soms liet ze zich leiden door haar hart in plaats van door haar radar.

'Waarom ga je niet wat slapen?' zei Mary Stuart zacht. Zoë knikte, maar het was vreemd; ze wilde eigenlijk niet dat haar vriendinnen bij haar weggingen. Ze wilde met hen samen zijn en dicht bij hen blijven. Het leek wel of zij haar ouders waren geworden.

'Ik zal Sam moeten bellen,' zei ze slaperig. 'Ik weet niet eens zeker of hij nog een week voor me kan blijven. Als dat niet zo is, zal ik naar huis moeten, wat er ook gebeurt, en in elk geval een paar van mijn patiënten opzoeken.'

'Dat zou heel dom zijn,' zei Tanya. 'Ik zal je eens wat zeggen.' Ze keek Mary Stuart strak aan. 'We laten je niet eens gaan. We zullen je gijzelen.' Zoë lachte en Mary Stuart boog zich voorover en kuste haar.

Zoë was nog steeds wat overstuur en toen Mary Stuart haar in de ogen keek, leek het of er een angstig en verdrietig iemand in zat opgesloten. Ze moest het gewoon nog een keer proberen. Ze wilde zich niet opdringen, maar haar helpen. Terwijl ze zich over haar heen boog, stelde ze nog een laatste vraag: 'Ben je wel eerlijk tegen ons? Is er iets wat je ons wilt vertellen?' Ze wist niet waarom ze dat vroeg, maar ze voelde gewoon dat Zoë op het randje balanceerde en hun iets wilde zeggen, maar het niet durfde.

Aanvankelijk gaf ze geen antwoord. Tanya stond in de deuropening, ze draaide zich om, keek naar hen en voegde toen haar stem bij die van Mary Stuart.

'Zoë, is er iets?' Ze voelden allebei dat ze iets voor hen verborgen hield. Ze wisten niet zeker wat, maar wel dat het belangrijk was. 'Mankeer je iets?' Ineens had ze sterk het gevoel dat Zoë kanker had, maar toen die naar hen keek sprongen de tranen weer in haar ogen en ze antwoordde met een angstig stemmetje.

'Ik heb aids, meiden.' Er viel een verpletterende stilte in de kamer en zonder iets te zeggen boog Mary Stuart zich voorover en omhelsde haar. Op dat moment huilde zij ook. Als je kanker had, had je in elk geval nog een kans om te genezen, maar voor aids gold dat niet.

'O, mijn god,' zei Tanya. Ze liep de kamer weer in en ging op het bed naast Zoë zitten. 'O, mijn god... waarom heb je ons dat niet verteld?'

'Ik heb het nog maar kortgeleden ontdekt. Ik wilde het niemand vertellen. Hoe kan ik voor mijn patiënten zorgen als ze denken dat ik ziek ben? Ik moet sterk voor hen zijn en voor zoveel mensen. Maar ik heb er veel over nagedacht, over wat het betekent voor mijn leven, mijn werk... mijn kind. Ik weet niet eens wat ik met haar moet doen als ik doodga of echt ziek word.' Angstig keek ze van de een naar de ander. 'Willen jullie haar nemen?' Tanya en Mary waren de beste vriendinnen die ze had en ze zou dolgraag willen dat Jade bij hen kwam.

'Ik neem haar.' Tanya reageerde direct, zonder te aarzelen. 'Ik zou dolgraag jouw kind hebben.'

'En als Tanya het om de een of andere reden niet klaarspeelt, neem ik haar,' zei Mary Stuart vol overtuiging en resoluut, maar Zoë was nog steeds ongerust, al was ze wel dankbaar.

'Maar als je nu bij Bill blijft en hij wil het niet?'

'Ik ga toch bij hem weg,' zei Mary Stuart op heldere, zekere toon en Zoë geloofde haar. 'En als ik dat om de een of andere reden niet deed, zou ik het zeker doen als hij erop tegen was dat ik haar hield.' Dat meende ze.

'En ik heb niemand die me vertelt wat ik moet doen,' zei Tanya met een hartelijke glimlach, en ze pakte de hand van haar vriendin vast. Die was klein, frêle en ijskoud. 'Maar jij moet goed voor jezelf zorgen. Je kunt nog heel lang leven. Dat ben je Jade, en ons, verschuldigd, en je patiënten. Hoe zit het met die dokter die voor je waarneemt? Heb je het hem verteld? Je hebt zijn hulp nodig, dus je moet niet overdrijven.' Dat was precies wat dokter Kroner die ochtend tegen haar had gezegd. Maar Zoë wilde het Sam ook niet vertellen. Het was al genoeg dat Mary Stuart en Tanya het nu wisten. Nu zouden ze blijven zaniken en zich zorgen over haar maken en haar zeggen wat ze wel en niet mocht doen. Maar aan de andere kant zouden ze haar ook steunen en van haar houden. Het was hetzelfde dilemma dat ze bij al haar patiënten meemaakte. Achteraf was ze blij dat ze het Mary Stuart en Tanya had verteld. Nu wist ze dat Jade naar Tanya kon gaan en ze kon de papieren in orde maken. Hopelijk zou dat lange tijd niet nodig zijn, maar je wist maar nooit.

'Ik wil het hem echt niet vertellen,' zei Zoë en ze bedoelde Sam. 'Het gerucht zou zich bliksemsnel verspreiden en dat wil ik gewoon niet. Het vermindert mijn invloed bij mijn patiënten.'

'Integendeel,' zei Mary Stuart serieus. 'Volgens mij maakt het die groter. Dan krijgen ze in de gaten dat je echt weet waarover je praat.' En toen vroeg ze zich iets af, al was ze bijna te verlegen om het te vragen. 'Hoe heb je het trouwens gekregen?'

'Een prik met een naald bij een klein meisje met aids. Ze was erg onrustig en ik ook, en het was gewoon pech. Ik vroeg me op dat moment af of het kwaad kon, maar ik besloot er kalm onder te blijven. Ik was het al bijna vergeten, maar toen begon ik ziek te worden. Ik ontkende het een tijdje en ten slotte liet ik me testen. Ik had het net ontdekt voordat ik jou belde,' zei ze tegen Tanya. Tanya zat op bed en hield huilend haar hand vast.

'Ik kan het gewoon niet geloven,' zei ze, geschrokken.

'Het komt wel goed met me. Ik voel me beter als mijn darmen wat tot rust zijn gekomen,' zei Zoë en ze leek al wat sterker. Haar vriendinnen steunden haar zo dat ze het vreselijk vond dat ze hen aan het schrikken had gemaakt. Zij zagen er erger uit dan zij.

'Ik wil dat jullie allebei buiten gaan spelen. Ik wil niet dat je hier de hele dag zit,' zei ze resoluut. Het was bijna tijd voor de lunch.

'Dat doen we als jij belooft dat je wat gaat rusten,' zei Tanya, en Zoë knikte.

'Ik ga de hele dag slapen en tegen de avond hoop ik me weer mens te voelen.'

'Je moet morgenavond beter zijn,' zei Mary Stuart nuchter. 'Dan kunnen we allemaal de two-step leren. Het belangrijkste gaat tenslotte voor.' Alle drie glimlachten ze door hun tranen heen en ze hielden lange tijd elkaars handen vast. Zoë dankte de hemel dat ze naar Wyoming was gegaan. Samen zijn met Tanya en Mary Stuart was het belangrijkste dat haar in lange tijd was overkomen en het had de toekomst van haar dochter zeker gesteld. Ze had vrede gesloten met Mary Stuart en ze begon zich zelfs te verzoenen met het feit dat ze aids had. Het idee alleen al vond ze vreselijk, maar op de een of andere manier wist ze dat ze, als ze goed voor zichzelf zorgde, misschien haar leven kon verlengen en de kwaliteit ervan kon verbeteren. Het was het beste dat ze nu kon doen. Daarop sloten ze met z'n drieën een pact, en Zoë liet de anderen beloven niemand te vertellen dat ze aids had. Als iemand het wilde weten, moesten ze maar zeggen dat ze een maagzweer had, of zelfs maagkanker. Ze mochten alles zeggen, behalve dat ze het aidsvirus had en zou sterven. Ze wilde niets te maken hebben met angst en medelijden van anderen. Haar vriendinnen beloofden haar bij haar bedrog te steunen.

Ten slotte stuurde Zoë hen weg, en toen Mary Stuart en Tanya naar buiten liepen begonnen ze allebei te huilen, maar ze zeiden niets tot ze buiten gehoorsafstand waren.

'Mijn god, wat een afschuwelijke dag,' zei Mary Stuart ten slotte toen ze halverwege de stallen waren. Ze wisten niet eens waar ze naartoe gingen, ze liepen maar wat en huilden, met hun armen om elkaar heen. 'Ik kan het niet geloven.'

'Weet je, het is gek. Ik bleef maar vinden dat ze heel bleek was. Ze heeft altijd al die doorzichtige huid gehad die bij iemand met rood haar past, maar ze is bleker dan ooit sinds ze hier is,' zei Tanya en ze dacht erover na. 'Ze wordt ook heel gauw moe.'

'Nou ja, dit is dan de verklaring,' zei Mary Stuart. Ze keek verslagen en was dankbaar dat ze nu vrede hadden gesloten. 'Godzijdank heeft ze het ons verteld. Wat een afschuwelijke last om alleen te dragen. Ik hoop dat wij iets kunnen doen om haar te helpen.'

'Ze moet het tegen die man zeggen die voor haar waarneemt, tegen Sam. Hij moet haar echt helpen, anders moet ze iemand anders vinden die dat wil,' zei Tanya zakelijk en ze dacht aan de toekomst.

'Ik denk dat dat de verklaring is waarom ze niet iets met hem wil beginnen,' voegde Mary Stuart eraan toe.

'Ik zie niet in waarom ze dat niet kan doen, zolang ze voorzichtig is,' zei Tanya peinzend. 'Ik weet zeker dat anderen het ook doen. Ze kan zichzelf niet helemaal isoleren, het is niet gezond. O, mijn god, ik kan het gewoon niet geloven,' mompelde Tanya en allebei snoten ze tegelijk hun neus, terwijl Hartley en Gordon op hen af kwamen lopen, hun paarden aan een leidsel. Ze botsten bijna op elkaar. Beide mannen zagen direct dat ze gehuild hadden en vroegen zich af wat er gebeurd was.

'Wat is er?' vroeg Hartley. Hij was heel verontrust geweest toen Mary Stuart hem zei dat ze die morgen niet konden gaan rijden. Gordon was doodsbang dat Tanya zich had bedacht en nu te bang was hem onder ogen te komen. Maar het was duidelijk dat er iets veel ergers met hen was gebeurd. Aanvankelijk zei geen van beide vrouwen iets.

'Is alles goed met je?' vroeg Gordon Tanya voorzichtig. Ze zag eruit of iemand die haar na aan het hart lag gestorven was. Zo erg was het niet, maar op een dag zou het dat wel zijn. Dit was nog maar het voorspel.

'Het is goed met me,' fluisterde Tanya. Ze streek met haar vingers over zijn hand en hij voelde een elektrische schok door zich heen gaan. 'Hoe is het met je vriendin?' Tanya gaf geen antwoord. Ze zag dat Mary Stuart met Hartley stond te praten. Ze wist dat Mary te discreet was om haar belofte aan Zoë te breken en hem te vertellen dat Zoë aids had. Tanya vermoedde dat ze misschien zou zeggen dat ze kanker had; ze hadden met z'n drieën afgesproken dat tegen Hartley en Gordon te zeggen. Tanya deed hetzelfde met Gordon. Hij voelde zich vreselijk toen hij het hoorde en hij kon makkelijk merken hoe intiem de vriendinnen waren. 'Ik ken haar al vanaf mijn achttiende. Dat is zesentwintig jaar geleden,' zei ze triest. Hij wilde dat hij een arm om haar schouders kon leggen, maar hij durfde het niet. Hij was aan het werk.

'Daar zie je niet naar uit,' zei hij, en ze lachte.

'Dank je. Ik ben waarschijnlijk tien jaar ouder dan jij,' zei ze. 'Officieel ben ik zesendertig, als dat soms belangrijk is. Maar in werkelijkheid ben ik vierenveertig.'

Hij moest lachen om de complicaties. 'Nou ja, ik ben écht tweeënveertig en ik ben écht een cowboy, en ik kom écht uit Texas, en ik begon in paniek te raken. Ik dacht dat je wakker was geworden en bij je verstand was gekomen en me nooit meer wilde zien of zoiets.' Hij was de hele morgen in alle staten geweest en had nauwelijks aandacht kunnen schenken aan Hartley. Gelukkig was er verder niemand met hen gaan rijden.

'Ik was om zes uur op, klaar om jou te zien. Ik kon niet slapen, zo opgewonden was ik. Het is net of ik veertien ben en voor het eerst verliefd word.' Zo was het geweest toen ze op de middelbare school verliefd was geworden op Bobby Joe. 'Ik kon de hele nacht aan niets anders denken... En toen, vanmorgen, liep alles in het honderd. Zoë was zo ziek en ik belde de dokter. Hij bleef urenlang bij haar en toen vertelde ze het ons.'

'Zal alles goed met haar gaan? Voorlopig, bedoel ik. Moet ze niet naar het ziekenhuis?'

'Hij vindt van niet,' verklaarde Tanya, 'tenzij ze hier erger wordt. Maar ze wil naar huis gaan en meteen terug naar haar praktijk.'

'Ze is een wonderlijke vrouw.' Hij keek op haar neer en voelde met haar mee vanwege haar vriendin, nog voordat ze haar had verloren. Van de gedachte daaraan werd ze hondsberoerd. Het deed haar denken aan Ellie. Dat was voor hen allemaal zo hartverscheurend geweest. En met Zoë zou dat nog erger zijn als het gebeurde.

'Jij bent ook een wonderlijke vrouw,' zei hij zacht. 'Ik heb nog nooit iemand zoals jij gekend. Ik had nooit gedacht dat je zo echt zou zijn. Ik verwachtte dat je de meest grillige vrouw zou zijn die ik ooit heb gekend. In plaats daarvan ben je de meest menselijke, de meest nuchtere, de meest gewone.' Het was geen belediging, maar een compliment, en dat wist ze. 'Denk je dat je zondag nog steeds weg kunt?'

'Ik zal het proberen. Ik wil eerst afwachten hoe het met Zoë is.' Maar ze wist ook dat het hun enige kans zou zijn om samen te zijn. Hij had verder elke werkdag dienst en de zondag daarna, als hij weer vrij zou zijn, vertrokken ze.

'Is dit echt, Tanny?' vroeg hij haar ineens terwijl ze onder de eiken stonden. Hij wilde dat het echt was, hij wilde geloven dat het alles was wat hij dacht dat het was, maar hij was vertwijfeld en bang dat ze een of andere fabuleuze filmster was die uit Hollywood was gekomen om een beetje te flirten en hem dan te vergeten. Maar dat leek niets voor haar. Hij durfde het niet eens te zeggen.

'Het is echt,' fluisterde ze zacht. 'Ik weet niet hoe het gebeurd is of wanneer,' glimlachte ze. 'Ik ergerde me kapot aan je toen je maandag niet met me wilde praten. Misschien gebeurde het toen. Maar wanneer het ook was, ik heb nog nooit zoiets meegemaakt. Het is echt, Gordon, geloof me maar,' zei ze zacht en ze leek even sprakeloos als hij.

'Ik praatte niet met je omdat ik er bang voor was. Maar je bleek heel anders te zijn dan ik dacht. Ik kon er gewoon niets aan doen. Ik wilde alleen maar voor altijd met je hier door de heuvels rijden.'

'Wat gaan we nu doen?' Ze wilde hem zien en met hem praten en tijd met hem doorbrengen, maar ze wilde niet dat het hem zijn baan zou kosten en dat hij problemen zou krijgen.

'Kan ik vanavond weer met je komen praten?' vroeg hij zacht, zodat niemand hen kon horen. Ze knikte en keek hem met een flauwe glimlach aan.

'Morgen gaan we weer rijden. Ik denk dat we vanmiddag bij Zoë blijven, tenzij ze slaapt of zoiets. Ik ga na de lunch even naar haar kijken. Hoe zit het met morgenavond? Kom je mij de two-step leren? In de brochure staat dat de cowboys het ons zullen leren en daar wil ik je aan houden.' Ondanks de afschuwelijke morgen plaagde ze hem, en hij vond het heerlijk. Zijn ogen stonden net zo verliefd en opgetogen als de hare. Het was doodjammer dat ze er niet aan konden toegeven. Maar dit was ook verrukkelijk, het was zo teder en geheim. 'Zult u het me leren, meneer Washbaugh?'

'Jawel mevrouw. Ik zal er zijn.' Het was een gelegenheid waarbij hij geacht werd aanwezig te zijn en hij was van plan er volop van te genieten. 'En zaterdag ben ik weer bij de rodeo.'

'Ik zal er zijn,' fluisterde ze.

'Ga je weer zingen?'

'Misschien.' Ze glimlachte. 'Het was leuk.' Maar het had hen allebei ook een beetje bang gemaakt. 'Eerst eens zien hoe het zit met het publiek.'

'Je zag er geweldig uit op die palomino.' Ze zou het heerlijk hebben gevonden er met hem mee weg te rijden. 'De zondag is van ons en we zien wel hoe het volgende week gaat.'

'Dat klinkt vrij veelbelovend.' Ze lachte tegen hem. Dit was heel nieuw voor hen en meer dan een beetje eng.

Ze liepen terug naar Hartley en Mary Stuart. Toen Gordon wegging streek hij met zijn hand langs de hare en even voelde ze een pijnscheut omdat ze zo dicht bij hem was en er niets mee kon doen. Ze snakte ernaar hem te kussen.

'Hoe was je rit?' vroeg ze Hartley en hij keek meelevend.

'Een stuk leuker dan jullie ochtend. Mary Stuart vertelde me net over Zoë. Kanker van de pancreas is iets afschuwelijks. Ik had een neef in Boston die eraan is gestorven.' Tanya knikte, dankbaar dat ze nu wist wat haar vriendin had verteld. 'Ik vind het heel erg.'

'Ik ook,' zei Tanya en ze wisselde een blik met Mary Stuart. 'Ze kan kennelijk nog een tijdje doorgaan, maar op den duur zullen er complicaties optreden.' Het was een ingewikkelde leugen, maar hij knikte instemmend.

'Zo is het met mijn neef ook gegaan. Je kunt het haar alleen zo comfortabel mogelijk maken, haar laten doen wat ze wil en er zijn als ze je nodig heeft.' Toen hij dat zei, deed het Tanya eraan denken dat ze vergeten was Gordon te zeggen dat ze later Zoë's baby zou gaan verzorgen. Ze wilde hem dat laten weten, om allerlei redenen. Ze wilde ook zijn reactie zien. Ze kon niet geloven dat ze in feite bezig was na drie dagen een visje uit te gooien over een toekomst met hem. Maar al was de kans dat het wat werd nog zo klein, ze wilde weten hoe hij op een aantal dingen zou reageren, en een daarvan was het kind van Zoë. Hartley liep met hen naar de lunch en met z'n drieën spraken ze lang over Zoë, haar werk, haar kliniek, haar kind, haar toekomst, haar briljante verstand en haar enorme toewijding aan de mensheid. Ze gingen eindeloos over haar door, terwijl het onderwerp van hun bewondering en medeleven in haar slaapkamer zat na te denken.

Zoë wist dat ze Sam moest bellen, maar ze stelde het steeds uit. Ze moest hem vragen of hij nog een paar dagen langer voor haar kon waarnemen, maar ze was bang dat hij iets meer in haar stem zou horen en dat wilde ze voor hem verbergen. Terwijl ze zat te piekeren over wat ze moest doen, en of ze misschien gewoon een boodschap voor hem moest achterlaten, ging de telefoon over. Dat was voorzienigheid, want Sam belde haar om advies te vragen over een patiënt. Ze had een volledige verandering van medicatie nodig en Sam wilde er zeker van zijn dat hij deed wat Zoë wilde. Hij was eigenlijk verbaasd dat hij haar in haar kamer aantrof. Hij was van plan geweest een boodschap achter te laten, maar wilde het eerst proberen voor het geval ze daar toevallig even was.

'Ik ben blij dat ik je tref,' zei hij blij verrast. Toen stelde hij haar de vraag en zij beantwoordde die. Ze was blij dat hij het had gevraagd; er waren niet zoveel mensen zo beleefd de behandelende arts te vragen de beslissing te nemen.

'Ik waardeer het dat je me dit voorlegt,' zei ze. Daarom had ze hem zo graag als waarnemer in plaats van andere doktoren. Andere waarnemers hadden veel voor haar patiënten verknald terwijl ze weg was, en hadden niet eens de moeite genomen het haar te vertellen.

'Bedankt dat je dat zegt,' zei hij. Hij klonk druk en gelukkig en zei dat hij even vrij nam om eens een keer te lunchen. 'Je wordt hier niet dik, dat kan ik je wel zeggen. Ik heb niet meer zo hard gelopen sinds mijn medicijnenstudie.' In het verleden had hij 's nachts voor haar waargenomen, of 's middags, zodat zij uit eten of naar de schouwburg kon gaan, of met iemand een glas wijn kon gaan drinken op een receptie, zonder dat ze zich zorgen hoefde te maken. Dit was voor het eerst dat Sam een hele week voor haar inviel, maar hij vond het heerlijk. 'Jij levert hier een geweldige prestatie,' zei hij bewonderend, 'en al je patiënten zijn dol op je. Het is heel moeilijk om dat te evenaren.'

'Ze vragen nu onderhand zeker niet eens meer naar me,' zei ze glimlachend. 'Ze komen nu allemaal voor dokter Warner.'

'Was ik maar zo gelukkig.' Terwijl hij naar haar luisterde vond hij dat ze wat vreemd klonk. Alsof ze moe was, of in bed lag of net wakker was, of gehuild had. Ineens vond hij dat ongewoon en hij vroeg haar ernaar; het was gewoon intuïtie en Zoë schrok zo dat iemand haar vroeg of alles echt goed met haar ging, of dat ze verdrietig was of zoiets, dat ze even niet wist wat ze moest zeggen. Daarop begon ze weer te huilen en ze kon geen antwoord geven. Dat hoorde Sam ook en ineens begonnen er in zijn hoofd alarmbellen te rinkelen.

'Is er iets met een van je vriendinnen gebeurd?' vroeg hij haar zacht. 'Of met jou zelf?' Hij was iemand met een zeer scherpe intuïtie en dat maakte haar bang.

'Nee, nee, ze maken het prima,' zei Zoë. Ze besefte dat ze hem moest vragen over de volgende week nu ze hem aan de telefoon had, en ze besloot het te proberen. 'Ik wilde je eigenlijk toch al bellen. We hebben het hier zo goed dat ik me afvroeg of...' Ze aarzelde en ging in één adem door, hopend dat hij het niet zou merken, '... of je misschien nog een week voor me kon waarnemen. Waarschijnlijk minder, maar in het ergste geval kom ik zondag over een week thuis. Ik wist niet zeker of je vrij was, of hoe je zoiets vond, en ik wilde het je vragen.'

'Ik zou het heerlijk vinden,' zei hij rustig, maar hij had naar elke buiging van haar stem geluisterd en wist zeker dat ze huilde. 'Maar er is iets niet goed en ik wil weten wat het is, zodat ik je kan helpen.'

'Echt, niets,' bleef ze tegen hem liegen. 'Maar kun je nog een week de kliniek doen?'

'Dat zei ik toch al? Geen probleem. Maar daar gaat het niet om. Zoë, wat is er aan de hand? Er is altijd een stukje van de puzzel dat je voor me verbergt. Waarom verstop je je? Wat zit er fout, schat... Ik kan horen dat je huilt... Hou me er alsjeblieft niet buiten... Ik wil je helpen.' Hij huilde ook bijna en zij aan haar kant lag te snikken.

'Dat kan ik niet, Sam... Vraag het me alsjeblieft niet.'

'Waarom? Wat is er zo verschrikkelijk dat je je moet verstoppen en al je lasten alleen moet dragen?' En toen hij haar dat vroeg, wist hij het. Het was hetzelfde wat ze elke dag voor zich zag, en hij zag het nu: de uiterste vloek, de grootste schande, het definitieve verdriet. Ze had aids. Ze zei het hem niet, maar hij wist het. 'Zoë?' Ze kon aan zijn stem horen dat er iets was gebeurd. Aan haar kant van de lijn was ze heel stil. Het verklaarde heel veel dingen: waarom ze geen relatie met iemand wilde, waarom ze er die dag zo ziek had uitgezien. Het overkwam veel artsen die patiënten met aids behandelden. Je probeerde heel voorzichtig te zijn, maar het gebeurde toch. Je maakte een vergissing, iemand bewoog zich verkeerd, je injecteerde een kind en prikte jezelf, je was moe, je werd slordig. Wat de reden ook was, het resultaat was beslissend. 'Zoë?' zei hij weer, en zijn stem klonk heel teder. Hij vond het alleen jammer dat hij niet met haar in dezelfde kamer kon zijn, zodat hij haar in zijn armen kon nemen. 'Heb je je geprikt? Ik wil het weten... alsjeblieft...' Lang, heel lang was het stil en toen klonk er een zucht. Het was moeilijk je tegen hem te verzetten. Haar geheim was nu bekend.

'Ja... verleden jaar... Het was een klein meisje, ze was heel beweeglijk.'

'O, mijn god... Ik wist het. Waarom heb je het me niet verteld? Wat ben ik stom geweest, en jij ook. Wat doe je nu? Waarom verstop je je voor mij? Ben je nu ziek?' Hij klonk paniekerig.

Ze had aids en hij had niets gedaan om haar te helpen; hij had alleen voor haar waargenomen. Bliksemsnel dacht hij na, met bonzend hart. 'Ben je ziek?' vroeg hij opnieuw, en hij klonk nu resoluter.

'Een beetje. Het is niet ernstig, maar de dokter wil dat ik het een paar dagen kalm aan doe. Ik denk dat ik maandag wel weer beter ben. Hij zegt dat ik een volle week moet nemen om secundaire infectie te vermijden.'

'Luister naar die dokter. Wat heb je?' Ineens was hij weer de kliniekarts, en ze glimlachte. 'Ademhalingsproblemen?' Zo klonk ze echter niet. Afgezien van haar tranen was haar stem normaal.

'Nee, de bekende gruwel die bij de ziekte hoort: heel erge diarree. Gisternacht dacht ik echt dat ik doodging. Het verbaast me dat ik er nog ben.'

'Jij gaat nog lang niet dood,' zei hij zakelijk. 'Dat zal ik niet toestaan.'

'Ik heb het zelf allemaal meegemaakt, Sam,' zei Zoë verdrietig. 'Doe dit jezelf niet aan. Vergeet niet, zo ben ik in dit vak begonnen. De man met wie ik samenleefde kreeg een verkeerde bloedtransfusie. Vanwege hem ben ik met de kliniek begonnen. Maar het was het moeilijkste dat ik ooit heb meegemaakt: hem te zien sterven, terwijl ik daarvoor veel goede jaren met hem had gehad. Ik zal dat niemand aandoen, en zo ga ik zeker niet beginnen. Dat is het begin van het einde.'

'Bezwaart het je dat je het hebt gedaan? Heb je er spijt van? Wil je nu dat je niet bij hem was gebleven?'

'Nee,' zei ze duidelijk. Ze had tot het einde toe van Adam gehouden. Maar ze wilde niet dat Sam doormaakte wat zij had doorgemaakt.

'En als hij nu eens gezegd had dat hij dat niet wilde? Stel dat hij had geprobeerd je weg te sturen?'

'Dat heeft hij meer dan eens gedaan,' glimlachte ze. 'Maar ik luisterde gewoon niet. Ik ging niet. Ik zou hem nooit alleen hebben gelaten.' En terwijl ze dat zei drongen de woorden tot haar door, en ze stamelde: 'Maar dat was anders.' Toen weifelde ze.

'Ik zou me bedrogen hebben gevoeld als ik er niet bij was geweest,' zei ze peinzend en ze dacht aan Sam. Op een bepaalde manier kende ze hem nauwelijks, maar op een andere manier had ze hem altijd al gekend.

'Waarom probeer je mij te bedriegen.'' zei hij botweg. Hij wilde niet langer worden afgescheept, niet meer doen alsof en zijn gevoelens verbergen. 'Ik ben verliefd op je, ik geloof al jaren. Misschien zelfs sinds Stanford. Volgens mij was ik in die tijd gewoon te stom om het te weten. En toen ik erachter kwam, gaf jij me nooit de kans het te zeggen. Maar nu wil ik niet dat je me tegenhoudt. Ik wil er voor je zijn... Het kan me niet schelen wat die ellendige ziekte je aandoet... Het kan me niet schelen als je diarree krijgt, of zweren op je gezicht, of longontsteking. Ik wil je helpen in leven te blijven. Ik wil je werk met jou doen, Zoë... Jij en Jade zijn me dierbaar... Laat me alsjeblieft van je houden... Er is te weinig liefde in de wereld. Als we iets hebben gevonden, laten we het dan delen. Gooi het niet weg. Dat jij aids hebt, verandert niets. Mijn liefde voor jou verandert niet. Het wil alleen zeggen dat het kostbaarder is wat we hebben. Ik zal je niet toestaan het weg te gooien. Het betekent te veel voor me...' Hij huilde nu, en ze was zo ontroerd dat ze door haar eigen tranen niet meer kon spreken. 'Zoë... ik hou van je... Als ik hier niet voor je aan het waarnemen was, zou ik in het eerstvolgende vliegtuig stappen en het je zelf komen vertellen, maar je vermoordt me waarschijnlijk als ik dat zou doen, en er niemand zou zijn om op de winkel te passen.' Daarop lachte hij door zijn tranen heen en zij ook.

'Ja, dat zou ik zeker. Waag het dus niet de kliniek te verlaten.'

'Dat zal ik niet doen, maar anders zou ik vanavond bij je zijn. Bovendien mis ik je. Je bent al te lang weg geweest,' klaagde hij.

'Sam, hoe kun je nou zo dwaas doen? Hoe kun je jezelf dit aandoen?'

'Omdat je nu eenmaal over zulke zaken in je leven weinig keus hebt. Je wordt verliefd op de mensen op wie je verliefd wordt.

Het spijt me als het slecht uitkomt, het spijt me als je ziek bent. Ik zou morgen verliefd kunnen worden op een vreselijke vrouw, en dan valt ze onder een trein. Bij jou weet ik in elk geval wat voor vlees ik in de kuip heb. Ik ben bereid te accepteren wat ons te wachten staat. Hoe zit het met jou.' Ga je hier iets van maken of niet?'

'Je zou zo heel erg voorzichtig moeten zijn.' Nog steeds probeerde ze hem te ontmoedigen, maar hij wilde niet naar haar luisteren. Hij wist absoluut zeker wat hij van haar wilde.

'Voorzichtig zijn is een kleine prijs die je moet betalen, nietwaar? Het is het waard. Mijn god, ik mis je zo, Zoë. Ik wil je alleen maar in mijn armen houden en je gelukkig maken.'

'Wil je met me samenwerken? Volledig bedoel ik, of zelfs parttime?' Dat was bijna even belangrijk voor haar als de rest, misschien zelfs meer. Ze was verantwoordelijk voor heel veel mensen, zelfs meer dan voor haarzelf wat haar betrof. En ze had Sam nodig om haar te helpen. Maar hij was er helemaal toe bereid.

'Ik zal dag en nacht met je werken, als je dat wilt,' zei hij, en daarop bedacht hij zich. 'In feite zal ik de nacht en de dag op me nemen, en jij moet het wat kalmer aan doen, alsjeblieft. Ik wil niet dat je je nog gaat uitputten. We zullen eens goed voor je gaan zorgen. Oké? Precies wat we tegen de patiënten zeggen. En je kunt maar beter naar me luisteren. In jouw geval ben ík de dokter.'

'Jawel, meneer,' zei ze glimlachend en ze wreef weer over haar ogen. Het was een emotionele morgen geweest. Ze had haar geheim aan haar twee beste vriendinnen verteld en nu tegen Sam. Niemand van hen had haar in de steek gelaten; integendeel, het waren uitzonderlijke mensen. Toen maakte Sam haar weer aan het schrikken.

'Laten we gaan trouwen,' zei hij. Ze kon haar oren niet geloven. Hij was echt krankzinnig, maar ze vond het heerlijk dat hij zo deed. Ze lachte breeduit toen ze antwoordde.

'Nu ben je echt geschift. Dat zal ik niet toestaan.' Ze was ontsteld maar diepgeroerd dat hij het aanbood.

'Ik had toch met je willen trouwen, of je nu aids had of niet.' En hij meende het.

'Maar ik heb het, en dat hoef je jezelf niet aan te doen,' zei ze triest.

'En als het nu eens om een van je patiënten ging? Ik ken je. Jij zou hun zeggen dat ze alles moesten doen om gelukkig te worden, alles wat hun juist scheen.'

'Hoe weet jij dat dit juist is?' vroeg ze zacht.

'Omdat ik van je hou,' zei hij, hopend dat ze hem hoorde.

'Ik hou ook van jou,' zei ze voorzichtig, 'maar laten we niets overijlds doen. Kalm aan.' Dat hoorde hij haar graag zeggen, want het betekende dat ze dacht dat ze nog wat tijd had om beslissingen te nemen, en dat betekende dat ze optimistisch was, wat erg belangrijk was. Maar hij wilde echt met haar trouwen. Wel wist hij dat hij haar gemakkelijker persoonlijk kon overhalen.

'Ik ben verschrikkelijk blij dat ik je vandaag heb gebeld,' zei hij gelukkig. 'Ik heb advies over een patiënt gekregen, een baan, het liefst een volledige dagtaak, en misschien nog een vrouw ook. Dit was een heel vruchtbaar gesprek,' zei hij, en Zoë lachte.

'Ik kan niet geloven dat ik mijn kliniek heb overgelaten aan een gek als jij.'

'Ik ook niet. Maar je patiënten zijn dol op me. Moet je nagaan hoe blij ze zijn als ze met twee doktoren Warner te maken krijgen.'

'Moet ik jouw naam ook overnemen?' lachte ze. Ze hield echt van hem. Hij was haar al heel lang dierbaar geweest, maar ze had nooit toegestaan dat haar gevoelens voor hem de overhand kregen. Ze had het zo druk gehad met de zorg voor haar patiënten dat ze zichzelf nooit meer had laten zijn dan een arts, en een moeder.

'Je mag jezelf noemen zoals je wilt, als je maar met me trouwt,' zei Sam grootmoedig. 'Daar ben ik heel ruimdenkend in.'

'Je bent gek.' Maar toen werd ze even ernstig, al waren ze allebei vrolijk. 'Dank je, Sam... Ik vind je geweldig,' zei ze oprecht, 'en ik hou echt van je. Eerst was ik er bang van hoe graag ik je mocht, maar ik had me vast voorgenomen jou niet in de ellende te storten. En je hebt het zelf allemaal aangeslingerd. Je kunt nog steeds van gedachten veranderen als je wilt.'

'Ik ben hier voor altijd,' zei hij rustig.

'Ik wilde dat dat ook voor mij gold,' zei ze verdrietig.

'Misschien wel. Als het aan mij ligt, wel.'

'In elk geval zal mijn werk er altijd zijn... en de kliniek... en Jade... en jij... en mijn vriendinnen...'

'Als je het mij vraagt, is dat een heleboel om bij je te houden.'

'Ik zal alles doen wat ik kan. Dat beloof ik, Sam.'

'Goed. Neem dan veel rust terwijl je daar bent en kom gezond terug. En ga naar het ziekenhuis als je diarree niet ophoudt.'

'Die is al over,' zei ze en dat stelde hem gerust.

'Drink veel vocht.'

'Ik weet het. Ik ben arts. Maar je geen zorgen. Ik zal goed oppassen. Dat zweer ik.'

'Ik hou van je.' Het was vreemd. Het was zo volkomen onverwacht. Hij was ineens ontzettend gelukkig. Zoë hield van hem. Ze had aids; dat was afschuwelijk nieuws, en toch was hij op een krankzinnige manier gelukkig, en Zoë ook. Ze glimlachte nog steeds toen Mary Stuart en Tanya na de lunch naar haar kwamen kijken.

'Wat is er met jou gebeurd?' vroeg Tanya achterdochtig. 'Je ziet eruit als de kat die de kanarie heeft opgegeten.'

'Ik heb met Sam gesproken. Hij komt fulltime in de kliniek werken.'

'Hé, dat is fantastisch,' zei Mary Stuart enthousiast. Ze wist wat een opluchting dat voor Zoë was.

'Nee, nee wacht... Ze ligt te liegen,' zei Tanya en ze keek met half dichtgeknepen ogen naar haar oude vriendin. 'Er is meer, maar dat zegt ze niet.'

'Nee, er is niets.' Maar Zoë zei dat lachend. Het was een heel verschil met het intense verdriet van die morgen.

'Wat heeft hij nog meer gezegd?' Zoë grijnsde breeduit en probeerde Tanya's vraag te ontwijken.

'Niets. Ik heb hem verteld' - ze aarzelde en keek ineens serieuzer - 'dat ik positief was.' Ze had er een hekel aan de woorden uit te spreken. Daarop keek ze haar vriendinnen met wijd opengesperde ogen aan. Ze geloofde nog steeds niet wat Sam terwijl de anderen zaten te lunchen tegen haar had gezegd.

'Wat heeft hij tegen je gezegd?' vroeg Mary Stuart zacht en Zoë keek haar aan met een brede, verbaasde glimlach.

'Hij heeft me ten huwelijk gevraagd. Kun je dat geloven?' De monden van de andere vrouwen vielen open en ze keken haar verrukt en ongelovig aan. Tanya sprak als eerste.

'Laten we zorgen dat je weer gezond wordt, zodat je naar huis kunt gaan naar die man, voordat iemand anders hem in haar klauwen krijgt. Zo te horen is hij fantastisch.'

'Dat is hij echt.' Zoë had nog geen idee wat ze zou gaan doen. Maar ze zou bij Sam zijn en met hem werken, en ze zou alles accepteren wat het leven haar nog bood. Als hij echt met haar wilde trouwen, dan zou ze dat misschien doen. Maar of ze gingen trouwen of niet, ze wist dat ze van hem hield. Dat was het belangrijkst.

'Verrek, zeg,' zei Mary Stuart, diep onder de indruk van dokter Sam Walker.

Alle drie praatten ze er nog een tijdje over en daarna gingen Mary Stuart en Tanya weer weg, want Zoë leek het veel beter te maken.

Hartley en Mary Stuart maakten die middag een wandeling. Ze spraken over allerlei dingen, vooral over Zoë en de man die zo moedig was dat hij wilde trouwen met een vrouw van wie hij hield en van wie hij wist dat ze zou sterven. Allebei vonden ze dat een uitzonderlijk gebaar, prachtig van hem.

Tanya ging met Gordon uit rijden. Ze hadden die dag geluk. Niemand anders in hun groep wilde paardrijden, Hartley wandelde met Mary Stuart en de artsen uit Chicago waren gaan vissen, dus waren ze in feite alleen, zonder dat ze daar plannen voor hadden gemaakt. Gordon reed met haar te paard naar een waterval in de bergen, waar ze afstegen en een tijdje in het lange gras tussen de veldbloemen gingen liggen. Daar nam hij haar in zijn armen. Ze kusten elkaar en het was bovenmenselijk moeilijk om niet verder te gaan. Ze wilden het echter zo langzaam mogelijk doen, ondanks hun beperkte tijd. Ze hadden al het gevoel dat ze in een sneltrein zaten.

Het was de mooiste middag van haar leven terwijl ze naar hem lag op te kijken. Daarna ging Gordon naast haar liggen en samen keken ze naar de bergen. Ze wandelden een eindje hand in hand en leidden hun paarden. Ze spraken over hun jeugd en ook over Zoë, en over Sams wonderbaarlijke liefde voor haar. Het waren moedige mensen in een wrede wereld. Op haar eigen manier was Tanya dat ook. Ze was ver gekomen in haar leven en nu was er ineens een solide, hartelijk en vriendelijk iemand naast haar. Ze was een beetje bang voor wat de pers ervan zou maken en ze probeerde hem te waarschuwen voor de schade die de journalisten konden aanrichten, de pijn die ze konden toebrengen, maar het leek hem niets te kunnen schelen. Hij zei tegen Tanya dat ze om zich heen moest kijken.

'Wat kan dat je allemaal schelen zolang we dit hebben.' Het is zo onbelangrijk. Wij zijn het enige belangrijke, en wat we voor elkaar zijn.'

'En als we dit niet meer hebben?' vroeg ze, terwijl ze om zich heen keek en dacht aan haar terugkeer naar Californië.

'Dat zullen we blijven hebben,' zei hij rustig. 'Dat moeten we. Zolang we hier iets hebben, een plek waarnaar we kunnen terugkeren om onze batterij weer op te laden, is de rest van die waanzin misschien niet belangrijk meer.' Het was een interessante gedachte en hij beviel haar wel. Misschien had Gordon gelijk en moest ze een huis in Wyoming kopen. Ze had er zeker het geld voor. Ze kon zelfs het huis in Malibu verkopen. Het was enorm groot en ze ging er toch bijna nooit naartoe.

'Ik heb het gevoel dat ik op de drempel van een heel nieuw leven sta,' zei ze, terwijl ze op een klip stonden en uitkeken over de vallei. Ze zagen buffels, elanden, vee en paarden. Het was een wonderlijk gezicht en Tanya kon gemakkelijk zien waarom hij ervan hield.

'Je staat ook op de drempel van een nieuw leven,' zei hij rustig. Hij draaide haar weer naar zich toe, sloeg zijn armen om haar heen en kuste haar.

17

Op vrijdagmorgen sliep Zoë nog toen Tanya op haar tenen binnensloop om naar haar te kijken. Ze sliep rustig, ze had de avond tevoren goed gegeten en Mary Stuart was het ermee eens, toen ze binnenkwam, dat Zoë een betere kleur had.

Ze gingen net naar buiten om te gaan rijden, toen ze opstond en de woonkamer binnenkwam in haar nachtpon. Ze waren blij te zien dat ze gelijk hadden gehad. Ze zag er een stuk beter uit.

'Hoe voel je je?' vroeg Mary Stuart gretig. Ze waren allebei erg bezorgd om haar.

'Als een nieuw mens,' zei Zoë, die nu spijt had dat ze het hun had verteld. Ze vroeg zich af of ze wel had moeten zeggen dat ze aids had, maar de kat was nu uit de zak, en hun steun betekende veel voor haar. 'Het spijt me dat ik jullie gisteren zo tot last was.' Tanya wilde haar zeggen dat ze het zo erg vond dat Zoë een jaar geleden haar vinger had geprikt en aids had gekregen, maar ze hield haar mond.

'Doe niet zo gek.' Ze keken elkaar aan en bleven kijken en ieder van hen wist wat de ander dacht. Dit was echte liefde, en medeleven en bezorgdheid. Dit waren vriendinnen die je maar eens in je leven kreeg. 'Je moet goed voor jezelf blijven zorgen. Blijf vandaag maar in bed en rust zoveel mogelijk uit. Met de lunch kom ik terug om te zien of je iets nodig hebt,' zei Tanya en ze sloeg haar arm om haar heen. Ze was verrast toen ze merkte hoe tenger Zoë was onder haar flanellen nachtpon, nog tengerder dan ze eruitzag. Er zat nauwelijks vlees op haar botten.

'Wil je dat we bij je blijven?' vroeg Mary Stuart welwillend, maar Zoë zei dat dat niet hoefde.

'Ik wil dat jullie tweeën het leuk hebben. Je verdient het allebei.' Ieder op haar manier hadden ze alle twee zware tijden doorgemaakt: overlijden, echtscheiding, al het letsel dat je in het leven kon oplopen en dat een uitdaging vormde voor je verdere bestaan.

'We verdienen alle drie ons plezier,' zei Mary Stuart. 'Jij ook.'

'Ik wil alleen maar weer aan het werk,' zei Zoë. Ze begon zich echt schuldig te voelen dat ze zo lui was, en een tweede week leek absoluut zondig. Maar ze wist dat ze die nodig had om te herstellen van die korte episode die ze nu achter zich had.

'Wees nou eens braaf en wees lui.' Tanya schudde haar vinger tegen haar en een paar minuten later vertrokken zij en Mary Stuart om te gaan ontbijten.

Hartley informeerde naar hun vriendin en ze zaten tijdens het ontbijt zacht over haar te praten. Ze vonden dat Zoë erg dapper was en Tanya was dankbaar dat Sam haar zo steunde.

'Hij moet een echte mannetjesputter zijn,' zei Hartley bewonderend, toen Mary Stuart hem vertelde over Sams reactie op wat Zoë hem had verteld. Ze hadden nog steeds niet tegen Hartley gezegd dat ze aids had en dat waren ze ook niet van plan. Hij dacht dat ze kanker had.

'Ze kan nog genezen,' zei hij hoopvol, maar het was duidelijk dat hij dat niet waarschijnlijk vond, net als zij. 'Ik ken nog een echtpaar dat zoiets heeft gedaan: trouwen ondanks een stervensprognose. Het waren de meest fantastische mensen die ik ooit heb ontmoet, en waarschijnlijk de gelukkigste. Volgens mij leefde zij er een stuk langer door. Hij weigerde gewoon haar te laten gaan. Zij vocht dapper en volgens hen heeft hun liefde haar leven met jaren verlengd. Ik ben hen nooit vergeten. Ik geloof niet dat hij ooit is hertrouwd toen zij was gestorven, maar hij schreef er een boek over, over haar. Het was het meest ontroerende dat ik ooit heb gelezen. Ik huilde van begin tot eind ik kan je niet zeggen hoe ik hem bewonderde. Hij hield meer van haar dan welke man ook van een vrouw kan houden.' Mary Stuart luisterde met tranen in haar ogen en ze wenste Zoë iets soortgelijks toe, meer dan wat ook.

Die middag belde Sam Zoë en ze spraken lange tijd. Hij wilde dat ze hem plechtig beloofde dat ze zouden trouwen, en zij beschuldigde hem er nog steeds van dat hij gek was.

'Je kunt me niet ten huwelijk vragen,' zei ze, ontroerd, gevleid en tot tranen toe bewogen door wat hij zei. 'Je kent me niet eens.'

'Ik ken je al meer dan tweeëntwintig jaar, en met tussenpozen heb ik vijf jaar met je samengewerkt. De laatste twintig jaar ben ik waarschijnlijk verliefd op je geweest, en als we allebei zo stom waren om dat niet te zien dan is dat niet mijn probleem. Jij hebt het er altijd zo druk mee om voor anderen te zorgen, Zoë, je ziet niet eens wat er vlak naast je gebeurt. Ik wil er zijn voor jou,' zei hij en zijn stem klonk hartelijk, en bruusk en sexy toen hij die woorden uitsprak.

'Je bent er al voor me, Sam,' zei ze zacht. Hij was verbazingwekkend.

'Ik zal er voor je zijn zolang als je wilt. Bovendien hebben we nog niet eens officieel een afspraakje gemaakt.'

'Dat weet ik. Jij hebt nog niet eens mijn lasagna geproefd.' Ze moesten nog zoveel dingen doen en nog zoveel dingen over elkaar ontdekken.

'Ik ben een geweldige kok. Wat eet jij het liefst?' Zulke dingen wist hij niet over haar, maar nu wilde hij alles te weten komen. Hij wilde haar verwennen, er voor haar zijn en haar verzorgen. Hij wilde geschiedenis schrijven en haar beter maken. Maar als dat niet lukte, zou hij er ook voor haar zijn, tot het bittere einde. Hij wist nu, diep in zijn hart, dat dat zijn bestemming was en niets dat ze hem gezegd kon hebben zou hem ertoe brengen daar iets aan te veranderen.

'Wat ik het liefst eet?' Zoë moest lachen om die vraag. Ze dacht er al bijna niet meer aan dat ze ziek was. Ze voelde zich vandaag beter en ze was erg gelukkig. Het speelde zich allemaal af in het heden, in het hier en nu. Geen zorgen voor morgen. 'Eigenlijk... geloof ik, afhaakten. Weet je wel, wat je uit de muur haalt en in de kast in het lab stopt en waarvan je, tussen patiënten door, drie happen neemt.'

'Je bent walgelijk. Dat is afgelopen. Voortaan voor jou alleen gourmetmaaltijden. Misschien moet ik in de cateringbusiness gaan in plaats van waar te nemen.' Maar Sam zou nu fulltime gaan werken en ze vonden dat allebei een heerlijk idee. De gedachte dagelijks met haar te werken beviel hem goed. 'Nu we het er toch over hebben,' had hij haar herinnerd, door haar op het idee gebracht, 'we moeten een nieuwe waarnemer gaan zoeken. Jij kunt geen visites voor mij doen als we samen zijn.' Ze nam bijna aan, net als hij, dat ze de meeste tijd samen zouden doorbrengen. Het idee stond haar zeker aan, nu hij van haar situatie op de hoogte was, en ze had het gevoel dat hun relatie zelfs nog beter zou worden dan ze verwachtten. Heel even glimlachte ze bij de gedachte aan Dick Franklin. Zoiets als dit zou ze met hem nooit gedaan kunnen hebben. Hij zou er nooit zijn geweest voor haar. Ze had verdomd veel geluk dat ze Sam Wagner had ontmoet, en dat wist ze.

'We kunnen het nu en dan van elkaar overnemen,' zei Sam praktisch. 'En ik zal links en rechts eens informeren of iemand een goede arts kent die voor ons zou kunnen invallen. Ik heb met een man samengewerkt die ik wel mag, en met een vrouw die veel werk met aidspatiënten heeft gedaan in General. Ze is jong, maar goed. Ik denk dat ze je wel zal bevallen.'

'Is ze knap?' vroeg Zoë bezorgd, en hij lachte.

'Je hoeft je nergens zorgen over te maken, dokter Phillips.' Maar hij klonk blij. 'Ik wist niet dat jij jaloers was.' Het was allemaal zo dwaas en zo wonderlijk. Het leek of alles als door toverkunst voor elkaar was gekomen.

'Dat ben ik niet, alleen slim en voorzichtig.'

'Goed zo, ik zal rondvertellen dat we uitzien naar mannen of lelijke vrouwen om voor ons waar te nemen... Zoë, ik hou van je.' Er klonk zoiets teders in zijn stem dat de tranen haar in de ogen sprongen terwijl ze naar hem luisterde.

'Ik hou ook van jou, Sam,' zei ze. Hij beloofde haar later die middag nog te bellen, als hij klaar was met zijn werk.

'Je patiënten staan buiten te dringen. Ik kan maar beter weer aan het werk gaan voordat ik je kliniek moet sluiten. Ga wat rusten. Ik bel je later wel.'

'Misschien ga ik vanavond wel met de anderen eten,' zei ze, naar het plafond kijkend.

'Doe niets overhaast. Neem je gemak, denk erom. Ik wil met je uitgaan als je terug bent, rust dus maar uit. Er is een nieuw restaurant aan Clement dat ik eens wil proberen.' Alles klonk zo bezield, zo echt en hoopvol.

Zoiets zei ze tegen dokter Kroner toen hij die middag naar haar kwam kijken. Maar dat hoefde ze niet uit te spreken, hij kon het merken. Ze was nog een beetje uitgedroogd en hij wilde dat ze meer dronk, maar ze zag eruit als een nieuw mens. Hij wist dat Zoë op de hoogte was dat ze zulke momenten zou doormaken: afschuwelijke momenten en episodes van ziekte of vertwijfeling, en daarna zou ze zich herstellen. Op den duur zouden de slechte momenten de goede in aantal overtreffen, maar dat kon nog lang duren. Ze zou zo lange tijd door kunnen gaan voordat het erger werd, of het kon ook heel snel verergeren. Niemand kon dat voorspellen, en dat wist zij beter dan hij.

'Kan uw waarnemer nog een tijdje blijven?' vroeg hij nadat hij haar had onderzocht en was gaan zitten om in haar kamer wat met haar te praten.

'Ja, inderdaad,' lachte ze, en ze dacht aan alle dingen die Sam had gezegd sinds de dag tevoren. 'Hij kan een hele tijd blijven. Hij heeft erin toegestemd fulltime met me te gaan werken.' Ze zei het glimlachend.

'Dat is geweldig,' zei hij, blij voor haar en een beetje verrast dat ze er zo gelukkig uitzag. De episode van de dag tevoren had haar bijna opgetogen gemaakt. Het was een ongewone reactie voor iemand die zo ziek was als zij. 'Maar hoeveel van uw werk denkt u aan hem te kunnen overlaten? U moet bereid zijn iets ervan op te geven, dokter Phillips,' zei hij en Zoë knikte, maar kon haar lachen niet houden.

'In feite denk ik dat hij heel veel zal overnemen.' Ze zweeg even en keek hem weer aan. 'Hij wil met me trouwen,' zei ze, en ze voelde zich weer als een klein meisje, helemaal niet ziek meer. Ze wist niet eens zeker of het wel zou gebeuren, maar het feit dat Sam het wilde ontroerde haar diep. De wetenschap dat hij er voor haar wilde zijn, met of zonder trouwen, betekende alles voor haar. Het huwelijk was niet meer dan het glazuur van de taart. Het belangrijke was dat hij er voor haar wilde zijn, in ziekte en gezondheid, onder welke omstandigheden ook. Dat was het enige dat telde.

Dokter Kroner feliciteerde haar. Hij vond het fijn voor haar. De zaken leken inderdaad goed voor haar te verlopen en dat was belangrijk. Ze zei dat ze haar vriendinnen ook had verteld over haar ziekte. Het was voor hen alle drie heel emotioneel geweest, maar ze voelde zich erg gesteund door alle mensen die echt belangrijk voor haar waren.

'U weet hoeveel dat betekent,' zei hij. Het was belangrijk je niet kwetsbaar op te stellen door de verkeerde mensen over je ziekte te vertellen, mensen die het niet aankonden en die vol afschuw zouden terugdeinzen van patiënten. Maar de meeste mensen hadden een kleine kern van vrienden die heel anders reageerden, en nu had zij die ook.

Een tijdje spraken ze over haar plannen, haar werk en haar kliniek, en Sam, en Jade, en de dingen die ze wilde doen als ze thuiskwam. Hij waarschuwde haar niet te overdrijven en ze beloofde dat niet te doen, maar hij zei dat hij haar niet geloofde. 'U hebt waarschijnlijk gelijk,' lachte ze. Ze snakte ernaar terug te gaan en haar patiënten te zien, maar ze vond het ook fijn in Wyoming en ze dacht dat het haar goed deed. Net als de anderen voelde ze hier een soort aantrekkingskracht; er was iets mystieks aan de bergen.

Toen stelde dokter Kroner haar een vraag die haar verraste. Hij zei dat hij haar een gunst wilde vragen. Ze kon zich niet voorstellen wat die zou inhouden, maar ze was diep ontroerd toen hij haar vroeg een paar van zijn patiënten te bezoeken. Ze was zo goed op de hoogte en had zoveel ervaring; het zou voor hem van onschatbare waarde zijn als ze hen wilde bezoeken. Hij had er maar een stuk of vijf, maar hij had alles gelezen wat hij kon en hij bezat een enorme bibliotheek over aidsonderzoek. Hij zei dat hij kopieën had van al haar artikelen. Maar een echt consult met haar zou de grootste steun zijn die hij zich kon voorstellen.

'Pas wanneer u zich wat sterker voelt natuurlijk... Misschien over een paar dagen...' Hij keek haar hoopvol aan en Zoë zei hem dat ze dat heel graag zou doen; ze voelde zich zelfs vereerd.

'Wat voor bezoekdiensten hebt u?' vroeg ze geïnteresseerd.

'Niet slecht,' zei hij bescheiden, dankbaar voor haar belangstelling. 'We hebben een goede verpleeggroep met een paar fantastische verpleegsters. Ik bezoek iedereen die ik kan. Ik ga naar hen toe. Ik probeer hun vrienden en familie aan te sporen hen te helpen. We proberen een soort centrale keuken op te zetten, die door vrienden wordt geleid, zoiets als het project "Open Hand" in San Francisco, maar dan op kleinere schaal. Ik hoop dat we nooit zoveel mensen te verzorgen krijgen. Momenteel hebben we gelukkig niet zoveel gevallen. Maar nu er steeds meer mensen uit de stad komen, mensen uit de showwereld, schrijvers, mensen die alleen maar willen ontsnappen, denk ik dat we weleens veel meer mensen met aids hier kunnen krijgen. Misschien zelfs in een vergevorderd stadium, mensen die behandeling nodig hebben. Ik zal alle hulp die ik van u kan krijgen waarderen,' zei hij, en ze knikte ernstig. Ze beloofde hem ook wat meer boeken te sturen, werken die voor haar belangrijk waren geweest, en zelfs een paar van de artikelen die Sam haar had aanbevolen. Ze kregen het over alternatieve genezingsmethoden en tegen het eind van de middag ontdekten ze dat ze bijna twee uur hadden gepraat. Ze begon moe te worden en Kroner adviseerde haar een dutje te gaan doen voor het eten. Ze wilde naar de eetzaal gaan om naar de two-steplessen te kijken die ze later zouden krijgen. Ze dacht dat het leuk zou zijn en wist dat de anderen erheen gingen. Ze wilde met hen mee.

'Ik kom u over een paar dagen wel opzoeken in het ziekenhuis, of misschien wilt u dat ik visites met u doe. Zie maar wat u het best uitkomt,' zei Zoë hulpvaardig. 'Ik wil alles doen. Laat maar een boodschap voor me achter.' Nu waren ze dokter en student, méér dan dokter en patiënt, maar hij wist dat ze heel goed besefte wat ze nodig had, nog beter dan hij. Ze dankte dokter Kroner nog eens voor zijn hulp van de dag tevoren en toen hij vertrok ging ze weer liggen en viel in slaap.

Toen de anderen terugkeerden van hun rit, sliep ze vast. Voor hen was het een prettige middag geweest. Ze hadden paren gevormd zoals ze dat nu vaak deden. Hartley reed met Mary Stuart en Tanya reed voor hen uit met Gordon. Ze was blij te horen dat hij die avond naar de dansles in de grote woonkamer zou komen. Het was een van de zeldzame gelegenheden waarop de cowboys niet alleen verlof hadden zich onder de gasten te mengen, maar waarop dat ook van hen werd verwacht. Gordon was bijzonder populair, omdat iedereen zei dat hij zo goed kon dansen.

Zoë werd op tijd wakker om zich aan te kleden en ze praatte wat met haar vriendinnen. Nu ze zich zoveel beter voelde, en ondanks wat ze nu wisten over haar ziekte, waren ze alle drie in een verrassend goede stemming. Hun romantische situaties maakten hen aan het lachen, kletsen en giechelen. Opnieuw deed hen dat aan vroeger op Berkeley denken.

'Mijn god, wat heerlijk om weer jong te zijn, hè?' zei Tanya, nog steeds verbaasd over wat er met ieder van hen aan het gebeuren was. 'Denken jullie dat het soms aan het water hier ligt?' Ze had in jaren niet meer zoveel te vertellen gehad als nu tegen Gordon, en zo te zien leek het of Mary Stuart en Hartley voortdurend samen waren geweest. Ze voelden zich verrassend op hun gemak bij elkaar en ze leken dezelfde, of in elk geval overeenkomende meningen te hebben over elk onderwerp.

'Ik heb nog nooit zo'n man ontmoet,' zei ze. Het deed haar denken aan haar leven met Bill, nog voordat Todd stierf. Ze hadden allebei steeds vrij uiteenlopende meningen gehad, maar dat vond ze toen wel interessant. Zelfs op de beste momenten hadden ze altijd wel op een vriendelijke manier gekibbeld. Ze vond dat altijd de jeu van het leven en het wierp een nieuw licht op allerlei situaties. Maar nu met Hartley verliep alles een stuk soepeler. Nu zag ze in hoe het was bij iemand te zijn die dezelfde ideeën had en dezelfde meningen deelde. Het was alsof ze Ginger Rogers was en met Fred Astaire danste. Zij en Bill waren niet eens meer in dezelfde danszaal.

Ze was die avond al bijna de deur uit, in een helderrode spijkerbroek, een bijpassend truitje, lipstick van precies dezelfde kleur en haar donkere haar naar achteren gekamd, toen de telefoon overging. De anderen waren vlak voor haar vertrokken en zij was achtergebleven om de helderrode cowboylaarzen te zoeken die ze bij Billy Martin's had gekocht. Ze had ze net aangetrokken en haastte zich de deur uit, toen ze de telefoon hoorde. Ze was in de verleiding niet op te nemen, maar dat leek niet eerlijk tegenover de anderen. Het zou een gesprek kunnen zijn van Zoë's kind of een van haar patiënten, of iemand die Tanya waarschuwde voor gevaar of een mogelijk probleem. Met haar rode kasjmieren sjaal in de hand liep ze snel terug de kamer in en pakte ademloos de hoorn op.

'Hallo?'

'Is mevrouw Walker daar?' Eerst herkende ze de stem niet en ze had geen idee wie er belde.

'Daar spreekt u mee. Wie bent u?' zei ze formeel en ze was verbaasd over het antwoord.

'Mary Stuart? Ik herkende je stem niet.' Het was Bill en het benadrukte nog eens hoe ver ze uit elkaar waren gegroeid. Geen van beiden hadden ze de stem van de ander herkend. Maar ze had ook in dagen niet meer met hem gesproken. Meestal wisselden ze korte en totaal oninteressante faxen uit.

'Ik herkende de jouwe ook niet. Ik was net op weg om te gaan eten.'

'Het spijt me dat het een slecht moment is,' zei hij droog. Voor hem was het drie uur 's nachts. En ze had geen idee waarom hij belde.

'Is alles goed met Alyssa?' Haar hart sloeg een slag over toen ze hem dat vroeg. Het was de enige reden die ze kon bedenken waarom hij nu zou bellen.

'Ze maakt het prima,' zei hij rustig. 'Ik heb gisteren nog met haar gesproken. Ze hebben het geweldig in Wenen. Ze waren daar net aangekomen vanuit Salzburg. Ze zwerven overal rond, maar ze hebben plezier. Ik denk niet dat we haar deze zomer nog te zien zullen krijgen.' Mary Stuart glimlachte bij de beschrijving van wat haar dochter aan het doen was. Het was echt iets voor haar.

'Als je haar weer spreekt zeg dan dat ik van haar hou. Mij heeft ze niet gebeld. Ik denk dat het tijdsverschil het waarschijnlijk te lastig maakt. Maar ik dacht wel dat alles goed zou zijn met haar, anders zou ze het jou wel hebben verteld. Wat doe jij zo laat nog op?' Ze klonken als zakenpartners die nieuws uitwisselden. Er was niets persoonlijks tussen hen.

'Ik heb overgewerkt en ik was zo stom om vanmiddag koffie te drinken, dus nu zit ik hier op dit onchristelijke uur en ik dacht: ik zal jou maar eens bellen. Het tijdsverschil werkt ook nooit echt in mijn voordeel.' Dat doet ons huwelijk ook niet, wilde ze zeggen, maar ze hield het voor zich.

'Lief van je om te bellen,' zei ze, maar met weinig overtuiging. Ze wilde het niet eens meer proberen; ze had haar besluit genomen: ze wilde van hem af. En het had niets te maken met Hartley Bowman. Het had alles te maken met William Walker. 'Wat doe jij op dit moment? Je hebt me helemaal niets verteld in de faxen. Ik geloof eigenlijk dat ik al een paar dagen niets van je heb gehoord, is het niet?' Hij wist het niet eens meer. Maar Mary Stuart kon dat niets schelen.

'Jij vertelt mij ook niet veel,' zei ze bits.

'Er valt niets te vertellen, ik werk. Ik ga niet naar Annabel's of naar Harry's Bar. Ik zit de ene dag na de andere op mijn krent, de ene avond na de andere, om me voor te bereiden op deze zaak. Erg leuk is het niet, maar ik denk dat we gaan winnen. We zijn er helemaal klaar voor.'

'Dat is leuk,' zei ze. Ze keek naar haar rode laarzen en dacht aan haar man. Maar terwijl ze naar hem luisterde, merkte ze dat ze alleen maar aan Hartley kon denken. En die vergelijking viel ongunstig uit voor Bill. Ze kon zich niet voorstellen dat ze dit gesprek met Hartley Bowman zou voeren, of dat ze met hem het jaar zou hebben gehad dat ze achter de rug had. Ze kon zich niet voorstellen hoe dat zou zijn. Ze wilde het niet nog eens doormaken, of zelfs nog verdergaan.

'Hoe zit het met jou?' Hij drong bij haar aan en ze leek niet te willen praten. Dat merkte hij ook en het verwonderde hem. 'We rijden elke dag. Het is hier ongelooflijk mooi. Ik heb nog nooit zoiets gezien. De Tetons zijn spectaculair, mooier dan Europa.'

'Hoe gaat het met je vriendinnen?' Waarom was hij ineens zo geïnteresseerd? Dat begreep ze niet.

'Ze maken het prima.' Ze sprak met geen woord over Zoë. 'Ze wachten eigenlijk op me voor het diner.' Ze vertelde hem niets over de two-steplessen daarna of over Zoë's ziekte. Ze wilde niets met hem delen. Het was voorbij.

'Dan zal ik je niet langer ophouden. Doe hun de groeten van mij.' Ze stond op het punt hem te bedanken en afscheid te nemen, toen het aan zijn kant even gênant stil was. Het was laat voor hem en ze had hem nu in weken niet meer gezien.

'Stu... ik mis je.' Er kwam geen eind aan de stilte toen hij dat had gezegd. Ze wilde hem nu niet misleiden en ze wist niet waarom hij dit zei. Waarom zou hij, na een jaar stilzwijgen en ellende? Misschien voelde hij zich schuldig of had hij spijt over wat ze niet langer hadden, net als zij. Maar ze ging geen spelletje met hem spelen en ze zou zich niet meer door hem laten kwetsen. Hij had haar al te veel pijn gedaan. De deuren waren nu gesloten. Ze vroeg zich af, gezien het uur en zijn toon, of hij gedronken had. Dat was niets voor hem, maar het was laat en hij was alleen; het zou kunnen. Wat de reden ook was, ze trapte er niet in.

'Werk maar niet te hard,' was het enige dat ze zei. Een maand eerder, zes maanden eerder... een jaar eerder... zou ze zich een monster hebben gevoeld om zoiets te zeggen. Maar nu voelde ze helemaal niets toen ze hem groette, de hoorn op de haak legde en zich de deur uit haastte om zich bij de anderen te voegen voor het diner.

De two-steplessen die avond waren nog leuker dan verwacht. Alle gasten kwamen en Zoë was er ook, gehuld in een blauwe kasjmieren sjaal. Ze droeg een jurk van zachte chamois en mooie blauwe oorringen. Ze zag er prachtig uit zoals ze daar zat. Sommige andere gasten droegen rokken die uitwaaierden als ze dansten. Tanya zag er even sensationeel uit als altijd, in een antieke Victoriaanse jurk van witte kant, zodat ze er tegelijk onschuldig en sexy uitzag. Gordon wist niet hoe hij het had toen hij haar zag. Hij droeg een spijkerbroek en een schoon cowboyhemd, een zwarte Stetson en zwarte laarzen. Toen ze elkaar troffen, zei Tanya dat hij er net uitzag als een cowboy in een film.

Charlotte Collins vroeg Gordon om de demonstratie te geven. Kennelijk had hij de nodige prijzen gewonnen met zijn two-step.

'Niet alleen voor het rijden op stieren en gezadelde bronco's, al zal hij u dat niet vertellen,' plaagde ze. Ze was een wijze en pientere vrouw op leeftijd. Ze hield moederlijk Zoë in de gaten, die tevreden op de divan zat. Ze voelde zich nog niet goed genoeg om te dansen, maar ze zat opgewekt te praten met John Kroner, die was gekomen voor het diner en de rest van de avond. Charlotte nodigde hem vaker uit en vanavond had ja gezegd omdat hij het leuk vond Zoë te zien en een kans te krijgen met zijn heldin te praten.

'Heeft iemand hier al eerder de two-step gedaan.'' vroeg Charlotte toen Gordon naar voren stapte. Een paar gasten die er eerder waren geweest staken aarzelend hun hand op en Tanya moest onwillekeurig lachen.

'Niet sinds mijn veertiende ongeveer, mevrouw Charlotte.'

'Och ja.' Charlotte glimlachte hartelijk naar haar. 'We hebben hier een meisje uit Texas. Wil je het eens proberen?' vroeg ze, alsof Tanya haar een gunst moest bewijzen. De gasten applaudisseerden direct. Als ze haar niet konden horen zingen, konden ze in elk geval toekijken terwijl ze de two-step deed.

'Ik vrees dat ik mezelf voor gek ga zetten,' lachte ze, 'en jou,' zei ze tegen Gordon toen die op haar afliep. Maar de verleiding om met hem te dansen was te groot. Ze liet haar hand langzaam in de zijne glijden en liep naar het midden van de vloer toen de muziek werd aangezet en Charlotte aan iedereen uitlegde hoe je het moest doen. Eerst nam Gordon de passen langzaam met haar door en bij de volgende melodie draaide hij haar in het rond, liep met haar voor- en achteruit en liet haar rondtollen. Iedereen klapte, ze vormden een fantastisch paar. Het leek wel een professionele demonstratie. Gordon had een gelukzalige blik in zijn ogen toen Tanya lenig om hem heen spon. Hij nam haar in zijn armen toen de muziek ophield.

'Texas-banjer!' fluisterde hij haar toe met een brede grijns. 'Jij bent beter dan ik. Je maakt mij niet wijs dat je dat een tijd niet hebt gedaan.'

'Echt niet,' fluisterde ze terug, maar ze had het heerlijk gevonden. Ze dansten opnieuw terwijl de andere paren meededen. Iedereen probeerde het en de meesten struikelden. Zij en Gordon dansten nog vier keer. Daarna veranderde hij van partner en liet een aantal anderen zien hoe het moest. Maar helemaal aan het einde kwam hij bij haar terug en ze deden het voor een laatste keer. Iedereen had zich kostelijk vermaakt en de mensen bewonderden Tanya, maar ze heten haar nu met rust. Ze fluisterden nauwelijks nog als ze haar zagen. Ze was nu een vertrouwd gezicht en ze voelde zich thuis op de ranch, meer nog met Gordon.

Toen de muziek zweeg, liep hij wat rond en een aantal andere cowboys stond ook met de gasten te praten. Na vijf dagen samen waren ze allemaal goede vrienden en was er een band tussen hen ontstaan, alleen lang niet zo diep als die tussen Tanya en Gordon. Maar tot hun grote opluchting leek absoluut niemand te vermoeden wat er was gebeurd.

'Ik heb het geweldig gevonden,' glimlachte hij tegen haar en ze keek naar hem op met stralende ogen.

'Ik ook. U kunt goed dansen, meneer Washbaugh.'

'Dank u, mevrouw.' Hij sprak met een wat overdreven accent en boog voor haar. Ze lachten toen Charlotte Collins bij hen kwam staan.

'Jullie twee zouden mee moeten doen met de wedstrijd op de nationale jaarmarkt,' zei ze breed glimlachend. 'Het ziet er echt mooi uit, als het goed wordt gedaan.'

'Ik vrees dat ik het niet zo goed meer kan,' zei Tanya bescheiden. Maar zij en Bobby Joe hadden met al die wedstrijden meegedaan en gewonnen.

'Is alles in orde?' vroeg Charlotte. Ze had zich veel zorgen gemaakt om Zoë. John Kroner had haar niet verteld wat ze had, maar hij zei dat haar toestand ernstig was en dat baarde haar zorgen. 'Dokter Phillips ziet er wat beter uit.' Maar ze was nog erg bleek en ondanks haar opgewekte uiterlijk leek ze heel frêle.

'Ze voelt zich vanavond een stuk beter,' zei Tanya. Ze keek opgelucht, maar toch nog wat zorgelijk. Als ze op enige afstand van haar stond zag ze opnieuw hoe bleek en mager Zoë was. Je kon dat moeilijk over het hoofd zien, maar als je met haar sprak, was ze zo levendig dat je het vergat.

'Ik hoor dat u morgen weer naar de rodeo gaat,' zei Charlotte glimlachend. Tanya en de anderen hadden net voor het diner kaartjes besteld.

'Gaat u morgenavond weer zingen? Het hele dorp had het na woensdag over u.'

'Ik zou het graag doen.' Tanya lachte breed. Ze schudde haar lange haren over haar schouder en zag vanuit haar ooghoek dat Gordon zijn voorhoofd fronste. 'We zullen zien of ze me vragen en hoe het publiek reageert.' Als ze veel dronken mensen zag, of als het er wilder uitzag dan woensdagavond zou ze het niet doen.

'O, vragen zullen ze u wel. Het was het hoogtepunt van het jaar in Jackson Hole. Misschien wel van tien jaar. Het was aardig van u het te doen.' Ze glimlachte en liep naar de andere gasten. Gordon fronste nog steeds zijn voorhoofd.

'Ik wil niet dat je het doet,' fluisterde hij. 'De manier waarop de mensen reageren als je zo dicht bij hen komt, bevalt me niet. Als je op een toneel staat, met veiligheidsmensen, kunnen ze je niets doen.'

'Ja, dat kunnen ze wel,' zei ze eerlijk, en ze wist dat het op een dag zou gebeuren. Ze had een keer, tijdens een concert op de Filippijnen, een kogelvrij vest moeten dragen en ze had gezworen dat nooit meer te doen. Van top tot teen had ze staan sidderen en tijdens het hele concert had ze braakneigingen gevoeld. 'Daarom heb ik die avond op een paard gereden,' zei ze nuchter. 'Ik wist dat ik dan snel weg kon komen als het nodig was.'

'Het bevalt me niet dat je risico's loopt,' zei hij. Hij wilde niet bazig tegen haar doen, maar hij maakte zich echt zorgen.

'Het bevalt mij niet dat jij op stieren en bronco's rijdt.' Ze keek hem recht in de ogen toen ze dat zei. Ze kende zijn cowboyleven; ze had het van dichtbij meegemaakt. En ze wist welke prijs je betaalde en welke gevaren eraan vastzaten. Maar ze kende haar eigen wereld ook, beter dan hij.

'Ik zal je eens wat zeggen,' zei hij sober. 'Als het ooit iets tussen ons wordt, geef ik de stieren en de bronco's eraan.'

'Daar hou ik je aan,' zei ze zacht, en daarna wilde ze ook eerlijk zijn tegenover hem. 'Maar ik kan mijn concerten niet opgeven, Gordon. Daar verdien ik mijn brood mee.'

'Dat weet ik. Ik verwacht het ook niet van je. Ik wil alleen niet dat je je verlaagt om aardig tegen hen te zijn en je dan pijn laat doen. Dat is het gewoon niet waard. Dat verdienen ze niet.'

'Ik weet het,' zuchtte ze en ze keek naar hem op. Het was moeilijk te geloven dat ze dit gesprek voerden, dat ze spraken over hun toekomst, wat ze zouden opgeven en wat niet. Maar het kon geen kwaad als het ooit gebeurde. 'Ik zou alleen eens een keer voor de lol willen zingen, zonder de promotors en de contracten en al het gedoe en die onzin eromheen. Het is heerlijk het gewoon te doen.'

'Zing dan eens voor mij,' glimlachte hij.

'Dat zou ik heerlijk vinden.' Er was een bekend lied uit Texas dat ze dolgraag voor hem wilde zingen. Als meisje had ze het gezongen tijdens schoolbals en het was sindsdien populair geworden, maar ze had het altijd als haar eigen lied beschouwd.

'Op een dag doe ik dat wel.'

'Daar hou ik je aan.' Ze hadden elkaar heel wat beloofd.

Ze bleven allemaal nog wat staan praten en daarna namen Mary Stuart en Tanya Zoë mee naar de bungalow. Gordon had beloofd later te komen als hij kon. Hij zei dat hij op haar slaapkamerraam zou kloppen. Ze vertelde hem waar dat was en ze gingen weg. Hartley liep met hen mee terug en bleef buiten nog wat zitten met Mary Stuart. Tanya en Zoë zaten in de bungalow te praten.

Mary Stuart vertelde hem over Bills telefoontje voor het diner en hij keek haar peinzend aan terwijl ze sprak.

'Hij beseft waarschijnlijk wat hij mist en wat hij al die maanden heeft opgegeven,' zei hij, terwijl hij haar nadenkend aankeek. 'Wat ga je doen als hij het weer goed wil maken?'

'Dat kan ik me niet voorstellen,' zei ze oprecht, 'maar toen ik vanavond met hem sprak, besefte ik iets: ik wil dat niet. Ik wil niet teruggaan. Wat er het afgelopen jaar is gebeurd, of wat Todd is overkomen, kunnen we niet goedmaken. Ik denk niet dat ik hem zijn gedrag ooit zal vergeven. Het is lelijk om dat te zeggen en het is gemeen van me, maar om eerlijk tegen je te zijn vind ik dat hij het kapot heeft gemaakt.'

'En als dat nu eens niet zo is? Als hij terugkomt en tegen je zegt hoeveel hij van je houdt en hoe verkeerd het van hem was, wat dan?' Hij wilde dat ze daarover nadacht voordat ze een fout gingen maken. Ze voelden zich allebei enorm tot elkaar aangetrokken, maar ze waren erg voorzichtig, en dat was precies wat hij wilde. Hij wilde zich ook geen buil vallen.

'Ik weet het niet, Hartley. Ik ben er niet zeker van. Ik geloof dat ik het weet. Ik geloof dat het voor mij allemaal voorbij is. Ik neem aan dat er geen zekerheid is totdat ik hem heb gesproken. Volgens mij weet ik het dan zeker.'

'Waarom wacht je daarvoor tot september?' Het was een vraag die zij zich de laatste tijd ook had gesteld. Aanvankelijk had ze gedacht dat ze tijd nodig had en ze was blij dat ze er de hele zomer over kon nadenken. Maar sinds ze hier was besefte ze dat ze klaar was om het nu af te handelen. Ze had er zelfs over gedacht naar Londen te vliegen en er met Bill over te praten, en dat zei ze ook tegen Hartley.

'Ik geloof dat dat een goed idee is,' zei hij zacht, 'als je het gevoel hebt dat je er klaar voor bent. Ik wil niet bij je aandringen.' Ze kenden elkaar nu vijf dagen en voor hen allebei was het een uitzonderlijke ervaring geweest. Het was echter mogelijk dat alles een droom was, een illusie, of misschien was het echt en iets heel bijzonders. Maar eerst moest Mary zich verstaan met haar man. Geen van beiden wilden ze iets onbezonnens doen voordat ze dat had gedaan. En hoe verleidelijk het ook was met elkaar in bed te kruipen, ze wist dat ze dat niet zouden doen.

'Als we hier weggaan, ga ik met Tanya naar Los Angeles. Ik zou een week blijven, maar ze heeft het toch druk.' Mary Stuart zat hardop te denken en deelde haar gedachten met hem. 'Ik denk dat ik een paar dagen blijf en dan naar Londen vlieg. Ik ben hierheen gekomen om na te denken en te beslissen wat ik wilde. Maar ik wist het al op het moment dat ik hier kwam. Volgens mij wist ik het al eerder.' Ze had het geweten toen ze haar appartement in New York verliet, en ze zou daar nooit meer op dezelfde manier wonen. Ze had afscheid genomen van haar oude leven toen ze wegging. Dat wist ze, en dat zei ze ook tegen Hartley.

'Er is iets aan die bergen waardoor je antwoorden krijgt op veel dingen. Ik heb onze uitjes hiernaartoe gemist nadat Meg was gestorven.' Hij glimlachte tegen Mary Stuart en nam haar hand in de zijne. 'Het zou heerlijk zijn als ik hier mijn nieuwe leven vond, als ik hierheen zou zijn gekomen om jou te vinden.' Hij keek haar verdrietig aan. 'Maar zelfs als er niets van komt en als je naar hem teruggaat, wil ik dat je weet hoe gelukkig je me hebt gemaakt. Je hebt me laten zien dat ik niet zo eenzaam ben als ik denk, dat hier iemand is op wie ik weer verliefd kan worden. Jij bent een prachtig geschenk dat ik nooit verwachtte, je bent een visioen van hoe het leven kan zijn als twee mensen van elkaar houden en gelukkig zijn.' Voor haar was hij precies hetzelfde. Hij was het levende bewijs dat er iemand op de wereld was die om haar gaf, iemand met wie ze gemakkelijk kon praten en die van haar kon houden. Dat wilde ze nu niet opgeven. Hij vroeg het haar niet, maar ze wilde zeker zijn van wat ze met haar man wilde doen, voordat ze naar hem toe ging. Mary Stuart wist zeker dat ze haar besluit had genomen.

'Ik geloof niet dat er iets zal veranderen als ik hem zie,' zei ze zacht. Ze hield Hartleys hand in de hare en kuste die. Hij was haar dierbaar, ze was in zo korte tijd veel van hem gaan houden en ze wilden elkaar zo dolgraag beschermen. Maar ze wist ook dat ze voor zichzelf moest bewijzen wat ze nog voelde voor Bill en wat niet. Hartley wilde haar niet overhaasten en ze zei nadrukkelijk dat hij dat ook niet deed.

'Het was zo vreemd toen hij me vanavond belde. Het leek alsof ik met een volstrekt onbekende sprak. Ik herkende hem eerst niet eens, en hij mij ook niet, en ik kon maar niet bedenken waarom hij me belde. Het is triest je zo ver weg te voelen van iemand van wie je eens hebt gehouden. Ik had nooit gedacht dat het met ons zou gebeuren.'

'Jullie hebben een van de wreedste klappen van het leven gekregen,' zei hij meelevend. 'De meeste huwelijken overleven dat niet. Je staat te kijken van de statistieken. Volgens mij gaat zo ongeveer zevenennegentig procent van de mensen die kinderen verliezen scheiden. Je moet verschrikkelijk sterk zijn om daar tegen te kunnen,' zei hij vriendelijk.

'En ik denk dat wij dat niet waren.'

'Ik vind het heerlijk bij jou te zijn, Mary Stuart,' zei hij glimlachend tegen haar, en hij ging over op een ander onderwerp. Hij wilde haar beter leren kennen, met haar in New York zijn, met haar naar Europa gaan, zijn vrienden en zijn leven en zijn werk met haar delen. Er was zoveel dat hij met haar wilde doen en hij snakte ernaar te beginnen. Hij was twee jaar alleen geweest, maar hij wist dat hij nog wat langer moest wachten. Ze moest naar Londen met haar man gaan praten. Maar als ze dat eenmaal had gedaan, als ze zekerheid had, dan waren de mogelijkheden eindeloos, dat wist hij. Dan was er niets meer dat hen kon tegenhouden om samen te zijn, al maakte hij zich nog wat zorgen over haar dochter. Hij had zelf nooit kinderen gehad en vroeg zich af of Alyssa zich tegen hem zou verzetten, of ze hem de schuld zou geven van de scheiding en hem zou gaan haten, uit loyaliteit jegens haar vader. In feite zou hij niet de oorzaak zijn van de scheiding, maar het zou moeilijk voor haar zijn dat te accepteren. Hij had er die middag met Mary Stuart over gesproken en ze had toegegeven dat zij en Alyssa eens heel ernstig met elkaar moesten praten. Aan de andere kant zou ze ook niet om haar bij Bill willen blijven. Alyssa moest haar eigen leven gaan leiden. En zoals Mary Stuart het zag, was haar leven voor meer dan de helft voorbij. Dit was haar laatste kans om een bestaan op te bouwen met iemand van wie ze echt kon houden en die ook van haar hield. Ze zou die kans niet voorbij laten gaan uit loyaliteit jegens iets wat ze niet langer had met een man die niet meer van haar kon houden. Ze wilde bij Hartley zijn.

Lang bleven ze samen zitten praten over het verleden, het heden en de toekomst. Alles was afgesproken. Mary Stuart zou de week nadat ze terug was gekomen uit Wyoming naar Londen gaan. Ze dacht niet dat ze langer in Londen zou blijven dan een paar dagen; misschien minder als Bill er verder niet meer over wilde praten. Misschien zou ze proberen Alyssa ergens voor een dag te ontmoeten. Ze wist nog niet zeker of ze haar al wilde vertellen over de scheiding, tenzij Bill vond dat ze dat moesten doen, anders zou ze ermee wachten tot september. Maar ze wilde haar dochter zien, als ze haar kon opsporen bij haar zwerftocht door Europa.

Daarna zou ze naar huis gaan en haar leven opbouwen. Ze had geen idee wat Bill zou willen doen met het appartement. Of hij het wilde houden, of het wilde verkopen, of hij erin wilde wonen of vond dat zij dat maar moest doen. Maar daarover had ze ook al een beslissing genomen: ze wilde er niet meer wonen. Het was allemaal te pijnlijk. Het was een voortdurende herinnering telkens wanneer ze langs de kamer van Todd liep. Of zijn spullen daar nu waren of niet maakte niet uit. Ze wist dat hij daar eens had gewoond, ze wist precies waar de banier van Princeton had gehangen, waar de trofeeën hadden gestaan, en waar de teddybeer op zijn bed had gelegen toen hij nog klein was. Zijn spullen waren nu opgeborgen en het werd tijd voor hen ook hun spullen op te bergen. Het werd tijd voor een heel nieuw bestaan voor hen allemaal en hopelijk, als ze veel geluk had en het lot haar gunstig was gezind, zou het voor haar een leven met Hartley zijn.

'Zou je met me naar Fisher's Island willen gaan als je terugkomt?' vroeg hij voorzichtig. 'Ik heb daar een leuk oud huis. Ik ben er niet vaak geweest sinds Margaret is gestorven, maar ik geloof dat ik er in augustus een tijdje zou willen doorbrengen.' Ze keek hem dankbaar aan. Ook hij had zijn schimmen uit het verleden, zijn lievelingsplekjes en zijn vaste gewoonten. Die hadden ze allebei.

'Dat zou ik heerlijk vinden. Ik wist echt niet wat ik dit jaar met mezelf wilde doen, nu Bill zo lang weg is. Ik zou eerst vrienden gaan opzoeken in New Hampton.'

'Blijf dan bij mij,' zei hij en hij kuste haar in haar hals. Hij wilde niets liever dan naast haar wakker worden, naar de zee luisteren en de hele middag, de hele avond en de hele morgen met haar vrijen, praten tot in de kleine uurtjes en zijn favoriete boeken met haar delen. Hij had al ontdekt dat ze dol was op lezen en ze hielden allebei van dezelfde schrijvers. Hij had een paar prachtige eerste drukken die hij haar wilde laten zien. Hij wilde hand in hand met haar over het strand wandelen en haar al zijn geheimen vertellen. Maar de meeste daarvan hadden ze al gedeeld tijdens hun ritten door de veldbloemen over de heuvels en door de valleien van Wyoming. Het was nu al heerlijk en het kon alleen maar beter worden.

Het was laat toen Hartley zich eindelijk van haar losmaakte en ze waren allebei tevreden met hun plan dat zij na de volgende week naar Londen zou gaan en dan bij hem zou komen op Fisher's Island. De reis naar Londen was heel belangrijk. Toen hij haar welterusten wenste, stelde hij haar nog een laatste, pijnlijke vraag.

'En als hij je nu terugwint?'

'Dat gebeurt niet,' zei ze en ze kuste hem.

'Hij zou wel gek zijn als hij dat niet probeerde,' fluisterde Hartley en hij kuste haar ook. Als Bill dat deed, wist Hartley dat hij zonder haar de weg terug zou moeten vinden. 'Misschien moeten we een teken bedenken,' zei hij, 'zodat ik weet of mijn leven voorbij is of juist begint.'

'Maak je geen zorgen,' zei ze en ze kusten elkaar opnieuw, maar hij kon er niets aan doen. Hij verlangde zo vurig naar haar. 'Ik hou van je,' zei ze en ze meende het uit de grond van haar hart. Ze kende hem nauwelijks, maar toch wist ze dat ze de rest van haar leven met hem kon doorbrengen en er geen moment spijt van zou hebben. Hij was volkomen anders dan Bill, en toch wist ze dat ze een heel leven met een van hen had kunnen leven en volmaakt gelukkig zou kunnen zijn geweest. Maar haar tijd met Bill was gekomen en gegaan. En haar tijd met Hartley begon nog maar net.

18

Het was een opgewekt gezelschap dat op weg ging naar de rodeo. Zoë had besloten niet mee te gaan. Ze zei dat ze het wel aankon en ze zag er goed uit, maar ze wilde haar krachten sparen en dacht dat de rodeo te inspannend zou zijn. Ze was thuisgebleven met Harleys laatste boek dat hij haar had gegeven, en ze wilde Sam bellen en met haar kind praten.

Tanya en Mary Stuart gingen naar de rodeo en Hartley was meegegaan. Hij droeg een nieuwe cowboyhoed die hij die middag in het dorp had gekocht en hij had er ook een meegebracht voor Mary Stuart. Volgens Tanya zagen ze eruit als nepveeboeren uit Texas. De hoeden waren gestoomd en voor hen op maat gevormd; de bol van de hare was wat hoger gemaakt en de randen wat smaller. Het leek allemaal net echt en ze vormden een knap paar. Het was grappig dat ze allebei marineblauw droegen. Hartley zei daarover dat paren zoiets soms onbewust deden als ze zo goed bij elkaar pasten. Tanya werd er blij van toen ze hen zo zag.

'Jullie tweeën zien er echt knap uit,' zei ze, zittend op de divan met haar ene been over het andere geslagen. Ze verlangde ernaar Gordon te zien. Hartley was ook op de hoogte van de situatie, maar hij was erg discreet en Tanya wist dat hun geheim bij hem veilig was. Wel maakte ze zich zorgen over haar veiligheid, net als Gordon.

'Had je geen beveiliging mee moeten nemen?' vroeg hij en Mary Stuart knikte. Ze dacht ook dat de rodeo voor haar gevaarlijk was. Maar Tanya hield vol dat dat niet het geval was.

'Normaal gesproken zou ik het in L.A. wel hebben gedaan bij zo'n gelegenheid, maar de mensen zijn hier aardig. Ze zullen me niets doen. In het ergste geval vragen ze me om een heleboel handtekeningen, maar dat is niet zo erg. Het lijkt zo opschepperig een stel lijfwachten mee te nemen naar een rodeo in een kleine plaats. Net Hollywood. Ik zou me ervoor schamen.'

'Maar misschien is het verstandiger,' bleef hij aandringen. 'Wees in elk geval voorzichtig,' waarschuwde hij, en ze glimlachte. Ze vond het heerlijk dat hij zo goed was voor Mary Stuart. Bill Walker had ze nooit echt gemogen. Ze had hem altijd te hard gevonden voor Mary en hij verwachtte altijd zoveel van haar. Volgens Tanya had hij het altijd vanzelfsprekend gevonden dat zij er was. Hij had het volmaakte huis, de volmaakte echtgenote, de volmaakte kinderen, en hij verwachtte ook niets anders. Ze vroeg zich af in hoeverre hij dat alles echt had gewaardeerd, hoe vaak hij haar had bedankt, als hij dat al had gedaan. Maar ze wist zeker dat Bill nu verbijsterd zou reageren als Mary Stuart hem zei dat het voorbij was. Zelfs zijn faxen aan haar maakten Tanya woedend. Ze waren kil, afstandelijk en onhartelijk. Hartley was totaal anders dan Bill. Hij was warm, vriendelijk, bezorgd en betrokken bij ieder om zich heen. Ze vond echt dat hij perfect was voor Mary Stuart en samen zagen ze er fantastisch uit. Ze leken zelfs een beetje op elkaar, alleen waren zijn haren grijs en was hij tien jaar ouder. Hij liet Tanya beloven dat ze die avond voorzichtig zou zijn en de politie bij het minste of geringste probleem om hulp zou vragen.

'Blijf maar bij ons in de buurt en ga niet zwerven,' waarschuwde Mary Stuart, en ze klonk alsof ze het tegen Alyssa had.

'Ja, mama,' plaagde Tanya, maar ze was zo opgewonden dat ze nauwelijks kon blijven zitten toen ze ter plaatse kwamen. De bus reed hotsend over diepe geulen de parkeerplaats op en miste op een haar na een paar kinderen te paard.

Maar zodra Tanya uitstapte, stonden ze op haar te wachten: niet alleen fans, maar ook dezelfde man en de functionarissen die haar op woensdag hadden benaderd. Ze wilden dat ze nog één keer het volkslied zong, precies zoals ze het had gedaan, precies zoals God had bedoeld dat het gezongen werd, zeiden ze. Ze maakten er zo'n theater van dat ze erdoor werd geroerd. Ze deelde een stuk of wat handtekeningen uit terwijl ze met hen praatte. Hartley en Mary Stuart keken bezorgd, maar allebei wisten ze dat dit nu eenmaal haar leven was. Ze had er een hekel aan haar fans in de steek te laten. Ten slotte stemde ze erin toe om weer te zingen. Ze hadden dezelfde palomino voor haar en dit keer vroegen ze of ze daarvoor of daarna nog iets wilde zingen. Ze stelden voor het direct na het volkslied te doen. Tanya koos voor 'God Bless America'; daar deed een rodeo haar altijd aan denken.

'Wat vindt u van een van uw eigen liedjes, mevrouw Thomas?' vroeg de spreekstalmeester hoopvol, maar ze zei dat ze dat niet wilde. Ze wilde niets uit haar repertoire zingen met een schoolband, zonder repetitie, en bovendien was dit de plaats er niet voor. Het was 'God Bless America' of niets. Dat accepteerden ze.

Tanya ging haar plaats opzoeken met Mary Stuart en Hartley en keek naar de boxen met de dieren, maar Gordon zag ze niet. Een paar minuten later kwam men haar halen. De mensen keken haar na en ze wist dat men haar had herkend, maar op een paar kinderen na durfde niemand haar te benaderen. Ze ging doen wat ze hun had beloofd, gekleed in een blauwe spijkerbroek en een rood hemd. Mary Stuart had haar haar nieuwe rode cowboylaarzen geleend, die er fantastisch uitzagen. Ze hadden nog steeds dezelfde schoenmaat. Ze droeg haar haar weer los en had een rode halsdoek om. Een paar hoofden draaiden zich om toen ze voorbijkwam. Alleen al als je naar haar keek wist je dat ze een speciaal iemand was.

'Ze is een fantastische meid,' zei Hartley bewonderend toen ze wegstapte. Hij keek haar na terwijl ze tussen de mensen door liep, gracieus en zeker van zichzelf. Ze had niets van een prima donna. 'Maar ik maak me zorgen over haar veiligheid. Muziekfans hebben een mentaliteit die me altijd ongerust maakt. Ik hoef nooit anders te doen dan een paar boeken te signeren, maar iemand die in haar schoenen staat maakt kennelijk het beest in de mensen los.'

'Ik maak me ook altijd zorgen over haar,' gaf Mary Stuart toe, haar ogen strak op haar vriendin gericht. Ze wist dat ze nu aan de overkant van de arena was, waar een paar ruiters hun paarden aan het afrijden waren. 'Je denkt toch niet dat het serieus is tussen haar en die cowboy?' Hij keek om zich heen om zich ervan te verzekeren dat niemand hen had gehoord. Maar er zaten geen bekenden bij hen in de buurt, en van de ranch zat er ook niemand achter hen.

'Ik weet het niet. Hoezo?' Mary Stuart was bang dat hij iets wist wat zij niet wist.

'Het lijkt me zo'n vreemde combinatie. Zij is zo verfijnd en hij komt uit een heel andere wereld. Haar leven moet gecompliceerd zijn. Volgens mij moet je wel heel bijzonder zijn om daar tegen te kunnen.'

'Dat is zo,' stemde ze in, maar hij deed haar heel erg aan Bobby Joe denken, maar dan een oudere, wijzere versie. Ze wist zeker dat Tanya dat aanvoelde, al was het misschien onbewust.

'Maar hij lijkt erg op haar eerste man. En zij is niet zo verfijnd als ze eruitziet. Op een bepaalde manier past Tanya hier helemaal bij. Met de rest van haar leven is het min of meer gegaan zoals het gegaan is. In de grond van haar hart is ze gewoon een meisje uit Texas. Wie weet? Misschien werkt het wel.' Wie kon zoiets zeggen? Vrouwe Fortuna was nu eenmaal blind. En misschien zou er nooit iets van komen, maar voor Tanya hoopte ze echt dat het zou klikken met Gordon. Net toen Mary Stuart aan hem dacht, zag ze hem. Hij was op de omheining geklommen boven de boxen en keek toe hoe Tanya op haar paard stapte en iets zei tegen de spreekstalmeester.

Terwijl hij daar zo naar haar zat te kijken kon hij zijn geluk niet op. Dit kon gewoon niet gebeuren met hem, zei hij bij zichzelf, zo werkte dat niet. Mensen als Tanya Thomas stegen niet te paard om met je de zonsondergang tegemoet te rijden. Hij bleef zichzelf maar voorhouden dat het waarschijnlijk voor haar een spelletje was, een prettig onderdeel van haar vakantie. Toch wist hij uit hun gesprekken dat ze eerlijk en oprecht was en hij geloofde alles wat ze tegen hem zei. Ze hadden die nacht tot drie uur gezoend, gepraat en met elkaar gescharreld voor haar bungalow. En nu zat hij naar haar te kijken terwijl ze op de palomino die men haar had geleend door de arena draafde. De menigte werd direct stil. Hier en daar werd even geschreeuwd en hij kon een paar van haar fans haar naam horen roepen, maar ze keek naar hen terwijl ze door de arena reed en ze zwegen. Ze had een verbazingwekkend sterke uitstraling.

Toen zong ze zoals ze had beloofd voor hen het volkslied en daarna zette ze langzaam 'God Bless America' in, totdat de mensen letterlijk huilden. Ze had een volle stem die opsteeg naar de hemel en hen allen omvatte. Zelfs Gordon wreef in zijn ogen toen ze klaar was. Ze lachte breeduit tegen alle mensen, wuifde naar hen terwijl ze het paard liet dansen en galoppeerde met een echte Texas-kreet de arena uit. De mensen gingen uit hun dak. Als ze haar hadden kunnen volgen zouden ze allemaal de arena in zijn gelopen en haar hebben gegrepen. Maar dit keer was ze voorzichtig. Ze was van het paard af en verdwenen voordat men het doorhad. Ze kuste de spreekstalmeester zijn wang en bedankte hem omdat hij haar twee liederen had laten zingen. Daarna ging ze letterlijk op in de menigte terwijl hij haar achternaliep. Vlug trok ze haar rode hemd uit en bond het om haar middel. Daaronder had ze een wit t-shirt aangetrokken. Dat maakte haar direct anders. Even snel trok ze haar haar naar achteren, maakte er een vlecht van en wond een elastiekje om het uiteinde. Tegen de tijd dat ze bij de boxen verscheen, zag ze er totaal anders uit en Gordon was verbaasd haar te zien.

'Zo, dat was een snelle verkleedpartij,' zei hij bewonderend. Hij stond zo dicht bij haar als hij durfde en snakte ernaar haar te kussen.

'Dat was ook precies de bedoeling.' Ze pakte zijn cowboyhoed af en zette die op haar hoofd, zodat ze nog meer gecamoufleerd was.

'Goed idee,' zei hij, en hij was blij dat ze voorzichtig was. 'Dat was geweldig,' zei hij, doelend op haar zingen.

'Ik heb altijd gevonden dat dat ons volkslied moest zijn, in plaats van de "Star Spangled Banner". Ik vind het echt mooi.'

'Ik hou van alles wat jij zingt,' zei hij, en hij leek nog een beetje onder de indruk. 'Jij zou "Smoky the Bear" nog kunnen zingen en dan ga ik ook janken, Tanny.'

'Fijn dat te horen,' zei ze, en haar ogen streelden hem. Hij kocht een biertje en ze dronken het samen op. Met één voet op een reling van de box, drinkend van zijn bier en met zijn cowboyhoed op zag ze eruit als een echte cowgirl.

'Tanny, ik ben helemaal weg van je,' fluisterde hij en ze lachte tegen hem.

'Ik ook tamelijk van jou,' plaagde ze, en samen bleven ze een tijdje naar de rodeo staan kijken. Daarna ging ze terug naar de anderen om hen niet ongerust te maken. 'Rijd veilig. Zeg maar tegen het paard dat ik hem kom neerknallen als hij je pijn doet.'

'Jawel, mevroj,' zei hij, en ze zette hem zijn hoed weer op. Het zou het volmaakte moment zijn om haar te kussen, maar hij durfde niet. Als er een fotograaf in de buurt was, zouden ze in alle kranten komen. Ook wist hij niet zeker of Charlotte Collins er die avond was. En de cowboys zouden er zeker over hebben gekletst. Ze wisten allebei dat ze hun geheim maar beter voor zich konden houden.

'Ik zal proberen later terug te komen. Kom anders maar op bezoek,' fluisterde ze voordat ze wegging. Hij had die middag beloofd dat hij weer naar haar bungalow zou komen, ze vonden het heerlijk in het maanlicht te zitten praten en scharrelen. De volgende morgen had ze een afspraak met hem. Ze zou de bus nemen naar Moose; daar zou hij haar oppikken in zijn vrachtwagen en ze zouden samen de dag doorbrengen. En waren wel duizend plekken die hij haar wilde laten zien.

Ze wenste hem opnieuw het beste en ging terug naar haar plaats waar Mary Stuart en Hartley zaten te wachten. Vanaf het moment dat ze de arena had verlaten, hadden ze haar niet meer opgemerkt in de menigte, maar toen ze terugkwam zagen ze waarom: Tanya had haar hemd uitgetrokken en haar haar naar achteren gedaan.

'Dat was slim,' prees Mary Stuart. Ze vroeg waar ze geweest was, al had ze daar wel een idee van voordat Tanya het haar vertelde.

'Bij de boxen,' zei ze, en het klonk zo echt als Texas dat Mary Stuart tegen haar lachte.

'Ik weet nog dat je vroeger zo klonk. Ik was er altijd dol op.'

'Ik ben te lang in de grote stad geweest,' zei Tanya, met een overdreven accent, en ondanks haar andere kleren begonnen de mensen om haar heen fluisterend te wijzen. Mary Stuart gaf haar haar nieuwe blauwe hoed om op te zetten. Tanya verborg zich er snel onder en hield haar ogen neergeslagen.

De meeste nummers bekeek ze geïnteresseerd, en toen kwam Gordon op. Hij reed vanavond ongezadeld, wat nog moeilijker en gevaarlijker was. Tanya vond het afschuwelijk, vooral het machteloze gevoel als ze hem in de lucht zag hotsen op een wild dier dat hem gemakkelijk zou kunnen doden. Alles ging goed, totdat het paard plotseling letterlijk de lucht in vloog en bij de poort van de boxen een bokkensprong maakte. Hij wilde bijna alles doen om van zijn berijder af te komen, en dat lukte hem ook. Hij ramde Gordon tegen de poort en toen hij er ten slotte afviel sleurde het paard hem aan één hand meer dan vijftien meter mee, tot de pick-upmannen hem ten slotte te pakken kregen. Gordon liep diep gebogen de arena uit en hield zijn arm vast. Maar op het laatste moment draaide hij zich om en zwaaide. Ze wist dat hij dat voor haar deed, zodat ze zich geen zorgen zou maken. Het liefst was ze weggerend om te horen of alles goed was met hem, maar ze wilde niet te veel de aandacht trekken. Daarom wachtte ze nog even en keek naar hem vanaf haar zitplaats. Gordon was weer op de box geklommen, maar hij leek zijn arm voorzichtig vast te houden. De omroeper feliciteerde hem met een heel goede rit. Hij won de hoogste score van de avond, maar het had hem wel het nodige gekost.

'Denk je dat hij iets mankeert?' Tanya boog zich voorover en vroeg het Hartley.

'Ik geloof het niet. Anders hadden ze hem wel weggebracht, of de ziekenbroeders geroepen.' Maar ze schrokken er allemaal van toen ze zagen hoeveel cowboys duidelijk geblesseerd de arena uit liepen. Ze hinkten, hielden hun hand op hun rug, sleepten met hun benen, hielden hun armen vast; ze hadden dreunen op hun hoofd gehad, hun buik deed pijn, maar over drie dagen zouden ze er weer zijn om opnieuw mee te doen. De omroeper feliciteerde zelfs een van hen omdat hij terugkwam nadat hij 'woensdag een zware hersenschudding had opgelopen op de stieren'. Wat Tanya betrof was het niet moedig, maar gewoon stom. Tja, dit was nu eenmaal hun wereld. Zelfs jongetjes van vijf jaar liepen tijdens de pauze door de arena lootjes te verkopen en kaartjes voor gratis dagen op de jaarmarkt, vastgebonden aan de staarten van kalveren en jonge stieren. Mary Stuart klaagde aan één stuk door tegen Hartley dat ze vertrapt zouden worden. Maar zo leefde men nu eenmaal in Wyoming. Het was net als die stieren die in Spanje door de straten renden; voor deze mensen was dit gewoon. Maar zelfs Tanya, die in Texas had gewoond, vond het gevaarlijk en eigenlijk heel idioot.

'Dat machogedoe zal hun dood nog eens zijn,' zei ze tegen Hartley toen ze toekeken hoe een jonge berijder van een stierkalf bijna gedood werd, toen de stier hem afwierp en daarna trapte op wat zijn nieren moesten zijn. De omroeper vroeg om een ambulance voor hem, maar toch kroop hij met enige hulp de arena uit, bijna op handen en voeten. Het publiek juichte hem toe. 'Dit is heel wat erger dan wat ik doe,' zei Tanya, en Hartley en Mary Stuart lachten. Even later ging ze terug naar de boxen om te kijken hoe het met Gordon was.

'Is alles goed met je?' vroeg ze met een bezorgde blik toen ze daar kwam. Ze had Mary Stuart haar hoed teruggegeven, omdat ze niet wilde dat die smerig werd, of dat ze hem kwijtraakte als iemand hem afpakte. Dat overkwam haar weleens. Men pakte haar kledingstukken af en rende ermee weg als souvenirs. Het was echt vervelend en ze schrok er altijd van. 'Hoe is het met je arm?' vroeg ze hem snel, en hij moest lachen om haar bezorgdheid. Ze kon zien dat zijn hand dik was, maar hij had er ijs op gelegd en zei dat hij niets voelde.

'Je liegt dat je barst, stomme idioot. Als ik je nu een hand zou geven of hem vast zou pakken, zou je me waarschijnlijk een oplawaai verkopen.'

'Dat niet, maar ik zou misschien een beetje gaan janken,' plaagde hij, en ondanks alles moest ze erom lachen.

'Jullie zijn hartstikke gek,' vitte ze op hem. 'Hoe is het met die man die door de stier werd vertrapt?'

'Die maakt het goed. Hij wilde niet naar het ziekenhuis. Hij is nogal een harde. Hij zal een week bloed pissen, maar daar is hij aan gewend.'

'Als je dit blijft doen, vermoord ik je,' zei ze fel. 'Het is slecht voor mijn zenuwen.'

'Jij bent goed voor mijn zenuwen,' zei Gordon en hij ging wat dichter bij haar staan. Ze kon zijn aftershave ruiken, vermengd met de geur van paarden. Hij merkte dat een paar mensen naar haar keken en draaide zich zo dat hij tussen hen en haar in stond. Het was zaterdag, er waren vanavond meer mensen en er waren er nogal wat aan het drinken. 'Ik wil dat je voorzichtig bent als je weggaat, Tan. Denk je daaraan?'

'Jawel, meneer,' zei ze en ze salueerde. Ze maakte zich geen zorgen. Ze dacht graag dat ze onzichtbaar was, of dat ze niet zou worden herkend als ze dat niet wilde, en ze wilde geen oogcontact met hen maken. Maar hij wist wel beter.

'Men weet dat je hier bent, Tan. Zeg tegen Hartley dat hij de politie inschakelt als je weggaat. Het is zaterdag en er lopen hier nogal wat dronken kerels rond.'

'Het gaat best met me,' stelde ze hem gerust. 'Ik zie je later wel.' Ze raakte even zijn wang aan en verdween. Tijdens de rest van de rodeo keek hij naar haar terwijl ze op de tribune zat. Hij zag haar niet weggaan omdat hij met een paar andere mannen stond te praten. Ze hadden het over een cowboy die gediskwalificeerd was op de gezadelde bronco's; hij had een herkansing aangeboden gekregen, maar had die geweigerd. Zo ging dat nu eenmaal met cowboys.

Mary Stuart en Hartley liepen naar de uitgang met Tanya tussen hen in, en ze konden de beveiligingsmensen in de buurt zien die hen in de gaten hielden, en een paar mensen van de plaatselijke politie. Ook het gewone groepje fans stond weer met pennen te zwaaien en om handtekeningen te smeken, en sommige namen foto's van haar. Maar het was allemaal onschuldig en Tanya voelde zich niet bedreigd.

Ze waren bijna bij de bus toen er twee mannen voor haar kwamen staan. Ze zag fototoestellen flitsen en een videocamera van de tv vlak achter hen. Het waren de plaatselijke verslaggevers en ze wilden weten waarom ze het volkslied had gezongen en of ze ervoor was betaald. Of ze ooit eerder naar een rodeo was geweest en of ze nu in Jackson Hole kwam wonen. Tanya probeerde hen vriendelijk te woord te staan, maar ze versperden haar de weg. Ze kon niet bij de bus komen en kon hen ook niet wegduwen. De veiligheidsmensen hadden het er zo druk mee de fans op afstand te houden dat ze niet te hulp konden komen. Hartley probeerde de verslaggevers opzij te duwen, maar ze vormden een muur vóór hen, namen foto's en video-shots en vuurden vragen op Tanya af.

Ineens was het of ze vuurpijlen hadden afgeschoten. Alle fans in de buurt beseften waar ze was en wat er gebeurd was, en Tanya kon niet langs de camera's in veiligheid komen. Tom had het portier van de bus voor haar opengedaan, maar hij werd direct opzij geduwd. Een stuk of tien fans worstelden zich langs hem heen naar binnen, op zoek naar haar. Ze graaiden naar dingen, probeerden te zien wat ze konden en namen foto's. Ineens duwde de politie iedereen weg, terwijl er aan Tanya werd gerukt. Haar hemd scheurde, iemand trok aan haar haar en een dronkenlap naast haar probeerde haar te kussen. Het was afschuwelijk, maar ze bleef proberen zich een weg te banen langs de journalisten. Die lieten haar echter niet door. Hartley en Mary Stuart waren van haar gescheiden door een kolkende massa fans die haar wel wilden verscheuren. Ze wisten niet wat ze deden. Ze wilden gewoon haar hebben.

De politiemensen hadden inmiddels hun megafoons voor den dag gehaald en waarschuwden de menigte achteruit te gaan. Ze riepen naar de cameramensen die alles op gang hadden gebracht, maar tegen die tijd waren er vijftig mensen in de bus die de gordijnen kapotscheurden. Toen dat gebeurde, besefte Tanya dat ze echt problemen had. Ze kon niet wegkomen, ze werd geduwd, mensen grepen haar vast en klauwden naar haar. Er was geen ontsnappen aan. Temidden van dat alles voelde ze een sterke arm om zich heen; ze merkte dat ze van de grond werd getild en zag een vuist iemand stompen, maar ze wist niet van wie de vuist was. Ze werd over de grond getrokken, opgetild en half gedragen, half gesleurd naar een vrachtwagen. Ze dacht dat ze met succes werd ontvoerd, maar toen zag ze dat het Gordon was. Hij was zijn hoed kwijt en zijn hemd was gescheurd, maar aan de blik in zijn ogen te zien zou hij iedereen vermoorden die haar aanraakte. Hij was de enige die haar behoedde voor een totale ramp. De politie was ver achter hen.

'Kom op, Tan, rennen!' Hij schreeuwde tegen haar en trok haar mee terwijl de anderen probeerden te volgen. Hij had zijn vrachtwagen zo dicht mogelijk bij de menigte geparkeerd toen hij zag wat er gebeurde. Hij had de motor aan laten staan en haar voeten vlogen zo snel ze konden over de harde grond, terwijl vier sheriffs te paard langs hen heen draafden. Toen waren ze echter al bij Gordons truck. Hij duwde haar naar binnen, sprong achter het stuur, scheurde weg en reed daarbij bijna een stuk of wat mensen en paarden omver. Maar hij bleef rijden. Achter hen was het nu echt een oproer. Hij bleef plankgas geven totdat ze ruim een kilometer verder waren; toen stopte hij langs de weg en keek Tanya aan. Ze zaten allebei te trillen.

'Dank je wel,' zei ze met bevende stem. Ze sidderde van top tot teen. Het was afschuwelijk geweest. Het was een van de gevaarlijkste situaties waarin ze de laatste tijd had verkeerd, omdat de menigte buiten zinnen was en ze geen goede lijfwachten had gehad om haar te helpen. Als Gordon er niet was geweest had het haar dood kunnen zijn, of ze had zwaar gewond kunnen raken. Dat wisten ze allebei. 'Ik geloof dat je mijn leven hebt gered,' zei ze, en ze probeerde niet te huilen. Gordon haalde diep adem en keek haar vertwijfeld aan. Hij wilde zo graag haar beschermen.

'Vertel me niet dat gezadelde bronco's gevaarlijker zijn dan dit. Mij mag je elke dag een gemene klootzak van een paard geven, liever dan wat er daarnet gebeurde. Wat bezielt die mensen toch? Het zijn volkomen normale lui die een zaterdagavond uit zijn naar de rodeo. Ze zien jou heel even en ze gaan door het lint. Wat is dat toch?'

'Massahysterie. Ik weet het niet. Ze willen me in hun bezit hebben, ook al moeten ze me verscheuren om dat te bereiken. Al komen ze maar terug met een stukje van me, een haarlok, een oor, een vinger.' Haar hoofd deed pijn. Er hadden zoveel mensen aan haar haar getrokken om een lok te pakken te krijgen als souvenir. Het was een waanzinnige toestand. Tanya glimlachte, maar geen van tweeën vonden ze het grappig. Ze vond het heel erg dat ze Mary Stuart en Hartley in de steek had moeten laten, maar ze kon er niets aan doen en wist dat de politie wel tussenbeide zou komen.

'Het waren die verrekte fotografen,' zei Gordon. Hij sloeg een arm om haar heen en trok haar tegen zich aan. Ze had hem net verteld dat er zo aan haar haar was getrokken en hij kon het niet geloven. 'Als ze je door hadden gelaten, had je in de bus kunnen komen en was je veilig geweest. Maar die kloothommels versperden de weg om aan een verhaal te komen.'

'Nou, dat hebben ze dan gekregen. En nu is het een stuk beter dan als ze me alleen maar hadden gevraagd of ik betaald was om het volkslied te zingen.'

'Shit,' zei hij en hij schudde zijn hoofd. Hij zag de kop al voor zich: tanya thomas veroorzaakt rel in wyoming. Nu merkte hij hoe gemakkelijk haar leven uit de hand kon lopen. Hij vroeg zich af hoe ze dat uithield. 'Is het je dit waard, Tanny?' vroeg hij. Hij keek haar aan en vroeg zich eerlijk af waarom ze dit deed.

'Ik weet het niet,' schokschouderde ze. 'Soms. Het gaat om wat ik doe. Ik heb weleens gezegd dat ik ermee op wilde houden, maar ik wil hen niet laten winnen. Waarom zou ik toestaan dat ze mij ervan weerhouden te doen wat ik wil, alleen omdat ze me mijn leven verzieken?'

'Ja, dat is waar. Maar misschien moet je er nog eens over nadenken. Op de een of andere manier moet je op jezelf passen.'

'Dat doe ik ook. Thuis heb ik lijfwachten en prikkeldraad, elektrische poorten, camera's, honden, al die dingen,' zei ze, alsof dat allemaal normaal was.

'Dat klinkt als de staatsgevangenis van Texas. Ik bedoel iets anders, iets waardoor de mensen niet elke keer dat je een ijsje voor jezelf koopt je haren uit je hoofd trekken.' Hij was diep onder de indruk van wat hij zojuist had gezien en leefde meer mee dan ze wist. Wat hem betrof was dit onmenselijk.

'Wil je een telefoon voor me gaan zoeken?' vroeg Tanya met een bezorgde blik. Ze wilde Tom bellen in de bus en hem laten weten dat alles goed met haar was, en dat ze niet door een onbekende was ontvoerd. Ze was gekidnapt door een vriend, zei ze glimlachend en ze vertelde hem wat ze had gedacht toen ze zijn arm om haar heen had gevoeld. Hij was zo sterk geweest dat ze wist dat ze zich onmogelijk kon verzetten.

'Arme meid. Ik wilde je daar alleen maar zo snel mogelijk vandaan halen.'

'En dat heb je gedaan,' zei ze dankbaar toen hij stopte bij een 7-Eleven. Hij lette bijzonder goed op toen ze belde, om er zeker van te zijn dat niemand haar herkende. Tom nam direct de hoorn op. Hartley, Mary Stuart en de politie stonden met hem te wachten. Ze wisten dat Tanya de bus zou bellen als ze in veiligheid was. Hartley vermoedde al dat Gordon haar had meegenomen, maar dat had hij niet willen zeggen. Ze hadden alleen gezegd dat ze vrienden had bij de rodeo en dat ze hoopten dat ze met hen was meegegaan. Mary Stuart was enorm opgelucht toen ze Tanya hoorde.

'Is alles goed met je?' vroeg ze, zelf nog steeds trillend op haar benen. Ook voor hen was het een afschuwelijke ervaring geweest en ze beseften hierdoor allemaal nog eens hoe moeilijk Tanya's leven was.

'Alles is prima met me. Ik zie eruit om op te schieten, maar ik heb niets gebroken. Het heeft me alleen doodsbang gemaakt. Het spijt me echt, Stu. Is Hartley kwaad?' Het was iets ellendigs dit zo mee te maken. Toen ze nog niet was getrouwd, voor haar huwelijk met Tony, waren er mannen die niet met haar wilden uitgaan omdat ze zeiden dat het wel een worstelwedstrijd leek als je haar mee wilde nemen naar de bioscoop.

'Natuurlijk niet,' zei Mary Stuart verontwaardigd, 'niet op jou. Hij is woedend op de pers, om wat ze gedaan hebben. Hij zei dat hij morgen de eigenaar van de krant en het plaatselijke nieuwsstation zal bellen.'

'Zeg maar dat hij geen moeite hoeft te doen. Ik weet niet eens zeker of ze wel plaatselijk waren. Misschien heeft iemand een tip gegeven aan de nieuwsdiensten of de kabel-tv. Ik heb niet gezien waar ze vandaan kwamen. Het maakt niet uit. Ze zullen er toch niets aan doen. Hoe erg ziet de bus eruit?' Mary Stuart keek om zich heen, nog steeds kwaad om wat ze hadden aangericht. De fans hadden asbakken en kussens gestolen, een paar borden gebroken en de gordijnen afgescheurd, maar alles kon worden gerepareerd. De chauffeur zei iets tegen haar en Mary herhaalde het tegen Tanya.

'Torn zei dat het even erg is als in Santa Fe, maar lang niet zo erg als in Denver of Las Vegas. Maak jij zoiets regelmatig mee?' Mary Stuart was nog meer verbijsterd bij die lijst van vergelijkingen. Arme Tanya, wat een nachtmerrie!

'Het gebeurt nu eenmaal,' zei Tanya rustig. 'Ik zie je straks wel.' Maar daarop raakte Gordon haar arm aan.

'Beloof niets,' zei hij zacht, en hij bloosde licht. Hij had willen voorstellen naar een wegrestaurant te gaan, alleen om iets te drinken zodat ze wat bij kon komen, maar dat durfde hij niet. Het liefst wilde hij haar meenemen naar zijn bungalow om op verhaal te komen, zodat ze bij het haardvuur wat konden praten. Hij wilde vanavond niet met haar buiten zitten. Ze had te veel doorgemaakt. Hij wilde haar meenemen naar huis en haar in zijn armen nemen. En wie weet wat er dan nog kon gebeuren. Tanya zag dat alles in zijn ogen en ze knikte glimlachend. 'Maak je over mij geen zorgen. Ik kom misschien laat thuis. Ik ben in goede handen.'

Mary Stuart wist dat Tanya bij Gordon was. 'Dan zie ik je dus morgen wel?' plaagde ze, en Tanya lachte.

'Je weet maar nooit. Doe de hartelijke groeten aan Zoë en zeg maar dat ze een goede avond heeft uitgekozen om thuis te blijven. Zeg tegen Hartley dat het me heel erg spijt.'

'Hou toch op met je excuses. Het spijt ons voor jou. Dank je vriend maar namens mij. Hij heeft goed werk gedaan.'

'Hij is een goeie kerel.' Tanya keek glimlachend naar hem vanuit de telefooncel.

'Dat geloof ik ook,' zei Mary Stuart zacht. 'Pas goed op jezelf, Tan. We houden van je.'

'Ik hou ook van jou, Stu,' zei ze en ze hing op. Ze draaide zich naar Gordon en hij omhelsde haar. Hij bleef even staan met zijn armen om haar heen en zette haar toen in zijn truck. Hij bracht haar naar huis, naar de kleine bungalow achter de paardenwei. Hij reed er met de motor uit naartoe en deed de koplampen uit. Even bleven ze zo zitten. Het was voor hen allebei een zware avond geweest en Tanya voelde zich nog steeds wat bibberig. Zijn rit op de bronco was niets geweest vergeleken met wat later was gebeurd.

'Alles goed met je, Tanny?' vroeg hij zacht.

'Ja, ik geloof het wel.' Ze waren een paar honderd meter van haar bungalow, maar ze had geen zin daarheen te gaan. 'Van zoiets krijg ik altijd een tijdje de bibbers.'

'Wil je binnenkomen?' vroeg hij. Hij zou het begrepen hebben als ze dat niet wilde, als ze naar huis en naar bed wilde gaan. Maar hij wilde bij haar blijven, ook al was dat verboden. Het was beter dan wanneer men hem uit haar bungalow zou zien komen. In beide gevallen zou het hem zijn baan kosten als iemand hen samen zag, maar Gordon had al dagen eerder besloten dat Tanya dat waard was. 'Je hoeft niets te doen waar je geen zin in hebt, Tanny,' zei hij vriendelijk. 'Ik breng je terug naar je bungalow als je dat wilt.'

'Ik zou graag binnenkomen,' zei ze zacht. Ze wilde zien waar hij woonde, wat hij bezat, wat hij mooi vond; ze wilde gewoon bij hem zijn.

'Volgens mij is er verder niemand hier, maar we moeten een beetje zachtjes doen.' Ze wist wat voor problemen hij zou krijgen als iemand hen zag en ze was er niet gerust op. De andere bungalows waren vlakbij, al was die van hem wat minder toegankelijk dan de meeste. Maar ze wilde niet dat iemand hen zag.

'Kan dat wat jou betreft?' vroeg ze met een bezorgde blik. Haar hart smolt bij zijn glimlach.

'Beter kan het haast niet,' zei hij. Hij stapte uit de vrachtwagen en liep snel naar de bungalow. Ze liep achter hem aan naar binnen. Hij sloot de deur af, trok de jaloezieën omlaag en draaide de lampen aan. Ze was verrast hoe netjes en gezellig alles eruitzag. Ze had verwacht dat het heel wat ruiger en rommeliger zou zijn. De bungalow die hij ter beschikking had was aardig ingericht, met een divan van spijkerstof en een westerse sfeer, en overal in de kamer had hij foto's gehangen van zijn zoon, zijn ouders en van een lievelingspaard. Boeken en tijdschriften lagen op nette stapels, er was wat gereedschap in een opgeruimde kist en een hele boekenkast vol muziek. Ze was verbaasd dat hij zoveel albums had van haar, maar ook zijn andere keuzes bevielen haar.

Er was een woonkamer, een grote keuken met een eethoek, die ook keurig opgeruimd was, al was de koelkast zo goed als leeg. Hij had wat zij 'vrijgezelleneten' noemde in huis: pindakaas en avocado, twee citroenen en een tomaat, wat mineraalwater, veel bier en genoeg koekjes voor een heel leven.

'Je kookt hier zeker niet veel?' lachte ze.

'Ik eet in de personeelskantine,' zei hij. Hij trok een lade van de koelkast uit en liet haar zien dat hij ook eieren had, bacon, jam, boter en Engelse muffins.

'Ik ben onder de indruk,' lachte ze en hij zette water op om koffie te maken. Hij had whisky en wijn en bood haar die allebei aan. Ze zei echter dat ze niet veel dronk, al dacht hij dat een glas whisky haar goed zou doen na de rel bij de rodeo, maar ze zei dat ze daar geen trek in had. Toen ze weer de keuken uit liep, met een mok koffie in haar hand, zag ze heel even zijn slaapkamer. Die leek klein en Spartaans. Er stonden een bed, een commode en een grote, gemakkelijke stoel. Hij verklaarde dat hij daar niet veel tijd doorbracht. Maar het was fijn in zijn wereldje te zijn en te zien waar hij woonde. Ze voelde zich hier verrassend thuis. Het zag er beter uit dan veel andere huizen die ze in haar leven had gezien.

'Het is bijna zo groot als het huis waar ik mijn jeugd heb doorgebracht,' zei hij glimlachend. 'Er waren twee slaapkamers. Mijn ouders hadden er daar een van en wij sliepen met z'n zessen in de andere.'

'Dat klinkt als het huis van mijn jeugd,' glimlachte ze. 'Daar zou ik waarschijnlijk nu nog zijn als ik geen muziekbeurs had gekregen voor Berkeley. Dat heeft mijn leven veranderd,' zei ze, terugdenkend aan de vrouwen die ze daar had leren kennen.

'Jij hebt mijn leven veranderd,' zei hij zacht, terwijl ze op de divan gingen zitten en hij een arm om haar heen sloeg. Even later zette hij wat muziek op. Wat was het hier vredig, ze kon zich niet voorstellen dat haar iets zou overkomen als ze bij hem was. Ze voelde zich volkomen veilig en helemaal beschermd. Na een tijdje begonnen ze elkaar weer te kussen, en terwijl hij haar in zijn armen hield, leken alle verschrikkingen en gruwelen van die avond uit haar weg te vloeien. Ze zoenden lange tijd en toen keek hij haar aan. Hij wilde niets doen dat zij niet wilde of waar ze later spijt van zou hebben. Hij zou haar elk moment hebben teruggebracht naar haar bungalow, als ze dat vroeg.

'Tanny?' Zijn stem klonk teder in het donker. Hij had de lampen uitgedraaid en vuur gemaakt, en de muziek suste hen terwijl ze elkaar omhelsden en kusten en langzaam elkaars lichamen verkenden. 'Vind je dit wel goed, Tanny? Ik wil niets doen dat jij niet wilt,' fluisterde hij.

'Ik vind het prima,' zei ze zacht en kuste hem opnieuw, met heel haar hart en heel haar ziel. Hij ging naast haar op de divan liggen en trok langzaam haar gescheurde t-shirt uit. En terwijl hij haar kleren uittrok, werd hij overweldigd door de schoonheid van haar lichaam. In zijn handen was ze als een jong meisje. Ze had een gebruinde, gladde huid en armen en benen waar geen einde aan leek te komen. Naakt lagen ze naast elkaar en hij keek haar glimlachend aan. Nooit in zijn leven was hij zo gelukkig geweest en had hij meer van een vrouw gehouden, terwijl zij haar armen om zijn hals klemde en toegaf aan wat hij wilde, al bijna vanaf de dag dat hij haar voor het eerst had gezien.

Daarna gingen ze naar zijn slaapkamer en ze sliep in zijn armen.

Toen hij bij zonsopgang wakker werd en op haar neerkeek, vroeg hij zich af of hij droomde, of dit allemaal illusie was en 's morgens zou eindigen. Tanya zou teruggaan naar Hollywood en vergeten dat ze hem ooit had ontmoet. Maar terwijl hij dat dacht, opende ze haar ogen, keek naar hem op en zei hoeveel ze van hem hield.

'Ik ben bang,' zei hij in het zachte ochtendlicht. Dat had hij nooit eerder aan iemand toegegeven, maar tegen haar zei hij het, precies zoals zij hem al haar geheimen vertelde. 'Als dit nu eens nooit was gebeurd? Als dit nu weer verdwijnt... Als dit...'

'Hou op... Ik hou van je...' zei ze. 'Ik ga nergens heen. Ik ben gewoon een meisje uit Texas,' glimlachte ze. 'Vergeet dat niet.' Hij lachte in het gedempte morgenlicht. Ze vrijden weer met elkaar, en het was tien uur toen ze wakker werden en zij poedelnaakt zijn woonkamer inliep.

'O, mijn god,' zei hij, en hij staarde haar na. 'Hoe kon dit met mij gebeuren?' Hij zat verbaasd op de rand van het bed en zij lachte gelukkig.

'Volgens mij vonden we dit rond middernacht een goed idee. Of was je soms dronken?' plaagde ze, maar Gordon keek nog steeds verbijsterd.

'Dat bedoel ik niet... Ik bedoel, moet je jou zien. Grote god... Moet je die vrouw zien! Daar loopt me Tanya Thomas poedelnaakt door mijn woonkamer, met een kop koffie uit mijn keuken.' Ze moest lachen omdat hij dat zo zei, en hij lachte ook. Het was een idiote gedachte, van begin tot eind. Hij, zij, de positie die ze in haar leven had bereikt, het feit dat men haar de kleren van het lijf wilde scheuren en haar haren wilde uittrekken.

'Jij ziet er voor mij ook vrij goed uit,' grijnsde ze, en dat bewees ze hem op de vloer van zijn woonkamer en op zijn divan en toen weer in bed. Hij aarzelde tussen vrijend de dag met haar doorbrengen en haar alles laten zien wat hij met haar wilde delen. Het was een moeilijke beslissing, maar hij zei dat ze het best konden vertrekken als iedereen aan het lunchen was. Na twaalven trokken ze dus stiekem weg en tot hun grote genoegen werden ze door niemand opgemerkt. Tanya droeg haar spijkerbroek en een oude hoed en ze bond een oud werkhemd van Gordon samen vlak onder haar boezem. Ze zag er sensationeel uit en hij schudde quasi verbaasd zijn hoofd over zijn heerlijke lot, toen zij de radio aanklikte en de muziek wat harder zette. Ze had voor de anderen op de ranch een boodschap achtergelaten dat ze die avond terug zou komen. Ze wilde de hele dag met hem doorbrengen, en dat deed ze ook.

Die dag gingen ze naar een waterval. Gordon was met haar tot hoog in de bergen gereden. Het uitzicht was schitterend en ze hadden een lange wandeling gemaakt, terwijl hij sprak over zijn jeugd, zijn familie en zijn dromen. Tanya had zich nog nooit van haar leven zo lekker gevoeld bij iemand.

Op de terugweg naar het dorp stopte hij bij een oude ranch. Hij zei dat het een van de mooiste van het hele dorp was geweest, maar de eigenaar was gestorven en het huis was niet opzichtig genoeg voor het soort lui dat nu naar Jackson Hole kwam. Een paar filmsterren hadden ernaar gekeken, en een Duitser. Gordon kende de makelaars. Het werd aangeboden voor een redelijke prijs, maar de meeste mensen vonden het te ver van de bewoonde wereld en te landelijk. Het lag ongeveer veertig minuten van Jackson Hole en voor Tanya zag het eruit als iets uit een oude cowboyfilm. Ze liepen eromheen en tuurden naar binnen. Het ranchhuis was behoorlijk groot en er stonden drie of vier flinke bungalows voor het personeel op het terrein. Het had een paar vervallen stallen en een grote, ruime schuur. Er moest het nodige aan gebeuren, maar het voornaamste was er, en het was duidelijk voor Tanya dat Gordon er dol op was.

'Zo'n huis als dit zou ik ooit wel voor mezelf willen kopen,' zei hij, en hij keek met half dichtgeknepen ogen naar de bergen. Vanwaar ze stonden kon je recht omlaag de vallei in kijken. Er waren een paar prachtige ruiterpaden en het was goed land voor paarden.

'Wat zou je er dan mee doen?'

'Opknappen. Waarschijnlijk paarden fokken. Maar je moet startkapitaal hebben om dat te doen.' Hij vond het jammer dat niemand het huis ooit had gekocht. Hij vond dat al die mensen het verkeerd zagen. Tanya was het met hem eens. Ze vond de ruigheid prachtig en ze kon zich helemaal voorstellen dat je je de hele winter terugtrok in zo'n huis. Deze ranch had heel veel mogelijkheden.

'Zou je hier weg kunnen komen als er sneeuw ligt?' vroeg ze. Gordon knikte.

'Jazeker. De weg is goed. Je kunt er makkelijk uit komen met een sneeuwploeg. Je zou een paar paarden naar het zuiden moeten sturen, maar met een verwarmde schuur kun je er hier waarschijnlijk wel een paar houden.' Toen moest hij om zichzelf lachen, omdat hij plannen maakte met een ranch die hij niet eens bezat. Maar Tanya was blij dat hij dit met haar had gedeeld.

Daarna reden ze nog een tijdje rond. Vervolgens ging hij met haar eten in een oud, vervallen restaurant, een halfuur buiten het dorp, waar veel cowboys kwamen. Hij had haar naar een chiquere gelegenheid kunnen meenemen, maar hij was bang dat mensen haar zouden herkennen en een rel zouden schoppen, als ze ergens anders gingen eten. Ze vond het grappige, oude eethuis waar ze heen gingen leuk.

Later keerden ze terug naar zijn bungalow. Tanya had een heerlijke dag gehad en wist dat ze terug moest gaan, maar dat wilde ze niet echt. Ze zat met Gordon in de woonkamer naar muziek te luisteren. Daarna zette hij, zomaar voor de grap, zijn favoriete cd op, en zij zong voor hem mee. Hij kon niet geloven wat hij hoorde. Hij wist zeker dat hij droomde, zei hij, maar ze lachte hem uit.

'Nee, je droomt niet,' lachte ze, en ze begon zijn kleren uit te trekken.

'Ja, ik droom wel,' zei hij, met haar meelachend. 'Dit is een illusie. Kijk eens wat ik droom... Ik luister naar Tanya Thomas en zij trekt mijn kleren uit.'

'Nee, dat doet ze niet.' Tanya ontkende wat er gebeurde terwijl hij ook de hare uittrok. 'En jij trekt de hare ook niet uit...' Ze lachten, speelden met elkaar en zoenden, en Gordon kon gewoon niet geloven dat hij zoveel van haar hield, of hoezeer ze hem opwond. Even later lagen ze weer in de slaapkamer. En pas lang na middernacht keken ze weer op de klok.

'Misschien moet ik mijn spullen hierheen verhuizen,' zei ze slaperig met een schorre, sexy stem die hem wild maakte. Hij glimlachte en dacht aan wat zij met hem had gedaan en hoe heerlijk hij het vond.

'Ik weet zeker dat mevrouw Collins ons graag zou helpen. Ik zal haar zeggen dat ik jou de rest van de week mijn bungalow aanbied.' Allebei lachten ze.

'Of jij zou bij ons kunnen intrekken.'

'Dat zou heerlijk zijn,' zei hij goedkeurend. Tanya begon weer met hem te vrijen, terwijl hij kreunde en kronkelde onder haar tong en vingers. 'O, mijn god... Dat is lekker, Tanya...' Ze bleven samen liggen tot zonsopgang en toen wist ze dat ze moest opstaan voordat iemand haar zag. Maar ze liet hem niet graag alleen.

'Ik wil niet dat je weggaat,' zei hij triest, terwijl hij toekeek hoe ze zich aankleedde, nadat ze samen hadden gedoucht. En daardoor waren ze bijna van voren af aan begonnen, maar dit keer wist hij dat ze niet konden. 'Wat moet ik toch doen als jij weggaat?' vroeg hij, met een blik als van een verdwaald kind, en ze glimlachte naar hem. Ze wist dat hij zondag bedoelde, als ze terug moest naar Los Angeles, terug naar het front.

'Waarom ga je niet met me mee?' vroeg ze. Ze wist dat het een wild idee was, maar zij wilde hem ook niet verlaten. Hij was echter veel verstandiger dan zij.

'Hoe lang zou dat duren? Wat zou ik moeten doen? De telefoon beantwoorden? Bloemen voor je halen? Fanmail beantwoorden? Je lijfwacht zijn? Na een tijdje zou je een hekel aan me krijgen en ik aan jou. Nee, Tanny,' zei hij verdrietig, 'daar hoor ik niet thuis.'

'Ik ook niet,' zei ze bedroefd, niet zeker wetend hoe ze het probleem moest oplossen.

'Maar het is jouw leven. Na een tijdje zou je me gaan haten.' Hij was verstandig. Dat was precies wat er met Bobby Joe ook was gebeurd. Hij had echt een afkeer van haar gehad tegen de tijd dat hij terugging naar Texas. 'Dat wil ik niet.'

'Wat gebeurt er dus met ons?' vroeg ze in paniek.

'Ik weet het niet. Zeg jij het maar. Ik zou je een poosje kunnen opzoeken, zo lang als jij het kunt uithouden, of ik het uithoud. Je zou hierheen kunnen komen. Je zou hier een huis voor jezelf kunnen kopen; dat zou je goed doen. Een plek om af en toe heen te gaan en je batterij weer op te laden, na de waanzin die we gisteravond hebben gezien. Als je hier woonde zou het anders zijn. Je zou hier een deel van het jaar kunnen wonen, Tan... en ik zou hier op je wachten. Als ik hier met jou een eigen leven had, zou het niet gek zijn als ik eens met je naar L.A. ging. Ik zou alles doen wat je zegt: bij je blijven, je verlaten, verdwijnen, op je wachten. Ik wil alleen niet in L.A. gaan wonen, mijn hele leven opgeven en langzaam toekijken hoe je een hekel aan me krijgt.'

'Dat zou ik nooit kunnen,' zei ze oprecht. Aan Bobby Joe had ze ook geen hekel gekregen.

'Ik zou mezelf haten, en dat weet je. Kom maar terug hierheen,' zei hij. Hij omhelsde haar en trok haar zo dicht tegen zich aan dat ze geen adem kreeg toen hij haar kuste. 'Ik zal hier op je wachten. Voor eeuwig, als je dat wilt.'

'Zou je echt nu en dan naar L.A. komen?' Tanya maakte zich nu zorgen om hem. Als ze hem nu eens nooit meer zag? Als hij haar vergat nadat ze haar rug had omgedraaid, als hij naar een andere ranch verhuisde, een andere plaats, een andere zangeres vond? Ze was even bang als hij.

'Dat zou ik zeker,' verzekerde hij haar. 'Zolang het alleen maar een bezoek is. En hoe denk je erover om hier te komen wonen, al is het maar parttime?'

'Zoiets is nog nooit bij me opgekomen,' zei ze eerlijk en ze dacht er even over na. 'Het lijkt me wel wat.'

'Volgens mij zou je het heerlijk vinden.'

'Als ik een ranch kocht, zou jij die dan voor me willen leiden?'

'Ja,' zei hij en hij dacht erover na terwijl ze op zijn bed zaten te praten. 'Maar ik wil geen personeel van je zijn.'

'Wat bedoel je daarmee?' vroeg ze verbaasd.

'Ik bedoel dat ik niet wil dat je me betaalt,' zei hij rustig, en ze kon in zijn ogen zien dat hij het meende.

'Wat ga je dan doen voor de kost?' Ze maakte zich bezorgd over hem en ze wilde het met hem doorpraten. Er moest een manier zijn waarop ze het konden doen.

'Ik heb wat geld gespaard. Ik heb al die jaren niet voor niets gewerkt. Ik zou wat paarden kunnen kopen, wat gaan fokken, hier op de ranch wat extra werk doen. Op jouw ranch zou ik kunnen werken voor eten en onderdak. Dat zouden we kunnen regelen,' zei hij, en hij trok haar weer tegen zich aan. 'Daar maak ik me geen zorgen over.' Hij voelde zich nu beter. Hij hield zoveel van haar, hij wist dat hij met haar alles aan zou kunnen, zolang ze maar op gelijke voet bleven, zolang hij zich niet een van haar werknemers zou voelen. Zijn idee beviel haar wel en ze dacht erover na terwijl hij haar kuste.

'Ik wil niet bij je weg,' zei ze opnieuw. Hij wist dat ze die week bedoelde en niet die morgen.

'Ga dan niet weg,' zei hij schor, en hij wilde opnieuw met haar vrijen. Nog nooit had hij zo'n relatie gehad. Het was een enorme uitdaging voor hem en fysiek maakte ze hem gek. 'Ga dan niet.'

'Ik moet wel. Ik heb de komende paar weken een heleboel verplichtingen en ik moet een plaat maken.' Toen dacht ze aan de concerttournee waartoe ze zich had verplicht. Ze vertelde hem erover terwijl ze zich aankleedde en hij naar haar luisterde. 'Gordon, zou je met me meegaan?' Het zou betekenen dat ze hem moest blootstellen aan de pers, maar ze wisten dat dat vroeg of laat toch moest gebeuren, zolang ze er maar klaar voor waren. 'Als je dat wilt, ga ik met je mee,' zei hij peinzend. Op een vreemde manier trok de gedachte hem aan, en op een andere manier weer niet. Hij wilde bij haar zijn en haar beschermen tegen alle ellende die ze moest doormaken. Maar het idee van dat alles deel uit te maken, benauwde hem. Hij wist dat hij haar in elk geval enige tijd met de mensen uit haar wereld moest delen als hij met haar meeging. Hij mocht niet verwachten dat ze al haar tijd met hem samen zou doorbrengen, verstopt in Wyoming. 'Ik zou het doen,' zei hij, en ze kuste hem. 'Ik weet niet wat we gaan doen, Tanny. Jouw leven is vrij gecompliceerd, maar als het moet, vinden we er wel iets op.' Daarop stelde hij haar een vreemde vraag.

'Hoe zit het met kinderen? Waarom heb je die nooit gehad?' Hij had zich dat al afgevraagd vanaf het moment dat hij haar had leren kennen. Tanya was zo'n warm, hartelijk iemand dat het hem vreemd leek dat ze nooit kinderen had gehad.

'Er was nooit een moment dat het uitkwam. Ik was altijd met de verkeerde getrouwd, op het verkeerde moment, en ik werd altijd rondgecommandeerd door impresario's en agenten. Waarschijnlijk hadden ze me vermoord als ik zwanger was geworden.' Gordon knikte begrijpend maar hij had wel medelijden met haar. Hij dacht dat ze een goede moeder zou zijn.

'Zou je nog een kind willen?' vroeg hij, en hij keek haar peinzend aan. Tanya schrok van zijn vraag.

'Ik weet niet,' zei ze eerlijk. 'Een paar jaar geleden wel.' Ze had geprobeerd Tony over te halen, maar hij wilde geen kinderen meer en zei dat het te veel moeite was. 'Mijn dokter dacht dat het wel moeilijk zou worden op mijn leeftijd.' Maar juist omdat hij ernaar vroeg begon ze er weer over na te denken en ze was verrast toen ze merkte dat het idee haar aantrok. Toen lachte ze; Gordon had inderdaad haar leven op zijn kop gezet: hij probeerde haar over te halen naar Wyoming te verhuizen, op een ranch te wonen en een baby te krijgen. Dat zei ze tegen hem en hij lachte. 'Dat is nog eens een verandering van levensstijl. Ik voel me net Heidi.' Toen keek ze hem eerlijk aan.

'Misschien wil ik wel een kind. Zou het erg zijn als dat niet zo was?'

'Wat je maar wilt,' zei hij. Hij boog zich naar haar toe om haar weer te kussen en begon haar kleren los te maken, maar ze wisten allebei dat ze moest vertrekken voordat de ranch tot leven kwam en iedereen aan het werk ging. 'Ik zou het geweldig vinden een kind van jou te hebben,' zei hij. Hij had zich in jaren niet meer zo gevoeld. Toen vertelde Tanya hem over Zoë's baby en vroeg hoe hij het zou vinden als Zoë Jade bij haar achterliet. Ze had het al eerder willen vragen, maar had er nog niet de kans voor gekregen. Hij zag er echter geen enkel probleem in. Wat hem betrof moest Tanya dat maar uitmaken.

Ze had er alle kracht voor nodig om zich van hem los te rukken, maar ten slotte was ze aangekleed. Gordon stond blootsvoets in zijn spijkerbroek in de woonkamer. Hij hield haar in zijn armen en wilde haar nooit meer loslaten, nog geen minuut. Het was zes uur, en over drie uur zouden ze weer samen rijden, maar ze wilde niet van hem weg.

'Ik kan nog geen drie uur zonder je,' zei ze, en ze keek hem met grote ogen aan. 'Hoe moet dat dan zondag, als ik wegga?'

'Dat weet ik ook niet.' Hij sloot zijn ogen en hield haar lange tijd vast. 'Je kunt maar beter gaan nu.' Hij keek op zijn horloge en wist dat de cowboys elk moment hun bungalows konden verlaten om te gaan ontbijten. 'Kom je vanavond weer?' Hij keek haar ongerust aan en ze glimlachte.

'Wat dacht je?' Ze gaf hem een afscheidszoen en met een zwaai was ze verdwenen. Ze haastte zich de weg op in het vroege ochtendlicht, terwijl de eerste zonnestralen over de toppen van de bergen streken. Ze keek omhoog terwijl ze liep en dacht aan hem en aan de tijd die ze bij hem had doorgebracht. Gordon was alles wat ze ooit had verlangd en nooit verwacht had te zullen vinden. Nu ineens was hij hier in Moose, Wyoming. Ze had veel te overdenken, uit te puzzelen, te beramen en te beslissen. Ze wist alleen dat een cowboy uit Texas in één enkele week haar hele leven voor altijd had veranderd.

19

Maandagmorgen, toen Tanya terugkwam, was Zoë al bezig een kop koffie voor zichzelf te zetten. Ze voelde zich weer prima, niet eens zo moe als ze was geweest voordat ze naar Wyoming kwam. Ze keek op toen ze Tanya zag binnenkomen en schudde haar vinger naar haar.

'En wat heb jij uitgevoerd? Laat me eens raden... Je bent in retraite geweest!' Het was een leugentje dat Zoë eens voor haar had verteld, om haar te dekken bij haar ouders, toen ze een weekend was weggegaan met een vriendje.

'Hoe raad je het zo?' lachte Tanya, breed stralend, niet alleen vanwege de fantasieën die zij en Gordon de laatste zesendertig uur hadden gedeeld, maar ook vanwege de gevoelens die ze voor hem had ontdekt.

'Betekent dit dat je Hollywood opgeeft en verhuist naar Wyoming?'

'Nog niet,' zei Tanya en ze schonk zich een kop koffie in.

'Is dit een voorbijgaande relatie, of krijg ik de huwelijksmars nog te horen?' Na nog maar een week was dat meer dan een beetje voorbarig, maar de ranch leek een merkwaardige uitwerking te hebben op de mensen die elkaar daar ontmoetten. 'Ik denk dat dat een beetje te vroeg is,' zei Tanya verstandig, 'en hij is slimmer dan Bobby Joe. Maar ja, hij is ook een stuk ouder. Hij zegt dat hij alleen naar L.A. zal komen om me op te zoeken.'

'Goed idee,' zei Zoë goedkeurend. 'Hij zou zich anders binnen vijf minuten opvreten. Ik ben blij dat hij zo verstandig is dat hij dat beseft. Niet dat ik denk dat hij het niet aankan, ik geloof gewoon niet dat het hem zou bevallen.'

'Dat gelooft hij ook niet. Hij heeft er gisteravond een voorproefje van gehad en volgens mij is hij voorgoed genezen.'

Zoë knikte ernstig. 'Mary Stuart heeft het me verteld. Tom belde gisteravond om te zeggen dat de bus weer in orde is. Hij heeft alles kunnen vervangen of repareren, behalve de gordijnen.'

'Kun je zoiets nou geloven?' vroeg Tanya vol afkeer, net toen Mary Stuart slaperig de keuken in kwam.

'Wat geloven? Hallo, Tan, hoe staat het met je sexleven?'

'Welja, zeg het maar recht voor z'n raap,' lachte Tanya. Ze vond de band die ze samen hadden heerlijk en het was geweldig weer bij elkaar te zijn.

'Hoe is hij nu?' vroeg Mary Stuart geïnteresseerd.

'Wil je weleens ophouden!' Tanya sloeg haar met een kussen en Mary Stuart lachte ondeugend. Ze wilde alles weten.

'Moet je horen, ik ben een jaar niet meer met mijn man naar bed geweest. Nu heb ik iets met een kerel die vindt dat we het niet moeten doen zolang ik niet heb uitgevlooid of ik ga scheiden of niet. Wat kan ik dus anders doen dan indirect leven via mijn vriendinnen?' Daarop keek ze Zoë aan. 'Dat geldt ook voor jou. Alles wat je uitspookt met Sam als je terug bent wil ik weten.'

'Hopelijk heb jij tegen die tijd ook je zin gekregen.' Zoë kaatste de bal direct terug en ze lachten alle drie.

'Mijn god, we zitten goed in de nesten, hè?' Mary Stuart schudde haar hoofd terwijl ze hen bekeek, maar in werkelijkheid wisten ze dat dat niet het geval was. Ze hadden alle drie een goed, maar moeilijk leven gehad; ze hadden heel veel goede dingen meegemaakt en veel pijn geleden; ze hadden duur moeten betalen voor al het goede dat ze bezaten, en het heden was al niet anders. Ieder van hen moest op een bepaalde manier door een brandende hoepel springen om te krijgen wat ze wilde.

'In feite zijn we volgens mij best goed bezig,' zei Tanya terwijl ze haar twee vriendinnen trots bekeek. 'En ik hou van jullie allebei, voor geval je dat wilt horen.'

'Ach... de postcoïtale liefde voor de mensheid...' zei Mary Stuart, en Tanya sloeg haar weer met het kussen.

'Jij bent walgelijk!' zei Tanya nog steeds lachend en toen keek ze haar vriendinnen weer aan. Ze wilde in elk geval iets met hen delen. Ze kon het nauwelijks voor zich houden. 'Ik hou van hem,' zei ze, en ze keek van de een naar de ander. Zoë reageerde. 'Je méént het,' zei ze. 'Daar waren we al achter.'

'Ik bedoel niet alleen dat ik met hem naar bed wil, ik bedoel ook dat ik van hem hou.' De andere twee zwegen en keken haar aan en Mary Stuart zei zacht tegen haar: 'Jouw leven is verschrikkelijk ingewikkeld, Tan. Zorg ervoor dat hij het beter voor je kan maken in plaats van slechter. Zorg ervoor dat hij het aankan voordat jullie hand in hand van de rotsen springen.'

'Dat zal ik doen,' zei Tanya, maar het was Gordon die echt voorzichtig was. 'Hij is doodsbang voor al die dingen. In dat opzicht is hij verstandig.'

'Ik ben blij,' zei Mary Stuart, en vervolgens vertelde ze hun over het plan dat ze met Hartley had beraamd. 'Ik ga naar Londen.'

'Terug naar Bill?' Tanya keek verschrikt en vroeg zich af wat er was gebeurd toen zij er even niet was.

'Nee, alleen om met hem te praten,' legde Mary Stuart uit. 'Eerst wilde ik wachten tot het eind van de zomer, maar dat wil ik nu niet meer. Ik geloof dat ik al wist wat ik wilde toen ik uit New York wegging. Het heeft echt geen zin om te wachten.'

'Weet je het zeker?' vroeg Tanya haar rustig. Alle drie waren ze enorm belangrijke besluiten aan het nemen.

'Heel erg zeker.'

'Weet Bill dat je komt?'

Mary Stuart schudde ontkennend haar hoofd. 'Ik denk dat ik hem over een paar dagen bel.'

'En als hij nu zegt dat je niet moet komen?'

'Ik geef hem de keus niet,' zei ze simpel. 'Die tijd is voorbij.'

'Amen,' zei Zoë, zoals altijd de onafhankelijke ziel van hen drieën.

'Hoe is het met Sam?' vroeg Tanya toen ze zich gingen aankleden.

'Nog steeds geschift,' zei Zoë met een brede grijns. Daarop vertelde ze hun dat ze die middag naar het dorp zou gaan om een paar van John Kroners patiënten te bezoeken.

'Ik dacht dat we met vakantie waren,' vermaande Mary Stuart. 'Het is niets bijzonders. Ik doe het heel graag.'

'Wanneer ga je?' vroeg Tanya belangstellend.

'Ik dacht dat ik vanmorgen maar eens ging rijden, dan met jullie zou lunchen, en dan ga ik naar het dorp. Charlotte Collins zei dat ik wel een lift kon krijgen van iemand.'

'Ik neem je wel mee in de bus; ik wil vanmiddag zelf naar het dorp om wat boodschappen te doen.' Tanya vroeg Mary Stuart of zij ook mee wilde, maar die zei dat ze liever bij Hartley bleef. Daarop maakten ze zich gereed. Het leek wel alsof ze zich elke morgen aankleedden voor college en toen ze iets meer dan een uur later, na het ontbijt, bij de stal kwamen zagen ze er opgewekt en fris uit. Gordon was teleurgesteld toen hij hoorde dat Tanya andere plannen had voor de middag. Ze zei dat ze het dorp in wilde gaan met Zoë.

'Kom je vanavond weer naar de bungalow?' vroeg hij met een jongensachtige blik, terwijl ze voor de anderen uit reden.

'Als je me hebben wilt,' zei ze, en ze keken elkaar aan op een manier die voor de sensatiepers miljoenen waard zou zijn geweest.

'Ik hou van je,' fluisterde hij. Tanya antwoordde hem. Ze galoppeerden naast elkaar over het open veld, totaal in harmonie. Het was alsof hun zielen in de afgelopen anderhalve dag aaneengesmolten waren. Ze voelde zich aan hem verbonden en hij zou haar tot het eind van de wereld hebben gevolgd; overal heen, behalve naar L.A., plaagde ze hem toen ze terugreden naar de anderen.

'Ik zei je toch: ik kom je opzoeken.'

'Wanneer?' vroeg ze, om meteen maar een afspraak te maken. Ze wist hoe bezet ze de komende maand zou zijn. Maar Gordon zei dat hij tot eind augustus de ranch voor niet meer dan één dag in de week kon verlaten.

'Wanneer kun jij weer hierheen komen?' vroeg hij meer ter zake, maar Tanya had ook niet veel vrije tijd. In gedachten liep ze haar verplichtingen na en bedacht dat ze begin augustus een vrije week zou hebben.

'Ik zou over drie weken terug kunnen komen,' zei ze. Gordon knikte toen Hartley zich bij hen voegde. De artsen uit Chicago waren die week vertrokken, evenals Benjamin en zijn ouders.

'Wat een eeuwigheid,' fluisterde Gordon tegen haar voordat Hartley hen kon horen. Zo kwam het haar ook voor, maar voorlopig kon ze daar niets aan doen. Ze had weer vrij in september en Gordon kon dan bij haar in L.A. komen. Het zou interessant worden: forenzen naar Moose, Wyoming.

'Wat een mooie dag vandaag, vinden jullie niet?' zei Hartley. Hij keek op naar een hemel van Wedgwood-blauw terwijl Gordon en Tanya grijnzend naar elkaar knikten.

Ze hadden een prettige rit tot het middaguur en gingen vervolgens lunchen, maar Gordon ging niet mee. Zijn paard had een hoefijzer verloren en hij moest zijn administratie bijwerken. De dag tevoren waren er nieuwe gasten gekomen. Hij hoefde wel niet met hen te rijden omdat hij al was toegewezen aan Tanya's groep, maar hij moest er toch voor zorgen dat de andere cowboys hun werk deden en dat er geen problemen waren met de paarden. Uiteindelijk was het wel zo goed dat Tanya die middag bezet was, want er waren twee vrouwen uit New York van hun paard gevallen tijdens een galoppeerles in de wei, en hij moest een merrie naar de veearts brengen die haar enkel had verstuikt.

Die middag zette Tanya Zoë af bij het ziekenhuis, waar John Kroner op haar stond te wachten. Daarna ging ze haar boodschappen doen. Ze had die morgen een afspraak gemaakt en het verliep perfect. Alles werd op tijd voor haar verzorgd, zodat ze nog wat inkopen kon doen. Ze kocht een paar turkooisblauwe cowboylaarzen en pikte Zoë ruim op tijd op om voor het diner terug te zijn op de ranch. Toen Tom kwam aanrijden met de bus, stonden ze buiten op haar te wachten en John Kroner zwaaide hen uit. Zoë zag er moe maar voldaan uit toen ze tegenover Tanya op de divan ging liggen.

'Hoe was het?' vroeg Tanya met een warme glimlach.

'Interessant. Hij heeft een paar heel aardige patiënten,' zei Zoë. Wat waren ze dankbaar geweest dat ze haar hadden ontmoet. Het was bijna gênant en het personeel had veel omhaal voor haar gemaakt. Maar ze was John Kroner echt sympathiek gaan vinden. Ze had hem uitgenodigd een avond met zijn vriend te komen eten. Die was radioloog en was vorig jaar van Denver naar Jackson Hole verhuisd. Het waren twee aardige jonge kerels en ze waren allebei erg vriendelijk geweest voor Zoë. 'Ik mag hem graag.'

'Is dit concurrentie voor Sam?' Tanya trok een wenkbrauw op. 'Of is hij te jong voor ons?' plaagde ze haar oude vriendin. Zoë moest lachen om die veronderstelling.

'Geen van tweeën, suffie, hij is homo, of had je dat niet door?'

'Eigenlijk niet nee.' Tanya keek haar peinzend aan. 'Maar ja, jij hebt Sam. Wat wil je nog meer?' Ze had goede zin en Zoë lachte tegen haar terwijl ze terugreden naar de ranch.

'Je bent hopeloos. Wat heb je vandaag gedaan?'

'Gewoon wat boodschappen en zo.' De winkels waren geweldig en tijdens hun vorige excursies hadden ze alle drie suède, leer en cowboyhoeden gekocht. 'Ik heb een paar fantastische turkooisblauwe cowboylaarzen gevonden.'

'Ik weet zeker dat ze het geweldig zullen doen in Spago. Je bent hier te lang geweest. Ik heb dat een keer gehad in Aspen: roze cowboylaarzen tot aan mijn knieën. Ik had mezelf ervan overtuigd dat ze geweldig zouden zijn voor in het ziekenhuis. Ik heb ze nog steeds, splinternieuw, nooit gedragen, achter in mijn kast.' Ze kletsten verder en lachten de hele terugweg.

Toen ze bij de ranch kwamen, zaten Hartley en Mary Stuart rustig te praten in de bungalow. Ze leken gespreksstof te over te hebben en toen de twee binnenkwamen was het duidelijk dat ze hadden had zitten zoenen. Het was alsof ze tieners betrapten die met elkaar scharrelden op de divan. Mary Stuart bloosde toen Tanya een wenkbrauw optrok.

'Hou daarmee op!' zei ze zacht tegen Tanya toen ze voor Hartley een cola ging pakken.

'Wat heb ik nou weer gedaan?' zei Tanya, de onschuld zelve, maar ze waren weer net jonge meiden en dat was een fantastisch gevoel. Ze konden het best gebruiken als tegenwicht tegen alle traumatische gebeurtenissen in hun leven, van zelfmoord tot echtscheiding tot aids en roddelpers. Wat plagen en plezier maken was niet alleen onschuldig, maar ook therapeutisch.

'Wat doen we vanavond?' vroeg Zoë toen ze ging zitten, moe na een hele middag patiëntenbezoek, maar gestimuleerd door haar gesprek met John Kroner. 'Tangolessen? Slangendans? Is er nog iets spannends te doen?' De ranch zorgde voor behoorlijk wat ontspanning, al deden Tanya en haar vriendinnen niet altijd mee, meestal om Tanya in staat te stellen afstand te bewaren.

'Volgens mij gewoon eten,' zei Mary Stuart en ze keek even naar Tanya. Het was haar beurt om een wenkbrauw op te trekken. 'Mogen we vanavond van uw gezelschap genieten, mevrouw Thomas?'

'Natuurlijk,' zei Tanya onschuldig. 'Waarom niet?'

'Wilt u dat ik daarop antwoord?' Mary Stuart grijnsde vals en Tanya keek zedig.

'Nee, dank u.' Na het diner zou ze hen alleen laten om naar Gordon te gaan, maar dat wisten ze nog niet. Ze hadden een gezellige maaltijd met z'n vieren. Zoë ging na haar drukke middag vroeg naar bed. Hartley en Mary Stuart besloten in het dorp naar de bioscoop te gaan, en tegen acht uur liep Tanya langs de weg naar de wei in haar oude gele cowboylaarzen, haar blauwe spijkerbroek en een dikke, witte trui. Ze dacht dat ze rook kon ruiken en vroeg zich af of er iemand aan het barbecuen was.

Ze had eraan gedacht een cowboyhoed op te zetten, zodat niemand zo makkelijk haar gezicht kon zien. Toen ze bij Gordons deur kwam, klopte ze aan en glipte naar binnen. Ze wilde niet voor de bungalow blijven staan. Hij zat op de divan op haar te wachten en naar de tv te kijken.

'Waar bleef je zo lang?' vroeg hij ongeduldig. Hij leek net een jongetje dat op de kerstman wachtte en ze lachte zacht toen ze de deur achter zich op slot deed. Hij had de jaloezieën al neergelaten en de gordijnen dichtgetrokken, om hun geheim niet prijs te geven.

'Waar ik zo lang bleef? We aten om zeven uur en nu is het vijf over acht. Volgens mij ben ik er vrij snel. Ik ben praktisch hierheen gerend.'

'Volgende keer moet je sneller eten,' zei hij met een jongensachtige grijns. Hij stond op en kuste haar. Even later had hij zijn armen om haar heen geslagen en waren ze allebei naakt. Ze haalden het niet eens om in de slaapkamer te vrijen, maar deden het op de divan, voor de tv, zonder te letten op wat de nieuwslezer zei. Pas later, toen ze even rustig lagen te praten, besefte Gordon dat er iets op het nieuws was over een bosbrand op Shadow Mountain, en hij ging rechtop zitten luisteren.

'Is dat dichtbij?' vroeg ze toen ze hem ongerust zag kijken.

'Vlak boven ons.' Hij luisterde ingespannen naar wat ze zeiden en ineens herinnerde ze zich de rookgeur in de lucht toen ze naar Gordons bungalow liep.

De nieuwslezer zei dat het vuur beperkt was tot een klein gebied, maar de wind was net aangewakkerd en de parkwachters maakten zich zorgen. Hij refereerde aan een brand in Yellowstone van een paar jaar eerder en liet beelden zien van de totale verwoesting. Daarna werd het normale programma hervat. 'Misschien roepen ze ons vannacht wel op,' zei Gordon rustig en keek Tanya aan. Hij maakte zich ongerust over de ranch en dacht aan de paarden.

'Zou je liever willen dat ik vannacht niet hier blijf?' vroeg ze. Ze zou het begrepen hebben als hij had gezegd dat ze maar beter terug kon gaan naar haar bungalow.

'Ik zie niet in waarom niet,' glimlachte hij. 'Niemand hoeft te weten dat jij hier bent. Ze gaan de ranch pas evacueren als het echt een grote brand wordt.' Hij ging even naar buiten om naar de lucht te kijken. Hij kon wat rook zien, maar geen vuurgloed en hij maakte zich geen zorgen. Toen hij weer binnenkwam, was hij meer geïnteresseerd in Tanya dan in Shadow Mountain. Hij zette wat van zijn favoriete muziek voor haar op en speelde op een oude gitaar. Ze zong zacht voor hem, zodat niemand hen zou horen. Ze vond het heerlijk samen te zingen, en Gordon lachte en streelde haar teder over haar wang.

'Het is net als zingen met platen.' Opnieuw zongen ze samen en rond middernacht aten ze een sandwich. Gordon was wat inkopen gaan doen na zijn werkzaamheden van die middag. Hij zei tegen Tanya hoe aardig hij Hartley en Mary Stuart vond. 'Ze hebben iets met elkaar, hè?' glimlachte hij. Hij had het de eerste morgen al gezien. 'Is zij gescheiden?'

'Ze gaat scheiden. Ze gaat weg bij haar man. Ik geloof dat ze volgende week naar Londen vliegt om het hem te zeggen.'

'Is hij Engelsman?' Tanya schudde haar hoofd. Gordon was geïnteresseerd in haar vriendinnen en haar leven en in alles wat haar dierbaar was. Hij had belangstelling voor alles wat op haar betrekking had.

'Daar werkt hij deze zomer,' legde Tanya uit.

'Waarom gaat ze van hem af?' Ze zaten aan zijn keukentafel toen hij haar dat vroeg.

Tanya zuchtte toen ze eraan dacht. 'Haar zoon heeft verleden jaar zelfmoord gepleegd. Ik ken niet alle details, maar ik geloof dat haar man haar daarvan de schuld geeft. Ze heeft niets gedaan om de jongen daartoe aan te zetten. Ik denk gewoon dat Bill niet weet wie hij anders de schuld moet geven. Hun huwelijk is praktisch op de klippen gelopen nadat het was gebeurd.'

'Misschien was het daarvóór ook al niet zo hecht.'

'Kan zijn,' zei ze zacht, maar ze was het niet met hem eens. 'Volgens mij wel. Volgens mij was het een te grote klap voor hen. Nu is ze te zeer gekrenkt door wat haar man heeft gedaan. Ik geloof dat het zo goed als voorbij is.'

'Denk je dat zij en Bowman samen verder zullen gaan?'

'Ik hoop het,' glimlachte Tanya met een zachte hand op Gordons arm. 'En hoe zit het met ons? Denk je dat wij samen verdergaan?'

'Dat is ons geraden!' zei hij. Hij boog zich naar haar toe en keek haar in de ogen. 'Als je me nu durft te ontsnappen, kom ik Hollywood Boulevard afrijden op een van die gezadelde bronco's en neem ik je mee.' Het idee was geweldig en ze lachte tegen hem.

'Ik dacht dat je daar niet meer op zou rijden?'

'Pas nadat ik je heb geschaakt.' Allebei lachten ze. Tanya stond bijna naakt in zijn keuken borden af te wassen. Hij keek naar haar lange benen en naar het openhangend hemd, het zijne. Hier zou hij dolgraag een foto van willen hebben, maar hij wist dat hij deze aanblik toch nooit van zijn leven zou vergeten. Ze stond zo met beide benen op de grond, hij moest er steeds aan denken. Ze was precies wat ze zei: een gewoon meisje uit Texas, al zag ze er om de donder niet zo uit. Niemand ter wereld zou het ooit hebben geloofd. 'Ik ben helemaal ondersteboven van je,' zei hij. Hij ging achter haar staan, pakte haar vast om haar middel en leunde met zijn kin op haar schouder. 'Volgende week ga ik denken dat ik de hele tijd heb gehallucineerd.' De gedachte aan een tijd dat ze niet meer hier zou zijn stemde haar droevig. 'Zul je me bellen?'

'Ik zal het proberen,' zei hij. Ze zette de borden neer en draaide zich om, zodat ze buik aan buik stonden.

'Wat bedoel je: je zult het proberen? Bel je me of bel je me niet?' Ze keek ongerust.

'Ik bel je. Ik ben alleen niet zo dol op telefoons. Maar ik zal bellen.' Hij had geen telefoon in zijn bungalow en wilde het toestel op de ranch waar iedereen kon meeluisteren niet gebruiken. Meestal betaalden ze aan het eind van de maand voor hun telefoongesprekken. Hij zou naar de 7-Eleven moeten gaan. En hij vond het nog vervelender dat zij hem niet kon bereiken. Het stond er niet zo best voor. 'Je zult gewoon snel terug moeten komen, dat is alles.'

'Dat beloof ik. Drie weken, als ik kan. Ik moet een paar dingen verzetten.' Ze had Jean al gebeld en haar gevraagd dat te doen, en nu was daar nog meer aanleiding voor dan ooit. 'En jij kunt na de zomer maar beter naar L.A. komen,' waarschuwde ze hem met een sexy stem, maar hij vlijde zich tegen haar aan en leidde haar af van wat ze zei.

'Dat zal ik doen, ik zweer het. Ik zal tegen Charlotte zeggen dat ik eind augustus een poosje vrij moet hebben.' Tanya had al bedacht wat voor ruimte ze had in haar schema om naar Wyoming te kunnen gaan. Ze kon helemaal tot Jackson Hole vliegen als ze overstapte in Salt Lake City of Denver. Het was zeker een interessant vooruitzicht en ze vond het heerlijk.

Kort daarna gingen ze naar bed. Ze lagen in elkaars armen en hadden net weer gevrijd, toen ze op de deur hoorden bonzen. Tanya sprong verschrikt op. Gordon greep zijn broek en trok die aan terwijl hij naar de deur rende. Zodra hij aangekleed was, trok hij de deur open en zag een van de ranchknechten.

'De parkwacht heeft zojuist gebeld. We moeten evacueren.'

'Nu?' Gordon keek verbijsterd, maar toen hij omhoogkeek zag hij dat de lucht boven Shadow Mountain helder oranje was gekleurd. 'Waarom hebben ze ons niet gewaarschuwd?'

'Rond middernacht zeiden ze dat we paraat moesten zijn, maar Charlotte dacht dat ze het onderhand wel meester zouden zijn. De wind is net omgeslagen,' zei hij. Er stond een fikse bries en Gordon zag in alle andere huizen lampen aangaan. 'Charlotte haalt de gasten bij elkaar. Wij moeten de paarden nemen en ze de vallei in brengen.' In de buurt was een andere ranch en ze hadden dit eerder gedaan, maar het was gevaarlijk zoveel dieren zo snel te verplaatsen. De mensen of de paarden konden gewond raken.

'Ik ben er over vijf minuten,' zei hij tegen de jongen, en hij ging weer naar binnen om met Tanya te praten. Hij sloot de deur weer af, zodat er niemand onverwacht binnen kon komen en vertelde haar zo snel hij kon wat er gebeurd was. 'Ze brengen jullie over naar een andere ranch,' legde hij uit. 'Als je je chauffeur belt, kan hij jullie komen halen. Ik moet naar de paarden. We hebben er tweehonderd en die moeten zo vlug mogelijk weg,' zei hij. Hij deed alles snel en stopte even om haar te kussen. 'Ik hou van je, Texas-meisje. Maak je over ons geen zorgen. We vinden hier wel een oplossing voor, ook al moet ik ervoor naar Hollywood.' Hij wist dat ze bezorgd was, dat was hij zelf ook, maar hij was vastbesloten het te doen. Nu had hij echter wel andere dingen aan zijn hoofd. 'Kleed je aan,' zei hij voordat hij vertrok. 'Loop niet over de weg, maar loop erlangs door het lange gras. Dan ziet niemand je. Ze hebben het nu te druk met van alles om zich iets van jou aan te trekken. Ga maar terug naar je bungalow. Ik zie je straks wel.'

'Kunnen we helpen?' Tanya vond het maar raar om gewoon in haar bus te stappen en naar een andere ranch te rijden, terwijl er mensen en dieren in gevaar waren.

'Dat is mijn werk,' zei hij. Hij drukte zijn hoed op zijn hoofd en greep een oud spijkerjack. 'Tot straks,' zei hij en weg was hij, met een laatste blik over zijn schouder. Ze voelde zich hulpeloos terwijl ze daar stond. Snel trok ze haar kleren aan en deed wat hij had gezegd. Terwijl hij in zijn truck over de weg reed, glimlachte hij even toen hij het hoge gras zag bewegen, richting bungalows. Hij wist precies wat dat te betekenen had en in gedachte omhelsde en kuste hij haar.

Zodra hij bij de stallen kwam, zag hij wat hem te doen stond. Ze moesten alle paarden uit hun boxen halen, de grote wei in, en vervolgens zouden ze hen door de vallei drijven. De moeilijkheid was te zorgen dat er geen gewond raakte, verdwaalde of op hol sloeg. Hij verzamelde tien sterke kerels en vier vrouwen om op het karwei toe te zien. Ze hadden alle hulp nodig die ze konden krijgen; ze hadden al gebeld naar de volgende ranch. Daar ruimden ze boxen leeg om plaats voor hen te maken. Als het vuur zo ver kwam, zouden ze in grote problemen komen. Maar voorlopig was de wind de andere kant uit gedraaid.

Gordon riep aanwijzingen naar hen allemaal. Hij reed op een oude merrie waarvan hij wist dat ze goed was voor dit werk, net toen Tanya de bungalow inliep.

'Mijn god, waar zat je?' Mary Stuart keek nerveus en Zoë stond haar kleren aan te trekken. Ze waren net geroepen en ze wisten precies waar Tanya was, maar niet waar ze haar moesten zoeken. 'Ze riepen ons om te zeggen dat we moesten evacueren en ik wilde hun niet zeggen dat je in de bungalow van een van de cowboys was,' zei Mary Stuart, nog steeds met een nerveuze blik.

'Bedankt,' glimlachte Tanya en ze belde Tom. Ze vroeg hem of hij naar de ranch wilde komen en vertelde wat er gebeurd was. Ze zou de bus aanbieden als transport voor zoveel mogelijk mensen. Op dat moment waren er bijna honderd gasten op de ranch.

'Denk je dat de ranch zal afbranden?' vroeg Mary Stuart ongerust, net toen Zoë de kamer in kwam in een dikke trui en spijkerbroek, met haar dokterstas in de hand. Het was kil en buiten stond een flinke wind.

'Nee, ik denk niet dat de ranch zal afbranden. Gordon zegt dat dit wel vaker gebeurt en ze krijgen het vuur altijd onder controle. Wat ga jij doen?' vroeg ze aan Zoë.

'Ik ga mijn hulp aanbieden. Er gaan daar brandbestrijders naartoe.'

'Vragen ze om vrijwilligers?' Tanya keek verrast. Gordon had haar niet de indruk gegeven dat de gasten zouden helpen.

Net op dat moment kwam Hartley binnen. Hij zei dat ze zo snel mogelijk naar het hoofdgebouw moesten komen. Iedereen zag er wat slordig en heel ongerust uit, in allerlei oude kleren en vreemde outfits, terwijl ze zich de heuvel op haastten naar de grote zaal. Mary Stuart praatte met Hartley en leek wat rustiger toen ze daar kwam. Ze hield hem bij de hand en hij droeg een aktetas. Sinds zijn aankomst in Wyoming had hij nu en dan aan zijn manuscript gewerkt. De andere gasten droegen allerlei dingen die ze niet kwijt wilden raken, van aktetassen tot vishengels en handtassen.

Charlotte Collins stond op hen te wachten en ze legde rustig en bondig uit dat ze zeker wist dat de ranch niet in echt gevaar verkeerde, maar het leek verstandiger de gasten naar een andere plek te brengen, voor het geval de wind zou omslaan. Ze wilden niet verzeild raken in een situatie die voor iemand gevaarlijk was, of waarin ze halsoverkop moesten vertrekken. Ze zouden allemaal naar een naburige ranch worden gebracht en daar zo goed mogelijk worden ondergebracht in reservekamers. De woonkamers daar zouden voor de hele duur van de evacuatie uitsluitend aan hen ter beschikking worden gesteld. Er waren natuurlijk niet voldoende kamers voor iedereen, maar ze verwachtte dat men het sportief zou opvatten. Ze wisten zeker dat ze over een paar uur terug konden komen. Charlotte hoopte dat ze het, in de geest van de ranch, als een avontuur zouden beschouwen. Ze was heel opgewekt, beheerst en vrolijk.

Ze zei dat er sandwiches en thermosflessen koffie werden klaargemaakt en ze maakte duidelijk dat transport geen probleem zou vormen. Hun grootste zorg, zei ze, was de paarden weg te krijgen, en daar werd op dit moment voor gezorgd. Tanya dacht aan Gordon toen ze dat hoorde. Ze zei dat iedereen binnen het komende halfuur geëvacueerd zou worden en men zou hen, natuurlijk, op de hoogte houden. Daarmee was de bijeenkomst beëindigd.

Het werd heel rumoerig terwijl de mensen door elkaar liepen en met elkaar en Charlotte bespraken wat er gebeurde. Tanya zocht haar op en zei dat haar bus elk moment ter beschikking zou zijn. Ze mochten die best gebruiken om mensen naar de andere lokaties over te brengen.

Charlotte vond dat heel vriendelijk en ze zouden dankbaar gebruik van maken van het aanbod. Ze vertelde ook dat er bussen vol vrijwilligers onderweg waren om de brand op Shadow Mountain te bestrijden. Daarop stapte Zoë naar voren en vroeg of ze met hen mee kon gaan. Ze had haar medische uitrusting bij zich en Charlotte wist dat ze arts was. Even aarzelde ze, wetend dat ze niet in orde was, maar daarna stemde ze ermee in. Ze hadden altijd medische hulp nodig en ze wist dat Zoë goed genoeg was om die te geven. Wat voor medische problemen op de lange duur ze ook had - en John Kroner had laten doorschemeren dat die ernstig waren - op dit moment zag ze er goed uit.

'Dat waarderen we, dokter Phillips,' zei ze terwijl er ook nog twee andere gasten naar voren kwamen, ook met dokterstassen. Zoë kende hen niet. De ene was een gynaecoloog uit het zuiden, de andere een hartchirurg uit St. Louis, maar ze konden zeker het nodige doen. 'Ik heb een vrachtwagen geregeld die er over een paar minuten naartoe gaat,' zei Charlotte tegen de drie artsen, die met elkaar overlegden en lieten zien wat ze bij zich hadden. Geen van hen was speciaal voorbereid op brandwonden, maar Charlotte zei dat ze juist voor dat doel een uitrusting had. Iemand haalde die; hij was heel uitgebreid en kwam goed van pas.

De mensen begonnen in te stappen in de busjes die voor hen waren aangevoerd. Twintig minuten later arriveerde de bus van Tanya en Charlotte loodste haar gasten naar binnen. Binnen een halfuur was bijna iedereen ingestapt, Hartley en Mary Stuart als een van de eersten. Tanya was achtergebleven om met Charlotte te praten. 'Zou ik met u mee kunnen gaan, mevrouw Collins?' vroeg ze rustig en de oudere dame zei dat ze haar Charlotte moest noemen. 'Ik zou graag willen helpen als ik kan. Ik weet dat je vrijwilligers hebt, maar misschien kan ik helpen, of Zoë bijstaan.' Charlotte Collins aarzelde slechts even en knikte. Ze hadden alle hulp nodig die ze konden krijgen, maar ze wilde niet dat de andere gasten dat wisten. Het was al beangstigend genoeg de nachthemel boven hen in brand te zien staan. Die was nu helderrood.

Tanya rende weg om het tegen Mary Stuart te zeggen. Ze riep in de bus dat ze achterbleef. Mary Stuart leek te aarzelen en knikte toen. Hartley zat vlak naast haar. Even later vertrok Tom samen met de andere busjes, en Charlotte loodste het handjevol dat was achtergebleven de vrachtwagens in. Het waren een stuk of vijf mannen, de drie artsen en Tanya, en ze gingen op weg naar de berg in jeeps, trucks en busjes, samen met tientallen cowboys en ranchknechten. Het was een doeltreffend legertje. En al die tijd bleef Tanya zich afvragen hoe het Gordon zou zijn vergaan met de paarden.

Bijna een halfuur reden ze tegen de berg op. Toen kwamen ze bij de wegversperringen, waar ze moesten uitstappen. De rest van de weg legden ze te voet af en ze voegden zich bij de rij anderen. Ze gaven emmers water door, terwijl boven hen vliegtuigen chemicaliën op het vuur gooiden. Het was gloeiend heet en er klonk een voortdurend, bulderend geluid als van een enorme waterval. Ze moesten roepen om erbovenuit te komen. Tanya trok haar trui uit en bond die om haar middel. Ze droeg een t-shirt van Gordon en ze had het nog nooit zo warm gehad. Ze kon voelen dat haar gezicht verschroeide en om hen heen dansten vonken. Het was angstaanjagend zoals ze de brand bestreden, en ze bevonden zich niet eens in de voorste linie. Ze kon zich niet voorstellen hoe het voor de anderen moest zijn. Ze had spijt dat ze geen handschoenen had toen ze haar handen verbrandde. De grond was warm onder haar voeten. Bomen vielen om en de wind raasde maar door. Er renden kleine dieren langs hen heen, op weg naar de vallei, maar er was al een enorme slachting aangericht. Nu en dan zag ze Zoë. Ze hadden een medische hulppost ingericht met een paar artsen en verpleegsters uit het dorp. Er kwamen hele horden mensen bij om te helpen.

Het leek uren later voordat ze Gordon zag. Hij liep straal langs haar heen, draaide zich toen om met een verbaasde blik en liep even terug om met haar te praten. Hij vroeg zich af of iemand wist wie ze was, maar betwijfelde dat. Tanya stond daar gewoon te helpen en werkte net als de anderen. Even nam ze een rustpauze; ze had uren aan één stuk gezwoegd en haar armen deden zo'n pijn dat ze ze nauwelijks kon optillen.

'Wat doe jij hier?' Gordon zag er moe uit en was door en door smerig, maar de tocht naar de andere ranch was goed verlopen. Alle paarden waren daar in veiligheid en hij was gekomen om de anderen te helpen het vuur te bestrijden.

'Zoë en ik hebben ons gemeld. Ik dacht dat ze wel wat hulp konden gebruiken.'

'Jij bent kennelijk altijd op zoek naar moeilijkheden, hè?' Hij schudde zijn hoofd tegen haar, want het idee dat ze de brand aan het blussen was beviel hem niet. Als de wind omsloeg, zouden enkelen van hen van de rest afgesneden kunnen raken. Je kon gemakkelijk omkomen bij het blussen van zo'n brand. 'Ik ga naar de voorste linie. Zorg er goed voor dat je hier achter blijft. Ik kom je later wel halen.' Ze wilde hem zeggen dat hij niet moest gaan, maar ze wist dat het zijn taak was; hij moest met de anderen de ranch beschermen tegen het vuur.

De vliegtuigen bleven de hele nacht chemicaliën op het vuur gooien en rond het middaguur waren ze er allemaal nog. De meesten vielen er bijna bij neer, zo moe waren ze. Er werden matrassen gehaald en achter op de vrachtwagens gelegd, zodat men kon slapen en in ploegen kon werken. Achter in elke vrachtwagen sliepen wel tien mensen. Ze waren zo uitgeput dat ze staandebeens in slaap hadden kunnen vallen. Pas vroeg in de middag zag Tanya eindelijk Zoë. Gordon had ze vanaf die morgen niet meer gezien.

'Is alles goed met je?' vroeg Tanya. Ze keek haar bezorgd aan, maar Zoë zag er verrassend goed uit en was heel rustig.

'Ik voel me prima,' glimlachte ze. 'Het is tot nu toe vrij goed verlopen, alleen een paar ongelukjes. Ze zeggen dat ze het vuur tegen de avond geblust zullen hebben, als de wind niet omslaat. Ik kwam Gordon een tijdje geleden tegen. Hij zei dat ik je de groeten moest doen als ik je zag.'

'Is het goed met hem?' Tanya keek ongerust en Zoë knikte glimlachend.

'Hij maakt het prima. Hij heeft zijn arm wat geschroeid, niets bijzonders. Ik geloof dat hij op dit moment slaapt in een van de trucks.' De twee vrouwen bleven een tijdje samen koffie staan drinken en gingen toen weer terug naar hun plaats. Het was voor hen een soort avontuur en allebei vonden ze het fijn dat ze zich nuttig konden maken. Ze waren van plan Mary Stuart te plagen omdat zij niet was meegegaan. Zoë en Tanya wisten dat ze er een hekel aan had ook maar in de buurt van auto-ongelukken of branden te komen, en aan alles wat angstaanjagend, of uit de hand gelopen of mogelijk gevaarlijk was. Tanya was eigenlijk blij dat ze met Hartley geëvacueerd was, want het had voor haar niet echt zin hier te zijn. Het was fijn een hand te kunnen uitsteken en ze was blij dat ze bij Gordon in de buurt was, ook al zag ze hem niet. En op deze manier kon ze ook een oogje houden op Zoë.

Ze waren er tot vier uur die middag, toen de mensen van de houtvesterij zeiden dat ze het vuur officieel meester waren. Ze dachten dat ze het vóór het invallen van de nacht helemaal geblust zouden hebben. Overal ging een gejuich op en een halfuur later ging een groep smerige, maar gelukkige mensen de berg af. Ze reden in trucks, busjes en auto's, of ze gingen te voet, praatten, maakten grappen en vertelden elkaar verhalen over wat er op de top was gebeurd, of ergens opzij, of in de trucks, of in de lucht. Iedereen had wel een verhaal. Tanya liep, toen Zoë en de andere doktoren voorbijreden. Ze zagen er moe uit, maar wel alsof ze plezier met elkaar hadden, en Tanya zag John Kroner tussen hen in. Ze zwaaide naar hen en ze reden verder, terwijl zij langzaam van de heuvels af de vallei inliep. Ze was moe, maar ze liep graag en kon aan de overkant van de vallei de bergen zien. Die waren er altijd, haar vrienden. Ze wist dat ze altijd van hen zou houden.

'Kan ik je een lift geven?' zei een stem achter haar en ze draaide zich om om te kijken wie het was. Het was Gordon achter het stuur van zijn vrachtwagen, met een zwart gezicht en een veiligheidshelm op. Hij had een veiligheidsbril op gehad en ze kon zien waar hij zijn arm had verbrand. Er zat een verband om.

'Hallo, alles kits?' vroeg ze en hij knikte. Hij was uitgeput. In de eetzaal zou voor eten worden gezorgd, maar hij dacht dat hij niet eens meer de kracht zou hebben om het naar binnen te werken. Ze klom naast hem in de cabine en hij boog zich intuïtief naar haar toe en kuste haar. Allebei keken ze geschrokken door wat ze gedaan hadden. Het kwam hun nu voor als iets heel natuurlijks maar ze herinnerden elkaar eraan dat ze voorzichtig moesten zijn, vooral tussen deze mensen. 'Het spijt me, Gordon, ik dacht niet na.'

'Ik ook niet,' zei hij met een brede grijns. Hij wilde alleen maar weer met haar in bed kruipen en zo'n twaalf uur slapen en de volgende morgen naast haar wakker worden.

'Wat ga je nu met de paarden doen?' vroeg ze, en ze nam een slok water uit zijn thermosfles. Het rook branderig, maar ze had verschrikkelijke dorst.

'Die halen we vanavond terug. Ik kom je wel halen als we klaar zijn.' Hij keek haar glimlachend aan. 'Als jij dat wilt.'

'Lijkt me een goed idee.' Ze leunde met haar hoofd achterover, keek uit het raampje en begon te zingen. Het was gewoon een bekend liedje uit Texas, een van haar lievelingswijsjes. Hij kende het ook en begon met haar mee te zingen. De mensen die ze voorbijreden lachten. Toen ze zong, begon het tot hen door te dringen wie ze was en ze waren verbaasd toen ze beseften wie er met hen was meegegaan. Velen waren erdoor onder de indruk en het had Charlotte Collins erg geïmponeerd. Tanya had de hele nacht gewerkt als een paard. Ze was zeventien uur op de berg geweest net als de anderen en was, telkens als Charlotte haar zag, harder aan het werk geweest dan de meesten. Zoë had hetzelfde gedaan. Ze had zich uitstekend vermaakt met de andere artsen.

Toen ze terugkwamen op de ranch, en voordat ze de gasten terughaalden, werd de eetzaal opengezet voor alle werkers. Er werd een reusachtige maaltijd geserveerd van gebakken eieren, omeletten, worstjes, bacon, biefstukken en gebakken tomaten, en er waren taarten en ijs en frites.

'Het enige dat we niet hebben is gort,' klaagde Tanya grijnzend toen ze naast Gordon kwam zitten.

'Gelijk heb je, ze weten hier niet wat lekker is,' lachte hij met haar mee. Ze kletsten op hun gemak en Zoë ging naast hen zitten, samen met John Kroner en zijn vriend. Een uur lang spraken ze over de brand. Daarna ging iedereen weer langzaam terug naar waar hij of zij vandaan kwam. Maar Gordon moest zijn ploeg nog bij elkaar roepen en de paarden gaan halen.

'Je bent vanavond niets waard,' fluisterde Tanya hem toe toen ze de eetzaal uit liepen. 'Weet je zeker dat je wilt dat ik kom?'

'Wat dacht je?' Toen ze hem aankeek, las ze het hele verhaal in zijn ogen.

'Ik geloof dat jij een taaie rakker bent, meneer de broncoman,' zei ze, en bijna kuste ze hem.

'Pas op, anders sta ik straks langs de snelweg met mijn duim omhoog, op zoek naar een baan op een andere ranch.'

'Dat betwijfel ik.' Die nacht had ze gezien hoe hard hij zwoegde en wat een geweldig werk hij verzette. Charlotte Collins zou gek zijn als ze hem de laan uitstuurde. 'Maar ik zal voorzichtig zijn, dat beloof ik.' Ze waren gewoon ontzettend op hun gemak met elkaar, het leek alsof ze bij elkaar hoorden.

'Misschien moet je deze zien vast te houden,' zei Zoë over Gordon, net toen de bus terugkwam en ze Mary Stuart zagen.

De bus en de bestelbusjes kwamen terug om zeven uur en iedereen wachtte een informeel lopend buffet in dezelfde zaal waar zij en Zoë hadden gegeten met de vrijwilligers, maar niemand van de gasten had echt honger.

Toch gingen ze bij Hartley en Mary Stuart zitten praten over hun avonturen. Ze hadden nog niet eens tijd gehad om terug te gaan naar hun bungalow. Zoë had haar uitrusting opgeborgen na de brand en Tanya bleef in de buurt nadat Gordon was vertrokken om de paarden te halen. Maar er was een merkbare kameraadschap ontstaan tussen allen die de brand hadden bestreden, en Zoë merkte op hoe perfect ze Tanya en Gordon bij elkaar vond passen, telkens als ze hen samen zag.

Tegen de tijd dat ze die avond weer in de bungalow waren, was de brand op de berg helemaal uit. Het was op het nieuws en het bericht werd snel rondverteld op de ranch. Tanya nam een douche en liet zich toen een uur lang weken in het bubbelbad. Toen ze uit de kuip klom en zich in een grote handdoek wikkelde, hoorde ze dat er op het raam werd geklopt. Ze trok het gordijn opzij en zag daar een smerig, zwart gezicht, met witte plekken van de bril. Ze wilde haar armen uitsteken en die om hem heen slaan. Mary Stuart en Zoë waren al naar bed. De nacht tevoren hadden ze geen van tweeën geslapen en ze zeiden allebei dat ze uitgeput waren. Tanya was ook moe, maar ze wachtte toch op Gordon. Het had uren geduurd voordat ze de rookgeur uit haar huid en haar haren had geweekt. Ze was nu helemaal roze en schoon, en rook naar parfum. Hij wenkte haar dat ze moest komen. Hij was te moe om te wachten, bekaf, maar ze gebaarde hem dat hij even moest blijven en rende naar de deur van haar bungalow. Ze had een idee gekregen toen ze in haar bubbelbad lag.

Ze draaide buiten en in de woonkamer het licht uit, zodat niemand hen daar zou zien en bleef in de deuropening met hem praten.

'Kom nou,' zei hij dringend. Hij wilde direct gaan.

'Ik wil dat je binnenkomt. Niemand hoeft het te weten. De anderen slapen en na gisteravond, als iemand iets ziet, moet je maar zeggen dat je met mij over de brand aan het praten was.' Het was een ongewone dag en avond geweest en hij aarzelde maar even. Toen glipte hij de woonkamer in en sloot de deur achter zich. Alle gordijnen waren dicht en ze wenkte hem direct haar slaapkamer in.

'Wat is er?' vroeg hij nerveus. 'Ik geloof niet dat we hier vannacht moeten gaan slapen.'

'Ik wil dat je een bubbelbad neemt,' drong ze aan. 'Je bent afgepeigerd. Kom mee. Als je daarna wilt gaan, ga ik met je mee.' Hij wist dat hij nooit meer ergens heen wilde gaan als hij eenmaal zijn kleren had uitgetrokken, maar hij stribbelde niet tegen. Hij had er de kracht niet meer voor. Ze hadden het heel moeilijk gehad met het terughalen van de paarden en hij was helemaal kapot.

Ze vulde het bad voor hem en hielp hem zijn kleren af te stropen. Hij was net een kleine jongen, maar al te blij dat hij werd geholpen. Even later liet hij zich in de enorme ingebouwde kuip zakken en draaide zij de waterstralen aan. Met zijn ogen dicht bleef hij liggen met het gevoel dat hij gestorven was en in de hemel was gekomen. Eén keer opende hij zijn ogen toen hij in slaap begon te sukkelen en keek haar aan. 'Tanny, dit kan ik niet geloven.' Ze vertelde hem niet dat haar leven thuis nog luxueuzer was. Daarom ging het trouwens niet tussen hen. Ze liet hem weken in het bad en ze waste zijn haren voor hem, terwijl hij lag te genieten. Het was het beste geschenk dat ze hem had kunnen geven en ze was blij dat ze had aangedrongen dat hij bij haar naar binnen moest komen.

Bijna een uur lag hij in bad en toen keek hij naar haar op. Hij had nog niet geslapen maar hij zag er een stuk beter uit. 'Kom je erbij?' vroeg hij en ze lachte. Ze was nog steeds in een handdoek gewikkeld na haar eigen bad en ze kon niet geloven dat hij ook maar aan zulke dingen kon denken, zo moe als ze allebei waren. Maar zodra ze bij hem in de kuip zat, was het duidelijk dat hij aan andere dingen dacht.

'Ik geloof je niet. Een uur geleden dacht ik dat je doodging.'

'Ik ben herrezen. Bepaalde delen van me, in elk geval.' Ze lachte tegen hem. Hij was goed in vorm en ze vrijden in haar bubbelbad. Pas om middernacht klommen ze eruit. Ze waren zo lang in het water geweest dat Tanya zich voelde als een verschrompelde krent, zei ze. 'Zo zie je er anders niet uit,' teemde hij en hij streelde haar billen. Toen draaide ze zich om en keek hem aan.

'Wil je naar je eigen bed gaan of hier blijven?'

Even dacht hij na en hij wist dat hij iets doms deed, maar hij kon er geen weerstand aan bieden. Voor deze ene keer, besloot hij, zou hij het erop wagen. 'Ik krijg hier spijt van, zeker als je me niet om halfzes het bed uit schopt. Dat is echt belangrijk.'

'Dat zal ik doen,' beloofde ze.

'Laten we dan maar hier blijven... Ik denk niet dat ik mijn bungalow nog haal.' Meer nog, hij wilde dat niet eens. Ze lieten zich in haar reusachtige bed glijden en hij dacht dat hij nog nooit zoiets comfortabels had gevoeld. De lakens waren schoon, Tanya's huid was glad, ze rook naar parfum en zeep, en ook haar haren waren gewassen. Nooit in zijn leven had hij zich beter gevoeld en hij sliep al nog voordat ze het licht kon uitdraaien. De hele nacht hield hij haar dicht tegen zich aan en Tanya maakte hem, zoals beloofd, zachtjes wakker om vijf voor halfzes. Ze had haar wekker gezet.

'Ik vind het erg je dit aan te doen, schat,' fluisterde ze in zijn hals. Gordon liet zich omrollen en sloeg een arm om haar heen. Zelfs in zijn slaap was hij teder voor haar en ze vond het heerlijk. 'Je moet opstaan.'

'Nee, dat hoeft niet,' zei hij in het donker, met zijn ogen dicht. 'Ik ben gestorven en in de hemel.'

'Ik ook... Schiet op, slaapkop...' Eindelijk deed hij zijn ogen open, kroop kreunend uit bed en trok zijn kleren aan. Ze waren nog vuil van de brand, maar hij hoefde ze alleen maar aan tot aan zijn bungalow; daarna kon hij douchen en zich aankleden voor zijn werk. Maar hij vond het vreselijk om bij haar weg te gaan.

'Dank je,' zei hij terwijl hij haar stond aan te kijken, 'dat was het mooiste geschenk dat iemand me kon geven.' Hij bedoelde zowel het bubbelbad als hun vrijpartij en ze glimlachte naar hem.

'Ik dacht wel dat het je goed zou doen.' Terwijl ze daar stonden, bedacht ze dat het woensdag was. 'Je rijdt toch vanavond niet weer in de rodeo?' vroeg ze. Hij aarzelde en schudde zijn hoofd.

'Ik denk dat ik ofwel in slaap val, ofwel eraf val nog voordat ik de box uit ben. Voor vanavond pas ik maar eens.'

'Ik ook,' zei ze. Na het tumult van zaterdagavond was ze ook niet van plan geweest om nog te gaan.

'Waarom maken we er niet een rustige avond van en luisteren we wat naar muziek? Vind je het erg weer naar mijn bungalow te komen?'

'Nee, meneer.' Ze kuste hem glimlachend en zei dat ze hem later weer zou zien. Toen glipte hij stilletjes naar buiten en was verdwenen voordat iemand hem kon zien. Toen ze hem om negen uur in de wei trof zag hij er schoon en netjes en officieel uit, in een wit hemd en een spijkerbroek en met een cowboyhoed op. De paarden stonden al gezadeld klaar en iedereen zag er weer uitgerust uit. Als er niet een flauwe rookgeur had gehangen, zou je niet weten dat er iets was gebeurd. Maar niemand kon over iets anders praten. De brand op Shadow Mountain was het gesprek van de dag.

Het was een rustige ochtend voor hen allemaal en die middag na de lunch belde Mary Stuart Bill in Londen. Hij werkte op zijn kamer en klonk enigszins verrast haar te horen. Meestal stuurde ze hem nu faxen, en ze belde hem zelden. Maar hij belde zelf ook bijna nooit.

'Is er iets?' vroeg hij, verbaasd toen hij haar stem hoorde. In Londen was het tien uur 's avonds.

'Nee, met mij is het prima,' zei ze zakelijk. Ze vroeg hem hoe het met het werk ging. Hij zei dat het vlot liep en toen was het even gênant stil. Eerst vertelde Mary Stuart hem over de bosbrand en dat Zoë en Tanya zich als vrijwilligers hadden gemeld, maar dat zij naar een andere ranch was geëvacueerd. Ze zei niet dat ze met Hartley was gegaan. Ten slotte verbijsterde ze haar man totaal. 'Ik dacht erover volgende week maar eens naar Londen te komen,' zei ze rustig.

'Ik heb je al gezegd,' zei hij geïrriteerd. 'Dat ik het druk heb.'

'Dat weet ik heel goed. Maar ik vind dat we eens moeten praten. Anders zie ik je pas weer in september.' Kennelijk kon dat Bill niets schelen. Maar haar des temeer. Dat was nou precies een deel van het probleem.

'Misschien ben ik eind augustus wel weer terug.'

'Ik ga niet nog eens zes weken wachten tot ik je zie,' zei ze eenvoudigweg.

'Ik mis jou ook,' zei hij, nog steeds geërgerd, 'maar ik werk dag en nacht. Dat heb ik je al gezegd. Anders had ik je wel mee laten komen.'

'Heb je liever dat ik je een fax stuur?' bitste ze tegen hem. Het was belachelijk; hij wilde niet eens tijd voor haar maken om te zeggen dat het voorbij was.

'Doe niet zo vervelend. Ik heb geen tijd om je te ontvangen.'

'Daar gaat mijn hele bezoek juist om. Je hebt ook geen tijd om met me te praten, of met me te vrijen, of mijn man te zijn. Volgens mij heeft het eigenlijk evenveel te maken met tijd, Bill, als met belangstelling.'

'Wat zeg je nu precies?' zei hij en hij voelde een koude rilling langs zijn ruggengraat. Ineens begon hij te begrijpen wat ze wilde zeggen: de faxen, het lange zwijgen, het feit dat ze niet belde. Hij kreeg het door. Maar heel, heel langzaam. 'Waarom kom je hierheen?' vroeg hij botweg. Hij had altijd een grote hekel gehad aan verrassingen.

'Om met jou te praten. Lang zal het niet duren. Ik zal niet eens in hetzelfde hotel logeren, als je dat niet wilt. Ik vind alleen dat we, na tweeëntwintig jaar, eens een paar woorden met elkaar moeten wisselen, voordat we de hele santenkraam in de vuilnisbak gooien.'

'Denk jij zo over ons?' Hij klonk zowel stomverbaasd als geschrokken, maar ze kon het niet ontkennen.

'Ja, zo denk ik erover, en ik weet zeker dat jij er zo ook over denkt. Ik vind gewoon dat we moeten praten.'

'Zo denk ik er helemaal niet over,' zei hij en hij klonk ontzet. 'Hoe kun je zoiets zeggen?'

'Het feit dat je me dat zelfs kunt vragen is het meest trieste dat ik kan bedenken.'

'We hebben allebei veel doorgemaakt... en ik heb die belangrijke zaak in Londen... Dat weet je...'

'Ik weet het, Bill.' Ze klonk vermoeid terwijl ze naar hem luisterde. Hij snapte er zo weinig van dat ze zich afvroeg of het nog wel de moeite waard was hem te komen opzoeken. Ze raakte gedeprimeerd als ze alleen al met hem sprak. 'We praten volgende week wel.'

'Gaan we praten of papieren ondertekenen?' vroeg hij met kwade stem.

'Dat moet jij weten.' Maar dat was niet zo. Zij moest het weten. En ze wist het ook. Hij zou waarschijnlijk eeuwig zo doorgaan, getrouwd met een vrouw die hij nooit aanraakte of bekeek en met wie hij nooit sprak. Wat haar betrof was dat niet erg aantrekkelijk. Nu ze net tien dagen met Hartley had gepraat, pleegde ze nog liever zelfmoord dan dat ze terugkeerde naar een stilzwijgend, liefdeloos huwelijk. Ze deed het gewoon niet. Het was voorbij.

'Zo te horen heb je je besluit al genomen,' zei Bill verdrietig en bijna zei ze dat dat inderdaad zo was. Maar als dat zo was, had het geen zin naar Londen te gaan. Op een bepaalde manier had ze het gevoel dat ze hem een kans moest geven zich te verdedigen, in elk geval uit te leggen waarom hij haar het laatste jaar zo min had behandeld, voordat ze het hem zei. Maar ze wist dat het een soort volksgericht was. 'Vlieg je vanuit New York?' vroeg hij, alsof dat iets uitmaakte. Natuurlijk was dat niet zo. 'Ik vertrek uit L.A. zodra ik wegga bij Tanya.'

'Is dit haar idee?' vroeg hij, alsof ze het niet zelf had kunnen bedenken. 'Of van je andere vriendin, die dokter?'

'Ze heet Zoë. En nee, het is niet haar idee, Bill; het is van mezelf. Ik heb hier allemaal over nagedacht voordat ik uit New York wegging, en ik zie de zin er niet van in nog twee maanden te wachten voordat ik het je vertel.'

'Me wat vertel?' Hij drong nu echt bij haar aan. Hij hoorde wat ze zei en hoe ze klonk, en hij begon in paniek te raken. Het was zielig. In plaats van nu in paniek te raken had hij de situatie een halfjaar eerder door moeten hebben, of zelfs twee maanden eerder. Dat zou misschien nog iets hebben uitgemaakt. Nu niet meer.

'Ik vertel je dat ik me ellendig voel bij jou, of had je dat nog niet gemerkt? En jij voelt je al even ellendig bij mij. Zeg nu maar eerlijk.'

'Het is een moeilijke tijd geweest, maar ik weet zeker dat het weer goed komt,' zei hij, en hij ontkende alle zielenpijn van het afgelopen jaar, de verbittering, het stilzwijgen, de haat.

'Waarom zou het goed komen? Wat kan er nu nog veranderen?' Maanden geleden had ze hem gevraagd in therapie te gaan en hij had geweigerd. Hij deed er niets aan, hij verstopte zich. Hoe kon het in 's hemelsnaam weer goed komen? Maar nu klonk hij alsof hij vocht voor zijn leven.

'Ik weet niet wat hier aan de hand is.' Zo te horen was hij volkomen in de war, totaal onvoorbereid op haar aantijgingen, alsof hij nooit had verwacht dat ze iets zou merken, alsof hij haar zomaar ergens kon parkeren en nu en dan eens kon slaan, en op een dag terugkomen als hij zich beter voelde. Nou, daar was het te laat voor. Ineens wist hij het. 'Ik begrijp niet waarom je hierheen komt.' Hij probeerde het nog steeds te ontkennen. 'Volgende week praten we erover,' zei ze, niet van zins om nog door te gaan.

'Misschien kan ik een weekend naar New York komen,' zei hij, alsof hij zich bedreigd voelde dat zij naar Londen kwam. Maar Mary Stuart wilde geen moment langer wachten dan nodig was. 'Dat hoeft niet. Je hebt het druk. Ik zal niet veel tijd van je vragen, dat beloof ik. Ik ga proberen of ik nog ergens met Alyssa kan afspreken.'

'Weet zij dat je komt?' Wist iedereen het? Hij klonk volledig in paniek.

'Nog niet,' zei Mary Stuart koel. Ze had te lang van hem gehouden, hem te veel gegeven en te lang gewacht of het nog beter zou worden. Nu had ze hem niets meer te bieden. Ze had niet eens spijt. 'Ik zal proberen haar op te sporen voordat ik kom.'

'Misschien kunnen we samen een weekend doorbrengen,' zei hij hoopvol.

'Dat wil ik niet. Daarom kom ik niet. Ik kom naar Londen om jou een dag of twee op te zoeken en dan vlieg ik door naar waar zij ook is.' Ze zou niet toestaan dat hij zich achter hun dochter verschool, of ten koste van haar vadertje en moedertje ging spelen. Dit ging tussen haar en haar man en niemand anders en ze wilde Alyssa er niet bij hebben.

'Je kunt langer blijven, als je wilt. Als je toch komt...' Bills stem stierf weg, maar hij begon te voelen dat het geen zin had. Hij was niet helemaal gek en hij had haar nog nooit zo harteloos en kwaad gehoord. Nooit was het bij hem opgekomen dat er iemand anders kon zijn. Zo klonk Mary Stuart niet, en dat was niets voor haar. Hij wist zeker dat ze hem altijd trouw was gebleven, en dat klopte ook. Maar nog nooit had hij haar zo kwaad gehoord. Het was meer dan woede, het was minachting. Nu wist hij dat het te ver was gegaan. En hij wist ook precies wat hij te horen zou krijgen als zijn vrouw naar Londen kwam. Hij respecteerde het in haar dat ze het hem zelf kwam vertellen en het hem niet schreef, maar dat maakte het er niet beter op.

Hij was verbijsterd toen hij ophing. Mary Stuart had zich de reis kunnen besparen. Hij wist precies wat ze hem zou gaan zeggen. Het enige dat hij kon bedenken was haar een fax te sturen. Toen ze die een uur later kreeg, keek ze ernaar en gooide hem in de prullenbak. Hij viel ernaast op de vloer. Zoë raapte hem die middag op en schudde haar hoofd toen ze hem las. Die arme kerel had niet het flauwste benul. Hij was hopeloos.

De tekst luidde: 'Verheug me erop je volgende week te zien.

Hartelijke groeten aan jou en je vriendinnen, Bill.' Voor een man die aan het verdrinken was en voor zijn leven vocht, had hij zich evengoed aan een tandenstoker kunnen vastklampen. Het was duidelijk voor Zoë en voor iedereen die Mary Stuart kende dat hij het niet zou halen.

20

Tegen donderdag klampten ze zich allemaal vast aan hun laatste dagen, als aan een reddingsboei, allen om verschillende redenen. Van de drie verlangde Zoë het meest naar huis. Ze had iedere dag met Sam gebeld, ze voelde zich goed en snakte ernaar haar kind te zien. Maar ze vond het nog steeds heerlijk op de ranch en had het gevoel dat ze elke dag wat aansterkte. Het leek wel of je naar Lourdes ging, zei ze schertsend. Ze kon naar de bergen kijken en bidden en weten dat ze genezen naar huis zou gaan. Ook John Kroner zei dat daar iets in zat.

Maar voor de anderen was elke dag minder een kwelling, een kostbaar geschenk dat ze verloren hadden, iets waarvan ze wisten dat ze het nooit terug zouden krijgen. Nu hun vertrek voor de deur stond, begon Hartley bang te worden dat ze te voorzichtig waren geweest, dat ze met elkaar naar bed hadden moeten gaan, meer hadden moeten doen dan elkaar kussen en omhelzen en alles over elkaar te weten komen. Hij zag wat Tanya en Gordon hadden, en ineens was hij een beetje jaloers. Maar toen hij er op donderdagmiddag met Mary Stuart over sprak, zei die dat hij dwaas was. Ze hadden correct gehandeld, en dat wist hij. Ze herinnerde hem eraan hoeveel ze allebei hadden doorgemaakt, hoeveel verlies, hoeveel pijn ze hadden geleden, en hoeveel verstandiger het voor hen beiden was om behoedzaam te handelen. Ze wilde hun relatie niet beginnen met het gevoel dat ze Bill had bedrogen, of hem had verlaten om Hartley. Ze wilde zich niet de rest van hun leven schuldig blijven voelen. Hartley glimlachte tegen haar, opgelucht door wat ze zei. Heel even was hij in paniek geraakt.

'Zolang er een "rest van ons leven" is maak ik me geen zorgen.' Geen van tweeën waren ze daar helemaal zeker van, en ze hadden haar reis naar Londen nog voor de boeg, maar het zag er zeker naar uit dat ze samen zouden eindigen. Iedereen die hen enige tijd samen zag durfde daarom te wedden, vooral Tanya en Zoë.

'Ik geloof dat ik gek word als ik weet dat jij in Londen bent,' zei Hartley schaapachtig. Hij was zo'n aardige man en hij was zo aantrekkelijk. Hij had Mary Stuart uitgenodigd met hem naar Seattle te gaan. Hij ging daar praten met een bibliotheek die een nieuwe vleugel te zijner ere wilde bouwen, en van daaruit vloog hij naar Boston, om te praten over een voordracht die hij op Harvard zou houden. Het zou voor haar een interessante ervaring worden als ze met hem meeging. Hij wilde graag dat zij ook zijn werk las en hij had haar een paar stukken van het manuscript gegeven waaraan hij bezig was. Ze had het een grote eer gevonden, en het plan om een baan te zoeken leek haar ineens niet zo belangrijk meer. Bij Hartley zou ze het heel druk krijgen.

Maar ze sloeg zijn aanbod af om met hem mee te reizen als ze uit Wyoming vertrokken. Ze wilde met Tanya naar Los Angeles gaan, een paar dagen bij haar blijven, en dan doorvliegen naar Londen. Ze wilde het achter de rug hebben, weer helder kunnen denken. Zodra het voorbij was, had ze met Hartley in New York afgesproken. Zo zou het beter voor hen beiden zijn; dan was ze vrij. En ze wilde dolgraag met hem de zomer doorbrengen op Fisher's Island. Hartley was van plan een diner te geven voor haar, om haar voor te stellen aan zijn vrienden, en hun te laten weten dat na twee jaar eenzaamheid en stilzwijgen alles weer goed was met hem. Hij was er klaar voor om uit zijn schulp te kruipen.

'Ik bel je zo gauw ik met hem heb gepraat.' Mary Stuart glimlachte teder terwijl ze verder wandelden. Die morgen hadden ze gereden, maar 's middags besloten ze dat niet te doen. Ze wilden alleen zijn en wat gaan lopen.

'Misschien moeten we een soort teken afspreken.'

'Wat dan?' Ze probeerde zich in hem te verplaatsen en voelde met hem mee, al was ze er niet bijzonder nerveus onder. Haar reis naar Londen was niet meer dan een beleefd gebaar, vooral na haar laatste gesprek met haar man. 'Wat voor teken had je gedacht?' vroeg ze glimlachend.

'Iets als een geheime code of zo,' lachte hij, en hij fronste zijn voorhoofd toen hij eraan dacht. Ten slotte keek hij haar bezorgd aan. 'Stuur me maar een fax met een soort boodschap. En laat me weten wanneer je aankomt. Ik haal je af op het vliegveld.'

'Maak je nu geen zorgen,' zei ze en ze kuste hem, terwijl ze langzaam, hand in hand, terugliepen naar de ranch, net toen Gordon en Tanya kwamen terug galopperen van Shadow Mountain. Ze hadden de schade na de brand bekeken, die vrij uitgebreid was. Op weg naar het dal spraken ze erover, toen Tanya een man te voet van een open plek zag komen. Hij zag eruit als een ruige zwerver uit de bergen, met zijn gescheurde kleren en lange haar. Ondanks de stenen en het verkoolde hout die overal lagen, was hij blootsvoets. Hij bleef een tijdje naar hen kijken en verdween toen tussen de bomen.

'Wie was dat?' vroeg Tanya terwijl ze doorreden. De man had er vreemd uitgezien en hij droeg een geweer.

'Er zijn kerels zoals hij die van tijd tot tijd in de bergen leven. Ze zwerven door de nationale parken. De brand heeft hem waarschijnlijk verdreven en nu zoekt hij een nieuwe plek voor zijn kamp. Ze doen geen kwaad.' Gordon keek onbezorgd terwijl ze doorreden en Tanya glimlachte toen ze ergens aan dacht. Ze had Gordon gevraagd morgen een route te kiezen die ze graag zou rijden. Hij zei dat het mogelijk was, maar dan moesten ze wel vroeg vertrekken.

Aan het eind van de middag waren ze terug bij de wei. Tanya liet hem daar achter in de wetenschap dat ze later die avond naar zijn bungalow zou komen. Ze bracht daar nu al haar avonden door, na het diner met de anderen, en ze was terug voordat ze 's morgens opstonden. Het was de gelukkigste tijd die ze in jaren had gehad en niemand misgunde haar die.

Ze aten die avond met z'n allen, en allemaal waren ze in een goede stemming. Hartley en Mary Stuart zagen er ontspannen uit en Zoë had de middag in het ziekenhuis doorgebracht, op bezoek bij John Kroner. Ze genoot van zijn gezelschap en hij was dankbaar voor wat ze voor zijn patiënten deed. Ze lachten en vertelden grappen en het was later dan gewoonlijk toen ze hen achterliet in de bungalow. Ook Hartley vermoedde waar ze heen ging, al wist hij niet hoe lang ze daar bleef. Maar Gordon was een aardige kerel en ze leken verrassend goed bij elkaar te passen. Het choqueerde hem eigenlijk niet.

Ze liep over het pad dat ze altijd nam en de hemel was vol sterren. Het was een prachtige avond. Ze vond het bijna jammer om naar binnen te gaan. Ze hoorde de paarden zacht hinniken terwijl ze voorbijliep.

Zoals altijd zat Gordon op haar te wachten. Hij had muziek aangezet en er stond koffie voor haar klaar. Ze zaten een tijdje te praten, en dat liep onvermijdelijk weer op vrijen uit. Terwijl Tanya bij hem lag, wilde ze dat ze de klok kon terugzetten. De tijd verstreek veel te snel.

Laat op die avond lagen ze in het donker te praten toen ze dacht dat ze een krakend geluid hoorde. Er blafte een hond en daarop klonk er ineens een luid gehinnik van de paarden. Gordon draaide zijn hoofd om in het donker en luisterde naar de geluiden. Toen blafte de hond weer en het klonk alsof de paarden erg onrustig werden.

'Is er iets?' vroeg ze zacht.

'Ik weet het niet. Soms schrikken ze van iets, als er een coyote de wei in komt lopen of er iemand voorbijkomt. Het is waarschijnlijk niets bijzonders.' Maar tien minuten later was het nog steeds aan de gang; het was zelfs nog erger geworden, en Tanya kon dreunende geluiden horen, alsof de paarden steigerden in hun boxen. Gordon besloot zijn kleren aan te trekken en te gaan kijken. 'Ik weet zeker dat het niets is.' Maar hij was verantwoordelijk voor de dieren als er iets mis was. Ze wist dat ze niet met hem mee kon gaan.

'Ik wacht hier wel,' zei ze, terwijl ze hem in het donker zag bewegen. Hij had een broek en laarzen aangetrokken en deed een trui aan over zijn blote borst. Hij zag er knap uit, zo in het maanlicht, en ze wilde hem bijna tegenhouden. Ze kuste hem lang en stevig. Ze voelde hem hard worden en hij lachte zacht in het donker.

'Blijf daar maar aan denken, ik ben zo terug.' Hij liep op een drafje naar de wei en ze zag hem toen hij de hoek om kwam vanuit het keukenraam. Ze kon verder niets zien. Behalve het lawaai dat de paarden hadden gemaakt, en nog maakten, leek alles rustig.

Maar na lange tijd was Gordon nog niet terug en na een uur maakte ze zich ongerust. Ze wist niet of er een van de paarden ziek was geworden en hij erbij moest blijven, of dat er iets anders was gebeurd. Ze kon niemand te hulp roepen of vragen eens te gaan kijken. Tanya besloot haar kleren aan te trekken en naar hem op zoek te gaan. In het ergste geval, als ze iemand tegenkwam, kon ze zeggen dat ze niet kon slapen en een stukje was gaan wandelen. Ze zouden niet weten waar ze vandaan kwam.

Langzaam liep ze naar de wei en ineens leek het stiller. Toen ze de hoek omsloeg, zag ze hen. Het was de zwerver uit de bergen. Hij hield een geweer op Gordon gericht, die heel stil met hem stond te praten. Daarop zag ze dat er diverse paarden met bloed waren besmeurd en een lag er op de grond. Ze zag dat de man Gordon bedreigde met een groot jachtmes. Het duurde even voordat ze besefte wat er aan de hand was. Toen trok ze zich langzaam terug en zette het op een lopen. Net toen ze de hoek omsloeg, zag hij haar en op dat moment weerklonk er een schot. Ze had geen idee op wat of wie de man had geschoten. Misschien richtte hij wel op haar, maar ze bleef doorrennen. Ze wist dat ze snel hulp moest halen en ze hoopte vurig dat hij niet op Gordon schoot. Daar moest ze nu niet aan denken. Er klonken geen schoten meer, Tanya's voeten galmden op de veranda van de dichtstbijzijnde bungalow en ze bonkte op de deur. Het was een van de mannen die ze kende, een jongeman uit Colorado, en hij kwam in een deken gewikkeld aan de deur. Hij dacht dat er weer bosbrand was. Soms, als de brand was geblust, bleef er een kooltje een tijdje doorsmeulen en wakkerde het vuur weer aan, maar aan Tanya's gezicht zag hij dat er iets veel ergers aan de hand was. Hij wist direct wie ze was. Ze greep hem bij de arm en probeerde hem mee te trekken.

'Er is een man met een mes en een geweer in de wei. Er zijn een paar paarden gewond en hij heeft Gordon geraakt. Kom gauw!' Hij had geen idee hoe ze dat allemaal wist en vroeg het haar ook niet. Hij liet zijn deken vallen en trok zijn broek aan. Zij draaide zich om terwijl hij zich verder aankleedde. Hij ritste zijn broek nog dicht terwijl hij de veranda opliep en op de deur bonsde van de volgende bungalow. Het licht ging aan, de bewoner kwam naar buiten en de jongeman die bij Tanya was zei hem dat hij de sheriff moest bellen en de anderen erbij moest halen. Daarna renden hij en Tanya zo hard ze konden naar de wei.

Ze zagen nog net de man op een van de paarden springen en weg galopperen naar de bergen. Hij zwaaide nog steeds met zijn geweer en schreeuwde scheldwoorden naar hen, maar hij schoot op niemand. Twee paarden lagen dood, een gestoken met een mes, het andere doodgeschoten. Gordon lag hevig bloedend op de grond. Alles zat onder het bloed en het spoot uit zijn arm. Tanya begreep direct wat er gebeurd was. Ze pakte hem bij zijn arm, zocht een drukpunt en riep tegen de andere cowboy dat hij naar haar bungalow moest lopen en Zoë erbij moest gaan halen. Ze keek naar Gordon en zag hem langzaam wit wegtrekken. Maar het bloeden was heel even minder hevig. Ze zat onder het bloed, de grond was ermee bedekt en de paarden om haar heen werden dol.

'Kom, schat... Toe nou... Gordon, zeg iets tegen me...' Ze probeerde hem bij bewustzijn te houden terwijl ze druk uitoefende op zijn slagader, maar ze kon merken dat hij wegglipte. 'Nee!' riep ze tegen hem, maar ze had geen hand vrij om hem in zijn gezicht te slaan. Ze kon niets anders doen dan de bloedstroom vertragen. 'Gordon! Wakker worden!' Ze schreeuwde en huilde tegelijk toen er anderen bij kwamen. Ze stonden verbijsterd en het duurde even voordat ze begrepen wat er was gebeurd.

Niemand had iets gehoord en toen ze het probeerde uit te leggen en tegelijk Gordons arm vast te houden, zag ze Zoë in haar nachtpon de heuvel afrennen. Ze droeg haar dokterstasje en toen ze bij hen was, zag Tanya dat ze rubberhandschoenen aanhad om Gordon te beschermen tegen haar ziekte.

'Ga eens opzij,' zei ze tegen de mannen. 'Zo is het goed... Dank je.' Ze knielde naast hem en keek Tanya aan.

'Iemand heeft hem een jaap gegeven met een jachtmes.' Zoë zag dat Gordons arm bijna was doorgesneden. 'Ik geloof dat hij een slagader heeft geraakt, het bloed spoot eruit.' Jaren geleden had ze een ehbo-cursus gevolgd en dat herinnerde ze zich nog.

'Laat hem niet los,' beval Zoë en ze probeerde Gordon te onderzoeken, maar als ze ook maar even zijn arm iets bewoog spoot er een geiser van bloed over hen heen en over de grond. Tanya verplaatste de druk een beetje en Zoë maakte, zo goed ze kon, een tourniquet vlak boven haar handen. Maar hij was er erg aan toe en was in een shock; ze was er helemaal niet zeker van of hij het wel zou halen. Dat zag Tanya ook. Ze bleef zijn naam maar roepen terwijl de mannen ontzet toekeken. Charlotte Collins was erbij gehaald en twee van de cowboys treurden over hun dode paarden. De man was krankzinnig geweest. De cowboy die Tanya had wakker gemaakt stond alle anderen te vertellen wat hij had gezien en wat er gebeurd leek te zijn.

'Hoe snel denken jullie dat de ambulance kan komen?' vroeg Zoë een van de mannen.

'Tien, vijftien minuten,' antwoordden ze, en ze keek somber. Het leek helemaal niet goed met Gordon en ze kon hier niet veel doen. Hij had bloed nodig, zuurstof en een operatiezaal, zo snel als men hem daarheen kon brengen. Juist toen ze de hoop begon op te geven, loeide er een sirene door het donker en de cowboys wezen de weg naar waar Gordon lag. Hij was net bewusteloos geraakt en zijn polsslag was maar zwak. Hij had veel bloed verloren. Tanya snikte terwijl ze druk bleef uitoefenen op de wond en Zoë bleef proberen haar gerust te stellen. Nadat ze een drukverband had aangelegd kon ze niets anders doen dan op zijn levenstekenen letten en hopen dat hij het zou halen.

Ze vertelde de ziekenbroeders direct alles wat ze wist. Die hadden hem in een oogwenk op een brancard gelegd. Zoë stapte bij hen in en iemand gaf haar een lange regenjas om over haar nachtpon aan te trekken. Meer hadden ze niet. Tanya vroeg of ze met hen mee kon gaan. De ziekenbroeders drukten nu de wond dicht en Gordon zag zo wit als een doek.

'Zal ik je brengen?' vroeg iemand, en Tanya zag dat het Charlotte Collins was. Er klonk geen afkeuring in haar stem, alleen dankbaarheid, en Tanya knikte. Ze liet de ambulance vooruitrijden; er was toch geen plaats voor haar geweest. Bovendien wilde Zoë haar daar niet hebben als Gordon soms zou sterven, wat volgens haar zou kunnen gebeuren. Het was gemakkelijker voor Tanya om erachteraan te rijden met Charlotte Collins. Tanya vertelde haar dat ze eerder die dag de man hadden gezien met een geweer, maar dat hij volgens Gordon geen kwaad kon.

'Voor de meesten geldt dat inderdaad, maar sommigen zijn gestoord. Een paar jaar geleden is er iets afschuwelijks gebeurd. Een kerel die net uit de gevangenis kwam in een andere staat vermoordde een hele familie in hun slaapzakken, maar zoiets gebeurt hier niet vaak. De meeste mensen sluiten 's nachts niet eens hun deuren af,' zei ze, toen ze Tanya's duidelijke doodsangst om Gordon zag. Ze wilde dat ze in de ambulance zat. Ze kon niet geloven wat hem was overkomen. Het was onvoorstelbaar, en het was allemaal zo snel gebeurd.

Het leek wel een eeuw te duren voordat ze in het ziekenhuis waren. Geen van beiden sprak onderweg verder nog. Tanya was duidelijk te zeer van streek om te praten. En Charlotte voelde diep met haar mee. Ze vermoedde meer dan Tanya dacht. Er gebeurde weinig op de ranch wat zij niet wist. Ze stond het haar personeel niet toe. Integendeel, er stonden zware boetes op intieme omgang met de gasten, maar nu en dan gebeurden er vreemde dingen. Zo was het leven nu eenmaal, en soms moest je de voorschriften even vergeten. Ze hoopte maar dat hij nu niet zou sterven. De rest zouden ze later wel uitzoeken.

Toen ze bij het ziekenhuis kwamen, was er een code blauw uitgestuurd. Een man of tien personeel stond op hen te wachten, er stond een rijdende brancard uit de operatiezaal klaar en twee chirurgen waren zich al aan het schoonschrobben. Ze vroegen Zoë of ze mee naar binnen wilde komen, maar ze dacht niet dat dat nodig was. Ze vond dat ze zich nuttiger kon maken bij Tanya in de wachtkamer. Zoë had Gordon gedurende de rit in leven gehouden, meer kon ze niet voor hem doen. De rest moest het personeel van de acute opvang en de chirurgen doen.

'Hoe is het met hem?' vroeg Tanya schor.

'Hij leeft nog,' was alles dat Zoë op dat moment kon zeggen, maar ze wist dat ze eerlijk tegenover haar moest zijn. 'Maar ook maar net.' Charlotte schudde ontzet haar hoofd bij dat antwoord en allebei hielden ze Tanya bij de hand terwijl ze huilend afwachtten. Tanya schaamde zich er niet voor dat Charlotte haar zag huilen. Het kon haar niet schelen wat zij nu wist. Tanya wist alleen dat ze van Gordon hield.

Na een tijdje kwam de politie haar ondervragen. Ze vertelde hun wat ze wist en waar ze geweest was. Zoë maakte zich zorgen om haar. Als dit verhaal bekend raakte, zou ze weer in de schandaalpers verschijnen en leuk zou dat niet zijn. Tanya Thomas die 'de koffer in dook' met de cowboys op een vakantieboerderij. Ook Charlotte dacht daaraan en ging eens met de agenten praten. Ze knikten en gingen weg. Ze konden niet veel doen om bewijsmateriaal of een getuigenverklaring te verzwijgen, en niemand verlangde dat ook van hen, maar het was ook niet nodig dat iemand de kranten belde. De politiemensen leefden erg mee en ze kenden Charlotte. Ze beloofden ook de sheriff de bergen in te sturen om Cordons aanvaller te zoeken en het paard terug te halen dat hij had gestolen.

Ook John Kroner verscheen na een tijdje. Iemand had hem thuis gebeld omdat hij de arts voor de ranch was, en hij bleef zachtjes zitten praten met Zoë. Hij ging naar de operatiezaal om te zien wat hij te weten kon komen, maar met Gordon was het nog kantje-boord. Zijn slagader was gehecht, maar er was kennelijk ernstig letsel aan toegebracht en hij had veel bloed verloren. Na een tijdje bleef Tanya maar met gesloten ogen zitten, en Zoë en John liepen wat door de gang.

'Ze ziet er niet best uit,' zei John tegen Zoë toen ze eenmaal op een afstandje waren. 'Is die kerel ook achter haar aan gegaan? Wat deed ze om middernacht in de wei?' Zoë keek hem glimlachend aan. Kroner was naïef, maar hij was jong en ze was hem gaan vertrouwen sinds ze hem had ontmoet.

'Ze houdt van hem.' Dat verklaarde alles en John knikte.

Het duurde nog een uur voordat de hoofdchirurg bij hen kwam. Hij keek zo somber dat Tanya bijna flauwviel toen ze hem zag. Zoë hield haar hand stevig vast en Tanya huilde al voordat hij nog een woord had gesproken. Hij keek haar recht aan alsof hij de situatie volkomen begreep. Hij had geen idee wie ze was en het kon hem ook niets schelen. Hij zag wat er met haar aan de hand was en tegen wie hij zich moest richten. Hij sprak in één enkele zin: 'Hij wordt weer beter.' Tanya barstte in snikken uit en klampte zich aan Zoë vast.

'Het is goed, Tan... Alles is goed... Hij gaat het halen... Ssst... schat.'

'O, mijn god, ik dacht dat hij dood was,' zei ze terwijl de anderen zich discreet afwendden om haar uiting te laten geven aan haar doodsangst. De chirurg legde Charlotte uit dat er bindweefselbanden en zenuwen bij betrokken waren, maar volgens hem zou Gordon weer helemaal opknappen. Hij dacht niet eens dat hij nog verder geopereerd hoefde te worden, hij had alleen therapie nodig en een week of twee herstel. Hij had veel bloed verloren, maar Tanya en Zoë hadden snel gehandeld en hem gered. De dokter had besloten hem geen bloedtransfusie te geven en hij dacht dat de patiënt, als alles goed bleef gaan, als hij niet te veel pijn had en geen koorts kreeg, de volgende morgen zelfs weer terug kon gaan naar de ranch. Charlotte knikte en bedankte hem. Daarna wendde de chirurg zich tot Tanya.

'Wilt u hem zien?' Hij glimlachte tegen haar. 'U en de dokter hebben goed werk gedaan door hem voor ons te verzorgen. Als u die slagader niet dicht had gehouden, had hij het nooit gehaald. Hij zou binnen een paar minuten dood zijn geweest.' Tanya knikte. Even kon ze geen woord uitbrengen.

'Is hij bij kennis?' vroeg ze terwijl ze door de gang achter hem aan liep. De anderen hadden besloten in de wachtkamer te blijven en spraken druk over wat er was gebeurd.

'Min of meer,' zei de dokter glimlachend tegen haar, bedenkend wat een knappe vrouw ze was. Hij schatte haar ongeveer dertig en had geen idee dat ze Tanya Thomas was. 'Hij is wat suf en verdoofd, maar hij vroeg naar u zodra hij bij kennis was. U bent toch Tanny?' Ze knikte.

Ze liep achter de dokter de verkoeverkamer in en trok een lange schort aan. Er waren een stuk of wat verpleegsters en twee keer zoveel apparaten, voor zover Tanya kon zien, maar Gordon tilde zijn hoofd op en lachte tegen haar toen hij haar zag. 'Hallo, schat,' zei hij. Ze boog zich naar hem toe en kuste hem. 'Ik ben me kapot geschrokken,' zei ze.

'Het spijt me... Ik probeerde hem weg te houden bij de paarden en hij raakte me.'

'Je mag van geluk spreken dat hij je niet vermoord heeft,' zei ze, nog steeds geschokt door de hele avond.

'De dokter zegt dat jij me hebt gered.' Ze keken elkaar lang aan, een blik die iedereen kon begrijpen, en ze kuste hem opnieuw.

'Ik hou van je,' fluisterde ze.

'Ik hou ook van jou,' zei hij. Hij draaide zijn hoofd naar haar toe en sloot even zijn ogen. Ze vroeg de dokter of ze mocht blijven. Hij vond het goed, als ze dat wilde. Ze ging naar buiten en vertelde het Zoë.

'Weet je het zeker?' vroeg Charlotte Collins. 'Ik kan je morgen weer terugbrengen.'

'Ik wil graag blijven,' zei Tanya zacht en ze keek Cordons werkgeefster verontschuldigend aan. 'Het spijt me wat er gebeurd is... met hem... Ik wil geen moeilijkheden veroorzaken.' Maar ze kon nu onmogelijk verbergen hoe de zaak in elkaar zat en Charlotte knikte glimlachend.

'Ik weet het. Maak je geen zorgen. Alles is in orde. Wees alleen voorzichtig.' Net als Zoë was ze bezorgd over Tanya. Zoë had iets tegen haar gezegd voordat ze wegging, over de de pers die haar lastig viel. Tanya zei dat ze niet ongerust hoefde te zijn. Niemand had ook maar het minste idee dat ze in het ziekenhuis was.

De twee vrouwen vertrokken, John Kroner ging naar huis en Tanya ging terug naar Gordon. Hij sliep. Ze maakten een kampbed voor haar klaar in de verkoeverkamer. Om zes uur 's morgens verhuisden ze hem naar zijn eigen kamer en zij ging met hem mee. Hij was toen wakker en beweerde dat hij zich prima voelde, maar hij zag er nog wat zwak uit.

'Ik voel me goed, laten we naar huis gaan,' zei hij, maar door het bloedverlies was hij te duizelig om recht te gaan zitten, en Tanya schudde een vinger naar hem.

'Ja, je ziet er geweldig uit. Ga liggen en hou je kalm,' vermaande ze hem en hij lachte. Nu had ze een prachtkans om de baas over hem te spelen en hij vond het heerlijk.

'Omdat je nu toevallig mijn leven hebt gered wil dat nog niet zeggen dat je me de rest van mijn leven kunt koeioneren,' zei hij knorrig, maar hij kon niet nalaten tegen haar te grijnzen. 'Je ziet er moe uit, Tan,' zei hij met een bezorgde blik.

'Je hebt me de schrik van mijn leven bezorgd.' Maar voordat ze kon slapen, moest ze nog één ding doen op weg naar huis. Ze was teleurgesteld, want ze had er met hem te paard naartoe willen rijden. Tom zou hen komen halen en in de bus kon hij op zijn gemak gaan liggen.

De dokter zei dat Gordon rond het middaguur kon vertrekken omdat er geen complicaties waren en hij geen koorts had. Tom kwam hen halen, zoals Tanya had gevraagd. Gordon floot vanuit zijn rolstoel toen hij de bus zag voorrijden.

'We doen het wel subtiel!' Hij grijnsde. 'Hoe moet ik dit aan Charlotte uitleggen? Of liggen al onze plannen al in duigen?'

'Volgens mij heeft ze gisteravond al een zachte wenk gekregen, toen ik me aan haar arm vastklampte in de wachtkamer. Ze vatte het trouwens heel goed op,' zei Tanya ernstig. 'Ik geloof dat ze het helemaal heeft begrepen.'

'Dat hoop ik maar. Midden in de nacht een jaap in mijn arm krijgen, met jou in de buurt, was nu niet bepaald wat ik van plan was,' zei hij, en hij keek nog steeds wat nerveus. Maar hij leek redelijk gezond, al kon ze merken dat zijn arm pijn deed. Hij wilde het niet toegeven, maar hij vertrok zijn gezicht als hij hem bewoog. Ze hadden hem pijnstillers meegegeven, maar hij zei dat hij alleen een flinke whisky nodig had.

Ze legden hem achter in de bus op een van de bedden en ondersteunden zijn arm comfortabel met kussens. Hij grijnsde tegen haar toen ze hem een cola gaf, maar na een tijdje keek hij een beetje verbaasd uit het raam.

'Ik wil niks zeggen, Tan, maar je chauffeur rijdt terug via China.'

'Ik dacht dat je misschien een beetje van het landschap wilde genieten op weg naar huis.' Hij wilde haar niet zeggen dat hij van een ander landschap in bed wilde genieten, maar hij wilde haar niet kwetsen; daarom knikte hij en kuste haar.

'Ik wil je wel zeggen dat ik ons sexleven hierdoor niet laat verzieken,' zei hij, en ze lachte.

'Volgens mij was jouw sexleven afgelopen nacht rond twaalven wel het minste van je problemen.' Geen van beiden konden ze geloven wat er gebeurd was.

Ze zag dat ze bijna hun bestemming hadden bereikt. Ze keek uit het raampje en zag het. Ze waren een bocht omgeslagen en keken uit over een voorgebergte, net onder de bergen zelf. Het was een plek waar ze de week tevoren met hem naartoe was gegaan en hij herkende het toen hij uit het raam keek.

'Waarom wilde je hier weer naartoe?' Hij keek geamuseerd en ging zitten om naar buiten te kijken. 'Ik ben gek op deze plek,' zei hij. Hij vroeg zich af of ze alleen maar sentimenteel was. Hij boog naar haar toe om haar te kussen, maar ze lachte.

'Dat hoop ik,' zei ze.

'Waarom?'

'Omdat het huis van mij is.'

'Wat is van jou?' Hij begreep niets van wat ze zei. 'Dat is het niet. Dit is de oude ranch van Parker. Die ken ik al jaren. Ik heb je afgelopen zondag hierheen gebracht.'

'Dat weet ik.' Ze keek zeer zelfingenomen toen ze hem kuste. 'Ik heb hem maandag gekocht.'

'Je bent geschift!' Hij keek of hij het in Keulen hoorde donderen en heel even was ze bang dat hij kwaad zou worden. 'Waarom heb je dat gedaan?' Hij wilde het allemaal best geloven, maar kon het gewoon niet. Zondag had hij haar een ranch laten zien en de volgende dag had ze die gekocht. Hij kon er met zijn pet niet bij.

'Je zei me toch dat ik hier een ranch moest kopen?'

'Dus dat heb je gedaan?' Hij staarde haar aan. 'Zomaar?'

'De makelaar zei dat het een prima investering was, en de prijs was heel redelijk, dus dacht ik dat ik het maar moest proberen. Ik dacht dat we moesten doen wat jij voorstelde. Jij kunt hier paarden fokken en ik kan op en neer reizen. Je kunt wat werk doen voor Charlotte Collins. Je helpt mij bij het bedrijf op de ranch. Maar eerst gaan we hem opknappen. En we zullen afwachten. Als we er een hekel aan krijgen, als jij ervandoor gaat met een andere popster, als je besluit naar L.A. te verhuizen en de bronco's op te geven, kan ik hem altijd nog verkopen. Ik dacht dat we het maar eens moesten proberen.'

'O, schat!' zei hij, en hij trok haar met zijn gezonde arm tegen zich aan. Hij wist nu dat het echt was. Geen grapje. 'Ik sta van je te kijken.'

'Zul je me helpen dat allemaal te doen?'

'Natuurlijk,' zei hij ademloos. Na wat zij voor hem had gedaan, was er niets wat hij nu niet zou doen. Ze had zichzelf op allerlei manieren bewezen en hij wist dat hij dat nooit zou vergeten.

'Ik wilde vandaag met je hierheen rijden en het je laten zien.'

'Dit kan ik niet geloven.' Hij straalde nog steeds toen ze wegreden en keek haar stomverbaasd aan. 'Wil je dit echt met mij samen doen?' Het was voor haar zo'n enorm blijk van vertrouwen, zo'n geschenk voor hen beiden, dat hij het gewoon niet kon geloven. Hij had echt het gevoel dat hij de avond tevoren was gestorven en naar de hemel was gegaan. 'Hoe kun je zo sympathiek zijn en zoveel vertrouwen hebben?' vroeg hij.

'Omdat ik zo simpel ben, denk ik.' Ze nam glimlachend een slok van zijn cola en schudde de kussens voor hem op. 'Is er een reden waarom ik dat niet zou moeten zijn?'

'Nee, mevrouw,' zei hij trots. 'Dit wordt voor jou de beste ranch in heel Wyoming. Wanneer kunnen we beginnen met restaureren?'

'Zodra jij weer kunt vliegen,' wees ze naar zijn lamme vleugel. 'Volgende week is hij van ons.' De ranch was natuurlijk al van haar, maar ze zou hem met Gordon delen. Ze dacht dat ze hem het bedrijf als huwelijkscadeau zou geven als ze zouden trouwen, maar dat was iets voor later. Eerst moest ze nog scheiden van Tony, en dat zou pas met Kerstmis definitief zijn. Maar daarna... Daarna waren de mogelijkheden grenzeloos. Het kon gewoon niet op.

Toen ze op de ranch kwamen en de mensen de bus zagen aankomen, stond het voltallige personeel voor Gordons bungalow te wachten. Ze juichten toen Tom hem het trapje af en zijn bungalow in hielp. Tanya liep achter hen. Ze was te bang dat ze hem pijn zou doen als ze zijn arm verkeerd bewoog. Iedereen wilde met hem praten, hem zeggen hoe blij ze waren dat alles weer goed met hem was. Ze hadden boeken, snoepgoed, eten en muziekcassettes voor hem meegebracht. Hij had alles wat hij nodig had. En nu had hij ook nog de vrouw van wie hij hield en de ranch waarvan hij altijd had gedroomd. Hij kreeg er tranen van in zijn ogen toen hij eindelijk weer met haar alleen was in zijn bungalow.

'Ik kan het nog steeds niet geloven. In mijn hele leven is me nog nooit zoiets overkomen.'

'Mij ook niet,' zei ze. 'Ik vind het hier heerlijk en ik wil bij jou zijn.'

'Ik zal naar L.A. komen wanneer ik maar kan,' verzekerde hij haar.

'Dat hoeft niet als je niet wilt.' Die les had ze nu wel geleerd. Ze leefde in een moeilijke wereld en als hij daar geen deel van wilde uitmaken, zou ze hem niet dwingen.

'Ik wil het. Je hebt mijn wereld gezien, je maakt er nu deel van uit. Ik wil jouw wereld ook leren kennen. We kunnen ze allebei hebben, zolang we elkaar maar begrijpen.'

'Mijn wereld kan wreed zijn,' zei ze verdrietig. 'Die zal je verschrikkelijk pijn doen, ook al ben je voorzichtig. Niets is heilig. Ik wil niet dat mensen jou kwetsen.'

Maar het bleek dat Tanya hen niet kon tegenhouden. Het hele verhaal stond de volgende dag in de krant. Het was doorgegeven aan de nieuwsdiensten en stond op de voorpagina's van de roddelpers. Hoe Tanya Thomas twee weken geleden naar een ranch was gegaan, een verhouding had gekregen met een cowboy en een week later een ranch voor hem had gekocht. Daarop volgde het verhaal van ieder van haar echtgenoten. Het meeste klopte niet en alles was vals van toon. De kop in de schandaalpers luidde: een vluggertje, of echtgenoot nr. 4? wat zal het zijn, Tanya.' Het artikel beschreef hoeveel Gordon ongeveer verdiende per jaar en hoeveel zij, en het maakte haar op allerlei manieren belachelijk. Het bezorgde hem een slechte reputatie en schilderde haar af als een hoer. Ze werd zelfs voor gek gezet omdat ze bij de rodeo het volkslied had gezongen, en er stonden foto's bij die voor de bus van haar waren genomen. Ook werd verteld dat Gordon zogenaamd door een andere cowboy was neergestoken op de wei. Het artikel wekte de indruk dat de messentrekkerij een gevecht om Tanya was geweest, en het beweerde dat het bijna haar dood was geweest toen ze tussenbeide probeerde te komen.

Tanya zat in haar kamer op de ranch en werd misselijk toen ze het allemaal las. Het probleem was dat er in die verhalen net voldoende waarheid stak om de mensen aan het twijfelen te brengen. En ze maakte zich zorgen om Gordon. Wat zou hij van haar denken als hij dit las.'

'Lees die vuiligheid toch niet,' zei Zoë, razend om wat haar vriendin was aangedaan. Daarop moest ze haar toch even vragen: 'Heb je echt een ranch voor hem gekocht.' Het is waarschijnlijk onzin, maar ik vroeg het me gewoon af.'

'Ja, ik heb er een voor hem gekocht. Maar hij gaat me helpen. Ik geloof dat ik zo verstandig ben geworden dat ik hem niet mijn leven in wil sleuren. Hier is hij gelukkig. Dat wil ik niet bederven, daarom wil ik hier wat tijd doorbrengen.'

'Dat klinkt goed,' zei Zoë. 'Ik vroeg het me af. En Tan, ik vind het erg.'

'Ik ook,' zei Tanya triest. 'Ik vroeg me vroeger altijd af wie er praatte, maar ik denk dat ze dat allemaal doen. De politie, de pers, de verpleegsters, de ambulancechauffeurs, de kappers van deze wereld, en de toeristen, de makelaars, soms zelfs vrienden. Het is hopeloos. Iedereen geeft een brokje informatie en daar maken ze een mes van waarmee ze je recht door je hart steken.' Ze vroeg zich af hoe Gordon zich voelde. Beroerd waarschijnlijk. Hoe kon het ook anders? Die smeerlappen zagen kans alles wat goed was een goor tintje te geven. Tanya was de nacht tevoren bij hem gebleven, had eten voor hem gekookt en was pas weggegaan toen het licht werd. Het was nu geen groot geheim meer dat ze bij hem hoorde. En toen ze was teruggekeerd naar de bungalow, had ze de kranten gezien. Zoë en Mary Stuart hadden die eerst willen verstoppen, maar ze wisten dat dat geen zin had. Ze zou het op den duur toch te weten komen, en het was beter het maar onder ogen te zien.

'Ik kan die rotzakken niet geloven,' zei Mary Stuart woedend tegen Hartley. Hij had ook zulke dingen meegemaakt, alleen niet zo erg. Zijn succes was anders dan dat van Tanya. Schrijvers werden meestal niet door de roddelpers verslonden, op een enkele speciale na. Maar op Tanya mocht vrij worden gejaagd wat hen betrof. En ze vonden het heerlijk haar te beschimpen. Ze nam de krant mee toen ze later die morgen terugliep naar Gordons bungalow. De anderen waren voor de laatste keer nog eens gaan rijden en John Kroner was gekomen om met hen mee te gaan. Hij reed met Zoë. Het speet Tanya dat ze niet kon gaan, maar ze wilde bij Gordon blijven. Nu wilde ze met hem praten over de kranten. Maar zodra ze binnenkwam, wist ze dat hij ze al had gezien. Er lag een pijnlijke blik in zijn ogen, alsof hij zich schaamde, en ze vroeg zich af of het nu tussen hen voorbij was. Ze keek hem lang en doordringend aan. Hij zat op de divan tv te kijken en koffie te drinken. Het was ook op het nieuws geweest, met een foto van hem, en het verhaal van de messentrekker, maar dat wist Tanya niet. Hij kon niet geloven dat mensen de waarheid zo konden verdraaien. En toen hij haar aankeek, vroeg hij zich af wat zij voelde.

'Hoe is het met je arm?' vroeg ze en hij bewoog die even om te laten zien dat hij dat kon. Maar ze was nu niet echt bezorgd meer over zijn arm. Het ging erom hoe hij over haar dacht na het artikel in de krant.

'Je hebt te veel betaald voor de ranch,' zei hij nuchter, en ze keek hem aan toen ze ging zitten. Hij had het verhaal gelezen. 'Hoe vind je het op de voorpagina te staan?' vroeg ze, en ze lette op zijn ogen. Hij had zijn arm nog niet naar haar uitgestoken, of haar gezegd dat hij van haar hield. Hij was aan het verwerken wat er gebeurd was.

'Ik kan wel een betere manier bedenken, zoals een journalist voor z'n raap schieten. Dat zou ik graag doen.'

'Raak er maar aan gewend,' zei ze met een harde klank in haar stem. Ze hadden haar dit eerder aangedaan, maar nooit zo gemeen en wreed. Ze hadden hem vernederd, ze hadden haar belachelijk en goedkoop gemaakt, alsof ze een slet was. Het was typisch hun werk. Het volle leven als onderwerp. 'Dit doen ze nu altijd, Gordon. Ze doen het voortdurend. Ze pakken alles wat je doet en veranderen het in iets smerigs. Ze schilderen je af als iemand die goedkoop en stom is, ze interpreteren alles verkeerd en geven je woorden verdraaid weer. Niets is heilig. Kun je daarmee leven?'

'Nee,' zei hij eenvoudig. Hij keek haar recht aan en haar hart stond even stil. 'En ik wil ook niet dat jij ermee leeft. Als ze jou zo behandelen, dan wil ik dat je hier blijft.'

'Maar hier doen ze het ook. Wie denk je dat hun dit verhaal heeft gegeven? De makelaar, de verpleegsters van gisternacht, de ziekenbroeders, de politie, de spreekstalmeester bij de rodeo. Iedereen wil zich belangrijk voelen en om dat te doen zetten ze me in mijn blote kont.'

'Dat kunnen ze niet. Die is van mij,' zei hij met een glinsterlichtje in zijn ogen, en ze keek hem somber aan.

'Inderdaad,' zei ze. Ze wilde dat het niet was gebeurd, dat ze niet door het slijk waren gehaald in de kranten. 'Maar ik wil dat je het feit onder ogen ziet dat alles wat we doen of wat ik aanraak zo zal eindigen. Als ik een baby krijg zullen ze beweren dat die van iemand anders is, omdat ik te oud ben om er een te krijgen, of ze zullen zeggen dat ik het met de postbode heb gedaan. Als we een werkster huren, gaan ze zeggen dat jij haar pakt omdat ik in L.A. woon. Als ik ooit een cadeau voor je koop, gaan ze vertellen hoeveel het kost, nog voordat ik het je heb gegeven, en dan maken ze van jou een gigolo omdat je het aanneemt. Ze gaan ons elke dag onder vuur nemen, op alle mogelijke manieren, en als we kinderen krijgen, gaan ze die ook kwellen. Het doet er niet toe of ik hier woon, of daar, of in Venezuela; zo is mijn leven nu eenmaal, en ik wil dat je dat nu inziet, anders ga je me later haten.' Hij grijnsde. 'Letterlijk iedereen met wie je zaken doet, op een of twee uitzonderingen na, zal je verraden en brandhout van je maken. En als het misschien negenendertig keer met je is gebeurd, zul je me haten. Het is me eerder overkomen. Ik weet hoe het gaat. Ik weet hoe het voelt. Het vreet aan je als kanker. Ik heb er twee echtgenoten door verloren, en de derde was zo corrupt dat hij, meer dan ieder ander, mij verried aan de schandaalpers.' Het was haar tweede man, de impresario, die dat had gedaan.

'Zo te horen heb jij een geweldig leven gehad,' zei hij. Ze had hem er nooit veel over verteld, maar hij vermoedde dat het pijnlijk was.

'Wat verwacht je ervan, Tanny?' vroeg hij haar triest, maar hij kon het in haar ogen zien. 'Verwacht je nu dat ik bij je wegga? Als dat zo is moet ik je teleurstellen. Mij maken ze niet zo gauw bang. En ik weet hoe jouw leven is. Ik zie de sensatiepers. Ik weet wat voor smerigheid ze schrijven. En je hebt gelijk, het voelt anders als je zelf het onderwerp bent. Ik sloeg vanmorgen de krant open en ik wilde iemand vermoorden. Maar jij bent niet degene die het heeft gedaan. Jij bent het slachtoffer, niet de dader.'

'Dat vergeten de mensen,' zei ze bedroefd, 'en ze kunnen het niet op hen afreageren. Je kunt hun niets maken. Het is niet eens de moeite waard hun een proces aan te doen, hoe ze ook liegen; je verkoopt gewoon hun kranten voor hen. Uiteindelijk zul je me dus gaan haten omdat ze jou hebben gekwetst.'

'Ik hou van je,' zei hij duidelijk. Hij stond op en keek haar aan. 'Ik hou van je. Ik wil niet dat dit je overkomt. En ja, ik zal er de pest aan hebben als ze zoiets over jou zeggen, en er valt heel wat te zeggen. Ik ben gewoon een stomme cowboy uit Texas; ze denken dat ik alleen achter je geld aan zit. Ze gaan zeggen dat jij me hier hebt opgepikt. Maar wat dan nog? Jij bent echt. Ik ben echt. Het betekent alleen dat ik niet aan één stuk door in Wyoming op mijn krent kan zitten, zoals ik dacht. Ik zal vaker in L.A. moeten zijn om jou te beschermen, want ik weet zeker dat ik je niet al die vuiligheid wil laten ondergaan zonder mij. Misschien moeten we allebei een tijdje op en neer reizen, totdat jij er genoeg van krijgt en hier met mij paarden gaat fokken.'

'Ik ga mijn werk er niet aan geven,' zei ze met een ongeruste blik. 'Zelfs ondanks al deze rotzooi doe ik alles met plezier.' Ze vond zingen heerlijk.

'Ik ook. Ik zou je nooit vragen het op te geven. En misschien werkt het niet dat je hier nu en dan komt wonen. Maar ik zou graag willen dat je het probeert. Laten we eens zien hoe het afloopt. Ik wil bij jou zijn, hier, daar, overal. Ik hou van je, Tanny. Het kan me geen barst schelen wat ze allemaal over ons zeggen.'

'Meen je dat echt? Zelfs na dit?' Ze zwaaide met de krant.

'Natuurlijk meen ik het.' Hij grijnsde tegen haar. Toen kwam hij bij haar zitten en kuste haar. 'Ze zeiden dat je mij in bed lokte met de belofte een ranch voor me te kopen. Wanneer heb ik dat gemist?'

'Je sliep,' grijnsde ze. 'Ik heb het tegen je gefluisterd.'

'Jij bent een wonderlijke vrouw en ik begrijp niet hoe je al die ellende verdraagt.'

'Ik ook niet,' zei ze, met haar hoofd tegen hem aan geleund toen hij naast haar ging zitten en een arm om haar heen sloeg. 'Ik haat die lui.'

'Verspil je energie niet. Maar ik zal je één ding vertellen: je moet veel voorzichtiger zijn. Niet meer zingen bij rodeo's, niet meer door ziekenhuizen zwerven, denkend dat niemand weet wie je bent, niet meer ergens binnenlopen en een ranch kopen. Laten we maar wat stiekemer gaan doen, oké? Je kunt je achter mij verstoppen als je wilt. Mij kan het niet schelen wat ze zeggen. In mijn geval is het trouwens waarschijnlijk allemaal waar. Laat mij de klappen maar voor je opvangen.'

'Gordon, ik hou van je. Ik dacht dat je me na vandaag nooit meer zou willen zien.' Ze was zo bang geweest direct nadat ze de krant had gezien.

'Dat is heel onwaarschijnlijk,' grijnsde hij. 'Ik zat hier te bedenken of ik Charlotte kon overhalen me volgende week een weekend vrij te geven, dan zou ik jou in L.A. kunnen komen verrassen. Misschien laat ze me een paar dagen gaan, met mijn lamme vleugel, want veel kan ik er niet mee doen.'

'Zou je dat doen als je kunt? Ik zou het heerlijk vinden.'

'Ik ga het proberen. Zij en ik moeten trouwens volgende week toch eens ernstig praten. Ik zou hier na de zomer graag parttime gaan werken.'

'Vergeet Europa en Azië niet, volgende winter. Het zal een nachtmerrie worden.'

'Als ik jou zo hoor, is het geweldig,' glimlachte hij. 'Ik kan nauwelijks wachten.'

'Ik ook niet.' Ze keek hem aan en dacht eraan hoe anders haar leven nu zou gaan worden, nu Gordon voor haar zou zorgen en haar zou beschermen. Ze wilde er ook voor hem zijn, maar niemand had haar ooit behandeld zoals hij.

'Waar zijn we trouwens met Kerstmis?'

'Dat ben ik vergeten... Duitsland... Londen... Parijs... misschien München.' Ze wist het niet meer.

'Als we in München eens gingen trouwen?' vroeg hij zacht terwijl hij haar kuste.

'Ik geloof dat ik in Wyoming wil trouwen,' zei ze, 'en kijken naar de bergen waar ik jou heb gevonden.'

'Dat zien we later wel,' zei hij. Hij trok haar in zijn armen en hield haar vast met zijn goede arm. 'Eerst moeten we iets anders zien te ontdekken,' zei hij, en hij trok haar naar zijn slaapkamer. 'Het is tijd voor mijn dutje.' Maar ze vermoedde dat hij wilde zien of alles nog werkte. Het deed pijn te bedenken dat dit hun laatste dag samen was.

Ze bleven de hele middag in bed, terwijl verder iedereen een rit te paard maakte. Gordon viel in haar armen in slaap en ze hield hem lange tijd vast, ze kon haar geluk niet op. Bijna had ze hem verloren, twee dagen geleden. Ze moest er niet aan denken.

Hartley was die middag heel stil toen ze alleen reden. Hij probeerde het idee te verwerken dat hij Mary Stuart zou verliezen als ze na Londen niet bij hem terugkwam.

'Dat moet je jezelf niet aandoen,' zei Mary zacht toen hij haar vertelde wat hij dacht.

'Dat moet ik wel. Als je nu eens niet terugkomt.' Wat moet ik dan doen? Ik heb je pas net gevonden en ik kan het niet verdragen als ik je zo snel verlies.' Hij zei het haar niet, maar hij wist dat hij erover zou schrijven. Het zou niets veranderen, maar het zou hem in elk geval de kans geven zijn gevoelens van zich af te schrijven. 'Je kunt me niet beloven dat je terugkomt, Mary Stuart. Dat weet je niet.'

'Dat is zo. Maar we verliezen zoveel in ons leven. Waarom zouden we bang zijn voordat we iets kwijtraken?'

'Omdat je anders niet voorbereid bent als het gebeurt. Ik zal je zo missen als ik je verlies,' zei hij weemoedig. Ze boog zich naar hem toe en kuste hem.

'Ik zal mijn best doen vlug terug te komen.' Dat meende ze, maar hij verbaasde haar met wat hij vervolgens zei.

'Je moet niet eens terugkomen als je je huwelijk kunt redden,' zei hij treurig. 'Margaret en ik gingen ooit bijna scheiden. Toen we getrouwd waren, had ik ongeveer tien jaar een verhouding. Het was heel stom van me en ik heb het nooit meer gedaan. Ik weet niet wat er gebeurde. We hadden problemen, we moesten verwerken dat zij toen geen kinderen kon krijgen en dat was voor haar heel moeilijk. Een tijdlang was ze een beetje gek en nam ze veel afstand van me. Volgens mij gaf ze mij net zo hard de schuld dat ze niet zwanger kon worden als zichzelf. Wat de reden ook was, ik kreeg een vriendin, en zij kwam erachter. Om die reden woonden we zes maanden apart en ik ging door met die verhouding, wat nog stommer was. Tegen die tijd dacht ik dat ik van haar hield en dat was nog ingewikkelder. Zij was een Française en ik was met haar in Parijs. Ik ging naar New York om Margaret te zeggen dat we gingen scheiden. Maar toen ik daar kwam, merkte ik dat alles er nog was waardoor ik ooit van haar had gehouden. Ook de dingen die me niet zo aan haar bevielen, en alle redenen waarom ik haar was gaan bedriegen. Ze had alle onvolkomenheden, de neurosen, de absurditeiten die haar tot een moeilijk mens maakten, maar ook alle dingen die ik in haar aanbad: haar oprechtheid, loyaliteit, creativiteit, haar geweldige gevoel voor humor, heldere verstand, discretie en haar gevoel voor eerlijkheid. Er waren wel honderdduizend dingen die ik heerlijk vond aan haar.' Hij had tranen in zijn ogen toen hij dat zei, en Mary Stuart ook. 'Toen ik terugging naar New York om afscheid te nemen van Margaret, werd ik weer helemaal opnieuw verliefd op haar.' Hij haalde diep adem en keek naar de bergen. 'Ik ben nooit teruggegaan naar mijn vriendin in Parijs. Ze wist dat het zo zou gebeuren toen ik wegging. Dat zei ze. We hadden een code bedacht. Ze zei dat ze geen lange verklaringen kon verdragen, en die wilde ze ook niet. Twee woorden waren genoeg. Als ik met Margaret was overeengekomen dat ik haar zou verlaten, hoefde ik alleen maar een telegram te sturen met "Bonjour, Arielle." Dat was lang geleden,' glimlachte hij, 'voordat er faxen bestonden. En als Margaret en ik weer tot elkaar kwamen zou "Adieu, Arielle" voldoende zijn. Ze was heel nuchter en zakelijk. Ik vertrok naar New York en verzekerde haar dat ze zich nergens zorgen over hoefde te maken. Daar kwam ik mijn Delila tegen, ze knipte mijn haren af, veroverde mijn hart, en ik heb haar nooit meer in de steek gelaten... Het telegram luidde: "Adieu, Arielle". En ik heb haar nooit meer teruggezien. Zo wilde ze het. Maar ik ben haar nooit vergeten.' Het was een triest verhaal en het ontroerde Mary Stuart. 'Als dat met ons gebeurt, Mary Stuart' -Hartley keek haar aan en meende elk woord dat hij zei - 'wil ik je zeggen dat ik hier geen moment spijt van zal hebben, en ik zal voor altijd van je houden. Ik zal doorbijten en erbovenop komen. Arielle trouwde met een belangrijke minister en ze werd een succesvolle schrijfster, maar ik weet zeker dat ze me nooit is vergeten. Ik ben altijd aan haar blijven denken.' Hij lachte ondeugend. 'Margaret is haar ook nooit vergeten. Ik heb me nooit echt kunnen rehabiliteren, maar ik denk dat ze me vergeven heeft. Het was een tijdje een zootje tussen ons toen het gebeurde. Maar ik wil dat je weet dat ik hier geen spijt van zal hebben. Het zijn de gelukkigste twee weken van mijn leven geweest, dit leven hier met jou.' En Mary Stuart had ervoor gezorgd dat hij eindelijk Margaret vergat. Hij voelde zich nu veel beter.

'Voor mij zijn het ook de twee gelukkigste weken van mijn leven geweest,' zei ze. 'En ik zal jou ook nooit vergeten. Maar ik denk niet dat ik bij Bill blijf, Hartley. Dat geloof ik echt niet.' En dat meende ze oprecht.

'Je weet nooit wat er tussen twee mensen gaat gebeuren. Kijk maar wat ervan komt als je met hem praat. Als ik toen Margaret had verlaten, zou ik nog zestien jaar samen met haar hebben gemist, en dat waren geweldige jaren. Blijf openstaan voor wat er gebeurt. Eerlijker kan ik het je niet zeggen.'

'Ik zal altijd van je houden,' zei ze zacht.

'En ik van jou. Dat kun je me dus sturen in de fax.' Hij had de code gevonden waarnaar ze gezocht hadden. '"Adieu, Arielle", of "Bonjour, Arielle", om me te laten weten hoe het is afgelopen.'

'Het zal "Bonjour, Arielle" zijn,' zei ze, met een overtuigd gezicht, terwijl ze terugreden naar de stallen met de cowboy die voor Gordon inviel.

Terwijl zij aan het rijden waren, zat Zoë koffie te drinken met John Kroner. In de twee weken dat ze in Wyoming was waren ze snel vrienden geworden. Ze was een paar keer naar het ziekenhuis gegaan om hem op te zoeken en hij vond het fijn naar de ranch te komen om met haar te praten. Hij had beloofd, dat hij haar in San Francisco zou komen opzoeken.

'Er is een patiënt over wie ik je snel wil consulteren,' zei hij. 'Ik heb hem en zijn vriend juist azt voorgeschreven. Hij is HIV-positief, ze zijn het allebei, maar tot nu toe vertonen ze nog geen symptomen.'

'Dan is het goed wat je doet. Je hebt mij niet nodig,' zei Zoë op haar gemak en glimlachend tegen hem. Ze wist zeker dat Sam hem ook aardig zou vinden en ze wilde hen graag aan elkaar voorstellen. Sam had haar iedere dag gebeld, meer om over hen tweeën te praten dan over haar praktijk. En ze merkte dat ze dat prettig vond. 'Je doet het heel goed met je patiënten,' moedigde ze John opnieuw aan, en ze dankte hem voor zijn hulp toen ze zich niet goed voelde. 'Weet je,' zei ze wijs, 'ik kan nu veel beter met hen meevoelen.' Ze had het over haar patiënten. 'Ik dacht altijd dat ik begreep hoe het voor hen was, dat doodvonnis te horen en dan te wachten tot het ten uitvoer werd gebracht. Ik voelde zo met hen mee, maar echt begrijpen deed ik het niet.' Ze keek hem intens aan. 'Ik wist pas wat het was toen het mezelf overkwam.' Ze raakte zijn hand even aan. 'Je weet niet hoe het is, John. Je kunt je het niet voorstellen.'

'Jawel, dat kan ik wel,' zei hij zacht. 'Ik ben ook HIV-positief. Ik ben de patiënt over wie ik het zojuist had. We zijn het allebei. En als we ziek worden, wil ik dat jij komt voor een consult,' zei hij zakelijk. Ze keek verbijsterd. Ze wist niet waarom, maar ze had het niet verwacht. Hij had aids, en zijn minnaar ook.

'Wat vind ik dat erg.'

'Het is wel goed,' zei hij filosofisch. 'We maken het allemaal samen mee.' Er stonden tranen in Zoë's ogen toen ze hem omhelsde.

Allemaal hadden ze een rustige avond. Hartley en Mary Stuart zaten uren achtereen te praten. Zoë was in haar kamer aan het bellen met Sam en Tanya was in de bungalow met Gordon. Ze spraken over hun plannen, hun dromen, wat er op de ranch was gebeurd en hoe ze ernaar verlangden hier terug te komen. Het was voor hen allemaal een heel bijzondere tijd geweest. Tanya en Gordon bespraken hun plannen voor de ranch die zij zojuist had gekocht. De roddelpers waren ze zo goed als vergeten. Gordon had die middag met Charlotte gesproken en hij zou Tanya het volgende weekend in L.A. komen bezoeken. Dit was het begin. Allebei waren ze opgewonden over alles. Er was zoveel wat ze samen wilden doen. Hij wilde over Sunset Boulevard lopen, de Stille Oceaan zien, haar vrienden ontmoeten, de studio zien waar ze repetities had en opnamen maakte. Zij wilde het weekend met hem doorbrengen in Malibu, met hem over het strand lopen en hem meenemen naar Spago. Dat zouden ze allemaal gaan doen als ze konden, en twee weken later zou zij weer naar Wyoming vliegen om bij hem te zijn.

'Ik wilde dat ik morgen met je mee kon gaan,' zei hij somber. 'Ik denk niet graag aan wat jou daar alleen te wachten staat.'

'Ik wilde dat ik hier kon blijven,' zei ze en ze meende het. Ze liet hem, deze plek en de bergen niet graag achter.

'Je komt weer terug,' zei hij, en hij trok haar tegen zich aan. Ze sloot haar ogen en probeerde het moment in haar geheugen te prenten voor als ze vertrok. Ze wist dat het nooit meer zou zijn als nu. Ze zouden niet meer in zijn bungalow zitten, afgesneden van de wereld. Het zou nooit meer zo eenvoudig zijn. Ze zouden in hun eigen huis zijn en hierna deel uitmaken van de wereld. Die wereld zou een stuk van hen bezitten en grijpen wat hij hun kon afnemen. Op dit moment waren ze hier veilig en Tanya vond het heerlijk. Ze hoopte dat ze iets hiervan zouden terugvinden op de ranch die ze in de heuvels had gekocht.

'Ik wil dat het op onze ranch net zo wordt als hier,' zei ze tegen hem, en hij lachte.

'Zouden we het misschien een beetje groter kunnen hebben, Tanny? Elke keer als ik hier uit bed stap stoot ik mijn teen.' Hij was een grote kerel en het was een klein huis, maar hij wist wat ze bedoelde en hij had daar heel veel ideeën over. Jarenlang had hij nagedacht over een eigen ranch en nu wist hij precies wat hij moest doen.

Ze praatten tot diep in de nacht en in de ochtendschemering vrijden ze weer, net toen de zon opkwam. Gordon wikkelde Tanya in een deken en ze gingen naar buiten naar het licht op de bergen kijken. Het was verrukkelijk.

'Het wordt een mooie dag,' zei hij. 'Ik zou willen dat je bij me bleef.' Ze kon de gedachte aan haar vertrek nauwelijks verdragen.

Dat kon niemand van hen. Iedereen had tranen in de ogen toen ze bij de bus afscheid namen. Hartley hield Mary Stuart heel lang in zijn armen. John Kroner en zijn vriend waren afscheid komen nemen en allebei omhelsden ze Zoë en de anderen. Iedereen applaudisseerde toen Gordon Tanya in het openbaar kuste.

Ze bedankten allemaal Charlotte Collins toen ze vertrokken. De drie vrouwen huilden toen ze in de bus stapten. Mary Stuart bleef heel lang naar Hartley staan kijken. Tanya hing uit het raam en waarschuwde Gordon dat hij van de bronco's moest afblijven. Zolang hij kon, bleef hij met zijn hoed in zijn gezonde hand naar haar zwaaien. Zoë vroeg zich af of ze hier nog ooit zou terugkomen, terwijl Mary Stuart in stilte wenste dat ze Hartley in New York zou zien na haar reis naar Londen. In die twee weken waren er op de ranch duizenden vragen opgekomen, maar ze hadden nog niet alle antwoorden.

Toen Tom de bus startte, zaten ze allemaal in hun eigen gedachten verdiept, denkend aan de mensen en de dromen die ze hadden achtergelaten. Lange tijd bleven ze in zichzelf gekeerd zwijgen. Tom was van plan rond middernacht met hen in San Francisco aan te komen.

21

Toen de bus stopte bij Zoë's huis, sliepen ze alle drie. Uren waren ze opgebleven, ze hadden gelachen en gepraat over de mannen in hun leven. Ze hadden wat gekookt, het samen met Tom opgegeten en uiteindelijk waren ze in slaap gevallen. Het was voor hen een zware dag geweest. Toen ze aankwamen moest Tanya Zoë wakker maken. Ze sliep heel vast en werd wakker met een glimlach. Ze had hen laten beloven dat ze even binnen zouden komen om naar haar kind te kijken, ook al zou ze slapen, en allebei deden ze dat graag.

Tanya wekte Mary Stuart ook en met z'n drieën liepen ze de trap op naar Zoë's huis. Ze wachtten terwijl zij haar sleutel zocht in haar handtas. Ze opende de deur zo stil mogelijk en ze liepen op hun tenen de woonkamer in, op weg naar boven om naar de baby te kijken. Toen Zoë binnenkwam lag de vloer vol speelgoed, een bord met eten en een fles, en toen zag ze hen. Sam lag diep in slaap op de divan met Jade in zijn armen. Ze hadden uren op hen gewacht. Inge was allang naar boven en naar bed gegaan, en Sam had Jade opgehouden om haar mammie te zien. De drie vrouwen bekeken ontroerd het tafereeltje. Zoë deed een paar stappen in hun richting en bukte zich om het slapende kind te kussen. Toen opende Sam zijn ogen en hij zag hen. Hij bewoog zich nauwelijks, glimlachte toen ze hem aankeek en toen kuste Zoë hem ook, eerst zacht op zijn wang en toen op zijn lippen, terwijl haar twee vriendinnen toekeken. 'Ik heb je gemist,' fluisterde hij, en hij kwam overeind om met de anderen kennis te maken. Hij hield Jade nog steeds in zijn armen. Ze sliep vast en bewoog zich niet. Zij en Sam waren in de afgelopen twee weken dikke vrienden geworden en ze was dol op hem. Ze was volmaakt gelukkig in zijn armen in slaap gevallen, terwijl ze op haar mammie wachtte. 'Ze wilde je dolgraag zien,' zei Sam en Zoë lachte. 'Ik trouwens ook,' zei hij, en hij sloeg een arm om haar heen. 'Alles goed met je?' Hij keek bezorgd en ze knikte.

Mary Stuart en Tanya wilden zo snel mogelijk verdergaan. Tom wilde veel koffie drinken en door blijven rijden, om tegen de ochtend in L.A. te zijn. Ze hadden nog zes uur rijden voor de boeg. Het was tijd om nu te vertrekken, al waren ze graag nog een tijdje bij Sam en Zoë gebleven, maar ze wisten dat dat niet kon. En voor Zoë werd het nu tijd om met Sam alleen te zijn. Hij had zijn arm nog om haar schouders geslagen toen ze wegreden, nadat ze in tranen afscheid van elkaar hadden genomen. Sam en Zoë wuifden vanaf de trap toen de bus vertrok. Toen nam hij Zoë mee naar binnen, zette Jade op de divan, nam haar moeder teder in zijn armen en kuste haar.

De bus bereikte L.A. op tijd, om zes uur de volgende morgen. Bijna vierentwintig uur eerder waren ze uit Wyoming vertrokken. Toen ze in het huis kwamen, vond Mary Stuart een fax van haar man. Hij informeerde wanneer ze precies zou aankomen. Ze had alles al gereserveerd, maar het nog niet aan hem doorgegeven. Voor Tanya was er een lange lijst berichten, van haar advocaten, haar secretaresse en haar impresario's. Maar nu ze die doorkeek, nadat ze net twee weken in Wyoming was geweest, leek alles minder belangrijk.

Toen de zon opkwam boven L.A. zaten Mary Stuart en Tanya aan de keukentafel. Het was een enorm vertrek, en op een bepaalde manier was het een goed gevoel weer thuis te zijn, al misten ze Wyoming allebei. Ze hadden daar veel achtergelaten. In de keuken zaten ze over Hartley en Gordon te praten. Het was voor hen allemaal een bijzondere vakantie geweest, en nu was het moeilijk te geloven dat dat allemaal was gebeurd.

'Wanneer ga je naar Londen?' vroeg Tanya. Zij wist het ook niet.

'Ik dacht vandaag en morgen hier te blijven en woensdag te vertrekken,' zei Mary Stuart, 'tenzij je wilt dat ik eerder wegga.'

'Maak het een beetje!' zei Tanya rustig. 'Ik wou dat je voor altijd bleef. En ik hoop dat je gauw terugkomt.' Allebei hadden ze Zoë beloofd dat ze contact zouden houden. Ze hadden erover gesproken ergens een weekend met haar door te brengen, misschien in Carmel, als ze zich goed genoeg voelde, of in Malibu in Tanya's huis, of zelfs in San Francisco. Ze vonden het een geweldig idee. Ze wilden zich niet laten afschrikken door tijd of afstand of, erger nog, door iets tragisch.

Tanya had de hele dag werk met haar secretaresse. Ze probeerde beslissingen te nemen nadat ze twee weken weg was geweest, en laat die middag belde Gordon. Hij maakte het goed, werkte in de stallen en miste haar verschrikkelijk. Hij was naar het nieuwe huis gegaan en had een aannemer opdracht gegeven plannen voor haar te ontwerpen. Hij zei dat ze er heel gauw in konden trekken. Tanya vertelde hem over alle verschrikkingen nu ze weer aan het werk was in de boze wereld. Hij zei dat ze vol moest houden tot hij daar kwam.

'Ik kan gewoon niet wachten,' zei ze met glinsterende ogen.

'Ik ook niet,' zei hij. Hij sloot zijn ogen en stelde zich haar voor zoals hij haar 's morgens in zijn bungalow had gezien. Hij wilde vol ongeduld hun ranch zo snel mogelijk in gereedheid laten brengen.

Ze spraken lange tijd met elkaar. Hij was naar een openbare telefoon gegaan voor het gesprek. Hij bleef er kwartjes in stoppen en weigerde haar het nummer te laten terugbellen, of haar in de toekomst voor haar rekening te telefoneren. Hij was koppig. Hij beloofde haar de volgende dag weer te bellen en vroeg of ze Mary Stuart de groeten wilde doen.

Mary had niets van Hartley gehoord, maar dat verwachtte ze ook niet. Ze hadden afgesproken elkaar pas te bellen als ze in Londen alles had geregeld. Ze wist trouwens niet eens waar ze hem in Seattle of Boston kon bereiken. Ze wist alleen dat hij donderdag thuis zou zijn. En ze was zich ook bewust van de code. 'Adieu Arielle' of 'Bonjour Arielle', afhankelijk van wat er met haar huwelijk zou gebeuren.

Tanya nam haar die avond mee naar Spago, stelde haar voor aan de eigenaar, Wolfgang Puck, en legde uit wie iedereen was. Victoria Principal zat te dineren met een grote groep. George Hamilton was erbij. Harry Hamlin... Jaclyn Smith... Warren Beatty... en George Christy van de Hollywood Reporter zat aan een hoektafeltje. Iedereen kende Tanya, maar het was een van de weinige plekken in Hollywood waar men haar nooit lastig viel, hoe beroemd ze als ster ook was.

Zij en Mary Stuart praatten lange tijd over van alles en nog wat, en Mary Stuart leek haar besluit te hebben genomen. De volgende dag ging ze winkelen, terwijl Tanya een repetitie had. Die avond gingen ze vroeg naar bed. Gordon had weer gebeld, en er was een fax van Bill om haar aankomst te bevestigen. Hij schreef helemaal niets persoonlijks en Mary Stuart schudde haar hoofd toen ze naar het papier keek.

Toen ze de volgende morgen vertrok, omhelsden zij en Tanya elkaar innig, met tranen in hun ogen. Mary Stuart wilde helemaal niet weggaan en allebei wilden ze het liefst de klok terugdraaien en naar Wyoming vertrekken.

'Alles zal goed gaan,' bemoedigde Tanya haar. 'Het zal prima zijn. Denk alleen maar aan Hartley.' Bij het vertrek en tijdens de hele vlucht naar Londen kon Mary Stuart aan niets anders denken. Ze schreef Hartley zelfs een brief; ze glimlachte bij zichzelf, want het was de eerste die ze hem had geschreven. Misschien zou hij hem zelfs bewaren; daar was hij sentimenteel genoeg voor. Ze schreef hem hoeveel hij voor haar betekende, hoe heerlijk het in Wyoming was geweest, en hoe leeg haar leven was geweest voordat ze hem had ontmoet. Ze zou de brief op de post doen als ze in Londen in het hotel was.

Het hotel had een auto voor haar gestuurd. Ze logeerde toch maar in Claridge's. Het leek gemakkelijker dan naar een ander hotel te gaan nu Bill daar ook verbleef. Maar ze had haar eigen kamer gereserveerd. Ze had geen idee of Bill dat wist. Maar het hotel had hem dat doorgegeven.

Zonder problemen kwam ze door de douane en kort daarna was ze in het hotel. Het verliep allemaal erg beschaafd en toen ze in Claridge's aankwam bracht men haar naar boven als een vip-gast. Ze vertelden haar dat meneer Walker met zijn secretaresse in zijn suite was, die hij als kantoor had gehuurd. Hij was aan het werk. Maar Mary Stuart wilde hem niet meteen bellen toen ze in haar kamer was; ze wilde eerst even bijkomen. Ze waste haar gezicht en kamde haar haren. Zoals gewoonlijk zag ze er onberispelijk uit in een zwart linnen pakje dat de reis van L.A. zonder kreuken had doorstaan. Dat was typerend voor Mary Stuart.

Nadat ze een kop thee had besteld en die had uitgedronken, belde ze Bill. Het was tien uur in de ochtend. Maar ze had er geen idee van dat Bill bezig was langzaam gek te worden. Hij wist dat haar toestel om zeven uur was geland. Hij nam aan dat ze tegen acht uur door de douane moest zijn en om negen uur in het hotel was aangekomen. Hij had de receptie gebeld om het te controleren. Hij wist dat ze in haar eigen kamer was, maar ze had hem niet gebeld. Vanaf dat moment was hij op van de zenuwen. Maar Mary Stuart had geen haast. Het was toen al donderdag. Ze had hier een dag voor uitgetrokken, en omdat ze Alyssa niet had kunnen bereiken, vloog ze vrijdag terug naar New York. Het was zeker een hele omweg vanaf Wyoming.

Toen ze hem uiteindelijk belde nam hij direct op. Het was gênant om zo met hem te spreken. Ze gaf hem haar kamernummer en hij zei dat hij direct naar haar toe zou komen. Hij liet zijn secretaresse alleen en zei haar dat hij niet gestoord wilde worden; hij ging naar een belangrijke bespreking.

Mary Stuart opende de deur en keek hem aan. Het was pijnlijk te merken hoe vertrouwd hij eruitzag, helemaal de man van wie ze, tot het vorige jaar, zoveel had gehouden. Maar ze wist dat hij veranderd was. Dat waren ze allebei.

'Hallo, Bill,' zei ze rustig toen hij binnenkwam. Hij wilde zijn armen om haar heen slaan, maar de blik in haar ogen weerhield hem ervan. 'Hoe is het met je?'

'Niet zo geweldig, eigenlijk,' zei hij tot haar verrassing.

'Is er iets?' Het was vreemd dat juist zij hem dat vroeg.

'Ik vrees van wel,' zei hij. Hij ging in een stoel zitten en strekte zijn lange benen voor zich uit.

'Wat is er gebeurd?' Ze nam aan dat zijn zaak niet goed verliep en het speet haar dat te horen. Hij had er immers heel wat tijd en moeite aan besteed om die te winnen.

'Weet je,' zei hij, terwijl hij haar somber aankeek, en ineens kwam hij haar heel jong voor. Hij zag er kwetsbaar en een beetje zielig uit. 'Ik heb mijn leven en het jouwe aardig verziekt.'

Ze schrok van de blik in zijn ogen, en nog meer van de manier waarop hij het zei. Ze vroeg zich af of hij iets afschuwelijks ging bekennen, bijvoorbeeld dat hij een verhouding had hier in Londen. Maar eigenlijk zou dat het gemakkelijker maken. Dit was voor haar niet zo gemakkelijk als ze had gehoopt: hem vertellen dat hun huwelijk voorbij was. Ineens was Bill een mens van vlees en bloed, met rimpels en gebreken, en eigenschappen waarom ze eens van hem had gehouden.

'Wat bedoel je?' vroeg ze verbaasd. Wat bedoelde hij met de opmerking dat hij zijn leven had verziekt?

'Volgens mij weet je precies wat ik bedoel. Daarom ben je toch hier? Daar ben ik onderhand wel achter, al ben ik nog zo stom. En voor een man ben ik aardig stom geweest. Ik heb het laatste jaar doorgebracht met mijn hoofd ergens in een bureau verstopt, met het idee dat je weg zou gaan als ik je maar lang genoeg negeerde, of dat mijn ellende en mijn schuldgevoel wel zouden verdwijnen, of dat Todd terug zou komen, of dat de stomme dingen die ik tegen je heb gezegd wel in het vergeetboekje zouden raken. Maar niets daarvan leek te gebeuren. Het werd alleen maar erger. Ik voelde me elke dag afschuwelijker en jij was een hekel aan me gaan krijgen. Dat was eigenlijk tamelijk voorspelbaar, gezien de manier waarop ik me gedroeg. Maar de enige die dat niet kon voorspellen was ik, en dat is nogal gênant.' Hij was net een jongen toen hij dit allemaal zei en Mary Stuart moest glimlachen om zijn woorden; soms kon hij heel innemend zijn. 'Hoe dan ook, ik denk niet dat iets hiervan jou verwondert. Ik geloof dat ik de enige ben die verbaasd is, niet alleen over mijn eigen stommiteiten maar ook over mijn gedrag. Nu ben je dus hier om mij heel beleefd en persoonlijk - wat heel lief van je is, schat - te laten weten dat je van me wilt scheiden.' Hij was de misdadiger die de beul hielp de guillotine op te stellen, ervan overtuigd dat hij dat verdiende. Dat maakte de executie voor haar wel een stuk lastiger.

'Waar heb je het hele jaar gezeten?' vroeg ze. Het was het enige dat ze hem wilde vragen. 'Hoe heb je je zo voor mij kunnen verstoppen en mij buiten de deur kunnen zetten? Je hebt nooit met me gepraat of antwoord gegeven op mijn vragen.' Voor haar leek het alsof ze met een robot had samengeleefd. Of met een dode, want dat was hij geweest.

'Ik was ongelukkig,' zei hij. Zwakker had hij het niet kunnen uitdrukken. Mary Stuart bleef zwijgen en dacht aan Hartley. 'Wat gaan we nu dus doen? Heb je de scheidingspapieren meegebracht?' Bill dacht dat ze die klaar had toen hij met haar had gesproken toen ze in Wyoming was. Ineens was alles hem duidelijk geworden, en hij wist precies waarom ze hier was.

'Moest dat dan? Wil je ze hebben?'

'Heb je ze bij je?' Zo te zien was hij klaar om de papieren te tekenen. Ze ergerde zich er daardoor des temeer aan, te zien hoe bereid hij was om op te geven wat ze tweeëntwintig jaar hadden gehad. Voor zover ze kon zien, kon dat hem niets schelen. Ze werd er nog kwader door.

'Nee, ik heb geen scheidingspapieren bij me,' zei ze woedend. 'Neem maar een advocaat en laat ze zelf opstellen. In 's hemelsnaam, ik kan niet alles doen. Ik ben gekomen om met je te praten, niet om je papieren te laten tekenen.'

'O.' Hij keek verbaasd. Hij had het allang begrepen toen de receptionist hem vertelde dat ze haar eigen kamer had. Hij had op het punt gestaan het kamermeisje te zeggen dat ze in zijn kamer een bed moest opmaken voor een andere gast, en het was een klap voor hem geweest toen hij besefte dat ze niet bij hem zou logeren. Dat maakte de zaak heel duidelijk. 'Je bent heel kwaad op me, Stu,' zei hij verdrietig. Hij keek haar aan en wilde dat hij alles terug kon nemen of veranderen. 'Ik neem het je niet kwalijk, want ik heb echt rot tegen je gedaan. Ik kan je niet eens een verklaring geven, al verdien je die wel. Ik kan me alleen maar verontschuldigen. Na de dood van Todd was ik mezelf niet meer. Ik voelde me ontzettend schuldig, en ik wist niet wie ik de schuld moest geven. Ik gaf mezelf de schuld, maar dat vond ik onverdraaglijk; daarom deed ik alsof ik jou de schuld gaf. Maar dat heb ik nooit écht gedaan. Ik was er altijd van overtuigd dat ík de schuldige was.'

'Hoe kon het nu jouw schuld zijn?' Mary Stuart was stomverbaasd hem dat te horen zeggen. 'Het was niemands schuld. Het was afschuwelijk voor ons allemaal, ook voor Alyssa. Niemand van ons verdiende dat. Ik ben echt kwaad op hem geworden toen ik zijn kamer opruimde, en het gekke is dat ik me beter voelde nadat ik dat had gedaan.'

'Heb je zijn kamer opgeruimd? Waarom?' Opnieuw had ze hem verrast.

'Omdat het tijd werd. Ik heb alles weggezet en zijn spullen ingepakt. Zijn kleren heb ik aan mensen gegeven die ze konden gebruiken. Ik dacht dat hij terug zou komen als ik zijn kamer maar lang genoeg intact liet. Maar eindelijk kreeg ik door dat dat niet zou gebeuren.'

'Ik geloof dat ik er hier in Londen achter kwam.'

Daarop verraste ze hem opnieuw. 'Ik wil het appartement verkopen. Of jij moet maar zien wat je doet,' verbeterde ze zichzelf, 'maar ik wil daar niet meer wonen. Het is te deprimerend. Niemand van ons komt eroverheen zolang we daar wonen.' Iedereen had gezegd dat ze geen overhaaste beslissingen moesten nemen, en dat hadden ze ook niet gedaan. Het was nu een jaar geleden. 'Jij kunt daar blijven wonen als je wilt, maar ik doe het niet.' Als ze terugkwam in New York, zou ze een appartement gaan zoeken, tenzij ze besloot bij Hartley in te trekken. Die beslissing had ze nog steeds niet genomen. Ze wist dat Hartley zou doen wat zij wilde.

'Vergeet dat appartement maar,' zei Bill botweg. 'Wil je bij mij blijven wonen? Volgens mij is dat waar het om gaat.' Hij viel bijna uit zijn stoel toen ze antwoordde, al had hij het verwacht, maar hij wilde het toch niet horen.

'Nee, dat wil ik niet,' zei ze rustig. 'Niet zoals het het laatste jaar is geweest. Als het was zoals vroeger, zou ik het doen. Maar dat is allemaal voorbij.'

'En als we nu eens opnieuw konden beginnen? Als het weer eens zo kon zijn als vroeger, wat dan?'

'Dat kan het niet,' zei ze triest, en toen ze opkeek zag ze tranen in zijn ogen. Ze had medelijden met hem. Ze had het laatste jaar zoveel gehuild dat ze geen tranen meer had. Voor haar was alles voorbij. 'Het spijt me echt.'

'Mij ook,' zei hij. Hij zag er kwetsbaar en menselijk uit. Het was triest; de lijkenpikkers hadden hem te laat teruggebracht, maar dat deed er waarschijnlijk niets meer toe. Het was alleen maar voor een bezoek. Als Mary Stuart ermee had ingestemd bij hem terug te komen, zou hij waarschijnlijk weer vervelend tegen haar hebben gedaan en toch niet meer met haar hebben gepraat, dacht ze terwijl ze hem aankeek. Ze wilde niets aan hun situatie veranderen. 'Het spijt me dat ik zo verdomde stom ben geweest,' zei hij met trillende lippen en ogen vol tranen. 'Ik wist gewoon niet hoe ik moest omgaan met wat er was gebeurd.'

'Dat wist ik ook niet,' zei ze en ze kreeg tranen in haar ogen, ondanks zichzelf, 'maar ik had jou nodig. Ik had niemand.' Ze zei dat snikkend.

'Ik wist het ook niet. Ik had mezelf niet eens, en dat was heel verschrikkelijk. Het was alsof ik tegelijk met Todd was gestorven, en ik heb ons huwelijk om zeep geholpen.'

'Dat heb je inderdaad,' beschuldigde ze hem openlijk. Daarom was ze naar Londen gekomen. Ze wilde hem in elk geval laten weten waarom ze bij hem wegging; daar had hij recht op. Maar hij zat daar maar te huilen. Hij zag er zo ellendig uit dat ze eigenlijk haar armen om hem heen wilde slaan, maar ze dwong zichzelf dat niet te doen.

'Ik wilde dat ik het allemaal terug kon nemen en het anders kon doen, Stu, maar dat kan ik niet. Ik kan je alleen maar zeggen hoezeer het me spijt. Je verdient een veel beter lot dan dit. Dat heb je altijd gedaan. Ik ben een ontzettende klootzak geweest.'

'Wat moet ik daar nou mee?' zei ze, en ze stond abrupt op en begon door de kamer te ijsberen. Voor het eerst zag ze er kwaad en verward uit. 'Waarom vertel je me nu dat je zo'n rotzak was? Waarom heb je er niet iets aan gedáán?'

'Ik wist van geen ophouden. Maar ik ben erachter gekomen zodra ik hier was. Ik besefte wat een vergissing het was geweest zodra ik in Londen kwam. Ik was zo eenzaam dat ik niet goed meer kon denken. Ik wilde je vragen of je naar me toe wilde komen, maar ik geneerde me te erg om dat te doen, en jij had de tijd van je leven op een of andere stomme vakantieboerderij. Waarschijnlijk ben je verliefd geworden op de een of andere cowboy,' zei hij. Hij zag er belabberd uit. Mary Stuart staarde hem aan en kon hem wel door elkaar rammelen.

'Je bent een echte zak!' zei ze met volle overtuiging. Dat had ze maanden geleden al moeten zeggen, en nu had ze spijt dat ze dat niet had gedaan.

'Het spijt me. Ik wilde je niet kwetsen; ik bedoelde alleen dat ik het verdiende.'

'Jij verdient een flinke schop onder je kont, en je hebt een heel jaar, William Walker. Wat bedoel je dat je eenzaam was toen je hier kwam? Hoe kon je zo stom zijn om hier twee of drie maanden weg te kruipen en mij in New York te dumpen? Waarom zou ik nog met je getrouwd moeten zijn?'

'Je hebt gelijk, dat moet je ook niet,' zei hij nederig.

'Goed. Ik ben blij dat we het daarover eens zijn. Laten we dus maar gaan scheiden.' Eindelijk was het hoge woord eruit. Het was voorbij, maar Bill staarde haar aan en schudde zijn hoofd tegen haar, wat haar nog verder in verwarring bracht.

'Dat wil ik niet,' zei hij, en hij keek als een kleine jongen die niet naar de tandarts wil. 'Ik wil niet van je scheiden,' zei hij resoluut. 'Waarom niet?' Ze keek geïrriteerd.

'Ik hou van je.' Hij keek haar recht aan toen hij dat zei, maar zij wendde haar blik af en keek uit het raam.

'Daar is het een beetje laat voor, vrees ik,' zei ze verdrietig. Ze zou nooit meer geloven dat hij van haar hield. Hij had nu immers een heel jaar bewezen dat dat niet zo was. Hij had haar genegeerd, was haar uit de weg gegaan, had haar buitengesloten, was twee maanden naar Londen gegaan en had haar nooit ook maar een moment van troost geboden toen hun zoon stierf. Hij had haar alles afhandig gemaakt wat hij haar als echtgenoot verschuldigd was.

'Het is nooit te laat,' zei hij. Hij keek haar nog steeds aan, maar ze schudde haar hoofd. Zij wist wel beter. 'Zeg je nu dat je me nooit zou kunnen vergeven? Dat is niets voor jou. Je bent altijd zo vergevensgezind geweest.'

'Waarschijnlijk te veel,' zei ze wijs. 'Ik weet niet waarom, maar ik weet dat het voor mij te laat is. Het spijt me echt,' zei ze. Ze stond op, keerde hem de rug toe en keek uit over de daken van Londen. Ze wilde een eind maken aan het gesprek. Ze had hem gezegd dat ze wilde scheiden. Daarvoor was ze gekomen. En ze moest een fax versturen... 'Bonjour, Arielle'... Ze wilde dat Hartley die vond zodra hij vrijdag in zijn appartement kwam. Maar ze had zich niet gerealiseerd dat Bill achter haar was komen staan en ze schrok hevig toen hij zijn armen om haar heen sloeg. 'Niet doen, alsjeblieft,' zei ze, zonder zich om te draaien en hem aan te kijken.

'Ik wil het,' zei hij, en hij klonk vertwijfeld en ongelukkig. 'Een laatste keer, alsjeblieft... Laat me je vasthouden...'

'Ik kan het niet,' zei ze bedroefd. Ze draaide zich om en keek hem aan. Hij had zijn armen om haar heen, zijn gezicht bevond zich op enkele centimeters afstand van het hare en hij liet haar niet los. Ze wilde hem zeggen dat ze niet meer van hem hield, maar ze had het lef niet hem dat te vertellen. En het was niet eens waar. Maar op een dag zou het zo zijn. Er was tijd voor nodig. Ze had te lang van hem gehouden om haar gevoel van de ene dag op de andere te verliezen. Maar hij had haar zozeer gekwetst dat ze niet langer van hem kon houden. Het enige probleem was dat ze toch van hem hield.

'Ik hou van je,' zei hij. Hij keek haar doordringend aan en zij sloot haar ogen. Hij hield haar nog steeds vast en wilde haar niet loslaten. Mary Stuart wendde haar blik af.

'Ik wil het niet horen.' Maar ze maakte zich ook niet los.

'Het is waar. Het is altijd zo geweest. Ik hou van je... O, mijn god, zelfs als je nu bij me weggaat, moet je dat geloven, alsjeblieft. Ik zal altijd van je houden... zoals ik van Todd heb gehouden...' Bill huilde weer en zonder het te willen boog ze haar hoofd en liet het op zijn schouder rusten. Ineens wist ze weer hoe pijnlijk het was toen het grote verdriet hun was overkomen en Bill er niet voor haar was geweest. Hij was zo verdoofd en gekwetst en kil geweest dat hij haar niet kon helpen. En nu huilde hij om hun zoon, en zij ook. Mary Stuart klemde zich vast aan haar man. 'Ik hou zoveel van je,' zei Bill opnieuw, en hij kuste haar. Ze probeerde achteruit te stappen en zich terug te trekken, maar ze kon het niet. In plaats daarvan merkte ze dat ze hem zelf kuste wat ze zichzelf kwalijk nam. Hoe kon ze zo zwak zijn? Hoe kon ze toch aan hem toegeven? En het ergste was: ze wilde hem kussen.

'Niet doen,' zei ze toen hij ophield en ze allebei buiten adem waren. Maar ze merkte dat haar kus het verdriet had verzacht, al maakte die geen einde aan de pijn. Daarna kuste hij haar opnieuw en zij hem. Ze had het gevoel dat ze nooit zou willen ophouden; ze wilde blijven doorgaan. 'Dit is niet zoals het hoort,' zei ze ademloos. 'Ik ben hier gekomen om van je te scheiden.'

'Dat weet ik,' zei hij al kussend, en ineens ging alles veel verder. Hij betastte haar en hield haar vast. Zij kuste hem. Ze konden geen van beiden begrijpen wat hen nu tot elkaar aantrok. Het was hun in een jaar niet meer overkomen, maar nu had de begeerte hen ineens te pakken. Voordat een van hen wist wat er gebeurd was, lagen ze in bed. Nog nooit had Mary Stuart zo naar haar man verlangd, nog nooit was haar begeerte zo door hem gewekt. Bill werd gegrepen door een hartstocht voor haar die hij nooit eerder had gekend. Hun kleren lagen door de hele kamer verspreid. Toen ze eindelijk ophielden, waren ze allebei uitgeput. Het was een jaar geleden geweest dat ze dit hadden gedaan en toen Mary Stuart naar hem lag te kijken, grijnsde ze en ineens begon ze te lachen. Het was allemaal zo absurd. Bill glimlachte.

'Dit is walgelijk,' zei ze, nog steeds grijnzend. 'Ik ben hierheen gekomen om van je te scheiden.'

'Dat weet ik,' zei hij, maar hij glimlachte nog steeds. 'Ik kan dit niet geloven. Ik weet niet wat er gebeurd is... Laten we het nog eens doen...' En een uur later deden ze het. Ze praatten en vrijden. Hij lag in haar armen en huilde om hun zoon en om wat hij haar had aangedaan, en hun lichamen zochten elkaar opnieuw. Bill Walker zag die dag zijn secretaresse niet meer terug; zij had geen idee wat er gebeurd was, alleen dat hij had gezegd dat hij naar een belangrijke bespreking moest. Dat had ze tegen iedereen gezegd die hem belde.

Om zes uur lagen Mary Stuart en Bill nog steeds naakt in bed en ze waren doodop. Bill vroeg of ze iets te eten zouden bestellen op de kamer, maar Mary wilde alleen maar bij hem zijn en sliep in zijn armen.

Toen ze de volgende morgen wakker werd, lag hij naar haar te kijken en te bidden dat het geen droom was geweest. Het enige dat hij wilde in zijn leven, bij alle onzekerheden die hij had gevonden, was dat hij haar niet kwijtraakte. Dat zei hij haar bij het ontbijt. Hij had voor hen allebei een enorm ontbijt besteld. Ze hadden een onverzadigbare trek in eten en in elkaar. Terwijl ze zaten te praten vroeg hij wat ze die dag wilde doen. Hij klonk alsof ze met vakantie waren.

'Moet je niet werken?' vroeg ze bij haar laatste stukje omelet en een slok koffie.

'Ik neem vandaag vrij. Als je teruggaat naar New York, wil ik bij je zijn voordat je vertrekt.' Hij voegde er met een verdrietige blik aan toe: 'Ik breng je naar het vliegveld.' Maar na het ontbijt vrijden ze weer en tegen die tijd was het bijna te laat voor haar vliegtuig. Ze had het kunnen halen als ze uit bed was gesprongen en zich haastig had aangekleed, maar dat wilde ze niet. Ze wilde blijven. Een dag, een week, zolang als hij in Londen moest zijn. Hoe lang het ook zou duren. Misschien voor altijd. Dat zei ze hem ook toen ze samen in bad zaten.

'Blijf je hier?' vroeg hij haar heel zacht, en toen ze knikte kuste hij haar.

'Ik heb niets anders bij me dan cowboylaarzen en spijkerbroeken en maar een stuk of twee nette jurken.' Ze lachte tegen hem en hij keek gelukkiger dan ze hem ooit had gezien.

'Londen zal gek op je zijn. Moeten we aparte kamers houden?'

'Nee,' zei ze ernstig, 'maar ik wil toch het appartement verkopen.' Hij vond het ook een goed idee. Het werd tijd voor hen om verder te trekken, te genezen, elkaar weer te vinden en, met een beetje geluk, opnieuw te beginnen. Hij was vast van plan dat te laten gebeuren en was haar dankbaar dat ze hem de kans gaf. Hij zwoer dat de nachtmerrie van het afgelopen jaar nooit meer zou terugkomen, en na al hun gesprekken geloofde ze hem. Bill zei dat hij haar die middag mee uit wilde nemen, gewoon om wat te wandelen, zodat hij bij haar kon zijn, en met haar kon praten. Hij wilde weer weten hoe heerlijk het was naast haar te lopen. Maar eerst moest hij even bij zijn kantoor langs. Hij had zijn secretaresse beloofd toen hij belde dat hij wat stukken zou tekenen. En Mary Stuart zei dat ze in de lobby op hem zou wachten.

Ze kleedde zich snel aan. Ze dacht aan hem en aan de tijd die ze samen hadden doorgebracht. Zodra ze aangekleed was, schreef ze met bevende handen het bericht neer. Ze droeg een bruine linnen jurk, de enige fatsoenlijke jurk die ze naar Londen had meegenomen, en haar haar zat niet zo netjes als anders. Ze had al tegen Bill gezegd dat ze moest gaan winkelen als ze bleef. Maar daar dacht ze nu niet aan; ze dacht alleen aan hem, de man met wie ze door de veldbloemen had gereden in Wyoming.

Ze ging naar beneden en sprak met de receptionist. Die zei dat het geen probleem was een fax voor haar te versturen, al herinnerde hij haar eraan dat haar man een privéfax had op zijn kantoor. Maar ze wilde dit liever door de receptie laten doen, legde ze uit, en ze gaf hem het faxnummer. Ze had de twee woorden opgeschreven en kreeg tranen in de ogen toen ze de man het papier gaf.

'Ik zal hem direct versturen, mevrouw,' zei hij. Mary Stuart beefde bij de gedachte aan het verdriet dat zij en Hartley hier allebei van zouden hebben. Maar hij was verstandiger geweest dan zij. Beter dan zij had hij beseft wat er kon gebeuren.

Op het papier stond: 'Adieu, Arielle.' Niets meer, alleen maar dat. En ze zou haar brief aan hem nooit versturen. Dat had nu geen zin. Zo had ze het hem beloofd: niet meer dan twee woorden, en geen verklaring.

'Klaar voor wat frisse lucht?' vroeg Bill toen hij beneden kwam. Hij vond dat ze weer stil was en maakte zich zorgen. Toen hij haar aankeek, zag hij dat ze had gehuild. Ze waren bijna twee dagen op haar kamer geweest, maar ze hadden veel uitgesproken en opgehelderd. Hij sloeg zijn armen weer om haar heen, midden in de lobby.

'Het is goed, Stu... Ik zweer je dat alles goed zal komen... Ik hou van je.' Maar ze had niet aan hém gedacht; ze had afscheid genomen van een vriend.

Toen pakte ze haar man bij de hand en ze liepen samen de zonneschijn in. De portier keek hen glimlachend na toen ze wegliepen, hand in hand. Het kwam niet vaak voor dat je gelukkige paartjes zag. Het leven leek zo gemakkelijk voor hen. Of misschien hadden ze gewoon geluk gehad.

Table of Contents

- Inhoud
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- 10
- 11
- 12
- 13
- 14
- 15
- 16
- 17
- 18
- 19
- 20
- 21